Wayuu Bible - New Testament

Nüchikimaajatkat
3esucristo
Ius IIustfucIones en Ius págInus 7, 12, 24, 54, 70, 107,
114, 115, 121, 129, 154, 164, 178, 187,189,199,238,246,
268,279,294,302, 304,314,321,334,362,366,371,393,
396,403, 414,427,431,434,449,468,473,487,505, 514,
572, 637, 645, 744, 762, 764, 776, 841 Y 893
se usun pof coftesíu de Iu ©1978 DuvId C. Cook PubIIshIng Co.
Ius IIustfucIones en Ius págInus 4, 77, 131, 166, 214, 287,
356,378,438, 440, 546, 674, 731, 735 Y 791 se usun pof coftesíu
de Iu ©The BfItIsh & FofeIgn BIbIe SocIety,
1954, 1967, 1972, con udIcIones y uffegIos pof IouIse Buss
©The BfItIsh & FofeIgn BIbIe SocIety, 1994.
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI
de CoIombIu y VenezueIu
Segundu edIcIón
PubIIcudo pof
©2010, WycIIʃe BIbIe TfunsIutofs
PfImefu edIcIón
PubIIcudo pof
©2002, Iu IIgu BíbIIcu
Licencia Creative Commons
Usted es IIbfe de copIuf, dIstfIbuIf y comunIcuf púbIIcumente Iu obfu bujo
Ius condIcIones sIguIentes:
ReconocImIento. Debe feconocef Ios cfedItos de Iu IIgu BíbIIcu (pefo no de
unu munefu que sugIefu que tIene su upoyo o upoyun eI uso que huce de su
obfu).
No comefcIuI. No puede utIIIzuf estu obfu pufu ɹnes comefcIuIes.
SIn obfus defIvudus. No se puede uItefuf, tfunsfofmuf o genefuf unu obfu
defIvudu u puftIf de estu obfu.
· AI feutIIIzuf o dIstfIbuIf Iu obfu, tIene que dejuf bIen cIufo Ios tefmInos de
Iu IIcencIu de estu obfu.
· AIgunu de estus condIcIones puede no upIIcufse sI se obtIene eI pefmIso deI
tItuIuf de Ios defechos de uutof
· Nudu en estu IIcencIu menoscubu o festfInge Ios defechos mofuIes deI uutof.
http:´´cfeutIvecommons.ofg´IIcenses´by-nc-nd´3.0
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Índice
Mateo ..................................................... 1
Marcos .................................................86
Lucas .................................................138
Juan ....................................................225
Aluwataaushikana. ............................ 290
Roma .................................................376
1 Corinto ............................................414
2 Corinto ............................................449
Galacia ...............................................472
EIeso ..................................................486
Filipos ................................................498
Colosas ..............................................507
1 Tesalonica .......................................516
2 Tesalonica .......................................524
1 Timoteo ...........................................528
2 Timoteo ...........................................539
Tito .....................................................546
Filemon .............................................. 551
Hebreokana ........................................553
Santiago .............................................583
1 Pedro ...............................................592
2 Pedro ...............................................604
1 Juan ................................................. 611
2 Juan ................................................ 620
3 Juan .................................................622
Judas ..................................................624
Alateetkat Mapeena ..........................628
iv
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
1
Na kooڤu!iwoڤukana 3esús
1

1
੅Anuu nunüIIu nu
kooڤuIIwoڤukunu JesucfIsto
chI nuuڤuIIwoڤukuI DuvId chI
nuuڤuIIwoڤukuI Abfuhum:

2
Abfuhum, nüshI Isuuc.
Isuuc, nüshI Jucob.
Jucob, nushI Judá numuu nu
nuwuIuyuukunu.

3
Judá, nushI Fufes ooڤuIuku
Zufu. Tumuf sünüIIu tü
neIkut.
Fufes, nüshI Esfom.
Esfom, nüshI Afum.

4
Afum, nüshI AmInudub.
AmInudub, nüshI Nuusón.
Nuusón, nüshI SuImón.

5
SuImón, nüshI Booz. Ruhub
sünüIIu tü nIIkut.
Booz, nüshI Obed. Rut sünüIIu
tü nIIkut.
Obed, nüshI Isuí.

ô
Isuí, nüshI DuvId chI
uIuwutuushIkuI.
DuvId, nüshI SuIomón. Je
tü nIIkut, shIu tü
nuڤwuyuusekut puuIu Ufíus.

7
SuIomón, nüshI Roboum.
Roboum, nüshI Abíus.
Abíus, nüshI Asu.

8
Asu, nüshI Josufut.
Josufut, nüshI Jofum.
Jofum, nüshI Uzíus.

9
Uzíus, nüshI Jotum.
Jotum, nüshI Acuz.
Acuz, nüshI Ezequíus.

10
Ezequíus, nüshI Munuses.
Munuses, nüshI Amón.
Amón, nüshI Josíus.

11
Josíus, nushI Jeconíus je nu
nuwuIuyuukunu wunuu
sümuu noڤunInnüIn
nu wuyuu IsfueIkunu
suIuڤumüIn tü mmukut
BubIIonIu.

12
Anuu nunüIIu nu
kooڤuIIwoڤukunu JesucfIsto
süchIkIjee noڤunInnüIn
nu wuyuu IsfueIkunu
BubIIonIumüIn:
Jeconíus, nüshI SuIutIeI.
SuIutIeI, nüshI ZofobubeI.

13
ZofobubeI, nüshI AbIud.
AbIud, nüshI EIIuquIm.
EIIuquIm, nüshI Azof.

14
Azof, nüshI Sudoc.
Sudoc, nüshI AquIm.
AquIm, nüshI EIIud.

15
EIIud, nüshI EIeuzuf.
EIeuzuf, nüshI Mután.
Tü Nüchikikat 3esucristo chi
Oڤtteڤerüikai nütüma
MATEO

2
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Mután, nüshI Jucob.


Jucob, nüshI Jose chI
suڤwuyuusekuI Mufíu tü
nIIkut Jesús, chI CfIstokuI
unüIIu.
17
੅Eesü poIoo pIenchImüIn
shIڤIpupuڤu nutuushIIfuu JesucfIsto
nüchIkIjee Abfuhum nünuInmüIn
DuvId. Je eesü poIoo pIenchImüIn
shIڤIpupuڤu nutuushIIfuu nüchIkIjee
DuvId sünuInmüIn tü oڤunInnuukut
BubIIonIumüIn. Je eesü poIoo
pIenchImüIn shIڤIpupuڤu nutuushIIfuu
süchIkIjee tü oڤunInnuukut
BubIIonIumüIn nünuInmüIn CfIsto
chI NüneekujuIukuI MuIeIwu.
Nüchiki 3esús sünain jeme!injachin
18
੅Ottu nüchIkI JesucfIsto sünuIn
jemeIInjuchIn, müsü muyuu:
Mufíu, tü nIIkut, uchuntuushIIfü
shIu nütümu wune wuyuu Jose
unüIIuI süpüIu nuڤwuyuusee. Ottu
nnojoIIIwuڤuyu Jose sünuInpünuuIn,
IpootkuIuku shIu sütümu nüpüIuIn
chI NuuڤInkuI MuIeIwu.
19
੅Ottu Jose
chI sümüfuujüInkuI, suuڤu IotüIn
nukuuIppu nuڤupuIu MuIeIwu,
je suuڤu nnojoIüIn nücheküIn
süpüIeefuu suupüIIjünüInjutüIn
sütümu wuyuu süpüshuu, unusü
nümüIn nuuڤuIuuIe shIu sujuunu
wuyuu.
20
੅Ottu wunuu sümuu jüIüjüIn
nuuڤIn Jose tü nuuڤInfüInjutkut
süku Mufíu, untüshI wune uupIee
nümuڤunujeejuchI MuIeIwu
nünuInmüIn nüڤIupüInfuڤu sünuIn
muu nümüIn: ¨Josee, nuuڤuIIwoڤukuI
DuvId, nnojo mmoIüIn pIu suuڤu
Mufíu, puڤwuyuuse pümutu. Ipootsü
shIu sütümu nüpüIuIn chI NuuڤInkuI
MuIeIwu.
21
੅JemeyuIeefü shIu nümuu
wune joڤuu tooIo je pIڤItuujeefü
nünüIIu chI joڤuukuI JesúsüIn
süku nIuInjuchIn oڤtteڤefüIn tü
nüpüshIkuIüIfuu suuIIu suuInjuIu",
nümukuIuku chI uupIeekuI nümüIn
Jose.
22
੅AIutüsü tüü süpüIu kefuuInjutüIn
tü nünüIkIkut chI MuIeIwukuI
uküjünukut puuIu nütümu wune
nünüIkImuujuchI, tü mukut:
23
੅¨Wune
mujuyüIü, nnojotkut nünuInpünuuIn
wuyuu tooIo, IpooIeefü shIu,
jemeyuIeefü shIu nümuu wune joڤuu
tooIo je neڤItuujeefü nünüIIu chI
joڤuukuI EmunueI". (¨EeshI MuIeIwu
wumuu", muIuڤut tIu.)
24
੅ShIusu nüchIjIfuupu Jose,
nuuڤInfüIn tü nuIuwutuukut unuIn
chI uupIeekuI sünuIn nuupuuIn
Mufíu süpüIu nuڤwuyuuseIn.
25
੅Ottu
nnojoIshI nIu sünuInpünuuIn
wuneڤefeڤeyu jemeyutpu shIu nümuu
chI süchonkuI. Je nujuIttupu chI
süchonkuI, nIڤItuukuIuku nünüIIu
JesúsüIn.
Antüshii wayuu wattajeڤewa!ii
nünainmüin chi joڤuukai
2

1
੅Wunuu sümuu jemeIIn Jesús
suIuڤu tü pueuIokut BeIen
suIuڤu tü mmukut Judeu, nIu
uIuwutuuku Hefodes suIuڤu tü
mmukut. ShIusu süchIkIjee jemeIIn
nIu, untüsü wune wuyuuIfuu
suIuڤumüIn tü pueuIokut JefusuIen.
WuttujeڤewuIII nuyu, wüInpujeڤewuIII.
AtüjuushII nuyu suuڤu sukuuIppu tü
joIotsükut.
2
੅NusukIfukuIuku:
÷¿JuIushI chI joڤuu jemeIkuI
uIuwutuuInjuchIkuI suuڤu tü wuyuu
judíokoIüIfuu? WeڤfüItpu wune
joIotsü eweetüsü wunuu sümuu
chujunuIn wuyu wüInpümüIn,
wutüjuukuIuku suuڤu sünuIn
jemeIIchIpuIn nIu, wuntüInukuIuku
jooIuڤu yuumüIn süpüIu
Muteo੄1 ,੄ 2
3
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
weeڤIyutüInjutüIn nujut nümüIn
÷numukuIuku.
3
੅Ottu müshIu Hefodes chI
uIuwutuushIkuI, ooڤuIuku wuInmu
tü kepIusükuIüIfuu suIuڤu JefusuIen,
ushupupujuusü muڤI nuuڤIn nuupupu
süchIkI tü numukut nuIu wuyuukunu.
4
੅NeenujItkuIuku Hefodes nupüshuu
nu IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nu kufuIouktumuujunukunu
süpüIu nüsukIfüInjunuIn nuyu
sünuIn juIuInjuchIn jemeIIn CfIsto
chI NüneekujuIukuI MuIeIwu.
5
੅NusouktukuIuku nümüIn:
÷JemeIjeechI nIu suIuڤu
tü pueuIokut BeIen suIuڤu tü
mmukut Judeu, nuushIn wune
nünüIkImuujuchI MuIeIwu sünuIn
nüshujüIn puuIu tü nünüIkIkut,
sünuIn muu:

ô
¨Tü pueuIokut BeIen suIuڤu tü
mmukut Judeu,
nnojotsü shIuInjutüIn neڤe
wune pueuIo meڤnnuujuusut
suڤuku tü pueuIokuIüIfuu
chuڤuyu.
Süku jumüIn, eweeteechI yuu
suIuڤu wune uIuwutuuI
süpüIu nIuInjuchIn süpüڤüyuIn
tü tupüshIkuIüIfuu, nu
wuyuu IsfueIkunu".
7
੅NeenukukuIuku Hefodes nu
wuyuu wüInpujeڤewuIIIkunu süpüIu
nuushujuuInjuchIn numuu sujuunu
wuyuu sooڤopünuu joujutüIn muڤI
shIweetüIn tü joIotsü neڤfukut puuIu.
SüküjünukuIuku nümüIn nutümu.
8
੅NüjütukuIuku nuyu BeIenmüIn
sünuIn nümüIn numüIn:
÷Juڤunu jumuuIu süpüIu
jüchujuuInjuchIn nüchIkI chI joڤuukuI.
Je jüntupu nünuIn, juupIfumuuteechI
tuyu nüchIkI süpüIu toڤunüInjuchIn
nünuInmüIn tuyukuڤIyu süpüIu
teeڤIyutüInjutüIn nujut nümüIn
÷ nümukuIuku Hefodes numüIn.
9
੅Oڤunu müshIڤIyu nuyu süchIkIjee
nuupüIn nünüIkI Hefodes. Je tü
joIotsü neڤfupüڤükut wunuu sümuu
chujunuIn nuyu wüInpümüIn,
oڤunüsü jooIuڤu nupüIeefuu sünuIn
süshuڤwuIuuIn IIpünuu suuڤu
tü mIIchIkut eefe chI joڤuukuI.
10
੅TuIutushuunusü muڤI nuuڤIn
süku neڤfüIn tü joIotsükut.
11
੅Je
nuntupu eemüIn tü mIIchIkut,
eeshI nupüIu chI joڤuukuI sümuu
tü nIIkut. NoڤnnuwuukuIuku süku
nusupuIn süpüIu neeڤIyutüIn nujut
nümüIn. NuukutukuIuku shIfouse tü
jufuskeefü kuIuڤukot tü nukoIoInkut
nepIuIuڤujee nümüIn chI joڤuukuI.
NusüIujukuIuku kusu eekuI kojutüIn
muڤI: oofo, wune wunuڤu jemetu
eejuut, je wune wunuڤu kunüIIusü
¨mIffu".
12
੅ShIusu noڤunupu süpüIu
nuIeڤejüInjunuIn noumuInpuڤumüIn,
eItuushII suIuڤupünuu wune wopu
nuutujutü. NnojoIIIshII uIutupünuuIn
JefusuIenpünuu süku nuupInnüIn
nuڤIupüInfuڤu nnojoIIInjunuIn
nuIeڤejüIn nünuInmüIn Hefodes.
Aaڤinmajünüshi chi joڤuukai
nütüma Ma!eiwa chaڤaya Egipto
13
੅ShIusu süchIkIjee noڤunupu
nu wuyuu wüInpujeڤewuIIIkunu,
eweetüshI wune uupIee
nümuڤunujeejuchI MuIeIwu
nümüIn Jose nüڤIupüInfuڤu sünuIn
nümüIn nümüIn: ¨PüchIjIfuu
muuIu süpüIu pümuuInjuchIn chI
joڤuukuI sümuu tü nIIkut chumüIn
suIuڤumüIn tü mmukut EgIpto
süpüIu jujuIttüInjunuIn nuuIIu
Hefodes. NüchujuweechI uchIkI
chI joڤuukuI süpüIu nuڤutüInjuchIn
nuuڤIn. Anukuju mukutüIe jIu chuڤuyu
wuneڤefeڤeyu juupInnupu tutümu",
Muteo੄2
4
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nümukuIuku chI uupIeekuI nümüIn
Jose.
14
੅NüchIjIfuukuIuku Jose sünuIn
nujuIttüIn nümuu chI joڤuukuI je tü
nIIkut süseڤefuڤupünuu uI sünuIn
noڤunüIn EgIptomüIn
15
੅eeInjunuIe
kepIuIn nuyu wuneڤefeڤeyu ouktupu
Hefodes. AIutüsü tüü süpüIu
kefuuInjutüIn tü nünüIkIkut chI
MuIeIwukuI uküjünukut puuIu
nütümu wune nünüIkImuujuchI, tü
mukut: ¨TeenuküIn chI TuchonkuI
suIuڤujee tü mmukut EgIpto".

੅Je nütüjuupu suuڤu Hefodes
sünuIn nemeڤefuInpuIuIn nIu
nu wuyuu wüInpujeڤewuIIIkunu,
jushIchIshuutushI muڤI nIu.
NuڤutIfukuIuku nuuڤIn nu tepIchI
tooIoyuuchonnIIkunu eekuI
motsoyünnuuIn suuIIu pIumu
juyu suIuڤu tü pueuIokut BeIen je
pejepünuu sünuIn. Tü sotokot nuuڤIn,
shIu tü nuushujuIukut puuIu numuu
nu wuyuu wüInpüjeڤewuIIIkunu
sooڤopünuu joujutüIn muڤI
eweetüIn tü joIotsü neڤfukut puuIu.
17
੅AIutüsü tüü süpüIu kefuuInjutüIn
tü nünüIkIkut chI MuIeIwukuI
uküjünukut puuIu nütümu Jefemíus
chI nünüIkImuujuchIkuI, tü mukut:

18
¨Aupünüsü shIڤIfu wune
wuyuuIfuu sünuIn
shIڤyuIujüIn muڤI yuu suIuڤu
tü pueuIokut Rumá.
AڤyuIujüsü tü
suuڤuIIwoڤukuIüIfuu RuqueI
nuuڤu nu süchooInkunu.
Nuyouktu uchIkIt umüIIunnuu
süku ouktüIn nuyu".
Amaanüshi 3esús Nazaretmüin
19
੅ShIusu süchIkIjee ouktupu
Hefodes, eweetüshI chuڤuyu EgIpto
wune uupIee nümuڤunujeejuchI
MuIeIwu nümüIn Jose
nüڤIupüInfuڤu
20
੅sünuIn nümüIn
nümüIn: ¨PüchIjIfuu muuIu süpüIu
pümuuInjuchIn chI jIntüIkuI
sümuu tü nIIkut nuchIkuu chumüIn
suIuڤumüIn tü mmukut IsfueI. Nu
oڤuteepüڤükunu nuuڤIn chI jIntüIkuI,
ouktüInupu".
21
੅NüchIjIfuukuIuku Jose sünuIn
nujuIttüIn nümuu chI jIntüIkuI je
tü nIIkut süpüIu oڤunuu suIuڤumüIn
tü mmukut IsfueI.
22
੅MmotshI Jose
seemu ekefoIuu suIuڤumüIn tü
mmukut Judeu süku nuupüIn nüchIkI
chI nüchonkuI Hefodes kunüIIukuI
AfqueIuo sünuIn nuIuwutuuIn
chuڤuyu süchIkIjee ouktüIn chI
nüshIkuI. Je Jose, süku uchIujuunüIn
nüڤIupüInfuڤu suuIIu ekefoIuu
chumüIn, oڤunu müshIu chumüIn
suIuڤumüIn tü mmukut GuIIIeu.
23
੅Je nüntupu chuڤuyu, oڤunüshI
suIuڤumüIn wune pueuIo kunüIIusü
Nuzufet süpüIu kepIuInjunuIn
nuyu chuڤuyu. AIutüsü tüü süpüIu
kefuuInjutüIn tü nünüIkIkut chI
MuIeIwukuI uküjünukut puuIu
nutümu nu nünüIkImuujunukunu, tü
mukut: ¨NuzufetjeڤewuI chII".
Sünain ekeraajaa nüpüna chi Senyotkai
3

1
੅Je soڤu kuڤIkuIüIfuu
tIu, eweetüshI Juun chI
owoutIsuujüIkuI sünuIn uküjuu
nüchIkI MuIeIwu sümüIn wuyuu
chuڤuyu IsushIIpuڤu suIuڤu tü mmukut
Judeu.
2
੅MupüڤüshI nIu: ¨JIyuuwujuu
jumuuIu suuIIu juuInjuIu süku
süIüڤüIüIn nükuIIu chI MuIeIwukuI
süpüIu uIuwutuwuu juuڤu".
3
੅Ottu Juun,
uküjünu uchIkIchI nIu puuIu sümuIwu
nütümu Isuíus chI nünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu sünuIn muu:
¨OwoottuweechI wune wuyuu
chuڤuyu IsushIIpuڤu sünuIn
muu:
Muteo੄2 ,੄ 3
5
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
'Yupu jütümu nüpünu chI
SenyotkuI.
JuuڤuIuu suuIIu juuInjuIu
süpüIupünuu nüntujuchIn
juڤukumüIn' ".
4
੅Ottu Juun, kusheڤInshI nIu wune
sütu müfüt kunüIIusü ¨cumeIIo",
ooڤuIuku nüsIڤIfuIn, puuڤutu. EküI
kuushupü ooڤuIuku mupu.
5
੅Oڤunüsü
wuyuu wuttu suuIIn nünuInmüIn
suIuڤujee JefusuIen, suIuڤujee Judeu,
je suIuڤujee tü mmu sotpünuukut tü
süchIkut Jofdán.
ô
੅AküjushII nuyu
süchIkI nuuInjuIu nümüIn MuIeIwu,
je owoutIsuujünüshII nütümu Juun
chuڤuyu shIfoku tü süchIkut Jofdán.
7
੅Ottu süntupu wuInmu wuyuu
fufIseo ooڤuIuku wuyuu suduceo
nünuInmüIn Juun shIIڤIfee
nuwoutIsuujuu, nümukuIuku
numüIn: ¨JIukunu wüI ouktusIfoڤut,
eڤfüIII wuyumüIn jIu. NnojoIeefü
kusuIujunuIn juuInjuIu jümüIn juujüIn
sükujee neڤe juwoutIsuujünüIn,
nnojoIeenu jIu eڤfüIn müIIuu juujüIn
süsuIu.
8
੅MüIeku shIImüInfeje
sünuIn jükutuIuuIn suuIIu juuInjuIu,
utüjuuneefü uuڤu tIu sünuInjee tü
kusu unusü juuڤInfukut.
9
੅Je nnojotsü
cheڤojuuIn juڤwuutuuIn suIuڤu
nuuڤuIIwoڤuIn jIu Abfuhum. MüIeku
nnojoIIIfe juuڤInfüIn tü nuIuwutuukut
unuIn jIu MuIeIwu, süsuIeenu jIu
nütümu. MüIeku nücheküIe MuIeIwu,
eesü süpüIu juuڤu sümeefüIn
tü IpukuIüIfuu nütümu süpüIu
shIuInjutüIn nuuڤuIIwoڤuIn Abfuhum.
10
੅MüIeku nnojofuIe juuڤInfüIn
tü unusükut nuڤupuIu MuIeIwu,
uIeejüneenu jIu nütümu, muu uku
süshottünüIn sümuu sujutünüIn soڤu
sIkI wune wunuڤu eekuI nnojoIüIn
unuIn süchon.
11
੅¨TuyukuI, wuyuu neڤe. NnojoIshI
wunuupünuuIn nümuu CfIsto, süku
püIushIn muڤI nIu touIIu. Nu eekuI
nuyuuwujuuIn suuIIu nuuInjuIu,
tuwoutIsuujüIn neڤe nuyu süku
wüIn. Ottu müshIu CfIsto, unteechI
jünuInmüIn süpüIu nuupüInjuchIn
jümüIn chI NuuڤInkuI MuIeIwu
süpüIu eeInjuchIn nIu wuneepIu
jümuu. Akuujusu chI eekuI uyutüIn
sünuIn nuuInjuIu, süsuIeechI nIu
nütümu.
12
੅OڤtteڤenneechI chI eekuI
nünoujuIn nünuIn CfIsto, muu uku
sükutunnüIn süchon wune uڤttIee
suuIIu tü suwusuIukut süpüIu
sünuujuunüIn. Ottu chI eekuI
nIyouktüIn CfIsto, umüIouIeechI
wuneepIu, muu uku tü suwusuIukut
sünuIn suڤujünüIn", nümukuIuku
Juun numüIn.
Owoutisaajünüshi 3esús
13
੅NüntukuIuku Jesús chujee
GuIIIeujee eemüIn tü süchIkut
Jofdán süpüIu nuwoutIsuujünüIn
nütümu Juun.
14
੅Ottu müshIu Juun,
uyouktujüshI nümüIn sünuIn muu
nümüIn:
÷Tuyu tuyukuI cheڤojuuku umüIn
owoutIsuujünuu pütümu, pIukuIuku
neڤe untüIn tunuInmüIn süpüIu
tuwoutIsuujuu ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.
15
੅NüsouktukuIuku Jesús nümüIn:
÷Anusü müIeku puuڤInfüIe joo tü
tuchuntukut pümüIn, süku keeڤIfeeIn
tuuڤIn tekefuujüIn süpüshuu
tü nüchekukut chI MuIeIwukuI
tupüIeefuu ÷nümukuIuku Jesús.
Je süku tü nümukut
Jesús, nuuڤInfüIn Juun tü
nüchuntukut nümüIn.

੅Kettuupu
nuwoutIsuujünüIn Jesús, ushuڤwuIuu
müshIu nIu shIfokujee tü wüInkut. Je
wunuu muڤI sümuu tIu, eefuIuusü tü
sIfumukut chuu IIpünuu. NIڤfukuIuku
Jesús chI NuuڤInkuI MuIeIwu sünuIn
Muteo੄3
6
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
ushukutuu nünuInmüIn sünuIn
müIn uku suuڤIn wune moڤuwu.
17
੅SuupünukuIuku joo wune pütchI
chuu IIpünuujee sünuIn muu: ¨AnII
chI TuchonkuI uIshIkuI tupüIu.
TuIutüshI muڤI tuyu nümuu".
Wanaa sümaa nuuڤu!akünüin
aaڤin 3esús
4

1
੅OڤunInnüshI Jesús
nütümu chI NuuڤInkuI
MuIeIwu IsushIIpuڤumüIn süpüIu
nuuڤuIukünüIn uuڤIn nütümu Sutunás
chI süIuüIukuI yoIujuu.
2
੅Ottu Jesús,
süchIkIjee muu uku pIenchI shIkII kuڤI
sünuIn uumüjuu, ouktüshI nIu jumü.
3
੅NüntukuIuku joo chI YoIujuukuI
nünuInmüIn sünuIn nümüIn nümüIn:
÷MüIeku NüchonIe pIu
MuIeIwu, puIuwutuu tüfu Ipukut
shIIڤIfunujuuIwu pun ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.
4
੅AsouktüshI Jesús nIڤIpujee:
÷Nnojo. Ashujünüsü puuIu
wune pütchI suIuڤu tü kufuIouktu
nüchIkImuujutkut MuIeIwu, müsü
yuu: ¨Nnojotsü shIuIn sümüIwu tü
punkut kutüIn utümu soڤu wuyuu,
kuteefü oڤu shIuyu sütümu süpüshuu
tü nünüIkIkut chI MuIeIwukuI"
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
5
੅NuڤunInnukuIuku joo Jesús
nütümu chI YoIujuukuI chumüIn
JefusuIenmüIn eemüIn tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu, sünuIn
nüshuڤwuIeڤefüIn nIu IIpünuu
süfuIoڤu tü mIIchIkut,
ô
੅sünuIn
nümüIn nümüIn:
÷MüIeku NüchonIe pIu
MuIeIwu, pumuttu pümutu yuujee
mmoIuڤumüIn. AneechI pIu suushIn
tü ushujuushIkut mukut muyuu:
¨NuIuwutuujeenu MuIeIwu
nu uupIeekunu süpüIu
nuuڤInmujüIn pIu.
NujupuIuڤuInjuchI pIu suuIIu
sheewuڤuIuuIn puuڤuI
sütümu Ipu",
mutuu sümukuI tü ushujuushIkut
÷ nümukuIuku chI YoIujuukuI
nümüIn Jesús.
7
੅AsouktüshI Jesús:
÷Nnojo. Müsü tü ushujuushIkut:
¨Nnojo juuڤuIuküIn nuuڤIn chI
JümuIeIwusekuI" ÷nümukuIuku
Jesús nümüIn.
8
੅NuڤunInnukuIuku joo Jesús
nütümu chI YoIujuukuI chumüIn
IIpünuumüIn suuڤupünuu wune
uuchI, sünuIn nIIڤIyutüIn nümüIn
tü suumuInkuIüIfuu wuyuu
süpüshuuڤuIe sünuIn unushuutuIn
muڤI shIu.
9
੅NümukuIuku nümüIn
Jesús:
÷MüIeku püsupuInyoڤukuIe pIu
yuu tumüIutuڤu sünuIn puڤwuujüIn
tuyu, tuupeefü pümüIn tü
suumuInkuIüIfuu süpüshuuڤuIe
÷ nümukuIuku chI YoIujuukuI
nümüIn Jesús.
10
੅AsouktüshI Jesús nIڤIpujee:
÷Puڤunu pümutu touIIu
Sutunás süku ushujuushIn puuIu:
¨NIu juڤwuujüInjuchIku, chI
JümuIeIwusekuI nümüIwu, nIu
jIڤyutuuInjuchIku umüIn nümüIwu"
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
11
੅OڤunumuutüshI chI YoIujuukuI
nuuIIu Jesús. Antu müsIu wune
uupIeeIfuu nümuڤunujeejutü
MuIeIwu nünuInmüIn Jesús süpüIu
suuڤInmujüInjuchIn nIu.
Oڤttüshi 3esús sünain aküjaa
nüchiki Ma!eiwa
12
੅Nuupupu Jesús nüchIkI Juun
sünuIn püfeesuIn nütümu Hefodes,
uIeڤejüshI GuIIIeumüIn suIuڤumüIn
tü pueuIokut Nuzufet.
13
੅Oڤunu
müshIu nIu yuIujee suIuڤumüIn
Muteo੄3 ,੄ 4
7
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tü pueuIo kunüIIukut Cupefnuum
süpüIu kepIuInjuchIn nIu chuڤuyu.
Je Cupefnuum, sotpuڤusü tü
puIuu kunüIIukut GuIIIeu. ShIu
tü mmu kepIupüڤükut uIuڤu
sümuIwu puuIu nu wuyuu judío
nuuڤuIIwoڤukunu ZubuIón ooڤuIuku
NeftuIí.
14
੅AntüshI Jesús chumüIn
Cupefnuum süpüIu kefuuInjutüIn
tü nünüIkIkut chI MuIeIwukuI
uküjünukut puuIu nütümu Isuíus chI
nünüIkImuujuchIkuI, tü mukut:

15
¨Nu wuyuu kepIukunu suIuڤu tü
mmukut ZubuIón ooڤuIuku
tü mmukut NeftuIí,
nu kepIukunu yuu suIuڤu tü
mmukut GuIIIeu pejekut
sünuIn tü puIuukut, pejekut
sünuIn tü süchIkut Jofdán,
nu wuyuu judíokunu ooڤuIuku
nu eekunu nnojoIüIn judíoIn,


nu eepüڤükunu sümuu pIyuushI
sünuIn kuuInjuIuIn,
nuupeefü mupeenu nüchIkI
chI MuIeIwukuI süpüIu
nuڤtteڤefüIn nuyu".
17
੅ShIusu süchIkIjee soڤu kuڤIkut tIu,
oڤttüshI Jesús sünuIn uküjuu sümüIn
wuyuu suInküIn mmu sünuIn muu
sümüIn: ¨JIyuuwujuu jumuuIu suuIIu
juuInjuIu süku süIüڤüIüIn nükuIIu
chI MuIeIwukuI süpüIu uIuwutuwuu
juuڤu".
Nüneeküin 3esús na wayuu
nümaainjanakana
18
੅Je wunuu sümuu wufuIttüIn Jesús
sotpuڤupünuu tü puIuu kunüIIukut
GuIIIeu, nIڤfukuIuku pIumushII wuyuu,
wune SImón chI kunüIIukuI Pedfo,
ooڤuIuku Andfes chI nuwuIukuI.
AjunuڤutshII tü nukusüInkut shIfoku
tü puIuukut süku oIojüIIIn nuyu jIme.
19
੅÷AnushII tumuutuIuI
jIu. Muu uku oIojüIIIn jIu jIme,
okotchujüInjunu jIu wuyuu tumüIn
süpüIu suupüInjutüIn tunüIkI
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
20
੅Nupütu numüsüju tü nukusüInkut
süpüIu oڤunuu nümuu.
21
੅NuڤunuIwuڤuyu neڤe Jesús
mumüIn uku tüfu, nIڤfüIn joo
pIumushII wuyuu puwuIuuwushII,
nu nüchooInkunu Zebedeo. Jucobo
nünüIIu wune, ottu Juun chI
nuwuIukuI. AfeweentujuڤutshII
nuyu tü nukusüInkut yuu suIuڤu
tü unuukut nümuu chI nushIkuI.
Je neenukünupu nütümu Jesús,
22
੅nupütu numüsüju tü nuڤunuuInkut
ooڤuIuku chI nushIkuI süpüIu oڤunuu
nümuu Jesús.
Anasü wayuu wainma nütüma 3esús
23
੅NuڤunukuIuku Jesús
suInküInpünuu tü mmukut
GuIIIeu sünuIn nIkIfujüIn wuyuu
suIuڤupünuu tü ekIfujüIeekuIüIfuu
wuyuu judío chuڤuyu GuIIIeu.
AküjüshI nIu tü pütchI unusükut
sümüIn wuyuu süchIkI nukuuIppu
MuIeIwu sünuIn uIuwutuwuu, je
unusü nütümu wuInmu wuyuu
eekuI uyuuIIn sütümu uyuuIII eekuI
eeIn neڤe.
24
੅SuڤwuIukujuukuIuku
nüchIkI Jesús suInküInpünuu
GuIIIeu je suInküInpünuu tü mmukut
SIfIu. Je sükujee tIu, untInnüsü
nünuInmüIn wuInmu wuyuu eekuI
uyuuIIn sütümu uyuuIII eekuI eeIn.
AntInnüshII nu eekuI müIIuIn sütümu
uIIn neڤIfuku, nu eekuI kuIeڤefuڤuIn
yoIujuu, nu eekuI koڤkchIchIjuufuIIIn,
je nu eekuI ouktüIn usuڤu.
EIyujünüshII nupüshuu nütümu.
25
੅OushIkujuusü wuyuu wuttu suuIIn
nüchIIfuu Jesús. Eejutü wuyuu
suIuڤujee GuIIIeu, suIuڤujee tü
poIoosükot pueuIoIfuu kunüIIusü
DecápoIIs, suIuڤujee JefusuIen
Muteo੄4
8
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
ooڤuIuku Judeu, je suIuڤujee tü mmu
wuneekut suڤutu tü süchIkut Jofdán.
Na anakuaippa!iikana naashin 3esús
5

1
੅NIڤfupu Jesús tü wuttukut suuIIn
wuyuu untukut nünuInmüIn,
oڤunüshI nIu suuڤumüIn wune numünu
süpüIu ekIfujuu nuyu. Je nüIkkuIuupu,
ufütkuushII nu nIkIfujüInkunu
nünuInmüIn.
2
੅NuڤttukuIuku sünuIn
ekIfujuu tü wuttukut suuIIn wuyuu
sünuIn muu numüIn:

3
¨AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu
eڤfukunu sünuIn cheڤojuuIn
chI MuIeIwukuI jümüIn,
süku jIkefoteenuIn chumüIn
eefe nuIuwutuuIn.

4
AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu
uڤyuIujukunu nümüIn
MuIeIwu suuڤu juuInjuIu,
süku jümüIIunneenuIn nütümu.

5
AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu
nnojoIIIkunu püIuIn uuڤIn
nuuIIu MuIeIwu,
süku suupüneefüIn jümüIn tü
kusu unusü nüsüIujeekut.

ô
AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu
kuchIIfuukunu uuڤIn uuڤInfuu
tü unusükut,
süku nükuuIIIjuIn jIu MuIeIwu
süpüIu juuntüIn juuڤInfüIn.

7
AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu
umüIIujüIIIkunu wuyuu,
süku jümüIIujüneenuIn.

8
AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu
uIekunu uuڤIn,
süku jIڤfeechIn MuIeIwu.

9
AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI
jIu ukuuIIIjukunu nu
juwuIuyuukunu süpüIu
unujIfuuInjunuIn nuyu,
süku jIڤnnuujüneenuIn sünuIn
nüchooIn jIu MuIeIwu.

10
AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu
müIIukunu uuڤIn sütümu
wuyuu suuIIIjee juuڤInfüIn
tü nüchekukut MuIeIwu
jüpüIeefuu,
süku jIkefoteenuIn chumüIn
eefe nuIuwutuuIn.
11
੅¨AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu
müIeku shIڤfüIe wuyumüIn wuyuu
jümüIn suuIIIjee jünoujuIn tunuIn,
müIeku shImeڤefuInpufuIe jIu je
müIeku juushujuunüIe sünuIn
mojuIn pütchI jüchIkI.
12
੅Meefü
jukuuIppu uku nukuuIppu nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu puuIu
sümuIwu sünuIn neڤnnüIn umüIn
nutümu nu jutuushIkunuIfuu. Ottu
jIukunu soڤu tü kuڤI müIIeenukut oڤu
jIu sütümu wuyuu, tuIutu jIu süku
süpüshuu juuڤIn, süku jütüjuuIn
nuuڤu chI MuIeIwukuI sünuIn
nüsüIujüInjutüIn kusu unushuutukut
jümüIn chuu IIpünuu eefe nIu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
3a!ou!injana naya sümüin wayuu
13
੅¨JIukunu, müshII uku jIu
suuڤIn IchII juIouIkut sümüIn
wuyuu süpüshuu. Muu uku
nnojoIüIn sümojujuuIn usuIuu
sütümu IchII, ukuuInjunu jIu
sümüIn tü wuyuukoIüIfuu süpüIu
nnojoIüInjutüIn kooڤomüIn muڤI
suuInjuIu. Ottu müIeku meڤejüIe tü
IchIIkut, nnojoIeefü kusuIn suumüIn
sümüIn wuyuu. Ojotünüsü neڤe
unouIpuڤu süku nnojoIüIn unuIn
süpüIu ekünuu je süpüIu shIküIn
müfüt. Akuujuu chI wuyuu eekuI
nnojoIüIn noonooIn sümuu tunüIkI,
nnojoIeefü kusuIn nuumüIn tumüIn.
14
੅¨MüshII uku jIu suuڤIn wune
unukIu, süku shIyuuwutüInjutüIn
suuڤu tü shIImüInkut wuyuu
jütümu. Muu uku juڤyuIn wune
pueuIo IIpünuu suuڤu numünu,
ukuujuu jIukunu sünuIn jIIڤIyutüIn
Muteo੄4 ,੄ 5
9
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tü shIImüInkut wuneepIu sümüIn
wuyuu.
15
੅¿JuIusü eڤItuunüIn wune
Iuusu shIpejuunüIe? ¿EڤItuunüsü
cheje suupünuu wushu? Nnojo.
EڤItuunüsü eefe süpüIee Iuusu süpüIu
sünuküInjutüIn kusu süpüshuu.

੅Akuujuu jIukunu, müIeku juuڤInfüIn
wuneepIu tü unusükut suڤupuIu
wuyuu. Je sükujee neڤfüIn tü kusu
unusü juuڤInfukut, nuyuuwuteefü
uuڤu nukuuIppu MuIeIwu je
nuڤwuujeechIn nIu.
Nnojo!eerü ajaڤttüin tü
nünüikikat Ma!eiwa
17
੅¨¿AntüshI tuyu juujüIn
süpüIu sümuIujuuInjutüIn
tutümu tü nuIuwutuukut unuIn
MoIses ooڤuIuku tü nushujukut
nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu? Nnojo. ShIu tuntuku
upüIu tukuuIIIjuIn jIu süpüIu
joonooInjunuIn sümuu tü nümukut
MuIeIwu.
18
੅ShIImüIn tü tumukut
jümüIn: Tü mmukut je tü kusu
chukut IIpünuu, ujuڤIujuweefü
soڤuweenu wune kuڤI. Ottu tü
nünüIkIkut chI MuIeIwukuI
ushujünukut puuIu nütümu
MoIses, nnojoIeefü ujuڤttüIn
wuneeshIkuIyuuje noڤu pütchI
sünuInjee wuneڤefeڤeyu shIkefuujupu
süpüshuu tü süküjukut uchIkI.
19
੅ChI
wuyuu eekuI moonooIn sümuu tü
pütchI uIuwutuunukut unuIn nütümu
MoIses, juڤItuIfü wuneeshIkuIje
neڤe pütchI shIyouktünüIe nütümu,
ottu nIkIfujüIe wuyuu sünuIn
moonooIoInjunuIn nuyu sümuu,
mojuteechI nIu chuڤuyu eefe
nuIuwutuuIn MuIeIwu. Akuujuu chI
oonookuI sümuu tü nuIuwutuukut
unuIn, sümuu nIkIfujüIn sünuIn,
kojuteechI nIu chuڤuyu.
20
੅TumüshII
puuIu jIu: MüIeku nnojofuIe
jüIutüIn sünuIn unuIn jIu nouIIu
nu fufIseokunu ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu sünuIn
jIkefuujüIn tü nüchekuIukut chI
MuIeIwukuI jüpüIeefuu, shIImüIn
sünuIn nnojoIeenuIn ekefoIüIn jIu
chuڤuyu eefe nuIuwutuuIn MuIeIwu.
Nüchiajaain 3esús na
wayuukana suu!ia jashiee
21
੅¨JIڤfuujüIn tü nümupüڤükut
MoIses numüIn nu jutuushInuukunu
sümuIwu puuIu, tü mukut muyuu:
'Nnojo puڤutüIn suuڤIn wuyuu. Je
chI oڤutukuI suuڤIn wuyuu, shIImüIn
sünuIn kusuIujuneefüIn nümüIn tü
nuuڤInfukut'.
22
੅Ottu tunüIkI tuyukuI
jooIuڤu jümüIn, müsü muyuu: ChI eekuI
nuushIchIjuuIn nümüIn wune nuwuIu,
shIImüIn sünuIn kusuIujuneefüIn
nümüIn tIu nütümu MuIeIwu. Ottu
müshIu chI eekuI nIڤfüIn wuyumüIn
süku nünüIkI nümüIn wune nuwuIu,
shIImüIn sünuIn kusuIujuneefüIn
nümüIn tIu nutümu nu IuüIuuyuukunu.
Ottu müshIu chI eekuI mojuIn
nünüIkI nümüIn wune nuwuIu sünuIn
'muuڤIn uuڤInchI pIu' sünuIn nümüIn
nümüIn, eesü süpüIu nujutüneechIn
soڤumüIn tü sIkIkut eefe süpüIee tü
ouktüsükuIüIfuu.
23
੅¨Sükujee tüü, wunuu sümuu
püsüIujüIn kusu nümüIn MuIeIwu
eefe süpüIee usüIujuu, müIeku
sotüIe puuڤIn sünuIn mojuIn nünüIkI
pümüIn wune puwuIu,
24
੅unukuju
müIeku püpütüIe tü püsüIujüInjutkut
yuuIu süڤütpuڤu tü süpüIeekut
usüIujuu süpüIu puڤunüInjuchIn
nünuInmüIn chI puwuIukuI süpüIu
pukumujIfuuIn sukuuIppu nümuu.
Je süchIkIjee, uIeڤeju meechIu pIu
süpüIu usüIujuu nümüIn MuIeIwu.
25-2ô
੅¨MüIeku kuuInjufuIe pIu
nuuIIu wune puwuIu, ucheküshI
Muteo੄5
10
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
pütüjumuutüIn pünüIkI nümüIn
süpüIupünuu nuIuwutuuIn wune
pütchIpüڤü pünuInmüIn suuIIu
kojutujüIn püpüIeefuu.
Nüchiajaain 3esús na wayuukana
suu!ia yarüttaa aaڤin
27
੅¨JIڤfuujüIn tü nümupüڤükut
MoIses numüIn nu jutuushInuukunu
sümuIwu puuIu, tü mukut muyuu:
'Nnojo pümuڤüjuuIn sümuu wuyuu
nnojotkut puڤwuyuuseIn ottu
nnojoIkuI puڤwuyuuseIn'.
28
੅Ottu
tunüIkI tuyukuI jooIuڤu jümüIn, müsü
muyuu: ChI eekuI nIIfukuuIn sümüIn
wune jIefü sümuu keeڤIfeeIn nuuڤIn
umuڤüjIfuwuu sümuu, shIImüIn
sünuIn kuuInjuIuIn nIu wunuu
nümuu eekuI nümuڤüjuuIn sümuu
wuyuu nnojotkut nuڤwuyuuseIn.
29
੅JuIIu pIu suuIIu kuuInjuIuu
sükujee tü kusu pIڤfukut. Anusüje
neڤe umüIouIIfe puuIIu wuneesIu
poڤu suuIIu pIkefoIüIn chumüIn
HudesmüIn sümuu tü pIumusükut
poڤu, chuu eemüInjuchIfe pujutünüIn
eefe süpüIee tü ouktüsükuIüIfuu.
30
੅JuIIu pIu suuIIu kuuInjuIuu pIu
sükujee tü kusu puuڤInfukut süku
pujupü. Anusüje neڤe umüIouIIfe
puuIIu wuneesIu pujupü suuIIu
pIkefoIüIn chumüIn HudesmüIn
sümuu tü pIumusükut pujupü, chuu
eemüInjuchIfe pujutünüIn eefe
süpüIee tü ouktüsükuIüIfuu.
Nüchiajaain 3esús suu!ia
ooڤu!awaa suu!ia aڤwayuusee
31
੅¨JIڤfuujüIn tü nümupüڤükut
MoIses numüIn nu jutuushInuukunu
sümuIwu puuIu, tü mukut muyuu:
'MüIeku nücheküIe wune wuyuu
süpüIeefuu nuuڤuIuuIn suuIIu
tü nuڤwuyuusekut, cheڤojuusü
nüshujüIn wune kufuIouktu
uupIfIu tü nuڤwuyuusekut sünuIn
nuuڤuIuuInjutüIn shIu'.
32
੅Ottu
tunüIkI tuyukuI jooIuڤu jümüIn,
müsü muyuu: ChI eekuI nuuڤuIuuIn
suuIIu nuڤwuyuuse, sümuu nnojoIüIn
sümuڤüjIfuusüIn nümuu wune wuyuu
nuutu nuuIIu, nIڤfuIu wuyumüIn
sümüIn. Süku jumüIn, müIeku
kuڤwuyuusefe tü jIetkut süchIkuu,
kuuInjuIusü. Je kusuIujuneefü
sümüIn sümuڤüjuuIn nümuu chI
jekechIkuI suڤwuyuuseIn. Akuujuu
chI wuyuu kuڤwuyuusekuI tü jIefü
ooڤuIuuushItkut, kuuInjuIushI
nIuڤuyu, je kusuIujuneefü nümüIn
nümuڤüjuuIn sümuu tü jIefü
ooڤuIuuushItkut.
Pansaainjatü nanüiki waneepia
33
੅¨JIڤfuujüIn tü nümupüڤükut
MoIses numüIn nu jutuushInuukunu
sümuIwu puuIu, tü mukut muyuu:
'MüIeku pümüIe nümüIn MuIeIwu,
¨Punsuusü tunüIkI pümüIn", unusü
müIeku pIkefuujüIe shIu'.
34
੅Ottu
tunüIkI tuyukuI jooIuڤu jümüIn,
müsü muyuu: Anukuju müIeku IotüIe
pünüIkI wuneepIu sümüIn wuyuu
süpüshuu sünuIn nnojoIüInjuchIn
püküjuIn uIuwuu. Nnojo neڤe
shIuInjutüIn punsuukut oڤu pünüIkI
oڤupuIuu, muu uku suڤupuIu tü kusu
chukut IIpünuu eefe MuIeIwu, süku
chuIn nuIuwutuuIn MuIeIwu,
35
੅muu
uku suڤupuIu tü kusu yuukut mmuIuڤu,
süku shIuIn ukumujuushIn nütümu
MuIeIwu, muu uku suڤupuIu tü kusu
chukut suIuڤu JefusuIen, süku shIuIn
nepIuIn nu wuyuu uIuwutuuushIkunu
nütümu MuIeIwu,

੅je muu uku
pükujIfuu pIukuI suuڤu IuüIuuIn pIu
pümüIwu.
37
੅MüIeku puuڤInfüInjutüIe
wune kusu, 'Au' meeshI neڤe
pIu. Je müIeku nnojoIüInjutüIe
puuڤInfüIn shIu, 'Nnojo' meeshI neڤe
Muteo੄5
11
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
pIu. Atüjuuneenu uuڤu jIu sünuIn
punsuuIn jünüIkI sükujee tIu. ChI
eekuI nIkIfujüIn nuutu suuIIu tüü, nIu
chI KumuڤüfuIkuI.
Achiajaanüshii naya suu!ia pasa!awaa
38
੅¨JIڤfuujüIn tü nümupüڤükut
MoIses numüIn nu jutuushInuukunu
sümuIwu puuIu, tü mukut muyuu:
'MüIeku suuڤInnüIe wune kusu mojusü
pümüIn, unukuju müIeku puuڤInfüIe
shIu sümüIn tü uuڤInfukut pümüIn.
Muu uku chI wuyuu eekuI nIyuڤIüIn
soڤu wune wuyuu, unusü shIyuڤnnüIe
noڤu. Je muu uku chI wuyuu eekuI
nIyuutüIn suI wune wuyuu, unusü
shIyuutünüIe nuI', mukut.
39
੅Ottu
tunüIkI tuyukuI jooIuڤu jümüIn, müsü
muyuu: Nnojo keeڤIfeeIn puuڤIn
pusuIuwuu. MüIeku süsheڤetünüIe
puڤupünuu sütümu wune wuyuu
eڤfüIü wuyumüIn, unusü müIeku
nnojofuIe püchekujüIn shIu. ShIu
unuku uIuڤu müIeku pujununtuuIe
süpüIu süsheڤetünüIn tü wuneڤe.
40
੅Je müIeku süchuntünüIe pümüIn
wune püsheڤIn suuڤu puuInjuIu, unusü
müIeku puupuIeefe tü sutujunukut.
41
੅Je müIeku pütuڤünnüIe süpüIu
eڤIkuu wune chIsouI wuneemüIn
kIIómetfo, unusü müIeku pIڤIkuIeڤefe
pIumu kIIómetfo.
42
੅Je nümüIn eekuI
cheڤojuuIn kusu nümüIn, püsüIuju
nümüIn. Nnojo jeڤIyeIn pIu nuuIIu.
Ekirajünüshii sünain a!injanain
na naڤünüükana napü!a
43
੅¨JIڤfuujüIn tü nümupüڤükut
MoIses numüIn nu jutuushInuukunu
sümuIwu puuIu, tü mukut muyuu:
'AnushII uIfe jüpüIu nu jüpüshI
judíokunu. Ottu nu jüڤünüükunu,
unushII kunuInfe juuڤIn nuyu'.
44
੅Ottu tunüIkI tuyukuI jooIuڤu
jümüIn, müsü muyuu: AnushII uIfe
jüpüIu nu jüڤünüükunu. Je unushII
juchuntüIe nümüIn MuIeIwu nuuڤu
nu eڤfüIIIkunu wuyumüIn jümüIn
45
੅süpüIu jIڤnnuujünüInjunuIn sünuIn
nüchooIn jIu MuIeIwu chukuI IIpünuu,
süku nüntIfüIn nuwufuIu chI kuڤIkuI
je nüڤItIfüIn tü juyukut sünuInmüIn
wuyuu eekuI kuuInjufuIIn je
eekuI unumIuIn.

੅MüIeku uIfe
neڤe jüpüIu tü wuyuu uIkut upüIu
jIu, shIu neڤe suuڤInfuku wuyuu
süpüshuu. MuyuushIIje kuuInjufuIIIn
nuyu, uIsü nupüIu wuyuu uIkut
upüIu nuyu.
47
੅Je müIeku jüsuküIe
neڤe nu juwuIuyuukunu numüIwu,
shIu neڤe suuڤInfuku wuyuu
süpüshuu. AuڤInnüsü tIu nutümu
nu munoujuInsuIIIkunu.
48
੅Ottu
jIukunu, unusü müIeku uIfe wuyuu
süpüshuu jüpüIu muu uku nuuڤIn chI
MuIeIwukuI sünuIn uIIn shIu nüpüIu
süpüshuu.
Tü nakuaippainjatkat sünain asü!ajaa
ô

1
੅¨JuIIu jIu suuIIu keeڤIfeejüIn
juuڤIn jIڤnnüInjunuIn sütümu
wuyuu wunuu sümuu juuڤInfüIn tü
kusu unusü nüchekukut MuIeIwu
jüpüIeefuu. MüIeku juuڤInfüIe
neڤe shIu suڤupuIu wuyuu
süpüIu jIڤnnüInjunuIn sütümu,
muwuIuujuujeenu jIu nütümu chI
JüshIkuI MuIeIwu chukuI IIpünuu.
2
੅¨Wunuu sümuu jüsüIujüIn
sümüIn wuyuu eekuI müIIuIn, nnojo
müIn uku jIu nuuڤIn nu wuyuukunu
uupItkunu süku kuushu suIuڤu tü
ekIfujüIeekuIüIfuu je suIuڤu tü
wopukot süchIkI tü kusu unusü
nuuڤInfukut, süku wuyuuIn pIumu
oڤupünuuchII nuyu. ShIImüIn tü
tumukut jümüIn: MuyuushIIje
nuڤwuujünüIn sütümu wuyuu,
nnojoIeenu uڤwuujünüIn nuyu
nütümu MuIeIwu.
3-4
੅Ottu jIukunu,
Muteo੄5 ,੄ 6
12
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wunuu sümuu jüsüIujüIn sümüIn
wuyuu eekuI müIIuIn, juuڤInfu tIu
sujuunu wuyuu süpüshuu süpüIu
nnojoIüIn sütüjuuIn suuڤu. NIu
MuIeIwu chI JüshIkuI utüjuuku suuڤu
tü kusu unusü juuڤInfukut sujuunu
wuyuu. NuwuIuujeenu jIu sükujee tIu.
Eڤiküshi 3esús sünain achuntaa
nümüin Ma!eiwa
5
੅¨Wunuu sümuu jüchuntüIn
nümüIn MuIeIwu, nnojo müIn uku
jIu nuuڤIn nu wuyuu uIuuyuukunu.
AshuڤwuIuushII nuyu suڤupuIu wuyuu
suIuڤu tü ekIfujüIeekuIüIfuu je suIuڤu
tü wopukot sünuIn uchuntuu nümüIn
MuIeIwu süku keeڤIfeeIn nuuڤIn
eڤnnuu sütümu wuyuu. ShIImüIn
tü tumukut jümüIn: MuyuushIIje
nuڤwuujünüIn sütümu wuyuu
muuڤuIu yuu, nnojoIeenu uڤwuujünüIn
nuyu nütümu MuIeIwu mupeenu.
ô
੅¨Ottu jIukunu, wunuu sümuu
juushujuuIn nümuu MuIeIwu,
jüsüfüIuu jIpIuIuڤumüIn süpüIu
jüchuntüInjunuIn nümüIn sujuunu
wuyuu süpüshuu. ChI JüshIkuI
MuIeIwu, nütüjuujeefü uuڤu tü
juuڤInfukut sujuunu wuyuu je
nuwuIuujeenu jIu sünuInjee tIu.
7
੅Je tü jukuuIppuInjutkut sünuIn
uchuntuu nümüIn MuIeIwu,
nnojoIeefü müIn uku sukuuIppu
wuyuu eekuI süchuntüIn sümüIn
tü sümuIeIwuseyuusükuIüIfuu.
KuushujuufuIII muڤI nuyu. Aupüneefü,
suuڤIn numüIn, tü nuchuntukut upüIu
sükujee kumuڤuIn muڤI nuyu sünuIn
uchuntuu.
8
੅Ottu jukuuIppu jIukunu,
nnojoIeefü müIn uku nukuuIppu.
SüpüIupünuu jüchuntüIn, nütüjuu
uuڤut chI JüshIkuI MuIeIwu süpüshuu
tü cheڤojuukut jümüIn.
9
੅¨Meenu jIu jüchuntupu nümüIn
MuIeIwu:
Tuutu MuIeIwu chukuI IIpünuu,
kojutshuutushI pIu wutümu.
KusutuuIejese kojutüIn pIu
sütümu wuyuu süpüshuu.

10
KusutuuIejese püntüIn muuIü
wuڤukumüIn sünuIn
uIuwutuwuu.
KeeڤIfeesü wuuڤIn soonooIn
wuyuu süpüshuu yuu
mmuIuڤu sümuu pünüIkI,
muu uku soonooIn tü
uupIeekuIüIfuu chukut
IIpünuu.

11
Anukuju müIeku puupuwuIfe
wumüIn weküIn süpüIu
wuneڤewuI kuڤI.

12
Anukuju motüIe puuڤIn tü
wuuInjuIukut,
muu uku wuyukunu sünuIn
motüIn wuuڤIn sümuڤüIu
eekuI sümuڤüIupuIuIn wuyu.

13
Je nnojo pIyüüIujüIn wuyu
süpüIu ooڤuIukünuu uuڤIn.
Anusüje müIeku puڤtteڤefüIe
wuyu nuuIIu chI
KumuڤüfuIkuI.
ShIu jüchuntIuInjutku tIu nümüIn.
14
੅MüIeku motüIe juuڤIn tü
suuInjuIukut wuyuu eekuI kuuInjuIuIn
juuIIu, uIutInneefü juuInjuIu juuIIuyu
nütümu chI JüshIkuI MuIeIwu.
15
੅Ottu müIeku nnojofuIe motüIn
juuڤIn tü suuInjuIukut, nnojoIeefIu
uIutInnüIn juuInjuIu juuIIu nütümu.
Nakuaippainjatü sünain naamajüin

੅¨Wunuu sümuu juumujüIn,
nnojotsü juڤyushInjutüIn sünuIn
juڤupünuu tü uumüjuukut süpüIu
sütüjuuInjutüIn juuڤu wuyuu. ShIu
nukuuIppukuڤuyu nu wuyuu pIumu
oڤupünuuchIIkunu tIu. ShIImüIn
tü tumukut jümüIn: MuyuushIIje
nuڤwuujünüIn sütümu wuyuu suuڤu
nuumujüIn muuڤuIu yuu, nnojoIeenu
Muteo੄6
13
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
uڤwuujünüIn nütümu MuIeIwu
mupeenu.
17
੅Ottu müshIڤIyu jIukunu,
wunuu sümuu juumujüIn, unukuju
müIeku jüpeInujuuIe juڤwuIu sümuu
juڤIojooIn juڤupünuu,
18
੅süpüIu
nnojoIüInjutüIn shIyuuwutüIn wuyuu
suuڤu sünuIn juumujüIn. NIu chI
JüshIkuI MuIeIwu nümüIwu utüjuuku
juuڤu je nuwuIuujeenu jIu sünuInjee tIu.
Achiajaanüshii naya suu!ia
anaajawaa kasa yaa mma!uڤu
19
੅¨Anukuju müIeku nnojofuIe
jünuujuuIn kusu unusü yuu mmuIuڤu
eefe sheڤe mmu ujuڤttIfüInjutkut shIu
je eefe suڤIuwujünüIn.
20
੅MüIeku
juuڤInfüIe tü unusükut sümüIn
wuyuu, nuupeefü jümüIn MuIeIwu
tü kusu unusü mutüjuInkut keڤewuu,
mutüjuInkut ujuڤttuu, mutüjuInkut
uڤIuwujünuu, süku nümuڤunuIn shIu
MuIeIwu chuu IIpünuu.
21
੅Je sükujee
tIu, ucheküsü jüIüjuIn juuڤIn tü kusu
unusü chukut IIpünuu uupünüInjutkut
jümüIn. Nnojo jüIüjuIn juuڤIn
wuneepIu tü kusu jünuujuukut yuu
mmuIuڤu.
22
੅¨Ottu tü woڤukot, müsü uku
suuڤIn suwufuIu Iuusu, süku weڤfüIn
tü kusu wupüIeefuukut sütümu.
MüIeku unuIe tü woڤukot, weڤfüIn tü
kusukut süpüshuu sütümu.
23
੅Akuujusu
moڤupuڤuIe wuyu, müsutüsü tü
mmupuڤukut woڤuIuڤu. AkuweefIu
müIeku uIefe tü juuڤInkut, jüüjüüjeenu
jIu sünuIn uuڤInfuu tü unuukut. Ottu
müIeku yufüttüIe juuڤIn, shIeefü
juuڤInfuku tü mojusükut, nnojoIeefü
juuڤInfüIn tü unuukut. Ottu
müIeku uyutüIe uIeIn tü juuڤInkut
sümuu jIyouktüIn tü yufüttüsükut,
juuڤInfeefü tü unuukut wuneepIu
sümüIn wuyuu.
24
੅¨Muu uku kojutuڤutüIe pIumushII
Iuumu nütümu chI uڤyutuuIkuI
sünuIn uIIn nüpüIu wune je sünuIn
muuIIn nüpüIu chI wuneڤe, meechI
uku MuIeIwu jütümu müIeku shIuIe
kuchIIfuuIn juuڤIn tü wushIfüükut
nuuIIuIeڤeyu.
Aaڤinmajünüshii na anoujashiikana
nütüma Ma!eiwa
25
੅¨Nnojo jüshuputuuIn uuڤIn suuڤu
tü jIküInjutkut je tü jüsüInjutkut,
kutüInjutkut utümu joڤu, je suuڤu
tü kuIuuIu juڤutujutkut unuInjutkut
utümu jIyoIojo. Tü tuIuteetkut
utümu juuڤIn, nnojotsü shIuIn neڤe
tü eküüIü kutüInjutkut utümu joڤu,
nnojotsü shIuIn neڤe tü kuIuuIu
unuInjutkut utümu jIyoIojo.

੅JüIüju
juuڤIn sukuuIppu tü wuchIIkuIüIfuu.
MupünujüInsut shIu je munuujuuIusut
shIu shIküIn, nnojotpuju eڤfüIn jumü
shIu, süku shIkInnüIn nütümu chI
JüshIkuI MuIeIwu chukuI IIpünuu.
JIuIeeku jIukunu, uuڤInmujünüshII
wuneepIu nütümu MuIeIwu,
süku uIunuڤuIeeIn jIu sünuIn
kojutüIn nütümu suuIIuIeڤeyu tü
wuchIIkuIüIfuu.
27
੅Je tü shupuwuukut
uuڤIn, nnojoIeefü kusuIn suupüIn
jümüIn süpüIu epIjuwuu.
28
੅¨¿Jumüsü jüshupujuukuڤu
suuڤu tü jüsheڤInjutkut? JüIüju
juuڤIn sukuuIppu tü süsIIkut tü
wüItshIIkut sünuIn unushuntuIn
muڤI tü sünoڤukot. MuyuuInje
nnojoIüIn uڤyutuuIn je nnojoIüIn
suuInjüIn süsheڤIn,
29
੅uIunuڤuIeesIu
muڤI sünuIn unuchonIn shIyoIojo
suuIIuIeڤeyu sünoڤu nüsheڤIn
SuIomón chI wushItshuunukuI
süIuüIushIkuI mmu puuIu sümuIwu.
30
੅¿Jumüsü nnojotkuڤu jünoujuIn
sünuIn juuڤInmujünüIn nütümu
MuIeIwu? Tü süsIIkut, unushuutusü
muڤI sünoڤu nütümu MuIeIwu,
muyuusüje juIumuutüIn shIu sümuu
Muteo੄6
14
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suڤujünüIn mupu. MüshIڤIyu jIukunu,
uuڤInmujünüshII nütümu suuIIuIeڤeyu
tü süsIIkuIüIfuu wüItshII.
31
੅¨Je sükujee tIu, nnojo
jüshupujuuIn uuڤIn sünuIn müIn
jünüIkI: '¿Kusu weküInjutku? ¿Kusu
wusüInjutku? ¿Kusu wuڤutüInjutku?'.
32
੅Ashuputuusü muڤI nuuڤIn nu
munoujuInsuIIIkunu wuneepIu suuڤu
kusu eekuI müIn uku tIu. AIuڤujusu
jIukunu, unukuju müIeku nnojofuIe
jüshuputuuIn uuڤIn suuڤu tIu muu
uku nuuڤIn nuyukunu. Soto juuڤIn
sünuIn nütüjuuIn suuڤu chI JüshIkuI
MuIeIwu tü cheڤojuukut jümüIn
je nuuڤInmujeenu jIu wuneepIu.
33
੅TumüshII jIu wuneڤewuڤI jukuu:
MüIeku keejIuIe jümüIn nIuInjuchIn
chI MuIeIwukuI uIuwutuuIn
juuڤu sümuu keeڤIfeeIn juuڤIn tü
nüchekukut jüpüIeefuu, uupüneefü
jümüIn süpüshuu tü cheڤojuukut
jümüIn.
34
੅Je sükujee tIu, nnojo
jüshupujuuIn uuڤIn suuڤu tü uIuteetkut
mupeenu, süku wuInmeefüIn tü
kusu jüIüjüInjutkut juuڤIn mupeenu.
Nnojotsü unuIn jüshuputuuIe uuڤIn
suuڤu kusu wuInmu muuڤuIu yuu.
Nnojotsü anain nayoujü!e
na nawa!ayuukana
7

1
੅¨ 'KuuInjufuI nIu' unukuju
nnojofuIe jümüIn sümüIn
wune wuyuu. MüIeku juuڤInfüIe
tIu, 'KuuInjufuI pIu' meechI chI
MuIeIwukuI jümüIn.
2
੅Süku jumüIn,
müIeku mumüIIujuIe chI wuyuukuI
jütümu, nnojoIeenu jIu nümüIIujüIn
MuIeIwu. Je müIeku jIyoujüIe
nIu sünuInjee wune wwutuu neڤe
nuuInjuIu, ukuweenIu jIukunu
nütümu MuIeIwu juڤItusü wwutuuIn
neڤe juuInjuIu.
3-4
੅¨JIu uyoojuukunu wuneepIu
nu juwuIuyuukunu, müshII uku jIu
nuuڤIn wune wuyuu eekuI nIڤfüIn
yufüttüsü suIuڤu noڤu chI nuwuIukuI
sünuIn, 'TuwuIuu, unushI tuyuڤfuIe tü
yufüttüsükut suIuڤujee poڤu', sünuIn
nümüIn nümüIn. Ottu nnojotsü
nütüjuuIn uuڤu sünuIn eeIn wune
suڤutu wunuڤu suIuڤu tü noڤukuIIu
muڤI.
5
੅JIukunu pIumukunu ukuuIppu,
müIeku juuڤuIuuIe suuIIu kuuInjuIuu,
juunteefü jIIڤIyutüIn numüIn nu
juwuIuyuukunu sünuIn kuuInjuIuIn
nuyu.
ô
੅¨Tü kusu unusü ukutunnukut
süpüIu suupünüInjutüIn nümüIn
MuIeIwu, nnojo jujutüIn shIu
sümüIn wune efü, süku yufüttüIn tü
müfütkut noڤuIuڤu MuIeIwu. MüIeku
juupüIe shIu sümüIn, uwutuujeefü
jünuInmüIn sünuIn sojottüIn
jIu. Ottu tü kusu unusükut, nnojo
jojotüIn shIuڤuyu sümüIn püüIükü,
süku nnojoIüIn shIyuuwutüIn
suuڤu sünuIn ukutuIuushIn nümüIn
MuIeIwu. Süڤtküteefü uuڤu neڤe.
Naapüin Ma!eiwa tü achuntünakat
natüma na nüchooinkana
7-8
੅¨Anukuju müIeku juchuntüIe
nümüIn MuIeIwu wuneepIu süku
süpüshuu juuڤIn. Muu uku wune
wuyuu nuchuntüIe, uupünu
umüInchI. Muu uku wune wuyuu
mekeefüIe, nüntu unuInfü tü
nüchujuukut uchIkI. Muu uku wune
wuyuu nütuIetüIe mIIchoڤu, ujutunnu
upüIeechI.
9
੅¨¿Jumüsü jukuuIppu jIukunu
numüIn jüchonnII? Muu uku
nüchuntüIe pümüIn wune pun chI
püchonkuI, ¿puupeefü wune Ipu
nümüIn? Nnojo tuu.
10
੅Jumu müIeku
nüchuntüIe wune jIme, ¿puupeefü
wune wüI nümüIn? Nnojo tuu.
11
੅Eefejeڤe neڤe wuyuuIn kuuInjufuIIIn
jIu, utüjushII jIu uupuu kusu unusü
Muteo੄6 ,੄ 7
15
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
numüIn nu jüchooInkunu. NIuIeeku
chI JüshIkuI MuIeIwu chukuI
IIpünuu, uIunuڤuIeeshIu muڤI sünuIn
unumIuIn jümüIn. Nuupeefü kusu
unusü jümüIn müIeku jüchuntüIe
nümüIn.
12
੅Anusü müIeku juuڤInfüIe
tü unusükut sümüIn wuyuu, muu uku
jücheküIn suuڤInfeeIn tü unusükut
jümüIn. ShIu uIuwutuunuku unuIn
wuyuu nütümu MoIses ooڤuIuku
nutümu nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu.
Wainma na wayuu mekerotüinkana
nünainmüin Ma!eiwa
13-14
੅¨ChI eekuI nnojoIüIn
nünoujuIn tunuIn, nnojoIeechI
ountüIn ekefoIoo chumüIn eefe
nuIuwutuuIn MuIeIwu. WuInmeefü
wuyuu mekefoIüInkut süku nnojoIüIn
nunoujuIn tunuIn. MüshII uku nuyu
suuڤIn wuyuu eekuI süneeküIn
oڤunuu suIuڤu wopu eekuI jefuIüIn
suuڤu mupüIeeIn nupüIeefuu. Ottu nu
unoujushIIkunu tunuIn, nnojoIeenu
wuInmuIn. MüshII uku nuyu suuڤIn
wuyuu eekuI süneeküIn wopu
eekuI mouIIn juڤItusü kupüIeeIn
nupüIeefuu. Anukuju müIe uku jIu
nuuڤIn nu wuyuu oڤunukunu suIuڤu
wopu mouIsü.
Tü süchonkot wane wunuڤu
15
੅¨JuIIu jIu suuIIu jünoujuIn
nunüIkI nu nünüIkImuujunuyuukunu
MuIeIwu. AnumIuyuushII nuyu sümuu
keeڤIfeeIn nuuڤIn numuIujIfüIn tü
jünouIukut.

੅Jütüjuujeenu uuڤu
sünuIn nuküjuIn uIuwuu sükujee
tü kusu nuuڤInfukut jIڤfüIn. JüIüju
juuڤIn sukuuIppu wune wunuڤu.
MüIeku shIڤnnüIe süchon tü
wunuڤukot, utüjuuneefü uuڤu kusuIn
kuchoIn. Tü uuwukut, nnojotsü
utpujünüIn sünuInjee wunuڤu eekuI
keImseIn, je tü süchonkot 'hIguefu',
nnojotsü utpujünüIn sünuInjee
wunuڤu eekuI eeIn neڤe.
17-18
੅Wune
wunuڤu eekuI shIkuujünüIn uchoIn,
unusü tü süchonkot, nnojotsü
kuchoIn eekuI mekuujuuIn. Ottu
wune wunuڤu eekuI mekuujuuIn
süchon, nnojotsü kuchoIn eekuI
shIkuujünüIn.
19
੅Süpüshuu tü
wunuڤukoIüIfuu eekuI nnojoIüIn
unuIn süchon, ushottüneefü sümuu
sujutünüIn soڤu sIkI.
20
੅Akuujuu nu
nünüIkImuujunuyuukunu MuIeIwu,
jütüjuujeenu uuڤu sünuIn nuküjüIn
uIuwuu sükujee tü kusu nuuڤInfukut
jIڤfüIn.
21
੅¨Muyuusüje, 'SenyotkuIee,
kojutüshI pIu wutümu' jümüIn
tumüIn, müIeku nnojofuIe juuڤInfüIn
tü nüchekukut jüpüIeefuu chI
TushIkuI chukuI IIpünuu, nnojoIeenu
ekefotüIn jIu chuڤuyu eemüInfe
nuIuwutuuIn.
22
੅Je soڤuweenu tü
kuڤI süsuIeetkut oڤu wuyuu suuInjuIu
nütümu MuIeIwu, meefü wuyuu
wuInmu tumüIn: 'SenyotkuIee,
¿nnojotsü shIImüIn sünuIn IuüIuuIn
wuyu pütümu sünuIn wuküjupüڤüIn
pünüIkI, sünuIn wuyuڤIupüڤüIn
yoIujuu süIeڤefuڤujee wuyuu, je
sünuIn wuuڤInfupüڤüIn tü kusu
unusü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu?'.
23
੅Ottu tuyukuI, meechI
tuyu numüIn: 'JIu kuuInjufuIIIkunu,
¿joujunukuI jIu teڤfuujüIn? Juڤunu
yuujee touIIu'.
Nukuaippa wane wayuu kekiishi maڤi
24
੅¨ChI wuyuu eekuI nüntüIn
tunuInmüIn, sünuIn nuupujüIn tü
tekIfujukut unuIn, sünuIn nuuڤInfüIn
wuneepIu tü tuIuwutuukut unuIn
nIu, ¿kusu muku uku nIu? MüshI
uku nIu nuuڤIn wune wuyuu eekuI
yuIuyuIuIn süpüIu uuInjuu mIIchI.
Muteo੄7
16
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
NüpotüIn tü mmukut süpüIeefuu tü
nIpIukut süpüIu nükumujüInjutüIn
shIu suuڤu Ipu.
25
੅Je süntupu wune
juyu mIyoڤushuutu sünuInmüIn
tü mIIchIkut sümuu kutsüIn tü
jouktuIkut, nnojotsü ojuttüIn
shIu, süku IcheIn muڤI sükumujIu.

੅Akuujusu chI wuyuu eekuI
nuupujüIn tü tekIfujukut unuIn
sünuIn nnojoIIn nuuڤInfüIn tü
tuIuwutuukut unuIn, müshIu uku
nIu nuuڤIn wune wuyuu eekuI
mutüjuIn süpüIeefuu uuInjuu mIIchI.
NükumujüIn tü mIIchIkut suuڤu mmu
neڤe sünuIn nnojoIIn nüpotüIn tü
mmukut süpüIeefuu tü nIpIukut.
27
੅Je
süntupu wune juyu mIyoڤushuutu
sünuInmüIn tü mIIchIkut sümuu
kutsüIn tü jouktuIkut, ojuttüsü shIu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
28
੅Je kettuupu nünüIkI Jesús sünuIn
ekIfujuu tü wuyuukoIüIfuu chuڤuyu
suuڤu tü numünukut, ponusü muڤI
nuuڤIn nu wuyuukunu tü nünüIkIkut,
29
੅süku shIyuuwutüIn suuڤInyuku
nuuڤu sünuIn nIڤItuuushIn nütümu
MuIeIwu süpüIu ekIfujuu nünüIkI,
süku nnojoIüIn müIn uku nuuڤIn nu
kufuIouktumuujunukunu.
Anashi nütüma 3esús wane
wayuu ajaڤtta atachi
8

1
੅Je nüshukutupu Jesús suuڤujee
tü numünukut, oڤunüsü wuyuu
wuttu suuIIn nümuu.
2
੅AfütkuushI
nünuInmüIn wune wuyuu
muyeInshI sütümu ujuڤttuu utu.
AsupuInyoڤukushI nIu nümüIutuڤu
Jesús sünuIn nüchuntüIn nümüIn:
÷SenyotkuIee, müInku pücheküIe,
pIIyuju tuyu ÷nümukuIuku chI
wuyuukuI.
3
੅NIyufuIukuIuku joo nütünu Jesús
nünuInmüIn chI uyuuIshIkuI sünuIn
nuupuuIn nIu.
÷TucheküIn süpüIeefuu
unuInjuchIn pIu ÷nümukuIuku
nümüIn.
AnuIchIpu joo chI wuyuukuI.
NnojoIüItpu ujuڤttüIn tü nütukut.
4
੅AushujuushI joo Jesús nümüIn chI
wuyuukuI nüchIkuu:
÷Ottu müshIu jooIuڤu, nnojo
püküjuIn sümüIn wuyuu püchIkI
sünuIn teIyujüIn pIu. Puڤunu
puIujunu eemüIn chI sucefdotekuI
süpüIu pIIڤIyutüInjutüIn nümüIn
tü pütukut süpüIu nuupüInjutüIn
nümüIn MuIeIwu tü müfüt
ouktujutkut suuڤu unuIchIpuIn pIu,
muu uku tü nuIuwutuukut unuIn
MoIses puuIu sümuIwu. Je sükujee
tIu, sütüjuujeechI uuڤu pIu wuyuu
sünuIn unuIchIpuIn pIu süpüIu
suڤukuInjuchIn pIu püchIkuu ÷
nümukuIuku Jesús nümüIn.
Tü nünou!akat wane wayuu
sü!aü!ashikai po!oo shikii suru!aat
5
੅Je nIkefoIupu Jesús suIuڤumüIn
tü pueuIokut Cupefnuum,
ufütkuushI wune süIuüIushI sufuIuut
nnojoIkuI judíoIn nünuInmüIn.
NüchuntukuIuku kuuIInyüü nümüIn
Jesús:
ô
੅÷SenyotkuIee, uyuuIshI chI
tuchepchIukuI tepIuIuڤu. MüIIushI
muڤI nIu sütümu ouktüIn nüsuڤu
÷nümukuIuku chI süIuüIushIkuI
sufuIuut.
7
੅NümukuIuku Jesús:
÷OڤuneechI joo tuyu pümuu
teIyujuIwu nIu.
8
੅Ottu chI süIuüIushIkuI sufuIuut,
nüsouktukuIuku nümüIn Jesús:
÷NnojoIshI kusujuchIn tuyu
pümüIn, suuڤIn tumüIn. Ottu
müIeku püküjuIe neڤe wune pütchI,
tutüjuu uuڤut sünuIn uneechIn
chI tuchepchIukuI sütümu tü
Muteo੄7 ,੄ 8
17
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
pümukut.
9
੅TuyukuI, IuüIuushI tuyu
suuڤu sufuIuut. TutüjuuIn suuڤu
uIuwutuunuu muu uku tutüjuuIn suuڤu
uIuwutuwuu. MüIeku tujütüIe wune
sufuIuut, oڤunüshI. MüIeku teenuküIe
nIu, untüshI. MüIeku tuIuwutuuIe
chI tuchepchIukuI, nuuڤInfumuutüIn
motsoڤo tü tuIuwutuukut unuIn nIu ÷
nümukuIuku nümüIn Jesús.
10
੅Oponojoosü muڤI nuuڤIn Jesús
sütümu tü nümukut chI süIuüIushIkuI
sufuIuut. AjununtuushI joo sünuIn
nümüIn sümüIn tü wuyuukoIüIfuu
wuttukut suuIIn eekut nümuu:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
MIyoڤutuuIeejuڤu nünouIu chI
süIuüIushIkuI sufuIuut tunuIn.
NnojoIshI eeIn wune mukuI uku
nuuڤIn sünuIn unoujuu tunuIn,
juڤItukuju neڤe nuڤuku nu wuyuukunu
IsfueIkunu.
11
੅TumüshII puuIu jIu:
Anteefü wuyuu wuInmu eekuI
wüInpujeekuuIüIn ooڤuIuku eekuI
wopujeekuuIüIn sünuIn ekefoIuu
chumüIn eefe nuIuwutuuIn MuIeIwu
sünuInmüIn wune ekuwuu mIyoڤu
nümuu Abfuhum ooڤuIuku Isuuc
ooڤuIuku Jucob.
12
੅Ottu nu wuyuu
uneekünukunu puuIu süpüIu
nuyuInjunuIn nu nüpüshIkunu
MuIeIwu, süku nuyouktüIn nIu,
uyouktüneenu nuyu nütümu
süpüIeefuu nekefoIüIn chuڤuyu
nünuInmüIn. AڤyuIujeenu muڤI nuyu
süku mukutüInjunuIn unouIpuڤu
suڤuku pIyuushI ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu wuyuukunu.
13
੅NümukuIuku Jesús joo nümüIn
chI süIuüIushIkuI sufuIuut:
÷Anukuju puڤunüIe. AneechI joo chI
püchepchIukuI nütümu MuIeIwu süku
pünoujuIn sünuIn unuInjuchIn nIu
tutümu ÷nümukuIuku Jesús nümüIn.
Je chI nüchepchIukuI, unuIchIpu
nIu wunuu muڤI sümuu nuushujuuIn
Jesús nümuu chI süIuüIushIkuI
sufuIuut.
Wainma wayuu niiyajüin 3esús
14
੅ShIusu mupu, untüshI Jesús
nIpIuIuڤumüIn Pedfo. EejutkuIuku
nüpüIu tü nImeshIkut Pedfo
sünuIn uyuuIIn sütümu uupuwuu.
15
੅NüfütkuukuIuku joo sünuInmüIn
sünuIn nuupuuIn sujupü.
NuuwuIeڤefukuIuku tü uyuuIIIkut
suuIIu. Je süku unuItpuIn shIu,
utumuumuutüsü sünuIn shIkIfüIn nIu.

੅Je motsopu kuڤI, untInnüsü
wuInmu wuyuu kuIeڤefuڤusü yoIujuu
nünuInmüIn Jesús. NujuIttIfukuIuku
tü yoIujuukuIüIfuu süku nünüIkI
je nIIyujüIn tü uyuuIsükuIüIfuu
süpüshuu.
17
੅AIutüsü tüü süpüIu
kefuuInjutüIn tü nünüIkIkut
chI MuIeIwukuI nüchIkI CfIsto
uküjünukut puuIu nütümu Isuíus chI
nünüIkImuujuchIkuI sünuIn muu:
¨TuushIshII wuyu nütümu suuIIu
süpüshuu tü uyuuIII eekut
wunuIn".
Naküjain wane wayuuirua sünain
noڤuneein nüchiirua 3esús
18
੅NIڤfupu Jesús tü wuyuu
wuttukut suuIIn nüڤütpuڤu, ¨AnushII
woڤunüIe wuneemüIn suڤutu tü
puIuukut", nümukuIuku numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
19
੅Je nnojoIIIwuڤuyu
noڤunüIn suIuڤu tü unuukut,
ufütkuushI wune kufuIouktumuujuchI
nünuInmüIn Jesús sünuIn nümüIn
nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, pümuujeechI
tuyu eepünuuIe pIu ÷nümukuIuku
nümüIn.
20
੅NüsouktukuIuku Jesús nümüIn:
÷Tü wuIItkuIüIfuu, eesü IshI
süpüIu eeInjutüIe sütunküIn. Je tü
wuchIIkuIüIfuu, kepIusü IIpünuu
Muteo੄8
18
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
eefe sütunküIe. Ottu tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu, mepIusuI
÷ nümukuIuku Jesús.
21
੅Ottu nünüIkI wune nIkIfujüInkuI
Jesús, müsü muyuu:
÷SenyotkuIee, uIüڤütsü nükuIIu chI
tushIkuI süpüIu ouktujuchIn. AnushI
tojoItüIe nIu puIujunu süpüIupünuu
toڤunüIn pümuu ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.
22
੅NüsouktukuIuku Jesús nümüIn:
÷Anukuju nuyuIe ojoItüIn, nu
püpüshI mukunu suuڤIn wuyuu
ouktüsü suuڤu nnojoIüIn nunoujüIn
tunuIn. Ottu pIukuI, unukuju
puڤunüIe tumuu ÷nümukuIuku Jesús
nümüIn.
Niima!eڤerüin 3esús wane wawai
23
੅NoڤotookoIoko Jesús suIuڤumüIn
tü unuukut numuu nu nIkIfujüInkunu.
24
੅Je sümuڤInfuڤu wufuIttüIn tü
unuukut shIfokupünuu tü puIuukut
nutümu nu nIkIfujüInkunu, untu
müsIu joo wune wuwuI nunuInmüIn
sünuIn shIڤyotüIn puIuu suIuڤumüIn
tü unuukut. Ottu müshIu Jesús,
utunküshI.
25
੅NufütkuukuIuku nu
nIkIfujüInkunu nünuInmüIn.
÷SenyotkuIee, püchIjIfuu muuIu
süpüIu puڤtteڤefüInjunuIn wuyu.
OuktüshII tuu wuyu ÷numukuIuku
nümüIn.

੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷¿JumüshII mmotkuڤu jIu?
¿JumüshII nnojoIIIkuڤu jünoujüIn
puuIu sünuIn toڤtteڤefüInjunuIn jIu
suuIIu tü wuwuIkut? ÷nümukuIuku
numüIn.
NüshuڤwuIuukuIuku Jesús sünuIn
nüchIujuuIn tü wuwuIkut sümuu
tü puIuu koڤontukut nunuInmüIn.
EjImuIuu müsIu joo tIu sütümu
nünüIkI.
27
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu:
÷¿JufuIkuI wuyuukuI chII,
kucheڤekuI umüIn wuwuI ooڤuIuku
tü puIuukut? ÷numukuIuku sünuIn
ponüIn nuuڤIn tü neڤfukut.
Ajuittinnüsü watta saa!ii
yo!ujaairua na!eڤeruڤujee
piama wayuu nütüma 3esús
28
੅Je süntupu tü unuu kuIuڤukot
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu
wuneemüIn suڤutu puIuukut eefe
kepIuIn wune wuyuuIfuu kunüIIujüsü
Gudufeno, eeshII nupüIu pIumushII
wuyuu kuIeڤefuڤushII yoIujuu.
NuntukuIuku nünuInmüIn Jesús
suڤukujee tü umuuyuukuIüIfuu. Suuڤu
jushIchIpüڤüIn nuyu, mmotpüڤüsü
wuyuu seemu wufuIttuu chupünuu
chuڤuyu eefe kepIuIn nuyu.
29
੅Emetutsü joo nunüIkI nu yoIujuu
nuIeڤefuڤukunu nu wuyuukunu
sünuIn numüIn:
÷Jesúsuu, NüchonkuڤIyu MuIeIwu,
¿jumüInjutü wukuuIppu pütümu?
¿AntüshI pIu süpüIu müIIuInjunuIn
wuyu pütümu süpüIupünuu tü kuڤI
süsuIuInjunukut oڤu wuyu wuuInjuIu?
÷müshII nuyu.
30
੅Eejutü wune püüIüküIfuu
wuInmu ekujuuIn muu uku tüsu.
31
੅NuchuntüIn nu yoIujuukunu
wuInmutuu nümüIn Jesús sünuIn
numüIn nümüIn:
÷MüIeku pujuIttIfüIe wuyu,
unukuju müIeku püjütüIe wuyu
süIeڤefuڤumüIn tIu püüIükkuIüIfuu
÷ numukuIuku nümüIn Jesús.
32
੅÷Juڤunu jümuufüIeen ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
OjuIttu müsüju tü
yoIujuukuIüIfuu nuIeڤefuڤujee nu
wuyuu pIumushIIkunu sünuIn
shIkefoIüIn süIeڤefuڤumüIn tü
püüIükkuIüIfuu. Apuntujuuyuu
müsü tü püüIükkuIüIfuu suuڤujee
Muteo੄8
19
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tü numünukut shIfokumüIn tü
puIuukut. OoڤuwoڤutkuIuku shIu
süpüshuu.
33
੅Nu ufüIeejüIIIkunu
tü püüIükkuIüIfuu, upuntujuushII
nuyu suIuڤumüIn tü pueuIokut
sünuIn uküjuu süchIkI tü
püüIükkuIüIfuu je nuchIkI nu
pIumushII kuIeڤefuڤushIIkunu
yoIujuu.
34
੅Ottu nu wuyuu uupukunu
nunüIkI suIuڤu tü pueuIokut,
oڤunüshII nuyu nünuInmüIn Jesús
süpüIu nuchuntüIn nümüIn süpüIu
nuڤunüInjuchIn nouIIu suIuڤujee tü
noumuInkut.
Eiyajünüshi wane wayuu
oukta asaڤachi
9

1
੅NoڤotookuIuku Jesús
nüchIkuu sünuIn oڤunuu
CupefnuummüIn eejeewuڤIfe nIu.
2
੅Je chuڤuyu, süntukuIuku wune
wuyuuIfuu nünuInmüIn sünuIn
nuIüڤüjIfuuIn wune wuyuu uyuuIshI
süku süI shIIڤIfee nIIyujeeIn nIu.
Ouktu usuڤuchI, ouktu utünuchI.
Nütüjuupu Jesús suuڤu nunouIu nu
wuyuukunu, uushujuushI nIu nümüIn
chI uyuuIshIkuI:
÷TuwuIuchee, unukuju tuIutüIe
puuڤIn. TuIutIfüItpu puuInjuIu puuIIu
÷nümukuIuku nümüIn.
3
੅Ottu wune nu kufuIouktumuujunu
yuukunu suڤuku tü wuyuukoIüIfuu,
müsü nuuڤIn: ¨¿JufuIkuI wuyuu
chI eڤfüIyuuku uuڤIn wuyumüIn
süpüIeefuu nünüIkI nümüIn
MuIeIwu?".
4
੅Ottu müshIu Jesús,
süku nIyuuwutüIn suuڤu tü suIuڤukut
nuuڤIn, usouktüshI nIu numüIn:
÷¿JumüshII jIu mojukuڤu jünüIkI
tumüIn suIuڤu juuڤIn?
5
੅Je wunuu
sümuu tumüIn nümüIn, ¨TuIutIfüItpu
puuInjuIu puuIIu", nnojoIshI jütüjuuIn
uuڤu tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
sünuIn IuüIuuIn süpüIu uIutIfuu
suuInjuIu wuyuu.
ô
੅Ottu müsIu jooIuڤu,
jütüjuweechI uuڤu tuyu sünuIn
IuüIuuIn süku tumeechIn nümüIn:
¨PüshuڤwuIuu, wufuIttuIwu pIu".
AushujuushI joo Jesús nümüIn chI
ouktu usuڤuchIkuI:
÷PüshuڤwuIuu. PüIüڤüjuu puڤuIu.
Puڤunu pIpIuIuڤumüIn ÷nümukuIuku
nümüIn.
7
੅AshuڤwuIuushI joo chI wuyuukuI
sünuIn nuڤunüIn nIpIuIuڤumüIn.
8
੅PonokuIuku muڤI suuڤIn tü
wuyuukoIüIfuu tü shIڤfukut je
nuڤwuujüIn MuIeIwu suuڤu IuüIuuIn
Jesús nütümu süpüIu eIyujuu wuyuu.
Ounejaanüshi Mateo nütüma 3esús
9
੅ShIusu mupu süchIkIjee tIu, sünuIn
nuڤunüIn Jesús yuIujee, eeshI nüpüIu
wune wuyuu kunüIIushI Muteo
joyotüIn eefe nIڤyutuuIe. OkotchujüI
neefü nümüIn chI süIuüIushIkuI mmu.
÷AnushI tumuutuIuI pIu
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
NüshuڤwuIuukuIuku joo Muteo
sünuIn oڤunuu nümuu Jesús.
10
੅ShIusu süchIkIjee tIu,
neenukukuIuku Muteo wuInmu
wuyuu nIpIuIuڤumüIn sünuInmüIn
wune ekuwuu nüpüIu Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu. Je nuڤuku
nu wuyuu eküshIIkunu, eeshII
wuInmu nu kuuInjufuIIIkunu
nuushIn nu fufIseokunu, muu uku
nu okotchujüIIIkunu neefü nümüIn
chI süIuüIushIkuI mmu.
11
੅Ottu nu
wuyuukunu fufIseokunu neڤfupu
tIu, mojusü nunüIkI numüIn nu
nIkIfujüInkunu Jesús sünuIn numüIn
numüIn:
÷¿JumüshI cheje eefu nIkuukuڤu
chI ekIfujüIkuI jIu numuu nu
eekunu kuuInjufuIIIn muu uku
nu okotchujüIIIkunu neefü?
÷ numukuIuku numüIn.
Muteo੄8 ,੄ 9
20
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
12
੅Nuupupu Jesús tü numukut
nu fufIseokunu numüIn nu
nIkIfujüInkunu, nüsouktukuIuku
neڤIpujee:
÷Wune wuyuu eekuI nnojoIüIn
uyuuIIn, nnojotsü cheڤojuuIn tottooIu
sümüIn. ShIu cheڤojuuku umüIn eekuI
uyuuIIn.
13
੅Sükujee tüü, untüshI tuyu
suڤukumüIn wuyuu süpüIu uchujuwuu
süchIkI eekuI kuuInjufuIüIn shIIڤIfee
sükutuIuuIn suuIIu suuInjuIu.
NnojoIshI tuyu untüshIn süpüIu
uchujuwuu süchIkI eekuI muuInjuIuIn
suuڤIn numüIn. JüIüju juuڤIn tü
nünüIkI MuIeIwu ushujünukut puuIu
sümuIwu suIuڤu tü nüchIkImuujutkut
MuIeIwu sünuIn muu: ¨TucheküIn
süpüIeefuu kumuneeIn jIu sümüIn
wuyuu. Nnojotsü tucheküIn müfüt
oڤutünujutkut uuڤIn tumüIn" ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
Asakinnüshi 3esús sooڤopünaa
tü aamüjaakat
14
੅NuntukuIuku nu nIkIfujüInkunu
Juun nünuInmüIn Jesús sünuIn
nusukIfüIn nIu sünuIn numüIn
nümüIn:
÷AumüjupüڤüshII wuyu wunuu
sümuu uushujuwuu nümuu MuIeIwu,
muuڤuyu uku nu fufIseokunu.
¿Jumukuڤu joo nu pIkIfujüInkunu
nnojoIIIkuڤu nuumujüIn? ÷
numukuIuku nümüIn Jesús.
15
੅NüsouktukuIuku Jesús neڤIpujee
sünuIn nIkIfujüIn nuyu süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnukut suInküIn
mmu sünuIn nümüIn numüIn:
÷Tü wuyuu untukut sünuIn
shIkIIfu wune kuڤwuyuusee, unusü
tuIutüIe suuڤIn sümuu nnojoIüIn
mojuIn suuڤIn wunuu sümuu eeIn chI
kuڤwuyuuseshIkuI numuu. Akuujuu
tuyukuI jooIuڤu, süku eeIn tuyu
numuu nu tekIfujüInkunu, unusü
tuIutüIe nuuڤIn. AIuڤujusu mupu
tukutuIuupu nouIIu, eeshII süpüIu
nuumujüIn ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.

੅AushujuushI Jesús jooIuڤu
numüIn nüchIkuu: ¨Nnojotsü unuIn
müIeku shIڤyotoonüIe wune shIڤIpu
kuIuuIu eekuI jeketüIn süpüIu
ekeIttIujünuu süku wune usheڤIn
eekuI IuüIuuIn. Amojujuujeefü
süpüshuu wunuu sümuu süshIjuunüIn
süku süsüküIjuweefüIn. Akuujuu
jIukunu, nnojotsü unuIn musütuujuIe
jIu sünuIn tü jünoujukut puuIu wunuu
sümuu jünoujuIn tü pütchI jeket
tekIfujukut unuIn.
17
੅Muuڤuyu uku
wune wIIno. MüIeku süIuڤunnüIe
wune wIIno eekuI suushüڤüjünujutüIn
suIuڤu wune puuڤutu eekuI IuüIuuIn,
eesü süpüIu süchutujuuIn tü
puuڤutukut sütümu jushüڤüpu.
AmüIouIeefü tü wIInokot ooڤuIuku
tü puuڤutukut. ShIڤItuuneekuIuku
wune wIIno eekuI suushüڤüjünujutüIn
suIuڤu wune puuڤutu eekuI jeketüIn
suuIIu umüIouIIn tü wIInokut
ooڤuIuku tü puuڤutukut".
Wane jintut katoڤu!u nütüma 3esús
RRڤXODNDZDQHMLHUD\XXLV
DQDVQWPD
18
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn
Jesús sümuu tü wuyuukoIüIfuu,
nüntukuIuku wune wuyuu
IuüIuushI suIuڤu tü ekIfujüIeekut
tü judíokoIüIfuu sünuIn
nüsupuInyoڤukuIn nümüIutuڤumüIn
Jesús, sünuIn nümüIn nümüIn:
÷KuuIIn tuyu püpüIu, ouktüsü tü
tuchonkot. Tutüjuu uuڤuIu müIeku
puڤunüIe sünuInmüIn sümuu
pIڤItuuInjutüIn pujupü sünuIn,
kuteefü soڤu süchIkuu ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.
Muteo੄9
21
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
19
੅NuڤunukuIuku Jesús je
nu nIkIfujüInkunu nümuu chI
wuyuukuI.
20
੅ShIusu nükoyoIoIwuڤuyu
Jesús, süntukuIuku nünuInmüIn
nüchIIfuujee wune jIefü uyuuIsü
sünuIn shIpettüIn sot nüsheڤIn.
PoIooIfü pIummüIn juyu umüIuIn
Ishu sümüIn wuneepIu.
21
੅¨MüIeku
tepettüIe neڤe sot nüsheڤIn,
uneefü tuyu", mupüڤüsü suuڤIn.
22
੅AjununujuushI Jesús sünuIn nIڤfüIn
tü wuyuukot.
÷NII wuuڤIfuu, unukuju tuIutüIe
puuڤIn. AnuItpu pIu süku pünoujuIn
tunuIn ÷nümukuIuku Jesús
sümüIn.
Anusü shIu wunuu muڤI sümuu
nuushujuuIn Jesús sümuu.
23
੅Je süchIkIjee tIu, uyutshIu
nIu oڤunüIn nIpIuIuڤumüIn chI
IuüIuushIkuI. ShIusu nIkefoIupu,
eesü nüpüIu wuInmu wuyuu
sünuIn uڤyuIujuu ooڤuIuku wune
umuusIjuuIüIfuu.
24
੅÷Juڤunu jümuuIu yuujee yuu.
Tü jIntutkot, nnojotsü ouktüIn,
utunküsü neڤe ÷nümukuIuku
numüIn.
Ottu tü wuyuukoIüIfuu,
usIfujüsü nüku Jesús sütümu
tü nümukut.
25
੅NujuIttIfupu
unooIpuڤumüIn tü wuyuu wuttukut
suuIIn, ekefotshI Jesús eemüIn tü
jIntutkot. NuupuukuIuku joo sujupü.
SüshuڤwuIuukuIuku sünuIn kutüIn
soڤu.

੅SuڤwuIukujuukuIuku joo
suInküIn mmu süchIkI tü nuuڤInfukut
Jesús.
Eiyajünüsü wayuu moڤusat
je wayuu manüisat
27
੅ShIusu nuڤunupu Jesús
suIuڤujee shIpIu tü jIntutkot,
eeshII pIumushII wuyuu moڤusuIII
sünuIn oڤunuu nüchIIfuujee suIuڤu
tü wopukot sünuIn nuڤwuutüIn
nümüIn:
÷Jesúsuu, NüIüInkuI DuvId, unushI
müIeku pümüIIujüIe wuyu.
28
੅ShIusu nIkefoIupu Jesús
suIuڤumüIn wune mIIchI, ufütkuushII
nu wuyuu moڤusuIIIkunu nünuInmüIn.
NüsukIfukuIuku Jesús nuyu:
÷¿AnoujushII jIu sünuIn tountüIn
teIyujüIn jIu? ÷nümukuIuku.
÷Au shIImüIn, EkIfujüIkuIee
÷ nusouktukuIuku nümüIn.
29
੅NIڤItuukuIuku Jesús nujupü suuڤu
tü noڤukot wuneڤewuڤIfe nukuu
sünuIn nümüIn numüIn:
÷AnushII koڤuIe jIu jooIuڤu suuڤu
jünoujuIn tunuIn.
30
੅Koڤu müshIIju nu wuyuukunu.
Ottu Jesús, nüchIujuukuIuku nuyu
sünuIn nümüIn numüIn:
÷Nnojo jüküjuIn jüchIkI sümüIn
wuyuu sünuIn jIIyujünüInupuIn
tutümu ÷nümukuIuku.
31
੅Ottu nu wuyuu moڤusuIIIkunu
puuIu, oڤunüshII nuyu sünuIn
nuڤwuIukujüIn suInküIn mmu
süchIkI tü nuuڤInfüItpukut Jesús
nuku.
32
੅ShIusu noڤunupu nu wuyuukunu
nümuڤunujee Jesús, untInnüshI
wune wuyuu nünuInmüIn.
MunüIsuI nIu süku kuIeڤefuڤuIn
yoIujuu.
33
੅KunüIkuIuku nIu
shIyuڤnnupu nuuIIu nütümu Jesús.
Ottu tü wuyuukoIüIfuu eejutkut
jutkutüIn, uwutüsü muڤI suuڤIn süku
unuIchIpuIn nIu shIڤfüIn:
÷Nnojotsü weڤfüIfüIn kusu eekuI
müIn uku tIu yuu suIuڤu tü mmukut
IsfueI ÷sümukuIuku.
34
੅Ottu nunüIkI nu fufIseokunu:
÷ChI kupüIuInkuI utümu chIfu
süpüIu uyuڤIuu yoIujuu, nIu chI
süIuüIushIkuI tü yoIujuukuIüIfuu
süpüshuu ÷numukuIuku.
Muteo੄9
22
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Pa!itchon na aküjakana
nüchiki chi Oڤtteڤerüikai
35
੅ShIusu süchIkIjee tIu, oڤunüshI
Jesús suIuڤupünuu tü pueuIokut
süpüshuu sünuIn nIIyujüIn wuInmu
wuyuu eekuI uyuuIIn sütümu uyuuIII
eekuI eeIn neڤe je sünuIn ekIfujuu
suIuڤu tü ekIfujüIeekuIüIfuu tü
judíokot. AküjüshI nIu tü pütchI
unusükut sümüIn wuyuu, süchIkI
nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu.

੅Je nIڤfupu Jesús tü
wuyuu wuttukut suuIIn, nümüIIujüIn
nuyu süku müIIuIn suuڤIn utümuu
ottu wuIukutüIn shIu muu uku
suuڤIn unneefü eekuI mufüIeejuuIn.
37
੅NümukuIuku numüIn nu
nIkIfujüInkunu:
÷WuInmu wuyuu eekuI suupeeIn
tuchIkI tuyukuI chI OڤtteڤefüIkuI.
Ottu puIItchon nu yupukunu
süpüIu oڤunuu sünuInmüIn
tü wuyuukoIüIfuu süpüIu
nuküjuInjutüIn tuchIkI sümüIn.
38
੅Je sükujee tIu, juchuntu jumuuIu
nümüIn chI TushIkuI MuIeIwu
süpüIu nuIuwutuuInjunuIn nu wuyuu
uküjüInjunukunu tuchIkI numüIn.
Aapünüsü !aü!awaa namüin na
po!ooshiikana piammüin
10

1
੅NeenukukuIuku Jesús
nu poIookunu pIummüIn
nIkIfujüInkunu nünuInmüIn sünuIn
nümüIn numüIn: ¨TuupüIn IuüIuwuu
jooIuڤu jümüIn süpüIu uyuڤIuu
yoIujuu süIeڤefuڤujee wuyuu je
süpüIu eIyujuu wuyuu eekuI uyuuIIn",
nümukuIuku.
2
੅NIڤItuukuIuku joo nunüIIu
nu poIooshIIkunu pIummüIn
¨AIuwutuuushI" münüIn, süku
nuIuwutuuInjunuIn nuyu sünuIn
uküjuu nünüIkI sümüIn wuyuu.
Anuu nunüIIu nu
AIuwutuuushIkunu: SImón, chI
eڤItuunukuI unüIIu PedfoIn nütümu
Jesús. Andfes, chI nImüIIukuI SImón.
Jucobo nümuu Juun nüchonnII
Zebedeo.
3
੅FeIIpe, BuftoIome, je
Tomás. Muteo, chI okotchujüIkuI
neefü nümüIn chI süIuüIushIkuI
mmu. Jucobo, chI nüchonkuI AIfeo.
Tudeo.
4
੅SImón, wune noڤutku nu
wuyuukunu kunüIIukunu ZeIote. Je
Judus IscufIote, chI uupüInjuchIkuI
nIkII Jesús.
1DNXDLSSDLQMDWQD
SRORRVKLLNDQDSLDPPLQ
ZDQDDVPDDQRڤXQLQVQDLQDNMDD
5
੅NüjütukuIuku Jesús nu poIookunu
pIummüIn sünuIn nuIuwutuuIn
nuyu sünuIn nümüIn numüIn:
¨Nnojo juڤunüIn suڤukumüIn
tü wuyuukoIüIfuu nnojotkut
judíoIn, tü 'gentIIe' münukut. Je
nnojo juڤunüIn suIuڤumüIn tü
pueuIokuIüIfuu chuڤuyu suIuڤu tü
mmukut SumufIu.
ô
੅AIuڤujusu, juڤunu
sünuInmüIn tü wuyuu IsfueIkuIüIfuu
sümüIwu, tü mukut uku suuڤIn
unneefü eekuI umüIouIIn.
7
੅Juڤunu
süpüIu jüküjuInjutüIn numüIn
sünuIn muu numüIn: 'AIüڤütsü
nükuIIu chI MuIeIwukuI süpüIu
uIuwutuwuu', meenu jIu numüIn.
8
੅JIIyuju wuyuu eekuI uyuuIIn.
JüsoڤIfeڤefu suuڤIn wuyuu eekuI
ouktüIn. JIIyuju wuyuu eekuI
uyuuIIn sütümu ujuڤttuu utu. JIyuڤIu
yoIujuu süIeڤefuڤujee wuyuu. Suuڤu
nnojoIüIn juwuIuujüshIn tumüIn
süpüIu juuntüIn juuڤInfüInjutüIn tü
unusükut, unukuju müIeku nnojofuIe
jüchuntüIn uwuIuujünuu suuڤu tü
kusu unusü juuڤInfukut sümüIn
wuyuu.
9
੅Je nnojo jüIüڤüjüIn mukut
Muteo੄9 ,੄ 10
23
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
uku oofo, püIuutu je 'cobfe' suIuڤu
tü juwoڤoIüInkut.
10
੅Nnojo jüchIseIn
jükuttoڤuIse je wunuڤu jüshepüڤüjIu.
Nnojo jüIüڤüjüIn suwuIuڤutu
jüsheڤIn je suwuIuڤutu jüsupuutse.
Muu uku nuwuIuujünüIn wune
uڤyutuuI, ukuujuu jIukunu. Anukuju
suupujünüIe tü cheڤojuukut jümüIn
sütümu tü wuyuu jIkIfujukut.
11
੅¨Je jüntupu suIuڤumüIn wune
pueuIo, jIkefoIu suIuڤumüIn
sünuIn jüchujuuIn nüchIkI wune
wuyuu eekuI kumuneeInjuchIn
jümüIn süpüIu nIڤIyouInjunuIn
jIu. Je nnojoIeefü jIIڤIfutüIn tü
mIIchI jüntukut uIuڤu puIujunu.
WuneeItpuIeefü jüpüIee sümuڤInfuڤu
eeIn jIu suIuڤu tü pueuIokot.
12
੅Je
jIkefoIupu suIuڤu tü mIIchIkut,
'EeshI MuIeIwu jümuu', meenu jIu
numüIn nu kepIukunu suIuڤu.
13
੅Je
müIeku kumuneefe nuyu jümüIn,
unukuju jüchuntüIe nümüIn
MuIeIwu süpüIu nIIڤIyutüInjutüIn
nuڤunusIu numüIn. Akuujusu
müIeku nnojofuIe kumuneeIn nuyu
jümüIn, nnojoIeenu jIu uchuntüIn
nümüIn MuIeIwu nuuڤu nuIu
wuyuukunu.
14
੅Je müIeku nnojoIIIfe
kupüIuIn uuڤInyüü jIu suIuڤu
wune pueuIo je shIyouktünüIe
tü pütchI jüküjüInjutkut sümüIn,
juڤunumuutu suuIIu sünuIn
joڤotojooIn tü mmukut sünuInjee
juuڤuI jümuڤIchIkI shIyuuwuse
jümüIn: 'Nnojotsü wusIfüItpuIn
eekuI munoujüInyeeIn uIe suuڤIn
neڤe'.
15
੅ShIImüIn tü tumukut
jümüIn: Soڤu tü kuڤI kusuIujuneetkut
oڤu sümüIn suuInjuIu wuyuu nütümu
MuIeIwu, nu uyouktukunu jünüIkI,
müIIuIeweenu muڤI nuyu suuIIuIeڤeyu
tü kuuInjufutkuIüIfuu suIujutkut
puuIu tü pueuIokut Sodomu ooڤuIuku
Gomoffu.
Achiajaanüshii naya nou!ia
na nüڤünüükana 3esús

੅¨JüIüju juuڤIn tü tumüInjutkut
jümüIn jooIuڤu: TujütüIn jIu muu
uku suuڤIn unneetchen suڤuku
unuuIü, süku eeIn wuInmu
nu tuڤünüükunu suڤuku tIu
wuyuukoIüIfuu. Ee juuڤIn sünuIn tü
wuyuukoIüIfuu, ottu nnojo jütkuuIn
numuu.
17
੅JuIIu jIu nouIIu, süku
nutuڤüIIfeenuIn jIu süpüIu nuupuu
ekII numüIn nu IuüIuuyuukunu je
süku nuڤyuutIfeenuIn jIu suIuڤu
tü ekIfujüIeekut nuyu.
18
੅SuuIIIjee
jünoujuIn tunuIn, ushuڤwuIeڤenneenu
jIu numüIutuڤu nu süIuüIushIIkunu
mmu ooڤuIuku numüIutuڤu nu
uIuwutuushIIkunu suuڤu wuyuu
süpüIu jüsouktüInjunuIn numüIn
suuڤu tü jünouIukut. Je wunuu
sümuu jüshuڤwuIeڤennüIn
numüIutuڤu, jüküjuInjutü tuchIkI
numüIn je sümüIn tü wuyuu
gentIIekuIüIfuu.
19
੅Je soڤuweenu tü
kuڤI jütuڤünneenukut oڤu nutümu,
nnojo jüshuputuuIn uuڤIn suuڤu
tü jüsouktüInjutkut uku numüIn.
Aupüneefü jümüIn soڤu muڤI kuڤIkut
tIu tü pütchI jümüInjutkut numüIn.
20
੅Ottu tü pütchI jüsouktüInjutkut
uku, nnojoIeefü jüIeڤefuڤujeejutüIn,
uupüneefü shIu jümüIn nütümu chI
NuuڤInkuI chI JüshIkuI MuIeIwu.
21
੅¨Je sükuuIppuInjutkut wuyuu
soڤu kuڤIkut tIu, uupüneefü
ekII süpüIu ouktuu nutümu
nu suwuIuyuukunu je nütümu
chI süshIkuI. Eejeenu wuyuu
eekuI neڤnnüIn umüIn sütümu
nuchooIn sümuu noڤutInnüIn
uuڤIn nutümu.
22
੅AڤüfüIuujeefü
suuڤIn wuyuu süpüshuu jünuIn
suuIIIjee jünoujuIn tunuIn. Ottu
jIu, müIeku jüchechefüIe juuڤIn
Muteo੄10
24
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suڤunnuu tü müIIuu jIڤfukut,
uyuteenu jIu oڤtteڤennüIn tutümu.
23
੅MüIeku jushIchIfe wuyuu jümüIn
suIuڤujee wune pueuIo, unukuju
jujuIttüIe yuIujee sünuInmüIn
wuneڤeyu. ShIImüIn tü tumukut
jümüIn: NnojoIeefü jIkefuujüIn
tü juuڤInfüInjutkut suIuڤu tü
pueuIokuIüIfuu süpüshuu suIuڤu tü
mmukut IsfueI süpüIupünuu tuntüIn
tuyukuI chI ShIpuyukuI Wuyuu.
24-25
੅¨Muu uku eeIn wuyuu eekuI
shIڤfüIn wuyumüIn tumüIn tuyukuI
chI JüsenyotsekuI, ukuweenIu jIu
tekIfujüInkunu utümuڤuyu. Muu uku
eeIn wuyuu eekuI mojuIn sünüIkI
tumüIn, sünuIn BeeIzebú tumünüIn
sütümu, uIunuڤuIeejeefIu sünuIn
mojuIn nunüIkI jümüIn. Wune
ekIfujuushI, nnojoIshI uIunuuIn
nuuIIu chI ekIfujüIkuI, je wune
uchepchIee, nnojoIshI uIunuuIn
nuuIIu chI kuchepchIukuI
Achechennüsü naaڤin suu!ia mmo!uu

੅¨Nnojo mmoIüIn jIu seemu
wuyuu eڤfütkut wuyumüIn jümüIn.
MüIeku sunujunnuIe wune kusu,
eweeteefü süchIkuu. Müsüyu uku tü
nüchIkIkut chI MuIeIwukuI. JuڤItuIfü
nnojoIüIn uküjünüIn puuIu sümüIn
wuyuu suInküIn mmukut süpüshuu,
uküjüneefü jooIuڤu sümüIn.
27
੅Sükujee tIu, tü tekIfujukut unuIn
jIu sujuunu wuyuu, unukuju jIkIfujüIe
wuyuu süpüshuu sünuIn.
28
੅Je nnojo
mmoIüIn jIu seemu wuyuu eekuI
suڤuteeIn juuڤIn. MüIeku juڤutünüIe
uuڤIn, tü ujuڤtteetkut, shIu neڤe
tü jIڤIfukukut. NnojoIeefü kusuIn
suuڤInfüIn tü wuyuukoIüIfuu jüku
süchIkIjee. Tuküjeefü joo jümüIn
jufuIIn chI mmoIüInjuchIn eemu
jIu. Anukuju nIuIe mmoIüIn eemu jIu
MuIeIwu, nIu kupüIuInku nümüIwu
süpüIu nuڤunIfüIn jIu HudesmüIn
eemüIn süpüIee tü ouktüsükuIüIfuu.
Anukuju nIuIe mmoIuukuIn
eemu.
29
੅Nnojo motüIn juuڤIn
sünuIn nuuڤInmujüIn jIu MuIeIwu
wuneepIu. Eesü süpüIu süIkkünüIn
pIumusü wuchII suuڤu wune neefü
kuchueefuchen neڤe, ¿uushI müIn?
Ottu tü wuchIIkuIüIfuu süpüshuu,
nnojotsü juunusüIn nütümu chI
JüshIkuI MuIeIwu.
30-31
੅MüshII uku
jIukunu sünuIn nnojoIIIn ooڤuIuunüIn
jümüIwu nütümu, süku uIunuڤuIeeIn
muڤI jujut nümüIn suuIIuIeڤeyu tü
wuchIIkuIüIfuu süpüshuu. Je sükujee
juuڤInmujünüIn nütümu MuIeIwu,
nnojo mmoIüIn jIu seemu wuyuu
eڤfütkut wuyumüIn jümüIn.
32
੅¨MüIeku 'AnoujushII wuyu
nünuIn Jesús', jümüIe suڤupuIu
wuyuu, 'ShIImüIn sünuIn nunoujuIn
tunuIn', meechI tuyu jüchIkI nümüIn
chI TushIkuI MuIeIwu chukuI IIpünuu.
33
੅AIuڤusu müIeku juunjuIujüIe
tuchIkI suڤupuIu wuyuu, 'NnojoIshII
teڤfuujüIn nuyu', meechI tuyu jüchIkI
nümüIn.
34
੅¨¿AIuwutuuushI tuyu, suuڤIn
jümüIn, süpüIu uchIujuwuu wuyuu
utkuusü yuu mmuIuڤu? NnojoIshI
süpüIujuchIn tuyu tIu. SüpüIujuchI
mojujIfuuInjutüIn wuyuu tutümu
suuIIIjee tü tuuڤInfukut je tü
tekIfujukut unuIn.
35
੅AڤüIüjeechI
wune wuyuu nümüIn chI nüshIkuI.
AڤüIüjeefü wune wuyuu sümüIn tü
shIIkut. AڤüIüjeefü wune wuyuu
sümüIn tü suڤütkut.

੅SuIuڤu
wune mIIchI, uڤüIüjIfuweenu nu
upüshIIkunu muu uku nutkuuIn
wuyuu eekuI puڤünüüwujIfuuIn.
37
੅¨TumüshII puuIu jIu: NnojoIeefü
kusuIn juumüIn tumüIn müIeku uIfe
jüpüIu chI jüshIkuI je tü jIIkut je tü
jüchooInkuIüIfuu suuIIuIeڤeyu uIIn
Muteo੄10
25
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tuyu jüpüIu.
38
੅ChI wuyuu eekuI
nIyouktuIuu nümüIn tuyu nIڤfupu
müIIuu sümuu mmoIuu sheemu
oڤutInnuu uuڤIn tunuInjee, nnojoIshI
wunuuIn sümuu nIuInjuchIn wune
tekIfujüIn.
39
੅ChI eekuI nIyouktüIn
tuyu süku nuuڤInmujIfuweeIn
nukuuIppu suuIIu ouktuu,
umüIouIjeefü nukuuIppu süpüshuu.
Ottu chI wuyuu eekuI nuupujIfuuIn
nukuuIppu süpüIu nIڤyutuuInjuchIn
tumüIn, muyuushIje oڤutüneechIn
uuڤIn sünuInjee tIu, uyuteechI
oڤtteڤennüIn tutümu.
40
੅¨ChI wuyuu kupüIukuI uuڤIn jIu,
kupüIushI nuuڤIn tuyukuڤIyu wunuu
jümuu. Je suuڤu kupüIuIn nuuڤIn tuyu,
kupüIushI nuuڤIn chI kujünuIukuI
tuyu.
41
੅ChI wuyuu kupüIukuI
uuڤIn wune nünüIkImuujuchI
MuIeIwu sümuu kojutüIn nIu
nütümu sünuInjee tü nuuڤInfukut,
wunuuweefü tü nümüInjutkut muu
uku tü uwuIuujünukut nümüIn chI
nünüIkImuujuchIkuI. Je chI wuyuu
kupüIukuI uuڤIn wune wuyuu eekuI
unuIn noڤuIuڤu MuIeIwu sünuInjee
nuuڤInfüIn tü unusükut, wunuuweefü
tü nümüInjutkut muu uku tü
uwuIuujünukut nümüIn chI wuyuu
unumIukuI.
42
੅ShIImüIn tü tumukut
jümüIn: ChI eekuI kumuneeIn
nümüIn wune wuyuu unoujushI
sünuInjee nIuIn wune tekIfujüIn muu
uku jIukunu, muu uku nüsüIujüIn
neڤe wüIn nüsüIn, shIImüIn sünuIn
nuwuIuujüneechIn sükujee tIu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Aڤwaajünüshi 3uan nütüma 3esús
11

1
੅ShIusu süchIkIjee
nIkIfujüIn Jesús nu
poIookunu pIummüIn nIkIfujüIn,
oڤunüshI yuIujee yuIu numuu süpüIu
uküjuu nüchIkI MuIeIwu sümuu
ekIfujuu wuyuu suIuڤupünuu tü
pueuIokuIüIfuu chuڤuyu GuIIIeu.
2
੅Ottu müshIu Juun chI
owoutIsuujüIkuI, wunuu sümuu
püfeesuIn nIu, uupInnüshI
süchIkI süpüshuu tü nuuڤInfukut
JesucfIsto. NuIuwutuukuIuku
Juun nu nIkIfujüInkunu
3
੅süpüIu
nusukIfüInjuchIn Jesús sünuIn
numüIn nümüIn:
÷¿ShIImüڤInyu pIuIn chI
uIuwutuuushIkuI nütümu MuIeIwu
süpüIu puڤtteڤefüInjuchIn wuyuu?
¿Nnojottuupu shIImüIn?
4
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷Juڤunu jümutu jüchIkuu
jüküjuIwu nümüIn Juun tü juupukut
uchIkI je tü jIڤfukut.
5
੅Tü wuyuu
eekuI moڤuIn, koڤusü. Tü eekuI
musuڤuIn, kusuڤusü. Tü eekuI
sujuڤttüIn sütu, ushutüsü tü sütukut.
Tü eekuI mucheڤeIn, kucheڤesü. Tü
eekuI ouktüIn, osoڤIfuusü suuڤIn. Je
tü eekuI müIIuIn, uküjünu umüInfü
tuchIkI tuyukuI chI OڤtteڤefüIkuI.
ô
੅AnutuڤuIeeshIjuڤu muڤI chI wuyuu
eekuI nnojoIüIn nuuڤuIuuIn suuIIu
unoujuu tunuIn sütümujee tü
uIutukut nümüIn ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
7
੅ShIusuڤu noڤunupu nu
nIkIfujüInkunu Juun, oڤttüshI Jesús
sünuIn uküjuu nüchIkI Juun sümüIn
tü wuttukut suuIIn wuyuu: ¨Soto
juuڤIn wunuu sümuu nuwoutIsuujüIn
Juun chuu IsushIIpuڤu. ¿Kusu
juڤunuku eeڤIfee nünuInmüIn?
¿ShIIڤIfee jIڤfüInjuchIn wune wuyuu
eekuI nünoujuڤuyutu nümüIn eekuI
eeIn neڤe muu uku wune tüfIIyu
IIyuntujukut sütümu jouktuI?
Nnojo.
8
੅¿SüpüIu jIڤfüInjuchIn wune
wuyuu wushIfü eekuI kusheڤIn
kuIuuIu unusü? Nnojo. Nu wuyuu
wushInnuukunu, nu unukunu
Muteo੄10 ,੄ 11
26
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
usheڤIn, kepIushII nuyu suIuڤu nIpIu
chI süIuüIushIkuI mmu, nnojoIshII
kepIuIn chuu eefe muuڤInyutuuIIn
mmu.
9
੅ShIImüIn sünuIn juڤunüIn
chumüIn süpüIu jIڤfüInjuchIn wune
nünüIkImuujuchI MuIeIwu. Je
uIunuڤuIeeshIu muڤI nIu sünuIn
kojutüIn nütümu MuIeIwu nouIIu
nu wuneeInnuu, süku nIuIn chI
uupIfukuI wuyuu sünuIn tuntujuchIn
tuyukuI.
10
੅NIu chI ushujünukuI
uchIkI puuIu sünuIn nümüIn chI
MuIeIwukuI nümüIn chI NüchonkuI
sünuIn muu:
'TuIuwutuujeechI chI
pünüIIumuujuchIkuI
püpüIeefuu
süpüIu nuupIfüInjutüIn tü
wuyuukoIüIfuu sünuIn
püntujuchIn suڤukumüIn.
YupuInjutü nütümu tü
wuyuukoIüIfuu süpüIu
suupujüIn pünüIkI',
müsü tü ushujuushIkut.
11
੅ShIImüIn
tü tumukut jümüIn: Yuu suڤuku
wuyuu muuڤuIu yuu, uIunuڤuIeeshIu
muڤI Juun sünuIn kojutüIn nütümu
MuIeIwu suuIIu tü wuyuukoIüIfuu
süpüshuu. Ottu nu wuyuu
unoujushIIkunu tunuIn, muyuusüje
nnojoIIIn kojutüIn jooIuڤu sütümu
wuyuu, uIunuڤuIeejeefIu tü nojutkut
soڤuweenu wune kuڤI suuIIu tü
nujutkut Juun muuڤuIu yuu. ShIu
süku IuüIuweenuIn nuyu chuڤuyu eefe
nuIuwutuuIn MuIeIwu.
12
੅¨SünuInjeڤefeڤeyu tü
kuڤI nIweetukut oڤu Juun chI
owoutIsuujüIkuI sünuInmüInfeڤeyu
muuڤuIu, jushIchIshII nu wuyuu
kumuڤüfuIIIkunu numüIn nu
ekefoIüInjunukunu chumüIn
eefe nuIuwutuuIn MuIeIwu.
13
੅Je
sümuIwu puuIu, nnojoIIIwuڤuyu
nIweetüIn Juun sünuIn uküjuu
tuchIkI sümüIn wuyuu, ekIfujuushI
nu jutuushIkunu nutümu nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu
ooڤuIuku sütümu tü nüshujuIukut
MoIses.
14
੅Je jooIuڤu müIeku
kupüfuIe juuڤIn tunüIkI, jütüjuujeechI
uuڤu Juun sünuIn nIuIn chI EIíus
untujuchIkuI suڤukumüIn wuyuu
nuushIn chI nünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu.
15
੅ChI eekuI nüshuteeIn
tunüIkI, unusü jüIüjüIe nuuڤIn
süpüIu nIyuuwutüInjutüIn suuڤu tü
tekIfujukut unuIn.

੅¨¿Kusu muku uku nuuڤIn
nu wuyuu kuڤukukunu jIu, nu
uyouktukunu tunüIkI? NnojoIshII
nuyu tuIutüIn tumuu, süku nnojoIIn
tuuڤInfüIn tü nuchekukut. MüshII uku
nuyu suuڤIn tepIchI eekuI numüIn
numüIn nu nutünujutkunu suuIIIjee
nnojoIIIn nushuItteeIn numuu:

17
'JuڤItuInu umuusIjuuyuuIn wuyu,
nnojoIIIshII jIu oyonnojoyuuIn
sütümu.
Je juڤItuInu mojuyuuIn wuuڤIn
sünuIn eeڤIfujuu,
nnojoIIIshII jIu uڤyuIujuyuuIn
sütümu',
müshII nu tepIchIkunu.
18
੅MüshII
uku nuyu suuڤIn tepIchI, suuڤu
'KuIeڤefuڤushI nIu yoIujuu', numüIn
nümüIn Juun sünuIn nuyouktüIn
nünüIkI, süku nnojoIIn nIڤfujuuIn
mIڤIfuu je süku nnojoIIn nüsüIn
wunuu numuu.
19
੅Ottu nunüIkI tumüIn
tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu, süku
teڤfujuuIn mIڤIfuu sümuu wuyuu:
'Wuyuu kusu uIeڤechI nIu, sütünujut
tü okotchujütkuIüIfuu neefü nümüIn
chI süIuüIushIkuI mmu, sütünujut
tü kuuInjufutkuIüIfuu', müshII nuyu
tumüIn sünuIn nuyouktüIn tunüIkI.
ShIImüIn tü tumukut, müIeku
nnojofuIe tuuڤInfüIn süpüshuu
tü nuchekukut, nnojoIeenu nuyu
Muteo੄11
27
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tuIutüIn tumuu. Ottu chI wuyuu
eekuI shIImüIn sünuIn nünoujuIn
nünuIn MuIeIwu, nütüjuweefü
uuڤu sünuIn shIImüIn tü tuküjukut
nümüIn", nümukuIuku Jesús sümüIn
tü wuyuukoIüIfuu.
Naapirüin 3esús tü wayuuko!üirua
nnojotkat ayaawajaweein
20
੅OڤttüshI jooIuڤu Jesús sünuIn
uküjuu süchIkI tü wuyuukoIüIfuu
kepIukut suIuڤu tü pueuIokuIüIfuu
eefe nuuڤInfupüڤüIn wuInmutuu tü
kusu unusü nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu sünuIn
süsuIuInjunuIn nuyu nütümu
nnojoIüIn nuyuuwujuuIn:
21
੅¨JIu
kepIukunu chuڤuyu suIuڤu tü
pueuIokut Cofuzín ooڤuIuku BetsuIdu,
uIuڤuIeeku muڤI jIu umüIouInjunuku
suuIIIjee jIyouktüIn tunüIkI sünuIn
jIڤfüIn muڤI tuuڤInfüIn wuInmu kusu
unusü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu. Ottu müIeku shIuIeInkuje
eڤfüIn tü wuyuu gentIIekuIüIfuu
sümuIwu puuIu suIujutkut tü
pueuIokuIüIfuu TIfo ooڤuIuku
SIdón tü kusu unusü tuuڤInfukut
jooIuڤu juڤupuIu, mojusüInkuje
suuڤIn suuIII suuInjuIu sümuu
suuڤuIuuIn suuIIu.
22
੅TumüshII puuIu
jIu: Soڤu tü kuڤI süsuIeetkut oڤu
wuyuu suuInjuIu nütümu MuIeIwu,
müIIuIeweenIu muڤI jIu suuIIuIeڤeyu
tü kuuInjufutkuIüIfuu chujutkut TIfo
je SIdón.
23
੅¨JIu kepIukunu chuڤuyu suIuڤu tü
pueuIokut Cupefnuum, uyouktukunu
tunüIkI, süsuIeenu jIukunuyu.
AwuIuujüneenu jIu nütümu
MuIeIwu juujüIn. Ottu nnojoIeenu
uwuIuujünüIn jIu. ShIeefü eeku
süsuIeenuIn muڤI jIu nütümu. Ottu
müIeku shIuIeInkuje eڤfüIn tü wuyuu
gentIIekuIüIfuu sümuIwu puuIu
suIujutkut tü pueuIokut Sodomu
tü kusu unusü tuuڤInfukut jooIuڤu
juڤupuIu, nnojotsüje oڤutünüIn uuڤIn
nütümu MuIeIwu.
24
੅TumüshII puuIu
jIu: Soڤu tü kuڤI kusuIujuneetkut oڤu
sümüIn suuInjuIu wuyuu nütümu
MuIeIwu, müIIuIeweenu muڤI jIu
suuIIuIeڤeyu tü kuuInjufutkuIüIfuu
suIujutkut puuIu tü pueuIokut
Sodomu", nümukuIuku Jesús.
Wane eemerawaa napü!a
na anoujashiikana
25
੅NümukuIuku Jesús soڤu kuڤIkut
tIu: ¨Tuutuu, tuڤwuujüIn pIu, pIu
AIuwutuushIkuI chuڤuyu IIpünuu
ooڤuIuku yuڤuyu mmoIuڤu. Tü
puuڤInfüInjutkut, nnojotsü pIIڤIyutüIn
sümüIn wuyuu eekuI kekIIn suushIn,
pIIڤIyutüItpu numüIn nu wuyuu
kumuneekunu pümüIn.

੅TuIutüItpu
muڤI puuڤIn sütümu tIu", nümukuIuku
nümüIn MuIeIwu.
27
੅AushujuushI joo Jesús sümüIn
tü wuyuukoIüIfuu süpüshuu: ¨ChI
TushIkuI MuIeIwu, nüneeküIn
tuyu süpüIu utüjuwuu suuڤu kusu
süpüshuu nütümu. ChI eڤfuujukuI
tuyu, nIu neڤe chI TushIkuI nümüIwu.
Je chI eڤfuujukuI chI TushIkuI, tuyu
neڤe ooڤuIuku tü wuyuukoIüIfuu
eekuI teeڤIyutüIn nIu sümüIn.
28
੅Muu uku mupüsuIn wune wuyuu
süchIkI uڤyutuwuu, ukuڤuyu jIukunu
sütümu süpümüIn muڤI juuڤIn tü
nüshujukut MoIses. Anukuju müIeku
jüüjüüIe jIu tumüIn tuupuIwu
jümüIn eemefuwuu.
29-30
੅Anukuju
joonooIe sümuu tunüIkI süpüIu
jüshutüInjutüIn tü shIImüIn
tekIfujeekut unuIn jIu. Süku jumüIn,
mupüIeejeefü jümüIn uIuwutuunuu
tutümu, mupüIeejeefü jümüIn tü
tuchekukut jüpüIeefuu. MüIeku
jüüjüüIe jIu tumüIn, tuupeefü
Muteo੄11
28
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
jümüIn tü eemefuwuukut süku
unumIuIn muڤI tuyu", nümukuIuku
Jesús numüIn.
Laü!aashi 3esús saaڤu tü kaڤi
neemeraakat oڤu na judíokana
12

1
੅Soڤu tü kuڤI neemefuukut
oڤu nu judíokunu,
uwufuIIjuushI Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu suIuڤu wune wopu
pusunuInpünuu sünuIn wune yüüju.
Je nu nIkIfujüInkunu, süku ouktüIn
jumü nuyu, nusüfüttupünuuIn
wune uڤttIee kunüIIukut ¨tfIgo"
sünuIn nushuIejüIn shIu.
2
੅Ottu
nu fufIseokunu neڤfupu tIu, süku
müIn uku suuڤIn wune uڤyutuwuu tü
nuuڤInfukut nu nIkIfujüInkunu Jesús
nuushIn, numukuIuku nümüIn Jesús:
÷SuushIn tü nüshujukut MoIses,
nnojotsü unuIn süpüIu nuuڤInfüIn
nu pIkIfujüInkunu tIu soڤu tü kuڤI
weemefuukut oڤu ÷numujuukuIuku
nümüIn Jesús.
3
੅AsouktüshI Jesús jooIuڤu numüIn
nu fufIseokunu suuڤu nnojoIüIn
kuuInjuIuuIn tü nuuڤInfukut nu
nIkIfujüInkunu nuujüIn:
÷Soto juuڤIn tü nuuڤInfukut DuvId
puuIu sümuIwu wunuu sümuu
uIIn jumü nümüIn je numüIn nu
nütünujutkunu.
4
੅EkefotshI nIu
suIuڤumüIn tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu wunuu sümuu shIڤItuunüIn
tü pun uupünujutkut nümüIn
MuIeIwu. Tü punkut nuushIn
MoIses, nnojotsü shIkuڤuIn
sümüInjutüIn wuyuu eekuI eeIn
neڤe. Nu sucefdote judíokunu,
nuyu eküInjunuku numüIwu. Ottu
DuvId, nuupuuIn tü punkut sümuu
nIküIn, je nuupüIn süpüshI numüIn
nu nütünujutumuyuukunu. Je
nnojoIIIshII süsuIuIn nuyu tü
nuuڤInfukut nütümu MuIeIwu.
5
੅¨Soto juuڤIn tü ushujünukut
nütümu MoIses nuchIkI nu sucefdote
judíokunu sünuIn nnojoIüIn mojuIn
nümüIn MuIeIwu nuڤyutuuIn suIuڤu
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu soڤu tü
kuڤI neemefuujutkut oڤu.
ô
੅TumüshII
jooIuڤu jIu: ChI untüIchIpukuI
juڤukumüIn, uIunuڤuIeeshIu
muڤI sünuIn unuIn nIu suuIIu tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu.
7
੅Soto
juuڤIn tü nünüIkI MuIeIwu
ushujünukut puuIu sümuIwu suIuڤu
tü nüchIkImuujutkut, mukut:
'TucheküIn süpüIeefuu kumuneeIn jIu
sümüIn wuyuu. Nnojotsü tucheküIn
müfüt oڤutünujutkut uuڤIn tumüIn',
müsü tü ushujuushIkut. MüIeku
shIImüInfe sünuIn jIyuuwutüIn suuڤu
tü nümukut MuIeIwu, nnojoIshIIje
jIyoujuIn nu tekIfujüInkunu
suuIIIjee tü nuuڤInfukut soڤu tü
kuڤI eemefuunukut oڤu.
8
੅Je jooIuڤu,
sooڤopünuu tü nuuڤInfukut nu
tekIfujüInkunu soڤukuڤI, nnojoIIIshII
kuuInjuIuIn. TuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, tuyu IuüIuushIku suuڤu tü
kuڤI sheemefuukut oڤu wuyuu. Je
sükujee tIu, nnojoIIIshII kuuInjuIuIn
nu tekIfujüInkunu suuIIIjee tü
nuuڤInfukut", nümukuIuku Jesús
numüIn nu fufIseokunu.
Eiyajüshi 3esús soڤu tü kaڤi
neemeraakat oڤu na judíokana
9
੅OڤunüshI Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu yuIujee yuIu sünuIn
ekefoIuu suIuڤumüIn tü ekIfujüIeekut
nu judíokunu.
10
੅EejuchIkuIuku
nüpüIu wune wuyuu joso ujupüchI.
Je nu fufIseokunu, süku nuupeeIn
nIkII Jesús, eekuIuku muڤI nuuڤIn
nüpüIu müIeku nIIyujüIe soڤu tü
kuڤI eemefuunukut oڤu, shIIڤIfee,
¨KuuInjufuI nIu süku nIڤyutuuIn soڤu
tü kuڤI eemefuunukut oڤu sünuIn
Muteo੄11 ,੄ 12
29
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nIIyujüIn wune wuyuu", numüInjunuIn
sümüIn wuyuu. NusukIfuyuukuIuku
joo Jesús:
÷¿ShIImüIn sünuIn unuIn müIeku
weIyujüIe wune wuyuu soڤu sükuIIu
eemefuwuu nuushIn MoIses?
11
੅NümukuIuku joo Jesús numüIn:
÷¿Jumeefü müIeku sujutuuIe
wune juڤunneetse suIuڤu wune
IshI sükuIIoڤu tü eemefuwuukut?
¿NnojoIeefü jIyuڤIumuutüIn juڤItuInje
sükuIIoڤuIn eemefuwuu?
12
੅Je wune
wuyuu, uIunuڤuIeesIu muڤI sünuIn
kojutüIn wutümu suuIIuIeڤeyu wune
unneefü, ¿uushI müIn? Je sükujee tIu,
unusü müIeku wuuڤInfüIe kusu unusü
sümüIn wuyuu juڤItusü sükuIIoڤuIn
eemefuwuu ÷nümukuIuku numüIn.
13
੅Ottu nümüIn chI wuyuu joso
ujupüchIkuI, nümukuIuku:
÷Puwustu tü pujupükut.
Je sünuIn nuuڤInfüIn tü
uIuwutuunukut unuIn nIu,
unuIeڤeItpu tü nujupükut muu uku
suuڤIn tü suwuIuڤutukut.
14
੅Ottu nu
fufIseokunu, nujuInnujuukuIuku
sünuIn numujIfuuIn: ¨¿Kusu
wuuڤInfüInjutku süpüIu
woڤutIfüInjutüIn nuuڤIn?", müshII
nuyu.
Chi Nüneekaja!akai Ma!eiwa
15
੅Ottu Jesús, süku nütüjuuIn suuڤu
tü jüIüjukut nuuڤIn nu fufIseokunu,
oڤunüshI yuIujee yuIu. Eesü wuInmu
wuyuu oڤunukut nüchIIfuu je
nIIyujüIn eekuI uyuuIIn suڤuku tü
wuyuukoIüIfuu.

੅Ottu nüchIujuuIn
nuyu suuIIu nuڤwuIukujüIn nüchIkI.
17
੅Müsü nünüIkI numüIn nu
wuyuukunu süpüIu kefuuInjutüIn tü
nünüIkIkut chI MuIeIwukuI nüchIkI
CfIsto uküjünukut puuIu nütümu
Isuíus chI nünüIkImuujuchIkuI, tü
mukut:

18
¨AnII chI uneekuushIkuI tutümu
süpüIu nIڤyutuuInjuchIn
tumüIn.
NIu uIshIkuڤu muڤI tupüIu je
tuIutüsü muڤI tuuڤIn nümuu.
TuupeechI chI TuuڤInkuI nümüIn
süpüIu eeInjuchIn nIu
nümuu.
AküjeechI nIu tuchIkI sümüIn
wuyuu suInküIn mmukut
süpüshuu
sünuIn suڤtteڤennüInjutüIn
tutümu.

19
NnojoIeechI uڤüIüjuujIfuuIn,
nnojoIeechI uڤwuutüIn,
nnojoIeechI woottüIn
suIuڤupünuu tü
pueuIokuIüIfuu.

20
AnumIeechI nIu wuneepIu
sümüIn wuyuu eekuI
mukuuIIIjuuIn.
NnojoIeechI eڤfüIIn wuyumüIn
sümüIn eekuI mutsüIn.
MeechIu nIu wuneepIu,
wuneڤefeڤeyu nuuڤuIuuIn
suڤtteڤennupu wuyuu
nütümu.

21
NIeechI suڤutupuku unuInjee tü
wuyuukoIüIfuu suInküIn
mmukut süpüshuu
oڤtteڤennuu".
Nia Ma!eiwa kapü!ainka atüma 3esús
22
੅OڤunInnüshI nünuInmüIn Jesús
wune wuyuu kuIeڤefuڤushI yoIujuu.
MoڤusuI je munüIsuI chI wuyuukuI
sütümu tü yoIujuukut. Ottu nüntupu
chI wuyuukuI nünuInmüIn Jesús,
kunüIkuIuku nIu, koڤukuIuku nIu
nütümu.
23
੅Ottu tü wuyuukoIüIfuu
eejutkut jutkutüIn, uwutüsü muڤI
suuڤIn süku unuIchIpuIn nIu shIڤfüIn.
¨¿NIutuupu chI NüIüInkuI DuvId
wuڤutupukuI?", sümukuIuku tü
wuyuukoIüIfuu.
Muteo੄12
30
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
24
੅Ottu nu fufIseokunu nuupupu
nüchIkI chI wuyuukuI sünuIn
nIIyujünüIn, uushujuujIfuushII nuyu
sünuIn muu: ¨ChI kupüIuInkuI utümu
chIfu süpüIu uyuڤIuu yoIujuu, nIu
neڤe BeeIzebú, chI süIuüIushIkuI tü
yoIujuukuIüIfuu süpüshuu".
25
੅Nütüjuupuju Jesús suuڤu tü
suushujuukut uchIkI nuuڤIn nu
fufIseokunu, nümukuIuku numüIn:
¨MüIeku sütkuujIfuuIe wune
wuyuuIfuu, ujuڤIujuujIfuweenu
nuyu. Je müIeku süڤüIüjuuIe wune
wuyuu sümuu tü süpüshIkut,
puڤünüüwuweefü.

੅Akuujuu
Sutunás, müIeku nujuIttIfüIeje tü
yoIujuukuIüIfuu sünuIn nütkuuIn
sümuu, ooڤuIuujeechI nIu suuIIu
uIuwutuwuu.
27
੅¿JuIujeڤewut
suuڤIn jümüIn tü nupüIuInkut nu
jIkIfujüInkunu süpüIu uyuڤIuu
yoIujuu? ¿Nütümu BeeIzebú? Nnojo,
¿uushI müIn? Nuyeenuju nuyukunu
uyuuwutuku suuڤu juIujeڤewuIüIn
tü tupüIuInkut.
28
੅Suuڤu tuyuڤIüIn
yoIujuu sütümu nüpüIuIn chI
NuuڤInkuI MuIeIwu, jütüjuuItpuju
uuڤu sünuIn nuڤttüIn chI MuIeIwukuI
sünuIn uIuwutuwuu wuyuu yuu
mmuIuڤu.
29
੅¨Nnojotsü süpüIu usuujuunüIn
nükofoIo wune wuyuu eekuI
kutsüIn. AIuڤujusu müIeku nüntüIe
wune kuڤfuwufuI nünuInmüIn
eekuI kutsüInfeeIn muڤI nuuIIu,
uyumüIüneechI chI wuyuukuI
nütümu, je uIüڤüjüneefü tü
nükofoIokot nümuڤunujee. Akuujuu
tuyukuڤIyu. Süku nIyumüIüIchIpuIn
tutümu chI süIuüIushIkuI yoIujuu,
tountüIn tuyuڤIüIn yoIujuu.
30
੅¨Soto juuڤIn wune kusu: ChI
wuyuu uyouktujuukuI tumuu,
teڤIpoIoshI.
31
੅ShIImuIn muڤI tü
tumukut jümüIn: Atüjusü uIutInnuu
suuInjuIu wuyuu suuIIu nütümu
MuIeIwu. JuڤItusü mojuIn sünüIkI
nümüIn MuIeIwu, utüjusü uIutInnuu
suuIIu nütümu. AIuڤujusu müIeku
nIuIe chI NuuڤInkuI MuIeIwu
mojuIn umüIn sünüIkI, mutüjüInsut
uIutInnuu shIu suuIIu.
32
੅JuڤItuIfü
mojuIn jünüIkI tumüIn tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu, uIutInneefü tIu
juuIIu nütümu MuIeIwu. Akuujusu,
müIeku jIڤfüIIIfe wuyumüIn süku
jünüIkI nümüIn chI NuuڤInkuI
MuIeIwu, müIfIu nnojoIüIn
uIutInnüIn juuIIu, muu uku muuڤuIu
ottu mupeenu.
33
੅¨MüIeku unuIe wuneepIu
tü kusu tuuڤInfukut, ¿jumüsü
'KupüIuInshI nütümu chI YoIujuukuI'
jümukuڤu tumüIn? JüIüju
juuڤIn sukuuIppu wune wunuڤu.
MüIeku shIڤnnüIe süchon wune
wunuڤu, utüjuuneefü uuڤu kusuIn
kuchoIn. MüIeku kuchonIe eekuI
shIkünuujuuIIn, utüjuuneefü
uuڤu sünuIn unuIn tü wunuڤukot.
Ottu müIeku kuchonIe eekuI
mekünuujuuIn, utüjuuneefü uuڤu
sünuIn mojuIn tü wunuڤukot.
34
੅¨JIukunu wüI ouktusIfoڤut,
eڤfüIII wuyumüIn jIu. MüshII uku
jIu suuڤIn tü wunuڤu eekuI mojuIn.
Suuڤu kuuInjufuIIIn jIu, nnojotsü
juuntüIn jIweetIfüIn pütchI eekuI
unuIuڤuIüIn. Soto juuڤIn wune
kusu: Tü suushujuukut wune wuyuu,
shIu tü ujuIttukut suIuڤujee suuڤIn.
35
੅Wune wuyuu eekuI nüküjüIn
wuneepIu kusu unusü, wutüjuu
uuڤut sünuIn shIuIn suIuڤuIn nuuڤIn
tü unusükut, süku wuupüIn shIu
nüküjüIn. Akuujusu wune wuyuu
eekuI nüküjüIn wuneepIu tü
kusu mojusükot, wutüjuu uuڤut
sünuIn shIuIn suIuڤuIn nuuڤIn tü
mojusükut.

੅TumüshII puuIu jIu:
Muteo੄12
31
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Soڤuweenu tü kuڤIkut kusuIujuneetkut
oڤu suuInjuIu wuyuu nütümu
MuIeIwu, usouktInneefü wuyuu
süpüshuu suuڤu tü pütchI mojuIuڤut
neweetItpüڤükut.
37
੅MüIeku
jIweetItpüڤüIe pütchI mojuIuڤut,
uupüneefü jIkII nütümu MuIeIwu
soڤuweenu kuڤIkut tIu. Ottu müIeku
jIweetItpüڤüIe pütchI unusü,
'MuuInjuIusuIII jIu' meechI MuIeIwu
jümüIn".
Asoڤinnüsü naaڤin na wayuukana
süka nüchiki 3onús
38
੅Ottu noڤutku nu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku
noڤutku nu fufIseokunu, müshII nuyu
nümüIn Jesús:
÷AnushI puuڤInfüIe wune kusu
unushuutusü nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu, süpüIu
wutüjuuInjutüIn puuڤu sünuIn
chujeڤewuIIn pIu IIpünuujee
÷ numukuIuku nümüIn.
39
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷JIu wuyuu eekunu muuڤuIu
yuu, jIu kuuInjufuIII eڤfüIIIkunu
muڤI wuyumüIn nümüIn
MuIeIwu, jüchuntüIn tumüIn
tuuڤInfüIn wune kusu unushuutusü
nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu süpüIu jütüjuuInjutüIn
tuuڤu sünuIn chejeڤewuIIn tuyu
IIpünuujee. NnojoIeenu toonooIn
umuu jIu. ShIeefü tusoڤIfuku
unuIn juuڤIn tü nüchIkIkut Jonás
chI nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu
nümuIwu süpüIu jütüjuuInjutüIn
suuڤu jufuIIn tuyu.
40
੅¨Muu uku Jonás sünuIn
süIeڤefuڤuIn nIu wune jIme
müIoڤu upünüIn kuڤI je upünüIn uI,
ukuweechIu tuyukuI chI ShIpuyukuI
Wuyuu sünuIn shIInuIuڤujeechIn
tuyu tü mmukut upünüIn kuڤI je
upünüIn uI.
41
੅Je nu wuyuukunu
NínIvejeڤewuIIIkunu soڤuweenu
nükuIIu chI MuIeIwukuI wunuu
sümuu kusuIujunuInjutüIn suuInjuIu
wuyuu süpüshuu nütümu, meenu
jümüIn: 'Wuyukunu, oonooshIInku
sümuu tü nümukut Jonás wumüIn
sünuIn wooڤuIuuInjunuIn suuIIu
wuuInjuIu. Ottu müshIu Jesús,
uIunuڤuIeesIu muڤI nujut nuuIIu Jonás.
¿JumüshII jIu nnojoIIIkuڤu joonooIn
sümuu nünüIkI?', meenu nuyu
jümüIn.
42
੅¨Je soto juuڤIn süchIkI tü
uIuwutuusükut puuIu sümuIwu
suIuڤu wune mmu wuttujutü chuu
uuchImüIn. Antüsü nünuInmüIn
SuIomón chI uIuwutuushIkuI suIuڤu
IsfueI wunuu sümuu tIu, süpüIu
suupujüInjutüIn nünüIkI süku kekIIn
muڤI nIu. Anuu tü tumukut jümüIn:
Soڤuweenu nükuIIu chI MuIeIwukuI
wunuu sümuu kusuIujunuInjutüIn
suuInjuIu wuyuu süpüshuu nütümu,
meefü jümüIn tü wuyuukot
uIuwutuusükut: 'AIunuڤuIeesIu
muڤI nujut Jesús nuuIIu SuIomón.
¿JumüshII jIu nnojoIIIkuڤu juupujeeIn
nünüIkI?', meefü shIu", nümukuIuku
Jesús numüIn.
43
੅AushujuushI Jesús jooIuڤu
numüIn nüchIkuu, sünuIn nIkIfujüIn
nuyu sooڤopünuu nüchIkI chI
nnojoIkuI uyouktujuuIn nümuu
Sutunás: ¨Wune yoIujuu, süchIkIjee
shIyuڤnnüIn nuuIIu wune wuyuu,
oڤunüsü suuInküIn mmukut süpüIu
süchujuuInjutüIn süchIkI eefe
muuڤInyutuuIIn süpüIu sheemefuuIn.
Je müIeku nnojofuIe süntüIn sünuIn
eeInjutüIe sheemefuuIn,
44
੅'Anusü
tuIeڤejüIe tuchIkuu eejutüIe puuIu
tuyu tumuIwu', meefü shIu. Je
süntupu süchIkuu nünuInmüIn
chI wuyuukuI uyuڤnnukuI ouIIu
Muteo੄12
32
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
puuIu, süntu unuInchI nIu sünuIn
tuushIn süpüIu süku uyutüIn
munoujuIn nünuIn MuIeIwu.
45
੅Sükujee tIu, süsuujuIeڤeInyu joo
ukufutshIsü yoIujuuIfuu sooڤomüIn,
uIunuڤuIeekuIIu muڤI sünuIn
mojuIuuIn suuIIu. EkefoIuu müsIu
süpüshuu nünuIn chI wuyuukuI.
MüIeڤoIeejeefIu muڤI tü nümüIIuInkut
suuIIuIeڤeyu puuIu. Meenuڤu
jIu kuuInjufuIIIkunu mupeenu",
nümukuIuku Jesús numüIn nu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku nu
fufIseokunu.
Tü niikat je na nuwa!ayuukana 3esús

੅Wunuu sümuu nuushujuuIn
Jesús sümüIn tü wuttukut suuIIn
wuyuu, eesü tü nIIkut ooڤuIuku nu
nImüIIuyuukunu sünuIn uڤutupujuu
yuIu unooIpuڤu süku nuushujuweeIn
nümuu.
47
੅NuupInnukuIuku Jesús:
÷Nuu tü püIkut unooIpuڤu ooڤuIuku
nu puwuIuyuukunu. AushujuweeshII
pümuu ÷nümünukuIuku.
48
੅AsouktüshI Jesús:
÷Tuküjeefü jümüIn jooIuڤu
jufuIIn tü teeIn ooڤuIuku jufuIIn nu
tuwuIuyuuIn ÷nümukuIuku numüIn.
49-50
੅Je nümukuIuku sünuIn
nIIڤIyutüIn nu nIkIfujüInkunu:
÷Tü wuyuu ¨teIkut" je nu wuyuu
¨tuwuIuyuukunu" tumüInjunukunu
umüIn, nuyu nu eekuI nuuڤInfüIn
wuneepIu tü nuIuwutuukut unuIn chI
TushIkuI MuIeIwu chukuI IIpünuu
muu uku nuuIfuu ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
Süchiki wane mma
apünajünakat a!uڤu
13

1
੅Je soڤu kuڤIkut tIu, oڤunüshI
Jesús suIuڤujee tü mIIchI
eejechIfe nIu sünuIn ekIfujuu.
NuڤunukuIuku sotpuڤumüIn tü
puIuukut eefe joyotüIn nIu.
2
੅ShIusu
süku wuttuIn suuIIn tü wuyuu
okotchujuukuIüIfuu nünuInmüIn,
oڤotooshI nIu suIuڤu wune
unuu. NüIkkuIuukuIuku süpüIu
ekIfujuu yuIu suIuڤu shIfokujee tü
puIuukut. Ottu tü wuyuukoIüIfuu,
shuڤwushuwutsü yuu sotpuڤu.
3
੅EkIfujüshI jooIuڤu nIu sünuIn kusu
wuInmu süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu sünuIn
nümüIn numüIn nu wuyuukunu:
¨EetuushI wune wuyuu upünujüI.
OڤunüshI suIuڤumüIn tü nIyüüjusekut
sünuIn nIjInuIn tü nuwuüyekut.
4
੅Eesü wuüyee ejItuukut suIuڤu wopu
eefe shIküIn shIu wuchII.
5
੅Eesü
ejItuukut suڤuku IpushIfu eefe ufüIuIn
mmu. Osotu müsIu shIu muyuuInje
ufüIuIn tü mmukut.
ô
੅ShIusu susotupu,
juIumuutüsü sütümu tü kuڤIkut
süku ufüIuIn tü mmukut süpüIu tü
suufuIukut.
7
੅Eesü ejItuukut suڤuku
mojuuI keImsesü. ShIusu süsotupu,
ouktüsü tü pünujütkut sütümu tü
mojuuIkut.
8
੅AIuڤusu wune wuüyeekut,
ejItuushI suuڤu mmu unusü. Asotüsü,
emIyoڤuIuusü sünuIn wuttuIn suuIIn
süchooIn. Eesü eekuI sujuIttIfüIn
poIoo shIkII süchon sünuInjee
wuneesIu soڤu, eesü eekuI sujuIttIfüIn
uIppIfuu shIkII süchon sünuInjee
wuneڤeyu, je eesü eekuI sujuIttIfüIn
upünüIn shIkII süchon sünuInjee
wuneڤeyu", müshI joo Jesús sümüIn
tü wuyuukoIüIfuu.
9
੅Je kettuupu
nünüIkI Jesús, ¨ChI eekuI nüshuteeIn
tunüIkI, unusü jüIüjüIe nuuڤIn süpüIu
nIyuuwutüInjutüIn suuڤu tü tekIfujukut
unuIn", nümukuIuku numüIn.
Asakinnüshi 3esús sooڤopünaa
tü nikirajiakat
10
੅AfütkuushII nu nIkIfujüInkunu
Jesús nünuInmüIn sünuIn numüIn
Muteo੄12 ,੄ 13
33
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nümüIn: ¨¿Jumüsü pIkIfujukuڤu tü
wuyuukoIüIfuu süku sukuuIppu tü
kusu eڤnnuujünukut suInküIn mmu?",
numukuIuku nümüIn.
11
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
¨Nnojotsü utüjuunüIn uuڤu puuIu
süchIkI nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu. Ottu müshIu jooIuڤu,
oڤttüIchIpu nIu sünuIn nIIڤIyutüIn
shIu jümüIn jIukunu tekIfujüInkunu.
Ottu nu wune wuyuukunuIfuu,
nnojotsü nIIڤIyutüIn shIu numüIn.
12
੅ChI wuyuu eekuI jüIüjuIn nuuڤIn tü
shIImuInkut ekIfujünukut unuIn nIu,
ekIfujüneechI nIu sooڤomüIn süpüIu
nIyuuwutüIn suuڤu. Akuujusu chI
eekuI nnojoIüIn kusujutüIn nümüIn
tü shIImuInkut, usütüneefü nuuIIu
tü ekIfujünukut unuIn nIu puuIu.
13
੅TekIfujüIn tü wuyuukoIüIfuu
wuneepIu süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu.
'Süku jumüIn, neIfukuuIn
sümüIn tü kusu unusü
tuuڤInfukut,
ottu nnojoIIIshII neڤfuujüIn
tuyu.
Je nuupüIn tü kusu unusü
tuküjukut uchIkI,
ottu nnojotsü nuyuuwuteeIn
uuڤu tü tekIfujeekut unuIn
nuyu'.
14
੅MunouIukut tü wuyuukoIüIfuu,
süpüIujutü shIkefuujüIn tü
nünüIkIkut chI MuIeIwukuI
uküjünukut puuIu nütümu Isuíus chI
nünüIkImuujuchIkuI sünuIn muu:
'JuڤItututuuIfü muڤI juupüIn ottu
jIڤfüIn,
nnojottutuuIeefü jIyuuwutüIn
uuڤu.

15
Tü wuyuukuIüIfuu, süsüIujuuIn
sücheڤeIfuu ottu soڤuIfuu
touIIu.
SüchechujuuIn suuڤInfuu
suuIIu nuyuuwutüIn suuڤu tü
shIImuInkut.
NnojoIshII nuyu unoujeeIn
tunuIn.
MüIeku nunoujüIeje,
unusüje tutümu nukuuIppu
tumuu',
müsü nünüIkI MuIeIwu", nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.

੅AyutshI Jesús sünuIn nümüIn
numüIn: ¨AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI
jIu süku jIڤfüIn je süku juupüIn tü
tekIfujukut unuIn.
17
੅Tumüsü puuIu
jümüIn tü shIImuInkut: WuInmu nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu je nu
wuyuu unukunu noڤuIuڤu MuIeIwu
puuIu sümuIwu eekuI neڤfeeIn muڤI
tü kusu jIڤfukut, eekuI nuupeeIn muڤI
tü kusu juupukut jooIuڤu, nnojotsü
neڤfüIn je nnojotsü nuupüIn.
Tü shikirajakat anain tü
nüchikikat chi apünajüikai
18
੅¨Juupu jumuuIu tunüIkI
jütüjuuIwu suuڤu tü shIkIfujukut
unuIn tü nüchIkIkut chI upünujüIkuI
tuküjuItpukut sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu sünuIn ekIfujuu süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnuujünukut
suInküIn mmu:
19
੅Tü wuüyee
ejItuukut eepünuuIe süIIIkutünüIn
uuڤu sütümu wuyuu, shIu nukuuIppu
nu wuyuu eekuI nuupüIn neڤe
süchIkI nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu sümuu nnojoIüIn
nuyuuwutüIn suuڤu. Asütünumuutüsü
tü pütchIkut nouIIu nütümu Sutunás
suuIIu nunoujuڤuIüIn sünuIn.
20-21
੅Je
tü ejItuukut eefe ufüIuIn mmu
suuڤu Ipu, shIu nukuuIppu wuyuu
eekuI nuupüIn sümuu tuIutuu
uuڤIn nünüIkI MuIeIwu uküjünukut
numüIn. MüshII uku nuyu suuڤIn tü
pünujüt ujuIujuukut. AnoujushII nuyu
motsoڤo neڤe. Ottu neڤfupu müIIuu
Muteo੄13
34
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
sünuInjee tü nunouIukut, ooڤuIuu
müshIIju suuIIu unoujuu.
22
੅Je
tü ejItuukut suڤuku mojuuI eekuI
keImseIn, shIu nukuuIppu wuyuu
eekuI nuupüIn nünüIkI MuIeIwu.
Akutsu muIuüIeڤefüIn nuuڤIn nuyu
sünuIn unoujuu sükujee kuchIIfuuIn
muڤI nuuڤIn shIIڤIfee wushIfüü, tü
nnojotkut kuIuڤuIn tuIutuu.
23
੅Ottu tü
wuüyee ejItuukut suuڤu mmu unusü,
shIu nukuuIppu nu wuyuu uupukunu
nünüIkI MuIeIwu sümuu noonooIn
sümuu. KooڤomüInsü muڤI numüIn
nu wuyuukunu uuڤInfuu kusu unusü,
muu uku tü pünujütkut suuڤukut mmu
unusü, muu uku eekuI sujuIttIfüIn
poIoo shIkII süchon sünuInjee
wuneesIu soڤu, eekuI sujuIttIfüIn
uIppIfuu shIkII süchon sünuInjee
wuneڤeyu, je eekuI sujuIttIfüIn
upünüIn shIkII süchon sünuInjee
wuneڤeyu", nümukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu.
Süchiki wane mojuui
saڤaka tü pünajütkat
24
੅EkIfujüshI jooIuڤu Jesús
nüchIkuu süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu sünuIn
nümüIn sümüIn tü wuttukut suuIIn
wuyuu: ¨¿Jumüsü, suuڤIn jümüIn,
tü nukuuIppukut MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu? Tü nuIuwutuuyukut
MuIeIwu, müsü uku suuڤIn sukuuIppu
wune yüüju eefe nüpünujüIn wune
wuyuu wuüyee unusü kunüIIusü
'tfIgo'.
25
੅ShIusu uIpuڤupu wunuu
sümuu nutunküIn nu wuyuukunu,
süntukuIuku wune nuڤünüü
suIuڤumüIn tü yüüjukut sünuIn
shIjInuIn suڤuku tü tfIgokut wune
süڤü mojuuI keImsesü.

੅MuyuuInje
wunuuwuIn muڤI joڤuuIwuڤuyu
tü mojuuIkut sümuu tü tfIgokut,
süsotupu tü tfIgokut sümuu kuchoIn,
utüjuunu uuڤuIu sünuIn eeIn tü
mojuuIkut suڤuku.
27
੅¨NuntukuIuku nu
nüchepchIukunu chI kuڤttIushIkuI
sünuIn numüIn nümüIn:
'WuIuumuInkuIee, ¿uushI
upünujuyuuIn pIu ¨tfIgo" suIuڤu
tü puڤupuInsekut? ¿JumukuIuku
shIweetukuڤu jooIuڤu mojuuI
keImsesü yuu suIuڤu?', numukuIuku
nümüIn.
28
੅'SuuInjuIu suuڤIn tumüIn
tü tuڤünüükuIüIfuu', nümukuIuku
numüIn. '¿PücheküIn süpüIeefuu
wuyuunuuIn shIu?', müshII nu
nüchepchIukunu.
29
੅'Nnojo. MüIeku
jIyuunuuIe shIu, eesü süpüIu
shIyuunuuIn tü tfIgokuIIu.
30
੅ShIu
unuku uIuڤu müIeku juuڤuIuuIe süpüIu
süntupu sükuIIu tü tfIgokut süpüIu
shIڤyonoojünüIn. Je soڤuweenu
kuڤIkut tIu, tuIuwutuweenu nu
uڤyutuuIIIkunu süpüIu nejInnujüIn
puIujunu tü mojuuI keImsesükut
süpüIu nuڤujuu. Ottu süchIkIjee,
nukotchujeefü tü tfIgokut sümuu
neڤItuuInjutüIn shIu suIuڤu tü
unuujuuIeekut tuڤttIu', müshI nIu
numüIn", nümukuIuku Jesús.
Süchiki tü süڤükat °mostaza"
31
੅EkIfujüshI jooIuڤu Jesús
nüchIkuu süku sukuuIppu tü
kusu eڤnnuujünukut suInküIn
mmu sünuIn nümüIn sümüIn tü
wuttukut suuIIn wuyuu: ¨¿Jumüsü,
suuڤIn jümüIn, tü nukuuIppukut
MuIeIwu sünuIn uIuwutuwuu? Tü
nuIuwutuuyukut MuIeIwu, müsü
uku suuڤIn sukuuIppu süڤü tü
'mostuzu' münukut.
32
੅MuyuuInje
joڤuuchechoIn muڤI shIu wunuu
sümuu süpünujünüIn, osotüsü
sütümu wune suuڤuIIu mIyoڤu.
MüsIu nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu. MuyuuInje puIItchoIn
Muteo੄13
35
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wuyuu unoujusü jooIuڤu, wuInmeefü
soڤuweenu wune kuڤI", nümukuIuku
Jesús numüIn.
33
੅EkIfujutuuIushI joo nIu süku
wuneڤeyu: ¨¿Jumüsü, suuڤIn
jümüIn, nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu? Tü nuIuwutuuyukut
MuIeIwu, müsü uku suuڤIn sukuuIppu
tü ooIojIukut pun ejItünukut
sütümu wune wuyuu suڤuku
juIIInu. MuyuuInje wuInmuIn tü
juIIInukut, ooIojoosü süpüshuu
sütümu tü ejItünukut suڤuku.
MüsIu nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu. MuyuuInje puIItchoIn
wuyuu unoujusü jooIuڤu, wuInmeefü
soڤuweenu wune kuڤI", nümukuIuku
Jesús numüIn.
34
੅EkIfujüshI jooIuڤu Jesús
tü wuttukut suuIIn wuyuu
wuneepIu süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu.
35
੅AIutüsü tüü süpüIu kefuuInjutüIn
tü nünüIkIkut chI MuIeIwukuI
uküjünukut puuIu nütümu wune
nünüIkImuujuchIkuI sünuIn muu:
¨ShIusu süchIkIjee nükumujüIn
MuIeIwu tü mmukut
sümuIwu puuIu,
eesü kusu eekuI nnojoIIyüIüIn
nüküjüIn uchIkI sümüIn
wuyuu.
ShIu tekIfujeetku uchIkI muuڤuIu
yuu
süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn
mmu".
Tü shikirajakat anain tü
süchikikat tü mojuuikat

੅OڤunüshI jooIuڤu Jesús yuIujee
yuIu suڤukujee tü wuttukut suuIIn
wuyuu sünuIn nIkefoIüIn nüchIkuu
suIuڤumüIn tü mIIchIkut eejuchIfe
puuIu nIkIfujüIn. AfütkuushII nu
nIkIfujüInkunu nünuInmüIn sünuIn
numüIn nümüIn:
÷PIkIfujüInupu wuyu sünuIn
wune kusu süku sukuuIppu tü
kusu eڤnnuujünukut suInküIn mmu.
¿JumuIuڤut tü püküjukut wumüIn
süchIkI tü mojuuI suڤukukut tü
tfIgokut? ÷numukuIuku nümüIn.
37
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷ChI upünujukuI tü soڤukut
tfIgo, tuyu tuyukuI chI ShIpuyukuI
Wuyuu.
38
੅Je tü yüüjukut, shIu tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu suInküIn
mmukut süpüshuu. Je tü soڤukot
¨tfIgo", shIu tü wuyuukoIüIfuu
uIuwutuuushIkut nütümu MuIeIwu.
Je tü süڤükut mojuuI keImsesü, shIu
tü wuyuukoIüIfuu uIuwutuuushIkut
nütümu chI nüڤünüükuI MuIeIwu,
chI YoIujuukuI.
39
੅ChI ejInukuI süڤü
mojuuI suڤuku tü tfIgokut, nIu chI
YoIujuukuI. Je tü sükuIIukut ¨tfIgo"
süpüIu shIڤyonoojünüIn, shIu tü
kuڤI sujuڤIujuweetkut oڤu kusu
süpüshuu. Je nu wuyuu uڤyutuukunu
sünuIn ukotchujuu tü tfIgokut, nuyu
nu uupIee nümuڤunujeejunukunu
MuIeIwu.
40
੅¨Je muu uku shIyuunnüIn
tü mojuuIkut süpüIu uڤujünuu,
ukuweefIu tü wuyuukoIüIfuu
uIuwutuuushIkut nütümu chI
YoIujuukuI soڤu tü kuڤI sujuڤtteetkut
oڤu kusu süpüshuu.
41
੅TuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu, tujüteenu nu
uupIee tumuڤunujeejunukunu süpüIu
nuyuڤIüIn nu kuuInjufuIIIkunu
ooڤuIuku nu kuuInjuIupüڤükunu
utümu wuyuu suڤukujee tü
wuyuukoIüIfuu uIuwutuuushIkut
nütümu MuIeIwu.
42
੅Ajutüneenu
nuyu nutümu nu uupIeekunu
suڤukumüIn tü sIkIkut, tü
kunüIIukut Hudes süpüIeekut
tü ouktüsükuIüIfuu, eefe
Muteo੄13
36
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nuڤyuIujeenuIn muڤI sütümu tü
müIIuu neڤfeetkut.
43
੅Ottu tü
wuyuukoIüIfuu uIuwutuuushIkut
nütümu MuIeIwu, suuڤu IotüIn
muڤI nukuuIppu nuڤupuIu, eejeenu
nuyu nümuu chI NushIkuI MuIeIwu
sünuIn kojutüIn muڤI nuyu nütümu
chuu eefe nuIuwutuuIn. Ottu
jooIuڤu, chI eekuI nüshuteeIn
tunüIkI, unusü jüIüjüIe nuuڤIn
süpüIu nIyuuwutüInjutüIn suuڤu tü
tekIfujukut unuIn.
Süchiki tü ju!aڤakat ooڤu!aka
tü kaaڤürü!akat
44
੅¨¿Jumüsü, suuڤIn jümüIn, tü
nukuuIppukut MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu? Tü nuIuwutuuyukut
MuIeIwu, müsü uku suuڤIn wune
kofoIo kojutüsü ojoItünukut puuIu
suIuڤu wune juIuڤu suIuڤu wune yüüju.
NüntukuIuku wune wuyuu sünuIn
tü kofoIokot. NojoItukuIuku shIu
süchIkuu sünuIn nuڤunüIn sümuu
tuIutüIn muڤI nuuڤIn. NüIkkukuIuku
süpüshuu tü kusu eejutkut nümuڤunu
nIpIuIuڤu süpüIu nIyuIujüIn tü
yüüjukut eefe tü kofoIo nüntukut
unuIn.
45
੅¨Tü nuIuwutuuyukut MuIeIwu,
müshI uku nuuڤIn wune wuyuu
uchujuukuI süchIkI kuuڤüfüIuIfuu
eekuI unusüIn.

੅Je nüntukuIuku
sünuIn tü kuuڤüfüIu unusükut
muڤI sünuIn kojutüIn muڤI shIu,
nüIkkukuIuku süpüshuu tü kusu
eejutkut nümuڤunu nIpIuIuڤu süpüIu
nIyuIujüIn shIu.
Süchiki wane kusu
47
੅¨Tü nuIuwutuuyukut MuIeIwu,
müsü uku suuڤIn sukuuIppu
wune kusu ujutünukut shIfoku
tü puIuukut, kusItkut jIme eekuI
shIkuujünüIn ooڤuIuku eekuI
mekuujuuIn.
48
੅Je wotopu tü kusukot,
nujufuIttüIn nu oIojüshIIkunu jIme
sotpuڤumüIn tü puIuukut süpüIu
nukutujüIn tü jIme ekuujuushIkut
suuIIu tü mekuujuusutkut süpüIu
neڤItuuInjutüIn tü ekuujuushIkut
suIuڤu wune kuttoڤuI. OoڤuIuku
tü mekuujuusutkut, ojotünüsü
neڤe nutümu.
49
੅AkuweefIu
tü wuyuukoIüIfuu soڤu tü
kuڤI sujuڤttujutkut oڤu kusukut
süpüshuu. Anteenu nu uupIee
nümuڤunujeejunukunu MuIeIwu
sünuIn nukutujüIn wuyuu eekuI
kuuInjufuIüIn suuIIu tü wuyuu eekuI
IotüIn sukuuIppu nuڤupuIu MuIeIwu.
50
੅Je nu kuuInjufuIIIkunu, ujutüneenu
nutümu nu uupIeekunu suڤukumüIn
tü sIkIkut, tü kunüIIukut Hudes,
süpüIeekut tü ouktüsükuIüIfuu,
eefe nuڤyuIujeenuIn muڤI sütümu
tü müIIuu neڤfeetkut", nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.
51
੅NüsukIfukuIuku Jesús nuyu:
÷¿JIyuuwutu uuڤu süpüshuu tü
tuküjuItpukut jümüIn?
÷Au ÷numukuIuku nu
nIkIfujüInkunu.
52
੅NümukuIuku Jesús:
÷Suuڤu jIyuuwutüIn shIu, tumüshII
puuIu jIu: ChI eekuI nIkIfujüIn
sünuIn tü ushujünukut suIuڤu
tü nüchIkImuujutkut MuIeIwu,
müIeku nIyuuwutüIe suuڤu tü
nuIuwutuuyukut MuIeIwu, müshI
uku nuuڤIn chI wuyuu wushIfü
uyuڤtkuI kofoIo kojutshuutusü
eekuI sünuujuushIn suIuڤu wune
jufuskeefü, kusu eekuI jeketüIn je
kusu eekuI IuüIuuIn.
Ayouktünüshi 3esús chaڤaya Nazaret
53
੅ShIusu Jesús süchIkIjee
ekIfujuu süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu,
Muteo੄13
37
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
oڤunüshI yuIujee yuIu.
54
੅Je nüntupu
suIuڤumüIn tü pueuIo eejuchIfe nIu
tepIchIIwuڤuyu, oڤttüshI nIu sünuIn
ekIfujuu suIuڤu tü ekIfujüIeekut.
÷¿JufuI cheje kekIIku utümu chII?
¿JufuI cheje püIushIku utümu süpüIu
uuڤInfuu tü nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu? ÷müsü tü
wuyuukoIüIfuu süku ponüIn muڤI
suuڤIn tü nümukut Jesús.
Ottu wuneeIfuu, usukIIjIfuwuڤuIn
müshII:
55
੅÷Wutüjuu uuڤuchI nIu sünuIn
nIuIn wune nüchon chI uڤyutuuIkuI
sümuu tuupüIu. Je weڤfuujüIn Mufíu
tü nIIkut ooڤuIuku Jucobo, Jose,
SImón je Judus nu nImüIIuyuukunu.

੅Ottu nu nüshunuukunu, kepIushII
yuuyu suIuڤu tü pueuIokut wunuu
wumuu. ¿JufuI cheje eefu IuüIuuku
utümu nIu süpüIu uuڤInfuu tü
nuuڤInfukut? ÷numukuIuku.
57
੅MüshI Jesús jooIuڤu süku
nnojoIIchIpuIn kusujuchIn nIu
numüIn:
÷MüInku nüntüIe wune
nünüIkImuujuchI MuIeIwu
nuumuInpuڤumüIn, mojuteechI nIu
sütümu tü wuyuukoIüIfuu je sütümu
tü nüpüshIkuIüIfuu, muu uku tuyukuI
sünuIn mojutüIchIpuIn jütümu
jooIuڤu ÷nümukuIuku numüIn.
58
੅Je süku nnojoIüIn nunoujuIn
nünuIn, nnojoIshI uuڤInfüIn chuڤuyu
wuInmutuu tü kusu unusü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu.
Nüchiki 3uan sünain nuڤutinnüin
aaڤin paa!a nütüma Herodes
14

1
੅Ottu müshIu Hefodes, chI
süIuüIushIkuI mmu, nuupu
uchIkIchI Jesús sümuu süpüshuu tü
kusu nuuڤInfukut suInküIn mmukut.
2
੅NümukuIuku Hefodes numüIn
nu uڤyutuuIIIkunu nümüIn: ¨ChI
JesúskuI unüIIu, nIu neڤe nuuڤIn
tumüIn Juun chI owoutIsuujüIkuI,
osoڤIfuusü eefu nuuڤIn süchIkIjee
ouktuu. MüshIjese püIushIn nIu
süpüIu uuڤInfuu tü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu",
nümukuIuku Hefodes.
3-4
੅Je nüchIkI Juun sünuIn
nuڤutInnüIn uuڤIn puuIu, müsü
muyuu: Hefodíus tü nuڤwuyuusekut
Hefodes, nuڤwuyuusesü puuIu
FeIIpe chI nImüIIukuI Hefodes.
Ottu müshIu Juun, mupüڤüshI
nümüIn Hefodes: ¨Nnojotsü
unuIn noڤuIuڤu MuIeIwu
sünuIn puڤwuyuuseIn tü jIefü
nuڤwuyuusekut puuIu chI
pImüIIukuI". Je sükujee tIu,
utuڤüIInnüshI Juun nütümu sümuu
nüpüfeesujüIn nIu.
5
੅Ottu müshIu
Hefodes, oڤutünee uuڤInchI muڤI
Juun nütümu. AkuIsu mmoIüIn nIu
sheemu tü wuyuu judíokoIüIfuu,
süku nünüIkImuujuchIn MuIeIwu
Juun suujüIn.
ô
੅Ottu soڤu wune mIڤIfuu nütümu
Hefodes suuڤu nIkefuujüIn juyu,
oyonnujüsü tü süchonkot Hefodíus
suڤupuIu tü wuyuu untukut
sünuInmüIn tü mIڤIfuukut. Süku
tuIutüIn muڤI nuuڤIn Hefodes sümuu
tü süchonkot Hefodíus,
7
੅müshI nIu
sümüIn suڤupuIu tü wuyuukoIüIfuu:
¨Tumüsü puuIu pümüIn jooIuڤu
suڤupuIu tü kusu chukut IIpünuu:
Tuupeefü pümüIn tü kusu
püchunteekut tumüIn", nümukuIuku
sümüIn.
8
੅Je suuڤu shIڤIkünüIn uuڤIn
sütümu tü shIIkut sooڤopünuu tü
kusu süchuntujutkut, sümukuIuku
nümüIn:
÷PüntIfu tumüIn yuumüIn suIuڤu
wune püIuutu tü nIkIIkut Juun chI
owoutIsuujüIkuI ÷sümukuIuku
nümüIn.
Muteo੄13 ,੄ 14
38
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
9-10
੅MojukuIuku muڤI nuuڤIn
Hefodes sütümu tü süchuntukut.
ShIusu suuڤu punsuuItpuIn nünüIkI
sümüIn suڤupuIu tü wuyuukoIüIfuu,
nümukuIuku numüIn nu
nüsufuIuutsekunu:
÷Juڤunu nünuInmüIn Juun
chI püfeesushIkuI jüshottoIwu
nünutpünuu.
11
੅NuntItkuIuku tü nIkIIkut
chI müIIushIIkuI suIuڤu wune
püIuutu sünuIn nuupüIn shIu
sümüIn tü süchonkot Hefodíus.
ShIڤIkujuukuIuku shIu sümüIn
tü shIIkut.
12
੅Ottu müshIڤIyu nu
nIkIfujüInkunu Juun nutüjuupu
suuڤu sünuIn ouktüIn nIu, untüshII
nuyu sünuIn nuupuuIn chI müIIushII
süpüIu neڤIküIn umouyuupuڤumüIn.
SüchIkIjee tIu, oڤunüshII nuyu
nünuInmüIn Jesús süpüIu uküjuu
nüchIkI nümüIn.
Ekitshi watta saa!in wayuu 3esús
13
੅Nuupupu Jesús nüchIkI Juun
sünuIn nuڤutInnüIn uuڤIn, oڤotooshI
nIu numuu nu nIkIfujüInkunu
suIuڤu wune unuu sünuIn noڤunüIn
sujuunu tü wuyuukoIüIfuu chumüIn
eemüInfe yüütüüIIn mmukut.
Ottu tü wuttukut suuIIn wuyuu
sütüjuupu nuuڤu Jesús, oڤunüsü
nüchIIfuu süku suuڤuI suIuڤujee tü
pueuIokuIüIfuu.
14
੅NüntuIwuڤuyu
Jesús, nIڤfüIn tü wuttukut suuIIn
wuyuu. NümüIIujukuIuku nuyu
sünuIn nIIyujüIn eekuI uyuuIIn.
15
੅ShIusu motsopu kuڤIkut,
nufütkuukuIuku nu nIkIfujüInkunu
nünuInmüIn sünuIn numüIn nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, yüüڤüyütüüIsü
muڤI tü mmukut yuuyu, je uIüڤütsü
süpüIu shIpIyuڤujuuIn. Anusü
müIeku püjütüIeIfuu suڤunuIwu
suIuڤumüIn tü pueuIokuIüIfuu
nuyuIujuuIwu tü neküInjutkut
÷ numukuIuku nümüIn.

੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷AnushII mukutüIe nuyu yuuyu.
Juupu jIukunu neküIn ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
17
੅NumukuIuku nümüIn:
÷JuڤfuIsü pun je pIumusü neڤe jIme
usIjuushI eekut wumuڤunu.
18
੅÷Icheڤefu tumüIn.
19
੅Anukuju
müIeku süIkkuIuuIe tü
wuyuukoIüIfuu suuڤu tü uIumukut
÷nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
NuupuukuIuku joo Jesús tü
juڤfuIsükut pun je tü pIumusükut
jIme. NIIfukuukuIuku IIpünuumüIn
sünuIn nuupüIn unuIuڤut nümüIn
MuIeIwu suuڤu. NüshunuujukuIuku
joo shIu süpüIu nottonojüInjutüIn
nu nIkIfujüInkunu süku tü
wuyuukoIüIfuu.
20
੅EküshII
nupüshuuIeڤeyu je emIfushII
sünuInjee. Je süchIkIjee,
okotchujünüsü tü nupütuuIukut
nutümu nu nIkIfujüInkunu, muu uku
poIoo pIummüIn kuttoڤuI.
21
੅Eejunu
muu uku 5.000 tooIoyuu suڤuku tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu sünuIn
muyuuwujuIn nu jIeyuu ooڤuIuku nu
tepIchI eejunukunu.
Waraittüshi 3esús
sooڤopünaa tü pa!aakat
22
੅ShIusu mupu süchIkIjee tIu,
nüjütüIn Jesús nu nIkIfujüInkunu
süpüIu noڤunüInjunuIn nüpüIeefuu.
NoڤotookuIuku suIuڤu tü unuukut
sünuIn noڤunüIn numüIwu
nüpüIeefuu wuneemüIn suڤutu tü
puIuukut sümuڤInfuڤu nüpütuuIn Jesús
süpüIu tü wuyuukoIüIfuu.
23
੅ShIusu
süchIkIjee nüpütuuIn süpüIu, oڤunüshI
Jesús nümüIwu suuڤumüIn wune
numünu süpüIu uushujuwuu nümuu
Muteo੄14
39
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
MuIeIwu. Je motsupu kuڤI, eeshI
nIu nümüIwu suuڤu tü numünukut.
24
੅Ottu müsIu tü unuu kuIuڤukot nu
nIkIfujüInkunu, wuttusü shIu suuIIu
tü mmukut. Je yuIu pusunuIn sünuIn
tü puIuukut, nupunupujukuIuku joo
wune jouktuI. KutsüInsü muڤI joo tü
puIuukut sütümu.
25
੅ShIusu muu uku eeIwuڤuyu uIkut,
oڤunüshI Jesús nunuInmüIn nu
nIkIfujüInkunu sünuIn wufuIttüIn
nIu sooڤopünuu tü puIuukut.

੅ShIusu neڤfupu Jesús sünuIn
wufuIttüIn nIu sooڤopünuu tü
puIuukut,
÷EpeInjuusü kusu wupüIu neڤe
÷numukuIuku sünuIn nuڤwuutüIn
sümuu mmoIuu sheemu tü neڤfukut.
27
੅NüsouktumuutukuIuku Jesús
numüIn:
÷Nnojo mmoIüIn jIu, jüchechefu
juuڤIn. Tuyu tuyukuIIn ÷nümukuIuku
numüIn.
28
੅NümukuIuku Pedfo nümüIn:
÷SenyotkuIee, müIeku
shIImuInfeje pIuIn weڤfüIn, unukuju
peenuküIe tuyu süpüIu tuntujuchIn
pünuInmüIn sooڤopünuu tü puIuukut.
29
੅÷Anukuju, juIuIchI pümuuIu ÷
nümukuIuku Jesús nümüIn.
NüshukutukuIuku joo Pedfo
suIuڤujee tü unuukut sünuIn
wufuIttüIn sooڤopünuu tü puIuukut
nünuInmüIn Jesús.
30
੅Ottu
mmotkuIuku Pedfo sotopu nuuڤIn
tü wuwuIkut. NuڤttukuIuku sünuIn
nImefoIo nImefoIo nümüIn
shIfokumüIn tü puIuukut.
÷JuIIu tuyu SenyotkuIee ÷
nümukuIuku nümüIn Jesús sünuIn
nuڤwuutüIn.
31
੅Ottu Jesús, nIyufuIumuutüIn
nütünu sünuIn nuupuuIn Pedfo.
÷PIu mutsüInkuI unouIu,
¿jumüsü nnojotkuڤu püchechefüIn
puuڤIn sünuIn unoujuu tunuIn?
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
32
੅Je noڤotoopu suIuڤumüIn
tü unuukut, ejImuIuu müsIu tü
jouktuIkut.
33
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu
yuukunu suIuڤu tü unuukut,
nuڤwuujüIn Jesús sünuIn numüIn
nümüIn:
÷ShIImüInju sünuIn pIuIn chI
NüchonkuI MuIeIwu ÷numukuIuku
nümüIn.
34
੅Je nuntupu wuneemüIn suڤutu tü
puIuukut, untüshII nuyu suIuڤumüIn
wune mmu kunüIIusü Genesufet.
35
੅Je nIyuuwutünupu Jesús sütümu
tü wuyuuIfuu kepIukut chuڤuyu,
suڤwuIukujuukuIuku nüchIkI suInküIn
süpüshuu tü mmu pejekut sünuIn
Genesufet. SüntInnukuIuku wuyuu
eekuI uyuuIIn nünuInmüIn Jesús.

੅NuchuntukuIuku nu wuyuukunu
nümüIn Jesús shIIڤIfee shIuIn
nepettüIn neڤe nu uyuuIshIIkunu
sot nüsheڤIn. AnukuIuku nütümu
nupüshuuڤuyu nu eekuI nepettüIn
nüsheڤIn.
Tü nekirajakat anain na fariseokana
15

1
੅AntüshII noڤuIuku nu
fufIseokunu ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu chujee
JefusuIenjee eemüIn Jesús sünuIn
numüIn nümüIn:
2
੅÷¿JumüshII nu pIkIfujüInkunu
moonooInkuڤu sümuu tü
ekIfujünupüڤükut unuIn
wuyu judíokunu nutümu nu
wutuushInuukunu? NnojoIIIkuIuku
noڤIojüIn nujupü wunuu wumuu
süpüIu ekuu süpüIu wuIeInjutüIn
wukuuIppu noڤuIuڤu MuIeIwu ÷
numukuIuku nümüIn Jesús.
3
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷¿JumukuIuku shIukuڤu neڤe
juuڤInfüIn tü nekIfujupüڤükut
Muteo੄14 ,੄ 15
40
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
unuIn jIu nu jutuushIkunu, sümuu
moonooIn jIu sümuu tü nuIuwutuukut
unuIn MuIeIwu?
4
੅¨Soto juuڤIn sünuIn juIuwutuunüIn
nütümu MuIeIwu sünuIn
kojutüInjuchIn jütümu jüshI ooڤuIuku
jII, je chI eekuI eڤfüIIn wuyumüIn
nümüIn nüshI ooڤuIuku sümüIn
nII, oڤutInnujuchI uuڤIn nIu. ShIu
nuIuwutuukut unuIn MuIeIwu tüü.
5-ô
੅Ottu suushIn tü nekIfujupüڤükut
unuIn nu jutuushIkunu, eeshII
süpüIu numüIn nu wuyuukunu
numüIn nu kuchooInkunu nuyu:
'NnojoIeenu jIu tusüIujüIn umüIn
jooIuڤu süku tuupüItpuIn süpüshuu
nümüIn MuIeIwu'. Je sükujee tIu,
juڤwunujuuItpu tü nuIuwutuukut
unuIn MuIeIwu sütümujee juڤunüIn
süchIIfuu tü nekIfujupüڤükut unuIn
nu jutuushIkunu.
7
੅JIu uIuuyuukunu,
Iotüsü muڤI nünüIkI Isuíus jüchIkI,
chI nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu,
sünuIn nümüIn muyuu:

8
'KojutuyuushI tuyu nutümu nu
wuyuukunu süku nunüIkI
neڤe,
nnojoIttuupuڤu kojutüIn tuyu
nutümu süku süpüshuu nuuڤIn.

9
Tü numupüڤükut sünuIn
nuڤwuujüIn tuyu nuushIn,
nnojotsü kusuIn suumüIn
tumüIn.
Je nekIfujüIn wuyuu sünuIn
pütchI nuIeڤefuڤujeejutü neڤe,
nnojotsü nekIfujüIn unuIn tü
tuIuwutuukut unuIn',
müsü nünüIkI MuIeIwu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Tü yarüttakat atüma saaڤin
wayuu noڤu!uڤu Ma!eiwa
10
੅NuuneküIn Jesús nuchIkuu
nu wuttukunu nuuIIn wuyuu
nünuInmüIn sünuIn nümüIn numüIn:
÷Juupu jumuuIu tunüIkI jüpüshuu
jIyuuwutuIwu suuڤu tü tekIfujeekut
unuIn jIu.
11
੅Nnojotsü shIuIn
yufüttüIn utümu suuڤIn wune wuyuu
nuڤupuIu MuIeIwu tü kusu ekefotkut
suunüküIuڤupünuu. ShIu yufüttuku
utümu suuڤIn tü pütchI ujuIttukut
suunüküIuڤujee ÷nümukuIuku
numüIn.
12
੅AfütkuushII nu nIkIfujüInkunu
Jesús nünuInmüIn sünuIn numüIn
nümüIn sujuunu tü wuyuukoIüIfuu:
÷¿Pütüjuu uuڤut sünuIn
mojushIIn numüIn nu fufIseokunu
tü püküjüItpukut numüIn?
÷ numukuIuku nümüIn.
13
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷NuIu fufIseokunu, müshII uku
suuڤIn wune uڤttIee nuutujutü
nnojotkut nüpünujuIuIn chI
TushIkuI MuIeIwu chukuI IIpünuu
sünuIn nusujeڤefeefüIn shIu
mupeenu.
14
੅Anukuju jooIuڤu
müIeku nnojoIIIfe kusujunuIn nuyu
jümüIn. MuyuushIIje moڤuIn nuyu,
eڤItuunüshII nuyu nuushIn süpüIu
neeڤIyutüInjutüIn tü wopukot sümüIn
wuyuu eekuI moڤuIn. Soto juuڤIn
wune kusu: MüIeku nuڤunInnüIe
wune wuyuu eekuI moڤuIn nütümu
wune eekuI moڤuInyu, eeshII
süpüIu nojunuujIfuuIn suIuڤu IshI
÷nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
15
੅NümukuIuku Pedfo nümüIn
Jesús:
÷¿JumuIuڤut tü püküjüItpukut
sümüIn tü wuyuukoIüIfuu süchIkI
tü yufüttukut utümu suuڤIn noڤuIuڤu
MuIeIwu? ÷nümukuIuku nümüIn.

੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷¿NnojoIIyüttuڤuyu jIyuuwutüIn
uuڤu jIukunuyu tü tekIfujukut unuIn?
17
੅TumüshII puuIu jIu jüchIkuu: Tü
ekefotokot suIuڤupünuu juunükü,
Muteo੄15
41
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
jüIeڤefuڤumüInjutü neڤe sünuIn
shIyuڤIuuIn süchIkuu juuIIu.
18
੅Ottu
tü pütchI ojuIttukut suIuڤupünuu
juunükü, jüIeڤefuڤujeejutü.
MojuIuڤufüIe shIu, shIu yufüttuku
utümu juuڤIn nuڤupuIu MuIeIwu.
19
੅Je müIeku yufüttüIe nuuڤIn wune
wuyuu, kuchIIfuusü nuuڤIn wuneepIu
kusu mojusü, muu uku oڤutuu suuڤIn
wuyuu, muu uku umuڤüjuwuu sümuu
wuyuu nnojotkut nuڤwuyuuseIn ottu
nnojoIkuI suڤwuyuuseIn, muu uku
uڤIuwujIfuwuu ukuuIppuu sümuu
wuyuu jIefü ottu wune jIefü nümuu
wune tooIo, muu uku uڤIuwujuu, muu
uku uküjuu uIuwuu süchIkI wune
wuyuu, je muu uku mojuu unüIkI
sümüIn wuyuu.
20
੅ShIu yufüttukuڤu
utümu nuuڤIn wune wuyuu nuڤupuIu
MuIeIwu. Ottu nnojotsü yufüttüsüIn
nuuڤIn sütümu moڤIojooIn nujupü
süpüIu ekuu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu.
Tü sünou!akat wane wayuu
nnojotkat judíoin
21
੅ShIusu mupu tIu, oڤunüshI Jesús
numuu nu nIkIfujüInkunu yuIujee
yuIu Genesufetjee suIuڤumüIn tü
mmukut kuIuڤukot tü pueuIokuIüIfuu
TIfo ooڤuIuku SIdón.
22
੅EekuIuku
wune jIefü kepIusü chuڤuyu, wune
jIefü Cunuánjeڤewut, suuڤuIIwoڤu tü
wuyuukoIüIfuu nnojotkot judíoIn,
kepIupüڤükut puuIu suIuڤu tü mmukut
Cunuán. Antüsü tü wuyuukot
nünuInmüIn Jesús sünuIn suڤwuutüIn
nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, muyeInsü muڤI
tuchon sütümu kuIeڤefuڤuwuu
yoIujuu. PIu NüIüInkuI DuvId,
unukuju pümüIIujüIe tuyu ÷
sümukuIuku nümüIn.
23
੅Ottu Jesús, koڤutukuIuku nIu
suuIIu. NufütkuukuIuku joo nu
nIkIfujüInkunu sünuIn nuchuntüIn
muڤI nümüIn:
÷MojushIIsü wumüIn tüü.
Musütuujusut shIu sünuIn uڤwuutuu
wuchIIfuu. Anukuju püjütüIe shIu
wouIIu ÷numukuIuku nümüIn.
24
੅NüsouktukuIuku Jesús:
÷NnojoIshI ujütüüshIn tuyu
nütümu MuIeIwu sünuInmüIn wuyuu
nnojotkut judíoIn, ujütüüshI tuyu
süpüIu toڤtteڤefüInjutüIn tü wuyuu
IsfueIkuIüIfuu sümüIwu, tü mukut
uku suuڤIn unneefü eekuI umüIouIIn
÷nümukuIuku.
25
੅Je jooIuڤu tü jIetkut,
süsupuInyoڤukukuIuku shIu
nümüIutuڤu Jesús.
÷EkIfujüIkuIee, pükuuIIIju tuyu
÷ sümukuIuku nümüIn.

੅NüsouktukuIuku sümüIn:
÷Tumüsü puuIu pIu: Nnojotsü
unuIn müIeku suupünüIe tü
shIküInjutkut süchooIn wune wuyuu
sümüIn tü etkuIüIfuu ÷nümukuIuku.
27
੅SümukuIuku nümüIn:
÷Au, shIImüIn, EkIfujüIkuIee,
uyutupujuڤuyu neڤe uڤIumujüIn
chI etkuI tü ojutuusükut suuڤujee
nemeesuIn nu ekuushIIkunu
÷sümukuIuku.
28
੅NümukuIuku Jesús sümüIn:
÷Muuchee, teڤfüIn pIu sünuIn
shIImüIn pünoujuIn tunuIn süku
süpüshuu puuڤIn. Anukuju müIeku
nuupüIe jooIuڤu MuIeIwu tü
püchuntukut ÷nümukuIuku sümüIn.
AnukuIuku tü süchonkot wunuu
muڤI sümuu tIu.
Ekitshi watta saa!in wayuu
3esús nüchikua
29
੅ShIusu mupu tIu, uIeڤejüshI
Jesús nüchIkuu sotpünuu tü
puIuukut GuIIIeu. Je yuIujee,
oڤunüshI nIu suuڤumüIn wune
Muteo੄15
42
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
numünu. NüIkkuIuukuIuku chuڤuyu.
30
੅Je untüsü wuyuu wuttu suuIIn
nünuInmüIn Jesús uyuuIsümuujutü.
Eesü wuyuu eekuI musuڤuIn, eekuI
moڤuIn, eekuI mutünuIn, eekuI
munüIIn, je wuInmu eekuI uyuuIIn
sütümu uyuuIII eekuI eeIn neڤe.
AntInnüsü tü uyuuIsükuIüIfuu
nümüIutuڤumüIn Jesús je nIIyujüIn
shIu.
31
੅Je tü wuttukut suuIIn wuyuu,
ponosü muڤI suuڤIn tü shIڤfukut: ChI
munüIsuIkuI puuIu, kunüIIchIpu, chI
mutünusuIkuI puuIu, kutünuIchIpu,
chI musuڤusuIkuI puuIu, kusuڤuIchIpu,
je chI moڤusuIkuI puuIu, koڤuIchIpu.
Je tü wuyuukoIüIfuu süpüshuu,
suڤwuujukuIuku joo MuIeIwu, chI
NumuIeIwusekuI nuyukunu nu
IsfueIkunu.
32
੅NuunejukuIuku joo Jesús nu
nIkIfujüInkunu nünuInmüIn sünuIn
nümüIn numüIn:
÷TumüIIujee umüInfü tü wuttukut
suuIIn wuyuu süku upünüInfüIn
kuڤI tü kettutkut nuuڤu sünuIn
tumuuIn nuyu. Je ujuڤIujuuItpu tü
nemIukut. TucheküIn süpüIeefuu
neküInjunuIn numuڤIchIkI. MüIeku
tujütüIe nuyu sünuIn ouktüIn jumü,
eeshII süpüIu nuwuIejünüIn wopuIuڤu
÷ nümukuIuku numüIn.
33
੅NumukuIuku nu nIkIfujüInkunu:
÷Nnojotsü kusuIn eeIn yuuyu.
¿JuIujeekuuIüInjutkuI wupüIu tü
eküüIü shIkujutkut wutümu tü
wuttukut suuIIn wuyuu?
34
੅÷¿Jefu pun eekut jümuڤunu?
÷ nümukuIuku Jesús.
÷AkufutshIsü neڤe pun eekut yuuyu
sümuu puIItchen neڤe jImechen
usIjuushI ÷numukuIuku nIڤIpujee.
35
੅NuIuwutuukuIuku Jesús tü
wuttukut suuIIn wuyuu sünuIn
süIkkuIuuInjutüIn mmuIuڤu.

੅NuupuukuIuku joo Jesús tü
ukufutshIsükut pun je tü jImechenkut
sünuIn nuupüIn unuIuڤut nümüIn
MuIeIwu suuڤu. NüshunuujukuIuku
joo shIu süpüIu nottonojüInjutüIn
nu nIkIfujüInkunu süku tü
wuyuukoIüIfuu.
37
੅EküshII nuyu
nupüshuuIeڤeyu je emIfushII
sünuInjee. Je süchIkIjee,
okotchujünüsü tü nupütuuIukut
nutümu nu nIkIfujüInkunu, muu
uku ukufutshI kuttoڤuI.
38
੅Eejunu
muu uku 4.000 tooIoyuu suڤuku tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu sünuIn
muyuuwujuIn nu jIeyuu ooڤuIuku
nu tepIchI eejunukunu.
39
੅Je
kettuupu shIküIn tü wuyuukoIüIfuu,
nümukuIuku Jesús numüIn:
¨AnushII juڤunüIe jIpIuIuڤumüIn".
Je Jesús, oڤotooshI nIu numuu nu
nIkIfujüInkunu suIuڤu wune unuu
sünuIn oڤunuu eemüIn tü mmukut
kuIuڤukot tü pueuIokot MugduIu.
Achuntünüsü nümüin 3esús
naaڤinrüin kasa anasü


1
੅Je nuntupu chumüIn
chuڤuyu, eeshII nupüIu
wune wuyuuIfuu fufIseo ooڤuIuku
wuneeIfuu suduceo. AntüshII
nuyu süpüIu nusukIfuyuuInjuchIn
Jesús shIIڤIfee nIweetIfüIn wune
pütchI kusuIujunujutkut nutümu
nümüIn. NuchuntuyuuIn nümüIn
nuuڤInfüInjutüIn noڤupuIu wune
kusu eekuI unushuutusü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu, tü
eeڤIyutüsüjutkut nukuuIppu sünuIn
nüjünuIuIn nIu MuIeIwu.
2
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
¨MüIeku IshoIe tü sIfumukut
motsupu kuڤI, 'NnojoIeefü uڤItüIn
juyu', müshII jIu.
3
੅Ottu müIeku
IshoIe shIu wuttuڤu muuIü sümuu
sIfumuIn, 'Juyupeefü soڤukuڤI tüü',
müshII jIu. JIu kuyuuwusekunu
Muteo੄15 ,੄ 16
43
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
sümüIn tü sIfumukut, ¿jumüsü
nnojotkuڤu jIyuuwutüIn suuڤu
kusuIn tü tuuڤInfukut muuڤuIu
yuu?
4
੅JIu wuyuu eekunu muuڤuIu
yuu, jIu kuuInjufuIII eڤfüIIIkunu
muڤI wuyumüIn nümüIn MuIeIwu,
¿jumüsü tuuڤInfeekuڤu jütümu
wune kusu unushuutusü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu, tü
eeڤIyutüsüjutkut tukuuIppu sünuIn
nüjünuIuIn tuyu MuIeIwu? ShIImüIn
tü tumukut jümüIn: NnojoIeefü
tuuڤInfüIn tü juchuntukut tumüIn.
ShIu soto juuڤIn tü nüchIkIkut Jonás
chI nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu
nümuIwu süpüIu jütüjuuInjutüIn
tuuڤu mupeenu sünuInjee sünuIn
nüjünuIuIn tuyu MuIeIwu",
nümukuIuku Jesús numüIn. Kettuupu
nünüIkI, oڤunüshI nIu numuڤunujee.
Achiajaanüshii na
nikirajüinkana suu!ia
WQHNLUDMDNDWDQDLQQDIDULVHRNDQD
5
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu
Jesús, sotüItpu nuuڤIn jooIuڤu
sünuIn muIüڤüjüIn nuyu tü pun
nukotchIfukut puuIu nunuInjee nu
wuyuukunu.
ô
੅NüchIujuutuuIukuIuku
nuyu sünuIn muu numüIn:
÷JuIIu jIu suuIIu tü ooIojIukut pun
numuڤunujeejutkut nu fufIseokunu
ooڤuIuku tü numuڤunujeejutkut nu
suduceokunu ÷nümukuIuku numüIn
nu nIkIfujüInkunu.
7
੅NumujIfuukuIuku sütümu tü
nümukut Jesús:
÷ShIukujusuڤu nümüIn süku motüIn
wuuڤIn tü punkut ÷numukuIuku.
8
੅Süku nütüjuuIn suuڤu Jesús tü
nuushujuujIfuukut uchIkI, müshI nIu
numüIn:
÷JIIfukuu jIukunu motsokunu
unouIu, ¿jumüshII juushujuujIfuukuڤu
süchIkI sünuIn nnojoIüIn pun
jümuڤunu?
9
੅¿NnojoIIyüttuujuڤu
jIyuuwutüIn uuڤu tü tekIfujeekut
unuIn jIu? Soto juuڤIn wunuu
sümuu tekIfüIn 5.000 tooIoyuu
ooڤuIuku jIeyuu je tepIchIyu süku tü
juڤfuIsükut pun je sünuIn süpütuuIn
wuInmu süchIkIjee.
10
੅Je soto
juuڤInyu wunuu sümuu tekIfüIn 4.000
tooIoyuu ooڤuIuku jIeyuu je tepIchIyu
süku tü ukufutshIsükut pun je sünuIn
süpütuuInjuڤu wuInmu süchIkI.
11
੅Ottu wunuu sümuu tuchIujuuIn
jIu, nnojoIshI tuyu uushujuushIn
süchIkI pun. ShIu tuchIujuuku ouIIu
tü ooIojIukut pun numuڤunukut
nu fufIseokunu ooڤuIuku nu
suduceokunu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu.
12
੅NuyuuwutüItpu uuڤu jooIuڤu
nu nIkIfujüInkunu sünuIn shIuIn
nüchIuuIn ouIIu tü nekIfujukut
unuIn nu fufIseokunu ooڤuIuku nu
suduceokunu, tü uڤwuIukujuukut
suڤukumüIn wuyuu, nnojoIojuڤu
shIuIn tü ooIojIukut pun.
Aküjüshi Pedro jara!in 3esús
13
੅OڤunüshI jooIuڤu Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu süڤütpuڤumüIn
tü pueuIokut Cesufeu de FIIIpo
münukut. NümukuIuku Jesús
numüIn:
÷TuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, ¿jufuI tuyu suushIn tü
wuyuukoIüIfuu?
14
੅NusouktukuIuku nIڤIpujee:
÷¨NIutuu Juun chI owoutIsuujüIkuI",
müsü wuneeIfuu. ¨NIutuu EIíus", eesü
mukut. ¨NIutuu Jefemíus, nIutuu
noڤuIuku nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu puuIu sümuIwu", eesü mukut
neڤe ÷numukuIuku nümüIn.
15
੅÷Jumu jIukunu, ¿jufuI tuyu
juujüIn? ÷nümukuIuku numüIn.
Muteo੄16
44
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs

੅NüsouktukuIuku joo Pedfo
nümüIn:
÷PIu CfIstokuڤuyu, chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu süpüIu
oڤtteڤefuu wuyuu. PIu chI NüchonkuI
chI MuIeIwu mutüjüInkuI ouktuu ÷
nümukuIuku Pedfo.
17
੅NümukuIuku Jesús nümüIn:
÷SImón, nüchonkuI Jonás,
unutuڤuIeeshIjuڤu muڤI pIu.
Nnojotsü pIyuuwutuIuIn uuڤu
shIImüInkut tüü sükujee neڤe
pIkIfujünüIn sünuIn sütümu
wuyuu. NIu chI TushIkuI chukuI
IIpünuu eeڤIyutuku shIu pümüIn.
18
੅TumüshI puuIu pIu: Wutüjuu
uuڤut sünuIn ¨Ipu" muIuڤuIüIn tü
unüIIee Pedfo mukut teڤItuukut
puuIu pünuIn. Je jooIuڤu, muu
uku IcheIn muڤI süsuڤu wune
mIIchI müIeku shIڤItuunüIe suuڤu
Ipu, ukuweefIu sünuIn IcheIn
muڤI tü pünouIukut. Je meefIu
nunouIu nu unoujushIIkunu tunuIn
suInküIn mmukut. Je nnojoIeenu
shIyumüIüIn nuyu tü ouktuukut.
19
੅MeechI uku pIu wune wuyuu
kujupuIuڤukuI utümuu shIyuuweIn
wune mIIchI, süku IuüIuweechIn
pIu wunuu tumuu chuu eefe
nuIuwutuuIn chI TushIkuI MuIeIwu.
Tü kusu kupükut pütümu yuu
suuڤu mmukut, kupeefü chuu
IIpünuu eefe MuIeIwu. Je tü
kusu tuushIkut pütümu yuu suuڤu
mmukut, tuusheefü chuu IIpünuu
eefe MuIeIwu ÷nümukuIuku Jesús
nümüIn Pedfo.
20
੅NIڤIkukuIuku joo Jesús nuuڤIn
nu nIkIfujüInkunu sünuIn nümüIn
numüIn:
÷Nnojo jüküjüIn tuchIkI sümüIn
wuyuu sünuIn tuyuIn chI CfIsto
NüneekujuIukuI MuIeIwu ÷müshI
nIu numüIn.
Aküjüshi 3esús nüchiki
sünain ouktajachin
21
੅ShIusu süchIkIjee kuڤIkut
tIu, oڤttüshI Jesús sünuIn uküjuu
numüIn nu nIkIfujüInkunu süchIkI
süpüshuu tü uuڤInneetkut nüku
mupeenu sünuIn nümüIn numüIn:
¨NücheküIn chI MuIeIwukuI
süpüIeefuu toڤunüIn JefusuIenmüIn
süpüIu müIIuInjuchIn muڤI tuyu
nutümu nu IuüIuuyuushIIkunu nuuڤu
nu judíokunu, ooڤuIuku nutümu
nu IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu, ooڤuIuku
nutümu nu kufuIouktumuujunukunu.
OڤutInneechI uuڤIn tuyu nutümu.
Je soڤu upünüIn kuڤI süchIkIjee
tIu, osoڤIfeڤenneechI uuڤIn tuyu",
nümukuIuku numüIn.
22
੅NujuttünukuIuku Jesús nütümu
Pedfo mumüIn uku tüfu sünuIn
nüchIuuInjuchIn nIu:
÷SenyotkuIee, juIIu pIu suuIIu
süIunüIn pümüIn tüü ÷nümukuIuku.
23
੅NujununujuukuIuku Jesús nuuIIu
Pedfo sünuIn nümüIn nümüIn:
÷NünüIkImuujuchI pIu Sutunás,
koڤutu neڤe pIu touIIu. Nnojo
puڤuIIjIfüIn tuyu suuIIu tekefuujüIn
tü nüchekukut tupüIeefuu MuIeIwu.
Tü jüIüjukut puuڤIn, püIeڤefuڤujeejutü
neڤe shIu, nnojotsü shIuIn tü
nIڤInuujuIukut puuIu chI MuIeIwukuI
tupüIeefuu ÷nümukuIuku Jesús
nümüIn Pedfo.
24
੅NümukuIuku Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu: ¨ChI wuyuu
eekuI tumuweeIn, unukuju
müIeku nnojofuIe nuuڤInfüIn tü
nüchekukut neڤe nümüIwu. ShIu
unuku uIuڤu müIeku nuuڤInfüIe
wuneepIu tü nüchekukut MuIeIwu
nüpüIeefuu, sümuu nnojoIIn
mmoIüIn sheemu oڤutInnuu uuڤIn
Muteo੄16
45
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suuڤu noonooIn sümuu tunüIkI.
25
੅ChI eekuI nIyouktüIn tuyu süku
nuuڤInmujIfuweeIn nukuuIppu
suuIIu ouktuu, umüIouIjeefü
nukuuIppu süpüshuu. Ottu chI
wuyuu eekuI nuupujIfuuIn nukuuIppu
süpüIu nIڤyutuuInjuchIn tumüIn,
muyuushIje oڤutüneechIn uuڤIn
sünuInjee tIu, uyuteechI oڤtteڤennüIn
tutümu.

੅Mujuڤu uku chI eekuI
nIyouktüIn tuyu süku wushIfeeIn
nIu, umüIouIjeefü tü nukuuIppukut
süpüshuu, süku nnojoIüIn suuntüIn
tü nuwushIfüInkut süpüIu
nuڤtteڤennüIn sükujee.
27
੅TuyukuI
chI ShIpuyukuI Wuyuu, unteechI
tuchIkuu eejee chI TushIkuI suuڤu
eڤItuuushIn tuyu nütümu süpüIu
uIuwutuwuu wunuu nümuu je eejeenu
nu uupIeekunu nümuڤunujeejunukunu
tumuu. AnteechI tuyu süpüIu
tuwuIuujeefüIn wuneڤewuI sükuu
tü wuyuukoIüIfuu suuڤu süpüshuu
tü kusu suuڤInfupüڤükut, muu uku
nu uuڤInfukunu kusu unusü, ottu
nu uuڤInfukunu kusu mojusü.
28
੅ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
Anuڤuyu juڤutku jIu yuukunu muuڤuIu
yuu nnojoIeenukunu ouktüIn
süpüIupünuu neڤfüIn tuyukuI chI
ShIpuyukuI Wuyuu sünuIn oڤttuu
sünuIn uIuwutuwuu".
Eeڤiranajaasü nukuaippa 3esús
17

1
੅Je mupu uIppIfuu
kuڤI süchIkIjee tIu,
neenujuukuIuku Jesús upünüInshII
nu nIkIfujüInkunu: Pedfo, Jucobo
ooڤuIuku Juun, chI nImüIIukuI Jucobo,
süpüIu noڤunujunuIn nümuu numüIwu
eemüIn wune uuchI.
2
੅Je chumüIn
chuڤuyu, eeڤIfunujuusü nukuuIppu
Jesús noڤupuIu. Chuwutsü muڤI
nuڤupünuu muu uku nuuڤIn chI kuڤIkuI.
Ottu nüsheڤIn, jofojofotsü muڤI.
3
੅Eweenuu müshIڤIyu noڤupuIu wune
pIumushII wuyuu sünuIn nuushujuuIn
nümuu Jesús: nIu MoIses ooڤuIuku
EIíus, nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu puuIu sümuIwu.
4
੅NümukuIuku Pedfo:
÷SenyotkuIee, unusü muڤI süku
weڤfüItpuIn tü kusu uIutukut
woڤupuIu. MüIeku pücheküIe, unusü
müIeku tukumujüIe upünüInsü Iumu:
wune püpüIu, wune nüpüIu MoIses, je
wune nüpüIu EIíus ÷nümukuIuku.
5
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn
Pedfo, eweetuIuu müsü wune
sIfumu kusuutuIü muڤI nunuInmüIn.
SüsouktukuIuku wune pütchI
suڤukujee tü sIfumukut: ¨AnII chI
TuchonkuI uIshIkuI tupüIu. TuIutüshI
muڤI tuyu nümuu. Jüüjüü jümutu
sümüIn nünüIkI", sümukuIuku tü
pütchIkut numüIn.
ô
੅Je nu upünüInshIIkunu nIkIfujüIn,
nuupupu tü pütchIkut, uڤwuchIfuushII
mmuIuڤu süku mmoIüIn muڤI nuyu.
7
੅NüfütkuukuIuku Jesús nunuInmüIn
sünuIn nIڤItuuIn nujupü nunuIn
sünuIn nümüIn numüIn:
÷JüshuڤwuIuu, nnojo mmoIüIn jIu
÷nümukuIuku numüIn.
8
੅Ottu nuyuIetpu nekII, neڤfüIn
Jesús sünuIn nümüIwuIn.
9
੅Je wunuu sümuu nushukutüIn
suuڤujee tü uuchIkut, nIڤIkukuIuku
joo Jesús nuuڤIn sünuIn nümüIn
numüIn:
÷Nnojo jüküjüIn süchIkI tü kusu
jIڤfüItpukut wuneڤefeڤeyu jüküjüIn
tusoڤIfuupu uuڤIn süchIkIjee ouktuu,
tuyu chI ShIpuyukuI Wuyuu ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
10
੅NusukIfukuIuku nIu:
÷¿JumüshII nuküjukuڤu nu
kufuIouktumuujunukunu nüchIkI
EIíus sünuIn nIuInjuchIn untüIn
puIujunu nüpüIeefuu chI CfIsto
Muteo੄16 ,੄ 17
46
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
NüneekujuIukuI MuIeIwu?
÷numukuIuku.
11
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷ShIImüIn sünuIn nIuInjuchIn
EIíus untüIn puIujunu süpüIu
yupuInjutüIn nütümu süpüshuu
tü nüpüshIkuIüIfuu MuIeIwu.
12
੅TumüshII puuIu jIu: AntüIchIpu
EIíus, ukuIsu nnojoIIn shIyuuwutüIn
nIu wuyuu. EڤfüIIIshII wuyumüIn
nümüIn. AkuweechIu tuyukuI chI
ShIpuyukuI Wuyuu, neڤfeechI umüIn
tuyukuڤIyu ÷nümukuIuku numüIn.
13
੅Je nu upünüInshIIkunu nIkIfujüIn,
nuyuuwutüItpu jooIuڤu suuڤu sünuIn
nIuIn Juun chI owoutIsuujüIkuI
nuushujuuIn uchIkI Jesús.
Anashi nütüma 3esús wane jintüi
ka!eڤeruڤushi paa!a yo!ujaa
14
੅Nuntupu suڤukumüIn tü wuttukut
suuIIn wuyuu, ufütkuushI wune
wuyuu nünuInmüIn Jesús sünuIn
nüsupuInyoڤukuIn nümüIutuڤu sünuIn
nümüIn nümüIn:
15
੅÷EkIfujüIkuIee, unII tuchon
uyuuIshI, unukuju pümüIIujüIe nIu.
MüIIusü muڤI nuuڤIn wunuu sümuu
nuڤkchIchIjuuIn. OjutuڤuwuIshI
nIu sütümu suڤuku tü sIkIkut je
shIfoku wüIn.

੅ToڤunIfüIn puuIu
chI tuchonkuI nunuInmüIn nu
pIkIfujüInkunu shIIڤIfee neIyujeeIn
nIu. Isusü nuchIkI ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.
17
੅NümukuIuku Jesús sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu:
÷JIukunu munoujüInyeekunu
tunuIn, jIu eڤfüIIIkunu wuyumüIn
tumüIn, wuttuIfü sümuڤu tuڤutupujüIn
jIu shIIڤIfee jünoujeeIn tunuIn
÷ nümukuIuku numüIn.
÷Pücheڤefu chIfu püchonkuI
÷ nümukuIuku nümüIn nüshI chI
jIntüIkuI.
18
੅Ottu müshIu Jesús,
nuuڤuIeڤefukuIuku tü yoIujuukut
suuIIu tü suuڤInfukut nüku
chI jIntüIkuI. SujuIttukuIuku
nüIeڤefuڤujee. AnukuIuku chI
jIntüIkuI wunuu sümuu tIu.
19
੅NufütkuukuIuku nu nIkIfujüInkunu
nünuInmüIn sujuunu tü wuttukut
suuIIn wuyuu sünuIn nusukIfüIn nIu:
÷¿Jumüsü nnojotkuڤu wountüIn
wuyuڤIüIn tü yoIujuukut nuuIIu?
÷ numukuIuku nümüIn.
20
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷Isusü jüchIkI süku nnojoIüIn
jünoujuIn tunuIn. ShIImüIn tü tumukut
jümüIn: MüIeku jünoujüIe tunuIn,
juڤItuIfü nnojoIüIn kutsüIn jooIuڤu tü
jünouIukut, juuڤInfeefü tü kusu Isukut
süchIkI wuyuu. Muu uku jümutuufüIe
puuIu sümüIn wune uuchI, ¨Anukuju
puڤunüIe yuujee kuڤyutumüIn",
sünoujeefü jünüIkI. NnojoIeefü kusuIn
IsuIn jüchIkI.
21
੅Ottu yoIujuu eekuI
müIn uku tü ojuIttInnukut nuuIIu
chI jIntüIkuI, nnojoIeefü ojuIttüIn
müIeku nnojofuIe jüchuntüIn
nümüIn MuIeIwu sümuu juumujüIn
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
Aküjüshi 3esús nüchikua
nüchiki sünain ouktajachin
22
੅ShIusu mupu tIu, wunuu
sümuu jutkutüIn Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu chuڤuyu GuIIIeu,
müshI nIu numüIn:
÷TuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, uupüneemutüIchI ekII tuyu
sujupuIuڤumüIn wune wuyuuIfuu.
23
੅OڤutInneechI uuڤIn tuyu nutümu.
Je soڤu upünüIn kuڤI süchIkIjee
tIu, osoڤIfeڤenneechI uuڤIn tuyu
÷ nümukuIuku numüIn.
Je nu nIkIfujüInkunu, mojukuIuku
muڤI nuuڤIn sütümu tü nümüItpukut
numüIn.
Muteo੄17
47
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Tü neerü okotchajünakat
süpü!a tü aڤwaajü!eekat
24
੅NüntukuIuku Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu suIuڤumüIn tü
pueuIokut Cupefnuum. EeshII wune
okotchujüIII neefü süpüIujutü tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu. NuntukuIuku
nünuInmüIn Pedfo sünuIn
nusukIfüIn nIu:
÷¿NuupüIn chI ekIfujüIkuI pIu tü
neefü süpüIujutkut tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu? ÷numukuIuku nümüIn.
25
੅÷Au ÷nümukuIuku Pedfo
numüIn.
ShIusu nIkefoIupu Pedfo
suIuڤumüIn wune mIIchI, ufütkuu
müshIu Jesús nünuInmüIn sünuIn
nümüIn nümüIn:
÷SImón, tusukIfüIn puuIu pIu
sünuIn wune kusu: ¿JufuIII nu
wuyuu uwuIuujüInjunuku nümüIn
chI süIuüIushIkuI mmu? ¿Nuyu nu
nüchooInkunu? ¿Nuyutuupu nu
wuyuu nnojoIIIkunu nüchooIn, nu
wuyuu nuIuwutuukunu neڤe uuڤu? ÷
nümukuIuku Jesús nümüIn Pedfo.

੅÷Nuyu nu wuyuu nnojoIIIkunu
nüchooIn ÷nümukuIuku Pedfo
nIڤIpujee.
NümukuIuku Jesús nümüIn:
÷NnojoIuju mutu uwuIuujüInjunuIn
nu nüchooInkunu.
27
੅Ottu müsIu
suuIIu mojujuIn nuuڤIn nu wuyuu
uushujuuyüIIIkunu pümuu,
unukuju müIeku puڤunüIe jooIuڤu
sotpuڤumüIn tü puIuukut süpüIu
pujutüIn tü kuIIڤfukut shIfoku. Je
tü puIujuteetkut jIme pIyuڤIüIn,
pujutuIu suunükü, je eejeefü püpüIu
wune neefü kuchueefu. Puupu tIu
numüIn nu okotchujüIIIkunu süpüIu
wuwuIuujüIn wuyukunu pIumuIe
süku, pIukuI ooڤuIuku tuyukuI ÷
nümukuIuku Jesús nümüIn Pedfo.
Keeڤireesü naaڤin !aü!awaa
na nikirajüinkana 3esús
18

1
੅ShIusu mupu tIu, ufütkuushII
nu nIkIfujüInkunu Jesús
nünuInmüIn sünuIn numüIn nümüIn:
÷¿JufuIeechI mIyoڤuku soڤuweenu
wune kuڤI eefe nuIuwutuuIn
MuIeIwu? ÷müshII nuyu.
2
੅NeenujukuIuku Jesús wune jIntüI
nünuInmüIn pusunuIn nunuIn nu
nIkIfujüInkunu.
3
੅NümukuIuku Jesús
numüIn:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
MüIeku nnojofuIe shIIڤIfunujuuIn
jukuuIppu muu uku nukuuIppu chI
jIntüIkuI, müInuyu jIu mekefoIüIn
chuڤuyu eefe nuIuwutuuIn
MuIeIwu.
4
੅Muu uku jIntüIkuI chII
sünuIn nnojoIüIn yuIetuyuuIn
nuuڤIn, ukuuInjuchIu chI wuyuu
eekuI mIyoڤuweeIn chuڤuyu eefe
nuIuwutuuIn MuIeIwu.
5
੅Je chI wuyuu
eekuI kumuneeIn sümüIn wune
wuyuu, muu uku nuuڤIn jIntüIkuI chII,
suuڤu nünoujuIn tunuIn, kumuneeshI
nIu tumüڤInyu wunuu sümuu.
Chi eekai kaainja!ain
atüma wane anoujashi
ô
੅¨Nu unoujushIIkunu tunuIn, nu
mukunu suuڤIn tepIchI, müIeku
nukuڤInjuuIe suuIIu unoujuu
nütümu wune wuyuu, unushI
müIeku nujutInnüIe chIu wuyuukuI
shIfokumüIn tü puIuukut sünuIn
kunutpünuuIn nIu wune Ipu
mIyoڤu süpüIu wuttuInjuchIn nIu
shIInuIuڤumüIn.
7
੅¨KupüIeesü suuڤInnüIn tü
unusükut sütümu wuyuu yuu suuڤu
mmukut, süku wuInmuIn tü kusu
kuuInjuIukut utümu wuyuu. Je
süku tIu, uyuteefü wuyuu wuInmu
sünuIn kuuInjuIuu. Ottu chI eekuI
Muteo੄17 ,੄ 18
48
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nuuInjIfeeIn tü wuyuukoIüIfuu
kusu mojusü, 'uIshuڤujuu' meechI
nIu, süku kusuIujuneefüIn shIu
nümüIn.
8
੅JuIIu pIu suuIIu kuuInjuIuu
sükujee tü kusu puuڤInfukut
süku pujupü je sükujee tü kusu
puuڤInfukut eepünuuIe suڤunIfüIn
pIu tü puuڤuIkut. Anusüje neڤe shIuIe
umüIouIIn puuIIu wuneesIu pujupü
je puuڤuI shIuIe sünuIn pIkefoIüIn
nümuڤunumüIn MuIeIwu suuIIu
pIkefoIojüIn HudesmüIn sümuu
tü pIumusükut pujupü je puuڤuI,
chuu eemüInjuchIfe pujutünüIn
suڤukumüIn tü ouktüsükuIüIfuu.
9
੅JuIIu pIu suuIIu kuuInjuIuu sükujee
tü kusu pIڤfukut. Anusüje neڤe shIuIe
umüIouIIn puuIIu wuneesIu poڤu
sünuIn pIkefoIüIn nümuڤunumüIn
MuIeIwu suuIIu pIkefoIojüIn
HudesmüIn sümuu tü pIumusükut
poڤu, chuu eemüInjuchIfe pujutünüIn
suڤukumüIn tü ouktüsükuIüIfuu.
Süchiki wane anneerü machikisat
10
੅¨JuIIu jIu suuIIu püIujüIn juuڤIn
nouIIu nu unoujushIIkunu tunuIn, nu
mukunu suuڤIn tepIchI. TumüshII
puuIu jIu: Nu uupIee eڤItuuushIkunu
süpüIu uuڤInmujuu nuyu, jututüsü
nupüIu ekefoIuu nünuInmüIn chI
TushIkuI MuIeIwu chuu IIpünuu.
11
੅¨AntüshI tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu, süpüIu
toڤtteڤefüInjutüIn wuyuu eekuI
muuڤuwuIn nuuIIu MuIeIwu.
12
੅Wune wuyuu juڤuku, müIeku
kumüڤünüInfe nIu poIoo shIkII
unneefü je muchIkItuufüIe
wuneesIu sünuInjee, nüpüteefü tü
süpüshIkut, tü mekIetsutkut shIkII
mekIetsuIümüIn, chuu suuڤu tü
numünukut süpüIu oڤunuu sünuIn
uchujuwuu süchIkI tü muchIkIsutkut.
13
੅ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
Nüntupu chI wuyuukuI sünuIn,
tuIutuIeejeefIu muڤI nuuڤIn sümuu
suuIIuIee sümuu tü mekIetsutkut
shIkII mekIetsuIümüIn nnojotkut
muchIkIsuIüIn.
14
੅MüsIu nukuuIppu
chI JüshIkuI MuIeIwu chukuI
IIpünuu, nnojotsü nücheküIn
süpüIeefuu muuڤuwuIn nuuIIu
wuneesükuIjeڤe tü unoujusükuIüIfuu
tunuIn, nu mukunu suuڤIn tepIchI.
Mü!eka kaainjara!e wane
juwa!a juu!ia
15
੅¨MüIeku kuuInjufuIe wune
puwuIu puuIIu, unukuju puڤunüIe
nünuInmüIn süpüIu puushujuuIn
nümuu nümüIwu süchIkI tü kusu
mojusü nuuڤInfukut pümüIn.
Je müIeku kupüfuIe nuuڤIn tü
püküjukut nümüIn, puunteefü
unujIfuuIn pIu nümuu.

੅Akuujusu
müIeku nIyouktüIe pünüIkI,
unukuju püIeڤejüIe nünuInmüIn
mupeenu sünuIn pümuuIn
wuneesIu je pIumu puwuIuyuu
shIuIe utüjuukunu suuڤu sünuIn
punsuuIn tü pümukut nümüIn,
muu uku tü suIuwutuukut unuIn
tü nüchIkImuujutkut MuIeIwu.
17
੅Je müIeku uyutüIe nnojoIüIn
kupüIuIn nuuڤIn tü pümukut
nümüIn, unukuju püküjuIe
süchIkI tü nuuInjuIukut numüIn
nu unoujushIIkunu wunuu sümuu
jutkutüIn. Je müIeku nIyouktüIe
tü numukut nu unoujushIIkunu
nupüshuu nümüIn, pIIfukuu
pümutu nümüIn muu uku nuuڤIn
eekuI mutüjüIn uyuuwujuwuu
suuIIu uuInjuIuu.
18
੅¨ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
Tü kusu kupükut jütümu yuu suuڤu
mmukut, kupeefü chuu IIpünuu
eefe MuIeIwu. Je tü kusu tuushIkut
jütümu yuu suuڤu mmukut,
Muteo੄18
49
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tuusheefü chuu IIpünuu eefe
MuIeIwu.
19
੅¨Tumüsü puuIu jümüIn wune
kusuyu: MüIeku puuڤInwuIe
pIumushII wuyuu juڤukujee
sünuIn uchuntuu sooڤopünuu
wune kusu nümüIn chI TushIkuI
MuIeIwu chukuI IIpünuu,
uupüneefü shIu numüIn nütümu.
20
੅Süku jumüIn, eejeechI tuyu
jümuu jIukunu unoujushIIkunu
tunuIn wunuu sümuu jutkutüIn
jIu süpüIu uchuntuu nümüIn
MuIeIwu, juڤItuInu pIumushIIn je
upünüInshIIn neڤe jIu", nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.
Nüchiki wane achepchiee
mamü!iajüinsai
21
੅AfütkuushI jooIuڤu Pedfo
nünuInmüIn Jesús sünuIn nümüIn
nümüIn:
÷SenyotkuIee, müIeku musütuujuIe
wune tuwuIu sünuIn kuuInjuIuIn nIu
touIIu, ¿jefutuuInjutü motoku umuu
tuuڤIn tü kusu mojusü nuuڤInfukut?
¿Kojuyutuu? ÷nümukuIuku nümüIn.
22
੅NüsouktukuIuku Jesús nümüIn:
÷TumüshI puuIu pIu: Nnojotsü
kojuyutuuIn neڤe. MotowuIInjutü
puuڤIn wuneepIu kuuInjuIukut oڤu
puuIIu ÷nümukuIuku nümüIn.
23
੅NüküjukuIuku Jesús nüchIkI
MuIeIwu sünuIn nuIuwutuuIn
süpüIu nutüjuuInjutüIn suuڤu
sünuIn jumüInjutüIn sukuuIppu
süpüIu motüInjutüIn nuuڤIn
nuuInjuIu wune nuwuIu nouIIu:
¨Tü nuIuwutuuyukut MuIeIwu,
müsü uku suuڤIn nukuuIppu wune
wuyuu uIuwutuushI suIuڤu wune
mmu. Soڤu wune kuڤI, neenujIfüIn
nu nüchepchIukunu nünuInmüIn
süpüIu nütüjuuIn suuڤu jefuIn neefü
nujuyuujüIn nuuIIu wuneڤewuI nukuu
süpüIu nuwuIuujüInjutüIn shIu
nümüIn süchIkuu.
24
੅NüntukuIuku
nünuInmüIn wune chI nüchepchIukuI
kujuyuuIukuI wuttu suuIIn neefü
nuuIIu.
25
੅Ottu nnojotkuIuku
nuuntüIn nuwuIuujüIn süchIkuu
tü nujuyuuIukut. NüsouktukuIuku
chI IuumukuI: 'JüIkku jümuuIu
chI wuyuukuI sümuu nuڤwuyuuse
sümuu nüchooIn ooڤuIuku süpüshuu
tü kusu eekut nümuڤunu süpüIu
wuIuuInjutüIn tü nujuyuuIukut touIIu
süku tü nuIIukut', nümukuIuku.

੅¨NüsupuInyoڤukukuIuku
chI nüchepchIukuI nümüIutuڤu
chI nüIuumuInkuI sünuIn
nuchuntushuutuIn nümüIn
nümüIIuIüIn nIu sünuIn nümüIn
nümüIn: 'Anukuju puuwufüIe puuIu
tuyu, tuwuIuujeefü pümüIn süpüshuu
tü tujuyuuIukut', nümukuIuku
nümüIn.
27
੅Je chI IuumukuI,
nümüIIujukuIuku nuuڤInyuku chI
nüchepchIukuI sümuu nuuڤuIuuIeeIn
tü nünneetsekut nüpüIu sümuu
tuushIn nIu nütümu.
28
੅¨Ottu chI uchepchIeekuI,
nuڤunukuIuku nünuInmüIn
wune uchepchIee wunuu nümuu.
NujuyuujIfüIn puuIu wune puIItchon
neefü. Nuupuu nümüshIu chI
nüpüshIkuI nümüIupünuu sünuIn
nümüIn nümüIn: 'PuwuIuuju
pümuuIu tü pujuyuuIukut touIIu',
nümukuIuku nümüIn.
29
੅¨NIusu chI nüpüshIkuI,
nüsupuInyoڤukukuIuku nIu
nümüIutuڤu sünuIn nüchuntushuutuIn
nümüIn nümüIIuIüIn nIu sünuIn
nümüIn nümüIn: 'Anukuju
puuwufüIe tuyu, tuwuIuujumuuteefü
pümüIn süpüshuu tü tujuyuuIukut',
nümukuIuku nümüIn.
30
੅¨NüsouktukuIuku nümüIn:
'NnojofuIeejuڤu süpüIu tuuwuIüIn
Muteo੄18
50
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
pIu', nümukuIuku nümüIn.
NüpüfeesujItkuIuku joo chI
nüpüshIkuI wuneڤefeڤeyu nujuIttüIn
nuwuIuujupu tü nujuyuuIukut.
31
੅Nuyusu nu wuneeIfuu
uchepchIeekunuIfuu, mojukuIuku
muڤI nuuڤIn nuupupu süchIkI tü
uIutukut. NoڤunukuIuku nünuInmüIn
chI nuIuumuInkuI sünuIn uküjuu
süchIkI süpüshuu tü uIutukut nümüIn
chI nupüshIkuI.
32
੅¨Je jooIuڤu chI IuumukuI,
neenujukuIuku joo chIu
nüchepchIukuI nünuInmüIn sünuIn
nümüIn nümüIn: 'EڤfüIkuIche
uuڤIn wuyumüIn pIu. AushIn
tooڤuIuuyuuInkuIn tü tunneetsekut
püpüIu süku püchuntüIn tumüIn
tuuwuIüIn pIu.
33
੅MojushIIsü
tumüIn nnojoIüIn pümüIIujüIn chI
püpüshIkuI muu uku tumüIIujüIn
pIu', nümukuIuku nümüIn.
34
੅Je
sünuIn jushIchIn muڤI chI IuumukuI,
nujutItkuIuku joo chI nüchepchIukuI
suIuڤumüIn tü kuutsetkut süpüIu
nIڤyuujünüIn wuneڤefeڤeyu
nujuIttüIn nuwuIuujupu süpüshuu tü
nujuyuuIukut.
35
੅¨TumüshII puuIu jIu: AkuweenIu
jIu wuneڤewuIfe jukuu nütümu chI
TushIkuI MuIeIwu chukuI IIpünuu
müIeku nnojofuIe motoIeeInyu juuڤIn
nuuInjuIu nu juwuIuyuukunu juuIIu",
nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
Ekirajüshi 3esús sooڤopünaa
akata!awaa suu!ia aڤwayuusee
19

1
੅ShIusu nüküjupu Jesús tüü
numüIn nu nIkIfujüInkunu,
oڤunüshI nIu chujee GuIIIeujee
suIuڤumüIn tü mmukut Judeu. Je
yuIujee yuIu, oڤunüshI wuneemüIn
suڤutu tü süchIkut Jofdán.
2
੅SuushIkujuukuIuku wuttu suuIIn
wuyuu nüchIIfuu. Je nüntupu
chumüIn, nIIyujüIn wuyuu eekuI
uyuuIIn suڤuku tü wuyuukoIüIfuu.
3
੅NufütkuukuIuku wune wuyuu
fufIseoIfuu nünuInmüIn Jesús
süpüIu nusukIfuyuuInjuchIn nIu
shIIڤIfee nIweetIfüIn wune pütchI
kusuIujunujutkut nümüIn nutümu
sünuIn muu:
÷¿Anusü müIeku nuuڤuIuuIe
nuڤwuyuuse wune wuyuu suuIIIjee
kusu eekuI eeIn neڤe? ÷numukuIuku
nu fufIseokunu nümüIn Jesús.
4
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷Jütüjuu uuڤut tü ushujünukut
puuIu süchIkI jumüIn sukuuIppu
wuyuu wunuu sümuu sükumujünüIn
puuIu sümuIwu nütümu MuIeIwu.
NükumujüIn wuyuu tooIo ooڤuIuku
wuyuu jIefü.
5
੅Je nümukuIuku chI
MuIeIwukuI: ¨Sükujee tukumujüIn
wuyuu tooIo ooڤuIuku wuyuu jIefü,
unushI nujuIttüIe chI wuyuukuI
nuuIIu chI nüshIkuI je suuIIu
tü nIIkut süpüIu kuڤwuyuuseIn
nIu je süpüIu kepIuInjuchIn nIu
sümuu tü nuڤwuyuusekut suuڤu
suڤunIfuuItpuIn nukuuIppu
sümuu", müshI MuIeIwukuI puuIu
sümuIwu.
ô
੅WuneeInupu wuyuu nuyu,
nnojoIIInupu kututuڤuwuIn. TumüshII
puuIu jIu: SuڤunIfuupu nukuuIppu
wune wuyuu tooIo sümuu wune jIefü
nütümu MuIeIwu, nnojotsü unuIn
süpüIu sükutujIfuunüIn sütümu
wuyuu ÷nümukuIuku Jesús numüIn.
7
੅NumukuIuku nu fufIseokunu
nIڤIpujee:
÷¿Jumukuڤu sümukuڤu tü
nüshujukut MoIses tü mukut:
¨MüIeku nücheküIe wune wuyuu
süpüIeefuu nuuڤuIuuIn suuIIu
tü nuڤwuyuusekut, cheڤojuusü
nüshujüIn neڤe wune kufuIouktu
uupIfIu tü nuڤwuyuusekut sünuIn
Muteo੄18 ,੄ 19
51
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nuuڤuIuuInjutüIn shIu. SüchIkIjee
nuupüIn tü kufuIouktukut
sümüIn, eesü süpüIu nüjütüIn shIu
nümuڤunujee", mukut? ÷numukuIuku
nümüIn Jesús.
8
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷¨Mu jütümu sukuuIppu
juڤwuyuuse müIeku juuڤuIuweefe
suuIIu", müshIju MoIses numüIn nu
jutuushInuukunu süku nuyouktüIn
tü nüchekukut chI MuIeIwukuI
nupüIeefuu. Eekujuڤu suڤttuIwuڤuyu,
nnojotsü mujutüIn.
9
੅Je tunüIkI
tuyukuI jooIuڤu jümüIn, müsü
muyuu: ChI eekuI nuuڤuIuuIn suuIIu
nuڤwuyuuse, sümuu nnojotsüIn
sümuڤüjIfuusüIn nümuu wune wuyuu
nuutu nuuIIu, müIeku kuڤwuyuusefe
nIu nüchIkuu, kuuInjuIushI. Je
kusuIujuneefü nümüIn nümuڤüjuuIn
sümuu tü jeketkut nuڤwuyuuseIn.
Akuujuu chI wuyuu kuڤwuyuusekuI
tü jIefü ooڤuIuuushItkut, kuuInjuIushI
nIuڤuyu, je kusuIujuneefü nümüIn
nümuڤüjuuIn sümuu tü jIefü
ooڤuIuuushItkut ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu fufIseokunu.
10
੅NumukuIuku jooIuڤu nu
nIkIfujüInkunu nümüIn Jesús:
÷MüIeku shIuIeje nukuuIppuIn
wune wuyuu sümuu tü
nuڤwuyuusekut tIu pümukut, unusüju
uyutüIe wune wuyuu muڤwuyuuseIn
÷numukuIuku nümüIn.
11
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Nnojotsü kupüIuIn suuڤIn
wuyuu süpüshuu tü jümüItpukut.
Nuyu kupüIuku uuڤIn neڤe nu
süpüIujunukunujuڤuyu nütümu
MuIeIwu.
12
੅EeshII wuyuu eekuI
muڤwuyuuseIn süku uIeInjunuIn nuyu.
EeshII wuyuu eekuI muڤwuyuuseIn
süku nukupujünüIn. Je eeshII eekuI
muڤwuyuuseIn süku nuڤyutuweeIn
nümüIn MuIeIwu chukuI IIpünuu
süku süpüshuu nuuڤIn. Je jooIuڤu,
chI eekuI nuuntüIn muڤwuyuusee,
unukuju kupüfuIe nuuڤIn
÷ nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
Nümanee 3esús namaa na tepichikana
13
੅Je soڤu wune kuڤI, untInnüshII
wune tepIchIIfuu nünuInmüIn
Jesús süpüIu nIڤItuuInjutüIn nujupü
nuuڤuIfuu sümuu nüchuntüIn
nümüIn MuIeIwu nuuڤu. Ottu
nu nIkIfujüInkunu neڤfupu tIu,
nuchIujuukuIuku tü wuyuukoIüIfuu.
14
੅Ottu müshIu Jesús, müshI
numüIn nu nIkIfujüInkunu:
÷KettshIڤIyu nu tepIchIkunu nuntuIwu
tunuInmüIn. Muu uku nukuuIppu nu
tepIchIkunu sünuIn nnojoIüIn kuuڤIn
touIIu, müInjutIu nukuuIppu tumüIn nu
ekefoteekunu chuu eefe nuIuwutuuIn
MuIeIwu ÷nümukuIuku numüIn.
15
੅ShIusu süchIkIjee nIڤItuuIn
nujupü suuڤu tü tepIchIkuIüIfuu,
oڤunüshI nIu yuIujee yuIu.
Chi ekeroteechikai eere
nu!uwataain Ma!eiwa

੅NüfütkuukuIuku nünuInmüIn
Jesús wune wuyuu jImuڤuI sünuIn
nüsukIfüIn nIu:
÷EkIfujüIkuIee, ¿jufut unusü
tuuڤInfüInjutku süpüIu eeInjuchIn
tuyu nümuu MuIeIwu wuneepIu?
17
੅AsouktüshI Jesús:
÷¿JumüshI püsukIfukuڤu tuyu
sünuIn kusu unusü? WuneeshIu
MuIeIwu nIuIn unushIn. MüIeku
pücheküIe süpüIeefuu eeInjuchIn pIu
nümuu wuneepIu, poonoo pümuuIu
sümuu tü nuIuwutuukut unuIn
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
18
੅÷¿Tü jufutkut? ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.
NüsouktukuIuku Jesús nümüIn:
Muteo੄19
52
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷Tü nuIuwutuukut unuIn, müsü
muyuu: ¨Nnojo puڤutüIn suuڤIn
wuyuu. Nnojo pümuڤüjuuIn sümuu
wuyuu nnojotkut puڤwuyuuseIn
ottu nnojoIkuI puڤwuyuuseIn. Nnojo
puڤIuwujüIn sükofoIo wuyuu. Nnojo
püküjüIn uIuwuu süchIkI wune
wuyuu.
19
੅KojutüInjutü pütümu püI
je püshI. OoڤuIuku nu wuyuukunu
nupüshuu, unushII uIfe püpüIu muu
uku uIIn pIu püpüIujIfuu", mukut ÷
nümukuIuku Jesús nümüIn.
20
੅÷TuuڤInfutüjütsuڤuyu tIu
süpüshuuIeڤeyu. ¿Kusu cheڤojuuku
tupüIeefuu? ÷nümukuIuku nümüIn
Jesús.
21
੅NüsouktukuIuku Jesús nümüIn:
÷MüIeku pIkefuujeefe süpüshuu
tü nüchekukut püpüIeefuu
MuIeIwu, unushI müIeku puIkküIe
tü pukofoIokot süpüshuu süpüIu
püsüIujüInjutüIn tü süIIukut sümüIn
wuyuu eekuI mojuIn. KeeڤIfukeefü
pümüIn shIu IIpünuumüIn chuڤuyu
eefe MuIeIwukuI. Je puuڤInfupu tIu,
uIeڤejeechI pIu püchIkuu tunuInmüIn
süpüIu tumuuIn pIu ÷nümukuIuku
Jesús nümüIn.
22
੅Je chI jImuڤuIkuI sütümujee tü
nümukut Jesús nümüIn, oڤunüshI
nümuڤunujee sünuIn mojuIn muڤI
nuuڤIn süku wushIfüIn muڤI nIu.
23
੅NümukuIuku jooIuڤu Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
ChI wuyuu eekuI utufuIuuIn sümuu
tü nuwushIfüInkut, kupüIeejeefü
muڤI nümüIn ekefotoo chuڤuyu
eemüInfe nuIuwutuuIn MuIeIwu.
24
੅MüshI tuchIkuu: MupüIeesut
süpüIeefuu shIkefotüIn wune
¨cumeIIo" soڤuIuڤupünuu wune wutIu
suuIIuIeڤeyu shIkefotüIn wune wuyuu
wushIfü chuڤuyu eefe nuIuwutuuIn
MuIeIwu ÷nümukuIuku numüIn.
25
੅Pututsü muڤI nuuڤIn nu
nIkIfujüInkunu sütümu tü nümukut
Jesús.
÷Isusüjuڤu sümutu nüchIkI
nuڤttuuInjuchIn wune wuyuu
÷numujIfuukuIuku.

੅EIfukuushI joo Jesús numüIn
sünuIn muu numüIn:
÷Tü kusu Isukut süchIkI wuyuu,
nnojotsü kupüIeeIn nümüIn MuIeIwu.
27
੅MüshI joo Pedfo nümüIn Jesús:
÷WupütüIn süpüshuu tü
kusu eejutkut wumuڤunu süpüIu
yuuInjunuIn wuyu pümuu.
¿KusukuIuku nuwuIuujeenuIn uku
wuyu MuIeIwu? ÷nümukuIuku.
28
੅NüsouktukuIuku Jesús:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn,
eڤItuuushI tuyukuI chI ShIpuyukuI
Wuyuu nütümu MuIeIwu süpüIu
uIuwutuwuu soڤuweenu wune kuڤI.
Ottu jIu poIookunu pIummüIn
tekIfujüIn, suuڤu tumuuIn jIu
wuneepIu, uIuwutuweenu jIu
soڤuweenu kuڤIkut tIu nuuڤu nu
wuyuu IsfueIkunu, nu poIooshIIkunu
pIummüIn eڤIfukuu, suIuڤu tü
mmu jeketkut.
29
੅Je chI wuyuu
eekuI nüpütüIn nIpIu, nuwuIuyuu,
nüshI, nII, nüchonnII, je nuڤupuInse
shIuIe süpüIeefuu uküjuu tuchIkI,
uIunuڤuIeejeefIu tü uupüneetkut
nümüIn muu uku poIootuu shIkII
suuIIu tü kusu nüpütukut. Je eejeechI
nIu nümuu MuIeIwu wuneepIu suuڤu
shIIڤIfunujuuushIn nuuڤIn.
30
੅TumüshII
puuIu jIu: JuڤItuInu mojutüIn nu
unoujushIIkunu sütümu wuyuu
muuڤuIu yuu, ekefoIeenupujuڤu
nuyu nümuڤunumüIn MuIeIwu
soڤu wune kuڤI. Akuujusu nu
munoujuInsuIIIkunu, juڤItuyuushIIje
kojutüIn sütümu wuyuu
muuڤutpünuu yuu, nnojoIeenu
kusujunuIn nümüIn MuIeIwu soڤu
Muteo੄19
53
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
kuڤIkut tIu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
Nachiki wane aڤyataa!ii
su!uڤu wane apain
20

1
੅NümukuIuku Jesús
numüIn: ¨¿Jumüsü,
suuڤIn jümüIn, tü nukuuIppukut
MuIeIwu sünuIn uIuwutuwuu? Tü
nuIuwutuuyukut MuIeIwu, müsü
uku suuڤIn nukuuIppu wune wuyuu
kuڤupuInseshI. OڤunüshI wuttuڤu
muuIü püIuusupuڤumüIn sünuIn
nüchujuuIn süchIkI wuyuu süpüIu
shIڤyutuuInjutüIn soڤu kuڤIkut tIu
suIuڤu tü nuڤupuInsekut.
2
੅NüküjuIn
numüIn nu wuyuukunu sünuIn
nuwuIuujüInjuchIn numüIn
wuneڤewuI nukuu wuneesIu neefü
kunüIIusü 'denufIo' süpüIu wune kuڤI
suuڤu nuڤyutuuIn nümüIn suIuڤu tü
nuڤupuInsekut. NüjütukuIuku nuyu
suIuڤumüIn tü nuڤupuInsekut.
3
੅¨ShIusu mupu tIu, muu uku
juڤIpu kuڤI, oڤunüshI nIu nüchIkuu
püIuusupuڤumüIn. EekuIuku nüpüIu
wune wuyuuIfuu shuڤwushuwuIüIn
sünuIn muڤyutuuIn.
4
੅NümukuIuku
numüIn: 'Anukuju juڤunüIe jIڤyutuuIwu
jIukunuyu suIuڤu tü tuڤupuInsekut.
TuwuIuujeefü jümüIn jIڤyutuuIn',
nümukuIuku numüIn.
5
੅NoڤunukuIuku.
¨Je muu uku kuIeڤo ooڤuIuku
muu uku uIIIku, oڤunüshI nIu
püIuusupuڤumüIn nüchIkuu süku
cheڤojuuyüIüIn nümüIn wuyuu
uڤyutuuInjutkut.
ô
੅ShIusu mupu,
muu uku motsupu kuڤI, oڤunüshI
püIuusupuڤumüIn nüchIkuuڤuyu.
EekuIuku wuneeIfuuyu
shuڤwushuwuIüIn sünuIn muڤyutuuIn.
NümukuIuku numüIn: '¿Jumüsü
kettutkuڤu kuڤIkut juuڤu sünuIn
muڤyutuuIn jIu?', nümukuIuku
numüIn.
7
੅NusouktukuIuku nümüIn:
'NnojoIIIshII wuyu uڤyutuuIn
süku nnojoIIn jufuIIn eenujuuIn
süpüIu uڤyutuwuu', numukuIuku.
NümukuIuku numüIn: 'Anukuju
müIeku juڤunüIe suIuڤumüIn tü
tuڤupuInsekut süpüIu jIڤyutuuIn
chumüIn'.
8
੅¨ShIusu mupu uIpuڤu, nümukuIuku
chI kuڤupuInseshIkuI nümüIn
chI nIڤIpujuchIkuI: 'Peenuku nu
uڤyutuuIIIkunu süpüIu puwuIuujüIn
numüIn tü nuڤyutuuInkut. PuwuIuuju
puIujunu nu chIIfuujunukunu oڤttüIn
sünuIn uڤyutuwuu. Je süchIkIjee,
puwuIuujeenu nu puIujunukunu
oڤttüIn', nümukuIuku.
9
੅¨NufütkuukuIuku nünuInmüIn
nu oڤttüshIIkunu sünuIn uڤyutuwuu
motsupu kuڤI. NuwuIuujünukuIuku
wuneڤewuIfe nukuu süku wune
'denufIo'.
10
੅Ottu nufütkuupu nu
oڤttüshIIkunu puIujunu sünuIn
uڤyutuwuu, uIutüInjutüyuu nuushIn
numüIn suuIIu tü wuneekut
'denufIo'. Ottu nuwuIuujünukuIuku
wuneڤewuIfe nukuuyu süku wune
'denufIo'.
11
੅Je nuwuIuujünupu,
oڤttüshII nuyu sünuIn noyoojooIn
nooڤomüIn chI kuڤupuInseshIkuI
sünuIn numüIn nümüIn:
12
੅'NuIu
oڤttüshIIkunu motsupu kuڤI
sünuIn uڤyutuwuu, wunuuwusü
puwuIuujüIn numüIn wunuu wumuu
wuyu oڤttüshIIkunu wuttuڤujee
muuIü, kuڤIsItshIIkunu soڤukuڤIpu',
numukuIuku nümüIn.
13
੅¨NümukuIuku joo chI
kuڤupuInseshIkuI nümüIn wune:
'WuuڤIfuu, nnojoIshI eڤfüshIn wuyumüIn
tuyu pümüIn. Soto puuڤIn sünuIn
tuushujuuIutüjüIIn tüü pümuu sünuIn
tuwuIuujüInjutüIn pümüIn tü wuneekut
¨denufIo" süpüIu wune kuڤI.
14
੅Puڤunu
pümutu pIpIuIuڤumüIn sümuu tü
tuupüItpukut pümüIn. TucheküIn
Muteo੄19 ,੄ 20
54
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tuuڤInyuku wunuuweeIn tuupukut
nümüIn chI untüshIkuI chIIfuu sümuu
tü tuupukut pümüIn.
15
੅TuushIshI
tuyu süpüIu tuuڤInfüIn tü tuchekukut
süku tü tunneetsekut. ¿MojushIIsü
pümüIn nnojoIIn jIڤIyeIn tuyu suuڤu
suuIIu wuyuu?', nümukuIuku chI
kuڤupuInseshIkuI nümüIn.

੅¨AkuweechIu chI eekuI jekechIn
sünuIn unoujuu tunuIn, muu uku chI
eekuI kumuڤuIchIn sünuIn unoujuu
tunuIn, ekefoIeenu nuyu chumüIn
eefe nuIuwutuuIn MuIeIwu sünuIn
wunuuwuIn nukuuIppu noڤuIuڤu
MuIeIwu", nümukuIuku Jesús numüIn.
Aküjüshi 3esús nüchikua nüchiki
sünain nuڤutinnajachin aaڤin
17
੅Soڤu wune kuڤI, wunuu sümuu
nuڤunüIn Jesús JefusuIenmüIn,
neenujukuIuku numüIwu nu
nIkIfujüInkunu poIooshIIkunu
pIummüIn sünuIn muu numüIn:
18
੅÷Oڤunujunu jooIuڤu wuyu
JefusuIenmüIn, je tuyukuI chI
ShIpuyukuI Wuyuu, uupüneemutüIchI
ekII tuyu nujupuIuڤumüIn nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu. ¨AnushI
nuڤutInnüIe uuڤIn süku kuuInjufuIIn
muڤI nIu", meenu nuyu tuchIkI
19
੅sünuIn nuupüIn tuyu nujupuIuڤumüIn
nu gentIIekunu. Je nuuIfuu,
nemeڤefuInpuIeechI tuyu sümuu
nuڤyuuteechIn tuyu. Je süchIkIjee tIu,
nukuchefeechI tuyu süpüIu ouktuu. Ottu
nuڤunnuu chI upünüInkuI kuڤI süchIkIjee
tIu, osoڤIfuujeefü tuuڤIn ÷nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.
3acobo ooڤu!aka 3uan, achuntüshii
wane kasa nümüin 3esús
20
੅SüfütkuukuIuku jooIuڤu tü nIIkut
Jucobo je Juun, nu nüchonnIIkunu
Zebedeo, nünuInmüIn Jesús numuu
nuyukunu. SüsupuInyoڤukukuIuku
shIu nümüIutuڤumüIn süpüIu
süchuntüInjutüIn nümüIn wune kusu.
21
੅NümukuIuku Jesús sümüIn:
÷¿Kusu keeڤIfeeku puuڤIn
tuuڤInfüIn pümüIn?
SüsouktukuIuku nümüIn:
÷TucheküIn süpüIeefuu
püIkkuIeڤefüIn nu tuchonnIIkunu
puڤutoڤu chuڤuyu eejeechIfe
puIuwutuuIn, wune pIkIuIuڤujee
ooڤuIuku wune pIpeڤefuڤujee
÷ sümukuIuku nümüIn Jesús.
22
੅NümukuIuku jooIuڤu Jesús
numüIn Jucobo ooڤuIuku Juun:
÷Nnojotsü jütüjuuIn uuڤu tü
juchuntukut. ¿Juunteefüjusuڤuyu
jüIutIfüIn tü müIIuu teڤfeetkut? ÷
müshI nIu numüIn.
÷Au, wounteefü ÷numukuIuku
nümüIn Jesús.
23
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷ShIImüIn sünuIn jIڤfüInjutüIn
müIIuu muu uku tuyukuI. Ottu nu
uIkkuIuuInjunukunu tekIuIuڤujee
ooڤuIuku tepeڤefuڤujee, nnojoIshI
IuüIuuIn tuyu süpüIu, nIeechI
eڤItuuku chI TushIkuI MuIeIwu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
24
੅ShIusu nu poIooshIIkunu nIkIfujüIn,
nutüjuupu suuڤu tü nuchuntukut,
uushIchIjuushII nuyu numüIn Jucobo
je Juun süsuIu tIu.
25
੅NeenujukuIuku
Jesús nupüshuu nu nIkIfujüInkunu
nünuInmüIn sünuIn nümüIn numüIn:
÷Nu IuüIuushIIkunu nuuڤu nu
gentIIekunu, nuIuwutuuIn nuyu
pejeewu.

੅Ottu jukuuIppu jIukunu,
nnojotsü müInjutüIn. ChI wuyuu
IuüIuweekuI juڤuku, ucheküshI
jüüjüüInjuchIn jümüIn jüpüshuu.
27
੅Akuujuu chI wuyuu eekuI nücheküIn
süpüIeefuu mIyoڤuweeIn juڤuku,
ucheküshI nIuInjuchIn jüüjüüIn
Muteo੄20
55
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
jümüIn jüpüshuu.
28
੅Muu uku tuyukuI
chI ShIpuyukuI Wuyuu, nnojoIshI
untüshIn tuyu süpüIu shIڤyutuuInjutüIn
wuyuu tumüIn, uIuڤujusu süpüIu
tuڤyutuuInjuchIn sümüIn wuyuu, je
süpüIu tuushInjutüIn wuyuu wuInmu
suuIIu suuInjuIu sünuInjee ouktüIn tuyu
suuڤu ÷nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
Anashii piamashii moڤusa!ii
nütüma 3esús
29
੅AjuIttüshI Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu suIuڤujee tü
pueuIo kunüIIukut JefIcó sümuu
wuyuu wuttu suuIIn.
30
੅EekuIuku
nupüIu pIumushII wuyuu moڤusuIII
joyojoyoIüIn sotpuڤu tü wopukot. Je
nutüjuupu suuڤu nu moڤusuIIIkunu
sünuIn nüIutüIn Jesús nuڤütpünuu,
nowoofuIuukuIuku joo sünuIn
numüIn:
÷SenyotkuIee, NüIüInkuI DuvId,
pümüIIuju wuyu.
31
੅ShIusu tü wuyuu wuttukut suuIIn,
÷Kuseesün jIkIIsu ÷müsü numüIn
nu moڤusuIIIkunu.
Ottu nuyukunu, musütuujusuIII
sünuIn uڤwuutuu:
÷SenyotkuIee, NüIüInkuI DuvId,
pümüIIuju wuyu ÷numukuIuku.
32
੅NüshuڤwuIuukuIuku Jesús
sünuIn nüsuujIfüIn nu moڤusuIIIkunu
nünuInmüIn.
÷¿Kusu jüchekuku tuuڤInfüIn
jümüIn? ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
33
੅÷SenyotkuIee, unushII müIeku
koڤuIe wuyu ÷numukuIuku nümüIn.
34
੅NümüIIujüIn Jesús nu
moڤusuIIIkunu sümuu nIڤItuuIn
nujupü sünuIn noڤu. Koڤu müshIIju
nu wuyuukunu. Je süku unuItpuIn
noڤu, noڤunukuIuku joo nümuu
Jesús.
Kantiashi ta!ataa 3esús 3erusa!énmüin
21

1
੅Je nüIüڤüIupu Jesús
numuu nu nIkIfujüInkunu
sünuInmüIn JefusuIen, untüshII
nuyu süڤütpuڤu tü pueuIokut Betfuge,
peje sünuIn tü wutuI kunüIIukut
OIIvos. NüjütukuIuku pIumushII nu
nIkIfujüInkunu nüpüIeefuu,
2
੅sünuIn
nümüIn numüIn:
÷Juڤunu sumüIn eemüIn tüsu
pueuIokut. JIkefoIupu suIuڤumüIn,
jIڤfeefü kupüIn wune püIIIkü
ooڤuIuku chI süchonkuI süڤütpuڤu.
JüsIwuteefü tü süpükut süpüIu
jujuttüIn nuyu tumüIn yuumüIn.
3
੅Je
müIeku ¨¿JumüInjutü jüsIwutukuڤu
tü süpükut?", sümüIe wuyuu jümüIn,
¨CheڤojuushII nümüIn chI SenyotkuI
je nüjütIfumuuteechI yuumüIn
nüchIkuu", meenu jIu sümüIn
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
4
੅AIutüsü tüü süpüIu kefuuInjutüIn
tü nünüIkIkut chI MuIeIwukuI
uküjünukut puuIu nütümu wune
nünüIkImuujuchI sünuIn muu:

5
¨Jüküju numüIn nu wuyuu
JefusuIenjeڤewuIIIkunu
sünuIn muu numüIn:
'IseeIchI jünuInmüIn nuuڤu
wune püIIIkü puutut chI
AIuwutuuInjuchIkuI juuڤu.
ShIImüIn sünuIn unumIuIn muڤI
nIu' ".
ô
੅NoڤunukuIuku nu nIkIfujüInkunu
sünuIn nekefuujüIn tü
uIuwutuunukut unuIn nütümu
Jesús.
7
੅NujuttukuIuku tü püIIIkükot
ooڤuIuku chI püIIIküchonkuI
eemüIn Jesús. NeڤItuukuIuku tü
nusheڤInpuIujunukut nuuڤu nu
püIIIkükunu. Je noڤotookuIuku
Jesús nuuڤu chI püIIIküchonkuI.
8
੅AwuyuIuyuu müsü süsheڤInpuIujunu
tü wuyuukoIüIfuu wuttukut suuIIn
Muteo੄20 ,੄ 21
56
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nüpüIeefuu suIuڤupünuu tü wopukot.
OoڤuIuku wuneeIfuu, ushottüshII
uIunutünu süpüIu neڤItuuInjutüIn shIu
nüpüIu eepünuuInjuchIfe nüIutüIn.
NuuڤInfüIn tüü süpüIu neeڤIyutüIn
nujutu nümüIn.
9
੅Je tü wuyuuIfuu
wuttukut suuIIn nüpüIeefuu ooڤuIuku
nüchIIfuujee Jesús, numuyuu
numukuIuku emetut sünuIn
nusuküIn:
¨AIeIuyu,
wuڤwuujüIn chI NüIüInkuI
DuvId".
¨WuڤwuujüIn chI MuIeIwukuI süku
nüjütüIn nIu wumüIn.
AnutuڤuIeeshIjuڤu muڤI chI
untukuI wunuInmüIn".
¨AIeIuyu,
wuڤwuujüIn muڤI MuIeIwu".
10
੅Je nIkefoIupu Jesús suIuڤumüIn
JefusuIen, pututsü suuڤIn tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu sümuu
nuushujuujIfuuIn sünuIn muu:
÷¿JufuIkuI nIun? ÷numukuIuku.
11
੅NumukuIuku nu wuyuukunu
eekuI nuküjeeIn:
÷NIu Jesús chI nünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu chujeڤewuIkuI Nuzufet
chuڤuyu GuIIIeu ÷numukuIuku.
Nujuittirüin 3esús tü oikkaatka!üirua
12
੅ShIusu süchIkIjee nüntüIn Jesús
JefusuIenmüIn, nIkefotokuIuku
suIuڤumüIn tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu. Eesü nüpüIu wune wuyuu
oIkkuusüIfuu sünuIn süIkkuuIn tü
müfüt oڤutInnujutkut uuڤIn nümüIn
MuIeIwu, je nu uyuIujüshIIkunu.
NujuIttIfukuIuku nu wuyuukunu
sümuu tü müfütkuIüIfuu
unooIpuڤumüIn. NujunnujukuIuku
nemeesuIn nu uڤwunujuuIIIkunu neefü
ooڤuIuku neInuse nu oIkkuuIIIkunu
wuchII toomusü.
13
੅MüshI Jesús
sümüIn tü wuyuukoIüIfuu:
÷Tü nünüIkI MuIeIwu
ushujuushIkut puuIu sümuIwu, müsü
muyuu: ¨Tü tepIukut, nuchuntIujutü
nu tupüshIkunu tumüIn", müshI.
Ottu jIukunu, suuڤu nnojoIüIn IotüIn
jukuuIppu sünuIn jüIkküIn tü
müfütkut, müsü uku suuڤIn shIpIu
kuڤfuwufunnuu jütümu tü nIpIukut
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
14
੅Je wunuu sümuu eeIn Jesús
suIuڤu tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu,
untüsü nünuInmüIn wuyuu eekuI
moڤuIn ooڤuIuku eekuI musuڤuIn.
NIIyujukuIuku nuyu.
15
੅Ottu nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu, jushIchIshII
nuyu nümüIn Jesús suuIIIjee tü kusu
unusü nuuڤInfukut neڤfüIn, je suuIIIjee
tü sümukut tü tepIchIkuIüIfuu sünuIn
suڤwuujüIn nIu suIuڤu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu sünuIn numüIn: ¨AIeIuyu,
wuڤwuujüIn chI NüIüInkuI DuvId".

੅NusukIfukuIuku Jesús:
÷¿PuupüIn tü sümukut tü
tepIchIkuIüIfuu? ÷müshII nümüIn.
÷Au ÷nümukuIuku Jesús numüIn.
÷NnojottuuIe sotüIn juuڤIn tü
ushujünukut suIuڤu tü nüchIkImuujutkut
MuIeIwu mukut muyuu:
¨PIڤItuuIn nu tepIchIkunu ooڤuIuku
nu utujuuyüIIIkunu
süpüIu nuڤwuujüIn pIu süku
süpüshuu nuuڤIn",
mukut ÷nümukuIuku numüIn.
17
੅ShIusu süchIkIjee tIu, oڤunüshI
Jesús numuڤunujee sünuIn nuڤunüIn
suIuڤujee JefusuIen suIuڤumüIn
tü pueuIokut BetunIu süpüIu
nüIutIfüInjutüIn uIkut chuڤuyu.
Aju!ujaasü tü wunuڤu
higuerakat nütüma 3esús
18
੅ShIusu mupu wuttuڤu muuIü,
sünuIn nüIeڤejüIn Jesús nüchIkuu
Muteo੄21
57
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
numuu nu nIkIfujüInkunu
JefusuIenmüIn, ouktukuIuku nIu
jumü wopuIuڤu.
19
੅NIڤfupu wune
wunuڤu kunüIIusü ¨hIguefu" sotpuڤu
tü wopukot, nüfütkuukuIuku
sünuInmüIn. MuchonkuIuku shIu
nüpüIu, eeڤefuuku neڤe süpunu.
÷MuIeeIfümuڤuIee pIu muchoIn
÷ nümukuIuku sümüIn tü wunuڤukot.
AjuIujuu müsIu tü wunuڤukot
sütümu nünüIkI Jesús.
20
੅Je nu
nIkIfujüInkunu, pututsü muڤI nuuڤIn
neڤfupu tü uIutukut. NusukIfukuIuku
Jesús:
÷¿Kusu sujuIujuumuutuku utümu
tü wunuڤukut?
21
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
MüIeku kunoufuIe jIu sümuu
nnojoIüIn wuInmujüIn juuڤIn sünuIn
unoujuu, juunteefü juuڤInfüIn tü
tuuڤInfukut sümüIn tü wunuڤukot.
OoڤuIuku müIeku jümutuufüIe
sümüIn wune uuchI, ¨Anukuju
puڤunüIe yuujee shIfokumüIn tü
puIuukut", sünoujeefü jünüIkI.
22
੅TumüshII puuIu jIu: Wunuu sümuu
juchuntüIn nümüIn MuIeIwu, müIeku
jünoujüIe sünuIn nuuڤInfüInjutüIn
tü jüchuntukut, shIImüIn sünuIn
nuuڤInfeefüIn ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu.
¿3ara koono!oka 3esús?
23
੅NIkefotukuIuku Jesús suIuڤumüIn
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu. Je wunuu
sümuu nIkIfujüIn tü wuyuukoIüIfuu
yuIu, ufütkuushII nünuInmüIn nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku nu
IuüIuushIIkunu nuuڤu nu judíokunu,
sünuIn numüIn nümüIn:
÷¿Jufu koonoIoku pIu süpüIu
pujuIttIfüIn unooIpuڤumüIn tü
wuyuu oIkkuutkuIüIfuu? ¿JufuI
keڤInuujuIuku pIu süpüIu puuڤInfüIn
shIu? ÷numukuIuku nümüIn.
24
੅NüsouktukuIuku Jesús neڤIpujee:
÷TusukIfüIn puuIu jIuڤuyu. MüIeku
jüsouktüIe tumüIn, tuküjeefü
jümüIn kusuIn ootüIn tuyu süpüIu
tojuIttIfüInjutüIn unooIpuڤumüIn
tü wuyuu oIkkuutkuIüIfuu.
25
੅¿Jufu
keڤInuujuIuku Juun sünuIn
owoutIsuujuu? ¿ShIڤInuujuIu wuyuu,
nIutuupu MuIeIwu? ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
NuushujuujIfuukuIuku numüIwu:
¨MüIeku 'NIu MuIeIwu' wumüIe,
'¿JumukuIuku nnojoIIIkuڤu
jünoujuIn nünüIkI?', meechI nIu
wumüIn.

੅OoڤuIuku mojushIIsü
süpüIu 'Wuyuu' wumüInjunuIn
süku nünüIkImuujuchIn nIu
MuIeIwu suujüIn tü wuyuukoIüIfuu.
MojushIIjeefü numüIn", mujIfuushII
nuyu nujuunu Jesús.
27
੅NusouktukuIuku joo nümüIn
Jesús:
÷NnojoIshI wutüjuuIn uuڤu jufuIIn
keڤInuujuIuIn.
NümukuIuku joo Jesús numüIn:
÷NnojoIujuڤu süpüIu tuküjüIn
jümüIn jufuIIn keڤInuujuIuIn tuyu
÷ nümukuIuku numüIn.
Nüküjüin 3esús nachiki
piamashii achon!u
28
੅AyutüshI Jesús sünuIn
nuushujuuIn numuu nu IuüIuuyuu
judíokunu chuڤuyu suIuڤu tü
uڤwuujüIeekut. MüshI nIu numüIn:
¨JüIüju juuڤIn tü tuküjuInjutkut jooIuڤu
jümüIn. EetuushI wune wuyuu,
kuchonshI pIumushII tooIoyuu.
AfütkuushI nIu nünuInmüIn
chI emüIIeekuI sünuIn nümüIn
nümüIn: 'Tuchee, unukuju müIeku
puڤunüIe pIڤyutuuIwu soڤukuڤI suIuڤu
tü tuڤupuInsekut', nümukuIuku
Muteo੄21
58
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nümüIn.
29
੅'Nnojo, nnojoIeechI tuyu
uڤyutuuIn suIuڤu tü puڤupuInsekut'
nümukuIuku chI emüIIeekuI
nümüIn chI nüshIkuI. Ottu
müshIu süchIkIjee, eeڤIfunujuusü
nuuڤIn je nuڤunukuIuku nIڤyutuuIn.
30
੅AfütkuushI chI nushIkuI
nünuInmüIn chI epuyuukuI sünuIn
nümüIn nümüIn: 'Tuchee, unukuju
müIeku puڤunüIe pIڤyutuuIwu soڤukuڤI
suIuڤu tü tuڤupuInsekut', nümukuIuku
nümüڤInyu. 'Meefüjuڤu', nümukuIuku
chI epuyuukuI nümüIn chI nüshIkuI.
Ottu moڤunüInkuIuku nIu, nnojotsü
nIkefuujüIn tü nümukut puuIu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
31
੅NüsukIfukuIuku jooIuڤu Jesús nu
IuüIuuyuu judíokunu sünuIn nümüIn
numüIn:
÷NunuInjee nu pIumushIIkunu
uchonIu, ¿jufuI oonooku sümuu
nünüIkI chI nushIkuI?
÷ChI emüIIeekuI ÷numukuIuku
nümüIn Jesús.
NümukuIuku Jesús numüIn:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
Nu okotchujüIIIkunu neefü nümüIn
chI süIuüIushIkuI mmu ooڤuIuku tü
wuyuuIfuu muuڤInsutkut, nuyeenu
ekefoIuku chuڤuyu eemüInfe
nuIuwutuuIn MuIeIwu. Ottu jIukunu,
Iseefü jüchIkI ekefotuu.
32
੅Süku
jumüIn, untüshI puuIu Juun chI
owoutIsuujüIkuI jünuInmüIn sünuIn
nIIڤIyutüIn jümüIn jumüInjutüIn
jukuuIppu süpüIu juuڤInfüIn tü
nüchekukut chI MuIeIwukuI
jüpüIeefuu. Ottu jIukunu, nnojotsü
jünoujuIn tü nümukut jümüIn.
Akuujusu nu okotchujüIIIkunu neefü
ooڤuIuku tü wuyuuIfuu muuڤInsutkut,
nunoujüIn tü nümukut. Je muyuuInje
jIڤfüIn nuyu sünuIn unoujuu, nnojotsü
jIyuuwujeڤefüIn juuڤIn, shIu eeku neڤe
musütuujuIn jIu sünuIn jIyouktüIn tü
nümukut Juun ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
Nachiki na aaڤinmajü!iikana
wane apain
33
੅AyutshI Jesús sünuIn
nuushujuuIn numuu nu IuüIuuyuu
judíokunu sünuIn nümüIn
numüIn: ¨Juupu tunüIkI süpüIu
tekIfujüInjunuIn jIu süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnukut
suInküIn mmu: EetuuIushI wune
wuyuu kumuڤunushI wune mmu.
NükuIuuIujukuIuku shIu süpüIu
upünujünuu tü wunuڤu kuchonkut
uuwu suIuڤu. Je yuu suIuڤu tü
nuڤupuInsekut, nükumujukuIuku
wune IshI süpüIu ochoڤuIujIu
süchon tü nüpünujüInkut süpüIu
wIInoInjutüIn shIu. Ottu nükumujüIn
wune tüfoojo süpüIu eڤfujIu suuڤu tü
nuڤupuInsekut.
¨Suuڤu nuڤunujuchIn wuttumüIn,
nuuڤInmujIfukuIuku wune wuyuuIfuu
tü nüpünujüInkut.
34
੅Je kettuupu
sükuڤIyu tü uڤttIeekut süpüIu
sütpujünüIn, nüjütüIn nu nüchepchIu
nunuInmüIn nu uuڤInmujüIIIkunu
sünuIn muu numüIn: 'Anukuju
juIuwutuuIe tumüIn süpüshI süchon
tü tuڤttIu jükotchujuIukut, tü
tumüInjutkut jütümu suuڤu tukofoIoIn
shIu'.
35
੅¨Ottu nu nüchepchIukunu,
utuڤünnüshII nutümu nu
uuڤInmujüIIIkunu. NusheڤejüIn wune.
Noڤutu uuڤInchI wune. Je chI wune,
nuڤInuڤuIüIn süku Ipu.

੅ShIusu
süchIkIjee tIu, nüjütukuIuku joo
wune nüchepchIuIfuuyu kojuyu
nouIIu nu puIujunukunu nunuInmüIn
nu uuڤInmujüIIIkunu. Mutuujuڤu
nuu utümuڤuyu.
37
੅ShIusu mupu
muڤI, nüjütüInjuڤu chI nüchonkuI
nunuInmüIn nu uuڤInmujüIIIkunu
Muteo੄21
59
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
sünuIn nümüIn, 'NIeechI kojutku chI
tuchonkuI nutümu', nümukuIuku.
38
੅¨Nuyusu nu uuڤInmujüIIIkunu
neڤfuIwuڤuyu chI nüchonkuI
nüpunupu, uushujuujIfuushII nuyu:
'IseeIchI chI upuuneechIkuI umüIn tü
upuInkut. Jooڤuyu woڤutuIwu nuuڤIn
süpüIu wuyuInjunuIn mukutüIn upüIu
shIu', müshII nuyu.
39
੅NuyuڤtkuIuku
joo nIu unooIpuڤumüIn je
noڤutukuIuku nuuڤIn.
40
੅¨TusukIfüIn puuIu jIu: ¿Kuseefü
nuuڤInfuku chI kuڤupuInseshIkuI nuku
nu uuڤInmujüIIIkunu?", nümukuIuku
Jesús numüIn nu IuüIuuyuu
judíokunu.
41
੅NusouktukuIuku nümüIn:
÷NnojoIeenu nümüIIujüIn
nu uuڤInmujüIII eڤfüIIIkunu
wuyumüIn. Nuڤuteenu uuڤIn
nuyu. Je nuuڤInmujIfeefü tü
nüpünujüInkut wuyuu nuutu
uupuwuIInjutkut nümüIn wuneepIu
tü süpüshIkut süchon tü uڤttIeekut
sükotchujünujutkut oڤu ÷
numukuIuku nümüIn Jesús.
42
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Soto juuڤIn tü ushujünukut puuIu
suIuڤu tü nüchIkImuujutkut MuIeIwu:
¨Tü Ipu uyouktünukut nutümu nu
ukumujüIIIkunu mIIchI,
ekefuujüItpu sünuIn unuIn muڤI
shIu süpüIu ukumujIu mIIchI.
ChI eڤItuukuI tü Ipukut, nIu
MuIeIwu.
Je pututsü muڤI wuuڤIn süku
weڤfüIn tü nuuڤInfukut",
mukut.
43
੅¨TumüshII puuIu jIu: MuyuushIIje
eڤItuuushIn jIu puuIu sümuIwu süpüIu
eeInjunuIn jIu nümuu MuIeIwu
eefe nuIuwutuuIn, nuuڤuIeڤefeenu
jIu suuIIu tIu. Nuyeenu eڤItuunuku
nütümu nu eekuI nuuڤInfeefüIn
tü nuIuwutuukut unuIn.
44
੅Ottu
tuyukuI, tuyuڤuyu chI Ipu jIyouktukuI.
Je sükujee tIu, soto juuڤIn wune
kusu. Tuyuڤuyu chI NüneekujuIukuI
MuIeIwu, je chI eekuI nIyouktüIn
tuyu, umüIouIjeechI", nümukuIuku
Jesús numüIn.
45
੅Ottu müshIڤIyu nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu je
nu fufIseokunu, nuupupu tü
nüküjuItpukut Jesús, nuyuuwutu uuڤu
sünuIn nuyuIn müIn uku nuuڤIn nu
uuڤInmujüIII eڤfüIIIkunu wuyumüIn
suIuڤu tü nüküjuItpukut uchIkI Jesús.

੅KeeڤIfeesü muڤI nuuڤIn nutuڤüIeeIn
Jesús, ottu nnojoIshI nutuڤüIüIn süku
mmoIüIn nuyu seemu tü wuyuu
kumuIuInkut umüIn nünüIkI Jesús
süku nIuIn wune nünüIkImuujuchI
MuIeIwu suujüIn tü wuyuukoIüIfuu.
Süchiki wane ekawaa
22

1
੅AyutshI Jesús sünuIn
nuushujuuIn numuu
nu IuüIuuyuu judíokunu sünuIn
nIkIfujüIn nuyu süku sukuuIppu
tü kusu eڤnnukut suInküIn mmu.
MüshI nIu numüIn:
2
੅¨¿Jumüsü,
suuڤIn jümüIn, tü nukuuIppukut
MuIeIwu sünuIn uIuwutuwuu? Tü
nuIuwutuuyukut MuIeIwu, müsü uku
suuڤIn nukuuIppu wune uIuwutuushI
ekefuujukuI wune ekuwuu mIyoڤu
shIkIIfu kuڤwuyuusee nütümu
wune nüchon.
3
੅NüjütukuIuku
nu nüchepchIukunu süpüIu
neenujüInjutüIn wune wuyuuIfuu
sünuInmüIn tü mIڤIfuukut. Nuyusuڤu
nu eenujIfuushIkunu nupüshuu,
ooڤuIuuyuu müshII nuyu suuIIu untuu
sünuInmüIn tü mIڤIfuukut.
4
੅¨NIusu chI uIuwutuushIkuI,
nüjütukuIuku nüchIkuu wune
nüchepchIuIfuuyu nunuInmüIn
nu eenujIfuushIkunu süpüIu
Muteo੄21 ,੄ 22
60
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
numüInjutüIn numüIn: 'Jooڤuyu
jümuuIu, kettuuItpu tü eküütkut
jüpüIu. ShIu oڤutInnuku uuڤIn
tü puuڤu kuüsüsükut muڤI
süpüIu tü mIڤIfuukut. Anukuju
müIeku juڤunumuutüIe chumüIn
nIpIuIuڤumüIn chI uIuwutuushIkuI
sünuInmüIn tü ekuwuukut
shIkIIfukut tü kuڤwuyuuseekut
nütümu chI nüchonkuI'.
5
੅¨Ottu nu eenujIfuushIkunu
nupüshuu, nnojotsü kupüIuIn nuuڤIn
shIu. Noڤunuyuu numukuIuku
sünuIn nuڤyutuuIn. EeshII oڤunukuI
sünuIn upünujuu, sünuIn uyuIujuu
je sünuIn oIkkuwuu.
ô
੅Ottu nu
wuneeIfuu eenujIfuushIkunu,
neڤfuڤuIu umüInchII nu uchepchIee
ujütüüshIkunu nunuInmüIn.
NutuڤüIukuIuku nuyu süpüIu noڤutuu
uuڤIn.
7
੅NIusu chI uIuwutuushIkuI,
nuushIchIjuukuIuku muڤI.
NüjütukuIuku nu nüsufuIuutsekunu
süpüIu noڤunuڤuIüIn nuuڤIn nu
uwomuyuushIIkunu je süpüIu
nuڤujüInjutüIn tü mIIchIkuIüIfuu
suIuڤu tü pueuIo kepIukut uIuڤu nuyu.
8
੅¨NümukuIuku chI uIuwutuushIkuI
numüIn nu nüchepchIukunu:
'KettuuItpu tü ekuwuukut. Ottu
nu eenujIfuushIkunu tutümu,
nnojoIIIjuڤu wuyuuIn unushII süpüIu
untuu sünuInmüIn tü mIڤIfuukut.
9
੅Anukuju müIeku juڤunüIe jooIuڤu
chuu metkuufuIuڤupünuu süpüIu
shIuIn jeenujüIn wuyuu eekuI eeIn
neڤe sünuInmüIn tü ekuwuukut',
nümukuIuku numüIn.
10
੅NoڤunukuIuku
nu nüchepchIukunu chuu
metkuufuIuڤupünuu sünuIn nuntIfüIn
süpüshuu wuyuu eekut nupüIu
sünuInmüIn tü mIڤIfuukut, wuyuu
eekuI unumIuIn je eekuI mojuIuuIn.
WotokuIuku nIpIu chI uIuwutuushIkuI
süku süntüIn wuyuu wuttu suuIIn
sünuInmüIn tü ekuwuukut shIkIIfukut
kuڤwuyuusee nütümu chI nüchonkuI.
11
੅¨Wunuu sümuu nekuuIn
nu wuyuukunu, untüshI chI
uIuwutuushIkuI nuڤukumüIn.
NIڤfukuIuku wune wuyuu suIuڤu neڤe
wune nüsheڤIn nnojotsü süpüIujutüIn
wune mIڤIfuu shIkIIfu kuڤwuyuusee.
12
੅NümukuIuku chI uIuwutuushIkuI
nümüIn: 'WuuڤIfuu, ¿jumüshI yuukuڤu
pIu suIuڤu wune püsheڤIn nnojotkut
süpüIujutüIn wune mIڤIfuu shIkIIfu
kuڤwuyuusee?', nümukuIuku. Ottu
chI wuyuukuI, koڤutüshI nIu nuuIIu.
13
੅¨NümukuIuku joo chI
uIuwutuushIkuI numüIn nu
nüchepchIukunu: 'Jüüttuu
jümuuIu nütünu ooڤuIuku nüsuڤu
chIfu wuyuukuI. JujuIttIfu nIu
unooIpuڤumüIn suڤukumüIn tü
pIyuushIkut eefe shIڤyuIujüIn muڤI
wuyuu wuneepIu sütümu tü müIIuu
shIڤfukut', nümukuIuku.
14
੅¨TumüshII puuIu jIu: Eenukünüsü
wuyuu wuInmu nütümu MuIeIwu
chuu eemüInfe nuIuwutuuIn. Ottu
nuڤuku nu eenukünukunu, eeshII
wuInmu eekuI nuyouktüIn untuu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Asakinnayaashi 3esús
sooڤopünaa tü neerü
QPLQMDWNDWFKLVODODVKLNDLPPD
15
੅ShIusu mupu tIu, noڤunukuIuku
nu fufIseokunu nümuڤunujee
Jesús süpüIu nuushujuujIfuuIn
süchIkI tü nuuڤInfüInjutkut nüku.
KeeڤIfeesü nuuڤIn nunteeIn sünuIn
wune pütchI suڤuku tü nümukut
Jesús süpüIu süsuIuInjuchIn
nIu nutümu.

੅NujütukuIuku nu
fufIseokunu wune nu nekIfujüInkunu
nünuInmüIn Jesús ooڤuIuku wune
nümuujunukunu Hefodes chI
Muteo੄22
61
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
süIuüIushIkuI mmu, sünuIn numüIn
nümüIn Jesús:
÷EkIfujüIkuIee, wutüjuu uuڤuchI
pIu sünuIn shIImüIn tü pümukut
sünuIn ekIfujuu tü nuIuwutuukut
unuIn MuIeIwu, je sünuIn mutüjüIn
pIu kuchekuIuu suڤutku wuyuu.
17
੅WusukIfee umüInchI pIu sünuIn
wune kusu: ¿AnushIIsü suuڤIn
pümüIn wuwuIuujüIe tü neefü
nümüInjutkut Cesuf chI joyotokuI
chuڤuyu Romu sünuIn uIuwutuwuu
suuڤu mmukut, nnojottuupu unuIn?
18
੅Ottu müshIu Jesús, süku
nIyuuwutüIn suuڤu sünuIn
nuuڤInfeeIn kusu mojusü nümüIn,
nümukuIuku numüIn:
÷JIu pIumukunu oڤupünuu,
¿jumüsü juuڤuIukeekuڤu tuuڤIn süku
pütchI shIIڤIfee süsuIuInjuchIn tuyu
jütümu?
19
੅Icheڤefu tumüIn wune
neefü kuchueefu uwuIuujIupüڤükut
nümüIn chI süIuüIushIkuI mmu,
teڤfuIwu shIu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
NusuujukuIuku tü neetkut
nümüIn.
20
੅NüsukIfukuIuku nuyu
Jesús:
÷¿Jufu kuyuukuuku
tü sünuInkut? ¿Jufu
kunüIIumuujuchIku shIun?
÷ nümukuIuku numüIn.
21
੅÷ShIu nIyuukuu ooڤuIuku
nünüIIu Cesuf tü sünuInkut
÷ numukuIuku nümüIn.
AsouktüshI Jesús:
÷TumüshII puuIu jIu: Anukuju
müIeku juuڤInfüIe tü nuIuwutuukut
unuIn Cesuf ottu juuڤInfüInjutü tü
nuIuwutuukut unuIn MuIeIwuyu
÷ nümukuIuku numüIn.
22
੅PonokuIuku muڤI nuuڤIn
nuyukunu tü nüsouktIukut Jesús.
NoڤunukuIuku nümuڤunujee sükujee
tIu.
Shiimüin maڤi naajüin 3esús
tü osoڤirawaakat aaڤin
23
੅Antüsü soڤu kuڤIkut tIu
nünuInmüIn Jesús süpüIu
süsukIfuyuuInjuchIn nIu wune
wuyuuIfuu judío kunüIIusü ¨suduceo"
münüIn. NnojoIeefü osoڤIfuwuu
uuڤInyüü süchIkIjee ouktuu müsü
tü shIkIfujupüڤükut unuIn tü
wuyuukoIüIfuu.
24
੅NumukuIuku joo
nümüIn Jesús:
÷EkIfujüIkuIee, müsü nünüIkI
MoIses wumüIn suIuڤu tü
ushujünukut puuIu: ¨MüIeku ouktüIe
wune wuyuu sümuu muchoIn
nIu, unushI müIeku nIIsufüIe
chI nImüIIukuI nüchukumüIn
süpüIu kuchooInjutüIn tü jIetkut
nütümu", müsü.
25
੅EetuushIIjuڤu
ukufutshIshII wuyuu puwuIuuwushII.
KuڤwuyuuseshI chI epuyuukuI
sümuu ouktüIn nIu muchoInwuڤuyu
sümüIn tü nuڤwuyuusekut.
NIIsutkuIuku chI nImüIIukuI
sümüIn tü jIetkut.

੅OuktutuushIju
chIIڤIyu nnojoIwuڤuyu kuchoIn
sümüIn tü jIetkut. EIsuttuujuڤu joo
wuneڤeyu nüchukumüIn. Mutuujuڤu
uku nukuuIppu nupüshuu nu
ukufutshIshIIkunu uwuIuyuwuu.
OuktüshII nuyu sünuIn muchoIn
sümüIn tü jIetkut nutümu.
27
੅Je
ooڤuwoڤutpu nu suڤwuyuusekunu
nupüshuu, ouktüsü mupu shIu
nuchIIfuujee.
28
੅SuڤwuyuuseshII
nupüshuu nu ukufutshIshIIkunu
kutuIwuڤuyu soڤu. WusukIfee
umüInchI joo pIu sooڤopünuu tIu:
Soڤu tü kuڤIkut susoڤIfuuInjuteetkut
oڤu suuڤIn wuyuu puujüIn,
¿jufuIeechI kuڤwuyuuseku tü wuyuu
ouktumuڤukut? ÷numukuIuku nu
suduceokunu nümüIn Jesús.
29
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
Muteo੄22
62
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷Nnojotsü jIyuuwutüIn suuڤu
tü ushujuushIkut suIuڤu tü
nüchIkImuujutkut MuIeIwu. Je
nnojotsü jütüjuuIn nuuڤu MuIeIwu
sünuIn püIushuutuIn muڤI nIu.
¨NnojoIeefü osoڤIfuwuu uuڤInyüü
süchIkIjee ouktuu", jümukuIuku
neڤe. Sükujee tIu, nnojotsü IotüIn
tü jünoujukut.
30
੅SusoڤIfuupu suuڤIn
wuyuu süchIkIjee ouktuu, nnojoIeefü
puڤwuyuuseewuIn, süku meenuIn
uku nuyu suuڤIn nukuuIppu nu
uupIeekunu chukunu nümuڤunu
MuIeIwu sümuu muڤwuyuuseIn nuyu.
31
੅JIu munoujuInsuIIIkunu sünuIn
susoڤIfuuInjutüIn suuڤIn wuyuu, soto
juuڤIn tü nümukut chI MuIeIwukuI
numüIn nu jutuushInuukunu
ushujünukut puuIu sünuIn muu:
32
੅¨TuyukuI, NümuIeIwusekuI
Abfuhum, NümuIeIwusekuI Isuuc,
NümuIeIwusekuI Jucob", müshI.
TumüshII puuIu jIu: ChI MuIeIwukuI,
nnojoIshI SümuIeIwuseIn wuyuu
ouktüsü. SümuIeIwuse eekuI kutüIn
soڤu ÷nümukuIuku Jesús numüIn.
33
੅Je kettuupu nünüIkI Jesús,
ponusü muڤI suuڤIn tü wuyuu
wuttukut suuIIn tü nIkIfujukut unuIn.
Tü cheڤojaa!eekat maڤi
süpü!a saaڤinrüin wayuu
34
੅Ottu nu fufIseokunu, nuupupu
süchIkI tü suduceokuIüIfuu
sünuIn yüütüIn shIu nütümu Jesús,
nukotchujuukuIuku nünuInmüIn Jesús.
35
੅Je nuڤuku nu fufIseokunu, eeshI
wune wuyuu kufuIouktumuujuchI.
Süku keeڤIfeeIn muڤI nuuڤIn nünteeIn
sünuIn wune pütchI suڤuku tü nümukut
Jesús süpüIu süsuIuInjuchIn nIu
nutümu, nüsukIfuyuuIn Jesús sünuIn
wune kusu sünuIn nümüIn nümüIn:

੅÷EkIfujüIkuIee, ¿jufut
uIunuڤuIeeku sünuIn unuIn suڤukujee
süpüshuu tü nuIuwutuukut unuIn
wuyu MoIses? ÷nümukuIuku
nümüIn.
37
੅NüsouktukuIuku Jesús nümüIn:
÷MuIeIwu, chI PümuIeIwusekuI,
unushI uIfe püpüIu wuneepIu süku
süpüshuu puuڤIn. AnushI jüIüjüIe puuڤIn
MuIeIwu wuneepIu.
38
੅AIunuڤuIeesIu
muڤI tüü suڤukujee süpüshuu tü
nuIuwutuukut unuIn jIu MoIses.
39
੅Je
eesü wuneڤeyu uIunuڤuIeesIu muڤI
sünuIn unuIn, müsü muyuu: Anusü
uIfe püpüIu wuyuu süpüshuu muu uku
uIIn pIu püpüIujIfuu.
40
੅Tü pIumusükut,
shIu suuڤInku süpüshuuIeڤeyu tü
nuIuwutuukut unuIn MoIses je
süpüshuuIeڤeyu tü nekIfujupüڤükut
unuIn nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu.
Asakinnüshii na fariseokana
nütüma 3esús
41
੅SünuIn eeIn nu fufIseokunu
jutkutüIn nüڤütpuڤu Jesús,
nüsukIfukuIuku nuyu:
42
੅÷¿JufuI chI CfIstokuI unüIIu
suuڤIn jümüIn? ¿JufuI kooڤuIIwoڤuku
nIu? ÷nümukuIuku numüIn.
÷NIu kooڤuIIwoڤuku DuvId
÷ numukuIuku nümüIn.
43-45
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Soto juuڤIn nünüIkI DuvId, tü
nümukut puuIu nütümu chI NuuڤInkuI
MuIeIwu sünuIn muu:
¨MüshI chI MuIeIwukuI nümüIn
chI TusenyotsekuI:
'KojutshuutushI pIu tutümu.
PüIkkuIuu puIuwutuuIwu
tekIuIuڤujee.
Soڤu wune kuڤI, tuyumüIeefü
tü püڤünüükuIüIfuu süpüIu
muIuInjutüIn shIuIfuu
püpüIu' ".
¨TusenyotsekuI" nümüIejeڤe DuvId
nümüIn CfIsto, ¿jumukuuIppuIInjuchI
Muteo੄22
63
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nuuڤuIIwoڤuIuukuڤu neڤe nIu?
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.

੅Ottu nu fufIseokunu, Isusü
nuchIkI usouktuu nIڤIpujee Jesús.
Je süchIkIjeefeڤeyu kuڤIkut tIu,
nooڤuIuuIchIpu suuIIu nusukIfuyuuIn.
Nüchiaain 3esús na nikirajüinkana
QRXOLDQDODODD\XXMXGtRNDQD
23

1
੅ShIusu süchIkIjee tIu,
nümukuIuku Jesús sümüIn
tü wuyuu wuttukut suuIIn ooڤuIuku
numüIn nu nIkIfujüInkunu:
2
੅¨Nu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku
nu fufIseokunu, nuyu IuüIuushIIku
süpüIu ekIfujuu wuyuu sünuIn tü
nüshujukut MoIses.
3
੅Je sükujee
tIu, unukuju müIeku joonooIe
sümuu süpüshuu tü nuIuwutuukut
unuIn. Akutsu nnojoIüIn jüshuteeIn
nukuuIppu, süku wuyuuIn neڤe nuyu
pIumu oڤupünuuchII suuڤu nnojoIüIn
nuuڤInfüIn tü nuIuwutuukut
unuIn MoIses.
4
੅NuIuwutuuIn tü
wuyuukoIüIfuu sünuIn uuڤInfuu kusu
kupüIeesü sümuu nnojoIIIn eeyuuIn
nukuuIInjüIn shIu.
5
੅¨Tü kusu nuuڤInfukut, nuuڤInfüIn
neڤe süpüIu neڤnnüIn sütümu
wuyuu je süpüIu neڤnnuujünüIn
sünuIn keIsuIuIn nukuuIppu
nuڤupuIu MuIeIwu. MIyoڤu muڤI sot
nusheڤIn je mIyoڤu muڤI tü kusu
eڤItuunukut nutümu neڤIpoIuڤu je
sünuIn nutünu kuIuڤukot wune
pütchI nüchIkImuujutkut MuIeIwu.
ô
੅YuIetuyuusü nuuڤIn suڤupuIu
wuyuu. KeejIusü numüIn joyotoo
suIuڤu neInuse nu jüIuüIuyuukunu
sünuIn wune ekuwuu je suIuڤu tü
ekIfujüIeekut,
7
੅je kojuteeshI nuyu
sütümu wuyuu chuu metkuufuIuڤu
sümuu 'EkIfujüIkuIee' numüneeIn
nusukünupu.
8
੅¨Ottu jIukunu, süku wuneeshIn
neڤe chI JüsenyotsekuI, unukuju
müIeku nnojofuIe keeڤIfeeIn
juuڤIn 'IuüIuushIkuIee' jümüneeIn.
PuwuIuuwushII jIu jüpüshuu,
nnojotsü jufuIüIn uIutuڤutuIüIn
ujut.
9
੅Je unukuju müIeku nnojofuIe
'Tuutuu' jümüIn sümüIn wuyuu
yuu suuڤu mmukut, süku jumüIn,
wuneeshIn neڤe chI JüshIkuI chukuI
IIpünuu.
10
੅Je unukuju müIeku
nnojofuIe jücheküIn 'EkIfujüIkuIee'
jümünüIn, süku jumüIn, wuneeshIn
neڤe chI EkIfujüIkuI jIu, tuyukuI
chI CfIsto NüneekujuIukuI
MuIeIwu.
11
੅ChI wuyuu eekuI
nücheküIn süpüIeefuu IuüIuuIn
juڤuku, ucheküshI nIڤyutuuIn jümuu
jüpüshuu.
12
੅ChI eekuI yuIetuyuuIn
nukuuIppu suڤupuIu wuyuu,
nnojoIeechI kusujuchIn nümüIn
MuIeIwu. AIuڤusu chI eekuI nnojoIüIn
yuIetuyuuIn nuuڤIn, kojuteechI
nütümu.
Kasa!ajanasü nütüma 3esús
tü piamaakat oڤupünaa
13
੅¨JIukunu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku nu
fufIseokunu, jIu pIumukunu oڤupünuu,
'AIshuڤujuu' meenu jIu, süku
kusuIujuneefüIn jümüIn tü mojusü
juuڤInfukut sünuIn junujuIüIn suuIIu
wuyuu tü nIkIfujukut unuIn MuIeIwu
süpüIu shIkefoIüIn nünuInmüIn
eefe nuIuwutuuIn. Nnojotsü
joonooIn umuu nünüIkI MuIeIwu je
jutuunujüIn nukuuIppu nu eekunu
nuuڤInfeeIn tü nuIuwutuukut unuIn.
14
੅¨JIukunu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku
fufIseokunu, jIu pIumukunu oڤupünuu,
'AIshuڤujuu' meenu jIu, süku
kusuIujuneefüIn jümüIn tü mojusü
juuڤInfukut sünuIn jIڤIkeڤefüIn wuyuu
Muteo੄22 ,੄ 23
64
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
eekuI ouktüIn suڤwuyuuse shIIڤIfee
juupuweeIn sükofoIo. Je süchIkIjee,
kumuڤushII jIu sünuIn jüchuntuyuuIn
nümüIn MuIeIwu suڤupuIu wuyuu
shIIڤIfee kojuteeIn jIu sütümu.
AIunuڤuIeejeefIu muڤI sünuIn süsuIuIn
jIu nütümu MuIeIwu suuIIIjee tIu.
15
੅¨JIukunu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku
fufIseokunu, jIu pIumukunu
oڤupünuu, 'AIshuڤujuu' meenu jIu,
süku kusuIujuneefüIn jümüIn tü
mojusü juuڤInfukut. OڤunüshII jIu
suInküInpünuu mmukut süpüshuu
süpüIu jImeڤejüIn suuڤIn wuyuu
wuInmu shIIڤIfee süshutüIn
sukuuIppu tü jünouIukut. Je
chI eekuI nüshutüIn jukuuIppu,
uIunuڤuIeeshIu sünuIn süsuIeechIn
nIu juuIIu chumüIn HudesmüIn
süpüIeekut tü ouktüsükuIüIfuu.

੅¨JIu eڤItuuushIkunu juushIn
süpüIu jIIڤIyutüInjutüIn tü wopukot
sümüIn wuyuu eekuI moڤuIn sünuIn
moڤuInyu neڤe jIu, 'AIshuڤujuu' meenu
jIu, süku kusuIujuneefüIn jümüIn tü
mojusü juuڤInfukut, mukunu sünuIn
ekIfujuu: 'MüIeku punsuuIe jünüIkI
suIuڤu sünüIIu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu sünuIn juuڤInfüInjutüIn
wune kusu, nnojoIeefü unoujünüIn
jümüIn. Ottu müIeku punsuuIe
jünüIkI suIuڤu sünüIIu tü oofo
suIuڤukot tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu, unoujüneefü jümüIn',
müshII jIu.
17
੅JIu muuڤInkunu
uuڤIn, jIu moڤusuIIIkunu, ¿jumüshII
nnojoIIIkuڤu jIyuuwutüIn suuڤu
sünuIn shIuIn uIunuڤuIeeIn muڤI tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu suuIIu tü
oofo suIuڤukot? Tü oofokot, kojutsü
nümüIn MuIeIwu süku suIuڤuIn neڤe
shIu tü uڤwuujüIeekut.
18
੅¨Ottu mutuutshII joo jIuڤuyu:
'MüIeku punsuuIe jünüIkI suIuڤu
sünüIIu tü uڤujüIeekut suIuڤukot
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu sünuIn
juuڤInfüInjutüIn wune kusu,
nnojoIeefü unoujünüIn jümüIn. Ottu
müIeku punsuuIe jünüIkI suIuڤu
sünüIIu tü kusu uupünukut suuڤu,
unoujüneefü jümüIn', mupüڤüshII
jIu.
19
੅JIu moڤusuIIIkunu, ¿jumüshII
nnojoIIIkuڤu jIyuuwutüIn suuڤu
sünuIn shIuIn uIunuڤuIeeIn muڤI tü
uڤujüIeekut suuIIu tü uupünukut? Tü
uupünukut, kojutsü nümüIn MuIeIwu
süku suuڤuIn neڤe tü uڤujüIeekut.
20
੅Je sükujee tIu, chI eekuI punsuuIn
nünüIkI suIuڤu sünüIIu tü uڤujüIeekut
sünuIn nuuڤInfüInjutüIn wune
kusu, suIuڤusIu neڤe sünüIIu tü
usüIujünukut suuڤu.
21
੅Akuڤuyu chI
eekuI punsuuIn nünüIkI suIuڤu
sünüIIu tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu,
suIuڤusIu neڤe nünüIIu chI kepIukuI
suIuڤu.
22
੅Je chI eekuI punsuuIn
nünüIkI suIuڤu sünüIIu tü kusu
chukut IIpünuu, suIuڤusIu neڤe
sünüIIu nIInuse MuIeIwu ooڤuIuku
nIukuI chI joyotukuI suuڤu. NIuInjuchI
kojutku jütümu nümüIwu.
23
੅¨JIukunu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku
fufIseokunu, jIu pIumukunu
oڤupünuu, 'AIshuڤujuu' meenu
jIu, süku kusuIujuneefüIn jümüIn
tü mojusü juuڤInfukut sükujee
kuchekuIuڤutuIn jIu sümüIn wuyuu
sümuu nnojoIüIn jümüIIujüIn eekuI
müIIuIn, je sükujee nnojoIüIn
juuڤInfüIn tü jümukut nümüIn
MuIeIwu. NnojoIshII jIu tuڤüIüjüIn
umüIn suuIIIjee jüsüIujüIn süpüshI
jIڤyutuuIn nümüIn MuIeIwu, süku
shIuIn tü nuIuwutuukut unuIn
MoIses. NnojoIshII jIu tuڤüIüjüIn
umüIn suuIIIjee jüsüIujüIn
süpüshI süpunu wunuڤu eekuI
ekünuujuuIIn. ShIu sünuInjee
Muteo੄23
65
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nnojoIüIn juuڤInfüIn süku süpüshuu
juuڤIn tü uIunuڤuIeekut sünuIn
unuIn, muu uku uIIn MuIeIwu jüpüIu
je juuڤInfüIn tü unukut sümüIn
wuyuu süpüshuu.
24
੅EڤItuuushI jIu
juushIn süpüIu jIIڤIyutüInjutüIn
tü wopukot sümüIn wuyuu eekuI
moڤuIn sünuIn moڤuInyu neڤe jIu.
ShIukuIujusu kumuuIn muڤI juuڤIn tü
nnojotkut cheڤojuuIn suuIIuIeڤeyu tü
cheڤojuukut muڤI süpüIu juuڤInfüIn.
25
੅¨JIukunu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku
fufIseokunu, jIu pIumukunu
oڤupünuu, 'AIshuڤujuu' meenu
jIu, süku kusuIujuneefüIn jümüIn
tü mojusü juuڤInfukut. JIukunu
keIsuIukunu muڤI neڤe sümüIn jIItuIn
je jüpüIuutse süpüIu uIeInjutüIn
shIu, nnojotkuIujusu jIIsuIujüIn
juuڤIn süpüIu uIeInjutüIn shIu.
Yufüttüsü muڤI, süku jüIüjuIn juuڤIn
kusu mojuIuڤut wuneepIu, muu uku
kuchIIfuuu uuڤIn wushIfüü.

੅JIu
fufIseo moڤusuIIIkunu, juuڤuIuu
suuIIu yufüttüIn juuڤIn süpüIu
juuntüInjutüIn juuڤInfüIn tü
nüchekukut MuIeIwu jüpüIeefuu.
27
੅¨JIukunu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku
fufIseokunu, jIu pIumukunu
oڤupünuu, 'AIshuڤujuu' meenu jIu,
süku kusuIujuneefüIn jümüIn tü
mojusü juuڤInfukut. Muu uku tü
umouyuukoIüIfuu sünuIn unusüIn
muڤI shIyoIojo süku kusuuIn muڤI
sütümu tü kuutkut, sünuIn wotüIn
muڤI shIImse wuyuu je süpüshuu
kusu yufüttüsü,
28
੅ukuڤuyu jIukunu
pIumukunu oڤupünuu: EڤnnüshII jIu
sütümu wuyuu sünuIn unumIuIn
süku juuڤInfüIn suڤupuIu tü
nüchekukut MuIeIwu juushIn. Ottu
yuu suIuڤu juuڤIn, keeڤIfeesü juuڤIn tü
mojusükot.
Kasa!ajaneerü naainja!a na
!aü!aayuu judíokana
QWPD0DOHLZD
29
੅¨JIukunu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku
fufIseokunu, jIu pIumukunu oڤupünuu,
'AIshuڤujuu' meenu jIu, süku
kusuIujuneefüIn jümüIn tü mojusü
juuڤInfukut sünuIn kojutuyuuIn
jütümu nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu puuIu sümuIwu je nu
wuyuukunu eekuI IotüIn nukuuIppu
nuڤupuIu MuIeIwu. JuuInjIfuyuu
utuchII nuyu shIIڤIfee 'kojutuIeeku
muڤI nuyu nutümu' sümeeIn wuyuu
jümüIn.
30
੅Je juujüIn jIukunu,
jIyouktüIn tü nuuڤInfukut puuIu nu
jutuushInuukunu sünuIn noڤutIfüIn
nuuڤIn nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu.
31
੅JIyuuwutu uuڤuIu
sünuIn nooڤuIIwoڤuIn jIu nu
wuyuu oڤutukunu nuuڤIn nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu.
ShIImüIn sünuIn müInyu uku
jIu nuuڤIn nu jutuushIkunuIfuu.
32
੅Acheküsü juuڤInfüInjutüIn jooIuڤu
tuku tü kusu mojusü suIuڤukut
juuڤIn süpüIu shIkefuujüIn jütümu
tü kusu mojusü noڤttukut unuIn nu
jutuushIkunuIfuu.
33
੅¨JIukunu wüI ouktusIfoڤut, eڤfüIII
wuyumüIn jIu. ShIImüIn sünuIn
süsuIeenuIn jIu nütümu MuIeIwu.
Nüjüteenu jIu suڤukumüIn tü sIkIkut
kunüIIukut Hudes eefe süpüIee tü
ouktüsükuIüIfuu.
34
੅AjüteechI tuyu
jünuInmüIn wuyuu juupIuInjutkut
nünüIkI MuIeIwu, wuyuu eekuI
kekIIn, ooڤuIuku wuyuu ekIfujüIIn.
Eejeenu eekuI jükuchefeenuIn
süpüIu ouktuu. Eejeenu eekuI
jIڤyuuteenuIn suIuڤu tü ekIfujüIeekut.
Eejeenu eekuI jüIojüIn nuchIIfuu
Muteo੄23
66
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suIuڤupünuu tü pueuIokut süpüshuu.
35
੅Ottu tü kusu juuڤInfeetkut nuku
nu wuyuukunu tujütujunukunu
jünuInmüIn, kusuIujuneefü jümüIn
muuڤuyu uku kusuIujuneefüIn numüIn
nu jutuushInuukunu tü kusu mojusü
nuuڤInfukut numüIn nupüshuuIeڤeyu
nu wuyuu Iotokunu ukuuIppu
nuڤupuIu MuIeIwu oڤutInnukunu
uuڤIn süchIkIjee sükumujünüIn
tü mmukut. Oڤttüsü nüku AbeI
nünuInmüInfeڤeyu Zucufíus chI
nüchonkuI Befequíus, chI oڤutünukuI
uuڤIn pusunuIn sünuIn tü uڤujüIeekut
sümuu tü uڤwuujüIeekut.

੅JIu wuyuu
kutukunu oڤu muuڤuIu yuu, shIImüIn
muڤI tü tuküjuItpukut jümüIn sünuIn
kusuIujuneefüIn jümüIn juuInjuIu,
tü shIkefuujIukut tü kusu mojusü
noڤttukut unuIn nu jutuushIkunuIfuu",
nümukuIuku Jesús numüIn nu
wuyuukunu.
Mojusü naaڤin 3esús saa!ii 3erusa!én
37
੅JüIüjukuIuku nuuڤIn Jesús
tü wuyuukoIüIfuu eekut suIuڤu
JefusuIen sünuIn nümüIn
muyuu: ¨AItuuIu muڤI jIu wuyuu
JefusuIenjeڤewuIIIkunu, jIu
oڤutukunu nuuڤIn süku Ipu nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu
uIuwutuuushIkunu jünuInmüIn.
KeeڤIfeepüڤüsü muڤI tuuڤIn
tuuڤInmujüIn jIu, muu uku
suuڤInmujüIn süchon wune kuIIInu.
Ottu jIukunu, jIyouktujuu umuuIü
tIu.
38
੅Sükujee tIu, nnojoIIInupu
kusujunuIn jIu nümüIn MuIeIwu.
39
੅MüshI tuyu jooIuڤu jümüIn
jIu munoujuInsuIIIkunu tunuIn:
NnojoIeechI tuyu jIڤfüIn tuchIkuu
wuneڤefeڤeyu jümuIeepu tumüIn,
'AnutuڤuIeeshIjuڤu muڤI chI
NüjünuIukuI MuIeIwu' ", nümukuIuku
Jesús.
Tü kasa eeڤiyataainjatkat
süpü!apünaa niitaain Cristo
24

1
੅NujuIttukuIuku Jesús
suIuڤujee tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu. Wunuu sümuu
nuڤunujuchIn yuIujee, ufütkuushII nu
nIkIfujüInkunu nünuInmüIn sünuIn
numüIn nümüIn:
÷PIIfukuu sümüIn tü
mIIchIkuIüIfuu yuuyu suIuڤu
süpuutIuse tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu.
Anusü muڤI shIyoIojo ÷numukuIuku
nümüIn.
2
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷¿Ponosü muڤI juuڤIn tü
uڤwuujüIeekut? ShIImuIn tü tumukut
jümüIn: Süpüshuu tüfu Ipu jIڤfukut
joo müInmuڤu yuu, ojuttInneefü
shIu mmoIuڤumüIn sünuIn
süsoIojüneefüIn soڤuweenu wune kuڤI
÷nümukuIuku numüIn.
3
੅ShIusu nuntupu sünuInmüIn tü
wutuI kunüIIukut OIIvos, wunuu
sümuu joyotüIn Jesús chuڤuyu,
ufütkuushII nu nIkIfujüInkunu
numüIwu nünuInmüIn süpüIu
nusukIfüIn nIu:
÷¿JoujuIeefü sujuttInnuku
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu?
÷ numukuIuku nümüIn.
NusukIfukuIuku nIu nuchIkuu:
÷¿Kusu shIyuuwuseetku wumüIn
süpüIu wutüjuuInjutüIn suuڤu
sünuIn süIüڤüIüIn pükuIIu süpüIu
pIweetüInjuchIn, tü sükuIIujutkut
sujuڤIujuuIn kusukut süpüshuu? ÷
numukuIuku nümüIn.
4-5
੅NümukuIuku Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu sümuu tü
wuyuukoIüIfuu: ¨Anteefü wuyuu
wuInmu sünuIn muu: 'Tuyuڤuyu
CfIstokuI', meenu. PüIushII nuyu
nütümu MuIeIwu nuushIn. JuIIu jIu
suuIIu unoujuڤuIuu nuڤuIuIn nuyu
Muteo੄23 ,੄ 24
67
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wuyuukunu muu uku sünoujeefüIn
wuyuu wuInmu nunuIn.
ô
੅JuڤItuInu jIu
uupüIn süchIkI kusuchIkI suInküIn
mmukut süpüshuu, nnojo juInkuuIn
uuڤIn sütümu. JuڤItukuje tIuIfuu,
nnojotsü shIuIn shIyuuwuseIn sünuIn
süntüItpuIn tü kuڤI sujuڤIujuuInjutkut
oڤu kusukut süpüshuu. AIutüInjutIu
neڤe kusu eekuI müIn uku tüü
süpüIupünuu süntüIn kuڤIkut tIu.
7
੅AtkuujIfuujeefü wuyuu suInküIn
mmukut süpüshuu. MüIIeefü muڤI
suuڤIn wuyuu sütümu jumü je
sütümu uyuuIII suInküIn mmu. Je
ukutkujuweefü tü mmukut suInküIn
mmu.
8
੅Je süpüshuu tü müIIuu
shIڤfeetkut wuyuu süpüIupünuu
teweetüIn tuyukuI, meefü uku
suڤttukuI suuIIn joڤuu sümüIn jIeyuu.
9
੅¨Atuڤünneenu jIu sütümu wuyuu
süpüIu müIIuInjutüIn muڤI juuڤIn
sütümu sümuu suڤutIfeefüIn
juuڤIn. Je suuIIIjee jünoujuIn tunuIn,
muuIInjeenu jIu süpüIu wuyuu
suInküIn mmukut süpüshuu.
10
੅Ottu
wuyuu wuInmu, ooڤuIuujeenu suuIIu
unoujuu tunuIn soڤuweenu kuڤIkut tIu.
AtuüjIfuweefü wuyuu nunuInmüIn nu
IuüIuuyuukunu suuڤu kunuInjIfuuIn
suuڤIn.
11
੅¨Je soڤuweenu kuڤIkut tIu, eejeenu
wuInmu nu nünüIkImuujunuyuukunu
MuIeIwu juڤuku. Je unoujüneefü
nuڤuIuIn sütümu wuyuu wuInmu.
12
੅KooڤomüInjeefü wuyuu kuuInjufut
suInküIn mmukut. Je sükujee
tIu, ooڤuIuujeefü wuyuu wuInmu
suuIIu uIjIfuwuu.
13
੅Ottu chI eekuI
nüchechefüIn nuuڤIn suڤunnuu
tü müIIuu nIڤfukut, uyuteechI
oڤtteڤennüIn tutümu.
14
੅SüpüIupünuu
süntüIn tü kuڤI sujuڤIujuuInjutkut
oڤu kusukut süpüshuu, uküjüneefü
sümüIn wuyuu tü pütchI unusükut,
tü süchIkIkut nukuuIppu MuIeIwu
sünuIn uIuwutuwuu. Aküjüneefü
suInküIn mmukut süpüshuu süpüIu
suupünüInjutüIn sütümu wuyuu
süpüshuu. Je kettuupu shIu, unteefü
sükuIIu sujuڤIujuuInjutkut oڤu tü
kusukut süpüshuu.
15
੅¨JIڤfeefü shuڤwutüIn yuu suIuڤu
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu tü kusu
kushüüIusü nüIefujüInjutkut unuInjee
MuIeIwu tü uڤwuujüIeekut, tü
ushujünukut uchIkI puuIu nütümu
DunIeI chI nünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu. (JIu uushujeڤefukunu tü
tushujukut, unukuju jIyuuwutüIe
suuڤu.)

੅Je soڤuweenu kuڤIkut tIu,
nu wuyuu kepIukunu suIuڤu tü
mmukut Judeu, unukuju müIeku
nuڤIuwutuuIe suڤukumüIn tü
uuchIkut süpüIu nunujuIuuInjunuIn
chuڤuyu.
17
੅ChI wuyuu joyotokoI
sheemIoushI tü nIpIukut soڤu kuڤIkut
tIu, nnojoI nIkefoIüIn puüIüڤümüIn
süpüIu nükotchujuuIn nükofoIo.
18
੅Ottu chI wuyuu eekuI nIڤyutuuIn
suIuڤu nIyüüjuse, unukuju nnojoIfe
nüIeڤejüIn nIpIuIuڤumüIn süpüIu
uڤwunujuwuu nüsheڤIn.
19
੅'AIshuڤujuu'
meefü tü wuyuu eekuI IpooIüIn je
eekuI sütuIuyüIüInyu süchon soڤu
kuڤIkut tIu, süku kupüIeejeefüIn
muڤI süpüIeefuu uwutuwuu.
20
੅Jüchuntu nümüIn MuIeIwu
süpüIu nnojoIüInjutüIn süIutüIn
jümüIn tüü juyupü je soڤu sükuIIu
eemefuwuu.
21
੅Soڤuweenu kuڤIkut
tIu, uIunuڤuIeejeefIu muڤI tü müIIuu
shIڤfeetkut wuyuu suuIIu tü shIڤfukut
wuyuu puuIu sümuIwu süchIkIjee
sükumujünüIn tü mmukut je suuIIu
tü shIڤfukut wuyuu muuڤuIu yuu.
NnojoIeefü wune müIIuu eekuI müIn
uku suuڤIn tIu mupeenu.
22
੅MüIeku
nnojofuIeje suuwuIuuIn tü müIIuukut,
ujuڤIujuweefü wuyuu süpüshuu
sütümu. Akutsu nuuwuIeڤefeefüIn
Muteo੄24
68
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
shIu MuIeIwu nuuڤujee nu
uneekuushIkunu nütümu.
23
੅¨Je soڤuweenu kuڤIkut tIu, müIeku
jümünüIe 'JIIfukuu, Ichuu CfIsto chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu chuڤuyu'
je 'JIIfukuu, unII nIu yuuyu', müIeku
jümünüIe, nnojo joonooIn sümuu
tIu.
24
੅Je soڤuweenu kuڤIkuIüIfuu
tIu, eweeteechI wuyuu eekuI 'Tuyu
CfIstoku' nümeechIn, je eekuI
'Tuyu wune nünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu' nümeechIn. AIuuyuu
neڤe nuyuIfuu. PüIushIIjeenu nuyu
sünuIn nuuڤInfeefüIn tü kusu
eekuI müIn uku suuڤIn tü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu
shIIڤIfee nunoujüneeIn unuIn
sütümu wuyuu süpüshuu, juڤItushII
nnojoIIIn unoujünüIn unuIn nutümu
nu nüneekujuIukunu MuIeIwu.
25
੅TuküjüIn jümüIn süchIkI tü
uIuteetkut nnojoIüIwuڤuyu süIutüIn
süpüIu yupuInjunuIn jIu süpüIu.

੅¨MüIeku jümünüIe 'Ifuu CfIsto
chI NüneekujuIukuI MuIeIwu, Ichuu
chuڤuyu IsushIIpuڤu', nnojo juڤunüIn
shIڤIpujee tIu sünuIn jüchujuuIn
tuchIkI. Je müIeku jümünüIe 'Ifuu
puüIüڤü', nnojo jünoujuIn tIu.
27
੅Süku
jumüIn, muu uku tü shIyuukut
juyu shIڤfukut wuyuu süpüshuu
umuchetuuIn chuu sIfumutuڤupünuu,
ukuweechIu tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, tuIeڤejupu, shIڤfeechI wuyuu
süpüshuu.
28
੅MüIeku jIڤfüIe wune
sumuIüIfuu, jütüjuu uuڤut sünuIn
eeIn wune müfüt ouktüsü.
29
੅¨Soڤuweenu kuڤIkut tIu,
süchIkIjee sükuIIu tü müIIuukut,
'EpIyuushIjuujeechI chI kuڤIkuI,
je oyokujuweechI chI kushIkuI,
je ojunuwuujeefü tü
joIotsükoIüIfuu IIpünuujee.
AIunuujuweefü süpüshuuڤuyu tü
kusu chukut IIpünuu'.
30
੅¨Je wunuu muڤI sümuu
tIu, eڤnneefü chuu sIfumutuڤu
wune kusu utüjuuneetkut utümu
suuڤu sünuIn tuntumuuteechIn
tuyukuI chI ShIpuyukuI Wuyuu.
Je tü wuyuukoIüIfuu suInküIn
mmukut süpüshuu eekuI nnojoIüIn
suڤutupujüIn tuyu, uڤwuuteenu nuyu
süku mmoIüIn nuyu teemu. Je
shIڤfeechI tuyu wuyuu, tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu, sünuIn untuu
suڤuku tü sIfumukut. Anushuuteefü
muڤI tü tuntIukut, süku tunteechIn
sünuIn püIushIn je sünuIn eڤItuuushIn
nütümu MuIeIwu süpüIu uIuwutuwuu
wunuu nümuu.
31
੅Eweeteefü wune
shIpIjunu jontofoyoI emetuIuInjutü
muڤI. Je ujütüneenu nu uupIee
nümuڤunujeejunukunu MuIeIwu
süpüIu nukotchujüInjutüIn tü
wuyuu uneekuushIkuIüIfuu nütümu
suInküInjee tü mmukut süpüshuuڤuIe.
32
੅¨Soto juuڤIn sukuuIppu tü
wunuڤu 'hIguefu' münukut. Wunuu
sümuu IyotüIn süpunu tü wunuڤukot,
jütüjuu uuڤuIu sünuIn süIüڤüIüIn
süpüIu süڤItüIn IIwu.
33
੅Akuڤuyu
jIڤfupeenu tü tuküjuItpukut uchIkI
jümüIn, jütüjuweefü uuڤu sünuIn
süIüڤüIüIn muڤI tukuIIu süpüIu untuu.
34
੅ShIImüIn muڤI tü tumukut jümüIn,
uIuteefü tüü süpüIupünuu shIڤfüIn
ouktuu tü wuyuu eekut muuڤuIu
yuu.
35
੅TusoڤIfee uuڤInchII jIu jooIuڤu
sünuIn wune kusu: MuyuuInje
sujuڤtteefüIn tü kusukut chuڤuyu
IIpünuu ooڤuIuku yuu mmoIuڤu
soڤuweenu wune kuڤI, tü pütchI
tekIfujupüڤükut unuIn jIu, uyuteefü
süpüIu kuڤIkut süpüshuu.
Matüjaajuu aaڤu!u jouja!eechin
nü!eڤejüin Cristo

੅¨Nnojotsü sütüjuuIn uuڤu
wuyuu joujuIeefüIn süIutüIn
Muteo੄24
69
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tü tuküjuItpukut uchIkI jümüIn.
JuڤItukuje nu uupIee chukunu IIpünuu,
nnojotsü nutüjuuIn uuڤu. NIu neڤe
chI TushIkuI MuIeIwu utüjuuku
suuڤu nümüIwu.
37-39
੅Soto juuڤIn
nüchIkI Noe. Tü wuyuukoIüIfuu
nnojoIIIwuڤuyu noڤotooIn Noe
suIuڤumüIn tü unuukut, eeڤefuushII
neڤe nuyu sünuIn nnojoIüIn jüIüjuIn
nuuڤIn tü nuuInjuIukut. Nnojotsü
nutüjuuIn uuڤu tü kusu uIutujutkut
numüIn. Je mupu noڤotoopu Noe
suIuڤumüIn tü unuukut, uڤItüsü
tü juyukut sünuIn mIyoڤuIn
muڤI shIu süpüIu ouktujutüIn tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuuڤuIe eekuI
nnojoIüIn nümuuIn Noe suIuڤu
tü unuukut. AkuweefIu tukuIIoڤu
tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
wunuu sümuu tunteechIn tuchIkuu.
40
੅Eejeenu pIumushII wuyuu
sünuIn uڤyutuwuu suIuڤu nuyüüjuse.
TumuweechI wune. OoڤuIuku
wune, tupüteechI.
41
੅Eejeenu
pIumushII jIeyuu sünuIn umoIIInujuu.
Tumuweefü wune. OoڤuIuku wune,
tupüteefü.
42
੅¨Je sükujee tIu, unukuju müIeku
eefe juuڤIn tupüIu tuyukuI, chI
JüsenyotsekuI, süku tuIeڤejüInjuchIn
tuchIkuu jünuInmüIn soڤuweenu
wune kuڤI mutüjuujuukut uuڤu
jütümu.
43
੅Soto juuڤIn wune kusu.
Wune wuyuu nIpIujuchI, müIeku
nütüjuuIeje suuڤu tü kuڤI nüntujuIkuI
oڤu wune kuڤfuwufuI, nnojoIfeeju
süpüIu nutunküInjuchIn suuIIu
nIkefoIüIn chI kuڤfuwufuIkuI.
44
੅MüInjunuyu jIukunu, unushII
müIeku kefuujüIe jIu sümuu eeIn
juuڤIn tupüIu tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, süku tuIeڤejüInjuchIn
tuchIkuu jünuInmüIn soڤuweenu
wune kuڤI mutüjuujuukut uuڤu
jütümu", nümukuIuku Jesús numüIn.
Nüchiki chi achepchiee moonooinkai
VPDDQQLNLFKLODDPDNDL
45
੅NIkIfujukuIuku Jesús jooIuڤu
süku sukuuIppu tü kusu eڤnnukut
suInküIn mmu sünuIn jumüInjutüIn
nukuuIppu nüntupeenu sünuIn
nümüIn: ¨¿JumeechI wune
uchepchIee eekuI kekIIn muڤI sünuIn
tütüIn muڤI sünuIn tü uIuwutuunukut
unuIn nIu? EڤItuuneechI nIu sünuIn
nekIIpüڤüIn nu wuneeIfuu süpüIu
ekIfuu nuyu.

੅Je nüIeڤejupu chI
nüIuumuInkuI, tuIuteefü muڤI
nuuڤIn nümuu müIeku uyutüIe
nuuڤInfüIn süpüshuu tü nIڤItuukut
nüpüIeefuu.
47
੅ShIImüIn tü tumukut
jümüIn, eڤItuuneechI nIu nütümu
chI nüIuumuInkuI süpüIu IuüIuuIn
suuڤu süpüshuuڤuIe tü kusu eekut
nümuڤunu.
48
੅¨¿Jumu müIeku nnojofuIe
jüüjüüIn nIu sümüIn nünüIkI chI
nüIuumuInkuI, müIeku 'NnojoIeechI
untumuutüIn chI tuIuumuInkuI
nüchIkuu' nümutuufüIe neڤe
49
੅sünuIn emIڤIjuwuu ooڤuIuku sünuIn
epefuwuwuu je sünuIn nIڤyuujüIn
nu uchepchIeekunu wunuu nümuu?
50
੅AntuIuu meechIu chI nüIuumuInkuI
soڤu wune kuڤI nnojotkut nuڤutupüIn
oڤu nIu.
51
੅SüsuIu meechIu nIu
nütümu. NIڤIkujuujeechI nIu
nuڤukumüIn nu unoujuyuushIIkunu
nünüIkI MuIeIwu eefe neڤfüIn müIIuu
nupüshuu", nümukuIuku numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
Nachiki na po!ooshiikana majayünnüü
25

1
੅AyutshI Jesús uushujuuIn
numuu nu nIkIfujüInkunu
je tü wuyuukoIüIfuu sünuIn
nümüIn numüIn: ¨¿Jumeefü wuyuu
soڤuweenu tü kuڤI tunteetkut oڤu
Muteo੄24 ,੄ 25
70
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tuchIkuu süpüIu tuIuwutuuIn suuڤu?
Meefü uku suuڤIn nukuuIppu wune
poIooshII mujuyünnüü eڤfujuushII
wune mIڤIfuu shIkIIfu kuڤwuyuusee.
NoڤunukuIuku shIpIuIuڤumüIn tü
wuyuu jeketüjutkut kuڤwuyuuseIn
süpüIu nuڤutupujüInjuchIn chI
wuyuu suڤwuyuuseInjuchIkuI.
AIüڤüjushII nuyu nufumpufuse
wuneڤewuI nukuu.
2-4
੅KekIIshII
muڤI juڤfuIshII nunuInjee nu
mujuyünnüükunu, nnojotsü motüIn
nuuڤIn nuIüڤüjüIn wuneڤewuI nukuu
seIte süpüIu shIIڤIfukuInjutü suIuڤu tü
nufumpufusekut müIeku sujuڤIujuuIe.
Ottu nu wune juڤfuIshIIkunu
mujuyünnüü, süku muuڤIn nuuڤIn,
motüsü nuuڤIn nuIüڤüjüIn seIte
süpüIu shIIڤIfukuInjutü suIuڤu
tü nufumpufusekut.
5
੅NIusu chI
jekechIjuchIkuI kuڤwuyuuseIn,
kouIuInkuIuku nIu sünuIn untuu.
Je süku nnojoIüIn nüntumuutüIn,
nutunkeekuIuku nu mujuyünnüükunu
nupüshuu. Atunku müshIڤIyu nuyu.
ô
੅¨Je süseڤefuڤupünuu uIkut,
suڤwuutukuIuku wune wuyuu
sünuIn muu: 'AnII untüIn chI
kuڤwuyuuseInjuchIkuI. JuIuInu
nüpunupu'.
7
੅AchIjIfuu müshIڤIyu
nupüshuu nu mujuyünnüü
poIooshIIkunu sünuIn yupuInjutüIn
nutümu tü nufumpufusekut süpüIu
nupunupüIn nIu unooIpuڤu.
8
੅Ottu nu
mujuyünnüü motokunu uuڤIn seItu,
numukuIuku numüIn nu eekunu
umuڤunu: 'AyokujuweemutüIfü
tü wufumpufusekuIüIfuu süku
yootchoIn seItu suIuڤu. Anusü
jüsüIujüIe wumüIn süpüshI tü seItu
jümuڤunukut'.
9
੅NusouktukuIuku nu
mujuyünnüü kumuڤunukunu seItu
sünuIn numüIn numüIn: 'Nnojo.
MüIeku wusüIujüIe seItu jümüIn,
eesü süpüIu nnojoIeefüIn wumuڤunu
süpüIu tü wufumpufusekuIüIfuu
müIeku sujuڤIujuumuutüIe suIuڤu.
ShIu unuku uIuڤu müIeku juڤunüIe
sümuڤunumüIn wune wuyuu eekuI
suIkküIn'.
10
੅¨ShIusu nuchIkIfuڤu sünuIn
uchujuwuu seItu, untüshI
chI kuڤwuyuuseInjuchIkuI
mIIchIpuڤumüIn. Nu mujuyünnüü
upunupukunu nIu, ekefotshII jooIuڤu
nümuu suIuڤumüIn tü mIIchIkut
sünuInmüIn tü ekuwuukut. Je
nekefoIupu, süsüfünnukuIuku soڤu tü
mIIchIkut.
11
੅¨ShIusu süchIkIjee
tIu, nuntukuIuku nu wune
mujuyünnüükunu soڤuIuڤumüIn tü
mIIchIkut sünuIn numüIn nümüIn
chI jekechIkuI kuڤwuyuuseIn:
'Tepuyuchee, pujutuIu wupüIeefuu',
numukuIuku.
12
੅Ottu nümukuIuku
numüIn: 'ShIImüIn tü tumukut
jümüIn sünuIn nnojoIIInupuIn
jumujunuIn jIu tumüIn', nümukuIuku
chI jekechIkuI kuڤwuyuuseIn yuu
puüIüڤüjee."
13
੅MüshI joo Jesús: ¨TumüshII jIu
jüchIkuu: Anukuju müIeku yupuIe
jIu sünuIn eeIn juuڤIn tupüIu tuyukuI,
süku tuIeڤejüInjuchIn tuchIkuu
jünuInmüIn soڤuweenu wune kuڤI
mutüjuujuukut uuڤu jütümu".
Nachiki na achepchiee
eڤitaanakana ajapu!uڤu neerü
14
੅NümukuIuku joo Jesús nüchIkuu
numüIn: ¨¿Jumeefü wuyuu
soڤuweenu tü kuڤI tunteetkut oڤu
tuchIkuu süpüIu uIuwutuwuu suuڤu?
Meefü uku suuڤIn nukuuIppu wune
uchepchIee uڤyutuushII nümüIn wune
wuyuu wushIfü. OڤunujuchI nIu
süpüIu kukuIIuu suIuڤumüIn wune
mmu wuttusü. Ottu nümuڤIchIkI,
neenujukuIuku nu nüchepchIukunu
Muteo੄25
71
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nünuInmüIn süpüIu nIڤItuuInjutüIn
nujupuIuڤu tü nuwushIfüInkut
sümuڤInfuڤu nüIeڤejüIn, sünuIn
nümüIn numüIn: 'SümuڤInfuڤu
nnojoIIn tuyu jümuu, unuu tuupüIn
jümüIn tüü süpüIu jIyuIujüIn kusu
süku, jüIkkuIwu shIu, kuchoInwu
tü neetkut jütümu', nümukuIuku
numüIn.
15
੅NIڤItuuIn nujupuIuڤu
wune, juڤfuI woڤot neefü. Je
nujupuIuڤu wune, nIڤItuuIn pIumu
woڤot. OoڤuIuku chI wuneڤe, wune
woڤot. Oڤunüsü nütümu süchIIfuu
tü nountukut nu nüchepchIukunu.
Je süchIkIjee tIu, nuڤunukuIuku
chumüIn eeڤewuIfe nIu.

੅ShIusu
nüchIkIfuڤu, chI nüchepchIu
nIڤItuukuI ujupuIuڤu jufuI woڤot
neefü, oڤttüshI yuuwuIujuڤu sünuIn
uyuIujuu kusu süpüIu nuIkkuuIn.
KuchonkuIuku tü neetkut nütümu,
juڤfuI woڤot, muuڤuyu uku tü
uupünukut puuIu nümüIn.
17
੅Akuujuu
chI nuupukuI umüIn pIumu woڤot,
kuchonsü nütümu pIumu woڤot.
18
੅Ottu müshIu chI nuupukuI umüIn
wune woڤot puuIu, nüpotüIn wune
IshI süpüIu nunujuIüInjutüIn tü
neetkut suIuڤu.
19
੅¨ShIusu mupu kukuIIu
süchIkIjee, nüIeڤejukuIuku chI
wushItshIkuI nIpIuIuڤumüIn süpüIu
nütüjuuInjutüIn suuڤu sukuuIppu tü
neefü nIڤItuukut puuIu nujupuIuڤu nu
nüchepchIukunu.
20
੅ChI nüchepchIu
kujupuIuڤukuI juڤfuI woڤot neefü,
müshI nümüIn: 'AIuwutuushIkuIee,
unuڤuyu juڤfuI woڤot neefü süchon tü
juڤfuIkut woڤot neefü puupukut puuIu
tumüIn. AnuukuIuku tü poIookot
woڤot', nümukuIuku.
21
੅NümukuIuku
joo chI wushItshIkuI nümüIn:
'TuchepchIee, wuyuujuڤu eefu unushI
pIu, unusü muڤI tü puuڤInfukut. Suuڤu
pIkefuujüIn sümuu tü teڤItuukut
püpüIeefuu, muyuusüje puIItchon
shIu, teڤItuuInjuchI pIu jooIuڤu
süpüIu IuüIuwuu suuڤu kusu wuInmu.
Anukuju müIeku tuIutüIe muڤI
puuڤIn wunuu tumuu', nümukuIuku
chI wushItshIkuI nümüIn.
22
੅ChI
nüchepchIu kujupuIuڤukuI pIumu
woڤot neefü, müshI nümüIn:
'AIuwutuushIkuIee, unuڤuyu pIumu
woڤot neefü süchon tü pIumukut
woڤot neefü puupukut puuIu tumüIn.
AnuukuIuku tü pIenchIkut woڤot',
nümukuIuku.
23
੅NümukuIuku chI
wushItshIkuI nümüIn: 'TuchepchIee,
wuyuujuڤu eefu unushI pIu,
unusü muڤI tü puuڤInfukut. Suuڤu
pIkefuujüIn sümuu tü teڤItuukut
püpüIeefuu muyuusüje puIItchon
shIu, teڤItuuInjuchI pIu jooIuڤu
süpüIu IuüIuwuu suuڤu kusu wuInmu.
Anukuju müIeku tuIutüIe muڤI puuڤIn
wunuu tumuu', nümukuIuku chI
wushItshIkuI nümüIn.
24-25
੅¨Ottu chI nüchepchIu
kujupuIuڤukuI wune woڤot neefü, müshI
nümüIn: 'AIuwutuushIkuIee, unuu tü
wuneekut woڤot neefü puupukut tumüIn
puuIu. Sujutü neڤe shIu tunujuIüIn
suIuڤu wune IshI süku mmoIüIn tuyu
peemu, süku wuyuuIn Iche ujupüchI
pIu süpüIu uwuIuujuu shIڤyutuuIn
wuyuu', nümukuIuku neڤe nümüIn.

੅NümukuIuku chI wushItshIkuI
nümüIn: 'TuchepchIee, pIu kuڤIujuukuI
uuڤIn, pIڤfuIu neڤe wuyumüIn tumüIn
tü puuڤInfukut. Süku pütüjuuInje tuuڤu
sünuIn wuyuuIn Iche ujupüchI tuyu,
27
੅¿jumukuڤu nnojotkuڤu puupüIn tü
neetkut sümüIn wune wuyuu süpüIu
shIڤyuteڤefüIn shIu süpüIu kuchoInjutüIn
shIu tupüIu?', nümukuIuku nümüIn.
28
੅¨NümukuIuku joo chI wushItshIkuI
numüIn wune nüchepchIukunu: 'Jüsütu
jümutu nuuIIu tüfu neefü nümuڤunukut
suupünuIwu nümüIn chI kumuڤunukuI
Muteo੄25
72
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
poIoo woڤot.
29
੅TumüshII puuIu jIu:
ChI wuyuu eekuI kooڤomüIn nütümu
tü uupünukut nümüIn, uupüneefü
sooڤomüIn nümüIn. Akuujusu chI
eekuI nnojoIüIn kooڤomüIn nütümu tü
uupünukut nümüIn, usütüneefü nuuIIu.
30
੅Je jooIuڤu, jujuIttIfu chIfu uchepchIee
eڤfüIkuI wuyumüIn unooIpuڤumüIn
suڤukumüIn tü pIyuushIkut eefe
shIڤyuIujüIn muڤI wuyuu wuneepIu
sütümu tü müIIuu shIڤfukut'.
Sükotchajünapa tü
wayuuko!üirua süpüshua
QPODWXڤXPLQ&ULVWR
31
੅¨Je soڤuweenu tü kuڤI tunteetkut
oڤu tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
sümuu eeInjunuIn nupüshuu nu
uupIeekunu tumuu, je sünuIn
eڤItuuushIn tuyu nütümu MuIeIwu
süpüIu uIuwutuwuu wunuu nümuu,
oڤtteechI tuyu sünuIn uIuwutuwuu.
32
੅Je soڤuweenu kuڤIkut tIu,
okotchojüneefü tumüIutuڤumüIn
wuyuu süpüshuu suInküInjee
mmukut süpüshuu. Tukutujeenu
nu wuyuukunu muu uku nütümu
wune unneetpüڤü sünuIn nükutujüIn
tü unneetkuIüIfuu suuIIu tü
kuuڤuIukuIüIfuu.
33
੅Nu wuyuu eekuI
nuuڤInfupüڤüIn tü nüchekukut chI
MuIeIwukuI nupüIeefuu, tukutuIeenu
nuyu yuu tekIuIuڤujee. Ottu
müshIڤIyu nu eekuI nuyouktupüڤüIn
tü nüchekukut chI MuIeIwukuI
nupüIeefuu, tukutuIeenu nuyu yuu
tepeڤefuڤujee.
34
੅¨Ottu tuyukuI, chI
AIuwutuushIkuI, meechI tuyu
numüIn nu wuyuu yuukunu
tekIuIuڤujee: 'AnutuڤuIeeshIIjuڤu
muڤI jIu nütümu chI TushIkuI
MuIeIwu. Anukuju jooIuڤu
jüfütkuuIe tunuInmüIn süpüIu
eeInjunuIn jIu wuneepIu wumuu
chuu eefe wuIuwutuuIn, muu uku
tü nIڤItuutüjütkuIIu sümuIwu puuIu
nükumujuIwuڤuyu tü mmukut je
tü kusukut süpüshuu.
35
੅TeenuküIn
jIu süku jIuInkuIn ekIfüIn tuyu
wunuu sümuu ouktüInkuIn tuyu
jumü, je süku jIuIn usIfüInkuIn
tuyu wüIn wunuu sümuu
münyuusüIn tuyu, je süku jIuIn
ekefotIfüInkuIn tuyu jIpIuIuڤumüIn
wunuu sümuu wufuIttuڤuIn tumüIn
suInküInpünuu mmu,

੅je süku
jIuIn kusheڤInkuIn utümu tuyu
wunuu sümuu musheڤInkuIn tuyu, je
süku jIuIn uuڤInmujüIn tuyu wunuu
sümuu uyuuIIn tuyu, je süku jIuIn
untüInkuIn tunuInmüIn wunuu
sümuu püfeesuInkuIn tuyu', meechI
tuyu numüIn nu wuyuu yuukunu
tekIuIuڤujee.
37
੅MeenukuIuku
teڤIpujee nu yuukunu tekIuIuڤujee,
nu uuڤInfupüڤükunu tü nüchekukut
chI MuIeIwukuI nupüIeefuu:
'SenyotkuIee, ¿joujuchI pIu weڤfüIn
sünuIn jumüsIfüü je wekIfutuuIuIn
pIu? ¿JoujuchI pIu weڤfüIn sümuu
münyuusüü je wusIfutuuIuIn pIu
wüIn?
38
੅¿JoujuchI pIu weڤfüIn
sünuIn wufuIttuڤuIn muu je
wekefotIttuuIuIn pIu wepIuIuڤu?
¿JoujuchI pIu weڤfüIn sünuIn
musheڤInyüü je kusheڤIntuuIuIn
pIu wutümu?
39
੅¿JoujuchI pIu
weڤfüIn sünuIn uyuuIII je sünuIn
püfeesuu je wunuttuuIuIn pIu?',
meenu nuyu tumüIn.
40
੅Ottu
tuyukuI, chI AIuwutuushIkuI,
meechI tuyu numüIn: 'Tumüsü
puuIu tü shIImüInkut jümüIn: Suuڤu
kumuneepüڤüIn jIu sümüIn wuyuu
eekuI müIIuIn, nu uIshIIkunu tupüIu,
nu nnojoIIIkunu jumujunuIn sümüIn
wuyuu, kumuneeshII jIu tumüڤInyu
sükujee tIu', meechI tuyu numüIn.
Muteo੄25
73
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
41
੅¨Ottu numüIn nu wuyuu
tukutuIukunu yuu tepeڤefuڤujee, nu
uyouktupüڤükunu tü nüchekukut
chI MuIeIwukuI nupüIeefuu,
meechI tuyu numüIn: 'JIukunu
uyouktünüInupukunu nütümu
MuIeIwu, juڤunu jümutu yuujee
HudesmüIn eefe süpüIee tü
ouktüsükuIüIfuu, eefe tü sIkI
mutüjüInsutkut uyokujuwuu, tü sIkI
eڤItuuushIkut nüpüIu chI YoIujuukuI
ooڤuIuku nu uڤyutuushIIkunu
nümüIn.
42
੅TuyouktüIn jIu süku
nnojoIInkuIn jIkIfüIn tuyu wunuu
sümuu jumüsIfüIn tuyu, je süku
nnojoIInkuIn jüsIfüIn tuyu wüIn
wunuu sümuu münyuusüIn tuyu,
43
੅je
süku nnojoIInkuIn jIkefotIfüIn tuyu
jIpIuIuڤu wunuu sümuu wufuIttuڤuIn
tumüIn suInküInpünuu mmu, je
süku nnojoIInkuIn kusheڤIn tuyu
jütümu wunuu sümuu musheڤIn tuyu,
je süku nnojoIIInkuIn jünuIuuIn
tumüIn wunuu sümuu uyuuIIn je
püfeesuIn tuyu', meechI tuyu numüIn.
44
੅MeenukuIuku teڤIpujee nu yuukunu
tepeڤefuڤujee, nu uyouktupüڤükunu
tü nüchekukut chI MuIeIwukuI
nupüIeefuu: 'SenyotkuIee, ¿joujuchI
pIu weڤfüIn sünuIn jumüsIfüü je
nnojoIIn wukuuIIIjuIn pIu? ¿JoujuchI
pIu weڤfüIn sünuIn münyuusüü,
sünuIn wufuIttuڤuIn muu suInküIn
mmu, sünuIn musheڤInyüü, sünuIn
uyuuIII, je sünuIn püfeesuu, je
nnojoIshI wukuuIIIjuIn pIu puujüIn?',
meenu nuyu tumüIn.
45
੅Ottu
tumeechIkuIuku neڤIpujee: 'Tumüsü
puuIu tü shIImüInkut jümüIn:
Suuڤu nnojotpüڤüIn kumuneeIn jIu
sümüIn wuyuu eekuI müIIuIn, nu
nnojoIIIkunu jumujunuIn sümüIn
wuyuu, nnojoIIIshII jIu kumuneeIn
tumüڤInyu sükujee tIu', meechI tuyu
numüIn.

੅¨NujütüneenukuIuku süsuIu
nuuInjuIu soڤumüIn tü sIkIkut
süpüIu kuڤIkut süpüshuu. Ottu
müshIڤIyu nu wuyuu uuڤInfupüڤükunu
tü nüchekukut chI MuIeIwukuI
nupüIeefuu, eejeenu nuyu nümuu
MuIeIwu wuneepIu", nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu
sümuu tü wuyuukoIüIfuu chuu suuڤu
tü wutuI kunüIIukut OIIvos.
Noڤutee aaڤinchi 3esús na
!aü!aayuu judíokana


1
੅NIusu Jesús süchIkIjee
tüü, nümukuIuku numüIn
nu nIkIfujüInkunu:
2
੅¨Cheڤojuusü
pIumu kuڤI neڤe süpüIu suڤttüIn tü
'Puscuukut', tü mIڤIfuu süpüIujutkut
sotüIn wuuڤIn wunuu sümuu
nojuIttInnüIn nu wutuushInuukunu
suIuڤujee EgIpto. Je soڤu tIu,
utuڤünneechI tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, muu uku tü tumupüڤükut
jümüIn, süpüIu tukuchennüInjuchIn
süpüIu ouktuu," nümukuIuku numüIn.
3
੅Chukunujuڤu ukotchujuuIn
JefusuIen nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nu IuüIuuyuushIIkunu nuuڤu nu
judíokunu. AkotchujuushII nuyu
suIuڤu nIpIu CuIfás, chI IuüIuushIkuI
nupüIeefuu nu sucefdotekunu,
4
੅süpüIu uushujuujIfuwuu süchIkI tü
nuuڤInfüInjutkut nüku Jesús. ¨Anukuju
wutuڤüfüIe nIu sujuunu wuyuu süpüIu
woڤutIfüInjutüIn nuuڤIn.
5
੅Ottu unusü
müIeku wuuڤInfüIe tIu süchIkIjee
kettuuIn tü mIڤIfuukut suuIIu
suushIchIjuڤuIuuIn nuuIIn wooڤomüIn
tü wuyuukoIüIfuu", müshII nuyu.
Oڤyotünüsü wane °perfume"
saaڤu nikii 3esús
ô
੅AntüshI Jesús suIuڤu tü pueuIo
kunüIIukut BetunIu nIpIuIuڤumüIn
Muteo੄25 ,੄ 26
74
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wune wuyuu SImón unüIIuI, chI
uyuuIshIkuI puuIu sütümu ujuڤttuu
utu.
7
੅Je wunuu sümuu nIkuuIn Jesús,
süfütkuukuIuku nünuInmüIn wune
jIefü uIüڤüjusü wune puchIIshIchon
ukumujuushI süku Ipu kunüIIushI
¨uIubustfo" kuIuڤushI wune ¨peffume"
kojutüsü muڤI. ShIڤyotokuIuku tü
peffumekut suuڤu nIkII.
8
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu neڤfupu
tü suuڤInfukut tü jIetkut, mojushIIsü
numüIn sünuIn nuushujuujIfuuIn
muyuu:
÷¿Jumüsü suڤumüIujuukuڤu tü
peffumekut?
9
੅Kojutpujuڤu muڤI
shIu. Anusüje müIeku suIkkünüIe
süpüIu sükuuIIIjIu wuyuu eekuI
müIIuIn ÷ numujIfuukuIuku sünuIn
nuchIujuuIn shIu.
10
੅Je nuupupu Jesús tü
nuushujuujIfuukut uchIkI,
nümukuIuku numüIn:
÷JuuڤuIuu suuIIu jIyoujüIn
tü jIetkut. Anushuutusü muڤI tü
suuڤInfukut tuku.
11
੅Nu wuyuu
müIIukunu, eejeenu jümuu wuneepIu
süpüIu jüsüIujüInjunuIn numüIn.
Ottu tuyukuI, süpüIujuchIfe
joo yuuwuu jümuu.
12
੅Sükujee
tüü, shIIڤIyutüIn tumüIn tojut
süpüIupünuu tojoItünüIn.
13
੅TumüshII
puuIu jIu: SuInküIn mmu eepünuuIe
süküjüneefüIn tuchIkI tuyukuI chI
OڤtteڤefüIkuI, juڤyeefü süchIkI tü
jIetkut süpüIu sotüInjutüIn suuڤIn
wuyuu tü suuڤInfukut ÷nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.
3udas, aapeeshi nikii 3esús
14
੅NIusu Judus IscufIote, nupüshI
nu poIooshIIkunu pIummüIn
AIuwutuuushIkunu, nuڤunukuIuku
nunuInmüIn nu IuüIuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu
sünuIn nümüIn numüIn:
15
੅÷Jefeefü juwuIuujüIn tumüIn
müIeku tuupüIe nIkII Jesús jümüIn
÷nümukuIuku numüIn.
Ottu nuyukunu, nuküjukuIuku
süchIkI nuwuIuujüIn nIu süku
upünüIn shIkII neefü püIuutu suuڤu
nuupüInjuchIn nIkII Jesús numüIn.

੅ShIusu süchIkIjee tIu, nüchujuuIn
Judus sukuuIppu nuupüIn nIkII Jesús
numüIn.
Tü nümakat 3esús sünain tü
ekawaakat shikiira °Pascua"
17
੅ShIusu süntupu sükuIIu tü mIڤIfuu
Puscuu münukut, tü ekünupüڤükut
unuIn tü pun muڤukusutkut sooIojIu,
nufütkuukuIuku nu nIkIfujüInkunu
nünuInmüIn Jesús sünuIn numüIn
nümüIn:
÷¿JuIusü pücheküIn süpüIeefuu
weküInjutüIn tü Puscuukut,
wekefuujuIwu shIu püpüIu?
÷ numukuIuku nümüIn.
18
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷Juڤunu yuIumüIn suIuڤumüIn
tü pueuIokut nünuInmüIn wune
wuyuu. MeenukuIuku jIu nümüIn
jüntupu nünuInmüIn: ¨MüshI chI
EkIfujüIkuI: 'AntüItpu tü tukuIIu
eڤItuuushIkut nütümu chI TushIkuI.
EkuuInjuchI tuyu tü Puscuukut numuu
nu tekIfujüInkunu pIpIuIuڤu', meenu
jIu nümüIn" ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
19
੅NoڤunukuIuku nu nIkIfujüInkunu
nünuInmüIn chI wuyuukuI. Je
nekefuujukuIuku tü Puscuukut.
20
੅ShIusu joo uIpuڤu, uIkkuIuushI
Jesús sünuIn ekuwuu numuu nu
nIkIfujüInkunu nu poIooshIIkunu
pIummüIn.
21
੅Je wunuu sümuu
nekuuIn, nümukuIuku Jesús numüIn:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn,
uupüneechI ekII tuyu nütümu wune
juڤukujee ÷nümukuIuku.
Muteo੄26
75
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
22
੅MojukuIuku muڤI nuuڤIn nu
nIkIfujüInkunu sütümu tü nümukut
Jesús numüIn. NumukuIuku nümüIn
wuneڤewuIfe nukuu:
÷SenyotkuIee, kusutuuIejese
nnojoIIn tuyuIn chIu.
23
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷ChI uupüInjuchIkuI tekII, nIeechI
chI uchoIotItkuI tü punkut shIfoku
tü shIfukut usuIuu wunuu tumuu.
24
੅ShIImüIn sünuIn toڤutInneechIn
uuڤIn muu uku tü ushujünukut puuIu
tuchIkI tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu. Ottu chI uupüInjuchIkuI
tekII, uIuڤuIeekuIjuڤu muڤI nIu.
AnushIje nnojoIInkuIe jemeIIn nIu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
25
੅Ottu müshIu Judus, chI
uupüInjuchIkuI nIkII Jesús,
nümukuIuku nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, kusutuuIejese
nnojoIIn tuyuIn puushujuuIn uchIkI
÷nümukuIuku.
÷PIu tuushujuuku uchIkI pIukuI
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.

੅Wunuu sümuu nekuuIn,
nuupuukuIuku Jesús wune pun sünuIn
nuupüIn unuIuڤut nümüIn MuIeIwu
suuڤu. NüshuIetukuIuku shIڤIpuwuIIn
shIu numüIn nu nIkIfujüInkunu, sünuIn
nümüIn numüIn:
÷Juupuu jIkuIwu tü punkut.
Muu uku tuupüIn jooIuڤu jümüIn
tü punkut, meechIu tuyu sünuIn
uupujIfuuIn tekII juuڤu jIukunu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
27
੅NuupuukuIuku joo Jesús
wune IItu kuIuڤusü wIIno sünuIn
nuupüIn unuIuڤut nümüIn MuIeIwu
suuڤu. NuupukuIuku shIu numüIn
nu nIkIfujüInkunu sünuIn nümüIn
numüIn:
÷Anukuju müIeku jüsüIe jüpüshuu
wuneڤewuI jukuu süpüshI tü usüüshIkut.
28
੅AsüüshIkut tüü, müsü uku sukuuIppu
tü tushu umüIuInjutkut süpüIu
nIkefuujüInjutüIn chI MuIeIwukuI tü
pütchI jeket punsuutüjütkuIIu nütümu
je süpüIu süIutInnujutüIn suuInjuIu
wuyuu süpüshuu.
29
੅TumüshII puuIu jIu:
Je jooIuڤu yuujee yuu, nnojoIeechI tuyu
usüIn tüü jümuu tuchIkuu wuneڤefeڤeyu
tusüIn jümuu soڤuweenu wune kuڤI
chuڤuyu nümuڤunumüIn chI TushIkuI
MuIeIwu chuu eefe nuIuwutuuIn ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
30
੅ShIusu süchIkIjee neeڤIfujüIn wune
juyeechI nuڤwuujukut uku MuIeIwu,
oڤunüshII nuyu yuIujee suuڤumüIn tü
wutuI kunüIIukut OIIvos.
Aattajaweechi Pedro naashin 3esús
31
੅Je nuntupu sünuInmüIn tü
wutuIkut, nümukuIuku Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu:
÷Oڤuneenu jIu jüpüshuu
tumuڤunujee soڤu uIkut tüü, ottu
jüpüteechI tuyu tumüIwu süku
mmoIeenuIn jIu sheemu tü kusu
mojusü uIuteetkut tumüIn, muu uku
tü sümukut puuIu, tü ushujünukut
suIuڤu tü nüchIkImuujutkut MuIeIwu
mukut:
¨ToڤuteechI uuڤIn chI
unneetpüڤükuI
je suڤwuIukujuweetkuIuku tü
nuڤunneetsekuIüIfuu".
32
੅Ottu shIusu süchIkIjee susoڤIfuupu
tuuڤIn süchIkIjee ouktuu, oڤuneechI
tuyu jüpüIeefuu GuIIIeumüIn ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
33
੅Ottu müshIu Pedfo, nümukuIuku
joo nümüIn Jesús:
÷MuyuushIIje nupüteechIn pIu nu
wuneeIfuu sütümu tü kusu mojusü
uIuteetkut pümüIn, nnojoIfeejuڤu
tupütüInjuchIn pIu pümüIwu.
34
੅NümukuIuku Jesús nümüIn:
÷ShIImüIn tü tumukut
pümüIn: SüpüIupünuu nIڤyuIujüIn
Muteo੄26
76
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wune kuIIInu soڤu uIkut tüü,
upünüIntueechI tuyu punujuIujüIn
uchIkI sünuIn pIڤfuujüIn tuyu
÷ nümukuIuku nümüIn.
35
੅NümukuIuku joo Pedfo nIڤIpujee:
÷JuڤItukujeڤe ouktujuchIn
tuyu pümuu, nnojoIfeejuڤu
süpüIu tuuttujuuInjuchIn puuڤu
÷nümukuIuku.
Je muyuu müsü joo nunüIkI nu
wuneeIfuuyu nIkIfujüInkunu.
Aashajaashi 3esús nümaa chi Nüshikai

੅NIkefoIokuIuku Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu süpümüIn wune
unuڤupü kunüIIusü Getsemuní.
NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Anukuju müIeku jüIkkuIuuIe
yuuyu sümuڤInfuڤu sujeeIn puuIu tuyu
sünuIn uushujuwuu nümuu MuIeIwu.
37
੅NeenujuukuIuku Pedfo ooڤuIuku
Jucobo je Juun, nu nüchooInkunu
Zebedeo, süpüIu nümuuIn.
NuڤttukuIuku Jesús sünuIn mojuIn
muڤI nuuڤIn
38
੅sünuIn nümüIn
numüIn:
÷SüpüIeefuusü muڤI tuuڤIn tü
mojuukut uuڤIn süpüIuInshI tü
müIIuu teڤfeetkut. Anukuju müIeku
yuuIe jIu sümuu eeIn juuڤIn ÷
nümukuIuku numüIn.
39
੅NükutuIuukuIuku joo Jesús
nouIIu mumüIn uku tüsu sünuIn
nuڤwuchIfuuIn mmuIuڤu sünuIn
uushujuwuu nümuu MuIeIwu:
÷Tuutu MuIeIwu, müIeku pücheküIe,
unusüje puuڤuIeڤefüIe touIIu tü
müIIuu teڤfeetkut jooIuڤu. Akutsu
nnojoIüIn shIuInjutüIn puuڤInfüIn
tü tuchekukut neڤe tumüIwu, shIu
puuڤInfüInjutku tü püchekukut
tupüIeefuu ÷nümukuIuku.
40
੅ShIusu süchIkIjee nuushujuuIn
nümuu MuIeIwu, nüshuڤwuIuukuIuku
sünuIn nüfütkuuIn nunuInmüIn
nu upünüInshIIkunu nIkIfujüIn
eefe nutunkujuڤuttuuIn nüpüIu.
NümukuIuku Jesús nümüIn Pedfo:
÷¿JumüshII jIu nnojoIIIkuڤu
juuntüIn eeIn juuڤIn wunuu
tumuu motsoڤoyuukuIjeڤe neڤe?
41
੅Anukuju müIeku eefe juuڤIn
süpüIu jüchuntüIn nümüIn MuIeIwu
suuIIu nuuڤuIukujüIn juuڤIn Sutunás.
MuyuuInje keeڤIfeeIn juuڤIn tü
tuchekukut jüpüIeefuu, Isusü jüchIkI
÷nümukuIuku.
42
੅NükutuIuukuIuku joo Jesús
nüchIkuu nouIIu süpüIu nuushujuuIn
nüchIkuu nümuu MuIeIwu:
÷Tuutu MuIeIwu, müIeku nnojofuIe
pücheküIn suuڤuIuuIn touIIu tü
müIIuu teڤfeetkut jooIuڤu, unukuju
shIuIe puuڤInfüIn tü püchekukut
tupüIeefuu ÷nümukuIuku.
43
੅Je nüIeڤejupu nüchIkuuڤuyu
nunuInmüIn nu nIkIfujüInkunu,
utunküshII nuyu nüpüIu, muu uku
puuIu, süku müIeڤoIn muڤI Iupü nuuڤu.
44
੅NükutuIuukuIuku joo Jesús nouIIu
nüchIkuu süpüIu nuushujuuIn nümuu
MuIeIwu mujuڤu uku nünüIkI puuIu.
ApünüIntuuIchI joo uushujuuIn
nümuu MuIeIwu süku tüü.
45
੅Je nüIeڤejupu nunuInmüIn nu
nIkIfujüInkunu, nümukuIuku numüIn:
÷¿JumüshII jIu jutunkujukuڤu
muڤI? ¿JumüshII jIu nnojoIIIkuڤu
eeIn juuڤIn wunuu tumuu? AntüItpu
tukuIIu tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, süpüIu tuupünüInjuchIn
ekII sujupuIuڤumüIn wuyuu
kuuInjufut.

੅Jütumuujuu jumuuIu,
jooڤuyu woڤunuIwu. AIüڤütshI chI
uupüInjuchIkuI tekII ÷nümukuIuku
numüIn.
Ataڤünnüshi 3esús
47
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn Jesús
numuu nu nIkIfujüInkunu, untu
Muteo੄26
77
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
müshIu Judus chI nupüshIkuI nu
poIookunu pIummüIn. Je untupuutusü
nümuu Judus, wune wuyuuIfuu
wuInmu sümuu wunuڤu ooڤuIuku
chujufuutu sujupuIuڤu. AjütüüshI
nuyu nutümu nu IuüIuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu
ooڤuIuku nu IuüIuuyuushIIkunu nuuڤu
nu judíokunu.
48
੅Je Judus, chI uupüInjuchIkuI
nIkII Jesús, müshI puuIu wopuIuڤu
sümüIn tü wuttukut suuIIn wuyuu:
¨ChI wuyuu tuchuڤtkuI uwuIupuڤu, nIu
utuڤünnujuchIku jütümu", müshI nIu
numüIn puuIu.
49
੅NüfütkuukuIuku
jooIuڤu Judus nünuInmüIn Jesús
sünuIn nümüIn nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, unII tuyu untüIn
÷nümukuIuku nümüIn sünuIn
nüchuڤIüIn nuwuIupuڤu.
50
੅NümukuIuku Jesús nümüIn:
÷WuuڤIfuu, unukuju müIeku
puuڤInfüIe jooIuڤu tü püntukut upüIu.
AfütkuushIIjuse joo nu wuyuukunu
nünuInmüIn Jesús sünuIn nutuڤüIüIn
nIu.
51
੅Ottu wune nIkIfujüInkuI Jesús,
nuupuukuIuku tü nüchujufuutsekut.
NuwutukuIuku nooڤomüIn wune
nüchepchIu chI IuüIuushIkuI
nupüIeefuu nu sucefdote judíokunu
süpüIu nüshottujuchIn nIu.
NüchotoڤoIeekuIuku tü nücheڤekut.
52
੅NümukuIuku Jesús nümüIn chI
nIkIfujüInkuI:
÷PIڤItuu püchujufuutse
süchIkuu suIuڤu sütu. ChI eekuI
nütkuweeIn süku chujufuutu,
shIImüIn sünuIn oukteechIn nIu
sütümu tü utkuwuukut.
53
੅Nnojo
motüIn juuڤIn sünuIn tountüIn
tuchuntüIn nümüIn chI TushIkuI
süpüIu nükuuIIIjuInjuchIn tuyu. Je
nüjütumuuteefü tunuInmüIn wuttu
suuIIn uupIee nümuڤunujee.
54
੅Ottu
müIeku nuڤtteڤettuufüIe jooIuڤu tuyu
MuIeIwu suuIIu tü wuyuukoIüIfuu,
nnojoIuju süpüIu shIkefuujüIn tü
nünüIkI MuIeIwu ushujünukut
puuIu suIuڤu tü nüchIkImuujutkut
sooڤopünuu tü uIuteetkut tumüIn
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
55
੅NümukuIuku jooIuڤu Jesús
numüIn nu untukunu nünuInmüIn:
÷¿KuڤfuwufuIyuu tuyu juuڤInfuڤu
jüntukuIuku tunuInmüIn sümuu
wunuڤu ooڤuIuku chujufuutu jujupuIuڤu
süpüIu jütuڤüIüInjuchIn tuyu?
¿JumüshI nnojoIkuڤu jütuڤüIüIn tuyu
puuIu chuڤuyu suIuڤu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu eefe tekIfujupüڤüIn juڤupuIu?

੅Ottu müsIu tüü, uIutüsü süpüIu
shIkefuujüInjutüIn tü nünüIkIkut chI
MuIeIwukuI tuchIkI uküjünukut puuIu
nutümu nu nünüIkImuujunukunu ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
Je jooIuڤu nu nIkIfujüInkunu,
nuڤIuwutuukuIuku nümuڤunujee
sünuIn nupütüIn nIu nümüIwu
nupüIu nu wuyuukunu.
Asakiijünüshi 3esús natüma
na !aü!aayuu judíokana
57
੅Nu utuڤüIukunu Jesús, noڤunIfüIn
nIu yuIujee nIpIuIuڤumüIn CuIfás
chI IuüIuushIkuI nupüIeefuu nu
sucefdotekunu, eefe jutkutüIn nu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku
nu IuüIuuyuushIIkunu nuuڤu
nu judíokunu.
58
੅Ottu müshIu
Pedfo, nünunujukuIuku nüchIIfuu
kuڤyutuIuڤujee. NüntukuIuku
soڤuIuڤumüIn nüpuutIuse chI
IuüIuushIkuI. NIkefoIukuIuku
suIuڤumüIn. NüIkkuIuukuIuku suڤuku
tü suwuufIusekut tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu süpüIu nütüjuuInjutüIn
suuڤu tü uuڤInneetkut nüku Jesús.
59
੅Je yuu puüIüڤü suIuڤu nIpIu
CuIfás, eeshII jutkutüIn nu
IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
Muteo੄26
78
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nupüshuu nu wuneeIfuu IuüIuuyuu
judío suIuڤukunu tü kunüIIukut
Sunedfín. Süku noڤuteeIn muڤI nuuڤIn
Jesús, nuchujuu uchIkIt wuyuu
süpüIu süküjüInjutüIn suڤuIuIn
nüchIkI Jesús.
ô0
੅MuyuuInje süntüIn
wuyuu wuInmu nunuInmüIn sünuIn
uküjuu uIuwuu nooڤopünuu Jesús,
nnojotsü nuntüIn unuIn kusuIn
noڤutIfujutüIn unuInjee nuuڤIn.
ShIusu mupu yuuuIefü,
süntukuIuku pIumusü wuyuu
nunuInmüIn
ô1
੅sünuIn numüIn
numüIn:
÷NuushIn chIfu, nuuntüIn
nujuttIfüIn tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu sümuu nütumeڤefüInjutüIn
shIu süchIkuu soڤu upünüIn kuڤIsun
÷numukuIuku.
ô2
੅Ottu müshIu chI IuüIuushIkuI
nupüIeefuu nu sucefdotekunu,
nüshuڤwuIuukuIuku jooIuڤu sünuIn
nümüIn nümüIn Jesús:
÷¿JumüInjutü joo pünüIkI
shIڤIpujee tüfu numukut
nuIu wuyuukunu püchIkI?
÷nümukuIuku.
ô3
੅Ottu müshIu Jesús, koڤutüshI
neڤe nuuIIu.
AyutukuIuku nIu sünuIn usukIfuu:
÷TuchuntüIn jooIuڤu pümüIn
sünuIn püküjuInjutüIn wumüIn tü
shIImüInkut nuڤupuIu chI MuIeIwu
mutüjüInkuI ouktuu. TusukIfüIn
puuIu pIu: ¿ShIImüInjusu sünuIn
pIuIn CfIstoIn NüneekujuIukuI
MuIeIwu? ¿ShIImüInjusu sünuIn
pIuIn chI NüchonkuI MuIeIwu? ÷
nümukuIuku nümüIn Jesús.
ô4
੅NüsouktukuIuku Jesús nümüIn:
÷Au, shIImüIn sünuIn tuyuIn muu
uku tü pümukut. TumüshII puuIu
jIu jüpüshuu: Soڤuweenu wune kuڤI,
jIڤfeechI tuyu, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
sünuIn joyotüIn tuyu nIkIuIuڤujee
MuIeIwu chI PüIushIkuI muڤI suuڤu
kojutüIn tuyu nütümu. Je jIڤfeechI
tuyu sünuIn tuntüIn mmuIuڤumüIn
chujee nümuڤunujee MuIeIwu suڤuku
tü sIfumukut ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
ô5
੅Ottu müshIu chI IuüIuushIkuI
nupüIeefuu nu sucefdotekunu,
nüsüküIIjukuIuku tü nüsheڤInkut
sütümu tü jushIeekut sünuIn nümüIn
numüIn nu IuüIuuyuu judíokunu
nupüshuu:
÷Eڤfütkutche muڤI uuڤIn
wuyumüIn süku sünüIkI nümüIn
MuIeIwu. NnojoIüItpu cheڤojuuIn
wuyuu wumüIn uküjüInjutkut
nüchIkI. JuupüItpu nünüIkI sünuIn
wunuuwuIn nIu nümuu MuIeIwu
nuushIn.
ôô
੅¿Kusu unuku süpüIu
uuڤInnuu nüku? ÷nümukuIuku
numüIn.
NusouktukuIuku nümüIn:
÷Anukuju suڤutInnüIe uuڤIn
÷ müshII nuyu.
ô7
੅Je jooIuڤu wuneeIfuu nuڤuku,
nejenuukuIuku nuڤuutujee
Jesús sümuu nusheڤetüIn nIu.
Ottu wuneeIfuu, nuڤyuutüIn
nuwuIupünuu
ô8
੅sünuIn numüIn
nümüIn:
÷MüIeku pIuIeje chI CfIsto
NüneekujuIukuI MuIeIwu,
püshuntuju suuڤu jufuIIn usheڤetüIn
pIu ÷numukuIuku nümüIn sünuIn
nemeڤefuInpuIuIn nIu.
Aattajaashi Pedro naaڤu 3esús
ô9
੅Wunuu sümuu yuuIn Jesús
suIuڤu nIpIu chI IuüIuushIkuI,
chushI Pedfo joyotüIn unooIpuڤu
suIuڤu tü puutIukut. SüfütkuukuIuku
wune mujuyüt uchepchIee
nünuInmüIn sünuIn sümüIn
nümüIn:
Muteo੄26
79
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷PIuڤuyuڤusu wune nümuupüڤükuI
Jesús chI GuIIIeujeڤewuIkuI ÷
sümukuIuku nümüIn.
70
੅Ottu Pedfo, nuuttujuukuIuku
suڤupuIu süpüshuu tü wuyuu eejutkut
yuIu suIuڤu tü puutIukut sünuIn
nümüIn sümüIn:
÷NnojoIshI teڤfuujüIn chI pümukuI
tumüIn.
71
੅NüsünüIuukuIuku Pedfo eemüIn
tü soڤukot puutIu. ShIڤfukuIuku joo
nIu wune mujuyüIIu. SümukuIuku
numüIn nu wuyuu eejunukunu suIuڤu
tü puutIukut:
÷AIuڤusu chIu, nümuupüڤüshI Jesús
chI NuzufetjeڤewuIkuI ÷sümukuIuku
numüIn.
72
੅NuuttujuukuIuku Pedfo nüchIkuu
sünuIn nümüIn numüIn:
÷TuküjuIeenju jümüIn tü
shIImüInkut nuڤupuIu MuIeIwu
sünuIn nnojoIIn teڤfuujüIn chIfu
wuyuukuI ÷nümukuIuku numüIn.
73
੅ShIusu mupu yuuuIefü,
süfütkuukuIuku wune wuyuuIfuu
eekunu suIuڤu tü puutIukut
nünuInmüIn Pedfo sünuIn numüIn
nümüIn:
÷PIuڤuyuڤusu wune nümuupüڤükuI
chIfu wuyuukuI. WuyuuwutüIn
pIu sünuInjee tü pünüIkIkut, süku
suushujuuyuIn wuyuu GuIIIeujeejutü
tIu ÷numukuIuku nümüIn.
74
੅NümukuIuku Pedfo numüIn:
÷TuküjüIn tuchIkuu jümüIn
nuڤupuIu MuIeIwu sünuIn nnojoIIn
teڤfuujüIn chIfu wuyuukuI
÷ nümukuIuku numüIn.
AkootoIeڤefujuu müshIu wune
kuIIInu.
75
੅SotokuIuku nuuڤIn Pedfo
tü nümukut Jesús puuIu nümüIn:
¨SüpüIupünuu nIڤyuIujüIn wune
kuIIInu, upünüIntueechI tuyu
punujuIujüIn uchIkI sünuIn pIڤfuujüIn
tuyu", nümukut. NujuIttuukuIuku
Pedfo yuIujee yuIu sünuIn mojuIn
muڤI nuuڤIn sünuIn nIڤyuIujushuunuIn.
Aü!aashi 3udas
27

1
੅ShIusu mupu juڤyuupu,
outkujuushII nuchIkuu
nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu numuu nu
wuneeIfuu IuüIuuyuu judíokunu.
NuushujuujIfuuIn süchIkI
tü nuuڤInfüInjutkut süpüIu
noڤutIfüInjutüIn nuuڤIn Jesús.
2
੅NoڤunItkuIuku Jesús sünuIn kupüIn
nIu nutümu nünuInmüIn PIIuto chI
RomujeڤewuIkuI süIuüIushIkuI tü
mmukut Judeu soڤu kuڤIkut tIu.
3
੅NIusu Judus, chI uupüIchIpukuI
nIkII Jesús, nütüjuupu nuuڤu Jesús
sünuIn nuڤunInnüIchIpuIn nutümu
nu IuüIuuyuu judíokunu süpüIu
oڤutInnüInjutüIn nuuڤIn, mojukuIuku
muڤI nuuڤIn suuIIn nuupüIn nIkII.
NuڤunukuIuku nüchIkuu nunuInmüIn
nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku nu
wuneeIfuu IuüIuuyuu judíokunu
sünuIn nIIteڤefüIn süchIkuu numüIn
tü upünüInkut shIkII neefü püIuutu
4
੅sünuIn nümüIn numüIn:
÷ShIImüIn sünuIn kuuInjuIuIn
tuyu suuڤu tuupüIn jümüIn nIkII
wune wuyuu muuInjuIusuI süpüIu
oڤutInnuu uuڤIn ÷nümukuIuku
numüIn.
÷¿Jumujutkuڤu joo shIu wumüIn?
Nuuju pukuuIppujIfuu sümuu
÷ numukuIuku nümüIn.
5
੅NIjInuukuIuku Judus tü neetkut
yuIu suIuڤumüIn tü uڤwuujüIeekut.
NuڤunukuIuku yuIujee.
NüüIuukuIuku.
ô
੅Je nu IuüIuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu,
nukotchujuukuIuku tü neetkut sünuIn
muu:
Muteo੄26 ,੄ 27
80
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷Suuڤu süIIuIn ouktuu tü neetkut,
nnojotsü unuIn süpüIu weڤItuuIn
shIu suڤuku tü neefü sümüInjutkut
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu, muu uku
sümukut tü nuIuwutuukut unuIn
MoIses ÷numukuIuku.
7
੅Je süku tü neetkut mupu,
nuyuIujukuIuku wune mmu süpüIu
umouyuuInjutüIn shIu nupüIu nu
wuyuu nnojoIIIkunu judíoIn. Je
tü mmukut puuIu, wune utüküIee
umüchI.
8
੅Ottu müsIu muuڤuIu yuu,
sünüIIu tü umouyuukot, Ishumuڤunu.
9
੅AIutüsü tüü süpüIu kefuuInjutüIn tü
nünüIkIkut chI MuIeIwukuI nüchIkI
CfIsto uküjünukut puuIu nütümu
Jefemíus chI nünüIkImuujuchIkuI
sünuIn muu: ¨Tü upünüInkut shIkII
neefü püIuutu uupünukut puuIu
nutümu nu wuyuu IsfueIkunu süpüIu
suupünüInjutüIn nIkII, nuupuuIn shIu
süchIkuu
10
੅süpüIu shIyuIujünüInjutüIn
tü mmukut utüküIeekut umüchI, muu
uku tü uIuwutuunukut unuIn tuyu
nütümu MuIeIwu", mukut.
Asakinnüshi 3esús nütüma Pi!ato
11
੅Je süchIkIjee nüntInnüIn Jesús
nünuInmüIn PIIuto chI süIuüIushIkuI
mmu, eeshI nIu shuڤwutüIn
nümüIutuڤu sünuIn nüsukInnüIn
nütümu:
÷¿PIuڤuyu chI AIuwutuushIkuI
suuڤu wuyuu judío? ÷nümukuIuku
PIIuto nümüIn.
NümukuIuku Jesús nIڤIpujee:
÷ShIuڤuyu tIu pümukut.
12
੅ShIusu shIڤIpujee tü uIuwuu
nuküjukut joo nu IuüIuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu
ooڤuIuku nu wuneeIfuu IuüIuuyuu
judíokunu sünuIn nuuڤInfüIn wuInmu
kusu mojusü nuujüIn, nnojoIshI
usouktüIn Jesús.
13
੅NümukuIuku
PIIuto nümüIn:
÷PuuڤInfüIn wuInmu kusu mojusü
nuujüIn nuIu wuyuukunu. ¿JumüshI
nnojoIkuڤu püsouktüIn shIڤIpujee tü
numukut? ÷müshI.
14
੅Ottu müshIu Jesús, koڤutüshI
neڤe nuuIIu. Je süku nnojoIüIn
nüsouktüIn Jesús wwutuuyuukuIje
neڤe neڤIpujee, tunutuu müsü nuuڤIn
chI süIuüIushIkuI mmu sükujee tIu.
15
੅WuneepIu suڤunnuڤuwuI tü
Puscuukut, nutüjuInsü nu judíokunu
tuushIwuIInjuchIn wune püfeesushI
nütümu chI süIuüIushIkuI mmu, chI
nuneekukuI nu wuyuukunu süpüIu
tuushII.

੅Je wunuu sümuu tIu, eeshI
wune püfeesushI kunüIIushI Buffubás
eڤnnuujuushI sükujee mojuIuuIn muڤI
nIu.
17
੅Je suutkujuupu tü wuttukut
suuIIn wuyuu, nümukuIuku PIIuto
sümüIn:
÷¿JücheküIn süpüIeefuu
nIuInjuchIn tujütüIn jooIuڤu
Buffubás? ¿NIuInjuchItuupu Jesús
chI CfIstokuI unüIIu? ÷nümukuIuku
PIIuto sümüIn.
18
੅Anusü nümüIn PIIuto müIeku
tuushIfe Jesús, süku nütüjuuIn nuuڤu
nu IuüIuuyuu judíokunu sünuIn
nuupuushIn Jesús sükujee neڤe
nuڤüfüIuuIn nünuIn.
19
੅Wunuu sümuu nüIkkuIuuIn PIIuto
süpüIu kusuIujunuInjutüIn suuInjuIu
wuyuu nütümu, ujütünüsü wune pütchI
nümüIn sütümu tü nuڤwuyuusekut
sünuIn muu: ¨MuuInjuIusuI chIfu
wuyuukuI suuڤIn tumüIn. Mojushuutusü
muڤI tuuڤIn sükujee keemuIn muڤI tü
tuڤIupüInkut nüchIkI suڤwuIpu. Anukuju
müIeku puuڤuIuuIe suuIIu süsuIuIn nIu
pütümu", müsü.
20
੅Je nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nu wuneeIfuu IuüIuuyuu judíokunu,
nujütüIn wune wuyuuIfuu
suڤukumüIn tü wuttukut suuIIn
Muteo੄27
81
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wuyuu süpüIu nushüküjuInjutüIn
shIu süpüIu süchuntüIn nümüIn
PIIuto nIuInjuchIn tuushIn Buffubás
je nuڤutIfüInjutüIn nuuڤIn Jesús.
21
੅NümukuIuku PIIuto sümüIn tü
wuttukut suuIIn wuyuu:
÷¿JufuI nuڤuku nu pIumushII
püfeesushIIkunu tujuIttIfüInjuchIku
jümüIn? ÷nüsukIfukuIuku.
÷NIu pujuIttIfu wumüIn Buffubás
÷müsü sünüIkIIfuu nümüIn.
22
੅NüsukIfukuIuku PIIuto nuyu:
÷¿Kusu tuuڤInfüInjutku joo nüku
Jesús chI CfIstokuI unüIIu?
SüsouktukuIuku tü wuyuukoIüIfuu
süpüshuu nümüIn:
÷PüchItIfu suuڤu kufuusu.
23
੅NümukuIuku PIIuto sümüIn:
÷¿JumüshI tukuchefIfüInjuchIkuڤu
nIu? ¿Kusu nuuInjuIuku?
Ottu müshIڤIyu nu wuyuukunuIfuu,
musütuujusuIII sümuu nekIIsu:
÷PüchItIfu suuڤu kufuusu
÷ numukuIuku nümüIn nuchIkuu
sünuIn emetuIuIn muڤI nunüIkI.
24
੅Ottu PIIuto, nIڤfupu tü wuttukut
suuIIn wuyuu sünuIn uڤwuutuu,
nIyuuwutu uuڤut sünuIn nnojoIüIn
soonoonüIn umuu tü nümukut.
NuڤIojoojookuIuku nujupü süku wüIn
suڤupuIu tü wuyuukoIüIfuu sünuIn
nümüIn sümüIn:
÷Nnojot tusIfüIn nukuuIppu chI
wuyuukuI sünuIn ouktuu. ShIeefü
tuuڤInfuku neڤe tü jüchekukut
nüpüIeefuu ÷nümukuIuku sümüIn.
25
੅Asonnuwuusü süpüshuu tü
wuyuukoIüIfuu nIڤIpujee:
÷Wuyeenuju kusItku
nukuuIppu sünuIn ouktuu je nu
wooڤuIIwoڤukunu ÷sümukuIuku
nümüIn.

੅Ottu PIIuto, nujuIttIfukuIuku
joo Buffubás nunuInmüIn.
NuupukuIuku joo Jesús sümüIn
tü nusufuIuutsekuIüIfuu süpüIu
nuڤyuujüInjuchIn nIu je süpüIu
nukuchefüInjuchIn nIu sünuIn
kufuusu süpüIu ouktuu.
Meeڤerapa!ashi 3esús sütüma
wane suru!aa!üirua
27
੅NuڤunInnukuIuku Jesús
sütümu tü nusufuIuutsekuIüIfuu
PIIuto suIuڤumüIn tü IuüIuupIukut.
SeenujukuIuku tü wuneeIfuu
sufuIuutkuIüIfuu süpüIu
shIڤfujüInjutüIn nukuu Jesús.
28
੅SuukutukuIuku nüsheڤIn Jesús
sümuu suڤutüIn wune usheڤInyüü
unusü nünuIn, jepIsIIyuu oڤuIu, muu
uku suuڤIn nüsheڤIn wune uIuwutuuI
suuڤu mmu, süpüIu shImeڤefuInpuIuIn
nIu.
29
੅ShIڤItuukuIuku wune kotse
keImsesü suuڤu nIkII ooڤuIuku
wune wufuufutchon suIuڤu tü
nujupü nIkIuIujutkut sümuu
süsupuInyoڤukuIn nümüIutuڤu sünuIn
shImeڤefuInpuIuIn nIu sünuIn sümüIn
nümüIn:
÷PIu chI uIuwutuushIkuI suuڤu
wuyuu judío ÷müshII nuyu nümüIn.
30
੅SejetukuIuku suIuuIu
nuuڤu sümuu shIڤyuujüIn nIu
kojuyutuu nüfuIoڤupünuu süku tü
wufuufutkut.
31
੅ShIusu süchIkIjee
shImeڤefuInpuIuIn nIu, suukutüIn
tü usheڤInyüü unusükut suڤutukut
puuIu nünuIn. SuڤutüIn tü
nüsheڤInkut nünuIn süchIkuu süpüIu
suڤunIfüInjuchIn nIu yuIujee yuIu
süpüIu sükuchefüInjuchIn nIu süpüIu
ouktuu.
Akachennüshi 3esús sünain
kuruusa süpü!a ouktaa
32
੅Wunuu sümuu nuڤunInnüIn
Jesús nutümu nu sufuIuutkunu
eemüInjuchIfe nükuchennüInjuchIn
nutümu, untüshI JefusuIenmüIn
Muteo੄27
82
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wune wuyuu CIfenejeڤewuI
kunüIIushI SImón. NütuڤünnukuIuku
joo nutümu nu sufuIuutkunu
süpüIu nüIüڤüjuInjutüIn tü wunuڤu
ukuchennüInjuchIkut unuIn
Jesús.
33
੅NoڤunIfukuIuku Jesús
eemüIn wune wutuI kunüIIusü
GóIgotu. ¨EkIyüükut" muIuڤut tIu.
34
੅Je chumüIn chuڤuyu, nuupüIn
nu sufuIuutkunu nümüIn Jesús
wune wIIno kuڤukusü IshIsü süpüIu
nüsüInjutüIn. Ottu nuuڤuIukupu tü
usüüshIkut, nIyouktüIn shIu.
35
੅Nuyusu nu sufuIuutkunu
süchIkIjee nukuchefüIn
Jesús sünuIn tü kufuusukut,
nushuntunujIfuukuIuku suuڤu tü
nüsheڤInkut süpüIu nutüjuuInjutüIn
suuڤu jufuIIn mukutüInjuchIn
upüIu süpüshI tü nüsheڤInkut
wuneڤewuI nukuu.

੅Je süchIkIjee
tIu, ojoyoIooshII nuyu süڤütpuڤu
tü kufuusukut sünuIn unujuu
nuuڤu Jesús sünuIn ouktuu.
37
੅Eesü
ushujünüIn tü kusuIujunukut
unuInjee nIu sünuIn wune tuupüIu
ukuchennüsü IIpünuu sünuIn tü
kufuusu kunuInkut nIu. Müsü muyuu:
ANII JESUS CHI AIUWATAASHIKAI
SAAڤU WAYUU JUDIO.
38
੅Je nümuu Jesús, ukuchennüshII
pIumushII wuyuu kuڤfuwufunnuu
oڤutünüInjunukunu uuڤIn wunuu
nümuu. AkuchennüshI wune
nIkIuIuڤujee ooڤuIuku wune
nüpeڤefuڤujee.
39
੅Tü wuyuu eekuI süIutüIn
nüڤünnuu Jesús, eIfukuusü nümüIn
sümuu mojuIn sünüIkI nümüIn
muyuu:
40
੅÷AIshuڤujuu pIu. PujuttIfüInjutü
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu sümuu
pütumeڤefüInjutüIn shIu süchIkuu
soڤu upünüIn kuڤIsun. MüIeku
shIImüInfe NüchoIn pIu MuIeIwu,
¿jumukuڤu nnojoIkuڤu püshukutüIn
suuڤujee tü kufuusukut süpüIu
nnojoIInjuchIn ouktüIn pIu?
÷ sümukuIuku tü wuyuukoIüIfuu
nümüIn Jesús.
41
੅Akuutuڤuyu nunüIkI nu
IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu, je nu
kufuIouktumuujunukunu, je nu
wuneeIfuu IuüIuuyuu judíokunu
sünuIn nemeڤefuInpuIuIn nIu.
NumujIfuukuIuku:
42
੅÷¿JumüshIsu nnojoIkuڤu
nuڤtteڤefujIfuuIn nümüIwu muu uku
nuڤtteڤefupüڤüIn wuyuu nuushIn?
NIu chI AIuwutuushIkuI suuڤu tü
wuyuu IsfueIkuIüIfuu nuujüIn.
MüIeku nüshukutüIe jooIuڤu suuڤujee
tü kufuusukut, unoujeenu wuyu
nünuIn.
43
੅¨Tuyu Nüchonku MuIeIwu"
mupüڤüshI nIu. Je uuڤInmujüneechI
nIu nütümu MuIeIwu nuujüIn.
Je jooIuڤu, müIeku nücheküIe
chI MuIeIwukuI süpüIeefuu
nuڤtteڤefüIn nIu, unukuju müIeku
nuڤtteڤefumuutüIe nIu ÷numukuIuku.
44
੅Ottu müshIڤIyu nu wuyuu
kuڤfuwufunnuu ouktujunukunu
wunuu nümuu Jesús, müshII uku
nuyu sünuIn mojuIn nunüIkI nümüIn.
Ouktüshi 3esús
45
੅ShIusu muu uku kuIeڤo,
epIyuushIjuusü mmupuڤukut
süpüshuu, uwusujuڤuIeesIu muu
uku uIIIku.

੅ShIusu uIIuukupu
kuڤIkut, nuڤwuutukuIuku Jesús
sünuIn emetuIuIn nünüIkI sünuIn
nümüIn: ´(Ot(Ot¢ODPDVDEDFWDQL"µ
(Je tüü, muIuڤut: ¨TumuIeIwusee,
TumuIeIwusee, ¿jumüshI pIu
püpütukuڤu tuyu tumüIwu?", müsü.)
47
੅Je suupupu nünüIkI Jesús
wune wuyuuIfuu shuڤwushuwutsü
nüڤütpuڤu, müsü shIu:
Muteo੄27
83
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷NuunejüIn EIíus chI
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu
÷sümukuIuku.
48
੅Awutuu müshIu wune wuyuu
sünuIn usuujuu wune muuwüI
ochoIotInnüsü shIfoku wune usüüshI
jushüڤüsü shIڤIfuڤusü wune IumIu
süpüIu shIڤItuunüInjutüIn sünuIn
nIImutu Jesús.
49
੅Müsü tü wuneeIfuu
wuyuukoIüIfuu:
÷Anukuju müIeku wuڤutupujüIe
wutüjuuIwu suuڤu müIeku
nünteechIfe EIíus süpüIu
nüshukutIfüInjuchIn nIu
÷sümukuIuku.
50
੅NuڤwuutukuIuku emetut
Jesús nüchIkuu nümüIn MuIeIwu.
OuktukuIuku nIu süchIkIjee.
51
੅Je suIuڤu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu wunuu muڤI sümuu ouktüIn
Jesús, usüküIjuusü pusunuInpünuu
sünuIn tü kuIuuIu soڤuIujunukut tü
puü shIInuIuڤusükut. Je ukutkujuusü
tü mmukut nütümu MuIeIwu
sümuu suwujuuIn tü IpukuIüIfuu
52
੅je sümuu sujutujuuIn tü
woowIfukuIüIfuu. NüsoڤIfeڤetkuIuku
nuuڤIn MuIeIwu wuInmu nu
unoujushII ouktüshIIkunu puuIu.
53
੅NujuIttuukuIuku suIuڤujee tü
woowIfukuIüIfuu. (Je süchIkIjee
nüsoڤIfuuIn uuڤIn Jesús, ekefotshII
nu wuyuukunu suIuڤumüIn
JefusuIen eefe neڤnnüIn sütümu
wuyuu wuInmu.)
54
੅Je chI süIuüIushIkuI sufuIuut je
nu sufuIuutkunu eejunukunu nümuu
sünuIn nunujüIn nuuڤu Jesús sünuIn
ouktuu, neڤfupu tü mmukut sünuIn
sükutkujuuIn je tü uIutukut nümüIn
Jesús, suInkuukuIuku muڤI nuuڤIn
sünuIn muu:
÷ShIImüInyuIu muڤI nIu sünuIn
nIuIn chI NüchonkuI MuIeIwu
÷numukuIuku.
55
੅Je wunuu sümuu yuuIn Jesús
sünuIn tü kufuusukut, eesü wune
jIeyuuIfuu wuInmu sünuIn ununujuu
muu uku tüfu. Nuyu nu untüshIIkunu
nümuu Jesús JefusuIenmüIn, nu
uuڤInmujupüڤükunu nIu numuu nu
nIkIfujüInkunu puuIu wunuu sümuu
wufuIttupüڤüIn nuyu GuIIIeupünuu.

੅Je nuڤuku nu jIeyuukunu eesü
Mufíu MugduIenu, ooڤuIuku Mufíu
tü nIIkut Jucobo je Jose, ooڤuIuku tü
neIkut nu nüchooInkunu Zebedeo.
Eڤitaanüshi 3esús
57-58
੅Je motsupu kuڤI, untüshI
wune wuyuu wushIfü nünuInmüIn
PIIuto kunüIIusü Jose chujeڤewuI
AfImuteu, wune nIkIfujüIn Jesús.
OڤunumuutüshI nIu eemüIn PIIuto
süpüIu uchuntuu müIIushII süpüIu
nIڤItuuInjuchIn nIu suIuڤu woowIfu.
NIusuڤu PIIuto, nuupukuIuku nümüIn
Jose süpüIu nüshukutIfüInjuchIn
müIIushII suuڤujee kufuusukut.
59
੅NIusu Jose, nüshukutIfukuIuku
müIIushII sünuIn nükoڤoIoIn nIu süku
wune kuIuuIu wuIesü kunüIIusü
¨IIno".
ô0
੅Eejutüjuڤu wune woowIfu
ukumujIfuushI puuIu nütümu Jose
suIuڤu wune Ipu müIeڤo süpüIu
nüpüshI. AkumujuushI tü shIfousekut
süku wune Ipu müIeڤo. MeڤItuujuyüIIu
uumukuu suIuڤu. NIڤItuukuIuku
müIIushII suIuڤu tü woowIfukut
sünuIn nüsüfüIüIn tü woowIfukut
süku tü Ipukut. Oڤunuu müshIu nIu
süchIkIjee.
ô1
੅Ottu Mufíu MugduIenu
sümuu Mufíu tü nIIkut Jucobo je Jose,
mukutüshII nuyu joyotüIn yuIu peje
sünuIn tü woowIfukut.
Shiڤraja aaڤu!u suru!aat tü woowirakat
ô2
੅ShIusu mupu wuneemüIn kuڤI,
soڤu tü kuڤI sheemefuukut oڤu wuyuu
judío, oڤunüshII nu IuüIuuyuushIIkunu
Muteo੄27
84
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu je
nu fufIseokunu nünuInmüIn PIIuto
ô3
੅sünuIn numüIn nümüIn:
÷IuüIuushIkuIee, sotüsü wuuڤIn
tü nümukut puuIu chIfu uIuukuI
kutuIwuڤuyu noڤu sünuIn muu: ¨Soڤu
upünüIn kuڤI süchIkIjee ouktüIn
tuyu, osoڤIfuujeefü tuuڤIn", müshI
nIu.
ô4
੅Anukuju jooIuڤu müIeku
püjütüIe wune sufuIuuIüIfuu süpüIu
shIڤfujüInjutüIn soڤu tIu upünüInkut
kuڤI suuڤu tü woowIfukut eefe
nIڤItuunüIn müIIushII. Anukuju
puuڤInfüIe tIu suuIIu süntujüIn tü
nIkIfujüInkuIüIfuu sünuIn suڤIuwujüIn
müIIushII süpüIu süküjuInjutüIn
sümüIn wuyuu sünuIn süsoڤIfuuItpuIn
nuuڤIn süchIkIjee ouktuu suujüIn. Je tü
uIuwuu süküjuInjutkut sümüIn wuyuu,
uIunuڤuIeejeefIu muڤI sünuIn mojuIn
suuIIu tü uIuwuu nüküjupüڤükut puuIu
Jesús ÷numukuIuku nümüIn PIIuto.
ô5
੅NümukuIuku PIIuto numüIn:
÷TeڤItuujeefü jooIuڤu wune
sufuIuuIüIfuu süpüIu tIu. Anukuju
jooIuڤu müIeku jümuuIe shIu süpüIu
shIڤfujüInjutüIn suuڤu tü woowIfukut.
ôô
੅NoڤunukuIuku nupüshuu eemüIn
tü woowIfukut. Nuyusu nu IuüIuuyuu
judíokunu, neڤItuukuIuku wune
shIyuuwuse sünuIn tü shIfousekut
süpüIu nutüjuuInjutüIn suuڤu
müIeku süsünneڤennüIe mupeenu.
NoڤunukuIuku yuIujee sünuIn
nupütüIn tü sufuIuutkuIüIfuu süpüIu
shIڤfujüInjutüIn suuڤu tü woowIfukut.
Osoڤiraasü naaڤin 3esús
28

1
੅Je suwusujuupu uIkut
süchIkIjee tü kuڤI
neemefuukut oڤu nu judíokunu,
oڤunüsü Mufíu MugduIenu ooڤuIuku
Mufíu tü nIIkut Jucobo je Jose
eemüIn tü woowIfukut eejuchIfe
nIڤItuunüIn Jesús.
2
੅Akutkujuusü tü mmukut sükujee
nüntüIn chujee IIpünuujee wune
uupIee nümuڤunujeejuchI MuIeIwu
sünuInmüIn tü woowIfu eڤItuunukut
uIuڤu puuIu müIIushII. Je nüntupu,
nüsünneڤefüIn tü shIfousekut
wuneemüIn suڤutu sümuu nüIkkuIuuIn
suuڤu.
3
੅Kumuchefusü muڤI nuڤupünuu.
Kusuusü muڤI nüsheڤIn.
4
੅Ottu nu
sufuIuutkunu, uInkuusü muڤI nuuڤIn
süku mmoIüIn neemu chI uupIeekuI.
MüInupu uku nuyu suuڤIn wune
ouktüsü sütümu tü neڤfukut.
5
੅Je nuntupu nu jIeyuukunu,
nümukuIuku chI uupIeekuI numüIn:
÷Nnojo juInkuuIn uuڤIn. Tutüjuu
uuڤut sünuIn jüchujuuIn nüchIkI
Jesús chI ukuchennukuI puuIu
süpüIu ouktuu.
ô
੅NnojoIshI nIu yuuyu.
OsoڤIfuuItpu nuuڤIn nüchIkuu, muu
uku tü nümupüڤükut puuIu sünuIn
nuuڤInfüInjutüIn. Jüfütkuu jümuuIu
jIڤfujuuIwu tü nüchIkunuInkut
eejuchIfe nIu süpütüIn wuyuu.
7
੅Anukuju jooIuڤu müIeku
juڤunumuutüIe süpüIu jüküjuInjutüIn
nüchIkI numüIn nu nIkIfujüInkunu
sünuIn jümüInjutüIn numüIn:
¨OsoڤIfuusü nuuڤIn süchIkIjee ouktuu
je oڤuneechI jooIuڤu nIu jüpüIeefuu
GuIIIeumüIn. JIڤfeechI nIu chuڤuyu",
meenu jIu numüIn. Soto juuڤIn tü
tumüItpukut jümüIn ÷nümukuIuku
chI uupIeekuI numüIn.
8
੅NupuntujuukuIuku nu jIeyuukunu
eejee tü woowIfukut. JuڤItuIfü
uyoڤujuuIn nuuڤIn, tuIutuIeesIu
muڤI nuuڤIn sütümu tü neڤfukut.
NuwutuukuIuku eemüIn nu
nIkIfujüInkunu Jesús süpüIu
nuküjuInjutüIn numüIn süchIkI
tü uküjünukut.
9
੅ShIusu suIuڤu tü
wopukot, nupunupujIfuukuIuku
nümuu Jesús. ¨EeshI MuIeIwu
jümuu", nümukuIuku numüIn.
Muteo੄27 ,੄ 28
85
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
NufütkuukuIuku nu jIeyuukunu
nünuInmüIn sünuIn nusupuInyoڤukuIn
nuyu nümüIutuڤumüIn sünuIn
nuڤwuujüIn nIu sümuu nujupuIuڤujuIn
nuuڤuI.
10
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Nnojo mmoIüIn jIu. ShIu unuku
uIuڤu müIeku juڤunüIe nunuInmüIn
nu tuwuIuyuukunu juupIfuIwu
nuyu süchIkI noڤunüInjunuIn
GuIIIeumüIn. NeڤfeechI tuyu chuڤuyu
÷nümukuIuku numüIn.
Tü naküjakat achiki na suru!aatkana
11
੅Wunuu sümuu noڤunüIn nu
jIeyuukunu eemüIn nu nIkIfujüInkunu
Jesús, oڤunüsü pueuIopuڤumüIn
wuneeIfuu tü sufuIuut eڤfujüsükuIüIfuu
suuڤu tü woowIfukut. NuküjukuIuku
numüIn nu IuüIuuyuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu
süchIkI süpüshuu tü uIutüItpukut.
12
੅NuushujuujIfuukuIuku nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdotekunu numuu nu wuneeIfuu
IuüIuuyuu judíokunu sooڤopünuu
tü nuuڤInfüInjutkut. NuupukuIuku
wuInmu neefü numüIn nu
sufuIuutkunu
13
੅sünuIn numüIn
numüIn:
÷JüküjuInjutü sümüIn wuyuu
sünuIn süntüIn tü nIkIfujüInkuIüIfuu
suڤwuIpu wunuu sümuu jutunküIn
sünuIn suڤIuwujüIn müIIushII.
14
੅Je müIeku nuupInnüIe PIIuto
sünuIn nnojoIIchIpuIn müIIushII,
uushujuweenu wuyu nümuu süpüIu
nnojoIIInjunuIn süsuIuIn jIu
nütümu suuIIIjee tIu ÷numukuIuku
nu IuüIuuyuukunu numüIn nu
sufuIuutkunu.
15
੅NuupuukuIuku joo nu
sufuIuutkunu tü neetkut
sünuIn nuuڤInfüIn tü numukut
numüIn. Je mupu, tü nuchIkIkut
nu nIkIfujüInkunu Jesús
sünuIn nuڤIuwujüIn müIIushII,
suڤwuIukujuukuIuku suڤuku tü wuyuu
judíokoIüIfuu. AyutsIu jouIüIn
muuڤuIu yuu.
A!uwataanüshii na
nikirajüinkana nütüma 3esús

੅NoڤunukuIuku nu poIookunu
wuneemüIn nIkIfujüInkunu
Jesús GuIIIeumüIn suuڤumüIn
tü numünukut uküjünukut
uchIkI puuIu nütümu.
17
੅ShIusu
nuntupu chumüIn sünuIn neڤfüIn
nIu, nuڤwuujüIn nIu. Ottu wune
noڤutku, nuushujuuIn suIuڤu nuuڤIn
sünuIn muu:
÷¿NIuyuu cheje muڤI eefu Jesús
chII? ÷müshII.
18
੅NüfütkuukuIuku joo Jesús
nunuInmüIn sünuIn nümüIn
numüIn:
÷IuüIuushI tuyu nütümu chI
TushIkuI MuIeIwu suuڤu wuyuu
süpüshuu yuu mmuIuڤu ooڤuIuku
suuڤu tü kusukuIüIfuu süpüshuu
chukut IIpünuu.
19
੅Je sükujee tIu,
juڤunu jumuuIu suInküIn mmukut
süpüshuu süpüIu jüküjuInjutüIn
tuchIkI sümüIn wuyuu süpüIu
sünoujuInjutüIn tunuIn. JIkIfujeenu
nuyu süpüIu nuyuInjunuIn nu
tekIfujüInkunu muu uku jIukunu.
Je juwoutIsuujeenu nuyu suuڤu
nünüIIu chI TushIkuI, suuڤu tunüIIu
tuyukuI chI NüchonkuI, je suuڤu
nünüIIu chI NuuڤInkuI MuIeIwu.
20
੅JIkIfujeenu nuyu sünuIn tü
tuIuwutuupüڤükut unuIn jIu süpüIu
noonooInjutüIn sümuu. ShIImüIn
sünuIn jümuuInjuchIn tuyu
wuneepIu wuneڤefeڤeyu süntupu
tü kuڤI sujuڤIujuweetkut oڤu kusu
süpüshuu. ShIImüIn sünuIn
jümuuInjuchIn tuyu süpüIu kuڤIkut
süpüshuu.
Muteo੄28
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
86
Yapasü nütüma 3uan
nüpüna chi Senyotkai
1

1
੅Anuu suڤttIu tü unusükut
pütchI, tü nüchIkIkut JesucfIsto
chI NüchonkuI MuIeIwu:
2
੅Tü suIuڤukot tü kufuIouktu
nüshujuIukut Isuíus chI
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu, müsü
yuu:
¨TuIuwutuujeechI chI
pünüIIumuujuchIkuI
püpüIeefuu
süpüIu nuupIfüInjutüIn tü
wuyuukoIüIfuu sünuIn
püntujuchIn suڤukumüIn.
YupuInjutü nütümu tü
wuyuukoIüIfuu süpüIu
suupujüIn pünüIkI.

3
OwoottuweechI wune wuyuu
chuڤuyu IsushIIpuڤu sünuIn
muu:
'Yupu jütümu nüpünu chI
SenyotkuI.
JuuڤuIuu suuIIu juuInjuIu
süpüIupünuu nüntujuchIn
juڤukumüIn' ".
4
੅SüpüIu shIkefuujüInjutüIn
tü nüshujukut uchIkI puuIu
Isuíus, nIweetukuIuku Juun
chI owoutIsuujüIkuI sünuIn
uküjuu nüchIkI MuIeIwu sümüIn
wuyuu chuڤuyu IsushIIpuڤu.
NuڤttukuIuku sünuIn nImeڤejüIn
nuuڤIn nu wuyuukunu shIIڤIfee
nuyuuwujuuIn suuIIu nuuInjuIu
sümuu nukutuIuuIn suuIIu süpüIu
süIutInnüInjutüIn nouIIu. Je
nuIuwutuuIn nu oonookunu sümuu
nünüIkI sünuIn nuwoutIsuujünüIn.
5
੅Oڤunüsü wuyuu wuttu suuIIn
nünuInmüIn suIuڤujee süpüshuu
tü mmukut Judeu je suIuڤujee tü
pueuIokut JefusuIen. NuküjüIn
tü nuuInjuIukut nümüIn MuIeIwu,
je owoutIsuujünüshII nütümu
Juun chuڤuyu shIfoku tü süchIkut
Jofdán.
ô
੅Ottu Juun, kusheڤInshI
nIu wune sütu tü müfüt kunüIIukut
¨cumeIIo", ottu kusIڤIfuInshI
puuڤutu. EkupüڤüshI nIu kuushupü
ooڤuIuku mupu.
7
੅Anuu tü
nümupüڤükut Juun sümüIn
wuyuu: ¨AnteechI tuchIIfuu wune
wuyuu uIunuڤuIeeshIu touIIu.
TuyukuI, wuyuu neڤe. NnojoIshI
wunuupünuuIn tuyu nümuu,
süku püIushIn muڤI nIu touIIu.
8
੅TuwoutIsuujüIn neڤe jIu süku wüIn.
Ottu müshIu nIukuI, unteechI
jünuInmüIn süpüIu nuupüInjuchIn
jümüIn chI NuuڤInkuI MuIeIwu
süpüIu eeInjuchIn nIu wuneepIu
jümuu", mupüڤüshI Juun.
Tü Nüchikikat 3esucristo chi
Oڤtteڤerüikai nütüma
MARCOS

87
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Owoutisaajünüshi 3esús
9
੅Je wunuu sümuu tIu, nüntukuIuku
Jesús chujee GuIIIeujee suIuڤujee
tü pueuIokut Nuzufet eemüIn
tü süchIkut Jofdán süpüIu
nuwoutIsuujünüInjuchIn nütümu
Juun shIfoku tü süchIkut.
10
੅Je
wunuu sümuu nüshuڤwuIuuIn Jesús
süchIkIjee emetuu shIfokujee
tü wüInkut, eIfukuushI nIu
IIpünuumüIn. Je wunuu muڤI
sümuu tIu, eefuIuusü tü sIfumukut
chuu IIpünuu. NIڤfukuIuku chI
NuuڤInkuI MuIeIwu muu uku suuڤIn
wune moڤuwu sünuIn ushukutuu
nünuInmüIn.
11
੅SuupünukuIuku joo
wune pütchI chuu IIpünuujee sünuIn
muu: ¨PIu chI TuchonkuI uIshIkuI
tupüIu. TuIutüshI muڤI tuyu pümuu".
Wanaa sümaa nuuڤu!akünüin
aaڤin 3esús
12
੅OڤunInnu müshIu Jesús
nütümu chI NuuڤInkuI MuIeIwu
IsushIIpuڤumüIn.
13
੅ChujuchI nIu
muu uku pIenchI shIkII kuڤI sünuIn
nuuڤuIukünüIn uuڤIn nütümu
Sutunás chI süIuüIukuI yoIujuu. Je
chuu eejuchIfe Jesús, eesü tü kusu
jushIchI kepIukut wunuڤuInküIn.
OoڤuIuku uuڤInmujünüshI nIu nutümu
wune uupIeeIfuu nümuڤunujeejunu
MuIeIwu.
Oڤttüshi 3esús sünain aküjaa
nüchiki Ma!eiwa
14
੅ShIusu wunuu sümuu
nüpüfeesujünüIn Juun nütümu
Hefodes, uIeڤejüshI Jesús
GuIIIeumüIn süpüIu uküjuu tü
unusükut pütchI, tü nünüIkIkut
chI MuIeIwukuI, sünuIn muu:
15
੅¨AntüItpu nükuIIu chI MuIeIwukuI
süpüIu nIkefuujüIn tü numupüڤükut
nu nünüIkImuujunukunu. JIyuuwujuu
jumuuIu suuIIu juuInjuIu sümuu
jünoujuIn tü unusükut pütchI, süku
süIüڤüIüIn nükuIIu chI MuIeIwukuI
süpüIu uIuwutuwuu juuڤu", mupüڤüshI
nIu.
Nüneeküin 3esús na wayuu
nümaainjanakana

੅Je wunuu sümuu wufuIttüIn
Jesús sotpuڤupünuu tü puIuu
kunüIIukut GuIIIeu, nIڤfukuIuku
SImón ooڤuIuku Andfes chI
nuwuIukuI. AjunuڤutshII tü
nukusüInkut shIfoku tü puIuukut
süku oIojüIIIn nuyu jIme.
17
੅÷AnushII tumuutuIuI
jIu. Muu uku oIojüIIIn jIu jIme,
okotchujüInjunu jIu wuyuu tumüIn
süpüIu suupüInjutüIn tunüIkI ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
18
੅Nupütu numüsüjuڤu tü
nukusüInkut süpüIu oڤunuu nümuu.
19
੅NuڤunuIwuڤuyu Jesús mumüIn
uku tüfu, nIڤfüIn joo Jucobo, chI
nüchonkuI Zebedeo, ooڤuIuku Juun
chI nuwuIukuI. AfeweentujuڤutshII tü
nukusüInkut yuu suIuڤu tü unuukut
nümuu chI nushIkuI.
20
੅Eenukünu
müshIڤIyu nuyu nütümu Jesús.
NupütukuIuku chI nushIkuI numuu nu
nüchepchIukunu suIuڤu tü unuukut
süpüIu oڤunuu nümuu.
Ayuڤnnüsü wane yo!ujaa nütüma 3esús
21
੅NüntukuIuku Jesús numuu nu
nüneekujuIukunu suIuڤumüIn tü
pueuIo kunüIIukut Cupefnuum.
Je soڤu tü kuڤI neemefuukut oڤu
nu judíokunu, ekefotshI nIu
suIuڤumüIn tü ekIfujüIeekut
sünuIn nuڤttüIn sünuIn ekIfujuu
tü wuyuukoIüIfuu chuڤuyu.
22
੅Je
ponusü muڤI nuuڤIn nu wuyuukunu
tü nünüIkIkut, süku shIyuuwutüIn
Mufcos 1
88
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suuڤInyuku nuuڤu sünuIn nIڤItuuushIn
nütümu MuIeIwu süpüIu ekIfujuu
nünüIkI, nnojoIshI müIn uku
nuuڤIn nu kufuIouktumuujunukunu.
23
੅AshuڤwuIuu müshIu wune wuyuu
suIuڤu tü ekIfujüIeekut, kuIeڤefuڤushI
yoIujuu. SuڤwuutukuIuku joo tü
yoIujuukuIüIfuu nüIeڤefuڤukut chI
wuyuukuI nümüIn Jesús:
24
੅÷AIuڤuIeekuIjuڤu wuyu pütümu
Jesús, pIukuI chI NuzufetjeڤewuIkuI.
AushIn weڤfuujüIn pIu. Je
wutüjuu uuڤuchI pIu sünuIn pIuIn
uneekuushIn nütümu MuIeIwu.
¿JumüInjutü wukuuIppu pütümu?
¿Püjütujunutuuku wuyu yuujee?
÷sümukuIuku.
25
੅NüchIujuukuIuku jooIuڤu Jesús tü
yoIujuukut:
÷Koڤutu pIu. PujuIttu yuIujee
nuuIIu chI wuyuukuI ÷nümukuIuku
sümüIn.

੅SujuIttukuIuku joo tü yoIujuukut
nuuIIu chI wuyuukuI sünuIn
nuڤkchIchIjuuIn sütümu sümuu
nuڤwuutüIn.
27
੅Ottu nu wuyuukunu nupüshuu,
ponusü muڤI nuuڤIn tü neڤfukut
sünuIn nuushujuujIfuuIn:
÷¿KusushIkuI wuyuu chI JesúskuI?
Jeket sukuuIppu tü nIkIfukut
unuIn, je IuüIuuIn nIu suuIIu tü
yoIujuukuIüIfuu. KojutkuIuku
nünüIkI sütümu wunuu sümuu
nüjütüIn shIu süIeڤefuڤujee wuyuu
÷numukuIuku.
28
੅Yootoo müsüjuڤu nüchIkI Jesús
suInküIn tü mmukut GuIIIeu.
Wainma wayuu niiyajüin 3esús
29
੅NujuIttuukuIuku Jesús suIuڤujee
tü ekIfujüIeekut numuu Jucobo
ooڤuIuku Juun sünuIn noڤunüIn
nIpIuIuڤumüIn SImón ooڤuIuku
Andfes.
30
੅EejutkuIuku nüpüIu tü
nImeshIkut SImón sünuIn uyuuIIn
sütümu oushuwuu. Je uchuntünüsü
nümüIn Jesús nutümu nu wuyuukunu
nIIyujüInjutüIn shIu numüIn.
31
੅NüfütkuukuIuku joo sünuInmüIn
sünuIn nuupuuIn sujupü süpüIu
nüIkkuIeڤefüIn. NuuwuIeڤefukuIuku
tü uyuuIIIkut suuIIu. Je süku
unuItpuIn shIu, oڤttüsü shIu sünuIn
shIkIfüIn nu shIڤIyoukunu.
32
੅Je motsopu kuڤI, untInnüsü
wuInmu wuyuu eekuI uyuuIIn
je eekuI kuIeڤefuڤuIn yoIujuu
nünuInmüIn Jesús.
33
੅Okotchujuusü
tü wuyuu kepIusükuIüIfuu suIuڤu
tü pueuIokut süڤütpuڤu tü soڤukot tü
mIIchIkut.
34
੅NIIyujukuIuku wuInmu
wuyuu eekuI uyuuIIn, tü uyuuIsükut
sütümu uyuuIII eekuI eeIn neڤe
sünuIn. Je nujuIttIfukuIuku yoIujuu
süIeڤefuڤujee wuInmu wuyuu. Ottu
nüchIujuuIn tü yoIujuukuIüIfuu
suuIIu suushujuuIn nüchIkI, süku
sütüjuuIn nuuڤu sünuIn jufuIIn nIu.
Tü naaڤinreekat 3esús
su!uڤupünaa Ga!i!ea
35
੅Je eeIwuڤuyu uIkut, uchIjIfuushI
Jesús sünuIn oڤunuu chumüIn
chuڤuyu eefe yüütüüIIn mmukut
süpüIu uushujuwuu nümuu MuIeIwu.

੅Ottu müshIu SImón je nu eekunu
nümuu, oڤunüshII nuyu sünuIn
uchujuwuu nüchIkI Jesús.
37
੅Je
nuntupu nünuInmüIn,
÷Asukuusü wuyuu wuInmu püpüIu
÷numukuIuku nümüIn.
38
੅NüsouktukuIuku Jesús:
÷Anukuju woڤunüIe yuujee yuu.
OڤuneeshI tuyu chumüIn chuڤuyu
eemüIn tü pueuIoIfuu chukut
wupüIeefuu tuküjuIwu nüchIkI
MuIeIwu sümüIn tIu wuyuukoIüIfuu,
süku shIuIn ujütünüIn upüIu tuyu
÷ nümukuIuku numüIn.
Mufcos 1
89
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
39
੅NuڤunukuIuku Jesús
suInküInpünuu tü mmukut GuIIIeu
sünuIn nüküjuIn nüchIkI MuIeIwu
suIuڤupünuu tü ekIfujüIeekuIüIfuu
wuyuu judío chuڤuyu je sünuIn
nujuIttIfüIn yoIujuu süIeڤefuڤujee
wuyuu.
Eiyajünüshi wane wayuu ajaڤtta atachi
40
੅AfütkuushI nünuInmüIn Jesús
wune wuyuu muyeInshI sütümu
ujuڤttuu utu. NüsupuInyoڤukushI nIu
nümüIutuڤu Jesús sünuIn nüchuntüIn
nümüIn:
÷MüInku pücheküIe, pIIyuju tuyu
÷nümukuIuku chI wuyuukuI.
41
੅NümüIIujukuIuku nuuڤIn Jesús
chI uyuuIshIkuI sünuIn nIyufuIuIn
nütünu nünuInmüIn sünuIn nuupuuIn
nIu:
÷TucheküIn süpüIeefuu
unuInjuchIn pIu ÷nümukuIuku.
42
੅AnuIchIpu joo chI wuyuukuI.
NnojoIüItpu ujuڤttüIn tü nütukut.
43
੅Nüjütu nümüshIu Jesús chI
wuyuukuI sünuIn nüchIujuuIn nIu
sünuIn muu nümüIn:
44
੅÷Nnojo püküjuIn sümüIn wuyuu
püchIkI sünuIn teIyujüIn pIu. Puڤunu
puIujunu eemüIn chI sucefdotekuI
süpüIu pIIڤIyutüInjutüIn nümüIn
tü pütukut süpüIu nuupüInjutüIn
nümüIn MuIeIwu tü pümüڤünüIn
ouktujutkut suuڤu unuIchIpuIn
pIu, muu uku tü nuIuwutuukut
unuIn MoIses puuIu sümuIwu. Je
sükujee tIu, sütüjuujeechI uuڤu pIu
wuyuu sünuIn unuIchIpuIn pIu
süpüIu suڤukuInjuchIn pIu püchIkuu
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
45
੅Ottu chI wuyuukuI, nnojoIshI
koڤutüIn. NuڤunukuIuku
sümuu uküjuu süchIkI tü kusu
unusü uIutukut nüku. Je süku
sütüjuuIchIpuIn nuuڤu Jesús tü
wuyuukoIüIfuu, nnojoIshI ekefoteeIn
suIuڤumüIn tü pueuIokuIüIfuu.
MukutüshI nIu unooIpuڤu eefe
yüütüüIIn mmukut. Ottu tü
wuyuukoIüIfuu, untüsü nünuInmüIn
suIuڤujee mmukut süpüshuu.
Eiyajünüshi wane wayuu
oukta asaڤachi
2

1
੅Je nüIeڤejupu Jesús
CupefnuummüIn süchIkIjee
kojuyu kuڤI, uupünu uchIkIchI nIu
sünuIn nüntüIchIpuIn nIpIuIuڤumüIn.
2
੅Je süku süntüIn wuyuu wuttu
suuIIn nünuInmüIn, wotüsü tü
mIIchIkut sütümu. Choڤujuusü
tü mIIchIkut süpüIeefuu. Ottu
müshIu Jesús, uküjüshI nünüIkI chI
MuIeIwukuI sümüIn.
3
੅NuntukuIuku
wune pIenchIshII wuyuu tooIoyuu
nünuInmüIn Jesús sünuIn
nuIüڤüjIfuuIn wune wuyuu uyuuIshI
shIIڤIfee nIIyujeeIn nIu. Ouktu
usuڤuchI, ouktu utünuchI.
4
੅Je süku
wuInmuIn tü wuyuukoIüIfuu soڤuIuڤu
tü mIIchI, Isusü nuchIkI ekefoIoo
nünuInmüIn Jesús. NuIIIkujuukuIuku
nümuu chI wuyuukuI chuu
süfuIoڤumüIn tü mIIchIkut, süpüIu
nuukutüInjutüIn süfuIoڤujee
IIpünuu nuuڤu Jesús. Je jututupu
shIu, nushukutIfüIn tü süI kuIuڤukot
chI wuyuu ouktu usuڤuchIkuI.
5
੅Nütüjuupu Jesús suuڤu nunouIu nu
wuyuukunu, uushujuushI nIu nümüIn
chI uyuuIshIkuI:
÷TuwuIuchee, tuIutIfüItpu
puuInjuIu puuIIu ÷nümukuIuku
nümüIn.
ô
੅Je wune nu wuyuukunu
kufuIouktumuujunu eejunukunu
suڤuku tü wuyuukoIüIfuu, müsü
nuuڤIn:
7
੅¨¿JufuIkuI wuyuu chI
eڤfüIyuuku uuڤIn wuyumüIn
süpüIeefuu nünüIkI nümüIn
Mufcos 1, 2
90
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
MuIeIwu? NnojoIshI jefuIn MuIeIwu
sünuIn nIuIn uInküIn nümüIwu
uIutIfuu suuInjuIu wuyuu".
8
੅Ottu müshIu Jesús, süku
nIyuuwutüIn suuڤu tü suIuڤukut
nuuڤIn nu kufuIouktumuujunukunu,
usouktüshI nIu numüIn:
÷¿JumüshII jIu mojukuڤu jünüIkI
tumüIn suIuڤu juuڤIn?
9
੅Je wunuu
sümuu tumüIn nümüIn chI ouktu
usuڤuchIkuI, ¨TuIutIfüItpu puuInjuIu
puuIIu", nnojoIshI jütüjuuIn uuڤu
tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
sünuIn IuüIuuIn süpüIu uIutIfuu
suuInjuIu wuyuu.
10
੅Ottu müsIu
jooIuڤu, jütüjuweechI uuڤu tuyu
sünuIn IuüIuuIn süku tumeechIn
nümüIn, ¨PüshuڤwuIuu, püIüڤüjuu
puڤuIu, wufuIttuIwu pIu".
AushujuushI joo Jesús nümüIn chI
ouktu usuڤuchIkuI:
11
੅÷TumüshI puuIu pIu:
PüshuڤwuIuu, püIüڤüjuu puڤuIu,
puڤunu pIpIuIuڤumüIn ÷nümukuIuku
nümüIn.
12
੅AshuڤwuIuumuutüshI joo
chI wuyuukuI sünuIn nuupuuIn
tü nuڤuIukut sünuIn nuڤunüIn
suڤupuIu tü wuyuukoIüIfuu
süpüshuu. PonokuIuku muڤI suuڤIn tü
wuyuukoIüIfuu tü shIڤfukut sünuIn
muu:
÷AnushuutuIeesIu muڤI tü
kusu weڤfukut soڤukuڤI tüü, tü
nnojotkut weڤfupüڤüIn puuIuInku
÷numukuIuku sünuIn nuڤwuujüIn
MuIeIwu.
Eenakünüshi Leví nütüma 3esús
13
੅OڤunüshI Jesús nüchIkuu
sotpuڤumüIn tü puIuukut. Je
süntupu wune wuyuuIfuu wuttu
suuIIn nünuInmüIn, oڤttüshI
nIu sünuIn nIkIfujüIn nuyu.
14
੅Je sünuIn nuڤunüIn yuIujee,
eeshI nüpüIu wune wuyuu
kunüIIushI Ieví, chI nüchonkuI
AIfeo, joyotüIn eefe nIڤyutuuIe.
OkotchujüI neefü nümüIn chI
süIuüIushIkuI mmu.
÷AnushI tumuutuIuI pIu
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
NüshuڤwuIuukuIuku joo Ieví
sünuIn oڤunuu nümuu Jesús.
15
੅ShIusu süchIkIjee tIu,
neenukukuIuku Ieví wuInmu wuyuu
nIpIuIuڤumüIn sünuInmüIn wune
ekuwuu nüpüIu Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu, süku wuInmuIn
wuyuu oushIkujuukut nüchIIfuu.
Je nuڤuku nu wuyuu eküshIIkunu,
eeshII wuInmu nu kuuInjufuIIIkunu
nuushIn nu fufIseokunu, muu uku
nu okotchujüIIIkunu neefü nümüIn
chI süIuüIushIkuI mmu.

੅Ottu nu
kufuIouktumuujunukunu nuڤuku
nu wuyuu fufIseokunu neڤfupu
Jesús sünuIn nIkuuIn numuu nu
kuuInjufuIIIkunu ooڤuIuku nu
okotchujüIIIkunu neefü, mojusü
nunüIkI numüIn nu nIkIfujüInkunu
sünuIn numüIn numüIn:
÷JumüshI cheje eefu nIkuukuڤu
chI ekIfujüIkuI jIu numuu nu
eekunu kuuInjufuIIIn muu uku
nu okotchujüIIIkunu neefü ÷
numukuIuku numüIn.
17
੅Nuupupu Jesús tü numukut
nu fufIseokunu numüIn nu
nIkIfujüInkunu, nüsouktukuIuku
neڤIpujee:
÷Wune wuyuu eekuI nnojoIüIn
uyuuIIn, nnojotsü cheڤojuuIn
tottooIu sümüIn. ShIu cheڤojuuku
umüIn eekuI uyuuIIn. Sükujee tüü,
untüshI tuyu suڤukumüIn wuyuu
süpüIu uchujuwuu süchIkI eekuI
kuuInjufuIüIn shIIڤIfee sükutuIuuIn
suuIIu suuInjuIu. NnojoIshI tuyu
untüshIn süpüIu uchujuwuu süchIkI
Mufcos੄2
91
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
eekuI muuInjuIuIn suuڤIn numüIn ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
Asakinnüshi 3esús sooڤopünaa
tü aamüjaakat
18
੅Soڤu wune kuڤI, uumüjüshII nu
nIkIfujüInkunu Juun. MüshII uku
nu fufIseokunu sünuIn uumüjuu.
SüntukuIuku wune wuyuuIfuu
nünuInmüIn Jesús sünuIn nusukIfüIn
nIu sünuIn muu nümüIn:
÷AumüjupüڤüshII nu
nIkIfujüInkunu Juun wunuu sümuu
uushujuwuu nümuu MuIeIwu,
muuڤuyu uku nu nekIfujüInkunu
nu fufIseokunu. ¿Jumukuڤu joo
nu pIkIfujüInkunu nnojoIIIkuڤu
nuumüjüIn? ÷numukuIuku nümüIn
Jesús.
19
੅NüsouktukuIuku Jesús neڤIpujee
sünuIn nIkIfujüIn nuyu süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnukut suInküIn
mmu sünuIn nümüIn numüIn:
÷Tü wuyuu untukut sünuIn
shIkIIfu wune kuڤwuyuusee, unusü
tuIutüIe suuڤIn sümuu nnojoIüIn
mojuIn suuڤIn wunuu sümuu eeIn
chI kuڤwuyuuseshIkuI numuu.
NnojoIeenu uumüjüIn wunuu sümuu
eeIn nIu numuu.
20
੅Akuujuu tuyukuI
jooIuڤu, süku eeIn tuyu numuu nu
tekIfujüInkunu, unusü tuIutüIe nuuڤIn.
AIuڤujusu mupu tukutuIuupu nouIIu,
eeshII süpüIu nuumüjüIn.
21
੅¨Nnojotsü unuIn müIeku
shIڤyotoonüIe wune shIڤIpu kuIuuIu
eekuI jeketüIn süpüIu ekeIttIujünuu
süku wune usheڤIn eekuI IuüIuuIn.
Amojujuujeefü süpüshuu wunuu
sümuu süshIjuunüIn süku
süsüküIjuweefüIn. Akuujuu jIukunu,
nnojotsü unuIn musütuujuIe jIu
sünuIn tü jünoujukut puuIu wunuu
sümuu jünoujuIn tü pütchI jeket
tekIfujukut unuIn.
22
੅Muuڤuyu uku
wune wIIno. MüIeku süIuڤunnüIe
wune wIIno eekuI suushüڤüjünujutüIn
suIuڤu wune puuڤutu eekuI IuüIuuIn,
eesü süpüIu süchutujuuIn tü
puuڤutukut sütümu jushüڤüpu.
AmüIouIeefü tü wIInokot ooڤuIuku
tü puuڤutukut. ShIڤItuuneekuIuku
wune wIIno eekuI suushüڤüjünujutüIn
suIuڤu wune puuڤutu eekuI jeketüIn".
Laü!aashi 3esús saaڤu tü kaڤi
sheemeraakat oڤu wayuu
23
੅Soڤu tü kuڤI neemefuukut oڤu
nu judíokunu, uwufuIIjuushI Jesús
numuu nu nIkIfujüInkunu suIuڤu
wune wopu pusunuInpünuu sünuIn
wune yüüju. Je sünuIn wufuIttüIn nu
nIkIfujüInkunu, nusüfüttupünuuIn
wune uڤttIee kunüIIusü ¨tfIgo".
24
੅Ottu nu fufIseokunu, süku müIn
uku suuڤIn wune uڤyutuwuu tü
nuuڤInfukut nu nIkIfujüInkunu Jesús
nuushIn, numukuIuku nümüIn Jesús:
÷SuushIn tü nüshujukut MoIses,
nnojotsü unuIn süpüIu nuuڤInfüIn
nu pIkIfujüInkunu tIu soڤu tü kuڤI
weemefuukut oڤu ÷numujuukuIuku
nümüIn Jesús.
25
੅AsouktüshI Jesús jooIuڤu numüIn
nu fufIseokunu suuڤu nnojoIüIn
kuuInjuIuuIn tü nuuڤInfukut nu
nIkIfujüInkunu nuujüIn:
÷Soto juuڤIn tü nuuڤInfukut DuvId
puuIu sümuIwu wunuu sümuu
müIIuIn süku uIIn jumü nümüIn je
numüIn nu nütünujutkunu.

੅Soڤu
tü kuڤI nuIuwutuukut oڤu AbIutuf
chI IuüIuushIkuI nupüIeefuu nu
sucefdote judíokunu, ekefotshI
DuvId suIuڤumüIn tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu wunuu sümuu shIڤItuunüIn
tü pun uupünujutkut nümüIn
MuIeIwu. Tü punkut nuushIn
MoIses, nnojotsü shIkuڤuIn
sümüInjutüIn wuyuu eekuI eeIn
Mufcos੄2
92
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
neڤe. Nuyu eküInjunuku numüIwu,
nu sucefdote judíokunu. Ottu
DuvId, nuupuuIn tü punkut sümuu
nIküIn, je nuupüIn süpüshI numüIn
nu nütünujutumuyuukunu. Je
nnojoIIIshII süsuIuIn nuyu tü
nuuڤInfukut nütümu MuIeIwu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn nu
fufIseokunu.
27
੅AushujuushI Jesús nüchIkuu:
÷Je wuyuu süpüshuu, nnojotsü
ukumujuushIn nütümu MuIeIwu
süpüIu upüIeefuuInjutüIn
suuڤIn soڤu sükuIIu eemefuwuu.
EڤItuuushI tü kuڤIkut süpüIu
juIouIInjutüIn sümüIn wuyuu.
28
੅TuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
tuyu IuüIuushIku suuڤu tü kuڤI
sheemefuukut oڤu wuyuu. Je
sükujee tIu, nnojoIIIshII kuuInjuIuIn
nu tekIfujüInkunu suuIIIjee tü
nuuڤInfukut ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
Uttüsü naaڤin na fariseokana
nümüin 3esús
3

1
੅Soڤu wune kuڤI, ekefotshI
Jesús nüchIkuu suIuڤumüIn
tü ekIfujüIeekut. EejuchIkuIuku
nüpüIu wune wuyuu joso ujupüchI.
2
੅Je nu fufIseokunu, süku nuupeeIn
nIkII Jesús, eekuIuku muڤI nuuڤIn
nüpüIu müIeku nIIyujüIe soڤu tü
kuڤI eemefuunukut oڤu, shIIڤIfee
¨KuuInjufuI nIu süku nIڤyutuuIn
soڤu tü kuڤI eemefuunukut oڤu
sünuIn nIIyujüIn wune wuyuu",
numüInjunuIn sümüIn wuyuu.
3
੅Ottu
Jesús,
÷PüshuڤwuIuu yuIu pusunuInmüIn
sünuIn tü wuyuukoIüIfuu
÷ nümukuIuku nümüIn chI wuyuu
joso ujupüchIkuI.
4
੅NümukuIuku joo Jesús numüIn nu
fufIseokunu:
÷SuujüIn tü nüshujukut MoIses,
¿kusu unuku süpüIu wuuڤInfüInjutüIn
soڤu tü kuڤI eemefuunukut oڤu?
¿Anusü müIeku wuuڤInfüIe tü
kusu eekuI unuIn? ¿ShIutuupu
eekuI mojuIn? ¿Anusü müIeku
wuuڤInmujüIe wuyuu suuIIu ouktuu?
¿ShIutuupu unuIn woڤutüIe suuڤIn?
÷ nümukuIuku numüIn.
KoڤutüshII neڤe nuyu nuuIIu.
5
੅NIIfukuukuIuku Jesús numüIn nu
wuyuukunuIfuu nupüshuu sünuIn
jushIchIn nIu numüIn. Mojusü
nuuڤIn Jesús süku munoujüInyeeIn
nuyu nünüIkI. NümukuIuku jooIuڤu
nümüIn chI joso ujupüchIkuI:
÷Puwustu tü pujupükut.
Je süku nuuڤInfüItpuIn tü
nümukut nümüIn, unuIeڤeItpu tü
nujupükut.
ô
੅Ottu nu fufIseokunu,
nojuڤInnujuukuIuku nunuInmüIn nu
nümuujunukunu Hefodes sünuIn
numujIfuuIn numuu:
÷¿Kusu wuuڤInfüInjutku süpüIu
woڤutIfüInjutüIn nuuڤIn? ÷müshII
nuyu.
Antüsü wayuu watta saa!in
nünainmüin 3esús
7
੅NuڤunukuIuku Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu suuIIu tü
wuyuukoIüIfuu sotpuڤumüIn tü
puIuukut. Ottu wuyuu wuttu suuIIn
suIuڤujee tü mmukut GuIIIeu,
oushIkujuusü nüchIIfuu.
8
੅Je süku
suupüItpuIn wuyuu wuInmu nüchIkI
Jesús sünuIn nuuڤInfüIn kusu
unusü, untüsü jooIuڤu nünuInmüIn
suIuڤujee tü mmukut Judeu, suIuڤujee
tü pueuIokut JefusuIen, ooڤuIuku
suIuڤujee tü mmukut Idumeu.
AntüshII nu chujeڤewuIIIkunu
wüInpümüIn suuڤujee tü süchIkut
Jofdán ooڤuIuku suIuڤujee tü mmukut
pejekut sünuIn tü pueuIokuIüIfuu
Mufcos੄2 ,੄ 3
93
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
TIfo ooڤuIuku SIdón.
9
੅Süku
wuInmuIn tü wuyuukoIüIfuu,
nuIuwutuuIn Jesús nu nIkIfujüInkunu
süpüIu yupuInjutüIn wune unuu
nüpüIu suuIIu süIuInjIfuIn nIu.
10
੅Süku suupüIn nüchIkI Jesús
sünuIn nIIyujüIn wuyuu wuInmu,
ufütkuusü jooIuڤu tü wuyuukoIüIfuu
eekuI uyuuIIn sünuIn chentuuwuIn
süpüIu shIpettüIn nIu shIIڤIfee
unuIn shIu nütümu.
11
੅Ottu tü
wuyuu kuIeڤefuڤusükuIüIfuu
yoIujuu, shIڤfupu Jesús,
suڤwuchIfuukuIuku nümüIutuڤumüIn
sünuIn suڤwuutInnüIn sütümu tü
yoIujuukuIüIfuu:
÷PIu NüchonkuI chI MuIeIwukuI
÷sümukuIuku.
12
੅Ottu nüchIujuuIn shIuIfuu suuIIu
suڤwuIukujüIn nüchIkI suInküIn
wuyuu.
Aneekünüshii na po!ookana
piammüin A!uwataaushikana
13
੅Je süchIkIjee tIu, oڤunüshI Jesús
suuڤupünuu wune numünu sünuIn
neenuküIn nu wuyuu nüchekukunu
süpüIeefuu nümuuIn. Je nufütkuupu
nünuInmüIn,
14
੅nüneeküIn poIoo
pIummüIn nuڤukujee. NIڤItuukuIuku
joo nunüIIu ¨AIuwutuuushI" münüIn,
süku nuIuwutuuInjunuIn nuyu sünuIn
uküjuu nünüIkI sümüIn wuyuu.
15
੅¨TuupüIn IuüIuwuu jooIuڤu jümüIn
süpüIu uyuڤIuu yoIujuu süIeڤefuڤujee
wuyuu", nümukuIuku numüIn.

੅Anuu nunüIIu nu poIookunu
pIummüIn wuyuu uneekuushIkunu
nütümu: SImón, chI eڤItuunukuI
unüIIu PedfoIn nütümu Jesús.
17
੅Jucobo nümuu Juun nüchonnII
Zebedeo, nu nIڤItuukunu unüIIu
Bounefges. (Je tü nunüIIukut,
¨SütüfüIu Juyu", muIuڤut.)
18
੅Andfes,
FeIIpe, BuftoIome, Muteo, je Tomás.
Jucobo chI nüchonkuI AIfeo. Tudeo.
SImón, wune noڤutku nu wuyuukunu
kunüIIukunu ZeIote.
19
੅Je Judus
IscufIote chI uupüInjuchIkuI nIkII
Jesús.
Nia Ma!eiwa kapü!ainka atüma 3esús
20
੅ShIusu süchIkIjee tIu, ekefotshI
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu
suIuڤumüIn wune mIIchI.
SükotchujuukuIuku süchIkuu wune
wuyuu wuttu suuIIn nünuInmüIn.
KupüIeekuIuku numüIn nekuuIn
suuڤujee tü wuyuukoIüIfuu.
21
੅ShIusu nutüjuupu nuuڤu Jesús nu
nüpüshIkunu sünuIn chentuڤuIn
sümüIn tü wuyuukoIüIfuu nünuIn,
nusuujuweeIn nIu yuIujee. ¨MuuڤInkuI
cheje uuڤIn nIu", numujIfuukuIuku.
22
੅Ottu nu kufuIouktumuujunukunu
untukunu JefusuIenjee,
uushujuujIfuushII nuyu sünuIn muu:
¨Süku nIuIn BeeIzebú chI süIuüIukuI
yoIujuu eeIn nümuu, püIukuIuku nIu
süpüIu uyuڤIuu yoIujuu", müshII nuyu.
23
੅NeenujukuIuku Jesús tü
wuyuukoIüIfuu nünuInmüIn
süpüIu nIkIfujüInjunuIn nuyu
süku sukuuIppu tü kusu eڤnnukut
suInküIn mmu: ¨¿JumukuuIpput
süpüIu nüjütujuujIfuuInjuchIn neڤe
Sutunás nümüIwu, chI süIuüIukuI
yoIujuu?
24
੅MüIeku sütkuujIfuuIe
wune wuyuuIfuu, ujuڤIujuujIfuweenu
nuyu.
25
੅Je müIeku süڤüIüjuuIe
wune wuyuu sümuu tü süpüshIkut,
puڤünüüwuweefü.

੅Akuujuu
Sutunás, müIeku nujuIttIfüIeje tü
yoIujuukuIüIfuu sünuIn nütkuuIn
sümuu, ooڤuIuujeechI nIu suuIIu
uIuwutuwuu.
27
੅Nnojotsü süpüIu
usuujuunüIn nükofoIo wune
wuyuu eekuI kutsüIn. AIuڤujusu
müIeku nüntüIe wune kuڤfuwufuI
nünuInmüIn eekuI kutsüInfeeIn
Mufcos੄3
94
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
muڤI nuuIIu, uyumüIüneechI chI
wuyuukuI nütümu, je uIüڤüjüneefü
tü nükofoIokot nümuڤunujee.
Akuujuu tuyukuڤIyu. Süku
nIyumüIüIchIpuIn tutümu chI
süIuüIushIkuI yoIujuu, tountüIn
tuyuڤIüIn yoIujuu.
28
੅ShIImuIn muڤI
tü tumukut jooIuڤu jümüIn: Eesü
süpüIu süIutInnüIn suuInjuIu wuyuu
suuIIu nütümu MuIeIwu. JuڤItukuje
mojuIn sünüIkI nümüIn MuIeIwu,
eesü süpüIu süIutInnüIn suuIIu
tIuڤuyu.
29
੅Akuujusu müIeku nIuIe chI
NuuڤInkuI MuIeIwu mojuIn umüIn
pütchI, müIfIu nnojoIüIn uIutInnüIn
suuIIu tü mukut, nnojotsü jooIuڤu je
nnojoIeefü mupeenu", nümukuIuku
Jesús numüIn.
30
੅Müsü nünüIkI
Jesús sümüIn tü wuyuukoIüIfuu
süku ¨YoIujuu neڤe" numüIn nu
kufuIouktumuujunukunu nümüIn chI
NuuڤInkuI MuIeIwu chI nIyuڤIukuI
uku yoIujuu.
Tü niikat je na nuwa!ayuukana 3esús
31
੅SüntutuuIukuIuku jooIuڤu
tü nIIkut Jesús numuu nu
nImüIIuyuukunu. AڤutupujüshII nuyu
yuIu unooIpuڤu sünuIn neenukIfüIn
nIu süku nuushujuweeIn nümuu.
32
੅NuupInnukuIuku Jesús sütümu tü
wuttukut suuIIn wuyuu joyotokunu
nüڤütpuڤu:
÷Nuu tü püIkut unooIpuڤu ooڤuIuku
nu puwuIuyuukunu. AushujuweeshII
pümuu ÷nümünukuIuku.
33
੅AsouktüshI Jesús:
÷Tuküjeefü jooIuڤu jümüIn
jufuIüIn tü teeIn ooڤuIuku jufuIIIn
nu tuwuIuyuuIn ÷nümukuIuku
numüIn.
34-35
੅Je nümukuIuku numüIn
nu wuyuukunu nupüshuu sünuIn
nIIfukuuIn numüIn nu wuyuu
joyotokunu nüڤütpuڤu:
÷Tü wuyuu ¨teIkut" je nu wuyuu
¨tuwuIuyuukunu" tumüInjunukunu
umüIn, nuyu nu eekuI nuuڤInfüIn
wuneepIu tü nuIuwutuukut unuIn
chI MuIeIwukuI muu uku nuuIfuu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
Süchiki wane mma
apünajünakat a!uڤu
4

1
੅OڤttüshI Jesús sünuIn
ekIfujuu nüchIkuu sotpuڤu
tü puIuukut. ShIusu süku wuttuIn
suuIII tü wuyuu okotchujuukuIüIfuu
nünuInmüIn, noڤotookuIuku suIuڤu
wune unuu sünuIn nüIkkuIuuIn
süpüIu ekIfujuu yuIujee shIfokujee
tü puIuukut.
2
੅EkIfujüshI nIu sünuIn
kusu wuInmu süku sukuuIppu
tü kusu eڤnnuujünukut suInküIn
mmu sünuIn nümüIn numüIn
nu wuyuukunu: ¨Juupu tunüIkI.
3
੅EetuushI wune wuyuu upünujüI.
OڤunüshI suIuڤumüIn tü nIyüüjusekut
sünuIn nIjInuIn tü nuwuüyekut.
4
੅Eesü wuüyee ejItuukut suIuڤu
wopu eefe shIküIn shIu wuchII.
5
੅Eesü ejItuukut suڤuku IpushIfu
eefe ufüIuIn mmu. Osotu müsüjuڤu
shIu muyuuInje ufüIuIn tü mmukut.
ô
੅ShIusu susotupu, juIumuutüsü
sütümu tü kuڤIkut süku ufüIuIn tü
mmukut süpüIu tü suufuIukut.
7
੅Eesü
ejItuukut suڤuku eejutüIe puuIu
mojuuI keImsesü. ShIusu süsotupu
tü mojuuIkut süchIkuu, eweenIfuusü
sümuu tü pünujütkut. Je ouktu müsIu
tü pünujütkut sütümu tü mojuuIkut
sümuu muchoIn sütümu.
8
੅AIuڤusu
wune wuüyeekut, ejItuushI suuڤu
mmu unusü. Asotüsü, emIyoڤuIuusü
sünuIn wuttuIn suuIII süchoIn. Eesü
eekuI sujuIttIfüIn upünüIn shIkII
süchon sünuInjee wuneesIu soڤu,
eesü eekuI sujuIttIfüIn uIppIfuu
shIkII süchon sünuInjee wuneڤeyu, je
Mufcos੄3 ,੄ 4
95
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
eesü eekuI sujuIttIfüIn poIoo shIkII
süchon sünuInjee wuneڤeyu", müshI
joo Jesús sümüIn tü wuyuukoIüIfuu.
9
੅ShIusu kettuupu nünüIkI Jesús,
nümukuIuku numüIn: ¨ChI eekuI
nüshuteeIn tunüIkI, unusü jüIüjüIe
nuuڤIn süpüIu nIyuuwutüInjutüIn
suuڤu tü tekIfujukut unuIn".
Asakinnüshi 3esús sooڤopünaa
tü nikirajiakat
10
੅Je wunuu sümuu nümüIwuIn
Jesús, usukInnüshI nutümu nu
poIookunu pIummüIn nIkIfujüIn je
wune wuyuuIfuu nümuujunu sünuIn
jumuIuڤuIüIn tü nIkIfujüItpukut
unuIn süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu.
11
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
¨Nnojotsü utüjuunüIn uuڤu puuIu
süchIkI nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu. Ottu müshIu jooIuڤu,
oڤttüIchIpu nIu sünuIn nIIڤIyutüIn
shIu jümüIn jIukunu tekIfujüInkunu.
Ottu nu wune wuyuukunuIfuu,
eڤIkünüshII nuyu neڤe süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnuujünukut
suInküIn mmu,
12
੅süpüIujutü
shIkefuujüIn tü nünüIkIkut chI
MuIeIwukuI uküjünukut puuIu sünuIn
muu:
'JuڤItututuuIfü muڤI nuupüIn ottu
neڤfüIn,
nnojottutuuIeefü nuyuuwutüIn
uuڤu.
NnojoIshII nuyu unoujeeIn tunuIn
süpüIu tuIutIfüInjutüIn
nuuInjuIu nouIIu',
müsü nünüIkI MuIeIwu".
Süchiki sünain jama!uڤu!üin tü
mma apünajünakat a!uڤu
13
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
¨TekIfujüInupu jIu sünuIn wune
kusu süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu.
Suuڤu nnojoIüIn jIyuuwutuyuuIn
uuڤu tü tuküjuItpukut jümüIn,
¿jumukuuIppuIeefü jIyuuwutüIn
uuڤu müIeku shIuIe tukuuIppuIn
tüü sünuIn ekIfujuu jIu
tuchIkuuڤuyu?
14
੅ChI upünujüIkuI,
nIu nIyuuwusekuڤuyu chI uküjuIkuI
nünüIkI MuIeIwu suInküIn mmu.
15
੅Tü wuüyee ejItuukut suIuڤu
wopu, shIu nukuuIppu nu wuyuu
eekuI nuupüIn neڤe nünüIkI
MuIeIwu. Akutsu usütünumuutüIn
tü pütchIkut nouIIu nütümu Sutunás
suuIIu nunoujujüIn sünuIn.

੅Je
tü ejItuukut suڤuku IpushIfu, shIu
nukuuIppu nu wuyuu eekuI nuupüIn
sümuu tuIutuu uuڤIn tü nünüIkIkut
MuIeIwu uküjünukut numüIn.
17
੅MüshII uku nuyu suuڤIn tü pünujüt
juIumuutukut, süku nunoujuIn neڤe
motsoڤo. ShIusu neڤfupu müIIuu
sünuInjee tü nunouIukut, ooڤuIuu
müshIڤIyu nuyu suuIIu unoujuu.
18
੅Je
tü ejItuukut suڤuku eejutüIe puuIu
mojuuI keImsesü, shIu nukuuIppu
nu wuyuu eekuI nuupüIn nünüIkI
MuIeIwu.
19
੅Akutsu muIuüIeڤefüIn
nuuڤIn nuyu sünuIn unoujuu sükujee
shupuuIn nuuڤIn suuڤu tü kutüInjutkut
utümu noڤu, suuڤu tü uIuteetkut
mupeenu, je sükujee kuchIIfuuIn
muڤI nuuڤIn wushIfüü, tü nnojotkut
kuIuڤuIn tuIutuu.
20
੅Ottu tü wuüyee
ejItuukut suuڤu mmu unusü, shIu
nukuuIppu nu wuyuu uupukunu
nünüIkI MuIeIwu sümuu noonooIn
sümuu. KooڤomüInsü muڤI numüIn
nu wuyuukunu uuڤInfuu kusu unusü,
muu uku tü pünujütkut suuڤukut mmu
unusü, muu uku eekuI sujuIttIfüIn
upünüIn shIkII süchon sünuInjee
wuneesIu soڤu, eekuI sujuIttIfüIn
uIppIfuu shIkII süchon sünuInjee
wuneڤeyu, je eekuI sujuIttIfüIn poIoo
Mufcos੄4
96
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
shIkII süchon sünuInjee wuneڤeyu",
nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
Süchiki wane !uusa chuwatsü iipünaa
21
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
¨¿JuIusü eڤItuunüIn wune Iuusu
shIpejuunüIe? ¿EڤItuunüsü cheje
suupünuu wushu? Nnojo. EڤItuunüsü
eefe süpüIee Iuusu süpüIu
sünuküInjutüIn kusu süpüshuu.
22
੅MüIeku sunujunnüIe wune kusu,
eweeteefü süchIkuu. Müsüyu uku
tü nüchIkIkut chI MuIeIwukuI.
JuڤItuIfü nnojoIüIn uküjünüIn puuIu
sümüIn wuyuu suInküIn mmukut
süpüshuu, uküjüneefü jooIuڤu
sümüIn.
23
੅ChI eekuI nüshuteeIn
tunüIkI, unusü jüIüjüIe nuuڤIn
süpüIu nIyuuwutüInjutüIn suuڤu tü
tekIfujukut unuIn", nümukuIuku
numüIn.
24
੅AyutüshI uushujuuIn Jesús
numuu sünuIn numüIn numüIn:
¨AnushII müIeku eefe juuڤIn sünuIn
tü pütchI juupukut. MüIeku jüIüjüIe
juuڤIn tü shIImüInkut tekIfujukut
unuIn jIu, jIyuuwuteefü uuڤu tü
tumüInjutkut jümüIn mupeenu.
25
੅ChI wuyuu eekuI jüIüjuIn nuuڤIn
tü shIImuInkut ekIfujünukut unuIn
nIu, ekIfujüneechI nIu sooڤomüIn.
Akuujusu chI eekuI nnojoIüIn
kusujutüIn nümüIn tü shIImuInkut,
usütüneefü nuuIIu tü ekIfujünukut
unuIn nIu puuIu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
Sukuaippa tü pünajütkat

੅AushujuushI jooIuڤu sümüIn tü
wuttukut suuIII wuyuu: ¨¿Jumüsü,
suuڤIn jümüIn, tü nukuuIppukut
MuIeIwu sünuIn uIuwutuwuu? Tü
nuIuwutuuyukut MuIeIwu, müsü uku
suuڤIn sukuuIppu wune yüüju eefe
nüpünujüIn wune wuyuu suIuڤu.
27
੅Je chI upünujüIkuI, wunuu sümuu
nuڤutupujüIn, juڤItuIchI utunküIn,
muuڤuyu uku kutüIe noڤu, osotüsIu
neڤe nujuunu tü nüpünujüInkut je
müIeڤosü shIuڤuyu sünuIn nnojoIüIn
nütüjuuIn suuڤu jumukuuIppuIüIn.
28
੅Eweetüsü shIu sümüIwu
süIeڤefuڤujee mmu. Osotüsü puIujunu
tü süpunukut. Eweetu müsIu tü
süsIIkut süchIkIjee. Je süchIkI tü
süsIIkut, kuchon müsIu.
29
੅OoڤuIuku
jukütupu tü pünujütkut, ushunnüsü
süku kettuuItpuIn sükuIIu süpüIu
okotchujünuu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
Süchiki tü süڤükat °mostaza"
30
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
¨¿Jumüsü, suuڤIn jümüIn, tü
nukuuIppukut MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu? ¿Jumeefü tunüIkI
jümüIn müIeku tekIfujüIe jIu
sünuIn süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu?
31
੅Tü nuIuwutuuyukut MuIeIwu,
müsü uku suuڤIn sukuuIppu süڤü
tü 'mostuzu' münukut. MuyuuInje
joڤuuchechoIn muڤI shIu wunuu
sümuu süpünujünüIn,
32
੅osotüsü
sütümu wune suuڤuIIu mIyoڤu.
MüsIu nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu. MuyuuInje puIItchoIn
wuyuu unoujusü jooIuڤu, wuInmeefü
soڤuweenu wune kuڤI", nümukuIuku
Jesús numüIn.
33
੅Müsü nünüIkI Jesús sümüIn
tü wuyuukoIüIfuu sünuIn ekIfujuu.
MüIeku shIyuuwutüIe suuڤu
tü nümukut sümüIn, uyutshIu
nIu ekIfujüIn sooڤomüIn.
34
੅Tü
nIkIfujukut uku tü wuyuukoIüIfuu,
shIu süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu. Ottu
nümüIwu numuu nu nIkIfujüInkunu,
Mufcos੄4
97
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nüküjuIn kusuIn kuyuuwuseIn tü
nuushujuukut uchIkI.
Niima!eڤerüin 3esús wane wawai
35
੅Je motsupu kuڤI soڤu kuڤIkut
tIu sünuIn eeIn Jesús yuu suIuڤu tü
unuukut,
÷AnushII woڤunüIe wuneemüIn
suڤutu tü puIuukut ÷nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.

੅OڤotooshII nu nIkIfujüInkunu
Jesús suIuڤu tü unuukut eefe nIu
joyotüIn nupüIu süpüIu oڤunuu
suIuڤu tü unuukut suuIIu tü
wuttukut suuIIn wuyuu. Oڤunüsü
wune unuuIfuu nüchIIfuu.
37
੅Je
sümuڤInfuڤu wufuIttüIn tü unuukut
shIfokupünuu tü puIuukut nutümu nu
nIkIfujüInkunu, untu müsIu joo wune
wuwuI nunuInmüIn sünuIn shIڤyotüIn
puIuu suIuڤumüIn tü unuukut.
38
੅Ottu
müshIu Jesús, utunküshI shIInuIuڤu
tü unuukut suuڤu wune ekIIpuIuu.
NufütkuukuIuku nu nIkIfujüInkunu
nünuInmüIn:
÷EkIfujüIkuIee, püchIjIfuu muuIu.
OuktüshII tuu wuyu. ¿JumüshI
nnojoIkuڤu pükuuIIIjuyuuIn wuyu
suuIIu wüInsIfujüIn? ÷numukuIuku
nümüIn.
39
੅NüshuڤwuIuukuIuku Jesús sünuIn
nüchIujuuIn tü wuwuIkut:
÷JImutu pIu ÷nümukuIuku
sümüIn.
EjImuIuu müsIu joo tIu sütümu
nünüIkI.
40
੅NümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu:
÷¿JumüshII mmotkuڤu jIu?
¿JumüshII nnojoIIIkuڤu jünoujüIn
puuIu sünuIn toڤtteڤefüInjunuIn jIu
suuIIu tü wuwuIkut? ÷nümukuIuku
numüIn.
41
੅PonokuIuku muڤI nuuڤIn nu
nIkIfujüInkunu sünuIn numüIn:
÷¿JufuIkuI wuyuukuI chII,
kucheڤekuI umüIn wuwuI ooڤuIuku tü
puIuukut?
Ajuittinnüsü watta saa!ii
yo!ujaairua nü!eڤeruڤujee
ZDQHZD\XXQWPD-HV~V
5

1
੅Antüsü jooIuڤu tü unuu
kuIuڤukot Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu wuneemüIn
suڤutu puIuukut eefe kepIuIn wune
wuyuuIfuu kunüIIujüsü Gudufeno.
2
੅Nüshukutupu Jesús suIuڤujee tü
unuukut, eejuchI nüpüIu wune
wuyuu kuIeڤefuڤushI yoIujuu.
AntüshI nünuInmüIn suڤukujee tü
umouyuukuIüIfuu.
3-4
੅KepIushI nIu
suڤuku tü umouyuukut. JuڤItuIchI
kupüIn utümuu nIu süku kuIeenu
sünuIn nütünu ooڤuIuku sünuIn
nüsuڤu, nüpüIujuupüڤüIn. IsushI
nIu uchIkII shIIڤIfee nütuڤünnüIn
süpüIu kupüIn nIu utümuu.
5
੅WufuI
mupüڤüshI nIu suڤwuI je soڤukuڤI
suڤukupünuu umouyuu je sooڤopünuu
uuchI sünuIn nuڤwuutüIn je sünuIn
nükushuIüIn tü nütukut süku Ipu.
ô
੅ShIusu nIڤfuIwuڤuyu Jesús
kuڤyutujee, uwutuushI nIu nüpunupu
sünuIn nuڤwuchIfuuIn yuu
nümüIutuڤumüIn.
7-8
੅Ottu müshIu
Jesús,
÷PujuIttuu nuuIIu ÷nümuju
umüInfü tü yoIujuukut.
Emetutsü joo sünüIkI tü
yoIujuukut nüIeڤefuڤukut chI
wuyuukuI:
÷Jesúsuu, NüchonkuڤIyu MuIeIwu
MIyoڤushIkuI muڤI, ¿jumüInjutü
tukuuIppu pütümu? Anukuju
punsuuIe pünüIkI nuڤupuIu MuIeIwu
süpüIu nnojoIüInjutüIn teڤfüIn
tumüIIuIu pütümu ÷süchuntukuIuku
muڤI nümüIn.
Mufcos੄4 ,੄ 5
98
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
9
੅÷¿KusuIchI pünüIIu?
÷ nümukuIuku Jesús sümüIn.
÷Wuttu suuIII, münüshII wuyu
÷ sümukuIuku nümüIn Jesús.
10
੅Achuntüsü muڤI joo tü
yoIujuukuIüIfuu:
÷Nnojo püjütüIn wuyu yuujee
wuttumüIn ÷sümukuIuku nümüIn
Jesús.
11
੅Eejutü wune püüIüküIfuu
wuInmu ekujuuIn muu uku tüsu suuڤu
wune numünu.
12
੅NuchuntüIn muڤI nu
yoIujuukunu nümüIn Jesús:
÷Anukuju müIeku püjütüIe wuyu
süIeڤefuڤumüIn tIu püüIükkuIüIfuu
÷numukuIuku.
13
੅÷Juڤunu jümuufüIeen
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
OjuIttu müsüju tü yoIujuukuIüIfuu
nüIeڤefuڤujee chI wuyuukuI süpüIu
shIkefoIüIn süIeڤefuڤumüIn tü
püüIükkuIüIfuu. Eejutüjuڤu muu uku
2.000 püüIükü. Apuntujuuyuu müsü
suuڤujee tü numünukut shIfokumüIn
tü puIuukut. OoڤuwoڤutkuIuku shIu
süpüshuu.
14
੅Nu ufüIeejüIIIkunu tü
püüIükkuIüIfuu, upuntujuushII nuyu
suIuڤumüIn tü pueuIokut je suInküIn
mmu sünuIn uküjuu süchIkI tü
uIutukut.
15
੅Ottu nu wuyuu uupukunu
nunüIkI suIuڤu tü pueuIokut,
oڤunüshII nuyu nünuInmüIn Jesús.
Je nuntupu nünuInmüIn, neڤfüIn chI
wuyuukuI ojuIttInnu ouIIuchIkuI
yoIujuu, sünuIn kusheڤInchIpuIn nIu
ottu nnojoIIchIpuIn mumuInnuIn,
sünuIn joyotüIn nüڤütpuڤu Jesús.
EImoIojooshII nuyu neڤfupu nIu.

੅Ottu nu wuyuu eejunukunu wunuu
sümuu nIIyujünüIn chI wuyuukuI,
nuküju uchIkIchI nIu sümüIn
tü untüsükuIüIfuu je süchIkI tü
püüIükkuIüIfuu.
17
੅Je nu wuyuu
Gudufenokunu, nuchuntüIn muڤI
nümüIn Jesús süpüIu nuڤunüInjuchIn
suIuڤujee tIu mmukut.
18
੅Je wunuu sümuu noڤotooIn
Jesús suIuڤumüIn tü unuukut süpüIu
uIeڤejuu GuIIIeumüIn, ufütkuushI joo
chI ojuIttInnu ouIIuchIkuI yoIujuu
nünuInmüIn shIIڤIfee nuڤuneeIn
nümuu.
19
੅Ottu müshIu Jesús,
nIyouktüIn süchIkI nümuuInjuchIn
nIu, sünuIn nümüIn nümüIn:
÷AnushI püIeڤejüIe püchIkuu
pIpIuIuڤumüIn sünuInmüIn
tü püpüshIkuIüIfuu sünuIn
püküjuIn süchIkI tü kusu unusü
nuuڤInfüItpukut chI MuIeIwukuI
pümüIn sünuIn nümüIIujüIn
pIu ÷nümukuIuku Jesús nümüIn.
20
੅OڤunüshI joo chI wuyuukuI
suIuڤupünuu tü mmu kunüIIukut
DecápoIIs sünuIn uküjuu sümüIn
wuyuu süpüshuu süchIkI tü kusu
unusü nuuڤInfüItpukut Jesús
nümüIn. Je ponosü muڤI suuڤIn tü
wuyuukoIüIfuu tü nüküjukut numüIn.
Wane jintut katoڤu!u nütüma 3esús
RRڤXODNDZDQHMLHUD\XXLVDQDVQWPD
21
੅ShIusu mupu, uIeڤejüshI
Jesús nüchIkuu wuneemüIn
suڤutu tü puIuukut. Je chumüIn
chuڤuyu, outkujuusü wuyuu
wuttu suuIIn nünuInmüIn sotpuڤu
puIuu.
22
੅NüntukuIuku wune
wuyuu kunüIIushI JuIfo, wune
IuüIuushI suIuڤu tü ekIfujüIeekut
tü judíokoIüIfuu. Je nIڤfupu
Jesús, nüsupuInyoڤukushI
nIu nümüIutuڤumüIn sünuIn
23
੅nüchuntüIn nümüIn süku süpüshuu
nuuڤIn sünuIn nümüIn nümüIn:
÷KuuIIn tuyu püpüIu,
umotsojünüsü suuڤIn tü tuchonkot
sütümu wune uyuuIII. Tutüjuu
uuڤuIu müIeku puڤunüIe sünuInmüIn
Mufcos੄5
99
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
sümuu pIڤItuuInjutüIn pujupü sünuIn,
kuteefü oڤu süchIkuu ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.
24
੅NuڤunukuIuku Jesús nümuu.
Wunuu sümuu wufuIttüIn Jesús
nIpIuIuڤumüIn JuIfo, chentuuwusü
wuyuu wuttu suuIII nünuIn.
25
੅Je
suڤuku tü wuyuukoIüIfuu, eejutü
wune jIefü uyuuIsü. PoIooIfü
pIummüIn juyu umüIuIn Ishu
sümüIn.

੅MüIIusü muڤI suuڤIn
sütümu tü uyuuIIIkut. AjuڤIujuusü
tü sünneetsekut soڤuInnuIn tottooIu.
Nnojotsü unuyuuIn nutümu. JuڤItuIfü
eڤfujuunüIn sütümu tottooIu wuInmu,
IsusIu neڤe nuchIkI tü uyuuIIIkut.
27
੅Sütümu sütüjuuIn nuuڤu Jesús
sünuIn nütüjuIn eIyujuu wuyuu,
umüIüڤIfuusü shIu suڤukujee tü
wuyuukoIüIfuu nünuInmüIn süpüIu
shIpettüIn nüsheڤIn.
28
੅¨MüIeku
tepettüIe neڤe sot nüsheڤIn, uneefü
tuyu", mupüڤüsü suuڤIn süIeڤefuڤu.
29
੅Je shIpettupu shIu, unuItpu,
nnojoIüItpu umüIuIn Ishu sümüIn. Je
sütüjuuItpu uuڤut sümuu unuItpuIn
shIu süku suuwuIuuIn suuڤIn
süIeڤefuڤu.
30
੅Nütüjuumuutu uuڤuIu Jesús
sünuIn nIIyujüItpuIn wune wuyuu.
AjununujuushI nIu sünuIn,
÷¿Jufu epettuku tusheڤIn? ÷
sünuIn nümüIn sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu wuttukut suuIII.
31
੅÷¿JumüshI ¨¿Jufu epettuku
tusheڤIn?", pümukuڤu? Wuttuڤusu
suuIII wuyuu chentuuwukut pünuIn
÷numukuIuku nu nIkIfujüInkunu
nümüIn.
32
੅MusütuujusuI joo Jesús sünuIn
eIfukuwuu sümüIn tü wuyuukoIüIfuu
shIIڤIfee nIڤfeeIn tü wuyuu
epettukut nüsheڤIn.
33
੅Sütüjuupu
suuڤu tü jIetkut tü kusu unusü
uIutüItpukut sümüIn, süfütkuukuIuku
nünuInmüIn Jesús sümuu momoIuu
sünuIn süsupuInyoڤukuIn shIu
nümüIutuڤumüIn. SüküjukuIuku
nümüIn sünuIn shIuIn epettüIn tü
nüsheڤInkut je sünuIn unuItpuIn
shIu nütümu.
34
੅NümukuIuku Jesús
sümüIn:
÷NII wuuڤIfuu, unuItpu pIu süku
pünoujuIn tunuIn. Anusü puڤunüIe
sünuIn unuIn puuڤIn. MüIfIu
nnojoIüIn müIIuIn pIu sütümu tü
uyuuIIIkut.
35
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn Jesús
sümuu tü jIetkut, süntukuIuku joo
wune wuyuuIfuu nIpIuIuڤujeejutü
JuIfo chI IuüIuushIkuI suIuڤu tü
ekIfujüIeekut, sünuIn nümüIn
nümüIn:
÷OuktüItpu tü püchonkot.
PuuڤuIuu suuIIu peenujuuIn chI
EkIfujüIkuI.

੅Ottu Jesús, nnojotsü jumujutüIn
nümüIn tü uküjünukut nutümu nu
wuyuukunu. NümukuIuku nümüIn
JuIfo:
÷Nnojo pIyoڤujuuIn uuڤIn. Pünouju
neڤe tunuIn süpüIu unuInjutüIn tü
püchonkot.
37
੅NIyouktukuIuku Jesús
süpüIeefuu suڤunüInjutüIn tü
wuyuukoIüIfuu nümuu. Nu
oڤunukunu nümuu, nuyu neڤe nu
nIkIfujüInkunu: Pedfo, Jucobo
ooڤuIuku Juun chI nuwuIukuI
Jucobo.
38
੅ShIusu nüntupu Jesús
nIpIuIuڤumüIn JuIfo, eesü wune
wuyuuIfuu uڤwuutüIn muڤI shIڤIfuIuڤu
suuIII tü jIntutkot.
39
੅Je nIkefoIopu
suIuڤumüIn tü mIIchIkut,
÷Nnojo jIڤyuIujüIn. Tü jIntutkot,
nnojotsü ouktüIn, utunküsü neڤe
÷ nümukuIuku Jesús sümüIn.
40
੅Ottu tü wuyuukoIüIfuu,
süsIfujukuIuku nüku Jesús sütümu tü
nümukut.
Mufcos੄5
100
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
NujuIttIfukuIuku Jesús
unooIpuڤumüIn süpüshuu tü
wuyuukoIüIfuu. Nuyu neڤe ekefotoko
nütümu eemüIn tü müIIushIIkut chI
süshIkuI ooڤuIuku tü shIIkut je nu
nIkIfujüInkunu eejunukunu nümuu.
41
੅NuupuukuIuku tü jIntutkot süku
sujupü sünuIn nümüIn sümüIn:
³7DOLWDNXPL
(Je tü pütchIkut, ¨Tuchee,
püchIjIfuu muuIu, müshI tuyu
pümüIn", muIuڤut.)
42
੅AshuڤwuIuu müsIu tü jIntutkot
sümuu suwufuڤIfuuIn. (MüItku poIoo
pIummüIn juyu suuyuse.) Ponusü
muڤI suuڤIn tü wuyuukoIüIfuu
tü shIڤfukut.
43
੅Ottu Jesús,
nüchuntuIeڤeInyu suupünüInjutüIn
eküüIü sümüIn tü jIntutkot je
nIڤItuڤuIeeIn nupüIeefuu nu
wuyuukunu sünuIn nnojoIüInjutüIn
nuڤwuIukujüIn süchIkI suInküIn
wuyuu.
Nnojoishi kachipünaain aaڤinyüü
3esús chaڤaya Nazaret
ô

1
੅NuڤunukuIuku Jesús yuIujee
yuIu numuu nu nIkIfujüInkunu
eemüIn tü pueuIo eejuchIfe nIu
tepIchIIwuڤuyu.
2
੅Je soڤu tü kuڤI
neemefuukut oڤu nu judíokunu,
oڤttüshI nIu sünuIn ekIfujuu suIuڤu tü
ekIfujüIeekut.
÷¿JufuI cheje kekIIku utümu chII?
¿JufuI cheje püIushIku utümu süpüIu
uuڤInfuu tü nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu? ÷müsü wuyuu
wuInmu süku ponüIn muڤI suuڤIn tü
nümukut Jesús.
3
੅Ottu wuneeIfuu, nnojoIshI
kusujuchIn nIu numüIn.
AsukIIjIfuwuڤuIn müshII:
÷Wutüjuu uuڤuchI nIu sünuIn
nIuIn chI uڤyutuuIkuI sümuu tuupüIu.
Je weڤfuujüIn Mufíu tü nIIkut
ooڤuIuku Jucobo, Jose, Judus je
SImón nu nImüIIuyuukunu. Ottu
nu nüshunuukunu, kepIushII yuuyu
suIuڤu tü pueuIokut wunuu wumuu
÷numukuIuku.
4
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷TumüshII puuIu jIu: MüInku
nüntüIe wune nünüIkImuujuchI
MuIeIwu nuumuInpuڤumüIn,
mojuteechI nIu sütümu tü
wuyuukoIüIfuu je sütümu tü
nüpüshIkuIüIfuu ÷müshI numüIn
süku mojutüIn nIu nutümu.
5
੅Je tü munouIuu eekut nunuIn
nu wuyuukunu chuڤuyu, sütuڤüIüIn
tü kusu unusü nuuڤInfeekut Jesús,
tü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu. WuneesIu neڤe nIڤItuuIn
nujupü sünuIn wuyuu puIItchon
süpüIu unuInjutüIn nütümu.
ô
੅Je
uInkuusü muڤI nuuڤIn Jesús süku
munouIuIn nu wuyuukunu chuڤuyu.
Aapünüsü !aü!awaa namüin na
po!ooshiikana piammüin
ShIusu süchIkIjee tIu,
oڤunüshI Jesús suIuڤupünuu
tü pueuIokut süpüshuu sünuIn
ekIfujuu.
7
੅NeenukukuIuku nu
AIuwutuuushIkunu poIooshIIkunu
pIummüIn sünuIn nüjütüIn nuyu
pIumuwuIIn süpüIu uküjuu tü
nüchIkIkut. NuupüIn IuüIuwuu
numüIn süpüIu ujuIttIfuu yoIujuu
suuIIu wuyuu.
8
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Nnojo jüIüڤüjüIn jüsheڤIn,
jImIu, jükuputeetse, je jünneetse.
WuneesIu neڤe jüIüڤüjeefüIn wunuڤu
jüshepüڤüjIu.
9
੅Nnojo jüIüڤüjüIn
suwuIuڤutu jüsupuutse je suwuIuڤutu
jüsheڤIn.
10
੅ShIusu wunuu sümuu
jüntüIn suIuڤumüIn wune pueuIo,
nnojoIüInjutü jIIڤIfutüIn tü mIIchI
jüntukut uIuڤu puIujunu.
11
੅Je müIeku
Mufcos੄5 ,੄ 6
101
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nnojoIIIfe kupüIuIn uuڤInyüü jIu
suIuڤu wune pueuIo je shIyouktünüIe
tü pütchI jüküjüInjutkut sümüIn,
juڤunumuutu suuIIu sünuIn
joڤotojooIn tü mmukut sünuInjee
juuڤuI jümuڤIchIkü shIyuuwuse
jümüIn: ¨Nnojotsü wusIfüItpuIn
eekuI munoujüInyeeIn uIe suuڤIn
neڤe".
12
੅NoڤunukuIuku joo nu
poIooshIIkunu pIummüIn suIuڤupünuu
tü pueuIokut süpüshuu sünuIn
nuküjuIn nüchIkI CfIsto sümüIn
wuyuu shIIڤIfee shIyuuwujuuInjutüIn
suuIIu suuInjuIu.
13
੅NojuIttIfüIn
wuInmu yoIujuu suuIIu wuyuu je
unusü suuIIu uyuuIII tü wuyuu
oڤyotünukut uuڤu seItu nutümu.
Süchiki nuڤutia naaڤin 3uan
chi owoutisaajüikai
14
੅Ottu müshIu Hefodes, chI
süIuüIushIkuI mmu, nuupu uchIkIchI
Jesús süku wuttuItpuIn nüchIkI
suInküIn mmu. Müsü sünüIkI wune
wuyuu nüchIkI:
÷ChI JesúskuI unüIIu, nIuڤuyu
neڤe nuuڤIn wumüIn Juun chI
owoutIsuujüIkuI, osoڤIfuutuusü eefu
nuuڤIn süchIkIjee ouktuu. MüshIjeseڤe
püIushIn nIu süpüIu uuڤInfuu tü
kusu nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu.
15
੅ShIusu süküjuIu wuneeIfuu:
÷NIutuu EIíus.
Ottu sünüIkI wuneڤeyu:
÷NIutuu wune nünüIkImuujuchI
MuIeIwu muu uku nu
nünüIkImuujunu numuIwujunukunu.

੅ShIusu nuupupu Hefodes tIu,
mujutuusü nuuڤIn: ¨¿NIu cheje eefu
Juun chI tushottIfukuIInku unuIu?
¿OsoڤIfuusü cheje nuuڤIn eefu?"
17-18
੅Je nüchIkI Juun wunuu
sümuu nuڤutInnüIn uuڤIn puuIu,
müsü muyuu: Eejuttuu wune
jIefü kunüIIusü Hefodíus, tü
nuڤwuyuusekut Hefodes. Nuڤwuyuuse
puuIu FeIIpe chI nImüIIukuI. ShIusu
nümupüڤükuIuku Juun nümüIn
Hefodes: ¨Nnojotsü unuIn nuڤupuIu
MuIeIwu puڤwuyuuseIn tü jIefü
nuڤwuyuusekut puuIu chI pImüIIukuI".
Je suuڤujee tIu, utuڤüIInnüshI Juun
nütümu sümuu nüpüfeesujüIn.
19
੅ShIusu Hefodíus, suڤutIfee uuڤInchI
muڤI Juun, süku üttüIn suuڤIn
nünuIn. AkuIsu IsuIn süchIkI
20
੅süku
nIyouktujüIn sümüIn Hefodes.
KojutshI muڤI Juun nütümu süku
nütüjuuIn suuڤu sünuIn nuuڤInfüIn
tü nuIuwutuukut unuIn MuIeIwu je
sünuIn nükutunnüIn nütümu süpüIu
nIڤyutuuIn nümüIn. KeejIupüڤüsü
nümüIn nünüIkI muyuuInje müIn uku
kupüIeekuI shIu nümüIn.
21
੅SüntukuIuku joo wune kuڤI
ununuwusü suuڤIn sümüIn Hefodíus
süpüIu suڤutIfüInjutüIn nuuڤIn Juun.
Eejuttuuju wune mIڤIfuu nütümu
Hefodes suڤutpünuu nIkefuujüIn juyu.
NeenujIfukuIuku sünuIn tü mIڤIfuukut
nu IuüIuuyuushIIkunu ooڤuIuku nu
süIuüIushIIkunu sufuIuut ooڤuIuku nu
süIuüIushIIkunu tü mmukut GuIIIeu.
22-23
੅Je shIkefoIupu tü süchonkot
Hefodíus sünuIn oyonnujuu suڤupuIu
tü wuyuukoIüIfuu, tuIutüsü muڤI
nuuڤIn Hefodes je nupüshuu nu
wuyuukunu.
NümukuIuku joo Hefodes sümüIn
tü mujuyütkut:
÷Tumüsü puuIu pIu noڤupuIu
nuuIfuu: Püchuntu keeڤIfeekut puuڤIn.
MüIeku pücheküIe süseڤefuڤupünuu
tü mmu tuIuwutuukut uIuڤu,
pümüInjeefü.
24
੅SujuIttuukuIuku tü mujuyütkut
sünuInmüIn tü shIIkut sünuIn
usukIfuu:
Mufcos੄6
102
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷¿Kusu cheje puuIu tuchuntuku
nümüIn? ÷sümukuIuku sümüIn.
SüsouktukuIuku tü shIIkut sümüIn:
÷Puchuntu nümüIn tü nIkIIkut
Juun chI owoutIsuujüshIkuI
÷sümukuIuku.
25
੅AIeڤejuu müsIu tü mujuyütkut
nünuInmüIn Hefodes sünuIn sümüIn
nümüIn:
÷PüntIfu pümutu tumüIn suIuڤu
wune püIuutu tü nIkIIkut Juun chI
owoutIsuujüIkuI.

੅MojukuIuku muڤI nuuڤIn
Hefodes sütümu tü süchuntukut.
ShIusu suuڤu punsuuItpuIn nünüIkI
sümüIn suڤupuIu tü wuyuukoIüIfuu,
nuuڤInfüInjutü tü süchuntukut
nümüIn.
27
੅NümukuIuku nümüIn
wune sufuIuut:
÷Puڤunu nünuInmüIn Juun chI
püfeesushIkuI püshottuIwu nunuIu.
Oڤunu müshIu chI sufuIuutkuI
eemüIn tü kuutsetkut süpüIu
nuuڤInfüInjutüIn tü uIuwutuunukut
unuIn nIu.
28
੅NüntItkuIuku tü
nIkIIkut chI müIIushIIkuI suIuڤu
wune püIuutu sünuIn nuupüIn shIu
sümüIn tü süchonkot Hefodíus.
ShIڤIkujuukuIuku shIu sümüIn
tü shIIkut.
29
੅Ottu müshIڤIyu nu
nIkIfujüInkunu Juun nutüjuupu suuڤu
nuڤutünüIn uuڤIn, untüshII nuyu
sünuIn usuujuu chI müIIushIIkuI
süpüIu neڤItuuIn suIuڤumüIn wune
woowIfu.
Ekitshi 3esús watta saa!ii wayuu
30
੅AIeڤejüshII joo nu
AIuwutuuushIkunu poIooshIIkunu
pIummüIn nünuInmüIn Jesús sünuIn
nuküjuIn nümüIn süchIkI tü kusu
nuuڤInfukut je süchIkI tü nekIfujukut
unuIn suInküIn mmu.
31
੅Je süku süntupuuyuu sümüIn
wuyuu wuInmu nünuInmüIn Jesús
numuu nu nIkIfujüInkunu, je süku
mojunuuIn numüIn eemefuwuu ottu
ekuwuu, müshI Jesús numüIn:
÷Jooڤuyu tumuuIwu jIu chumüIn
eefe yüütüüIIn mmukut süpüIu
jeemefuuInjunuIn ÷nümukuIuku
numüIn.
32
੅NoڤotookoIoko numüIwu suIuڤu
wune unuu sünuIn noڤunüIn chumüIn
eemüInfe yüütüüIIn mmukut.
33
੅ShIusu tü wuttukut muڤI suuIII
wuyuu sütüjuupu nuuڤu Jesús je nu
nIkIfujüInkunu sünuIn noڤunüIn,
oڤunüsü suIuڤujee tü pueuIokuIüIfuu
süpüshuu. AwunuujüshII sümuu
nuntüIn nüpüIeefuu Jesús.
34
੅Wunuu
sümuu nüshukutüIn Jesús suIuڤujee
tü unuukut, nIڤfüIn tü wuyuu
wuttukut suuIII. NümüIIujukuIuku
shIu süku wuIukutüIn muu uku
suuڤIn unneefü eekuI memekeetseIn.
NuڤttukuIuku sünuIn ekIfujuu shIu
sünuIn kusu wuInmu.
35
੅ShIusu motsopu kuڤIkut,
nufütkuukuIuku nu nIkIfujüInkunu
nünuInmüIn sünuIn numüIn nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, yüüڤüyütüüIsü
muڤI tü mmukut, je uIüڤütsü süpüIu
shIpIyuڤujuuIn.

੅Anusü müIeku
püjütüIeIfuu suڤunuIwu suIuڤumüIn
tü pueuIokuIüIfuu je suInküIn shIpIu
wuyuu nuyuIujuIwu tü neküInjutkut
÷numukuIuku nümüIn.
37
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷Juupu jIukunu neküIn.
NumukuIuku nümüIn:
÷¿PücheküIn süpüIeefuu
wuyuIujüIn tü wuttukut suuIII eküüIü
nupüIu? JuڤItuyuukuje puIIfuwuIIn
neküIn, nnojoIeefü usetuuIn nuku
sujut shIڤyutuuIn wuyuu soڤu
mekIIsut kushI ÷numukuIuku.
38
੅÷¿Jefu pun eekut jümuڤunu?
JIڤfujuupu jütüjuuIwu suuڤu
÷ nümukuIuku Jesús.
Mufcos੄6
103
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷JuڤfuIsü pun je pIumusü neڤe
jIme usIjuushI eekut wumuڤunu
÷ numukuIuku nutüjuupu suuڤu.
39
੅÷Anukuju jüIkkuIeڤefüIe
tü wuyuukoIüIfuu suuڤu tü
uIumukut sünuIn kututuwuIIn nuyu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
40
੅NuIkkuIuukuIuku nu wuyuukunu
sünuIn juڤfuIwuIIn je poIoڤowuIIn
shIkII.
41
੅NuupuukuIuku joo Jesús
tü juڤfuIsükut pun je tü pIumusükut
jIme. NIIfukuukuIuku IIpünuumüIn
sünuIn nuupüIn unuIuڤut nümüIn
MuIeIwu suuڤu. NüshunuujukuIuku
joo tü punkut süpüIu
nottonojüInjutüIn nu nIkIfujüInkunu
süku tü wuyuukoIüIfuu. Akuutuuju
joo sukuuIppu tü pIumusükut jIme
nütümuyu.
42
੅EküshII nupüshuuIeڤeyu
je emIfushII sünuInjee.
43
੅Je
süchIkIjee, okotchujünüsü
tü nupütuuIukut nutümu nu
nIkIfujüInkunu, muu uku poIoo
pIummüIn kuttoڤuI.
44
੅Eejunu muu
uku 5.000 tooIoyuu suڤuku tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu.
Waraittüshi 3esús
sooڤopünaa tü pa!aakat
45
੅ShIusu mupu süchIkIjee tIu,
nüjütüIn Jesús nu nIkIfujüInkunu
süpüIu noڤunüInjunuIn nüpüIeefuu.
NoڤotookoIoko suIuڤu tü unuukut
sünuIn noڤunüIn numüIwu
nüpüIeefuu wuneemüIn suڤutu
tü puIuukut, eemüIn tü pueuIo
kunüIIukut BetsuIdu, sümuڤInfuڤu
nüpütuuIn Jesús süpüIu tü
wuyuukoIüIfuu.

੅ShIusu süchIkIjee
nüpütuuIn süpüIu, oڤunüshI Jesús
nümüIwu suuڤumüIn wune numünu
süpüIu uushujuwuu nümuu MuIeIwu.
47
੅Je motsupu kuڤI, eeshI nIu
nümüIwu suuڤu tü numünukut.
Ottu müsIu tü unuu kuIuڤukot nu
nIkIfujüInkunu, wuttusü shIu suuIIu
tü mmukut.
48
੅NIڤfukuIuku nu
nIkIfujüInkunu chuڤuyu pusunuIn
sünuIn tü puIuukut sünuIn müIIuIn
nuyu sünuIn upuIuInkujuu süku
kutsüIn tü jouktuIkut nupunupu.
ShIusu muu uku eeIwuڤuyu uIkut,
oڤunüshI Jesús nunuInmüIn nu
nIkIfujüInkunu sünuIn wufuIttüIn
nIu sooڤopünuu tü puIuukut. AIutüshI
Jesús süڤütpünuu tü unuukut.
49-50
੅ShIusu neڤfupu Jesús sünuIn
wufuIttüIn nIu sooڤopünuu tü
puIuukut,
÷EpeInjuusü kusu wupüIu neڤe
÷numukuIuku sünuIn nuڤwuutüIn
sümuu mmoIuu sheemu tü neڤfukut.
NüsouktumuutukuIuku Jesús
numüIn:
÷Nnojo mmoIüIn jIu, jüchechefu
juuڤIn. Tuyu tuyukuIIn ÷nümukuIuku
numüIn.
51
੅NoڤotookoIoko suIuڤumüIn
tü unuukut nunuInmüIn nu
nIkIfujüInkunu je ejImuIuu müsIu
tü jouktuIkut. PonokoIoko muڤI
nuuڤIn nu nIkIfujüInkunu tü kusu
neڤfukut.
52
੅Ottu nnojoIIyüIIu
nuyuuwutüIn uuڤu tü nIkIfujeekut
unuIn Jesús wunuu sümuu
nIkIfüIn tü wuyuukuIüIfuu pun,
sükujee nnojoIüIn jüIüjüIn nuuڤIn
jumuIuڤuIüIn tIu.
53
੅Je nuntupu wuneemüIn
suڤutu tü puIuukut, untüshII nuyu
suIuڤumüIn wune mmu kunüIIusü
Genesufet. NushuڤwuIeڤetkuIuku tü
unuukut sotpuڤumüIn tü puIuukut
chuڤuyu.
54
੅ShIusu nushukutupu
suIuڤujee tü unuukut, uyuuwutünüshI
Jesús sütümu tü wuyuukoIüIfuu
kepIukut chuڤuyu.
55
੅SuwutuukuIuku
suInküInpünuu tü mmukut sünuIn
süntIfüIn wuyuu eekuI uyuuIIn
Mufcos੄6
104
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suuڤu sujuڤIejIu nünuInmüIn Jesús
eepünuuIe nIu.

੅Je neڤItuuIn tü
uyuuIsükuIüIfuu eepünuuIe nuڤunüIn
suIuڤupünuu tü pueuIokuIüIfuu
je suInküInpünuu tü mmukut.
Je nuchuntüIn nümüIn Jesús
shIIڤIfee shIuIn nepettüIn neڤe
nu uyuuIshIIkunu sot nüsheڤIn.
AnukuIuku nütümu nupüshuuڤuyu nu
eekuI nepettüIn nüsheڤIn.
Tü nekirajakat anain na fariseokana
7

1
੅AntüshII noڤutku nu
fufIseokunu ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu chujee
JefusuIenjee eemüIn Jesús.
AkotchujuushII nuyu süpüIu
ufütkuwuu nünuInmüIn,
2
੅süku
neڤnnupüڤüIn nu nIkIfujüInkunu
Jesús nutümu sünuIn ekuwuu
sümuu moڤIojooIn nujupü, süku
shIuIn wuIeInjutüIn utümu
sukuuIppu wuyuu nuڤupuIu
MuIeIwu nuushIn.
3
੅(OoڤuIuku
nukuuIppu nu fufIseokunu je
nu wuyuu judíokunu nupüshuu,
müIeku nnojofuIe noڤIojooIn
nujupü süpüIu wuIeInjutüIn
nukuuIppu nuڤupuIu MuIeIwu,
nnojoIIIshII nuyu eküIn. ShIuڤuyu
nukuuIppu nu nutuushIkunuIfuu
nupüIeefuu.
4
੅Tü eküüIü nuyuIujukut
metkuufuIuڤu, müIeku nnojofuIe
noڤIojooIn shIu, nnojotsü neküIn. Je
nuuڤInfüIn wuInmu nukuuIppu nu
nutuushInuukunu nupüIeefuu, muu
uku noڤIojooIn IItu, umüchI, wushu,
ooڤuIuku neInusepuIu.)
5
੅NumukuIuku joo nu fufIseokunu
ooڤuIuku nu kufuIouktumuujunukunu
nümüIn Jesús:
÷¿JumüshII nu pIkIfujüInkunu
moonooInkuڤu nuyu sümuu tü
ekIfujünupüڤükut unuIn wuyu
nutümu nu wutuushInuukunu?
NnojoIIIkuIuku noڤIojooIn nujupü
süpüIu ekuu, muu uku wuyukunu,
süpüIu wuIeInjutüIn nukuuIppu
nuڤupuIu MuIeIwu ÷numukuIuku
nümüIn Jesús.
ô
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷AIuuyuukunu cheje muڤI jIu.
Iotüsü muڤI nünüIkI Isuíus jüchIkI,
chI nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu,
sünuIn nümüIn muyuu:
¨KojutuyuushI tuyu nutümu nu
wuyuukunu süku nunüIkI
neڤe,
nnojoIttuupuڤu kojutüIn tuyu
nutümu süku süpüshuu
nuuڤIn.

7
Tü numupüڤükut sünuIn
nuڤwuujüIn tuyu nuushIn,
nnojotsü kusuIn suumüIn
tumüIn.
Je nekIfujüIn wuyuu sünuIn
pütchI nuIeڤefuڤujeejutü neڤe,
nnojotsü nekIfujüIn unuIn tü
tuIuwutuukut unuIn",
müsü nünüIkI MuIeIwu.
8
੅JIyouktüIn
tü nuIuwutuukut unuIn MuIeIwu
süpüIu joonooInjutüIn sümuu tü
shIkIfujupüڤükut unuIn wuyuu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
9
੅MüshI Jesús numüIn:
÷¿JumukuIuku shIukuڤu neڤe
juuڤInfüIn tü nekIfujupüڤükut unuIn
jIu nu jutuushIkunu, nnojottuupuڤu
shIuIn joonooIn umuu tü
nuIuwutuukut unuIn MuIeIwu?
10
੅Soto
juuڤIn sünuIn juIuwutuunüIn nütümu
MoIses sünuIn kojutüInjuchIn jütümu
jüshI ooڤuIuku jII, je chI eekuI eڤfüIIn
wuyumüIn nümüIn nüshI ooڤuIuku
sümüIn nII, oڤutInnujuchI uuڤIn nIu.
11-12
੅Ottu suushIn tü nekIfujupüڤükut
unuIn nu jutuushIkunu, eeshII
süpüIu numüIn nu wuyuukunu
numüIn nu kuchooInkunu nuyu:
¨NnojoIeenu jIu tusüIujüIn umüIn
Mufcos੄6 ,੄ 7
105
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
jooIuڤu süku tuupüItpuIn shIu
nümüIn MuIeIwu".
13
੅Je sükujee
tIu, juڤwunujuuItpu tü nuIuwutuukut
unuIn MuIeIwu sütümujee juڤunüIn
süchIIfuu tü nekIfujupüڤükut unuIn
nu jutuushIkunu. Je wuInmu kusu
juuڤInfüIn eekuI müIn uku tIu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
Tü yarüttakat atüma sukuaippa
wayuu noڤu!uڤu Ma!eiwa
14
੅NuuneküIn Jesús nuchIkuu nu
wuttukunu nuuIII wuyuu nünuInmüIn
sünuIn nümüIn numüIn:
÷Juupuju jumuuIu tunüIkI
jüpüshuu jIyuuwutuIwu suuڤu tü
tekIfujeekut unuIn jIu.
15
੅Nnojotsü
shIuIn yufüttüIn utümu sukuuIppu
wune wuyuu nuڤupuIu MuIeIwu tü
kusu ekefotkut suunüküIuڤupünuu.
ShIu yufüttuku utümu sukuuIppu
nuڤupuIu MuIeIwu tü pütchI
mojuIuڤut ojuIttukut suunüküIuڤujee
je tü kusu mojusü suuڤInfukut.

੅ChI eekuI nüshuteeIn tunüIkI,
unusü jüIüjüIe nuuڤIn süpüIu
nIyuuwutüInjutüIn suuڤu tü
tekIfujukut unuIn ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
17
੅ShIusu nuڤunupu Jesús
suuIIu tü wuttukut suuIIn wuyuu,
ekefotshI nIu suIuڤumüIn wune
mIIchI. NusukIfukuIuku nIu nu
nIkIfujüInkunu sünuIn jumuIuڤuIüIn
tü nüküjuItpukut uchIkI sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu.
18-19
੅NüsouktukuIuku
Jesús neڤIpujee:
÷¿NnojoIIyüttuڤuyu jIyuuwutüIn
uuڤu tü tekIfujukut unuIn jIukunuyu?
TumüshII puuIu jIu jüchIkuu: Tü
ekefotokot suIuڤupünuu suunükü
wune wuyuu, süIeڤefuڤumüInjutü
neڤe sünuIn shIyuڤIuuIn süchIkuu
suuIIu. Nnojotsü yufüttüIn
nukuuIppu nuڤupuIu MuIeIwu
sütümu süku nnojoIüIn shIkefoIüIn
suIuڤumüIn tü nuuڤInkut
÷ nümukuIuku numüIn.
(Sütümu tü nümukut Jesús,
sütüjuuItpu uuڤu wuyuu sünuIn
unuIn noڤuIuڤu MuIeIwu tü eküütkut
süpüshuu süpüIu ekünuu.)
20
੅AyutshI
Jesús uushujuuIn numüIn:
÷Tü pütchI mojuIuڤut ojuIttukut
suIuڤupünuu juunükü, je tü kusu
mojusü juuڤInfukut, shIu yufüttuku
utümu jükuuIppu nuڤupuIu MuIeIwu.
21
੅Je müIeku yufüttüIe nuuڤIn wune
wuyuu, kuchIIfuusü nuuڤIn wuneepIu
kusu mojusü, muu uku uڤIuwujIfuwuu
ukuuIppuu sümuu wuyuu jIefü ottu
wune jIefü nümuu wune tooIo, muu
uku uڤIuwujuu, muu uku oڤutuu suuڤIn
wuyuu, muu uku umuڤüjuwuu sümuu
wuyuu nnojotkut nuڤwuyuuseIn
ottu nnojoIkuI suڤwuyuuseIn,
22
੅muu
uku kuchIIfuuu uuڤInyüü wushIfüü,
muu uku kunuIn uuڤInyüü wuyuu,
muu uku uküjuu uIuwuu, muu uku
yufüttuu uuڤInyüü sümuu jIeyuu,
muu uku kuchumuIuu sükofoIo
wuyuu, muu uku mojuu unüIkI
sümüIn wuyuu, muu uku püIuu
uuڤInyüü suuIIu wuyuu, je muu uku
muuڤInyuwuu uuڤIn.
23
੅Süpüshuu
tü uuInjuIuu eekuI müIn uku tüü,
nuuڤInfüIn nu wuyuukunu süku
yufüttüIn nuuڤIn. ShIu yufüttukuڤuyu
utümu nukuuIppu wune wuyuu
nuڤupuIu MuIeIwu ÷nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.
Tü sünou!akat wane wayuu
nnojotkat judíoin
24
੅ShIusu mupu süchIkIjee
tIu, oڤunüshI Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu yuIujee yuIu
Genesufetjee suIuڤumüIn tü mmukut
kuIuڤukot tü pueuIokuIüIfuu
TIfo ooڤuIuku SIdón. Je chuڤuyu,
Mufcos੄7
106
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nIkefotukuIuku suIuڤumüIn wune
mIIchI. NIyouktukuIuku süchIkI
sütüjuuInjutüIn wuyuu nuuڤu. Ottu
Isusü nüchIkI nunujuIuuIn suuIIu
wuyuu nüntupu chuڤuyu suڤukumüIn.
25-2ô
੅EekuIuku wune jIefü kepIusü
chuڤuyu uushujuusü pütchI gfIego.
SIfofenIcIujeڤewut shIu. KuIeڤefuڤusü
yoIujuu süchon tü wuyuukot. Je
sütüjuupu nuuڤu Jesús sünuIn
nüntüIn, untüsü shIu nünuInmüIn
sünuIn süsupuInyoڤukuIn nümüIutuڤu
sünuIn süchuntüIn süku süpüshuu
suuڤIn shIIڤIfee nujuIttIfüInjutüIn
tü yoIujuukut suuIIu tü süchonkot.
27
੅NümukuIuku Jesús sümüIn tü
jIetkut:
÷EmIfuInjunu puIujunu süchooIn
wune wuyuu. Nnojotsü unuIn müIeku
suupünüIe tü shIküInjutkut sümüIn
tü etkuIüIfuu ÷nümukuIuku.
28
੅SümukuIuku nümüIn:
÷Au, shIImüIn EkIfujüIkuIee,
uyutupujuڤuyu neڤe uڤIumujüIn
chI etkuI tü ojutuusükut suuڤujee
nemeesuIn nu ekuushIIkunu
÷sümukuIuku.
29
੅NümukuIuku Jesús sümüIn:
÷Tumüsü puuIu pIu: Anukuju
müIeku püIeڤejüIe pIpIuIuڤumüIn.
AnuItpu tü püchonkot suuڤujee tü
pümukut tumüIn, ojuIttüItpu tü
yoIujuukut suuIIu.
30
੅SuڤunukuIuku joo tü jIetkut
shIpIuIuڤumüIn sünuIn eeIn süpüIu
tü süchonkot suIuڤu suڤuIu sünuIn
unuItpuIn shIu. NnojoIüItpu tü
yoIujuukut sünuIn.
Anashi nütüma 3esús wane wayuu
manüisai sümaa macheڤein
31
੅ShIusu süchIkIjee tIu,
nuڤunukuIuku Jesús suIuڤujee tü
mmukut kuIuڤukot tü pueuIokut
TIfo. AIutüshI nIu suIuڤupünuu
tü pueuIokut SIdón süpüIu
nüntüInjuchIn eemüIn tü puIuukut
GuIIIeu. Je chujee chuڤuyu, oڤunüshI
nIu eemüIn tü mmu kunüIIukut
DecápoIIs.
32
੅NüntInnukuIuku
nünuInmüIn Jesús wune wuyuu
mucheڤesuI. KupüIeesü nümüIn
uushujuwuu. NuchuntukuIuku nu
wuyuu untItshIIkunu nümüIn Jesús
shIIڤIfee nIڤItuuIn nujupü nünuIn
süpüIu unuInjuchIn nIu nütümu.
33
੅NujuttukuIuku Jesús
chI wuyuukuI suڤukujee tü
wuyuukoIüIfuu. NIڤItuukuIuku
nejepIfu suIuڤu nücheڤe chI
wuyuukuI. NejetukuIuku suuڤu
nejepIfu sünuIn nushuIefüIn
sünuIn nIyee chI wuyuukuI.
34
੅NIIfukuukuIuku Jesús IIpünuumüIn
nümüIn MuIeIwu sünuIn süsunuIüIn
nuuڤIn. NümukuIuku nümüIn chI
wuyuukuI: ´(IDWDµ (¨Jututu mutu
pücheڤe", muIuڤut tIu.)
35
੅Je wunuu
muڤI sümuu tIu, uuputüjüڤIyu je
unuIeesIu nuushujuuyu.

੅Ottu müshIu Jesús,
nüchIujuukuIuku nu wuyuukunu
suuIIu nuڤwuIukujüIn süchIkI tü
neڤfukut. MuyuuInje uchIujuunüIn
nuyu suuIIu uushujuwuu, yootoڤoIn
müshII süchIkI
37
੅süku ponoIn muڤI
nuuڤIn tü neڤfukut. ¨Anushuutusü
muڤI süpüshuu tü nuuڤInfukut Jesús.
ChI eekuI mucheڤeIn, kucheڤeshI
nütümu. ChI eekuI munüIIn,
kunüIshI nütümu", müshII nuyu
sünuIn yootoڤoIn numüIn suInküIn
mmu.
Ekitshi watta saa!ii wayuu
3esús nüchikua
8

1
੅SüfütkuukuIuku wune
wuyuuIfuu wuttu suuIII
nünuInmüIn Jesús. Je suuڤu
nnojoIüIn eküüIü numuڤunu,
Mufcos੄7 ,੄ 8
107
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nuunejukuIuku joo Jesús nu
nIkIfujüInkunu nünuInmüIn sünuIn
nümüIn numüIn:
2
੅÷TumüIIujee umüInfü tü
wuttukut suuIII wuyuu süku
upünüInfüIn kuڤI tü kettutkut nuuڤu
sünuIn tumuuIn nuyu. Je ujuڤIujuuItpu
tü nemIukut.
3
੅TucheküIn süpüIeefuu
neküInjunuIn numuڤIchIkI. MüIeku
tujütüIe nuyu sünuIn ouktüIn
jumü, eeshII süpüIu nuwuIejünüIn
wopuIuڤu, süku eeIn nuڤuku wuyuu
eekuI wuttujeejutüIn ÷nümukuIuku
numüIn.
4
੅NumukuIuku nu nIkIfujüInkunu:
÷Nnojotsü kusuIn eeIn yuuyu.
¿JuIujeekuuIüInjutkuI wupüIu tü
eküüIü shIkujutkut wutümu tü
wuttukut suuIII wuyuu?
5
੅÷¿Jefu pun eekut jümuڤunu?
÷ nümukuIuku Jesús.
÷AkufutshIsü neڤe pun eekut yuuyu
÷numukuIuku nIڤIpujee.
ô
੅NuIuwutuukuIuku Jesús tü
wuttukut suuIII wuyuu sünuIn
süIkkuIuuInjutüIn mmuIuڤu.
NuupuukuIuku joo Jesús tü
ukufutshIsükut pun sünuIn nuupüIn
unuIuڤut nümüIn MuIeIwu suuڤu.
NüshunuujukuIuku joo shIu süpüIu
nottonojüInjutüIn nu nIkIfujüInkunu
süku tü wuyuukoIüIfuu.
7
੅Eejutüjuڤu
numuڤunu puIItchon neڤe jIme
usIjuushIyu. NuupüIn unuIuڤut
nümüIn MuIeIwu suuڤu tü jImekuIIu
sünuIn nüshunuujuIn shIu süpüIu
nottonojüInjutüIn nu nIkIfujüInkunu
süku tü wuyuukoIüIfuu.
8
੅EküshII
nuyu nupüshuuIeڤeyu je emIfushII
sünuInjee. Je süchIkIjee,
okotchujünüsü tü nupütuuIukut
nutümu nu nIkIfujüInkunu, muu
uku ukufutshI kuttoڤuI.
9
੅Eejunu
muu uku 4.000 tooIoyuu suڤuku
tü wuyuukoIüIfuu süpüshuu
sünuIn muyuuwujuIn nu jIeyuu
ooڤuIuku nu tepIchI eejunukunu. Je
kettuupu shIküIn tü wuyuukoIüIfuu,
nümukuIuku Jesús numüIn:
÷AnushII juڤunüIe jIpIuIuڤumüIn.
10
੅Je Jesús, oڤotooshI nIu numuu
nu nIkIfujüInkunu suIuڤu wune unuu
sünuIn oڤunuu eemüIn wune mmu
kunüIIusü DuImunutu.
Achuntünayaasü nümüin 3esús
naaڤinrüin kasa anasü
11
੅NuntukuIuku nu fufIseokunu
nünuInmüIn Jesús süpüIu
nusukIfuyuuInjuchIn nIu
shIIڤIfee nIweetIfüIn wune
pütchI kusuIujunujutkut nümüIn
nutümu. NuchuntuyuuIn nümüIn
nuuڤInfüInjutüIn noڤupuIu wune kusu
eekuI unushuutuIn nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu, tü eeڤIyutüsüjutkut
nukuuIppu sünuIn nüjünuIuIn nIu
MuIeIwu.
12
੅NümukuIuku numüIn
sünuIn süsunuIüIn nuuڤIn:
÷AIshuڤujuu wuyuu nuujuڤu
muuڤutpünuu yuu. ¿Jumüsü
tuuڤInfeekuڤu jütümu wune
kusu unushuutusü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu, tü
eeڤIyutüsüjutkut tukuuIppu sünuIn
nüjünuIuIn tuyu MuIeIwu? ShIImüIn
tü tumukut jümüIn: NnojoIeefü
tuuڤInfüIn tü juchuntukut tumüIn
÷ nümukuIuku numüIn.
13
੅ShIusu süchIkIjee tIu,
nuڤunukuIuku nouIIu sünuIn noڤotooIn
nüchIkuu suIuڤu tü unuukut sünuIn
oڤunuu wuneemüIn suڤutu tü puIuukut.
Achiajaanüshii na
nikirajüinkana suu!ia
WQHNLUDMDNDWDQDLQQDIDULVHRNDQD
14
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu Jesús,
sotüItpu nuuڤIn jooIuڤu sünuIn
Mufcos੄8
108
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
muIüڤüjuIn nuyu pun. WuneesIu neڤe
eejutkut numuڤunu yuu suIuڤu tü
unuukut.
15
੅NüchIujuutuuIukuIuku
nuyu sünuIn muu numüIn:
÷JuIIu jIu suuIIu tü ooIojIukut pun
numuڤunujeejutkut nu fufIseokunu
ooڤuIuku tü nümuڤunujeejutkut
Hefodes ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu.

੅NumujIfuukuIuku sütümu tü
nümukut Jesús:
÷ShIukujusuڤu nümüIn süku
motüIn wuuڤIn tü punkut
÷numukuIuku.
17
੅Je sükujee nütüjuuIn suuڤu Jesús
tü nuushujuujIfuukut uchIkI, müshI
nIu numüIn:
÷¿JumüshII juushujuujIfuukuڤu
süchIkI sünuIn nnojoIüIn pun
jümuڤunu? ¿NnojoIIyüttuujuڤu
jIyuuwutüIn uuڤu tü tekIfujeekut
unuIn jIu? ¿NnojoIIyüttuujuڤu jüIüjüIn
juuڤIn jumuIuڤuIüIn tü tuuڤInfukut
puuIu sünuIn tekIfüIn wuyuu süku
tü punkut?
18
੅JuڤItuInu koڤuIn jIu,
nnojoIIIshII jIu eڤfüIn. JuڤItuInu
kucheڤeIn, nnojoIIIshII jIu uupüIn.
Soto juuڤIn wunuu sümuu
19
੅tekIfüIn
5.000 wuyuu süku tü juڤfuIsükut pun.
¿Jefu kuttoڤuI tü süpütuuIukut? ÷
nümukuIuku numüIn.
÷PoIoo pIummüIn ÷numukuIuku.
20
੅÷Je soto juuڤIn wunuu sümuu
tekIfüIn 4.000 wuyuu süku tü
ukufutshIsükut pun. ¿Jefu kuttoڤuI tü
süpütuuIukut? ÷nümukuIuku numüIn.
÷AkufutshIsü ÷numukuIuku.
21
੅÷¿NnojoIIyüttuujuڤu jIyuuwutüIn
uuڤu tü tekIfujeekut unuIn jIu?
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
Anashi wane wayuu
moڤusai nütüma 3esús
22
੅AntüshI Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu suIuڤumüIn tü pueuIo
kunüIIukut BetsuIdu. SüntIfukuIuku
wune wuyuuIfuu wune wuyuu
moڤusuI nünuInmüIn sünuIn
süchuntüIn nümüIn shIIڤIfee nIڤItuuIn
nujupü nünuIn süpüIu unuInjuchIn
nIu nütümu.
23
੅NujuttukuIuku
Jesús chI moڤusuIkuI süku nujupü
unooIpuڤu suuIIu tü pueuIokot.
ShIusu süchIkIjee nIڤItuuIn nuwuu
sünuIn noڤu chI moڤusuIkuI
sümuu nIڤItuuIn nujupü nünuIn,
nüsukIfukuIuku nIu:
÷¿Kusu pIڤfuku, wuuڤIfuu?
24
੅EIfukuwuڤuIn müshI chI
wuyuukuI:
÷EڤtshI tuyu wuyuu muu uku
suuڤIn wunuڤu eekuI wufuIImuuIn
÷ nümukuIuku nümüIn Jesús.
25
੅NIڤItuukuIuku Jesús nujupü
nüchIkuu sünuIn noڤu chI wuyuukuI.
KoڤuIchIpu jooIuڤu chI moڤusuIpüڤükuI.
EIfukuwuڤuIn müshI nIu sünuIn
juڤyuIn süpüshuu nüpüIeefuu.

੅NümukuIuku Jesús nümüIn:
÷AnushI puڤunüIe pIpIuIuڤumüIn
sünuIn nnojoIüIn püküjuInjutüIn
jooIuڤu püchIkI yuu suIuڤu tü
pueuIokut BetsuIdu ÷nümukuIuku.
Aküjüshi Pedro jara!in 3esús
27
੅NuڤunukuIuku jooIuڤu Jesús
numuu nu nIkIfujüInkunu eemüIn
tü pueuIokuIüIfuu chuڤuyu suIuڤu tü
mmukut süڤütpuڤu Cesufeu de FIIIpo.
Je wopuIuڤu, nümukuIuku Jesús
numüIn:
÷¿JufuI tuyu suushIn tü
wuyuukoIüIfuu?
28
੅NusouktukuIuku nIڤIpujee:
֬NIutuu Juun chI
owoutIsuujüIkuI", müsü wuneeIfuu.
¨NIutuu EIíus", eesü mukut. ¨NIutuu
noڤuIuku nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu puuIu sümuIwu", eesü
mukut neڤe ÷numukuIuku nümüIn.
Mufcos੄8
109
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
29
੅÷Jumu jIukunu, ¿jufuI tuyu
juujüIn? ÷nümukuIuku numüIn.
NüsouktukuIuku joo Pedfo
nümüIn:
÷PIu CfIstokuڤuyu, chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu süpüIu
oڤtteڤefuu wuyuu ÷nümukuIuku
Pedfo.
30
੅NIڤIku uuڤInchII joo Jesús nu
nIkIfujüInkunu sünuIn nümüIn
numüIn:
÷Nnojo jüküjüIn tuchIkI sümüIn
wuyuu sünuIn tuyuIn CfIsto chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu ÷müshI
nIu numüIn.
Aküjüshi 3esús nüchikijiraa
sünain ouktajachin
31
੅NuڤttukuIuku Jesús sünuIn
ekIfujuu nu nIkIfujüInkunu süchIkI
süpüshuu tü uuڤInneetkut nüku
mupeenu sünuIn nümüIn numüIn:
¨NücheküIn chI MuIeIwukuI
süpüIeefuu müIIuInjuchIn muڤI
tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu.
AyouktüneechI tuyu nutümu
nu IuüIuuyuushIIkunu nuuڤu nu
judíokunu, ooڤuIuku nutümu nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu, ooڤuIuku
nutümu nu kufuIouktumuujunukunu.
OڤutInneechI uuڤIn tuyu nutümu.
Je soڤu upünüIn kuڤI süchIkIjee
tIu, osoڤIfeڤenneechI uuڤIn tuyu",
nümukuIuku numüIn.
32
੅JuڤyushItpu
joo tü nünüIkIkut numüIn,
nnojoIüItpu nunujuIüIn uchIkI nouIIu.
NujuttünukuIuku Jesús nütümu
Pedfo mumüIn uku tüfu süpüIu
nüchIuuInjuchIn nIu.
33
੅NujununujuukuIuku Jesús
nuuIIu Pedfo sünuIn nIIfukuuIn
numüIn nu nIkIfujüInkunu.
NüchIujuukuIuku Pedfo sünuIn
nümüIn nümüIn:
÷NünüIkImuujuchI pIu Sutunás,
koڤutu neڤe pIu touIIu. Tü jüIüjukut
puuڤIn, püIeڤefuڤujeejutü neڤe,
nnojotsü shIuIn tü nIڤInuujuIukut
puuIu chI MuIeIwukuI tupüIeefuu
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn Pedfo.
34
੅NeenukukuIuku tü wuttukut
suuIIn wuyuu ooڤuIuku nu
nIkIfujüInkunu nünuInmüIn sünuIn
muu numüIn:
÷ChI wuyuu eekuI tumuweeIn,
unukuju müIeku nnojofuIe nuuڤInfüIn
tü nüchekukut neڤe nümüIwu. ShIu
unuku uIuڤu müIeku nuuڤInfüIe
wuneepIu tü nüchekukut MuIeIwu
nüpüIeefuu, sümuu nnojoIüIn
mmoIüIn sheemu oڤutInnuu uuڤIn
suuڤu noonooIn sümuu tunüIkI.
35
੅ChI eekuI nIyouktüIn tuyu süku
nuuڤInmujIfuweeIn nukuuIppu suuIIu
ouktuu, umüIouIjeefü nukuuIppu
süpüshuu. Ottu chI wuyuu eekuI
nuupujIfuuIn nukuuIppu süpüIu
nIڤyutuuInjuchIn tumüIn sünuIn
uküjuu tuchIkI, muyuushIje
oڤutüneechIn uuڤIn sünuInjee
tIu, uyuteechI oڤtteڤennüIn
tutümu.
3ô-37
੅Mujuڤu uku chI eekuI
nIyouktüIn tuyu süku wushIfeeIn
nIu, umüIouIjeefü tü nukuuIppukut
süpüshuu, süku nnojoIüIn suuntüIn
tü nuwushIfüInkut süpüIu
suڤtteڤefüIn nIu.
38
੅Je muuڤuIu yuu,
shIImüIn sünuIn kuuInjuIuIn wuyuu
süpüshuu je sünuIn shIyouktüIn
MuIeIwu. AIuڤujusu soڤu chI kuڤI
tuIeڤejeechIkuI oڤu tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu, chujee eejee chI
TushIkuI MuIeIwu, wufuttuuIeefü tü
mmukut, süku eeInjunuIn nu uupIee
nümuڤunujeejunukunu MuIeIwu
tumuu. Je chI eekuI nnojoIIn
jumujuchIn tuyu nümüIn muuڤuIu
yuu, chI eekuI jupüIIn süku tunüIkI,
nnojoIeechI jumujuchIn tumüڤInyu
Mufcos੄8
110
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
soڤu kuڤIkut tIu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
9

1
੅AyutshIu uushujuuIn Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
Anuڤuyu juڤutku jIu yuukunu muuڤuIu
yuu nnojoIeenukunu ouktüIn
süpüIupünuu jIڤfüIn nuڤttüIn
MuIeIwu sünuIn uIuwutuwuu sünuIn
püIushuutuIn muڤI nIu ÷nümukuIuku.
Eeڤiranajaasü nukuaippa 3esús
2
੅Je mupu uIppIfuu kuڤI süchIkIjee
tIu, neenujuukuIuku Jesús
upünüInshII nu nIkIfujüInkunu:
Pedfo, Jucobo ooڤuIuku Juun,
süpüIu noڤunujunuIn nümuu
numüIwu eemüIn wune uuchI. Je
chumüIn chuڤuyu, eeڤIfunujuusü
nukuuIppu Jesús noڤupuIu.
3
੅JofottokuIuku muڤI nüsheڤIn
sünuIn uIunuڤuIeeIn sünuIn kusuuIn
muڤI muu uku suuڤIn kuIuuIu eekuI
unuIn muڤI süshIjuuyu.
4
੅Eweenuu
müshIڤIyu noڤupuIu wune pIumushII
wuyuu sünuIn nuushujuuIn nümuu
Jesús: nIu EIíus ooڤuIuku MoIses, nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu puuIu
sümuIwu.
5
੅NümukuIuku joo Pedfo nümüIn
Jesús:
÷EkIfujüIkuIee, unusü muڤI
süku weڤfüItpuIn tü kusu
uIutukut woڤupuIu. Anusü müIeku
wukumujüIe upünüInsü Iumu: wune
püpüIu, wune nüpüIu MoIses, je
wune nüpüIu EIíus ÷müshI nümüIn
Jesús
ô
੅sünuIn nnojoIüIn nütüjuuIn
suuڤu tü nümujutkut süku suInkuuIn
muڤI nuuڤIn sütümu tü neڤfukut.
7
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn Pedfo,
eweetuIuu müsü wune sIfumu
nunuInmüIn. SüsouktukuIuku wune
pütchI suڤukujee tü sIfumukut:
¨AnII chI TuchonkuI uIshIkuI tupüIu.
Jüüjüü jümutu sümüIn nünüIkI",
sümukuIuku tü pütchIkut numüIn.
8
੅EIfukuu müshIڤIyu joo nuyu
sünuIn nnojoIIInupuIn neڤfüIn nu
pIumushII nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu. NIuڤuIu Jesús nümüIwu
neڤfuku.
9
੅Je wunuu sümuu nushukutüIn
suuڤujee tü uuchIkut, nIڤIku uuڤInchII
Jesús nu upünüInshIIkunu nIkIfujüIn
sünuIn nümüIn numüIn:
÷Nnojo jüküjüIn süchIkI tü kusu
jIڤfüItpukut wuneڤefeڤeyu jüküjüIn
tusoڤIfuupu uuڤIn süchIkIjee ouktüIn
tuyu, chI ShIpuyukuI Wuyuu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
10
੅Noonoo umuut jooIuڤu tü
nuIuwutuuItpukut unuIn Jesús
nuyu. Ottu usukIfuujIfuushII nuyu
sooڤopünuu jumuIuڤuIüIn tü nümukut
Jesús sünuIn ¨süsoڤIfuuInjutüIn
tuuڤIn" mukut.
11
੅NusukIfukuIuku nIu:
÷¿JumüshII nuküjukuڤu nu
kufuIouktumuujunukunu nüchIkI
EIíus sünuIn nIuInjuchIn untüIn
puIujunu nüpüIeefuu chI CfIsto
NüneekujuIukuI MuIeIwu?
÷ numukuIuku nümüIn.
12
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷ShIImüIn sünuIn nIuIn EIíus
untüIn puIujunu nüpüIeefuu CfIsto
sünuIn unouktuu sukuuIppu wuyuu
süpüIu kupüIuInjuchIn nIu nuuڤIn.
Ottu jooIuڤu, tusukIfüIn puuIu
jIu: ¿Jumüsü süshujünukuڤu puuIu
tuchIkI tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, sünuIn müIIuInjuchIn
tuyu sümuu tuyouktünüIn sütümu
wuyuu?
13
੅TumüshII puuIu jIu:
AntüIchIpu EIíus, je eڤfüIIIshII
wuyumüIn nu wuyuukunu
nümüIn, muu uku tü sümukut
tü ushujuushIkut nüchIkI puuIu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
Mufcos੄8 ,੄ 9
111
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Anashi nütüma 3esús wane
jintüi ka!eڤeruڤushi yo!ujaa
14
੅Nuntupu nunuInmüIn nu
wuneeIfuu nIkIfujüInkunu,
neڤfüIn wune wuyuu
kufuIouktumuujunukunu sünuIn
nuڤüIüjuujIfuuIn numuu pusunuIn
sünuIn wuttu suuIII wuyuu.
15
੅TuIutukuIuku muڤI suuڤIn tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuuڤuyu
shIڤfupu Jesús je uwutuushII nuyu
nünuInmüIn sünuIn usukuu.

੅÷¿Kusu jüڤüIüjuujIfuuku uchIkI
numuu? ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu.
17
੅NüsouktukuIuku wune wuyuu
suڤukujee tü wuyuukoIüIfuu sünuIn
muu:
÷EkIfujüIkuIee, unII tuchon
tusuujüIn pümüIn. MunüIsuI nIu
sütümu wune yoIujuu nüIeڤefuڤukot.
18
੅MüIIusü muڤI nuuڤIn wunuu
sümuu nuڤkchIchIjuuIn sünuIn
nujutuupüڤüIn mmoIuڤu sütümu.
KomokoInshI nuunüküIuڤu ooڤuIuku
kepIshunusü nuI sümuu IcheIn muڤI
nIu sütümu. TuchuntuyuuInjeڤe
numüIn nu pIkIfujüInkunu shIIڤIfee
nuyuڤIeeIn tü yoIujuukut nuuIIu.
Isusü nuchIkI ÷nümukuIuku chI
wuyuukuI nümüIn Jesús.
19
੅NümukuIuku Jesús sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu:
÷JIukunu munoujüInyeekunu
tunuIn, jIu eڤfüIIIkunu wuyumüIn
tumüIn, wuttuIfü sümuڤu tuڤutupujüIn
jIu shIIڤIfee jünoujeeIn tunuIn.
¿Joujeenu jüIuüIeڤetku uuڤIn sünuIn
unoujuu? ÷nümukuIuku numüIn.
÷Pücheڤefu chIfu püchonkuI
÷ nümukuIuku nümüIn nüshI chI
jIntüIkuI.
20
੅NoڤunIfukuIuku chI jIntüIkuI
nünuInmüIn Jesús. ShIusu
shIڤfuIwuڤuyu Jesús tü yoIujuukut,
oڤkchIchIjuwuڤuIn müshI chI
jIntüIkuI sütümu. OoڤuIuku
yuIupu nIu mmuIuڤu, upuIusIjuushI
je komokoInshI nIu sütümu.
21
੅NümukuIuku Jesús nümüIn nüshI
chI jIntüIkuI:
÷¿JefuIfü sükuIIu sünuIn eeIn
nünuIn tüü?
NümukuIuku chI nüshIkuI:
÷JoڤuuIwujuchIu müIn nIu sütümu.
22
੅OjutuڤuwuIshI nIu sütümu soڤu sIkI
je shIfoku wüIn shIIڤIfee suڤuteeIn
nuuڤIn. TuchuntüIn puuIu pümüIn,
müIeku puInküIe pükuuIIIjuIn wuyu,
pükuuIIIju wuyu ÷müshI nIu nümüIn
Jesús.
23
੅NümukuIuku Jesús nümüIn:
÷¿JumüsükuI pünüIkI tumüIn
¨müIeku puInküIe", pümukuIuku?
ChI eekuI unoujuIn nünuIn MuIeIwu,
nnojotsü kusuIn IsuIn nüchIkI
÷ nümukuIuku nümüIn.
24
੅NümukuIuku nümüIn Jesús:
÷AnoujuIchIpu tuyu pünuIn,
unukuju pükuuIIIjüIe tuyu süpüIu
kutsüIn tunouIu pünuIn wuneepIu
÷müshI.
25
੅ShIusu nIڤfupu Jesús tü
wuttukut suuIIn wuyuu ufütkuuIn
nunuInmüIn, nuuڤuyujuukuIuku
suuڤIn tü yoIujuukut suuIIu tü
suuڤInfukut nüku chI jIntüIkuI
sünuIn muu:
÷YoIujuwuu, pIu munüIkut utümu
wuyuu, pIu mucheڤekut utümu
wuyuu, pujuIttu nuuIIu chI jIntüIkuI.
Nnojo pIItuuIn pIuntuu püchIkuu
÷ nümukuIuku Jesús sümüIn.

੅SujuIttukuIuku tü
yoIujuukut sünuIn suڤwuutüIn.
OڤkchIchIjuushuutushI muڤI chI
jIntüIkuI sütümu sujuIttupu.
÷OuktüIchIpu nIu ÷sümukuIuku
wuInmu tü eڤfujüsükuIüIfuu süku
Mufcos੄9
112
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
müIn uku nIu nukuuIppu wune eekuI
ouktüIn.
27
੅NuupuukuIuku Jesús nujupü chI
jIntüIkuI süpüIu nüshuڤwuIeڤefüIn
nIu süku unuIchIpuIn jooIuڤu.
28
੅ShIusu süchIkIjee nIkefoIüIn Jesús
suIuڤu wune mIIchI, nufütkuukuIuku
nu nIkIfujüInkunu nünuInmüIn
numüIwu sünuIn nusukIfüIn nIu:
÷¿Jumüsü nnojotkuڤu wountüIn
wuyuڤIüIn tü yoIujuukut nuuIIu?
÷ numukuIuku nümüIn.
29
੅÷Ottu yoIujuu eekuI müIn
uku tü tojuIttIfüItpukut nuuIIu
chI jIntüIkuI, nnojoIeefü ojuIttüIn
müIeku nnojofuIe jüchuntüIn
nümüIn MuIeIwu sümuu juumüjüIn
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
Aküjüshi 3esús nüchiki süchikua
sünain ouktajachin
30
੅OڤunüshI Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu yuIujee yuIu
suIuڤupünuu tü mmukut GuIIIeu.
Nnojotsü nücheküIn süpüIeefuu
sütüjuuIn wuyuu nuuڤu sünuIn
chuIn nIu,
31
੅süku nümüIwuڤujeeIn
sünuIn ekIfujuu nu nIkIfujüInkunu.
NümukuIuku numüIn:
÷TuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, uupüneemutüIchI ekII tuyu
sujupuIuڤumüIn wune wuyuuIfuu.
OڤutInneechI uuڤIn tuyu nutümu.
Je soڤu upünüIn kuڤI süchIkIjee
tIu, osoڤIfeڤenneechI uuڤIn tuyu
÷ nümukuIuku numüIn.
32
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu, nnojotsü
nuyuuwutüIn uuڤu tü nümukut
numüIn. Je eImoIojooshII neڤe nuyu
seemu nusukIfüIn nIu sünuIn.
Keeڤireesü naaڤin !aü!awaa
na nikirajüinkana 3esús
33
੅AntüshI Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu suIuڤumüIn
tü pueuIokot Cupefnuum. Je
nekefoIopu suIuڤumüIn tü mIIchIkut,
nümukuIuku numüIn:
÷¿Kusu jüڤüIüjuuku uuIII suIuڤu tü
wopukot? ÷müshI.
34
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu,
koڤutüshII nuyu süku shIImuIn
nuڤüIüjuuIn wopuIuڤu sooڤopünuu
jufuIIn mIyoڤujuchIn nuڤuku sünuIn
uIuwutuwuu.
35
੅NüIkkuIuukuIuku
Jesús sünuIn nuuneküIn nünuInmüIn
nu poIookunu pIummüIn nIkIfujüIn
sünuIn nümüIn numüIn:
÷ChI wuyuu eekuI nücheküIn
IuüIuweeIn suڤuku wuyuu, ucheküshI
müInjuchIn uku wune uchepchIee
sünuIn jüüjüwuu sümüIn wuyuu
÷ nümukuIuku numüIn.

੅NeenujukuIuku Jesús wune jIntüI
nünuInmüIn pusunuIn nunuIn nu
nIkIfujüInkunu. NuupuukuIuku nIu
nütünuIuڤumüIn sünuIn muu numüIn
nu nIkIfujüInkunu:
37
੅÷ChI wuyuu eekuI kumuneeIn
sümüIn wune wuyuu suuڤu nünoujuIn
tunuIn, muu uku kumuneeIn tuyu
nümüIn jIntüIkuI chII, kumuneeshI
nIu tumüڤInyu wunuu sümuu. Je suuڤu
kumuneeIn nIu tumüIn, kumuneeshI
nIu nümüIn chI kujünuIukuI tuyuڤuyu
÷nümukuIuku.
Na wane anoujashiikana
38
੅NümukuIuku Juun:
÷EkIfujüIkuIee, eeshI weڤfüIn
wune wuyuu uyujushI yoIujuu
süIeڤefuڤujee wuyuu süku
püIushIn nIu nuujüIn pütümu.
WooڤuIeڤefukuIuku nIu suuIIu süku
nnojoIIn wumuujuchIn nIu ÷müshI
nIu nümüIn Jesús.
39
੅÷JuuڤuIuupu neڤe ÷nümukuIuku
Jesús. ÷ChI eekuI nuuڤInfüIn wune
kusu unusü, tü nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu, süku püIushIn
Mufcos੄9
113
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nIu nuujüIn tutümu, nnojoIeefü
mojuIn nünüIkI tumüIn mupeenu.
40
੅EekuI nnojoIIn wuڤünüüIn,
wupüshI.
41
੅TumüshII puuIu jIu: ChI
eekuI kumuneeIn jümüIn sünuInjee
jIuIn tupüshIn, tuyu CfIstokuI unüIIu,
muu uku nüsüIujüIe neڤe wüIn jüsüIn,
shIImüIn sünuIn nuwuIuujüneechIn
nütümu MuIeIwu sükujee tIu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
Chi eekai kaainja!ain
atüma wane anoujashi
42
੅NümukuIuku Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu: ¨MüIeku
kuuInjufuIe sütümu wuyuu wune
unoujushI, muu uku jIukunu, unushI
müIeku nujutInnüIe chIu wuyuukuI
shIfokumüIn tü puIuukut sünuIn
kunutpünuuInjuchIn nIu wune
Ipu mIyoڤu süpüIu wuttuInjuchIn
nIu shIInuIuڤumüIn.
43
੅JuIIu pIu
suuIIu kuuInjuIuu sükujee tü
kusu puuڤInfukut süku pujupü.
Anusüje neڤe shIuIe umüIouIIn
puuIIu wuneesIu pujupü sünuIn
pIkefoIüIn nümuڤunumüIn MuIeIwu
suuIIu pIkefoIojüIn HudesmüIn
sümuu tü pIumusükut pujupü,
chuu eemüInjuchIfe pujutünüIn
suڤukumüIn tü ouktüsükuIüIfuu.
44
੅OoڤuIuku chumüIn chuڤuyu,
müIIeefü muڤI wuyuu süpüIu kuڤIkut
süpüshuu, süku mutüjüIn ouktuu
tü jokomukuIüIfuu sünuInkut, je
mutüjüIn uyokujuwuu tü sIkIkut.
45
੅¨Je juIIu pIu suuIIu kuuInjuIuu
sükujee tü kusu puuڤInfukut
eepünuuIe suڤunIfüIn pIu tü
puuڤuIkut. Anusüje neڤe shIuIe
umüIouIIn puuIIu wuneesIu puuڤuI
sünuIn pIkefoIüIn nümuڤunumüIn
MuIeIwu suuIIu pIkefoIojüIn
HudesmüIn sümuu tü pIumusükut
puuڤuI, chuu eemüInjuchIfe
pujutünüIn suڤukumüIn tü
ouktüsükuIüIfuu.

੅MüIIeefü muڤI
wuyuu chuڤuyu süpüIu kuڤIkut
süpüshuu, süku mutüjuIn ouktuu
tü jokomukuIüIfuu sünuInkut, je
mutüjüIn uyokujuwuu tü sIkIkut.
47
੅¨Je juIIu pIu suuIIu kuuInjuIuu
sükujee tü kusu pIڤfukut. Anusüje
neڤe shIuIe umüIouIIn puuIIu
wuneesIu poڤu sünuIn pIkefoIüIn
nümuڤunumüIn MuIeIwu suuIIu
pIkefoIojüIn HudesmüIn sümuu
tü pIumusükut poڤu, chuu
eemüInjuchIfe pujutünüIn
suڤukumüIn tü ouktüsükuIüIfuu.
48
੅MüIIeefü muڤI wuyuu chuڤuyu
süpüIu kuڤIkut süpüshuu, süku
mutüjuIn ouktuu tü jokomukuIüIfuu
sünuInkut, je mutüjüIn uyokujuwuu
tü sIkIkut.
49
੅¨TumüshII puuIu jIu: Muu uku
unuIn usuIuu eekuI eڤIchIIjuuushIn,
ukuڤuyu wuyuu süpüshuu, uneefü
sukuuIppu müIeku shIڤfüIe müIIuu
puIujunu.
50
੅Anusü muڤI tü IchIIkut
süpüIu eڤIchIIjuuyuu. Ottu müIeku
meڤejüIe, nnojoIeefü kusuIn
suumüIn sümüIn wuyuu. Akuujuu
jIukunu, müIeku kumuneejIfuuIe jIu,
ukuuIIIjIfuujeenu suuIIu mojujIfuwuu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Ekirajüshi 3esús sooڤopünaa
akata!awaa suu!ia aڤwayuusee
10

1
੅OڤunüshI Jesús chujee
suIuڤumüIn tü mmukut
Judeu. Je yuIujee yuIu, oڤunüshI
wuneemüIn suڤutu tü süchIkut
Jofdán. SüntukuIuku wuttu suuIII
wuyuu nünuInmüIn je nIkIfujüIn
nuyu, muu uku nIkIfujupüڤüIn puuIu
wuyuu.
2
੅NufütkuukuIuku wuneeIfuu
wuyuu fufIseo nünuInmüIn Jesús
süpüIu nusukIfuyuuInjuchIn nIu
Mufcos੄9 ,੄ 10
114
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
shIIڤIfee nIweetIfüIn wune pütchI
kusuIujunujutkut nümüIn nutümu
sünuIn muu:
÷¿Anusü müIeku nuuڤuIuuIe
nuڤwuyuuse wune wuyuu?
3
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷¿Kusu nuIuwutuuku unuIn jIu
MoIses?
4
੅NumukuIuku nümüIn:
÷NuushIn MoIses, müIeku
nücheküIe wune wuyuu süpüIeefuu
nuuڤuIuuIn suuIIu tü nuڤwuyuusekut,
kettuusü neڤe süku nuupüIn
wune kufuIouktu suupIfIu süpüIu
nuuڤuIuuInjutüIn shIu. SüchIkIjee
nuupüIn tü kufuIouktukut
sümüIn, eesü süpüIu nüjütüIn shIu
nümuڤunujee ÷numukuIuku nümüIn
Jesús.
5
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷Müsüjuڤu tü nümukut MoIses
numüIn nu jutuushInuukunu
suuڤujee nuyouktüIn tü nüchekukut
chI MuIeIwukuI nupüIeefuu.
ô
੅Ottu
puuIu sümuIwu nükumujuIwuڤuyu
MuIeIwu chI wuyuukuI, nükumujüIn
wuyuu tooIo ooڤuIuku wuyuu jIefü.
7
੅Suuڤujee tIu, unushI nujuIttüIe chI
wuyuukuI nuuIIu chI nüshIkuI je
suuIIu tü nIIkut süpüIu kuڤwuyuuseIn
nIu je süpüIu kepIuInjuchIn nIu
sümuu tü nuڤwuyuusekut suuڤu
suڤunIfuuItpuIn nukuuIppu
sümuu.
8
੅WuneeInupu wuyuu
nuyu, nnojoIIInupu kututuڤuwuIn.
9
੅TumüshII puuIu jIu: SuڤunIfuupu
nukuuIppu wune wuyuu tooIo
sümuu wune jIefü nütümu
MuIeIwu, nnojotsü unuIn süpüIu
sükutujIfuunüIn sütümu wuyuu ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
10
੅ShIusu süchIkIjee nIkefoIüIn
Jesús suIuڤu wune mIIchI, nusukIfüIn
nIu nu nIkIfujüInkunu sooڤopünuu
tüü.
11
੅NüsouktukuIuku numüIn:
÷ChI eekuI nuuڤuIuuIn suuIIu
nuڤwuyuuse, müIeku kuڤwuyuusefe
nIu nüchIkuu, kuuInjuIushI suuIIu
tü puIujutkut nuڤwuyuuse. Je
kusuIujuneefü nümüIn nümuڤüjuuIn
sümuu tü jeketkut nuڤwuyuuseIn.
12
੅Akuujuڤu wune jIefüyu eekuI
suuڤuIuuIn nuuIIu suڤwuyuuse,
müIeku kuڤwuyuusefe shIu süchIkuu,
kuuInjuIusü. Je kusuIujuneefü
sümüIn sümuڤüjuuIn nümuu chI
jekechIkuI suڤwuyuuseIn.
Nümanee 3esús namaa na tepichikana
13
੅Je soڤu wune kuڤI, untInnüsü
wune tepIchIIfuu nünuInmüIn
Jesús süpüIu nIڤItuuInjutüIn nujupü
nuuڤuIfuu. Ottu nu nIkIfujüInkunu
neڤfupu tIu, nuchIujuukuIuku tü
wuyuukoIüIfuu.
14
੅NIusu Jesús
nIڤfupu tIu, jushIchIshI numüIn
sünuIn nümüIn:
÷KettshIڤIyu nu tepIchIkunu
nuntuIwu tunuInmüIn. Muu uku
nukuuIppu nu tepIchIkunu sünuIn
nnojoIüIn kuuڤIn touIIu, müInjutIu
nukuuIppu tumüIn nu ekefoteekunu
chuu eefe nuIuwutuuIn MuIeIwu.
15
੅TumüshII puuIu jIu: ChI wuyuu
eekuI nnojoIIn müIn uku nuuڤIn nu
tepIchIkunu sünuIn nunoujuIn tunuIn,
müIchIu nnojoIIn ekefotüIn eefe
nuIuwutuuIn MuIeIwu ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.

੅NuupuukuIuku nu tepIchIkunu
nütünuIuڤumüIn sünuIn nIڤItuuIn
nujupü nuuڤu je sünuIn nüchuntüIn
nümüIn MuIeIwu süpüIu
nIIڤIyutüInjutüIn nuڤunusIu numüIn.
Chi ekeroteechikai eere
nu!uwataain Ma!eiwa
17
੅ShIusu nuڤunuIuuIwuڤuyu
neڤe Jesús mumüIn uku
tüfu, nuwutuukuIuku wune
Mufcos੄10
115
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wuyuu nünuInmüIn sünuIn
nüsupuInyoڤukuIn nIu nümüIutuڤu
sünuIn nümüIn nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, pIu unumIukuI,
¿kusu tuuڤInfüInjutku süpüIu
eeInjuchIn tuyu nümuu MuIeIwu
wuneepIu? ÷nümukuIuku nümüIn
Jesús.
18
੅AsouktüshI Jesús,
÷¿JumüshI ¨PIu unumIukuI"
pümukuIuku tumüIn? WuneeshIu
MuIeIwu nIuIn unumIuIn.
19
੅AushIn
pütüjuuyuuIn uuڤu tü nuIuwutuukut
unuIn MuIeIwu mukut muyuu: ¨Nnojo
puڤutüIn suuڤIn wuyuu. Nnojo
pümuڤüjuuIn sümuu wuyuu nnojotkut
puڤwuyuuseIn ottu nnojoIkuI
puڤwuyuuseIn. Nnojo puڤIuwujüIn
sükofoIo wuyuu. Nnojo püküjüIn
uIuwuu süchIkI wune wuyuu. Nnojo
pIڤIkeڤefüIn wuyuu. KojutüInjutü
pütümu püI je püshI", müsü tü
pütchIkut ÷nümukuIuku Jesús
nümüIn.
20
੅÷EkIfujüIkuIee,
tuuڤInfutüjütsuڤuyu tIu
süpüshuuIeڤeyu tepIchIIwuڤuyu
tuyu juڤItukuje muuڤutpünuu yuu
÷ nümukuIuku nümüIn Jesús.
21
੅NIIfukuukuIuku Jesús nümüIn.
Süku nümüIIuIüIn nIu nuuڤInyuku,
nümukuIuku nümüIn:
÷CheڤojuuyüIIu wune kusu
puuڤInfujutkut. Anukuju puIkküIe
tü pukofoIokot süpüshuu
süpüIu püsüIujüInjutüIn tü
süIIukut sümüIn wuyuu eekuI
mojuIn. KeeڤIfukeefü pümüIn
shIu IIpünuumüIn chuڤuyu eefe
MuIeIwukuI. Je puuڤInfupu
tIu, uIeڤejeechI pIu püchIkuu
tunuInmüIn süpüIu tumuuIn pIu
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
22
੅Je chI wuyuukuI sütümujee tü
nümukut Jesús nümüIn, oڤunüshI
nümuڤunujee sünuIn mojuIn muڤI
nuuڤIn süku wushIfüIn muڤI nIu.
23
੅EIfukuushI jooIuڤu Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu sünuIn muu
numüIn:
÷KupüIeesü muڤI ekefotoo sümüIn
wuyuu wushIfü chuڤuyu eemüInfe
nuIuwutuuIn MuIeIwu ÷nümukuIuku.
24
੅Je nu nIkIfujüInkunu, pututsü
muڤI nuuڤIn sütümu tü nümukut
numüIn. Ottu müshIu Jesús, müshI
nIu nüchIkuu:
÷TuwuIuyuwuu, chI wuyuu
eekuI utufuIuuIn sümuu tü
nuwushIfüInkut, kupüIeejeefü muڤI
nümüIn ekefotoo chuڤuyu eemüInfe
nuIuwutuuIn MuIeIwu.
25
੅MupüIeesut
süpüIeefuu shIkefotüIn wune
¨cumeIIo" soڤuIuڤupünuu wune wutIu
suuIIuIeڤeyu shIkefotüIn wune wuyuu
wushIfü chuڤuyu eefe nuIuwutuuIn
MuIeIwu ÷nümukuIuku numüIn.

੅Pututsü muڤI nuuڤIn nu
nIkIfujüInkunu sütümu tü nümukut
Jesús.
÷Isusüjuڤu sümutu nüchIkI
nuڤttuuInjuchIn wune wuyuu
÷numujIfuukuIuku.
27
੅EIfukuushI joo Jesús numüIn
sünuIn muu numüIn:
÷Tü kusu Isukut süchIkI wuyuu,
nnojotsü kupüIeeIn nümüIn MuIeIwu.
28
੅MüshI joo Pedfo nümüIn Jesús:
÷WupütüIn süpüshuu tü
kusu eejutkut wumuڤunu süpüIu
yuuInjunuIn wuyu pümuu.
29
੅NüsouktukuIuku Jesús:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn,
chI wuyuu eekuI nüpütüIn nIpIu,
nuwuIuyuu, nüshI, nII, nüchonnII, je
nuڤupuInse shIuIe suuڤu nünoujuIn
tunuIn je süpüIeefuu uküjuu tuchIkI,
30
੅uIunuڤuIeejeefIu tü uupüneetkut
nümüIn, muu uku poIootuu shIkII
suuIIu tü kusu nüpütukut. AkuweefIu
Mufcos੄10
116
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
jümüIn jIukunu, uupüneefü jümüIn
mIIchI, juwuIuyuu, jII, jüchonnII,
je juڤupuInseIfuu, muyuuInjeڤe
müIIuInjunuIn jIu sütümu wuyuu
suuڤujee tü jünouIukut. Je eejeenu
jIu nümuu MuIeIwu wuneepIu suuڤu
shIIڤIfunujuuushIn juuڤIn.
31
੅TumüshII
puuIu jIu: JuڤItuInu mojutüIn nu
unoujushIIkunu sütümu wuyuu
muuڤuIu yuu, ekefoIeenupujuڤu
nuyu nümuڤunumüIn MuIeIwu
soڤu wune kuڤI. Akuujusu nu
munoujuInsuIIIkunu, juڤItuyuushIIje
kojutüIn sütümu wuyuu
muuڤutpünuu yuu, nnojoIeenu
kusujunuIn nümüIn MuIeIwu soڤu
kuڤIkut tIu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
Aküjüshi 3esús nüchikua nüchiki
sünain nuڤutinnajachin aaڤin
32
੅OڤunüshIjuڤu jooIuڤu Jesús
JefusuIenmüIn numuu nu
nIkIfujüInkunu ooڤuIuku sümuu
wune wuyuuIfuu. NupüIeefuushI nIu.
Ayoڤujuusü nuuڤIn nuyukunu süku
musütuujuIn Jesús sünuIn oڤunuu
JefusuIenmüIn. NuunejukuIuku
Jesús nu nIkIfujüInkunu
nünuInmüIn, nu poIookunu
pIummüIn numüIwu, süpüIu
nüküjuInjutüIn süchIkuu numüIn
süchIkI tü uuڤInnujutkut nüku.
33
੅MüshI nIu numüIn: ¨Oڤunujunu
jooIuڤu wuyu JefusuIenmüIn,
je tuyukuI chI ShIpuyukuI
Wuyuu, uupüneemutüIchI
ekII tuyu nujupuIuڤumüIn nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nu kufuIouktumuujunukunu.
'AnushI nuڤutInnüIe uuڤIn süku
kuuInjufuIIn muڤI nIu', meenu
nuyu tuchIkI sünuIn nuupüIn tuyu
nujupuIuڤumüIn nu gentIIekunu.
34
੅Je nuuIfuu, nemeڤefuInpuIeechI
tuyu sünuIn nejeteenuIn tuuڤu sümuu
nuڤyuuteechIn tuyu. Je süchIkIjee
tIu, noڤutIfeechI uuڤIn tuyu. Ottu
nuڤunnuu chI upünüInkuI kuڤI
süchIkIjee tIu, osoڤIfuujeefü tuuڤIn",
nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
3acobo ooڤu!aka 3uan, achuntüshii
wane kasa nümüin 3esús
35
੅Je Jucobo ooڤuIuku Juun, nu
nüchonnIIkunu Zebedeo, ufütkuushII
nuyu jooIuڤu nünuInmüIn Jesús
sünuIn muu nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, unushI puuڤInfüIe
wumüIn tü wuchunteekut pümüIn
÷ numukuIuku nümüIn Jesús.

੅NüsukIfukuIuku Jesús nuyu:
÷¿Kusu keeڤIfeeku juuڤIn tuuڤInfüIn
jümüIn?
37
੅NusouktukuIuku nümüIn:
÷WucheküIn süpüIeefuu
püIkkuIeڤefüIn wuyu puڤutoڤu
chuڤuyu eeInjuchIfe puIuwutuuIn,
wune pIkIuIuڤujee ooڤuIuku wune
pIpeڤefuڤujee ÷numukuIuku nümüIn
Jesús.
38
੅NümukuIuku jooIuڤu Jesús
numüIn:
÷Nnojotsü jütüjuuIn uuڤu tü
juchuntukut. ¿Juunteefüjusuڤuyu
jüIutIfüIn tü müIIuu teڤfeetkut?
¿Yupeenujusuڤuyu jIu süpüIu
juڤutInnüIn uuڤIn muu uku tuyukuI?
÷müshI nIu numüIn.
39
੅÷Au, wounteefü ÷numukuIuku
nümüIn Jesús.
NümukuIuku Jesús numüIn:
÷ShIImüIn sünuIn jIڤfüInjutüIn
müIIuu muu uku tuyukuI je sünuIn
juڤutInnujunuIn uuڤIn muu uku
tuyukuI.
40
੅Ottu nnojoIshI IuüIuuIn
tuyu süpüIu tuIkkuIeڤefüInjunuIn jIu
tekIuIuڤujee ooڤuIuku tepeڤefuڤujee.
Mufcos੄10
117
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
NupüIujutü nu kumüInjunukunu tIu
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
41
੅ShIusu nu poIooshIIkunu
nIkIfujüIn, nutüjuupu suuڤu tü
nuchuntukut, uushIchIjuushII nuyu
numüIn Jucobo je Juun süsuIujee tIu.
42
੅NeenujukuIuku Jesús nupüshuu nu
nIkIfujüInkunu nünuInmüIn sünuIn
nümüIn numüIn:
÷Nu IuüIuushIIkunu nuuڤu nu
gentIIekunu, nuIuwutuuIn nuyu
pejeewu.
43
੅Ottu jukuuIppu jIukunu,
nnojotsü müInjutüIn. ChI wuyuu
IuüIuweekuI juڤuku, ucheküshI
jüüjüüInjuchIn jümüIn jüpüshuu.
44
੅Akuujuu chI wuyuu eekuI
nücheküIn süpüIeefuu mIyoڤuweeIn
juڤuku, ucheküshI nIuInjuchIn
jüüjüüIn jümüIn jüpüshuu.
45
੅Muu
uku tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
nnojoIshI untüshIn tuyu süpüIu
shIڤyutuuInjutüIn wuyuu tumüIn,
uIuڤujusu süpüIu tuڤyutuuInjuchIn
sümüIn wuyuu, je süpüIu
tuushInjutüIn wuyuu wuInmu suuIIu
suuInjuIu sünuInjee ouktüIn tuyu
suuڤu ÷nümukuIuku Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu.
Anashi wane moڤusai nütüma 3esús

੅NüntupünuukuIuku Jesús
numuu nu nIkIfujüInkunu suIuڤu
tü pueuIo kunüIIukut JefIcó. Je
nujuIttupu suIuڤujee sümuu wuyuu
wuttu suuIIn, eejuchI joyotüIn wune
wuyuu moڤusuI sotpuڤu tü wopukot
sünuIn ujuIIjuڤuIuu, BuftImeo
nünüIIu, nüchon TImeo.
47
੅ShIusu
nütüjuupu suuڤu sünuIn nIuIn Jesús
NuzufetjeڤewuIkuI uIutüIn, oڤttüshI
sünuIn uڤwuutuu:
÷Jesúsuu, NüIüInkuI DuvId,
pümüIIuju tuyu.
48
੅ShIusu wuInmu wuyuu,
÷Kuseesü pIkIIsu ÷müsü nümüIn.
Ottu nIukuI, musütuujusuI sünuIn
uڤwuutuu:
÷NüIüInkuI DuvId, pümüIIuju tuyu
÷müshI.
49
੅NüshuڤwuIuukuIuku Jesús sünuIn
nümüIn sümüIn tü wuyuukoIüIfuu:
÷Juuneju tumüIn nIu ÷müshI.
50
੅NounejukuIuku chI moڤusuIkuI
sünuIn muu:
÷TuIutu puuڤIn, püshuڤwuIuu,
nuunejüIn pIu Jesús ÷numukuIuku
nümüIn.
NüpütupünuuIn tü
nüsheڤInpuIujunukut sünuIn
nüshuڤwuIuuIn nünuInmüIn Jesús.
51
੅NümukuIuku Jesús nümüIn:
÷¿Kusu püchekuku tuuڤInfüIn
pümüIn?
÷SenyotkuIee, unushI müIeku
koڤuIe tuyu ÷nümukuIuku chI
moڤusuIkuI nümüIn Jesús.
52
੅AsouktüshI Jesús:
÷KoڤuIchIpu pIu jooIuڤu suuڤu
pünouIu ÷nümukuIuku nümüIn.
Koڤu müshIju nIu. Je süchIkIjee tIu,
oڤunüshI nümuu Jesús.
Kantiashi ta!ataa 3esús 3erusa!énmüin
11

1
੅Je nüIüڤüIupu Jesús
numuu nu nIkIfujüInkunu
sünuInmüIn JefusuIen, untüshII
nuyu süڤütpuڤu tü pueuIokut
Betfuge ooڤuIuku BetunIu, peje
sünuIn tü wutuI kunüIIukut
OIIvos. NüjütukuIuku pIumushII nu
nIkIfujüInkunu nüpüIeefuu,
2
੅sünuIn
nümüIn numüIn:
÷Juڤunu sumüIn eemüIn tüsu
pueuIokut. JIkefoIupu suIuڤumüIn,
jIڤfeechI kupüIn wune püIIIküchon
sufeefü. JüsIwuteefü tü nüpükut
süpüIu jujuttüIn nIu tumüIn
yuumüIn.
3
੅Je müIeku ¨¿JumüInjutü
jüsIwutukuڤu tü nüpükut?", sümüIe
wuyuu jümüIn, ¨CheڤojuushI nümüIn
Mufcos੄10 ,੄ 11
118
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
chI SenyotkuI je nüjütIfumuuteechI
yuumüIn nüchIkuu", meenu jIu
sümüIn ÷nümukuIuku Jesús numüIn.
4
੅NoڤunukuIuku nu nIkIfujüInkunu
sünuIn eeIn nupüIu wune
püIIIküchon kupüIn suIuڤu tü
wopukot soڤuIuڤu wune mIIchI. Je
wunuu sümuu nusIwutüIn nüpü chI
püIIIküchonkuI,
5
੅numünukuIuku
nutümu wune wuyuuIfuu
shuڤwushuwutshII:
÷¿JumüInjutü jüsIwutukuڤu tü
nüpükut?
ô
੅NusouktukuIuku numüIn süku tü
nümukut puuIu Jesús numüIn.
÷Anukuju ÷numünukuIuku.
7
੅NujuttukuIuku chI püIIIküchonkuI
eemüIn Jesús. NeڤItuukuIuku tü
nusheڤInpuIujunukut nuuڤu chI
püIIIküchonkuI. Je noڤotookuIuku
Jesús nuuڤu.
8
੅AwuyuIuyuu müsü
süsheڤInpuIujunu tü wuyuukoIüIfuu
wuttukut suuIIn nüpüIeefuu
suIuڤupünuu tü wopukot. OoڤuIuku
wuneeIfuu, ushottüshII uIunutünu
suIuڤujee yüüju süpüIu neڤItuuInjutüIn
shIu nüpüIu eepünuuInjuchIfe
nüIutüIn. NuuڤInfüIn tüü süpüIu
neeڤIyutüIn nujutu nümüIn.
9
੅Je
tü wuyuukoIüIfuu wuttukut suuIII
nüpüIeefuujee ooڤuIuku nüchIIfuujee
Jesús, numuyuu numukuIuku emetut
sünuIn nusuküIn:
¨AIeIuyu".
¨WuڤwuujüIn chI MuIeIwukuI
süku nüjütüIn wumüIn chI
untukuI wunuInmüIn".

10
¨AnutuڤuIeeshIjuڤu muڤI chII.
MeechI uku nIu nuuڤIn chI
wutuushIkuI DuvId sünuIn
uIuwutuwuu".
¨AIeIuyu,
wuڤwuujüIn muڤI MuIeIwu".
11
੅Je nIkefoIupu Jesús suIuڤumüIn
JefusuIen, oڤunüshI nIu suIuڤumüIn
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu.
NIIfukuukuIuku sümüIn kusu
süpüshuu yuu suIuڤu. Ottu süku
motsoIn kuڤI, nuڤunukuIuku chuu
suIuڤumüIn tü pueuIokut BetunIu
numuu nu nIkIfujüInkunu, nu
poIooshIIkunu pIummüIn.
Nujuittirüin 3esús tü oikkaatka!üirua
12
੅ShIusu mupu wuttuڤu muuIü,
sünuIn nuڤunüIn Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu suIuڤujee BetunIu,
ouktukuIuku nIu jumü wopuIuڤu.
13
੅NIڤfupu wune wunuڤu kupunusü
kunüIIusü ¨hIguefu", nüfütkuukuIuku
sünuInmüIn nütüjuuIwu suuڤu
müIeku kuchonIe. Je nüntupu sünuIn
tü wunuڤukot, muchonkuIuku shIu
nüpüIu, eeڤefuuku neڤe süpunu.
NnojoyüIIu untüIn sükuIIu süpüIu
kuchonwuu.
14
੅NümukuIuku sümüIn
tü wunuڤukot:
÷MüIfüjuڤu pümutu mekujuIn tü
püchonkot ÷müshI nIu noڤupuIu nu
nIkIfujüInkunu.
15
੅ShIusu süchIkIjee nüntüIn Jesús
JefusuIenmüIn, nIkefotokuIuku
suIuڤumüIn tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu. Eesü nüpüIu wune
wuyuu oIkkuusüIfuu sünuIn
süIkkuuIn tü müfüt oڤutInnujutkut
uuڤIn nümüIn MuIeIwu, je nu
uyuIujüshIIkunu. NujuIttIfukuIuku
nuyu unooIpuڤumüIn.
NujunnujukuIuku nemeesuIn nu
uڤwunujuuIIIkunu neefü ooڤuIuku
neInuse nu oIkkuuIIIkunu wuchII
toomusü.

੅Je nuuڤuIeڤefüIn tü
wuyuukoIüIfuu suuIIu süIüڤüjüIn
tü sükofoIokot suIuڤupünuu
süpuutIuse tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu.
17
੅NümukuIuku sümüIn:
÷Tü nünüIkI MuIeIwu
ushujuushIkut puuIu sümuIwu, müsü
muyuu: ¨Tü tepIukut, nuchuntIujutü
Mufcos੄11
119
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nu tupüshIkunu tumüIn suInküInjee
mmukut süpüshuu", müshI. Ottu
jIukunu, suuڤu nnojoIüIn IotüIn
jukuuIppu sünuIn jüIkküIn tü
müfütkut, müsü uku suuڤIn shIpIu
kuڤfuwufunnuu jütümu tü nIpIukut
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
18
੅Ottu nu IuüIuuyuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu
ooڤuIuku nu kufuIouktumuujunukunu,
nuupupu süchIkI tü nuuڤInfüItpukut
Jesús yuIu suIuڤu tü uڤwuujüIeekut,
nuushujuujIfuukuIuku süchIkI kusuIn
nuuڤInfüInjutüIn süpüIu noڤutIfüIn
nuuڤIn. Ottu kupüIeesü numüIn
süku mmoIüIn nuyu neemu süku
ponoIn suuڤIn tü wuttukut suuIII
wuyuu oushIkujuusükut nüchIIfuu tü
nIkIfujukut unuIn.
19
੅Je uIpuڤu, oڤunüshI Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu unooIpuڤu suuIIu
JefusuIen.
Aju!ujaasü tü wunuڤukot
nütüma 3esús.
20
੅ShIusu mupu wuttuڤu, sünuIn
nuڤunüIn Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu, neڤfupünuukuIuku
tü wunuڤu hIguefukut nüڤüIüjukut
umüIn Jesús puuIu. AjuIujuusü
tü wunuڤukut süpüshuu
suufuIunuInjeڤefeڤeyu.
21
੅Ottu müshIu
Pedfo, sotüsü nuuڤIn tü nümukut
puuIu Jesús sümüIn tü wunuڤukot.
NümukuIuku nümüIn Jesús:
÷EkIfujüIkuIee, pIIfukuu,
ujuIujuuItpu tü wunuڤu püڤüIüjukut
umüIn.
22
੅NüsouktukuIuku Jesús nümüIn:
÷Anukuju jünoujüIe nünuIn
chI MuIeIwukuI.
23
੅ShIImuIn
muڤI tü tumukut jümüIn: MüIeku
jümutuufüIe sümüIn wune uuchI
¨PüIutuu yuujee yuu shIfokumüIn
tü puIuukut", oonoojeefü sümuu
jünüIkI müIeku jünoujüIe sümuu
nnojoIüIn wuInmujüIn juuڤIn.
24
੅TumüshII puuIu jIu: Wunuu sümuu
juchuntüIn nümüIn MuIeIwu, müIeku
jünoujüIe sünuIn nuuڤInfüInjutüIn
tü jüchuntukut, shIImüIn sünuIn
nuuڤInfeefüIn.
25
੅Je wunuu sümuu
juushujuuIn nümuu chI MuIeIwukuI,
unusü motüIe juuڤIn tü suuInjuIukut
wuyuu eekuI kuuInjuIuIn juuIIu.
MüIeku motüIe juuڤIn tü suuInjuIukut,
uIutInneefü juuInjuIu juuIIuyu
nütümu chI JüshIkuI MuIeIwu.

੅Ottu müIeku nnojofuIe motüIn
juuڤIn tü suuInjuIukut, nnojoIeefIu
uIutInnüIn juuInjuIu juuIIu nütümu
MuIeIwu.
¿3ara !aü!aaka atüma 3esús?
27
੅AIeڤejüshI Jesús numuu nu
nIkIfujüInkunu JefusuIenmüIn. Je
wunuu sümuu nuwufuIIjuuIn yuu
suIuڤu tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu,
ufütkuushII nünuInmüIn nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku nu
IuüIuushIIkunu nuuڤu nu judíokunu
sünuIn numüIn nümüIn:
28
੅÷¿Jufu koonoIoku pIu süpüIu
pujuIttIfüIn unooIpuڤumüIn tü
wuyuu oIkkuutkuIüIfuu? ¿Jufu
keڤInuujuIuku pIu süpüIu puuڤInfüIn
shIu? ÷ numukuIuku nümüIn.
29
੅NüsouktukuIuku Jesús
neڤIpujee:
÷TusukIfüIn puuIu jIuڤuyu. MüIeku
jüsouktüIe tumüIn, tuküjeefü
jümüIn jufuIIn eڤItuuIn tuyu süpüIu
tojuIttIfüInjutüIn unooIpuڤumüIn
tü wuyuu oIkkuutkuIüIfuu.
30
੅¿Jufu
keڤInuujuIuku Juun sünuIn
owoutIsuujuu? ¿ShIڤInuujuIu wuyuu,
nIutuupu MuIeIwu? Jüküjuu tumüIn
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
Mufcos੄11
120
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
31
੅NuushujuujIfuukuIuku
numüIwu: ¨MüIeku 'NIu MuIeIwu'
wumüIe, '¿JumukuIuku nnojoIIIkuڤu
jünoujuIn nünüIkI?', meechI nIu
wumüIn.
32
੅OoڤuIuku mojushIIsü
süpüIu 'Wuyuu' wumüInjunuIn
süku nünüIkImuujuchIn nIu
MuIeIwu suujüIn tü wuyuukoIüIfuu.
MojushIIjeefü numüIn",
mujIfuushII nuyu nujuunu Jesús.
33
੅NusouktukuIuku joo nümüIn Jesús:
÷NnojoIshI wutüjuuIn uuڤu jufuIIn
keڤInuujuIuIn.
NümukuIuku joo Jesús numüIn:
÷NnojoIujuڤu süpüIu tuküjüIn
jümüIn jufuIIn keڤInuujuIuIn tuyu
÷ nümukuIuku numüIn.
Nachiki na aaڤinmajü!iikana
wane apain
12

1
੅OڤttüshI Jesús sünuIn
ekIfujuu tü wuyuukoIüIfuu
süku sukuuIppu tü kusu eڤnnukut
suInküIn mmu. MüshI nIu:
¨EetuuIushI wune wuyuu kumuڤunushI
wune mmu. NükuIuuIujukuIuku
shIu süpüIu upünujünuu tü
wunuڤu kuchonkot uuwu suIuڤu.
Je yuu suIuڤu tü nuڤupuInsekut,
nükumujukuIuku wune IshI süpüIu
ochoڤuIujIu süchon tü nüpünujüInkut
süpüIu wIInoInjutüIn shIu. Ottu
nükumujüIn wune tüfooju süpüIu
eڤfujIu suuڤu tü nuڤupuInsekut.
¨Suuڤu nuڤunujuchIn wuttumüIn,
nuuڤInmujIfukuIuku wune
wuyuuIfuu tü nüpünujüInkut.
2
੅Je
kettuupu sükuڤIyu tü uڤttIeekut
süpüIu sütpujünüIn, nüjütüIn
wune nüchepchIu nunuInmüIn
nu uuڤInmujüIIIkunu sünuIn muu
numüIn: 'Anukuju juIuwutuuIe
tumüIn süpüshI süchon tü tuڤttIu
jükotchujuIukut, tü tumüInjutkut
jütümu suuڤu tukofoIoIn shIu'.
3
੅Ottu
chI nüchepchIukuI, utuڤünnüshI
nutümu nu uuڤInmujüIIIkunu sümuu
nusheڤejüIn muڤI nIu. AjütujuunüshI
nIu sümuu nnojoIüIn kusuIn
nujupüIpuIn nutümu.
4
੅Ottu chI
kuڤupuInseshIkuI süchIkIjee tIu,
nüjütukuIuku joo wune nüchepchIuyu
nIIڤIfuku chI wune. Aڤyuujünutuu joo
chII nutümuyu sünuIn sheewuuIn
nIkII nutümu. EڤfüIII muڤI wuyumüIn
nuyu nümüIn.
5
੅Je jooIuڤu chI
kuڤupuInseshIkuI, nüjütüIn wuneڤeyu.
OڤutünutuuIu uuڤIn chII nutümuyu nu
uuڤInmujüIIIkunu. MuIeesIu süpüshuu
tü uIuwutuuushIkuIüIfuu. Eesü eekuI
sheewuuIn nutümu. Eesü eekuI
noڤutüIn suuڤIn.
ô
੅¨IfuuyüڤIyu wune wuyuukuI
upütuuIn nümuڤunu chI
kuڤupuInseshIkuI. NIu chI nüchonkuI,
chI uIshIkuI nüpüIu. NüjütüInjuڤu
nIu nuchIIfuu nu nüjütukunu puuIu
nunuInmüIn nu uuڤInmujüIIIkunu
sünuIn nümüIn, 'NIeechI kojutku chI
tuchonkuI nutümu', nümukuIuku.
7
੅¨Nuyusuڤu nu uuڤInmujüIIIkunu
neڤfuIwuڤuyu chI nüchonkuI
nüpunupu, uushujuujIfuushII nuyu:
'IseeIchI chI uupüneechIkuI umüIn tü
upuInkut. Jooڤuyu woڤutuIwu nuuڤIn
süpüIu wuyuInjunuIn mukutüIn upüIu
shIu', müshII nuyu.
8
੅NuyuڤIukuIuku
joo nIu unooIpuڤumüIn je
noڤutukuIuku nuuڤIn.
9
੅¨TusukIfüIn puuIu jIu: ¿Kuseefü
nuuڤInfuku chI kuڤupuInseshIkuI
nuku nu uuڤInmujüIIIkunu?
ShIImüIn sünuIn nüIeڤejeechIn
süpüIu nuڤutüInjutüIn suuڤIn. Je
nuuڤInmujIfeefü tü nuڤupuInsekut
wuyuu nuutujutü.
10
੅¨Soto juuڤIn tü ushujünukut puuIu
suIuڤu tü nüchIkImuujutkut MuIeIwu:
'Tü Ipu uyouktünukut nutümu nu
ukumujüIIIkunu mIIchI,
Mufcos੄11 ,੄ 12
121
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
ekefuujüItpu sünuIn unuIn muڤI
shIu süpüIu ukumujIu mIIchI.

11
ChI eڤItuukuI tü Ipukut, nIu
MuIeIwu.
Je pututsü muڤI wuuڤIn süku
weڤfüIn tü nuuڤInfukut',
mukut".
12
੅Ottu müshIڤIyu nu IuüIuuyuushII
judíokunu, nuupupu tü nüküjüItpukut
Jesús, nuyuuwutu uuڤuIu sünuIn
nuyuIn müIn uku nuuڤIn nu
uuڤInmujüIII eڤfüIIIkunu wuyumüIn
suIuڤu tü nüküjuItpukut uchIkI Jesús.
Je sükujee tIu, keeڤIfeesü muڤI nuuڤIn
nutuڤüIeeIn Jesús, ottu nnojoIshI
nutuڤüIüIn süku mmoIüIn nuyu
seemu tü wuyuu kumuIuInkut umüIn
nünüIkI Jesús. NoڤunukuIuku neڤe
nuuIIu.
Asakinnayaashi 3esús
sooڤopünaa tü neerü
QPLQMDWNDWFKLVODODVKLNDLPPD
13
੅ShIusu mupu tIu, nujütünukuIuku
nünuInmüIn Jesús wune fufIseokunu
ooڤuIuku wune nümuujunukunu
Hefodes chI süIuüIushIkuI mmu,
süpüIu nusukIfuyuuInjuchIn nIu
shIIڤIfee nIweetIfüIn wune pütchI
kusuIujunuInjutkut unuInjee nIu
nutümu.
14
੅Je nuntupu nünuInmüIn
Jesús, numukuIuku nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, wutüjuu uuڤuchI
pIu sünuIn shIImüIn tü pümukut
sünuIn ekIfujuu tü nuIuwutuukut
unuIn MuIeIwu, je sünuIn mutüjüIn
pIu kuchekuIuu suڤutku wuyuu.
WusukIfee umüInchI pIu sünuIn
wune kusu: ¿AnushIIsü suuڤIn
pümüIn wuwuIuujüIe tü neefü
nümüInjutkut Cesuf chI joyotokuI
chuڤuyu Romu sünuIn uIuwutuwuu
suuڤu mmukut,
15
੅nnojottuupu unuIn?
÷numukuIuku nümüIn.
Ottu müshIu Jesús, süku
nIyuuwutüIn suuڤu sünuIn
nuuڤInfeeIn kusu mojusü nümüIn,
nümukuIuku numüIn:
÷JIu pIumukunu oڤupünuu,
¿jumüsü juuڤuIukeekuڤu tuuڤIn süku
pütchI shIIڤIfee süsuIuInjuchIn tuyu
jütümu? Icheڤefu tumüIn wune neefü
kuchueefu uwuIuujIupüڤükut nümüIn
chI süIuüIushIkuI mmu, teڤfuIwu shIu
÷nümukuIuku Jesús numüIn.

੅NusuujukuIuku tü neetkut
nümüIn. NüsukIfukuIuku nuyu Jesús:
÷¿Jufu kuyuukuuku tü sünuInkut?
¿Jufu kunüIIumuujuchIku shIun?
÷ nümukuIuku numüIn.
÷ShIu nIyuukuu ooڤuIuku nünüIIu
Cesuf tü sünuInkut ÷numukuIuku
nümüIn.
17
੅NüsouktukuIuku Jesús:
÷TumüshII puuIu jIu: Anukuju
müIeku juuڤInfüIe tü nuIuwutuukut
unuIn Cesuf ottu juuڤInfüInjutü tü
nuIuwutuukut unuIn MuIeIwuyu ÷
nümukuIuku numüIn.
PonokuIuku muڤI nuuڤIn nuyukunu
tü nüsouktIukut Jesús.
Shiimüin maڤi naajüin 3esús
tü osoڤirawaakat aaڤin
18
੅SüntukuIuku wune wuyuuIfuu
judío kunüIIusü suduceo nünuInmüIn
Jesús süpüIu süsukIfuyuuInjuchIn
nIu. NnojoIeefü osoڤIfuwuu
uuڤInyüü süchIkIjee ouktuu müsü
tü shIkIfujupüڤükut unuIn tü
wuyuukoIüIfuu.
19
੅NumukuIuku joo
nümüIn Jesús:
÷EkIfujüIkuIee, müsü nünüIkI
MoIses wumüIn suIuڤu tü
ushujünukut puuIu: ¨MüIeku ouktüIe
wune wuyuu sümuu muchoIn
nIu, unushI müIeku nIIsufüIe
chI nImüIIukuI nüchukumüIn
süpüIu kuchooInjutüIn tü jIetkut
Mufcos੄12
122
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nütümu", müsü.
20
੅EetuushIIjuڤu
ukufutshIshII wuyuu puwuIuuwushII.
KuڤwuyuuseshI chI epuyuukuI
sümuu ouktüIn nIu muchoInwuڤuyu
sümüIn tü nuڤwuyuusekut.
NIIsutkuIuku chI nImüIIukuI sümüIn
tü jIetkut.
21
੅OuktutuushIju chIIڤIyu
nnojoIwuڤuyu kuchoIn sümüIn tü
jIetkut. EIsuttuujuڤu joo wuneڤeyu
nüchukumüIn.
22
੅Mutuujuڤu
uku nukuuIppu nupüshuu nu
ukufutshIshIIkunu uwuIuyuwuu.
OuktüshII nuyu sünuIn muchoIn
sümüIn tü jIetkut nutümu. Je
ooڤuwoڤutpu nu suڤwuyuusekunu
nupüshuu, ouktüsü mupu shIu
nuchIIfuujee.
23
੅SuڤwuyuuseshII
nupüshuu nu ukufutshIshIIkunu
kutuIwuڤuyu soڤu. WusukIfee
umüInchI joo pIu sooڤopünuu tIu:
Soڤu tü kuڤIkut susoڤIfuuInjuteetkut
oڤu suuڤIn wuyuu puujüIn,
¿jufuIeechI kuڤwuyuuseku tü wuyuu
ouktumuڤukut? ÷numukuIuku nu
suduceokunu nümüIn Jesús.
24
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷Nnojotsü jIyuuwutüIn suuڤu
tü ushujuushIkut suIuڤu tü
nüchIkImuujutkut MuIeIwu. Je
nnojotsü jütüjuuIn nuuڤu MuIeIwu
sünuIn püIushuutuIn muڤI nIu.
¨NnojoIeefü osoڤIfuwuu uuڤInyüü
süchIkIjee ouktuu", jümukuIuku
neڤe. Sükujee tIu, nnojotsü IotüIn
tü jünoujukut.
25
੅SusoڤIfuupu
suuڤIn wuyuu süchIkIjee ouktuu,
nnojoIeefü puڤwuyuuseewuIn, süku
meenuIn uku nuyu suuڤIn nukuuIppu
nu uupIeekunu chukunu nümuڤunu
MuIeIwu sümuu muڤwuyuuseIn
nuyu.

੅JIu munoujuInsuIIIkunu
sünuIn susoڤIfuuInjutüIn suuڤIn
wuyuu, soto juuڤIn tü nüshujukut
uchIkI puuIu MoIses sooڤopünuu
tü nümukut chI MuIeIwukuI
nümüIn pusunuInjee sünuIn
suwufuIu tü wunuڤu jotüsükut:
¨TuyukuI, NümuIeIwusekuI
Abfuhum, NümuIeIwusekuI
Isuuc, NümuIeIwusekuI Jucob",
müshI.
27
੅TumüshII puuIu jIu:
ChI MuIeIwukuI, nnojoIshI
SümuIeIwuseIn wuyuu ouktüsü.
SümuIeIwuse eekuI kutüIn soڤu.
ShIImüIn sünuIn nnojoIüIn IotüIn
tü jünoujukut ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
Tü cheڤojaa!eekat maڤi
süpü!a saaڤinrüin wayuu
28
੅AntüshI wune wuyuu
kufuIouktumuujuchI sünuIn
uupujuu nunüIkI nu wuyuu
uڤüIüjushIIkunu nümuu Jesús.
Suuڤu nIyuuwutüIn suuڤu sünuIn
unuIn muڤI tü nüsouktIukut Jesús,
nüsukIfuyuukuIuku nIu:
÷¿Jufut uIunuڤuIeeku sünuIn unuIn
suڤukujee süpüshuu tü nuIuwutuukut
unuIn wuyu MoIses? ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.
29
੅NüsouktukuIuku Jesús nümüIn:
÷Tü uIunuڤuIeekut sünuIn unuIn,
müsü muyuu: ¨Juupu jIukunu
IsfueIkunu tüü: ChI WumuIeIwuse
AIuwutuukuI, nIu nümüIwu sünuIn
MuIeIwuIn.
30
੅AnushI uIfe nIu püpüIu
wuneepIu süku süpüshuu puuڤIn.
AnushI jüIüjüIe puuڤIn MuIeIwu
wuneepIu".
31
੅Je eesü wuneڤeyu
uIunuڤuIeesIu muڤI sünuIn unuIn,
müsü muyuu: ¨Anusü uIfe püpüIu
wuyuu süpüshuu muu uku uIIn pIu
püpüIujIfuu". Nnojotsü eeIn eekuI
uIunuڤuIeeIn muڤI sünuIn unuIn
suuIIu tüü suڤukujee süpüshuu tü
nuIuwutuukut unuIn wuyu MoIses
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
32
੅NümukuIuku chI wuyuukuI
nümüIn Jesús:
Mufcos੄12
123
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷EkIfujüIkuIee, shIImüIn
tü pümüItpukut sünuIn ¨ChI
WumuIeIwuse, nIu nümüIwu sünuIn
MuIeIwuIn", sünuIn pümüIn.
33
੅Je
shIImüIn tü pünüIkIkut sünuIn
nIuInjuchIn uIIn wupüIu chI
MuIeIwukuI süku süpüshuu wuuڤIn,
je sünuIn jüIüjüIn wuuڤIn MuIeIwu
wuneepIu. Je shIImüIn tü pümukut
sünuIn uIInjutüIn wupüIu wuyuu
süpüshuu muu uku uIIn wuyu
wupüIujIfuu. AIunuڤuIeesIu muڤI
tüüIfuu suuIIuIeڤeyu wuupüIn müfüt
nümüIn MuIeIwu, tü oڤutünukut uuڤIn
wutümu ÷nümukuIuku nümüIn
Jesús.
34
੅NütüjuuIchIpu uuڤu Jesús chI
wuyuukuI sünuIn IotüIn nünüIkI,
nümukuIuku nümüIn:
÷YupushI pIu süpüIu puڤttüIn
sünuIn unoujuu tunuIn süpüIu
pIkefoIüInjuchIn eemüInfe
nuIuwutuuIn MuIeIwu ÷nümukuIuku
nümüIn.
Je süchIkIjee tIu, mmotsü wuyuu
sheemu usukIfuu Jesús sünuIn wune
kusu.
Asakinnüshii na wayuukana
nütüma 3esús
35
੅Wunuu sümuu nIkIfujüIn Jesús
suIuڤu puutIu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu, nüsukIfukuIuku
nu wuyuu ukotchujuukunu
nünuInmüIn:
÷NuushIn nu
kufuIouktumuujunukunu, chI
CfIstokuI unüIIu, nuuڤuIIwoڤuIuu
neڤe DuvId. ¿Jumüsü numukuڤu
tIu?

੅Soto juuڤIn nünüIkI DuvId, tü
nümukut puuIu nütümu chI NuuڤInkuI
MuIeIwu sünuIn muu:
¨MüshI chI MuIeIwukuI nümüIn
chI TusenyotsekuI:
'KojutshuutushI pIu tutümu.
PüIkkuIuu puIuwutuuIwu
tekIuIuڤujee.
Soڤu wune kuڤI, tuyumüIeefü
tü püڤünüükuIüIfuu süpüIu
muIuInjutüIn shIuIfuu
püpüIu' ".
37
੅¨TusenyotsekuI" nümüIejeڤe DuvId
nümüIn CfIsto, ¿jumukuuIppuIInjuchI
nuuڤuIIwoڤuIuukuڤu neڤe nIu? ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
ShIusu tü wuttukut suuIII wuyuu,
tuIutüsü muڤI suuڤIn sütümu nünüIkI.
Nüchiajaain 3esús na nikirajüinkana
QRXOLDQDODODD\XXMXGtRNDQD
38
੅MupüڤüshI Jesús sünuIn ekIfujuu:
¨JuIIu jIu suuIIu ushutuu nukuuIppu
nu kufuIouktumuujunukunu
wufuItteekunu muڤI uuڤIn chuڤuyu
metkuufuIuڤupünuu sünuIn kusheڤIIn
nuyu kuIuuIu unusü shIIڤIfee
nusuküneeIn sütümu wuyuu.
39
੅Je
suIuڤu tü ekIfujüIeekut je sünuIn
wune mIڤIfuu, ojoyoIooshII nuyu
nuڤuku nu IuüIuuyuukunu süpüIu
kojutüInjunuIn nuyu sütümu
wuyuu.
40
੅Ottu eڤIkeڤetshII wuyuu
eekuI ouktüIn suڤwuyuuse
shIIڤIfee nuupuweeIn sükofoIo. Je
süchIkIjee, kumuڤushII nuyu sünuIn
nuchuntuyuuIn nümüIn MuIeIwu
suڤupuIu wuyuu shIIڤIfee kojuteeIn
nuyu sütümu. AIunuڤuIeejeefIu
muڤI sünuIn süsuIuIn nuyu nütümu
MuIeIwu suuIIIjee tIu".
Tü asü!ajuushikat sütüma wane
wayuu oukta aڤwayuuset
41
੅NüIkkuIuukuIuku Jesús yuIu
peje sünuIn tü kojon ejItünukut
uIuڤu tü neefü usüIujünüInjutkut
nümüIn MuIeIwu. NIڤfukuIuku
tü wuyuukoIüIfuu sünuIn ejItuu
sünneetse suIuڤu. NIڤfüIn wuyuu
Mufcos੄12
124
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wuInmu eekuI nejItüIn wuInmu
neefü yuu suIuڤu süku wushInnuuIn
nuyu.
42
੅SüntukuIuku wune
wuyuu müIIusü ouktu uڤwuyuuset.
ShIjItukuIuku pIumusü neefü
kuchueefuchen neڤe.
43
੅NeenujuukuIuku Jesús nu
nIkIfujüInkunu nünuInmüIn sünuIn
muu numüIn:
÷TumüshII puuIu jIu: AIunuڤuIeesIu
muڤI nümüIn MuIeIwu tü shIjItukut
tü wuyuukot ouktu uڤwuyuusetkut
suuIIuIeڤeyu tü shIjItukut tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu.
44
੅Nu
wushInnuukunu, nejItüIn tü
süpütuuIukut nunneetse. AIuڤusu
shIukut, muyuuInje müIIuIn muڤI,
shIjItüIn süpüshuu tü sünneetse
sümuڤunujutkut ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
Tü kasa eeڤiyataainjatkat
süpü!apünaa niitaain Cristo
13

1
੅ShIusu nujuIttuupu Jesús
suIuڤujee tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu, wunuu sümuu eeIn nuyu
unooIpuڤu, nümukuIuku wune chI
nIkIfujüInkuI nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, pIIfukuu
sümüIn tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu,
unushuutusü muڤI shIu, je mIyoڤu
muڤI tü IpukuIüIfuu ukumujuushIkut
uku shIu.
2
੅NümukuIuku Jesús nümüIn,
÷¿Ponosü muڤI juuڤIn tü
uڤwuujüIeekut? Süpüshuu tüfu
Ipu jIڤfukut joo müInmuڤu yuu,
ujuttInneefü shIu mmoIuڤumüIn
sünuIn süsoIojüneefüIn soڤuweenu
wune kuڤI ÷nümukuIuku numüIn.
3
੅ShIusu nuntupu sünuInmüIn
tü wutuI kunüIIukut OIIvos
kuڤyutujeekut suuIIu tü uڤwuujüIeekut,
wunuu sümuu joyotüIn Jesús
chuڤuyu, ufütkuushI Pedfo, Jucobo,
Juun ooڤuIuku Andfes numüIwu
nünuInmüIn süpüIu nusukIfüIn
nIu:
4
੅¨¿JoujuIeefü sujuttInnuku
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu? ¿Je
kusu shIyuuwuseetku wumüIn
süpüIu wutüjuuInjutüIn suuڤu
sünuIn süIüڤüIüIn sükuIIu süpüIu
shIkefuujüInjutüIn süpüshuu tü
püküjukut wumüIn?", numukuIuku
nümüIn.
5-ô
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
¨Anteefü wuyuu wuInmu sünuIn muu:
'Tuyuڤuyu CfIstokuI', meenu. PüIushII
nuyu nütümu MuIeIwu nuushIn. JuIIu
jIu suuIIu unoujuڤuIuu nuڤuIuIn nu
wuyuukunu muu uku sünoujeefüIn
wuyuu wuInmu nunuIn.
7
੅JuڤItuInu jIu
uupüIn süchIkI kusuchIkI suInküIn
mmukut süpüshuu, nnojo juInkuuIn
uuڤIn sütümu. JuڤItukuje tIuIfuu,
nnojotsü shIuIn shIyuuwuseIn sünuIn
süntüItpuIn tü kuڤI sujuڤIujuuInjutkut
oڤu kusukut süpüshuu. AIutüInjutIu
neڤe kusu eekuI müIn uku tüü
süpüIupünuu süntüIn kuڤIkut tIu.
8
੅AtkuujIfuujeefü wuyuu suInküIn
mmukut süpüshuu. MüIIeefü muڤI
suuڤIn wuyuu sütümu jumü je
sütümu uyuuIII suInküIn mmu. Je
ukutkujuweefü tü mmukut suInküIn
mmu. Je süpüshuu tü müIIuu
shIڤfeetkut wuyuu süpüIupünuu
teweetüIn tuyukuI, meefü uku
suڤttukuI suuIIn joڤuu sümüIn jIeyuu.
9
੅¨JuIIu jIu, süku jütuڤüIInneenuIn
süpüIu uupünuu ekII numüIn
nu IuüIuuyuukunu je süku
jIڤyuutInneenuIn suIuڤu tü
ekIfujüIeekut tü judíokoIüIfuu.
SuuIIIjee jünoujuIn tunuIn,
ushuڤwuIeڤenneenu jIu numüIutuڤu
nu süIuüIushIIkunu mmu ooڤuIuku
numüIutuڤu nu uIuwutuushIIkunu
suuڤu wuyuu süpüIu jüsouktüInjunuIn
numüIn suuڤu tü jünouIukut. Je
Mufcos੄12 ,੄ 13
125
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wunuu sümuu jüshuڤwuIeڤennüIn
numüIutuڤu, jüküjuInjutü tuchIkI
numüIn.
10
੅SüpüIupünuu süntüIn
tü kuڤI sujuڤIujuuInjutkut oڤu
kusukut süpüshuu, uküjüneefü
tuchIkI tuyukuI, chI OڤtteڤefüIkuI,
sümüIn wuyuu suInküIn mmukut
süpüshuu.
11
੅Je soڤuweenu tü
kuڤI jütuڤünneenukut oڤu süpüIu
jüshuڤwuIeڤennüIn numüIutuڤu nu
IuüIuushIIkunu, nnojo jüshuputuuIn
uuڤIn suuڤu tü jüsouktüInjutkut
uku numüIn. Aupüneefü jümüIn
soڤu muڤI kuڤIkut tIu tü pütchI
jümüInjutkut numüIn. Ottu tü pütchI
jüsouktüInjutkut uku, nnojoIeefü
jüIeڤefuڤujeejutüIn, uupüneefü
shIu jümüIn nütümu chI NuuڤInkuI
MuIeIwu.
12
੅¨Je sukuuIppuInjutkut wuyuu
soڤu kuڤIkut tIu, uupüneefü
ekII süpüIu ouktuu nutümu
nu suwuIuyuukunu je nütümu
chI süshIkuI. Eejeenu wuyuu
eekuI neڤnnüIn umüIn sütümu
nuchooIn sümuu noڤutInnüIn uuڤIn
nutümu.
13
੅AڤüfüIuujeefü suuڤIn
wuyuu süpüshuu jünuIn suuIIIjee
jünoujuIn tunuIn. Ottu jIu, müIeku
jüchechefüIe juuڤIn suڤunnuu
tü müIIuu jIڤfukut, uyuteenu jIu
oڤtteڤennüIn tutümu.
14
੅¨JIڤfeefü shuڤwutüIn yuu suIuڤu
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu tü kusu
kushüüIusü nüIefujüInjutkut unuInjee
MuIeIwu tü uڤwuujüIeekut, tü
ushujünukut uchIkI puuIu nütümu
DunIeI chI nünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu. (JIu uushujeڤefukunu tü
tushujukut, unukuju jIyuuwutüIe
suuڤu.) Je soڤuweenu kuڤIkut tIu, nu
wuyuu kepIukunu suIuڤu tü mmukut
Judeu, unukuju müIeku nuڤIuwutuuIe
suڤukumüIn tü uuchIkut süpüIu
nunujuIuuInjunuIn chuڤuyu.
15
੅ChI
wuyuu joyotokoI sheemIoushI tü
nIpIukut soڤu kuڤIkut tIu, nnojoI
nIkefoIüIn puüIüڤümüIn süpüIu
nükotchujuuIn nükofoIo.

੅Ottu
chI wuyuu eekuI nIڤyutuuIn suIuڤu
nIyüüjuse, unukuju nnojoIfe
nüIeڤejüIn nIpIuIuڤumüIn süpüIu
uڤwunujuwuu nüsheڤIn.
17
੅'AIshuڤujuu'
meefü tü wuyuu eekuI IpooIüIn je
eekuI sütuIuyüIüInyu süchon soڤu
kuڤIkut tIu, süku kupüIeejeefüIn
muڤI süpüIeefuu uwutuwuu.
18
੅Jüchuntu nümüIn MuIeIwu süpüIu
nnojoIüInjutüIn süIutüIn tüü juyupü.
19
੅¨Soڤuweenu kuڤIkut tIu,
uIunuڤuIeejeefIu muڤI tü müIIuu
shIڤfeetkut wuyuu suuIIu tü shIڤfukut
wuyuu puuIu sümuIwu süchIkIjee
sükumujünüIn tü mmukut je suuIIu
tü shIڤfukut wuyuu muuڤuIu yuu.
NnojoIeefü wune müIIuu eekuI müIn
uku suuڤIn tIu mupeenu.
20
੅MüIeku
nnojofuIeje suuwuIuuIn tü müIIuukut,
ujuڤIujuweefü wuyuu süpüshuu
sütümu. Akutsu nuuwuIeڤefeefüIn
shIu MuIeIwu nuuڤujee nu
uneekuushIkunu nütümu.
21
੅¨Je soڤuweenu kuڤIkut tIu, müIeku
jümünüIe 'JIIfukuu, Ichuu CfIsto chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu chuڤuyu'
je 'JIIfukuu, unII nIu yuuyu', müIeku
jümünüIe, nnojo joonooIn sümuu
tIu.
22
੅Je soڤuweenu kuڤIkuIüIfuu
tIu, eweeteechI wuyuu eekuI 'Tuyu
CfIstoku' nümeechIn, je eekuI
'Tuyu wune nünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu' nümeechIn. AIuuyuu
neڤe nuyuIfuu. PüIushIIjeenu nuyu
sünuIn nuuڤInfeefüIn tü kusu
eekuI müIn uku suuڤIn tü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu
shIIڤIfee nunoujüneeIn unuIn
sütümu wuyuu süpüshuu, juڤItushII
nnojoIüIn unoujünüIn unuIn nutümu
nu nüneekujuIukunu MuIeIwu.
Mufcos੄13
126
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
23
੅TuküjüIn jümüIn süchIkI tü
uIuteetkut nnojoIüIwuڤuyu süIutüIn
süpüIu yupuInjunuIn jIu süpüIu.
24
੅¨Soڤuweenu kuڤIkut tIu,
süchIkIjee tü müIIuukut,
'EpIyuushIjuujeechI chI kuڤIkuI,
je oyokujuweechI chI kushIkuI,

25
je ojunuwuujeefü tü
joIotsükoIüIfuu IIpünuujee.
AIunuujuweefü süpüshuuڤuyu tü
kusu chukut IIpünuu'.

੅¨Je shIڤfeechI tuyu wuyuu,
tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
sünuIn untuu suڤuku tü sIfumukut.
Anushuuteefü muڤI tü tuntIukut,
süku tunteechIn sünuIn püIushIn
je sünuIn eڤItuuushIn nütümu
MuIeIwu süpüIu uIuwutuwuu wunuu
nümuu.
27
੅Je ujütüneenu nu uupIee
nümuڤunujeejunukunu MuIeIwu
süpüIu nukotchujüInjutüIn tü
wuyuu uneekuushIkuIüIfuu nütümu
suInküInjee tü mmukut süpüshuuڤuIe.
28
੅¨Soto juuڤIn sukuuIppu tü wunuڤu
'hIguefu' münukut. Wunuu sümuu
IyotüIn süpunu tü wunuڤukot, jütüjuu
uuڤuIu sünuIn süIüڤüIüIn süpüIu
süڤItüIn IIwu.
29
੅Akuڤuyu jIڤfupeenu
tü tuküjuItpukut uchIkI jümüIn,
jütüjuweefü uuڤu sünuIn süIüڤüIüIn
muڤI tukuIIu süpüIu untuu.
30
੅ShIImüIn
muڤI tü tumukut jümüIn, uIuteefü
tüü süpüIupünuu shIڤfüIn ouktuu tü
wuyuu eekut muuڤuIu yuu.
31
੅TusoڤIfee
uuڤInchII jIu jooIuڤu sünuIn wune
kusu: MuyuuInje sujuڤtteefüIn tü
kusukut chuڤuyu IIpünuu ooڤuIuku
yuu mmoIuڤu soڤuweenu wune kuڤI,
tü pütchI tekIfujupüڤükut unuIn jIu,
uyuteefü süpüIu kuڤIkut süpüshuu.
Matüjaajuu aaڤu!u jouja!eechin
nü!eڤejüin Cristo
32
੅¨Nnojotsü sütüjuuIn uuڤu
wuyuu joujuIeefüIn süIutüIn
tü tuküjuItpukut uchIkI jümüIn.
JuڤItukuje nu uupIee chukunu IIpünuu,
nnojotsü nutüjuuIn uuڤu. NIu neڤe
chI TushIkuI MuIeIwu utüjuuku
suuڤu nümüIwu.
33
੅Je sükujee tIu,
unukuju müIeku eefe juuڤIn tupüIu
tuyukuI, chI JüsenyotsekuI, süku
tuIeڤejüInjuchIn tuchIkuu jünuInmüIn
soڤuweenu wune kuڤI mutüjuujuukut
uuڤu jütümu.
34
੅Meenu uku jIu
suuڤIn nüchepchIuIfuu wune wuyuu
nuuڤInmujIfüIn tü nükofoIokot
nüchIkIfuڤu. EڤItuunüshII nuyu
süpüIu tü uڤyutuwuukut wuneڤewuI
nukuu. EeshI wune eڤItuunüIn
süpüIu eeInjutüIn nuuڤIn soڤuIuڤu tü
mIIchIkut sümuڤInfuڤu nüIeڤejüIn chI
kepIushIkuI.
35
੅¨Je sükujee tIu, unukuju müIeku
eefe juuڤIn tupüIu tuyukuI chI
kepIushIkuI, süku nnojoIüIn jütüjuuIn
uuڤu müIeku tuIeڤejeechIfe kuڤupü
uIkut, süseڤefuڤupünuu uI, muuIIu, je
wuttuڤuchon muuIü shIuIe.

੅AntuIuu
meechI tuyu. Anusü eefe juuڤIn
wuneepIu sümuڤInfuڤu juڤutupujüIn
tuyu suuIIu tuntujüIn juuڤu sünuIn
utunkuu.
37
੅Tü tumüItpukut jümüIn,
süpüIujutü wuyuu süpüshuuڤuyu: 'Ee
jumutu juuڤIn tupüIu' ".
Oڤyotünüsü wane °perfume"
saaڤu nikii 3esús
14

1
੅Cheڤojuusü pIumu kuڤI
neڤe süpüIu suڤttüIn
tü ¨Puscuukut", tü mIڤIfuu
süpüIujutkut sotüIn suuڤIn wuyuu
judío wunuu sümuu nojuIttInnüIn
nu nutuushInuukunu suIuڤujee
EgIpto. (MIڤIfuukut tüü, shIu
tü ekuunupüڤükut unuIn tü pun
muڤukusutkut sooIojIu.) Je nu
IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu, ooڤuIuku
nu kufuIouktumuujunukunu,
Mufcos੄13 ,੄ 14
127
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
uushujuujIfuushII nuyu süchIkI tü
nuuڤInfüInjutkut nüku Jesús:
÷Anukuju wutuڤüfüIe nIu sujuunu
wuyuu süpüIu woڤutIfüInjutüIn
nuuڤIn.
2
੅Ottu unusü müIeku
wuuڤInfüIe tIu süchIkIjee kettuuIn tü
mIڤIfuukut suuIIu suushIchIjuڤuIuuIn
nuuIIn wooڤomüIn tü wuyuukoIüIfuu
÷müshII nuyu.
3
੅AntüshI Jesús suIuڤu tü pueuIo
kunüIIukut BetunIu nIpIuIuڤumüIn
wune wuyuu SImón unüIIuI, chI
uyuuIshIkuI puuIu sütümu ujuڤttuu
utu. Je wunuu sümuu nIkuuIn Jesús,
süfütkuukuIuku nünuInmüIn wune
jIefü uIüڤüjusü wune puchIIshIchon
ukumujuushI süku Ipu kunüIIushI
¨uIubustfo" kuIuڤushI wune ¨peffume"
kojutsü muڤI. SusottukuIuku tü
shIfousekut süpüIu shIڤyotoInjutüIn
shIu suuڤu nIkII.
4
੅Ottu wuneeIfuu ekuushIIkunu
nümuu, neڤfupu tü suuڤInfukut tü
jIetkut, mojushIIsü numüIn sünuIn
nuushujuujIfuuIn muyuu:
÷¿Jumüsü suڤumüIujuukuڤu tü
¨peffumekut"?
5
੅Kojutpujuڤu muڤI shIu.
Tü sujutkot, müsü uku shIڤyutuuInjut
wune wuyuu soڤu wune juyu.
Anusüje müIeku suIkkünüIe
süpüIu sükuuIIIjIu wuyuu eekuI
müIIuIn ÷ numujIfuukuIuku sünuIn
nuchIujuuIn shIu.
ô
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷JuuڤuIuu suuIIu jIyoujüIn
tü jIetkut. Anushuutusü muڤI tü
suuڤInfukut tuku.
7
੅Nu wuyuu
müIIukunu, eejeenu jümuu wuneepIu
süpüIu jüsüIujüInjunuIn numüIn.
Ottu tuyukuI, süpüIujuchIfe joo
tuyu yuuwuu jümuu.
8
੅Sükujee
tüü, shIIڤIyutüIn tumüIn tojut
süpüIupünuu tojoItünüIn.
9
੅TumüshII
puuIu jIu: SuInküIn mmu eepünuuIe
süküjüneefüIn tuchIkI tuyukuI chI
OڤtteڤefüIkuI, juڤyeefü süchIkI tü
jIetkut süpüIu sotüInjutüIn suuڤIn
wuyuu tü suuڤInfukut ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
10
੅Ottu müshIu Judus IscufIote,
nupüshI nu poIooshIIkunu pIummüIn
AIuwutuuushIkunu, nuڤunukuIuku
nunuInmüIn nu IuüIuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu
süpüIu uupuu nIkII Jesús.
11
੅Je nu
IuüIuushIIkunu, tuIutukuIuku muڤI
nuuڤIn sütümu tü nümukut Judus
numüIn.
÷WuwuIuujeechI pIu müIeku
pükuuIIIjüIe wuyu sünuIn utuڤüIuu
Jesús ÷müshII nümüIn.
NuڤttukuIuku Judus sünuIn
uchujuwuu sukuuIppu uupuu nIkII
Jesús.
Tü nümakat 3esús sünain tü
ekawaakat shikiira °Pascua"
12
੅Je sünuIn tü mIڤIfuukut
Puscuukut unüIIu, tü ekünupüڤükut
unuIn tü pun muڤukusutkut sooIojIu,
untüsü jooIuڤu tü kuڤIkut oڤutünukut
oڤu nuuڤIn wune unneetchon süpüIu
ekuunuu. NusukIfukuIuku nu
nIkIfujüInkunu:
÷¿JuIusü pücheküIn süpüIeefuu
wekuuInjutüIn tü Puscuukut,
wekefuujuIwu shIu püpüIu?
÷ numukuIuku nümüIn Jesús.
13
੅NüjütukuIuku Jesús pIumushII
nIkIfujüInkunu sünuIn muu numüIn:
÷Juڤunu yuIumüIn suIuڤumüIn
tü pueuIokut. EejeechI jüpüIu
wune wuyuu uIüڤüjüshI umüchI
sümuu wüIn. Juڤunu nüchIIfuu chI
wuyuukuI.
14
੅Je eemüInfe nIkefoIüIn,
meenu jIu nümüIn chI nIpIujuchIkuI:
¨AIuwutuushI nünüIkI chI EkIfujüIkuI
süpüIu wusukIfüIn sünuIn jufuIüIn
tü puü nIkuuInjutkut uIuڤu tü
Puscuukut numuu nu nIkIfujüInkunu".
Mufcos੄14
128
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
15
੅NIIڤIyuteefü jümüIn wune puü
mIyoڤu suuڤujeesü tIu mIIchIkut
kuIuڤusü kofoIo. Anukuju jIkettuujüIe
tü puükut wupüIu ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.

੅Oڤunu müshIIju joo nuyu
suIuڤumüIn tü pueuIokut. AyutsIu
tü nüküjukut uchIkI Jesús numüIn.
NekefuujukuIuku tü puükut süpüIu
neküInjutüIn tü Puscuukut yuIu
suIuڤu.
17
੅ShIusu joo uIpuڤu, nüntukuIuku
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu
nu poIooshIIkunu pIummüIn
eemüIn tü mIIchIkut.
18
੅Je wunuu
sümuu nuIkkuIuuIn sünuIn ekuwuu,
nümukuIuku Jesús numüIn:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn
jIu ekuushIIkunu tumuu jooIuڤu,
uupüneechI ekII tuyu nütümu wune
juڤukujee ÷nümukuIuku.
19
੅MojukuIuku muڤI nuuڤIn nu
nIkIfujüInkunu sütümu tü nümukut
Jesús numüIn.
÷KusutuuIejese nnojoIIn tuyuIn
chIu ÷numukuIuku nümüIn
wuneڤewuIfe nukuu.
20
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷ChI uupüInjuchIkuI tekII,
nIeechI wuneeshIu juڤuku jIukunu
poIooshIIkunu pIummüIn, chI
uchoIotItkuI tü punkut shIfoku
tü shIfukut usuIuu wunuu tumuu.
21
੅ShIImüIn sünuIn toڤutInneechIn
uuڤIn muu uku tü ushujünukut puuIu
tuchIkI tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu. Ottu chI uupüInjuchIkuI
tekII, uIuڤuIeekuIjuڤu muڤI nIu.
AnushIje nnojoIInkuIe jemeIIn nIu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
22
੅Wunuu sümuu nekuuIn,
nuupuukuIuku Jesús wune pun
sünuIn nuupüIn unuIuڤut nümüIn
MuIeIwu suuڤu. NüshuIetukuIuku
shIڤIpuwuIIn shIu numüIn nu
nIkIfujüInkunu, sünuIn nümüIn
numüIn:
÷Juupuu jIkuIwu tü punkut.
Muu uku tuupüIn jooIuڤu jümüIn
tü punkut, meechIu tuyu sünuIn
uupujIfuuIn tekII juuڤu jIukunu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
23
੅NuupuukuIuku joo Jesús
wune IItu kuIuڤusü wIIno sünuIn
nuupüIn unuIuڤut nümüIn MuIeIwu
suuڤu. NuupukuIuku shIu numüIn
nu nIkIfujüInkunu süpüIu nusüIn
shIu nupüshuu wuneڤewuI nukuu.
24
੅NümukuIuku numüIn:
÷AsüüshIkut tüü, müsü uku
sukuuIppu tü tushu umüIuInjutkut
süpüIu nIkefuujüInjutüIn chI
MuIeIwukuI tü pütchI jeket
punsuutüjütkuIIu nütümu.
25
੅TumüshII puuIu jIu: Je jooIuڤu
yuujee yuu, nnojoIeechI tuyu usüIn
tüü tuchIkuu wuneڤefeڤeyu tusüIn
soڤuweenu wune kuڤI chuڤuyu
nümuڤunumüIn chI MuIeIwukuI chuu
eefe nuIuwutuuIn ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.

੅ShIusu süchIkIjee neeڤIfujüIn
wune juyeechI nuڤwuujukut uku
MuIeIwu, oڤunüshII nuyu yuIujee
suuڤumüIn tü wutuI kunüIIukut
OIIvos.
Aattajaweechi Pedro naashin 3esús
27
੅Je nuntupu sünuInmüIn tü
wutuIkut, nümukuIuku Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu:
÷Oڤuneenu jIu jüpüshuu
tumuڤunujee sünuIn jüpütüIn tuyu
tumüIwu muu uku tü sümukut
puuIu, tü ushujünukut suIuڤu tü
nüchIkImuujutkut MuIeIwu mukut:
¨ToڤuteechI uuڤIn chI
unneetpüڤükuI
je suڤwuIukujuweetkuIuku tü
nuڤunneetsekuIüIfuu".
Mufcos੄14
129
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
28
੅Ottu shIusu süchIkIjee susoڤIfuupu
tuuڤIn süchIkIjee ouktuu, oڤuneechI
tuyu jüpüIeefuu GuIIIeumüIn ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
29
੅Ottu müshIu Pedfo, nümukuIuku
joo nümüIn Jesús:
÷MuyuushIIje nupüteechIn
pIu nu wuneeIfuu, nnojoIfeejuڤu
tupütüInjuchIn pIu pümüIwu.
30
੅NümukuIuku Jesús nümüIn:
÷ShIImüIn tü tumukut pümüIn:
SüpüIupünuu nIڤyuIujüIn wune
kuIIInu pIuntuu soڤu uIkut tüü,
upünüIntueechI tuyu punujuIujüIn
uchIkI sünuIn pIڤfuujüIn tuyu
÷ nümukuIuku nümüIn.
31
੅NümukuIuku joo Pedfo nIڤIpujee:
÷JuڤItukujeڤe ouktujuchIn
tuyu pümuu, nnojoIfeejuڤu
süpüIu tuuttujuuInjuchIn puuڤu
÷nümukuIuku.
Je muyuu müsü joo nunüIkI nu
wuneeIfuuyu nIkIfujüInkunu.
Aashajaashi 3esús nümaa chi Nüshikai
32
੅NIkefoIokuIuku Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu süpümüIn wune
unuڤupü kunüIIusü Getsemuní.
NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Anukuju müIeku jüIkkuIuuIe
yuuyu sümuڤInfuڤu tuushujuuIn
nümuu MuIeIwu.
33
੅NeenujuukuIuku Pedfo ooڤuIuku
Jucobo je Juun süpüIu nümuuIn.
NuڤttukuIuku Jesús sünuIn mojuIn
muڤI nuuڤIn
34
੅sünuIn nümüIn
numüIn:
÷SüpüIeefuusü muڤI tuuڤIn
tü mojuukut uuڤIn süpüIuInshI
tü müIIuu teڤfeetkut. Anukuju
müIeku yuuIe jIu sümuu eeIn juuڤIn
÷ nümukuIuku numüIn.
35
੅NükutuIuukuIuku joo Jesús
nouIIu mumüIn uku tüsu sünuIn
nuڤwuchIfuuIn mmuIuڤu sünuIn
nüchuntüIn nümüIn chI MuIeIwukuI
shIIڤIfee nuukuteeIn tü müIIuukut
nuuIIu:

੅÷Tuutu MuIeIwu, müIeku
pücheküIe, unusüje puuڤuIeڤefüIe
touIIu tü müIIuu teڤfeetkut jooIuڤu.
Akutsu nnojoIüIn shIuInjutüIn
puuڤInfüIn tü tuchekukut neڤe
tumüIwu, shIu puuڤInfüInjutku
tü püchekukut tupüIeefuu
÷nümukuIuku.
37
੅ShIusu süchIkIjee
nuushujuuIn nümuu MuIeIwu,
nüshuڤwuIuukuIuku sünuIn
nüfütkuuIn nunuInmüIn nu
upünüInshIIkunu nIkIfujüIn
eefe nutunkujuڤuttuuIn nüpüIu.
NümukuIuku Jesús nümüIn Pedfo:
÷¿TunkututuushI pIu, SImón?
¿JumüshII jIu nnojoIIIkuڤu
juuntüIn eeIn juuڤIn wunuu
tumuu motsoڤoyuukuIjeڤe neڤe?
38
੅Anukuju müIeku eefe juuڤIn
süpüIu jüchuntüIn nümüIn MuIeIwu
suuIIu nuuڤuIukujüIn juuڤIn Sutunás.
MuyuuInje keeڤIfeeIn juuڤIn tü
tuchekukut jüpüIeefuu, Isusü jüchIkI
÷nümukuIuku.
39
੅NükutuIuukuIuku joo
Jesús nüchIkuu nouIIu süpüIu
nuushujuuIn nüchIkuu nümuu
MuIeIwu. NüchuntüIn tü nümukut
puuIu nümüIn.
40
੅Je nüIeڤejupu
nüchIkuuڤuyu nunuInmüIn nu
nIkIfujüInkunu, utunküshII nuyu
nüpüIu muu uku puuIu, süku
sütunkeeIn muڤI nuuڤIn. Je
nüchIjIfupu nuyu, IsukuIuku nuchIkI
usouktuu nümüIn.
41
੅NükutuIuukuIuku joo Jesús
nouIIu nüchIkuu süpüIu nuushujuuIn
nümuu MuIeIwu mujuڤu uku
nünüIkI puuIu. ApünüIntuuIchI joo
uushujuuIn nümuu MuIeIwu süku
tüü. Je nüIeڤejupu nunuInmüIn
Mufcos੄14
130
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nu nIkIfujüInkunu, nümukuIuku
numüIn:
÷¿JumüshII jIu jutunkujukuڤu
muڤI? ¿JumüshII jIu nnojoIIIkuڤu
eeIn juuڤIn wunuu tumuu? AntüItpu
tukuIIu tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, süpüIu tuupünüInjuchIn
ekII sujupuIuڤumüIn wuyuu
kuuInjufut.
42
੅Jütumuujuu jumuuIu,
jooڤuyu woڤunuIwu. AIüڤütshI chI
uupüInjuchIkuI tekII ÷nümukuIuku
numüIn.
Ataڤünnüshi 3esús
43
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu,
untu müshIu Judus chI nupüshIkuI
nu poIookunu pIummüIn. Je
untupuutusü nümuu Judus wune
wuyuuIfuu wuInmu sümuu
wunuڤu ooڤuIuku chujufuutu
sujupuIuڤu. AjütüüshI nuyu nutümu
nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu ooڤuIuku
nu IuüIuuyuushIIkunu nuuڤu nu
judíokunu.
44
੅Je Judus, chI uupüInjuchIkuI
nIkII Jesús, müshI puuIu wopuIuڤu
sümüIn tü wuttukut suuIIn wuyuu:
¨ChI wuyuu tuchuڤtkuI uwuIupuڤu, nIu
utuڤünnujuchIku jütümu", müshI nIu
numüIn puuIu.
45
੅NüfütkuukuIuku
jooIuڤu Judus nünuInmüIn Jesús
sünuIn nümüIn nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, unII tuyu untüIn
÷nümukuIuku nümüIn sünuIn
nüchuڤIüIn nuwuIupuڤu.

੅AfütkuushIIjuse joo nu
wuyuukunu nünuInmüIn Jesús
sünuIn nutuڤüIüIn nIu.
47
੅Ottu wune
nIkIfujüInkuI Jesús, nuupuukuIuku
tü nüchujufuutsekut. NuwutukuIuku
nooڤomüIn wune nüchepchIu chI
IuüIuushIkuI nupüIeefuu nu sucefdote
judíokunu süpüIu nüshottujuchIn nIu.
NüchotoڤoIeekuIuku tü nücheڤekut.
48
੅NümukuIuku Jesús numüIn nu
untukunu nünuInmüIn:
÷¿KuڤfuwufuIyuu tuyu juuڤInfuڤu
jüntukuIuku tunuInmüIn sümuu
wunuڤu ooڤuIuku chujufuutu
jujupuIuڤu süpüIu jütuڤüIüInjuchIn
tuyu?
49
੅¿JumüshI nnojoIkuڤu
jütuڤüIüIn tuyu puuIu chuڤuyu
suIuڤu tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu
eefe tekIfujupüڤüIn juڤupuIu?
Ottu müsIu tüü, uIutüsü süpüIu
shIkefuujüInjutüIn tü nünüIkIkut
chI MuIeIwukuI tuchIkI
uküjünukut puuIu nutümu nu
nünüIkImuujunukunu ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
50
੅Je jooIuڤu nu nIkIfujüInkunu,
nuڤIuwutuukuIuku nümuڤunujee
sünuIn nupütüIn nIu nümüIwu
nupüIu nu wuyuukunu.
51-52
੅NutuڤüIukuIuku wune jImuڤuI
oڤunupüڤükuI nüchIIfuu Jesús. Ottu
IsushI nIu nujupuIuڤujee sünuIn
nüpütüIn tü nuunuIukut sünuIn
oڤunuu musheڤInyüIn numuڤunujee.
Asakiijünüshi 3esús natüma
na !aü!aayuu judíokana
53
੅Nu utuڤüIukunu Jesús, noڤunIfüIn
nIu yuIujee nIpIuIuڤumüIn CuIfás,
chI IuüIuushIkuI nupüIeefuu
nu sucefdote judíokunu, eefe
jutkutüIn nu IuüIuuyuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu,
nu IuüIuuyuushIIkunu nuuڤu
nu judíokunu, ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu.
54
੅Ottu
müshIu Pedfo, nünunujukuIuku
nüchIIfuu kuڤyutuIuڤujee.
NüntukuIuku soڤuIuڤumüIn
nüpuutIuse chI IuüIuushIkuI.
NIkefoIukuIuku suIuڤumüIn.
NüIkkuIuukuIuku suڤuku tü
Mufcos੄14
131
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suwuufIusekut tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu sünuIn uutuIujuu.
55-5ô
੅Je yuu puüIüڤü suIuڤu
nIpIu CuIfás, eeshII jutkutüIn
nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nupüshuu nu wuneeIfuu IuüIuuyuu
judío suIuڤukunu tü kunüIIukut
Sunedfín. Süku noڤuteeIn muڤI nuuڤIn
Jesús, nuchujuu uchIkIt wuyuu
süpüIu süküjüInjutüIn suڤuIuIn
nüchIkI Jesús. MuyuuInje süntüIn
wuyuu wuInmu nunuInmüIn sünuIn
uküjuu uIuwuu nooڤopünuu Jesús,
nnojotsü nuntüIn unuIn kusuIn
noڤutIfujutüIn unuInjee nuuڤIn süku
nnojoIüIn wunuuwuIn tü numukut
nüchIkI Jesús.
57
੅Müsü nunüIkI
wuneeIfuu sünuIn nüküjuyuuIn
nüchIkI:
58
੅÷NuushIn chIfu, nuuntüIn
nujuttIfüIn tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu, tü ukumujünukut
puuIu sütümu wuyuu, sümuu
nütumeڤefüInjutüIn wune suwuIuڤutu
soڤu upünüIn kuڤIsun, tü wune
nnojoIeetkut sükumujeefüIn
wuyuusun ÷numukuIuku.
59
੅Ottu nnojotsü wunuuwujIfuuIn tü
numukut.
ô0
੅Ottu müshIu chI IuüIuushIkuI
nupüIeefuu nu sucefdotekunu,
nüshuڤwuIuukuIuku jooIuڤu pusunuIn
nunuIn nu IuüIuuyuukunu nupüshuu
sünuIn nüsukIfüIn Jesús:
÷¿JumüInjutü joo pünüIkI
shIڤIpujee tüfu numukut nuIu
wuyuukunu püchIkI? ÷nümukuIuku.
ô1
੅Ottu müshIu Jesús, koڤutüshI
neڤe nuuIIu. AyutukuIuku nIu sünuIn
usukIfuu:
÷TusukIfüIn puuIu pIu:
¿ShIImüInjusu sünuIn pIuIn
CfIstoIn NüneekujuIukuI MuIeIwu?
¿ShIImüInjusu sünuIn pIuIn chI
NüchonkuI MuIeIwu? ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.
ô2
੅NüsouktukuIuku Jesús:
÷Au, shIImüIn sünuIn tuyuIn muu
uku tü pümukut. TumüshII puuIu
jIu jüpüshuu: Soڤuweenu wune kuڤI,
jIڤfeechI tuyu, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
sünuIn joyotüIn tuyu nIkIuIuڤujee
MuIeIwu chI PüIushIkuI muڤI suuڤu
kojutüIn tuyu nütümu. Je jIڤfeechI
tuyu sünuIn tuntüIn mmoIuڤumüIn
chujee nümuڤunujee MuIeIwu suڤuku
tü sIfumukut ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
ô3
੅Ottu müshIu chI IuüIuushIkuI
nupüIeefuu nu sucefdotekunu,
nüsüküIIjukuIuku tü nüsheڤInkut
sütümu tü jushIeekut sünuIn nümüIn
numüIn nu IuüIuuyuu judíokunu
nupüshuu:
÷Eڤfütkutche muڤI uuڤIn wuyumüIn
süku sünüIkI nümüIn MuIeIwu.
NnojoIüItpu cheڤojuuIn wuyuu
wumüIn uküjüInjutkut nüchIkI.
ô4
੅JuupüItpu nünüIkI sünuIn
wunuuwuIn nIu nümuu MuIeIwu
nuushIn. ¿Kusu unuku süpüIu
uuڤInnuu nüku? ÷nümukuIuku
numüIn.
NusouktukuIuku nümüIn:
÷Anukuju suڤutInnüIe uuڤIn
÷ müshII nuyu.
ô5
੅Je jooIuڤu wuneeIfuu nuڤuku,
nejenuukuIuku nuڤuutujee Jesús.
NukoڤoyojooIn tü noڤukot süku
kuIuuIu sümuu nusheڤetüIn nIu
sünuIn numüIn nümüIn:
÷MüIeku pIuIeje chI CfIsto
NüneekujuIukuI MuIeIwu,
püshuntuju suuڤu jufuIIn usheڤetüIn
pIu ÷numukuIuku nümüIn sünuIn
nemeڤefuInpuIuIn nIu.
Nuyusuڤu nu susufuIuutsekunu tü
uڤwuujüIeekut, nuڤyuutuyuu numüshI
nIu.
Mufcos੄14
132
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Aattajaashi Pedro naaڤu 3esús
ôô
੅Wunuu sümuu yuuIn Jesús
suIuڤu nIpIu chI IuüIuushIkuI, chushI
Pedfo joyotüIn unooIpuڤu suIuڤu
tü puutIukut. SüfütkuukuIuku
wune mujuyüt nünuInmüIn, tü
nüchepchIukut chI IuüIuushIkuI
nupüIeefuu nu sucefdotekunu.
ô7
੅ShIIfukuukuIuku nümüIn wunuu
sümuu nuutuIujuڤuIüIn. SümukuIuku
nümüIn:
÷PIuڤuyuڤusu wune nümuupüڤükuI
Jesús chI NuzufetjeڤewuIkuI
÷ sümukuIuku nümüIn.
ô8
੅Ottu Pedfo, nunujuIujukuIuku
sünuIn nümüIn sümüIn:
÷NnojoIshI teڤfuujüIn chI
pümukuI tumüIn, nnojotsü tutüjuuIn
uuڤu tü puushujuukut uchIkI
÷ nümukuIuku sümüIn sünuIn
nüsünüIuuIn eemüIn tü soڤukot
puutIu. AkootoIeڤefujuu müshIu
wune kuIIInu.
ô9
੅ShIڤfupu nIu süchIkuu tü
uchepchIeekut, sümukuIuku numüIn
nu wuyuu eejunukunu suIuڤu tü
puutIukut:
÷AIuڤusu chIu, nümuupüڤüshI
Jesús ÷sümukuIuku numüIn.
70
੅NuuttujuukuIuku Pedfo
nüchIkuu. ShIusu mupu yuuuIefü,
süfütkuukuIuku wune wuyuuIfuu
eekunu suIuڤu tü puutIukut
nünuInmüIn Pedfo sünuIn numüIn
nümüIn:
÷PIuڤuyuڤusu wune nümuupüڤükuI
chIfu wuyuukuI, süku
GuIIIeujeڤewuIIn pIu wunuu nümuu
÷ numukuIuku nümüIn.
71
੅NümukuIuku Pedfo numüIn:
÷TuküjüIn tuchIkuu jümüIn
nuڤupuIu MuIeIwu sünuIn nnojoIIn
teڤfuujüIn chIfu wuyuukuI ÷
nümukuIuku numüIn.
72
੅AkootoIeڤefujuu müshIu wune
kuIIInu nüchIkuu. SotokuIuku nuuڤIn
Pedfo tü nümukut Jesús puuIu
nümüIn: ¨SüpüIupünuu nIڤyuIujüIn
wune kuIIInu pIuntuu soڤu uIkut tüü,
upünüIntueechI tuyu punujuIujüIn
uchIkI sünuIn pIڤfuujüIn tuyu",
nümukut. NujuIttuukuIuku Pedfo
yuIujee yuIu sünuIn mojuIn muڤI
nuuڤIn sünuIn nIڤyuIujushuunuIn.
Asakinnüshi 3esús nütüma Pi!ato
15

1
੅ShIusu mupu
juڤyuupu, outkujuushII
nuchIkuu nu IuüIuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote
judíokunu, nu IuüIuuyuushIIkunu
nuuڤu nu judíokunu, nu
kufuIouktumuujunukunu, ooڤuIuku
nupüshuu nu wuneeIfuu IuüIuuyuu
judío suIuڤukunu tü kunüIIukut
Sunedfín. NuushujuujIfuuIn
süchIkI tü nuuڤInfüInjutkut süpüIu
noڤutIfüInjutüIn nuuڤIn Jesús.
NoڤunItkuIuku Jesús sünuIn kupüIn
nIu nutümu nünuInmüIn PIIuto chI
RomujeڤewuIkuI süIuüIushIkuI tü
mmukut Judeu soڤu kuڤIkut tIu.
2
੅÷¿PIuڤuyu chI AIuwutuushIkuI
suuڤu wuyuu judío? ÷nümukuIuku
PIIuto nümüIn.
NümukuIuku Jesús nIڤIpujee:
÷ShIuڤuyu tIu pümukut.
3
੅NuküjukuIuku nu IuüIuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu
nümüIn PIIuto sünuIn nuuڤInfüIn
Jesús wuInmu kusu mojusü nuujüIn.
4
੅NümukuIuku PIIuto nümüIn Jesús:
÷PuuڤInfüIn wuInmu kusu mojusü
nuushIn nuIu wuyuukunu. ¿JumüshI
nnojoIkuڤu püsouktüIn shIڤIpujee tü
numukut?
5
੅Ottu müshIu Jesús, koڤutüshI neڤe
nuuIIu. TunutuukuIuku nuuڤIn chI
süIuüIushIkuI mmu sükujee tIu.
Mufcos੄14 ,੄ 15
133
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
ô
੅WuneepIu suڤunnuڤuwuI tü
Puscuukut, nutüjuInsü nu judíokunu
tuushIwuIInjuchIn wune püfeesushI
nütümu chI süIuüIushIkuI mmu, chI
nuneekukuI nu wuyuukunu süpüIu
tuushII.
7
੅Je wunuu sümuu tIu, eeshI
wune wuyuu kunüIIushI Buffubás,
püfeesushI nIu numuu nu nüpüshIkunu,
nu oڤutüshIIkunu suuڤIn wuyuu sünuIn
ushutuu suuڤu tü süIuüIukut mmu.
8
੅SüntukuIuku joo tü wuttukut suuIII
wuyuu nünuInmüIn PIIuto süpüIu
uchuntuu süpüIeefuu nuuڤInfüInjutüIn
tü nuuڤInfupüڤükut numüIn.
9
੅÷¿JücheküIn süpüIeefuu
nIuInjuchIn tujütüIn jooIuڤu chI
AIuwutuushIkuI suuڤu wuyuu judío?
÷nümukuIuku PIIuto sümüIn.
10
੅Anusü nümüIn PIIuto müIeku
tuushIfe Jesús, süku nütüjuuIn
nuuڤu nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu sünuIn
nuupuushIn Jesús sükujee neڤe
nuڤüfüIuuIn nünuIn.
11
੅Ottu nu
IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu sucefdote
judíokunu, nujütüIn wune wuyuuIfuu
suڤukumüIn tü wuttukut suuIIn wuyuu
süpüIu nushüküjuInjutüIn shIu süpüIu
süchuntüIn nümüIn PIIuto nIuInjuchIn
tuushIn Buffubás.
12
੅NüsukIfukuIuku
PIIuto nuyu:
÷¿Kusu tuuڤInfüInjutku joo nüku
chI ¨AIuwutuushIkuI suuڤu wuyuu
judío" jümukuI?
13
੅SüsouktukuIuku tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu nümüIn:
÷PüchItIfu suuڤu kufuusu.
14
੅NümukuIuku PIIuto sümüIn:
÷¿JumüshI tukuchefIfüInjuchIkuڤu
nIu? ¿Kusu nuuInjuIuku?
Ottu müshIڤIyu nu wuyuukunuIfuu,
musütuujusuIII sümuu nekIIsu:
÷PüchItIfu suuڤu kufuusu
÷ numukuIuku nümüIn nuchIkuu
sünuIn emetuIuIn muڤI nunüIkI.
15
੅Ottu PIIuto, süku nücheküIn
süpüIeefuu tuIutüInjutüIn suuڤIn tü
wuyuukoIüIfuu nüku, nüjütIfukuIuku
joo Buffubás nunuInmüIn.
NuupukuIuku joo Jesús sümüIn
tü nusufuIuutsekuIüIfuu süpüIu
nuڤyuujüInjuchIn nIu je süpüIu
nukuchefüInjuchIn nIu sünuIn
kufuusu süpüIu ouktuu.
Meeڤerapa!ashi 3esús sütüma
wane suru!aa!üirua

੅NuڤunInnukuIuku Jesús
sütümu tü nusufuIuutsekuIüIfuu
PIIuto suIuڤumüIn tü IuüIuupIukut.
SeenujukuIuku tü wuneeIfuu
sufuIuutkuIüIfuu süpüIu
shIڤfujüInjutüIn nukuu Jesús.
17
੅SuڤutukuIuku wune usheڤInyüü
unusü nünuIn, jepIsIIyuu, muu uku
suuڤIn nüsheڤIn wune uIuwutuuI suuڤu
mmu, süpüIu shImeڤefuInpuIuIn
nIu. ShIڤItuukuIuku wune kotse
keImsesü suuڤu nIkII.
18
੅Oڤttüsü tü
sufuIuutkuIüIfuu sünuIn muu:
÷PIu chI AIuwutuushIkuI suuڤu
wuyuu judío ÷sünuIn muu nümüIn
sünuIn shImeڤefuInpuIuIn nIu.
19
੅ShIڤyuujukuIuku nIu
kojuyutuu nüfuIoڤupünuu
süku wune wufuufutchon.
SüsupuInyoڤukuyuukuIuku
nümüIutuڤu sünuIn nuڤwuujuyuuIn nIu.
20
੅ShIusu süchIkIjee shImeڤefuInpuIuIn
nIu, suukutüIn tü usheڤInyüü unusükut
suڤutukut puuIu nünuIn. SuڤutüIn tü
nüsheڤInkut nünuIn süchIkuu süpüIu
suڤunIfüInjuchIn nIu yuIujee yuIu
süpüIu sükuchefüInjuchIn nIu süpüIu
ouktuu.
Akachennüshi 3esús sünain
kuruusa süpü!a ouktaa
21
੅Wunuu sümuu nuڤunInnüIn
Jesús nutümu nu sufuIuutkunu
Mufcos੄15
134
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
eemüInjuchIfe nükuchennüInjuchIn
nutümu, untüshI JefusuIenmüIn
wune wuyuu CIfenejeڤewuI
kunüIIushI SImón, chI nüshIkuI
AIejundfo ooڤuIuku Rufo.
NütuڤünnukuIuku joo nutümu nu
sufuIuutkunu süpüIu nüIüڤüjuInjutüIn
tü wunuڤu ukuchennüInjuchIkut
unuIn Jesús.
22
੅NoڤunIfukuIuku
Jesús eemüIn wune wutuI kunüIIusü
GóIgotu, ¨EkIyüükut" muIuڤut tIu.
23
੅Je chumüIn chuڤuyu, nuupüIn
nu sufuIuutkunu nümüIn Jesús
wune wIIno kuڤukusü ¨mIffu"
süpüIu nüsüInjutüIn. Ottu
nIyouktüIn shIu.
24
੅Nuyusuڤu nu
sufuIuutkunu süchIkIjee nukuchefüIn
Jesús sünuIn tü kufuusukut,
nushuntunujIfuukuIuku suuڤu tü
nüsheڤInkut süpüIu nutüjuuInjutüIn
suuڤu jufuIIn mukutüInjuchIn upüIu
süpüshI tü nüsheڤInkut wuneڤewuI
nukuu.
25
੅AkuchennüshI Jesús muu uku
yuumüIn kuڤIkut.

੅Eesü ushujünüIn
tü kusuIujunukut unuInjee nIu
sünuIn wune tuupüIu ukuchennüsü
IIpünuu sünuIn tü kufuusu
kunuInkut nIu. Müsü muyuu: ANII
CHI AIUWATAASHIKAI SAAڤU WAYUU
JUDIO.
27
੅Je nümuu Jesús, ukuchennüshII
pIumushII wuyuu kuڤfuwufunnuu
oڤutünüInjunukunu uuڤIn wunuu
nümuu. AkuchennüshI wune
nIkIuIuڤujee ooڤuIuku wune
nüpeڤefuڤujee.
28
੅Je sükujee tIu,
shIkefuujüIn tü ushujünukut puuIu
nüchIkI Jesús sünuIn muu: ¨NIuڤuyu
wune kuuInjufuIyu suushIn wuyuu",
mukut.
29
੅Tü wuyuu eekuI süIutüIn
nüڤünnuu Jesús, eIfukuusü nümüIn
sümuu mojuIn sünüIkI nümüIn
muyuu:
÷AIshuڤujuu pIu. PujuttIfüInjutü
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu sümuu
pütumeڤefüInjutüIn shIu süchIkuu
soڤu upünüIn kuڤIsun.
30
੅¿Jumukuڤu
nnojoIkuڤu püshukutüIn suuڤujee tü
kufuusukut süpüIu nnojoIInjuchIn
ouktüIn pIu? ÷sümukuIuku tü
wuyuukoIüIfuu nümüIn Jesús.
31
੅Akuutuڤuyu nunüIkI nu
IuüIuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu je
nu kufuIouktumuujunukunu
sünuIn nemeڤefuInpuIuIn nIu.
NumujIfuukuIuku:
÷¿JumüshIsu nnojoIkuڤu
nuڤtteڤefujIfuuIn nümüIwu muu uku
nuڤtteڤefupüڤüIn wuyuu nuushIn?
32
੅NIu CfIsto chI AIuwutuushIkuI
suuڤu tü wuyuu IsfueIkuIüIfuu
nuujüIn. MüIeku nüshukutüIe jooIuڤu
suuڤujee tü kufuusukut, unoujeenu
wuyu nünuIn ÷numukuIuku.
Ottu müshIڤIyu nu ouktujunukunu
wunuu nümuu Jesús, müshII uku
nuyu sünuIn mojuIn nunüIkI nümüIn.
Ouktüshi 3esús
33
੅ShIusu muu uku kuIeڤo,
epIyuushIjuusü mmupuڤukut
süpüshuu, uwusujuڤuIeesIu muu uku
uIIIku.
34
੅ShIusu uIIuukupu kuڤIkut,
nuڤwuutukuIuku Jesús sünuIn
emetuIuIn nünüIkI sünuIn nümüIn:
´(ORL(ORL¢ODPDVDEDFWDQL"µ (Je
tüü, muIuڤut: ¨TumuIeIwusee,
TumuIeIwusee, ¿jumüshI pIu
püpütukuڤu tuyu tumüIwu?", müsü.)
35
੅Je suupupu nünüIkI Jesús
wune wuyuuIfuu shuڤwushuwutsü
nüڤütpuڤu, müsü shIu:
÷NuunejüIn EIíus chI
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu
÷sümukuIuku.

੅Awutuu müshIu wune wuyuu
sünuIn usuujuu wune muuwüI
Mufcos੄15
135
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
ochoIotInnüsü shIfoku wune usüüshI
jushüڤüsü shIڤIfuڤusü wune IumIu
süpüIu shIڤItuunüInjutüIn sünuIn
nIImutu Jesús. NümukuIuku chI
wuyuukuI:
÷Anukuju müIeku wuڤutupujüIe
wutüjuuIwu suuڤu müIeku
nünteechIfe EIíus süpüIu
nüshukutIfüInjuchIn nIu
÷nümukuIuku.
37
੅NuڤwuutukuIuku emetut
Jesús nüchIkuu nümüIn MuIeIwu.
OuktukuIuku nIu süchIkIjee.
38
੅Je suIuڤu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu wunuu muڤI sümuu ouktüIn
Jesús, usüküIjuusü pusunuInpünuu
sünuIn tü kuIuuIu soڤuIujunukut
tü puü shIInuIuڤusükut.
39
੅Je chI
süIuüIushIkuI sufuIuut shuڤwutukuI
nümüIutuڤu Jesús, nuupupu nIkIIse
Jesús je nIڤfupu nIu sünuIn ouktuu,
nümukuIuku:
÷ShIImüInyuIu muڤI sünuIn
nIuIn chI NüchonkuI MuIeIwu
÷nümukuIuku.
40-41
੅Je wunuu sümuu yuuIn Jesús
sünuIn tü kufuusukut, eesü wune
jIeyuuIfuu wuInmu sünuIn ununujuu
muu uku tüfu. Nuyu nu untüshIIkunu
nümuu Jesús JefusuIenmüIn, nu
uuڤInmujupüڤükunu nIu numuu nu
nIkIfujüInkunu puuIu wunuu sümuu
wufuIttupüڤüIn nuyu GuIIIeupünuu.
Je nuڤuku nu jIeyuukunu, eesü
Mufíu MugduIenu, ooڤuIuku Mufíu
tü nIIkut Jucobo chI emüIIeekuI je
Jose, ooڤuIuku SuIome, ooڤuIuku
wuneeIfuu wuInmu untüsükuIüIfuu
nümuu Jesús JefusuIenmüIn.
Eڤitaanüshi 3esús
42-43
੅Je tü kuڤI ouktukut oڤu Jesús,
shIu tü kuڤI süڤIukujuukut oڤu shIküIn
tü wuyuukoIüIfuu süpüIu tü kuڤI
sheemefuuInjutkut oڤu. EejuchI wune
wuyuu kunüIIushI Jose, chujeڤewuI
AfImuteu, noڤuIuku nu IuüIuushII
suIujunukunu tü kunüIIukut
Sunedfín, eekuI kojutüIn nutümu.
AڤutupujüshI nIu nükuIIu MuIeIwu
süpüIu uIuwutuwuu. Je motsupu
kuڤI, oڤunumuutüshI nIu eemüIn
PIIuto sünuIn nnojoIIn mmoIüIn
süpüIu uchuntuu müIIushII süpüIu
nIڤItuuInjuchIn nIu suIuڤu woowIfu.
44
੅NIusuڤu PIIuto, süku nnojoIüIn
nIyuuwutüIn nuuڤu Jesús sünuIn
ouktüIchIpuIn, nüsukIfüIn wune
süIuüIushI sufuIuut sooڤopünuu
tIu.
45
੅ShIusu nütüjuupu suuڤu
sünuIn ouktüIchIpuIn Jesús,
nuupüIn nümüIn Jose süpüIu
nüshukutIfüInjuchIn müIIushII
suuڤujee kufuusukut.

੅Je Jose, nIkefuujutüjüIIu
wune kuIuuIu kunüIIusü ¨IInoIn".
NüshukutIfukuIuku müIIushII
sünuIn nükoڤoIoIn nIu süku tü
kuIuutkot. Eejutüjuڤu wune woowIfu
ukumujIfuushI puuIu nütümu
Jose suIuڤu wune Ipu müIeڤo
süpüIu nüpüshI. AkumujuushI tü
shIfousekut süku wune Ipu müIeڤo.
NIڤItuukuIuku müIIushII suIuڤu tü
woowIfukut sünuIn nüsüfüIüIn
tü woowIfukut süku tü Ipukut.
47
੅Eڤnnüsü sütümu Mufíu MugduIenu
ooڤuIuku Mufíu tü nIIkut Jose
eejuchIfe nIڤItuunüIn müIIushII.
Osoڤiraasü naaڤin 3esús


1-2
੅Je suwusujuupu
uIkut süchIkIjee tü kuڤI
neemefuukut oڤu nu judíokunu,
oڤunüsü Mufíu MugduIenu ooڤuIuku
Mufíu tü nIIkut Jucobo ooڤuIuku
SuIome eemüIn tü woowIfukut
eejuchIfe nIڤItuunüIn Jesús.
NuIüڤüjüIn wune wunuڤu jemetu
eejuut uyuIujuushI puuIu nutümu
Mufcos੄15 ,੄ 16
136
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
süpüIu neڤItuuInjutüIn shIu nuuڤu
müIIushII.
3
੅AushujuujIfuushII nuyu
wopuIuڤu sünuIn muu:
÷¿JufuI cheje uukutüInjuchIku
wumüIn tü shIfousekut soڤuIuڤujee tü
woowIfukut?
4
੅ShIusu nuntupu chumüIn, nuntu
unuInfü süsünneڤefuushIn tü Ipu
müIeڤo shIfousesükut tü woowIfukut.
5
੅Je nekefoIupu suIuڤumüIn tü
woowIfukut, neڤfukuIuku wune
jImuڤuI joyotüIn nekIuIuڤujee
sünuIn kusuuIn muڤI nüsheڤIn.
SuInkuukuIuku muڤI nuuڤIn nu
jIeyuukunu sütümu tü neڤfukut.
ô
੅NümukuIuku chI jImuڤuIkuI numüIn:
÷Nnojo juInkuuIn uuڤIn. Tutüjuu
uuڤut sünuIn jüchujuuIn nüchIkI
Jesús chI NuzufetjeڤewuIkuI, chI
ukuchennukuI puuIu süpüIu ouktuu.
NnojoIshI nIu yuuyu. OsoڤIfuuItpu
nuuڤIn nüchIkuu. Jüfütkuu jümuuIu
jIڤfujuuIwu tü nüchIkunuInkut
eejuchIfe nIu süpütüIn wuyuu.
7
੅Anukuju jooIuڤu müIeku juڤunüIe
süpüIu jüküjuInjutüIn nüchIkI
nümüIn Pedfo je numüIn nu
wuneeIfuu nIkIfujüInkunu. Meenu
jIu numüIn: ¨OڤuneechI jooIuڤu nIu
jüpüIeefuu GuIIIeumüIn. JIڤfeechI nIu
chuڤuyu muu uku tü nümukut puuIu
jümüIn", meenu jIu ÷nümukuIuku
numüIn.
8
੅NukutkujuukuIuku nu jIeyuukunu
je ponosü muڤI nuuڤIn tü neڤfukut.
NupuntujuukuIuku yuIujee suIuڤujee
tü woowIfukut. NnojoIIIshII
uküjuyuuIn süchIkI tü neڤfukut
sümüIn wuyuu süku mmoIüIn muڤI
nuyu.
Eeڤiyataashi 3esús sümüin
María Magda!ena
9
੅OsoڤIfuusü nuuڤIn Jesús soڤu
tü puIujutkut kuڤI suڤttIukut
semuunu. EeڤIyutuushI nIu sümüIn
Mufíu MugduIenu wuttuڤu muuIü
nnojoIIIwuڤuyu shIڤfüIn nIu
wuyuu. Tü Mufíukut unüIIu, shIu
tü uyuڤnnukut ouIIu ukufutshIsü
yoIujuu puuIu nütümu Jesús.
10
੅SüchIkIjee shIڤfüIn Jesús, oڤunüsü
Mufíu sünuIn uküjuu nüchIkI
numüIn nu wuyuu nümuujunukunu
puuIu. Eejunu nuyu süpüIu sünuIn
uڤyuIujuڤuIüIn süku mojuIn muڤI
nuuڤIn.
11
੅ShIusuڤu süküjupu numüIn
sünuIn shIڤfüIchIpuIn Jesús sünuIn
kutuu oڤu, nnojotsü noonooIn umuu
tü sünüIkIkut.
Eeڤiyataashi 3esús namüin piamashii
na nümaajanakana paa!a
12
੅Je süchIkIjee tIu, eeڤIyutuushI
Jesús numüIn wune pIumushII
noڤuIuku sünuIn wufuIttüIn nuyu
suIuڤu wopu. MuyuuInje wufuIttüIn
nIu numuu, nnojoIshI nuyuuwutüIn.
13
੅OڤunüshII nuyu süchIkIjee
nuyuuwutupu Jesús sünuIn uküjuu
nüchIkI numüIn nu nupüshIkunu.
Ottu müshIڤIyu nuuIfuu, nnojoIIIshII
oonooIn sümuu tü nunüIkIkut.
Tü nu!uwataakat anain 3esús
na nikirajüinkana
14
੅Je süchIkIjee mupu, eeڤIyutuushI
Jesús numüIn nu nIkIfujüIn
poIookunu wuneemüIn. EkuushII
nuyu nüpüIu. NüchIujuuIn nuyu
süku mutsüIn nunouIu je süku
munoujüInyeeIn nuyu, süku nnojoIIIn
noonooIn sümuu nunüIkI nu
wuyuu eڤfüshIIkunu nIu süchIkIjee
susoڤIfuuIn nuuڤIn.
15
੅Je shIusu mupu, nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu:
¨Juڤunu jumutu suInküIn mmukut
süpüshuu süpüIu uküjuu tuchIkI
tuyukuI, chI OڤtteڤefüIkuI, sümüIn
Mufcos੄16
137
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wuyuu süpüshuuڤuIeڤeyu.

੅ChI
wuyuu eekuI nünoujuIn tunuIn
sünuIn nuwoutIsuujünüIn,
oڤttuujeechI tutümu. AIuڤusu chI
eekuI nnojoIIn nünoujuIn tunuIn,
kusuIujuneefü nümüIn nuuInjuIu.
17
੅¨ChI wuyuu eekuI nünoujuIn
tunuIn, nuuڤInfeefü tutümu kusu
eekuI IsuIn süchIkI wuyuu, tü
nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu. OunteechI uyuڤIuu
yoIujuu je uushujuwuu süku pütchI
wuneejutü.
18
੅MüIeku nuupuuIe wune
wüI ouktusIfoڤut, je müIeku nüsüIe
wune emeneenujIu, nnojoIeechI
ouktüIn sütümu. Je nIڤItuupu nujupü
suuڤu wuyuu eekuI uyuuIIn, uneefü",
nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
Oڤuninnüshi 3esús iipünaamüin
eemüin chi Ma!eiwakai
19
੅ShIusu süchIkIjee nuushujuuIn
chI SenyotkuI Jesús numüIn,
nuڤunInnukuIuku chuu IIpünuumüIn
eemüIn chI MuIeIwukuI sümuu
nüIkkuIuuIn nIkIuIuڤujee.
20
੅Nuyusuڤu nu nIkIfujüInkunu,
noڤunukuIuku suInküIn mmukut
süpüshuu sünuIn uküjuu
nüchIkI sümüIn wuyuu. Je
sütüjuunukuIuku uuڤut sütümu
wuyuu sünuIn punsuuIn nunüIkI,
süku nukuuIIIjünüIn nütümu chI
SenyotkuI süpüIu uuڤInfuu tü kusu
unusü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu.
Mufcos੄16
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
138
A!oڤiraa nüchiki Cristo
1

1-4
੅TeóɹIo, pIu kojutkuI
sütümu wuyuu, tushujeefü
jooIuڤu pümüIn nüchIkI
JesucfIsto, tü uküjünukut wumüIn
nutümu nu eڤfupüڤükunu tü
nuuڤInfukut kutuIwuڤuyu noڤu, nu
uneekujuushIkunu süpüIu ekIfujuu tü
shIImuInkut. Je wuInmu wuyuu, muu
uku wuyukunu, eekuI nuupujüIn tü
nüchIkIkut CfIsto, nushujüIn nüchIkI
sümüIn wuyuu, süku nuyuuwutüIn
suuڤu sünuIn shIkefuujüItpuIn
wuInmu tü pütchI nüküjukut chI
MuIeIwukuI puuIu. Ottu tuyukuI,
süchIkIjee tuupüIn nüchIkI CfIsto,
tusukIfupüڤüIn unuInfü. Je jooIuڤu
süku tutüjuuIn suuڤu sünuIn shIImüIn
tü tuupukut uchIkI, tuIoڤIfüIn
sukuuIppu süpüIu tushujüInjutüIn
pümüIn, süpüIu IotüIn pIkIIfuڤu
sünuIn shIImüIn süpüshuu tü
ekIfujünukut unuIn pIu.
Nüchiki 3uan sünain jemeinjachin
5
੅Je puuIu sümuIwu, wunuu
sümuu nuIuwutuuIn Hefodes suIuڤu
tü mmukut Judeu, eeshI wune
wuyuu sucefdote judío kunüIIushI
Zucufíus, ooڤuIuku tü nuڤwuyuusekut
kunüIIusü EIIsubet. NuuڤuIIwoڤu
nuyu Aufón, chI puIujuchIkuI
sucefdote nuڤukujee nu judíokunu.
AڤyutuushI Zucufíus nümüIn
MuIeIwu numuu nu wuneeIfuu
sucefdote uIuwutuuushIkunu nütümu
Abíus.
ô
੅Ottu Zucufíus sümuu tü
nuڤwuyuusekut, unushII nuyu
noڤuIuڤu MuIeIwu sümuu IotüIn
nukuuIppu nuڤupuIu süku nuuڤInfüIn
wuneepIu süpüshuu tü nuIuwutuukut
unuIn.
7
੅Ottu muchooInsuIII nuyu
sünuIn IuüIuuIn süku mufuIüIn
EIIsubet.
8-9
੅AIüڤütsü nukuIIu nu sucefdote
uIuwutuuushIkunu nütümu Abíus
süpüIu nuڤyutuuInjunuIn nümüIn
MuIeIwu. Wunuu sümuu nuڤyutuuIn
sünuIn sucefdoteIn, uneekünüshI
Zucufíus nuڤukujee süpüIu nIkefoIüIn
suIuڤumüIn tü uڤwuujüIeekut chI
MuIeIwukuI süpüIu nuڤujüIn wune
wunuڤu jemetu eejuut sünuIn
uڤwuujuu MuIeIwu.
10
੅Je wunuu
sümuu nuڤujüIn tü wunuڤukot,
eesü jutkutüIn süpüshuu tü
uڤwuujüsükuIüIfuu yuu unooIpuڤu
sünuIn uushujuwuu nümuu MuIeIwu.
11
੅AntuIuu müshI wune uupIee
chujee eejee MuIeIwu nünuInmüIn
Zucufíus. ShuڤwutüshI chI uupIeekuI
yuu nIkIuIuڤujee süڤütpuڤu tü
uڤujüIeekut tü wunuڤukot.
12
੅Ottu
Tü Nüchikikat 3esucristo chi
Oڤtteڤerüikai nütüma
LUCAS

139
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nIڤfupu chI uupIeekuI, uyoڤujuusü
nuuڤIn sümuu mmoIüIn muڤI nIu
neemu.
13
੅NümukuIuku joo chI
uupIeekuI nümüIn:
÷Zucufíus, nnojo mmoIüIn pIu
teemu. NuupüInjutü chI MuIeIwukuI
jooIuڤu pümüIn tü kusu püchuntukut
nümüIn. Kuchonweefü pümüIn tü
puڤwuyuusekut wune joڤuu tooIo.
Anukuju pIڤItuuIe nünüIIu JuuIn.
14
੅TuIuteefü muڤI suuڤIn wuyuu
wuInmu suupupu nüchIkI sünuIn
nIweetüIn, je tuIuteefü muڤI puuڤIn
nümuu weInshI.
15
੅KojuteechI nIu
nütümu MuIeIwu sümuu eeInjuchIn
chI NuuڤInkuI suIuڤu nuuڤIn wuneepIu,
süpüIupünuu jemeIIn nIu je süpüIu
kuڤIkut süpüshuu. Je süpüIu sütüjuuIn
nuuڤu wuyuu sünuIn uneekuushIn
nütümu MuIeIwu, unushI müIeku
nnojoIfe nüsüIn wune usüüshI
eekuI jushüڤüIn.

੅NükuuIIIjeefü
chI püchonkuI wuInmu tü wuyuu
IsfueIkuIüIfuu süpüIu sünoujuInjutüIn
nünuIn chI MuIeIwukuI.
17
੅OڤuneechI
nIu nüpüIeefuu MuIeIwu sünuIn
kutsüIn nuuڤIn nütümu chI
NuuڤInkuI, muu uku nuuڤIn EIíus
chI nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu
puuIu sümuIwu. Je sütümu nünüIkI
chI püchonkuI, uIjIfuweefü wuyuu
wuInmu sümuu süchooIn süchIkuu.
Je nu wuyuukunu uyouktupüڤükunu
nünüIkI MuIeIwu, nuyuuwuteefü
uuڤu sünuIn kekIIn nu nüchooInkunu
MuIeIwu je oڤtteenu nuyu sünuIn
nuupüIn nunüIkI. ShIImüڤInyu sünuIn
yupujeefüIn suuڤIn wuyuu wuInmu
nüpüIu MuIeIwu sütümu nünüIkI
chI püchonkuI, je kumuneejeenu
nuyu nümüIn nüntupu nunuInmüIn
÷nümukuIuku chI uupIeekuI nümüIn
Zucufíus.
18
੅NüsukIfukuIuku Zucufíus chI
uupIeekuI:
÷IuüIuuIchI muڤI tuyu, je
tuڤwuyuuse, IuüIuuIfü. ¿Kuseefü
tutüjuuku utümu suuڤu sünuIn
shIImüIn tü püküjuItpukut tumüIn
süchIkI sünuIn kuchonweefüIn tü
tuڤwuyuusekut?
19
੅NüsouktukuIuku chI uupIeekuI:
÷Tuyu GubfIeIkuI unüIIu,
nümuڤunujeejuchIkuI MuIeIwu.
AIuwutuuushI tuyu nütümu
pünuInmüIn süpüIu tuküjuInjutüIn
pümüIn süchIkI tü kusu unusü
uIuteetkut jümüIn.
20
੅Je süku
nnojoIIn pünoujüIn joo tunüIkI,
munüIeechI pIu. Je wuneڤefeڤeyu
puushujuuIn shIkettuujupu sükuڤIyu
tü tuküjukut uchIkI pümüIn
÷ nümukuIuku nümüIn Zucufíus.
21
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn,
usukuusü tü wuyuukoIüIfuu yuIu
unooIpuڤu nüpüIu süku kumuڤuIn
muڤI nIu yuIu suIuڤu tü uڤwuujüIeekut.
22
੅Je nujuIttuupu, Isusü nüchIkI
nuushujuuIn numuu nu wuyuukunu
süku munüIIn nIu. Ottu suuڤu
nuushujuuIn numüIn süku nujupü,
nuyuuwutu uuڤu sünuIn shIIڤIyutuuIn
nümüIn wune kusu yuIu suIuڤu tü
uڤwuujüIeekut.
23
੅ShIusu kettuupu sükuIIu nIڤyutuuIn
Zucufíus sünuIn sucefdoteIn nIu,
oڤunüshI nIpIuIuڤumüIn.
24
੅ShIusu
süchIkIjee tIu, Ipootsü joo EIIsubet
tü nuڤwuyuusekut. SüsüfüIuukuIuku
muu uku juڤfuI kushI.
25
੅Aڤwuujüsü
MuIeIwu sünuIn: ¨NümüIIujüIn tuyu
chI MuIeIwukuI suuڤu unumIuIn
muڤI nIu tumüIn. NnojoIeefü joo
tuyu shImeڤefuInpuIuIn wuyuu suuڤu
mufuIüIn tuyu", sünuIn sümüIn
nümüIn.
Nüchiki 3esús sünain jemeinjachin
2ô-27
੅ShIusu muu uku uIppIfuu
kushI sünuIn IpooIüIn EIIsubet,
Iucus੄1
140
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
uIuwutuunüshI chI uupIeekuI GubfIeI
nütümu MuIeIwu sünuInmüIn wune
mujuyüIü kepIusü suIuڤu wune
pueuIo kunüIIusü Nuzufet suIuڤu
tü mmukut GuIIIeu. Ottu sünüIIu
tü mujuyütkut, Mufíu. NnojoyüIIu
shIu nünuInpünuuIn wuyuu tooIo.
AchuntuushIIfü shIu nütümu
wune wuyuu Jose unüIIuI süpüIu
nuڤwuyuuse. Ottu Jose, nuuڤuIIwoڤu
DuvId chI süIuüIukuI mmu puuIu
sümuIwu.
28
੅NüntukuIuku joo chI
uupIeekuI sünuInmüIn Mufíu sünuIn
nümüIn sümüIn:
÷¿Jumuyuu pIu? EeshI chI
MuIeIwukuI pümuu süku kojutüIn
muڤI pIu nütümu.
29
੅¨¿JumuIuڤut cheje nünüIkI
tumüIn mukuIuku jooIuڤu nüsuküIn
tuyu?", mujutuusü suuڤIn Mufíu süku
suInkuuIn suuڤIn sütümu tü nümukut
chI uupIeekuI sümüIn.
30
੅AyutshI chI
uupIeekuI uushujuuIn sümüIn:
÷Mufíu, Nnojo mmoIüIn pIu
neemu MuIeIwu, süku nüneeküIn
pIu süpüIu wune kusu unusü.
31
੅IpooIeefü joo pIu. JemeyuIeefü
pIu nümuu wune joڤuu tooIo je
pIڤItuujeefü nünüIIu chI joڤuukuI
JesúsüIn.
32-33
੅KojutshuuteechI
chI joڤuukuI nütümu chI MuIeIwu
MIyoڤushIkuI muڤI sümuu: ¨PIu
Tuchonku", nümeechIn nümüIn.
AneekuushI chI joڤuukuI nütümu
MuIeIwu süpüIu nuIuwutuuInjutüIn
tü wuyuu judíokuIüIfuu, tü
nuuڤuIIwoڤukuIüIfuu Jucob, muu uku
nuIuwutuupüڤüIn puuIu sümuIwu chI
putuushIkuI DuvId. MüIchIu nnojoIIn
ooڤuIuuIn suuIIu uIuwutuwuu ÷
nümukuIuku chI uupIeekuI sümüIn
Mufíu.
34
੅Ottu sünüIkI Mufíu nümüIn:
÷¿JumukuuIpputkuI tuyu
kuchoInjutüIn sünuIn nnojoIüIn
nünuInpünuuIn tuyu wuyuu tooIo?
÷sümukuIuku.
35
੅AsouktüshI joo chI uupIeekuI:
÷ChI MuIeIwu MIyoڤushIkuI muڤI,
nuIuwutuuInjuchI chI NuuڤInkuI
pünuInmüIn. NIڤItuweetkuIuku
pümüIn kuchonwuu, süpüIu ¨PIu
Tuchon MuuInjuIusuIkuI", süpüIu
nümünüInjuchIn chI joڤuukuI
nütümu MuIeIwu.
3ô-37
੅Soto puuڤIn
sünuIn nnojoIüIn kusuIn IsuIn
nüchIkI MuIeIwu. Je wune kusuyu: tü
püüڤItkut EIIsubet, tü mufutkut puuIu,
uIppIfuuIfü kushI sünuIn IpooIüIn
shIu. Muyuusüje IuüIuuIn, kuchonsü.
ShIImüIn sünuIn nnojoIüIn
kusuIn IsuIn nüchIkI MuIeIwu
÷ nümukuIuku chI uupIeekuI sümüIn
Mufíu.
38
੅SümukuIuku joo Mufíu nIڤIpujee:
÷AnuuItpuju joo tuyu nümüIn
MuIeIwu. AnushI müIeku nuuڤInfüIe
tuku tü püküjukut uchIkI tumüIn.
ShIusu süchIkIjee tIu, oڤunüshI chI
uupIeekuI sümuڤunujee.
María ayaatüsü saaڤu E!isabet
39-40
੅Je süchIkIjee muu uku
puIItchon kuڤI, oڤunüsü Mufíu
sünuIn suwuڤüIuuIn chuu eemüIn
EIIsubet eefe kepIuIn shIu nümuu
Zucufíus chI suڤwuyuusekuI suIuڤu
wune pueuIo pusunuIn sünuIn
uuchI suIuڤu tü mmukut Judeu. Je
süntuIwuڤuyu Mufíu nepIuIuڤumüIn,
süsuküIn EIIzubet.
41
੅Je suupuIwuڤuyu
EIIsubet sünüIkI Mufíu, ukutuIuushI
chI süchonkuI yuu süIeڤefuڤu. Je
EIIsubet, wunuu sümuu tIu, untüshI
chI NuuڤInkuI MuIeIwu suuڤu süpüIu
sümüIn
42
੅sümüIn Mufíu, sünuIn
emetuIuIn sünüIkI:
÷AnutuڤuIeesüjuڤu muڤI pIu
nütümu MuIeIwu suuIIu jIeyuu
muIeekuIIu. Je unutuڤuIeeshIjuڤu
Iucus੄1
141
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
muڤI chI joڤuu jemeyuIeetkuI umuu
pIu.
43
੅Atuk, unusüju müIn teڤIyouIn
pIu, pIu nIIkut chI TusenyotsekuI.
44
੅TuupuIwuڤuyu pünüIkI sünuIn
püsuküIn tuyu, ukutuIuushI chI
tuchonkuI tuIeڤefuڤu süku tuIutüIn
nuuڤIn.
45
੅AnutuڤuIeesüjuڤu muڤI
pIu, süku pünoujuIn sünuIn
shIkettuujünüInjutüIn süpüshuu tü
nüküjukut uchIkI MuIeIwu pümüIn
÷ sümukuIuku EIIsubet sümüIn
Mufíu.
Shiiڤirain María
4ô-47
੅EeڤIfujüsü joo Mufíu sünuIn
suڤwuujüIn chI MuIeIwukuI:
¨KojutüshI muڤI chI
TumuIeIwusekuI tutümu
süku süpüshuu tuuڤIn.
TuIutushuutusü muڤI tuuڤIn
nümuu,
süku nIuIn oڤtteڤefüInjuchIn
tuyu

48
je süku nükuuIIIjuIn tuyu
nüchepchIukut suڤukujee
tumüIIuIu.
'AnutuڤuIeesüjuڤu muڤI shIu
nütümu MuIeIwu', meefü
tumüIn wuyuu jooIuڤu je
wuttu kuڤI,

49
süku nuuڤInfüIn kusu
unushuutusü muڤI tumüIn.
TuڤwuujüIn chI MuIeIwukuI
süku püIushIn nIu je süku
muuInjuIuIn.

50
NümüIIujüIn puuIu chI eekuI
kojutüIn nIu nütümu,
je uyuteechI nIu umüIIujüIn nu
eekunu kojutüIn nIu nutümu.

51-52
Je süku püIushIn muڤI nIu,
nuuڤInfüIn tü kusu ponokot
suuڤIn wuyuu.
Nu eekunu püIuIn nuuڤIn nuuIIu,
muu uku nu süIuüIushIIkunu
mmu, mupüIuInsuIII nütümu.
Ottu tü wuyuu
mupüIuInsutkuIüIfuu,
kojutshII nuyu nütümu.

53
ChI eekuI uIIn jumü nümüIn,
emIfushI kusu unusü
nütümu,
ottu chI wushItshIkuI,
ujütünüshI nümuڤunujee
nütümu sünuIn
mujupuIuڤujunuIn.

54
Je wuyu nüchepchIukunu
MuIeIwu, nu
nuuڤuIIwoڤukunu IsfueI,
uuڤInmujünüshII wuyu
nütümu,

55
süku punsuuIn nünüIkI numüIn
nu wutuushIkunu
sünuIn nümüIn numüIn,
'TumüIIujeenu wuneepIu
Abfuhum ooڤuIuku nu
nuuڤuIIwoڤukunu' ".
ShIu tü sümukut Mufíu sünuIn
suڤwuujüIn chI MuIeIwukuI.

੅Je süchIkIjee muu uku upünüIn
kushI sünuIn chuIn Mufíu sümuڤunu
EIIsubet, uIeڤejüsü shIpIuIuڤumüIn
süchIkuu.
3emeishi 3uan
57
੅ShIusu kettuupu joo tü
sükuIIukut EIIsubet jemeyuIujutkut
oڤu shIu, jemeyuttuuIukuIuku
shIu nümuu wune joڤuu tooIo.
58
੅Je nu süpüshIkunu ooڤuIuku
nu wuyuu kepIukunu pejepünuu
sünuIn, nuupuIwuڤuyu süchIkI,
wunuuwujIfuusü nuuڤIn sümuu
EIIsubet sünuIn tuIutüIn muڤI nuuڤIn.
Nuyuuwutu uuڤuchI chI MuIeIwukuI
sünuIn nümüIIujüIn EIIsubet, tü
mufutkut puuIu, sünuIn nuupüIn
kuchonwuu sümüIn.
59
੅Je nukuuIppu nu judíokunu
nümüIn wune joڤuu tooIo, oڤyotoonu
utuchI, süku shIuIn nIyuuwuseIn
Iucus੄1
142
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wune nüpüshIkuI MuIeIwu. Je
süntupu mekIIsut kuڤI nükuIIu chI
süchonkuI EIIsubet, untüshII nu
süpüshIkunu ooڤuIuku nu kepIukunu
pejepünuu sünuIn süpüIu eڤfujuu
sukuu tü oڤyotoonookut utu.
÷Anusü ZucufíusüI nünüIIu
wunuuwuIwu nünüIIu nümuu chI
nüshIkuI ÷müsü nuushujIfuuIu nu
wuyuukunu.
ô0
੅Ottu sünüIkI tü nIIkut:
÷Nnojo. EڤItuuneefü JuuIn nünüIIu
÷sümukuIuku.
ô1
੅NusouktukuIuku joo nu
wuyuukunu:
÷NnojoIshI wuyuu eekuI JuuIn
nünüIIu suڤuku tü jüpüshIkuIüIfuu.
ô2
੅AushujuushII joo nu wuyuukunu
süku nujupü nümüIn nüshI chI
joڤuukuI sünuIn nusukIfüIn nIu sünuIn
tü nünüIIuInjutkut chI nüchonkuI.
ô3
੅NüsuujItkuIuku joo Zucufíus wune
tuupüIu süpüIu nüshujüInjutüIn
sünuIn. Ottu tü wuyuukoIüIfuu,
uInkuusü muڤI suuڤIn sütümu tü
nüshujukut: ¨EڤItuunüItpu JuuInjutüIn
nünüIIu", müsü tü nüshujukut.
ô4
੅Je
wunuu sümuu yuuIn nüshujüIn,
kunüڤIfuu müshI. NuڤwuujukuIuku joo
chI MuIeIwukuI.
ô5
੅Ponusü muڤI suuڤIn
tü wuyuu eڤfujuusükuIüIfuu nukuu
chI joڤuukuI tü neڤfukut. Ottu tü
wuyuu kepIusükuIüIfuu suڤukupünuu
tü uuchIkut yuIu suIuڤupünuu tü
mmukut Judeu, yootüshII muڤI
nuyu süchIkI süpüshuu tü uIutukut.
ôô
੅¨¿Wunewee cheje wuyuu unushI
chI joڤuukuI mIyoڤupu nIu?", müshII
nuyu, süku nuyuuwutüIn nuuڤu sünuIn
nuuڤInmujünüIn nütümu MuIeIwu.
Nüchiki chi Oڤtteڤerüikai
nütüma Zacarías
ô7
੅Ottu Zucufíus, chI nüshIkuI
chI joڤuukuI, untüshI chI
NuuڤInkuI MuIeIwu nuuڤu süpüIu
nuuntüInjutüIn nüküjuIn süchIkI tü
nuuڤInfüInjutkut chI joڤuukuI. MüshI
nIu numüIn nu wuyuukunu:

ô8
¨Wuyu nuuڤuIIwoڤukunu IsfueI,
unushII wuڤwuujüIe chI
WumuIeIwusekuI.
SotüshII wuyu nuuڤIn süpüIu
tuushInjunuIn wuyu suuIIu
wuuInjuIu

ô9-70
nütümu chI OڤtteڤefüIkuI
PüIushIkuI muڤI,
chI nuuڤuIIwoڤukuI DuvId
nüchepchIukuI MuIeIwu.
NIu chI uküjünupüڤükuI
uchIkI nutümu nu
nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu puuIu sümuIwu,
nu ukutunnukunu suuIIu
kuuInjuIuu.

71-72
NIkefuujüIn chI MuIeIwukuI
tü nümukut numüIn nu
wutuushIkunu sünuIn
nümüIIujüInjunuIn nuyu,
tü pütchI eڤItuunukut nütümu.
Je jooIuڤu, wutüjuu uuڤuIu sünuIn
nuڤtteڤefeenuIn wuyu
nouIIu nu wuڤünüükunu je
nouIIu nu eekuI kunuIn
wuyu nuuڤIn.

73
Punsuusü nünüIkI chI
MuIeIwukuI puuIu nümüIn
chI wutuushIkuI Abfuhum
sünuIn nümüIn nümüIn:

74-75
'PIukuI, numuu nu
püchooInkunu,
unujIfuujeenu jIu tumuu je
ukutuIuujeenu jIu suuIIu
juuInjuIu.
TukuuIIIjeenu jIu süpüIu
jIڤyutuuInjunuIn tumüIn
wuneepIu
sümuu nnojoIüIn mmoIüIn
juuڤIn neemu nu
jüڤünüükunu,
Iucus੄1
143
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
süku tujuIttIfeenuIn jIu
numuڤunujee', müshI chI
MuIeIwukuI nümüIn".

੅AushujuushI joo Zucufíus nümüIn
chI joڤuukuI:
¨Tuchee, pIeechI
nünüIkImuujuchIku chI
MuIeIwu MIyoڤushIkuI muڤI,
süku puڤunujuchIn nüpüIeefuu
chI SenyotkuI süpüIu
pIkefuujüIn tü nüpünukut
nüpüIeefuu.

77-78
PuupIfeenu nu nüpüshIkunu
MuIeIwu sünuIn
nümüIIujüInupuIn nuyu.
Je jooIuڤu, nüIutIfeeIn
nuuInjuIu nouIIu süpüIu
nuڤtteڤefüInjunuIn nuyu.
ShIImüIn sünuIn nüjütüInjuchIn
chI OڤtteڤefüIkuI
wunuInmüIn chujee
IIpünuujee

79
süpüIu nükuuIIIjuInjunuIn wuyu
mmotkunu seemu ouktuu
suuIIIjee wuuInjuIu,
je süpüIu nuupüInjutüIn wune
unuu wumüIn",
müshI Zucufíus nümüIn chI
nüchonkuI.
80
੅Ottu müshIu chI joڤuukuI,
utufuIuushI joo nIu sünuIn yuIuyuIuIn
muڤI. KepIushI nümüIwu chuڤuyu
IsushIIpuڤu kojuyu juyu süpüIupünuu
nIweetüIn sümüIn tü wuyuu
IsfueIkuIüIfuu.
3emeishi 3esús
2

1-2
੅Je tü wuyuukoIüIfuu
suInküIn mmukut süpüshuu,
uIuwutuunüshII nuyu nütümu
chI süIuüIushIkuI mmu, Augusto
CesufkuI unüIIu, kepIukuI Romu.
Je chI süIuüIushIkuI tü mmukut
SIfIu eefe kepIuIn Mufíu, nIu
CIfenIo. Je soڤu tü juyu Ipootkut oڤu
Mufíu, uupInnüsü wuyuu süpüshuu
süpüIu uyuuwujünuu. Nnojotsü
uyuuwujünuujüIn tü wuyuukoIüIfuu
puuIuInku muu uku shIyuuwujünüIn
jooIuڤu.
3
੅Ajütünüsü tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu suIuڤumüIn
suumuIn süpüIu yuuwuu chuڤuyu.
4-5
੅Ottu müshIu Jose, oڤunüshI
nuumuInpuڤumüIn süpüIu
uyuuwujünuu. OڤunüshI suIuڤujee
tü pueuIokut Nuzufet eejuchIfe
kepIuIn suIuڤu tü mmukut GuIIIeu
chumüIn suIuڤumüIn tü mmukut
Judeu eemüIn wune pueuIo
kunüIIusü BeIen, tü nuumuInkut
DuvId sümuIwu chI nutuushIkuI.
ShIu nuumuInku Jose muuڤuIu yuu
süku nIuIn nüIüIn DuvId. Ottu
Mufíu, tü nüchuntuIukut puuIu,
oڤunüsü nümuu sümuu jukütüIn
muڤI shIu.
ô-7
੅Ottu nuntupu chumüIn
BeIenmüIn, wotüsü tü utunküIeekut
nouIIu. KettuutuuIukuIuku sükuIIu
Mufíu süpüIu jemeyuIüInjutüIn shIu.
JemeyuttuuIukuIuku Mufíu nümuu
chI shIڤIfumukuI suIuڤu shIpIu müfüt.
SükoڤoyotkuIuku chI joڤuukuI süku
wune kuIuuIu. Je sutunkIfukuIuku
nIu suIuڤu wune shIItuIn müfüt.
Na aapieekana je müshiڤiya
na arü!eejü!iikana
8
੅Je soڤu uIkut tIu, eeshII wune
wuyuuIfuu ufüIeejüIII sünuIn
uuڤInmujuu nuڤunneetse süpuڤu
wune unooIshI chuڤuyu süڤütpuڤu
BeIen.
9
੅NIIڤIyuIuukuIuku wune
uupIee chujee IIpünuujee numüIn
sümuu wufuttuuIn tü mmukut
nütümu süku nümuڤunujeejuchIn nIu
MuIeIwu. MmotshuutushII muڤI nu
ufüIeejüIIIkunu sütümu tIu.
10
੅¨Nnojo
mmoIüIn jIu teemu", nümukuIuku
chI uupIeekuI numüIn. ¨TuküjuInjutü
Iucus੄1 ,੄ 2
144
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
jooIuڤu jümüIn süchIkI wune kusu
unusü tuIutüInjutkut umuu suuڤIn
wuyuu süpüshuu.
11
੅Soڤu kuڤIkut tüü,
jemeIIchIpu jümüIn wune joڤuu tooIo
yuu suIuڤu BeIen, tü nuumuInkut
DuvId. NIu chI SenyotkuI, CfIstokuI
unüIIu, chI NüneekujuIukuI MuIeIwu
süpüIu nuڤtteڤefüInjutüIn wuyuu.
12
੅JünteechI unuIn chI joڤuukuI
koڤoyooIn süku kuIuuIu sünuIn
juڤIetuchoIn suIuڤu wune shIItuIn
müfüt. Je sükujee tIu, jütüjuweefü
uuڤu sünuIn shIImüIn tü tumukut
jümüIn", nümukuIuku chI uupIeekuI
numüIn.
13
੅Je nümuu chI uupIeekuI,
eweenuwuusü yuuwuIu wune
uupIeeIfuu wuttu suuIIn IIpünuujee
sünuIn nuڤwuujüIn MuIeIwu
neeڤIfuInfuڤu sünuIn muu:

14
¨WuڤwuujüIn chI MuIeIwukuI
chuu IIpünuu
suuڤu nIIڤIyutüIn nuڤunusIu
sümüIn wuyuu yuu mmoIuڤu
shIIڤIfee unujIfuuInjunuIn nuyu
nümuu".
15
੅ShIusu noڤunupu nu uupIeekunu
nuchIkuu IIpünuumüIn eemüIn
MuIeIwu, uushujuujIfuushII nu
ufüIeejüIIIkunu nuchIkIfuڤu:
÷Jooڤuyu woڤunuIwu BeIenmüIn
weڤfujuuIwu tü kusu uIutukut, tü
nüküjIfukut uchIkI wumüIn chI
MuIeIwukuI ÷müshII nuyu.

੅NoڤunukuIuku joo nu
ufüIeejüIIIkunu sünuIn nuwuڤüIuuIn
pueuIopuڤumüIn eefe nuntüIn
sünuIn Mufíu je Jose ooڤuIuku
chI joڤuukuI juڤIetuchoIn suIuڤu
tü shIItuInkut müfüt.
17
੅Je nu
ufüIeejüIIIkunu süchIkIjee neڤfüIn
chI joڤuukuI, nuküju uchIkIt sümüIn
wuyuu süpüshuu sünuIn kuupIuIn
puuIu nuyu nüchIkI chI joڤuukuI
nütümu MuIeIwu.
18
੅Je nu uupukunu
nunüIkI, ponusü muڤI nuuڤIn tü
nuküjuIukut.
19
੅Ottu Mufíu, jüIüjusü
suuڤIn wuneepIu tü shIڤfukut
puuIu ooڤuIuku tü suupukut uchIkI
jooIuڤu, sümuu tuIutüIn muڤI suuڤIn
sütümu.
20
੅NoڤunukuIuku joo nu
ufüIeejüIIIkunu nepIuIuڤumüIn
sünuIn nuڤwuujüIn MuIeIwu suuڤu
süpüshuu tü neڤfukut je süpüshuu tü
nuupukut uchIkI, sünuIn wunuuwuIn
muڤI shIu sümuu tü uküjünukut
uchIkI puuIu numüIn.
Wanaa sümaa niڤitaanüin
3esús najapu!uڤu Ma!eiwa
21
੅ShIusu soڤu tü mekIIsutkut
kuڤI nükuIIu chI süchonkuI Mufíu,
kefuusü joo nükuIIu süpüIu
shIڤyotoonüIn nütu, süku shIuIn
nIyuuwuseIn wune nüpüshIkuI
MuIeIwu. Je soڤu kuڤIkut tIu,
eڤItuunüsü nünüIIu JesúsüIn, süku
shIuIn eڤItuunutüjüIüIn tIu unüIIeekut
nünuIn nütümu chI uupIeekuI puuIu
süpüIupünuu IpooIüIn Mufíu.
22
੅Je suushIn tü nüshujukut
MoIses, wune wuyuu judío
süchIkIjee jemeyuIuu, nnojotsü
unuIn shIkefoIüIn suIuڤumüIn tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu soڤu muu
uku wune kushI, süku nnojoIüIn
wuIeIn shIu nuڤupuIu MuIeIwu.
Ottu müshIڤIyu Jose sümuu Mufíu,
kefuupu nukuIIu sünuIn wuIeInjunuIn
nuyu, nuIüڤüjukuIuku chI nuchonkuI
JefusuIenmüIn süpüIu neڤItuuInjuchIn
nIu nujupuIuڤu MuIeIwu chuu suIuڤu
tü uڤwuujüIeekut, süku
23
੅shIuIn
sotüIn nuuڤIn tü nuIuwutuukut
unuIn MuIeIwu sümuIwu puuIu: ¨ChI
joڤuu eڤIfumuukuI, eڤItuunujuchI
tujupuIuڤu".
24
੅Eesü numuڤunu wuchII
oڤutünujutkut uuڤIn nümüIn MuIeIwu
muu uku sümukut tü nüshujukut
MoIses: ¨PIumu wuwuuchI,
Iucus੄2
145
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
pIumu toomus shIuIe eekuI
motsoyünnuuchen".
25
੅Je nuntupu eemüIn tü
uڤwuujüIeekut, eekuIuku nupüIu
wune wuyuu kunüIIushI SImeón,
kepIushI JefusuIen. NIu wuyuuku
unushI noڤuIuڤu MuIeIwu süku
jüüjüüIn wuneepIu nümüIn.
NuڤutupüIn SImeón tü kuڤI
ukuuIIIjünüInjutkut oڤu tü wuyuu
IsfueIkuIüIfuu nütümu MuIeIwu.
EeshI chI NuuڤInkuI MuIeIwu
nümuu,

੅je nIIڤIyututüjüIIu nümüIn
SImeón sünuIn nnojoIInjuchIn
ouktüIn nIu süpüIupünuu nIڤfüIn
CfIsto chI NüneekujuIukuI MuIeIwu.
27
੅EejuchI SImeón nupüIu, süku
neenukünüIn chumüIn nütümu chI
NuuڤInkuI MuIeIwu. ShIusu nuntupu
Jose ooڤuIuku Mufíu je Jesús chI
nuchonkuI süpüIu neڤItuuInjuchIn
nIu nujupuIuڤu MuIeIwu muu uku tü
nümukut MoIses,
28
੅nuupuukuIuku
SImeón chI joڤuukuI sümuu
nuڤwuujüIn MuIeIwu sünuIn muu:

29
¨MuIeIwukuIee, AIuwutuukuI
wuuڤu,
kefuutuuInju joo tuyu chI
püchepchIukuI süpüIu
ouktuu sünuIn unuIn tuuڤIn,
süku puuڤInfüItpuIn tü
püküjukut tumüIn puuIu.

30-31
TeڤfüIchIpu joo chI
uneekünukuI pütümu
suڤupuIu wuyuu süpüshuu
süpüIu nuڤtteڤefüInjuchIn
wuyuu.

32
Nütümu chI joڤuukuI, nu
gentIIekunu, nu nnojoIIIkunu
püpüshIn,
nountüIn neڤfuujüIn pIu.
Je nu püpüshIkunu IsfueIkunu,
nuڤwuujeechI pIu nuuڤu chI
joڤuukuI, süku punsuuIn
pünüIkI numüIn",
nümukuIuku SImeón.
33
੅Ottu nüshI chI joڤuukuI sümuu
tü nIIkut, ponüsü muڤI nuuڤIn tü
uküjünukut nüchIkI chI nuchonkuI.
34-35
੅NümukuIuku joo SImeón numüIn:
÷AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu.
Ottu sümüIn tü nIIkut:
÷Mufíu, uneekuushI chI
joڤuukuI nütümu MuIeIwu süpüIu
sütüjuuInjutüIn suuڤu tü wuyuu
IsfueIkuIüIfuu sünuIn suڤttuuInjutüIn
nünuInjee müIeku sünoujuIe
nünuIn. Akuujusu eekuI nuyouktüIn,
umüIouIjeenu nuyu. JuڤyeetkuIuku
sünuIn nIyouktünüIn chI MuIeIwukuI
süku nIyouktünüIn chI joڤuukuI.
Je mojeefü muڤI puuڤIn pIڤfupu tü
eڤfuIuukut wuyumüIn nümüIn chI
püchonkuI ÷nümukuIuku SImeón.

੅Je chuڤuyu suIuڤu tü
uڤwuujüIeekut, eesü wune
wuyuu IuüIuu, ouktu uڤwuyuuset,
nünüIkImuujutü MuIeIwu
kunüIIusü Anu, nüchon FunueI,
nuuڤuIIwoڤu Asef. AkufutshI neڤe
juyu eejutüIn shIu nümuu chI
suڤwuyuusekuI süpüIupünuu ouktüIn
nIu.
37
੅MekIIsuIüIfü shIkII juyu
pIenchImüIn sünuIn sümüIwuIn.
Nnojotsü ojuIttüIn shIu suIuڤujee
tü uڤwuujüIeekut. Ayutsü soڤukuڤI,
suڤwuI sünuIn suڤwuujüIn MuIeIwu,
sünuIn suushujuuIn nümuu je
sünuIn suumujüIn.
38
੅Wunuu sümuu
nujupuIuڤuIn chI joڤuukuI SImeón,
süfütkuukuIuku joo Anu nunuInmüIn,
sünuIn suupüIn unuIuڤut nümüIn
MuIeIwu. ShIusu süchIkIjee
tIu, uküjusü wuneepIu nüchIkI
chI joڤuukuI numüIn nu wuyuu
uڤutupujukunu süpüIu tuushInjunuIn
nu wuyuukunu IsfueIkunu suuIIu
müIIuu.
39
੅Ottu müshIu Jose sümuu Mufíu,
süchIkI nuuڤInfupu süpüshuu tü
Iucus੄2
146
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
uIuwutuunukut unuIn nütümu
MoIses, uIeڤejüshII nuyu nümuu
chI nuchonkuI noumuInpuڤumüIn
suIuڤumüIn tü pueuIokut Nuzufet
chuڤuyu GuIIIeu.
40
੅Ottu müshIu
chI joڤuukuI, jIntüIshI joo nIu.
YuIuyuIushI sümuu kekIIn muڤI nIu,
je nIIڤIyutüIn MuIeIwu wuneepIu
nuڤunusIu nümüIn.
3esús jintü!iiwaڤaya su!uڤu tü
aڤwaajü!eekat Ma!eiwa
41
੅Je nukuuIppu chI nüshIkuI Jesús
sümuu tü nIIkut, oڤunupüڤüshII nuyu
wwutuu süpüIu juyukut chumüIn
JefusuIenmüIn sünuInmüIn tü
mIڤIfuukut kunüIIusü ¨Puscuu"
münüIn.
42
੅Je soڤu tü poIookot
pIummüIn juyu nuuyuse chI
nuchonkuI, oڤunüshI nIu numuu
sünuInmüIn tü mIڤIfuukut muu
uku noڤunupüڤüIn puuIu.
43
੅ShIusu
kefuupu tü mIڤIfuukut, oڤunüshII
nuyu nuchIkuu nepIuIuڤumüIn.
Ottu müshIu chI nuchonkuI,
nnojoIshI oڤunüIn numuu. Suuڤu
wuInmuIn wuyuu sünuIn oڤunuu
numuu, nnojoIIIshII nuyuuwutüIn
suuڤu sünuIn mukutüIn nIu nouIIu.
44
੅NnojoIshI nIu nusukujüIn soڤu
tü wuneekut kuڤI wufuIttüIn
nuyu, süku yuuyuuIn nIu nuushIn
suڤuku tü wuyuukoIüIfuu. Ottu
nutüjuupu nuuڤu sünuIn nnojoIIn
nIu numuu, nuchujuukuIuku nüchIkI
suڤukupünuu tü nupüshIkuIüIfuu je
suڤukupünuu tü neڤfuujüInkuIüIfuu.
45
੅Je süku nnojoIüIn nuntüIn nünuIn,
nuIeڤejuukuIuku nuchIkuu yuuwuIu
JefusuIenmüIn sünuIn nuchujuuIn
nüchIkI chuڤuyu.

੅Je soڤu tü upünüInkut kuڤI,
nuntukuIuku nünuIn suIuڤu tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu. EekuIuku
nIu joyotüIn nupüIu nuڤuku nu
ekIfujüIIIkunu sünuIn uupujuu
nunüIkI je sünuIn usukIIjuu nuyu.
47
੅Ottu tü wuyuu uupujüsükuIüIfuu,
ponüsü muڤI suuڤIn tü nümukut chI
jIntüIkuI numüIn nu IuüIuuyuukunu,
süku nütüjüIn muڤI usouktuu
neڤIpujee.
48
੅Ottu tü nIIkut nümuu
chI nüshIkuI, ponüshI muڤI nuuڤIn chI
nuchonkuI neڤfupu tü nuuڤInfukut. Je
mupu, sümukuIuku tü nIIkut nümüIn:
÷Tuchonchee, ¿jumüshII
nnojoIIIkuڤu puupIfüIn wuyu sünuIn
mukutujuchIn pIu? AchujuushII
wuyu püchIkI sünuIn shupuuIn muڤI
wuyu puuڤu ÷sümukuIuku tü nIIkut
nümüIn.
49
੅NüsouktukuIuku joo chI jIntüIkuI
numüIn:
÷¿JumüshII jIu jüchujuukuڤu
tuchIkI? YuuweeyüIIu puuIu tuyu
yuu suIuڤu nIpIu chI TushIkuI
÷ nümukuIuku numüIn.
50
੅Ottu tü nIIkut ooڤuIuku chI
nüshIkuI, nnojotsü nuyuuwutüIn uuڤu
tü nümukut chI nuchonkuI numüIn.
51
੅Je shIusu süchIkIjee tIu, oڤunüshI
Jesús numuu nepIuIuڤumüIn, chuu
puIuumüIn NuzufetmüIn, sünuIn
jüüjüüIn wuneepIu numüIn chuڤuyu.
Je tü nIIkut süchIkIjee, jüIüjusü
suuڤIn wuneepIu tü shIڤfukut je
tü suupukut jooIuڤu nüchIkI chI
süchonkuI.
52
੅Je mupu, utufuIuushI
joo Jesús sümuu kekIIn muڤI je
sümuu yuIuyuIuIn. KojutshI nIu
sütümu wuyuu süpüshuu, je tuIutüsü
muڤI nuuڤIn MuIeIwu nümuu.
Sünain ekeraajaa nüpüna
chi Senyotkai
3

1
੅Je soڤu tü poIookot
juڤfuIImüIn juyu nuuyuse chI
TIbefIo CesufkuI unüIIu sünuIn
uIuwutuwuu suIuڤu tü mmukut
süpüshuu, eeshII nu pIenchIshII
Iucus੄2 ,੄ 3
147
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
süIuüIushIIkunu noumuIn nu wuyuu
judíokunu. EeshI PoncIo PIIuto chI
RomujeڤewuIkuI süIuüIushIkuI tü
mmukut Judeu. EeshI Hefodes chI
süIuüIushIkuI GuIIIeu. EeshI FeIIpe,
nImüIIu Hefodes, süIuüIushI Itufeu
je TfuconIte. Ottu eeshI IIsunIus
süIuüIushI AbIIInIu.
2
੅Je soڤu juyukut
tIu, eeshII pIumushII IuüIuushIIkunu
nupüIeefuu nu sucefdote judíokunu,
kunüIIushI Anás, je nünüIIu
wune, CuIfás. Je soڤu juyukut tIu,
nuushujuukuIuku chI MuIeIwukuI
nümuu Juun chI nüchonkuI Zucufíus
wunuu sümuu chujuchIn nIu kepIuIn
chuڤuyu IsushIIpuڤu.
3
੅NuڤunukuIuku
Juun sütümu tü nümukut MuIeIwu
nümüIn suڤukumüIn wuyuu suInküIn
mmukut eepünuu tü süchIkut
Jofdán. NuڤttukuIuku sünuIn
nImeڤejüIn nuuڤIn nu wuyuukunu
shIIڤIfee nuyuuwujuuIn suuIIu
nuuInjuIu sümuu nukutuIuuIn
suuIIu süpüIu süIutInnüInjutüIn
nouIIu. Je nuIuwutuuIn nu
oonookunu sümuu nünüIkI sünuIn
nuwoutIsuujünüIn.
4
੅Tü nuuڤInfukut
Juun, shIu tü ushujünukut uchIkI
puuIu sümuIwu nütümu Isuíus chI
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu sünuIn
muu:
¨OwoottuweechI wune wuyuu
chuڤuyu IsushIIpuڤu sünuIn
muu:
'Yupu jütümu nüpünu chI
SenyotkuI.
JuuڤuIuu suuIIu juuInjuIu süpüIu
nüntujuchIn juڤukumüIn.

5
Wunuuweesü tü wopukut jütümu.
Aukutüneesü tü
numünukuIüIfuu.
Aseڤejüneesü eekuI juputshIn.
AIoڤInneesü eekuI shokotüIn.

ô
Yupu jütümu nüpünu chI
SenyotkuI
süpüIu sütüjuuInjutüIn wuyuu
süpüshuu nuuڤu sünuIn nIuIn
chI OڤtteڤefüIkuI' ".
7
੅NümukuIuku Juun numüIn nu
wuyuu outkujuukunu nünuInmüIn
shIIڤIfee nuwoutIsuujuu: ¨JIukunu
wüI ouktusIfoڤut, eڤfüIII wuyumüIn
jIu. NnojoIeefü kusuIujunuIn
juuInjuIu jümüIn juujüIn sükujee
neڤe juwoutIsuujünüIn, nnojoIeenu
jIu eڤfüIn müIIuu juujüIn süsuIu.
8
੅MüIeku shIImüInfeje sünuIn
jükutuIuuIn suuIIu juuInjuIu,
utüjuuneefü uuڤu tIu sünuInjee tü
kusu unusü juuڤInfukut. Je nnojotsü
cheڤojuuIn juڤwuutuuIn suIuڤu
nuuڤuIIwoڤuIn jIu Abfuhum. MüIeku
nnojoIIIfe juuڤInfüIn tü nuIuwutuukut
unuIn jIu MuIeIwu, süsuIeenu jIu
nütümu. MüIeku nücheküIe MuIeIwu,
eesü süpüIu juuڤu sümeefüIn
tü IpukuIüIfuu nütümu süpüIu
shIuInjutüIn nuuڤuIIwoڤuIn Abfuhum.
9
੅MüIeku nnojofuIe juuڤInfüIn
tü unusükut nuڤupuIu MuIeIwu,
uIeejüneenu jIu nütümu, muu uku
süshottünüIn sümuu sujutünüIn soڤu
sIkI wune wunuڤu eekuI nnojoIüIn
unuIn süchon".
10
੅NusukIfukuIuku joo nu
wuyuukunu sütümujee tü nümukut
numüIn:
÷¿Kusu unuku süpüIu wuuڤInfüIn
süpüIu weeڤIyutüIn pümüIn sünuIn
wukutuIuuItpuIn suuIIu wuuInjuIu?
11
੅AsouktüshI Juun numüIn:
÷ChI wuyuu eekuI pIumuIn
nüsheڤIn, unusü müIeku nüsüIujüIe
wuneesIu nümüIn wuyuu eekuI
musheڤIn. Je chI eekuI keküIn,
unushI müIeku nüsüIujüIe süpüshI
tü nIküInkut nümüIn eekuI meküIn
÷nümukuIuku.
12
੅Je nuڤuku nu wuyuu untukunu
nünuInmüIn Juun shIIڤIfee
Iucus੄3
148
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nuwoutIsuujuu, eeshII wune
okotchujüIII neefü nümüIn chI
süIuüIushIkuI mmu.
÷EkIfujüIkuIee, suuڤu
pümüIchIpuIn wumüIn, ¿kusu
unuku süpüIu wuuڤInfüIn süpüIu
weeڤIyutüIn pümüIn sünuIn
wukutuIuuItpuIn suuIIu wuuInjuIu?
÷ numukuIuku nümüIn.
13
੅÷Nnojo süIutüIn jütümu
süpüIeefuu wuyuu tü
suwuIuujüInjutkut nümüIn chI
süIuüIushIkuI mmu ÷nümukuIuku
numüIn.
14
੅NusukIfukuIuku joo wune
sufuIuuIüIfuu:
÷Jumu wuyukunu, ¿kusu
unuku süpüIu wuuڤInfüIn süpüIu
weeڤIyutüIn pümüIn sünuIn
wukutuIuuItpuIn suuIIu wuuInjuIu?
AsouktüshI nIu numüIn:
÷Nnojo jIڤIkeڤefüIn wuyuu süku
juڤuIuIn suuڤu sükofoIo. Nnojo
jütuڤüIüIn wuyuu müIeku nnojofuIe
mojuIuuIn. Je tuIutu neڤe jIu sümuu
tü jIڤyutuuInjutkut ÷nümukuIuku
numüIn.
15
੅Je nu wuyuukunu nupüshuu
sütümu tü nüküjukut Juun
numüIn, ¨NIutuukuju CfIsto, chI
wuڤutupukuI süku süpüshuu wuuڤIn",
müsü nuuڤIn.

੅NüküjukuIuku
joo Juun numüIn nu wuyuukunu
nupüshuu: ¨TuyukuI, wuyuu neڤe.
NnojoIshI wunuupünuuIn nümuu
CfIsto, süku püIushIn muڤI nIu
touIIu. TuwoutIsuujüIn neڤe jIu süku
wüIn. Ottu müshIu CfIsto, unteechI
jünuInmüIn süpüIu nuupüInjuchIn
jümüIn chI NuuڤInkuI MuIeIwu
süpüIu eeInjuchIn nIu wuneepIu
jümuu. Akuujusu chI eekuI uyutüIn
sünuIn nuuInjuIu, süsuIeechI nIu
nütümu.
17
੅OڤtteڤenneechI chI eekuI
nünoujuIn nünuIn CfIsto, muu uku
sükutunnüIn süchon wune uڤttIee
suuIIu tü suwusuIukut süpüIu
sünuujuunüIn. Ottu chI eekuI
nIyouktüIn CfIsto, umüIouIeechI
wuneepIu, muu uku tü suwusuIukut
sünuIn suڤujünüIn", nümukuIuku
numüIn.
18
੅AyutshI Juun uküjuIn
nüchIkI chI OڤtteڤefüIkuI numüIn,
sümuu nImeڤejüIn nuuڤIn süku pütchI
wuInmu.
19-20
੅Je süchIkIjee tIu,
nuushIchIjuukuIuku Hefodes chI
süIuüIushIkuI mmu nümüIn Juun
sünuInjee nüchIuuIn nIu suuIIn
nuupuuIn tü nuڤwuyuusekut chI
nImüIIukuI süpüIu nuڤwuyuuseIn, tü
Hefodíuskut unüIIu, ottu suuIIIjee
wuInmu kusu mojusü nuuڤInfukut.
NüpüfeesujItkuIuku Juun.
Owoutisaajünüshi 3esús
21
੅Je chuu eejutüIe
suwoutIsuujünüIn tü wuyuukoIüIfuu
nütümu Juun, owoutIsuujünüshI
Jesús nütümuyu. Je wunuu sümuu
nuushujuuIn Jesús nümuu MuIeIwu,
ujutuIuusü chuu IIpünuu eefe
MuIeIwu.
22
੅NüshukutukuIuku joo
chI NuuڤInkuI MuIeIwu nünuInmüIn
Jesús, sünuIn müIn uku suuڤIn wune
moڤuwu. SuupünukuIuku joo wune
pütchI chuu IIpünuujee sünuIn muu:
÷AnII chI TuchonkuI uIshIkuI
tupüIu. TuIutüshI muڤI tuyu nümuu.
23
੅Je kettuupu muu uku upünüIn
shIkII juyu nuuyuse Jesús, oڤttüshI
nIu sünuIn ekIfujuu wuyuu. Ottu
Jesús, suushIn wuyuu süpüshuu,
nüchon Jose. Anuu nunüIIu nu
kooڤuIIwoڤukunu Jose nüchon EIí:

24
EIí, nüchon Mutut.
Mutut, nüchon Ieví.
Ieví, nüchon MeIquI.
MeIquI, nüchon Junu.
Junu, nüchon Jose.
Iucus੄3
149
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs

25
Jose, nüchon Mututíus.
Mututíus, nüchon Amós.
Amós, nüchon Nuhum.
Nuhum, nüchon EsII.
EsII, nüchon NuguI.


NuguI, nüchon Muut.
Muut, nüchon Mututíus.
Mututíus, nüchon SemeI.
SemeI, nüchon Jose.
Jose, nüchon Judá.

27
Judá, nüchon Jounu.
Jounu, nüchon Resu.
Resu, nüchon ZofobubeI.
ZofobubeI, nüchon SuIutIeI.
SuIutIeI, nüchon NefI.

28
NefI, nüchon MeIquI.
MeIquI, nüchon AdI.
AdI, nüchon Cosum.
Cosum, nüchon EImodum.
EImodum, nüchon Ef.

29
Ef, nüchon Josue.
Josue, nüchon EIIezef.
EIIezef, nüchon JofIm.
JofIm, nüchon Mutut.
Mutut, nüchon Ieví.

30
Ieví, nüchon SImeón.
SImeón, nüchon Judá.
Judá, nüchon Jose.
Jose, nüchon Jonán.
Jonán, nüchon EIIuquIm.

31
EIIuquIm, nüchon MeIeu.
MeIeu, nüchon MuInán.
MuInán, nüchon Mututu.
Mututu, nüchon Nután.
Nután, nüchon DuvId.

32
DuvId, nüchon Isuí.
Isuí, nüchon Obed.
Obed, nüchon Booz.
Booz, nüchon SuImón.
SuImón, nüchon Nuusón.

33
Nuusón, nüchon AmInudub.
AmInudub, nüchon Afum.
Afum, nüchon Esfom.
Esfom, nüchon Fufes.
Fufes, nüchon Judá.

34
Judá, nüchon Jucob.
Jucob, nüchon Isuuc.
Isuuc, nüchon Abfuhum.
Abfuhum, nüchon Tufe.
Tufe, nüchon Nucof.

35
Nucof, nüchon Sefug.
Sefug, nüchon Ruguu.
Ruguu, nüchon PeIeg.
PeIeg, nüchon Hebef.
Hebef, nüchon SuIu.


SuIu, nüchon CuInán.
CuInán, nüchon Affuxud.
Affuxud, nüchon Sem.
Sem, nüchon Noe.
Noe, nüchon Iumec.

37
Iumec, nüchon MutusuIen.
MutusuIen, nüchon Enoc.
Enoc, nüchon Jufed.
Jufed, nüchon MuhuIuIeeI.
MuhuIuIeeI, nüchon CuInán.

38
CuInán, nüchon Enós.
Enós, nüchon Set.
Set, nüchon Adán.
Ottu Adán, nükumuIu MuIeIwu.
Wanaa sümaa nuuڤu!akünüin
aaڤin 3esús
4

1
੅AIeڤejüshI Jesús chejee
eejee tü süchIkut Jofdán,
sünuIn eeIn chI NuuڤInkuI MuIeIwu
nümuu. OڤunInnüshI nIu nütümu
IsushIIpuڤumüIn
2
੅süpüIu chuInjuchIn
nIu chuڤuyu muu uku pIenchI shIkII
kuڤI sünuIn meküIn. Je kefuupu
tü kuڤIkut nütümu chuڤuyu sünuIn
ouktüIn nIu jumü, untüshI Sutunás
chI süIuüIukuI yoIujuu nünuInmüIn
süpüIu nuuڤuIuküIn nuuڤIn.
3
੅÷MüIeku NüchonIe pIu
MuIeIwu, puIuwutuu tüfu Ipukut
shIIڤIfunujuuIwu pun ÷nümukuIuku
chI YoIujuukuI nümüIn Jesús.
4
੅AsouktüshI Jesús nIڤIpujee:
÷Nnojo. Ashujünüsü puuIu
wune pütchI suIuڤu tü kufuIouktu
Iucus੄3 ,੄ 4
150
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nüchIkImuujutkut MuIeIwu, müsü
yuu: ¨Nnojotsü shIuIn sümüIwu tü
punkut kutüIn utümu soڤu wuyuu,
kuteefü oڤu shIuyu sütümu süpüshuu
tü nümukut chI MuIeIwukuI" ÷
nümukuIuku Jesús nümüIn.
5
੅NuڤunInnukuIuku joo Jesús
nütümu chI YoIujuukuI chumüIn
IIpünuumüIn suuڤupünuu wune
uuchI, sünuIn nIIڤIyutüIn nümüIn
tü suumuInkuIüIfuu wuyuu
süpüshuuڤuIe wwutuoڤushI, sünuIn
nümüIn nümüIn:
ô-7
੅÷Tü mmukut süpüshuu,
uupünüsü tumüIn süpüIu
tusüIujüInjutüIn shIu nümüIn
chI wuyuu eekuI tucheküIn
süpüIeefuu. Je jooIuڤu, müIeku
püsupuInyoڤukuIe pIu yuu tumüIutuڤu
sünuIn puڤwuujüIn tuyu, tuupeefü
pümüIn süpüIu puIuwutuuInjutüIn
tü wuyuukoIüIfuu suIuڤukut je
süpüIu kojutüInjuchIn pIu sütümu
÷ nümukuIuku chI YoIujuukuI
nümüIn Jesús.
8
੅AsouktüshI Jesús nIڤIpujee:
÷Nnojo. Ashujünüsü puuIu:
¨NIu juڤwuujüInjuchIku, chI
JümuIeIwusekuI nümüIwu, nIu
jIڤyutuuInjuchIku umüIn nümüIwu"
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
9
੅NuڤunInnukuIuku joo Jesús
nütümu chI YoIujuukuI chumüIn
JefusuIenmüIn eemüIn tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu, sünuIn
nüshuڤwuIeڤefüIn nIu IIpünuu süfuIoڤu
tü mIIchIkut, sünuIn nümüIn nümüIn:
÷MüIeku NüchonIe pIu
MuIeIwu, pumuttu pümutu yuujee
mmoIuڤumüIn.
10-11
੅AneechI pIu
suushIn tü ushujuushIkut, mukut
muyuu:
¨NuIuwutuujeenu MuIeIwu
nu uupIeekunu süpüIu
nuuڤInmujüIn pIu.
NujupuIuڤuInjuchI pIu suuIIu
sheewuڤuIuuIn puuڤuI
sütümu Ipu",
mutuu sümukuI tü ushujuushIkut
÷ nümukuIuku chI YoIujuukuI
nümüIn Jesús.
12
੅AsouktüshI Jesús:
÷Nnojo. Müsü tü ushujuushIkut:
¨Nnojo juuڤuIuküIn nuuڤIn chI
JümuIeIwusekuI" ÷nümukuIuku
Jesús nümüIn.
13
੅ShIusu kettuupu chI YoIujuukuI
sünuIn nuuڤuIuküIn nuuڤIn Jesús,
oڤunüshI nIu nümuڤunujee süpüIu
nüIeڤejüInjuchIn nüchIkuu soڤuweenu
wune kuڤI nüchekukut oڤu.
A!eejünüshi 3esús Nazaretjee
14
੅AIeڤejüshI joo Jesús
GuIIIeumüIn, sünuIn püIushIn
muڤI nIu nütümu chI NuuڤInkuI
MuIeIwu. Je uküjünüsü nüchIkI
sütümu tü wuyuukoIüIfuu suInküIn
mmu sünuIn nüIeڤejüIchIpuIn
nüchIkuu.
15
੅OڤttüshI Jesús sünuIn
ekIfujuu wuyuu suIuڤupünuu tü
ekIfujüIeekuIüIfuu nu judíokunu.
Ottu nu uupukunu nünüIkI,
nuڤwuujüIn nIu.

੅NüntukuIuku joo Jesús
suIuڤumüIn tü pueuIokut Nuzufet
eejuchIfe kepIuIn puuIu nIu
jImuڤuIIIwuڤuyu. Je soڤu tü kuڤI
neemefuukut oڤu nu judíokunu,
ekefotshI nIu suIuڤumüIn tü
ekIfujüIeekut, muu ukuupüڤü nütümu
suInküIn mmu. NüshuڤwuIuukuIuku
süpüIu nuushujeڤefüInjutüIn tü
kufuIouktu nüchIkImuujutkut
MuIeIwu.
17
੅SuupünukuIuku
joo tü kufuIouktukut nümüIn,
tü nüshujuIukut Isuíus chI
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu puuIu
sümuIwu. NuwustukuIuku joo shIu
suuڤu tü pütchI mukut muyuu:
Iucus੄4
151
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs

18-19
¨AntüshI chI NuuڤInkuI MuIeIwu
tuuڤu,
süku tuneekünüIn nütümu
süpüIu tuküjuInjutüIn süchIkI
unuu sümüIn wuyuu eekuI
müIIuIn.
NuIuwutuuIn tuyu süpüIu
tuküjuInjutüIn sümüIn
wuyuu süpüshuu süchIkI tü
juyu oڤtteڤennüInjunukut oڤu
nuyu nütümu MuIeIwu.
NücheküIn süpüIeefuu tuupIfüIn
nu püfeesushIIkunu sünuIn
tuushIInupuIn nuyu,
nu moڤusuIIIkunu sünuIn
koڤuInupuIn nuyu,
je nu seڤejenushIIkunu
nuuInjuIu sünuIn
suuڤuIeڤennüItpuIn nouIIu".
20
੅ShIusu kettuupu tü
nuushujeڤefukut Jesús, nükoڤoIuu
nümüsIu tü kufuIouktukut süchIkuu
sünuIn nuupüIn nümüIn chI
uuڤInmujüIkuI. Je wunuu sümuu
nüIkkuIuuIn Jesús süpüIu ekIfujuu,
eesü nuuڤIn nu wuyuukunu nupüshuu
süpüIu tü nüküjuInjutkut numüIn,
21-22
੅süku nutüjuuIn suuڤu sünuIn
kumuIuIn muڤI nünüIkI Jesús sümüIn
wuyuu suInküIn mmu je kemeڤefIuIn
shIu numüIn. Ottu neڤfuujüIn
nIu sümuu nIuIn kuchoIn Jose.
NümukuIuku joo Jesús numüIn:
÷Je soڤu kuڤIkut tüü, ekefuujüsü
juڤupuIu tü ushujuushIkut
tuushujeڤefüItpukut jümüIn, süku
tuyuIn suushujuuIn uchIkI.
23
੅AushujuushI jooIuڤu Jesús
numüIn nüchIkuu sünuIn
nüchIujuuIn nuyu:
÷Meenu jIu tumüIn sünuIn
jIyouktüIn tunüIkI: ¨MüIeku uyuuIfe
wune tottooIu, eIyujuushI nümüIwu
süpüIu nütüjuunujuchIn uuڤu
sünuIn tottooIüIn nIu. AkuweechIu
pIu, müIeku puuڤInfüIe woڤupuIu
yuڤuyuu puumuInpuڤu tü kusu unusü
puuڤInfukut chuڤuyu Cupefnuum,
wunoujeefü tü pümukut wumüIn",
meenuIn jIu tumüIn.
24
੅ShIImüIn muڤI
tü tumukut jümüIn: MüInku nüntüIe
wune nünüIkImuujuchI MuIeIwu
suڤukumüIn nüpüshI, mojuteechI
nIu sütümu, muu uku tuyukuI
sünuIn mojutüItpuIn jütümu jooIuڤu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
25-2ô
੅NüsoڤIfüIn nuuڤIn nu
wuyuukunu sünuIn nüchIkI
MuIeIwu sünuIn nuuڤuIuuIn suuIIu
nükuuIIIjuIn nu wuyuu judíokunu
suuIIIjee nooڤuIuuIn suuIIu oonowuu
sümuu nünüIkI. MüshI nIu numüIn:
÷Soto juuڤIn nüchIkI EIíus, chI
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu
sümuIwu, wunuu sümuu uIIn jumü
sümüIn wuyuu süpüshuu sütümujee
nnojoIüIn süڤItüIn juyu upünüIn
juyu shIutupünuumüIn. AjütünüshI
EIíus nütümu MuIeIwu suIuڤumüIn
tü mmukut SIdón eemüIn wune
wuyuu ouktu uڤwuyuuset chuڤuyu
suIuڤu tü pueuIokut Sufeptu
süpüIu nükuuIIIjuInjutüIn shIu.
NnojoIshI uIuwutuunüIn nIu numüIn
nu eekuI ouktüIn nuڤwuyuuse
suIuڤu tü mmukut IsfueI.
27
੅Je
soto juuڤIn nüchIkI EIIseo chI
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu
sümuIwu, wunuu sümuu uyuuIIn
wuInmu nu wuyuukunu suIuڤu tü
mmukut IsfueI sütümu ujuڤttuu
utu. AjütünüshI EIIseo nütümu
MuIeIwu nünuInmüIn wune wuyuu
SIfIujeڤewuI kunüIIushI Nuumán.
NnojoIshI uIuwutuunüIn numüIn nu
uyuuIshIIkunu suIuڤu IsfueI.
28
੅Ottu nu wuyuukunu yuu suIuڤu
tü ekIfujüIeekut, üttujuusü muڤI
nuuڤIn sütümu tü nümukut Jesús
numüIn.
29
੅NutumuujuukuIuku
Iucus੄4
152
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
sünuIn nujütüIn Jesús suIuڤujee tü
pueuIokot soIumüIn wune numünu,
süpüIu nuڤttüInjuchIn nüchIkI
mmoIuڤumüIn.
30
੅Ottu müshIu Jesús,
nüIutukuIuku pusunuInpünuu nunuIn
nu wuyuukunu sünuIn nuڤunüIn
numuڤunujee.
Ajuittinnüsü wane yo!ujaa
nütüma 3esús
31
੅OڤunüshI joo Jesús Nuzufetjee
chumüIn suIuڤumüIn tü pueuIokut
Cupefnuum chuڤuyu suIuڤu tü
mmukut GuIIIeu. Je soڤu tü kuڤI
neemefuukut oڤu nu judíokunu,
oڤttüshI nIu sünuIn ekIfujuu tü
wuyuukoIüIfuu chuڤuyu.
32
੅Süku
uIuwutuuushIn nIu nütümu MuIeIwu
süpüIu ekIfujuu, ponusü muڤI nuuڤIn
nu wuyuukunu tü nüküjukut numüIn.
33
੅EetuuIukuIuku wune wuyuu
suIuڤu tü ekIfujüIeekut, kuIeڤefuڤushI
yoIujuu. SuڤwuutukuIuku joo tü
yoIujuukuIüIfuu nüIeڤefuڤukut chI
wuyuukuI sünuIn emetuIuIn sünüIkI
nümüIn Jesús:
34
੅÷AIuڤuIeekuIjuڤu tuyu pütümu
Jesús, pIukuI chI NuzufetjeڤewuIkuI.
Tutüjuu uuڤuchI pIu sünuIn pIuIn
uneekuushIn nütümu MuIeIwu.
¿JumüInjutü wukuuIppu pütümu?
¿Püjütujunutuuku wuyu yuujee?
÷sümukuIuku.
35
੅NüchIujuukuIuku jooIuڤu Jesús tü
yoIujuukut:
÷Koڤutu pIu. PujuIttu yuIujee nuuIIu
chI wuyuukuI ÷nümukuIuku sümüIn.
SujuIttukuIuku joo tü yoIujuukut
nuuIIu chI wuyuukuI sünuIn sujutüIn
nIu mmoIuڤu pusunuInmüIn sünuIn
tü wuyuukoIüIfuu, sümuu nnojoIIn
neewuuIn nIu sütümu.

੅Ottu nu
wuyuukunu nupüshuu, ponusü
muڤI nuuڤIn tü neڤfukut sünuIn
nuushujuujIfuuIn:
÷¿KusushIkuI wuyuu chI
JesúskuI? IuüIuushI nIu suuIIu
tü yoIujuukuIüIfuu je kojutüsü
nünüIkI sütümu wunuu sümuu
nujuIttIfüIn shIu süIeڤefuڤujee wuyuu
÷numukuIuku.
37
੅ShIusu süchIkIjee tIu,
yootüsü nüchIkI Jesús suInküIn
tü pueuIokuIüIfuu süڤütpünuu
Cupefnuum.
Wainma wayuu niiyajüin 3esús
38
੅OڤunüshI joo Jesús suIuڤujee tü
ekIfujüIeekut eemüIn nIpIu SImón,
eejutkuIuku tü nImeshIkut SImón
sünuIn uyuuIIn sütümu uupuwuu.
MuyeInsü muڤI. Je uchuntünüsü
nümüIn Jesús nutümu nu wuyuukunu
nIIyujüInjutüIn shIu numüIn.
39
੅NüfütkuukuIuku joo sünuInmüIn
tü uyuuIsükut. NuuwuIeڤefukuIuku
tü uyuuIIIkut suuIIu süku nünüIkI.
SuumutüItpu joo tü sütukut. Je süku
unuItpuIn shIu, utumuumuutüsü
sünuIn shIkIfüIn nu shIڤIyoukunu.
40
੅Je motsopu kuڤI, uIüڤüjünüsü
wuInmu wuyuu eekuI uyuuIIn
nünuInmüIn Jesús, sümuu uyuuIII
eekuI eeIn neڤe. Ottu Jesús,
nIڤItuuIn nujupü nuuڤu wuneڤewuIfe
nukuu. AnukuIuku nupüshuu.
41
੅Je
ojuIttInnüsü yoIujuu süIeڤefuڤujee
wuyuu wuInmu nütümu sünuIn
suڤwuutüIn muڤI:
÷PIu chI NüchonkuI MuIeIwu.
Ottu Jesús, nüchIujuuIn tü
yoIujuukuIüIfuu suuIIu suushujuuIn
nüchIkI, süku sütüjuuIn nuuڤu sünuIn
nIuIn CfIsto chI NüneekujuIukuI
MuIeIwu.
42
੅Je mupu juڤyuumüIn, oڤunüshI
Jesús suIuڤujee tü pueuIokut
chuu eefe yüütüüIIn. Ottu
tü wuyuukoIüIfuu, nuchujuu
uchIkIchI nIu. Je shIusu nuntupu
Iucus੄4
153
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nünuIn, nemeڤejüIn nuuڤIn shIIڤIfee
mukuteeIn nIu numuu.
43
੅AsouktüshI
Jesús:
÷AcheküshI tuküjüInjuchIn
tü pütchI unusükut suIuڤupünuu
tü pueuIokut süpüshuu, süchIkI
nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu, süku shIuIn ujütünüIn
upüIu tuyu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
44
੅ShIusu süchIkIjee tIu, uyutshI
Jesús sünuIn uküjuu nüchIkI MuIeIwu
suIuڤupünuu tü ekIfujüIeekuIüIfuu
chuڤuyu GuIIIeu.
Oڤttüshi 3esús sünain
aneekaa na wayuu
RڤXQDMDQDNDQDQPDD
5

1
੅Je soڤu wune kuڤI, eeshI Jesús
shuڤwutüIn sotpuڤu tü puIuukut
Genesufet sümuu wuyuu wuInmu
yentuuwuIn shIIڤIfee suupeeIn
nünüIkI MuIeIwu.
2
੅NIڤfüIn pIumusü
unuu muIuڤusot sotpuڤu tü wüInkut,
tü upütünukut yuIu nutümu nu
oIojüshIIkunu jIme sünuIn ushIjuwuu
nukusüIn.
3
੅OڤotooshI joo Jesús
suIuڤu wuneesIu tü unuukut, tü
nuڤunuuInkut SImón Pedfo. ¨AnushI
pujutuIe süchIkI tü peڤejenukut
tumuu yuIu pejechon shIfokumüIn
tü puIuukut", müshI nIu nümüIn.
OjoyoIooshI joo Jesús sünuIn
nIkIfujüIn tü wuyuukuIüIfuu yuukut
sotpuڤu tü puIuukut sünuIn yuuIn nIu
suIuڤu tü unuukut.
4
੅ShIusu kefuupu
Jesús süchIkIjee nIkIfujüIn nu
wuyuukunu, nuushujuukuIuku nümuu
SImón:
÷AnushII müIeku woڤunuIe
chuڤuyu eefe oڤttüIn tü puIuukut
süpüIu jujutüInjutüIn tü jukusüInkut
chumüIn süpüIu oIojoo jIme
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
5
੅NüsouktukuIuku SImón:
÷EkIfujüIkuIee, oIojüshII wuyu
wuneepIu suڤwuIpu. MusItsuIII
wuyu sünuIn jIme. Ottu suuڤu
pIuIchIpuIn müIn tumüIn, wujuteefü
tü wukusüInkut süchIkuu
÷ nümukuIuku SImón.
ô
੅ShIusu nujutukuIuku tü
nukusüInkut shIfokumüIn tü
puIuukut, kusItkuIuku nuyu
jIme wuttu suuIIn. Je süku
pejechoIn süpüIu süchutujuuIn tü
nukusüInkut süpüIeefuu tü jImekut,
7
੅neenukujuukuIuku nu wune
nutünujutkunu suIuڤukunu tü wune
unuukut süpüIu nukuuIIIjuInjunuIn
nuyu. Je süntupu tü unuukut
sümuu nepIfujüIn shIu jIme,
emefoteemutüsü joo tü unuu
pIumusükuIüIfuu shIfokumüIn tü
puIuukut sütümu suuwuIn tü jImekut.
8
੅Ottu müshIu SImón Pedfo, nIڤfupu
tü jImekut, nuڤwuchIfuukuIuku
nümüIutuڤumüIn Jesús sünuIn
nümüIn nümüIn:
÷SenyotkuIee, wuyuu kuuInjufuI
tuyu. AnushI püpütüIe tuyu tumüIwu
÷nümukuIuku nümüIn.
9
੅MüshI tüü, süku ponüIn muڤI
nuuڤIn tü nusItkut sünuIn wuttuIn
suuIII, ukuڤuyu nuuڤIn nu eejunukunu
nümuu suIuڤu tü neڤejenukut,
10
੅ukuڤuyu nuuڤIn Jucobo ooڤuIuku
Juun, nu nüchooInkunu Zebedeo, nu
nütünujutkunu SImón suIujunukunu
tü wune unuukut. NümukuIuku
jooIuڤu Jesús nümüIn SImón:
÷Nnojo mmoIüIn pIu teemu
suuڤu kuuInjufuIIn pIu. Muu uku
oIojüIIn pIu jIme, okotchujeechI
joo pIu wuyuu tumüIn süpüIu
suupujüInjutüIn tunüIkI.
11
੅ShIusu süchIkIjee nuntIfüIn tü
pIumusükut neڤejenu sotpuڤumüIn
tü puIuukut, nupütüIn süpüshuu tü
Iucus੄4 ,੄ 5
154
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nukofoIokot süpüIu oڤunuu nümuu
Jesús.
Eiyajünüshi wane wayuu ajaڤtta atachi
12
੅Je soڤu wune kuڤI, untüshI Jesús
suIuڤumüIn wune pueuIo eefe wune
wuyuu muyeInshI sütümu ujuڤttuu
utu. Je nIڤfupu Jesús, ufütkuushI nIu
nünuInmüIn sünuIn puIustuIeeIn nIu
yuu nümüIutuڤu sünuIn nüchuntüIn
nümüIn:
÷SenyotkuIee, müInku pücheküIe,
pIIyuju tuyu ÷nümukuIuku chI
wuyuukuI.
13
੅NIyufuIukuIuku joo nütünu Jesús
nünuInmüIn chI uyuuIshIkuI sünuIn
nuupuuIn nIu:
÷TucheküIn süpüIeefuu
unuInjuchIn pIu ÷nümukuIuku
nümüIn.
AnuIchIpu joo chI wuyuukuI.
NnojoIüItpu ujuڤttüIn tü nütukut.
14
੅AushujuushI joo Jesús nümüIn chI
wuyuukuI nüchIkuu:
÷Ottu müshIu jooIuڤu, nnojo
püküjuIn sümüIn wuyuu püchIkI
sünuIn teIyujüIn pIu. Puڤunu
puIujunu eemüIn chI sucefdotekuI
süpüIu pIIڤIyutüInjutüIn nümüIn
tü pütukut süpüIu nuupüInjutüIn
nümüIn MuIeIwu tü müfüt
ouktujutkut suuڤu unuIchIpuIn pIu,
muu uku tü nuIuwutuukut unuIn
MoIses puuIu sümuIwu. Je sükujee
tIu, sütüjuujeechI uuڤu pIu wuyuu
sünuIn unuIchIpuIn pIu süpüIu
suڤukuInjuchIn pIu püchIkuu ÷
nümukuIuku Jesús nümüIn.
15
੅AڤwuIukujuusü muڤI nüchIkI
Jesús suInküIn mmukut, muyuusüje
koڤutüIn chI wuyuukuI. Ayutsü
untupuutüIn wuyuu wuInmu
nünuInmüIn shIIڤIfee uupujuu
tü nIkIfujukut unuIn je shIIڤIfee
shIIyujünüIn nütümu.

੅Ottu Jesús,
oڤunuwuIshI nümüIwu suڤukujee tü
wuyuukoIüIfuu chuu eefe yüütüüIn
süpüIu uushujuwuu nümuu MuIeIwu.
Eiyajünüshi wane wayuu
oukta asaڤachi
17
੅Je soڤu wune kuڤI, wunuu sümuu
nIkIfujüIn Jesús tü wuyuukoIüIfuu,
eeshII wune wuyuuIfuu fufIseo
ooڤuIuku nu kufuIouktumuujunukunu
joyojoyoIüIn suڤuku tü
wuyuukoIüIfuu. AntüshII nuyu
sünuIn eڤfujuu nuuڤu Jesús suIuڤujee
tü pueuIokuIüIfuu suIuڤu tü
mmukut GuIIIeu je Judeu ooڤuIuku
chujee JefusuIenjee. Ottu müshIu
Jesús, püIuIchIpu nIu nütümu
MuIeIwu süpüIu eIyujuu wuyuu.
18
੅NuntukuIuku wune wuyuuIfuu
sünuIn nuIüڤüjIfuuIn wune wuyuu
uyuuIshI süku süI shIIڤIfee neڤItuuIn
nIu nümüIutuڤumüIn Jesús shIIڤIfee
nIIyujeeIn nIu. Ouktu usuڤuchI,
ouktu utünuchI. Ottu sünuIn
nekefotIfüIn nIu soڤuIuڤupünuu tü
mIIchIkut,
19
੅Isusü nuchIkI süku
wuInmuIn tü wuyuukoIüIfuu
soڤuIuڤu. NuIIIkujuukuIuku
nümuu chI wuyuukuI chuu
süfuIoڤumüIn tü mIIchIkut, süpüIu
nuukutüInjutüIn süfuIoڤujee
süpüIu nushukutIfüInjuchIn
nIu pusunuInpünuu sünuIn tü
wuyuukoIüIfuu nümüIutuڤumüIn
Jesús.
20
੅Nütüjuupu Jesús suuڤu
nunouIu nu wuyuukunu, uushujuushI
nIu nümüIn chI uyuuIshIkuI:
÷TuwuIuchee, tuIutIfüItpu
puuInjuIu puuIIu ÷nümukuIuku
nümüIn.
21
੅Ottu nu fufIseokunu ooڤuIuku
nu kufuIouktumuujunukunu,
müsü nuuڤIn: ¨¿JufuIkuI wuyuu
chI eڤfüIyuuku uuڤIn wuyumüIn
süpüIeefuu nünüIkI nümüIn
Iucus੄5
155
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
MuIeIwu? NnojoIshI jefuIn MuIeIwu
sünuIn nIuIn uInküIn nümüIwu
uIutIfuu suuInjuIu wuyuu".
22
੅Ottu müshIu Jesús, süku
nIyuuwutüIn suuڤu tü suIuڤukut
nuuڤIn, usouktüshI nIu numüIn:
÷¿JumüshII jIu mojukuڤu jünüIkI
tumüIn suIuڤu juuڤIn?
23-24
੅Je wunuu
sümuu tumüIn nümüIn, ¨TuIutIfüItpu
puuInjuIu puuIIu", nnojoIshI jütüjuuIn
uuڤu tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
sünuIn IuüIuuIn süpüIu uIutIfuu
suuInjuIu wuyuu. Ottu müsIu jooIuڤu,
jütüjuweechI uuڤu tuyu sünuIn
IuüIuuIn süku tumeechIn nümüIn,
¨PüshuڤwuIuu wufuIttuIwu pIu".
AushujuushI joo Jesús nümüIn chI
ouktu usuڤuchIkuI:
÷PüshuڤwuIuu, püIüڤüjuu puڤuIu,
puڤunu pIpIuIuڤumüIn ÷nümukuIuku
nümüIn.
25
੅AshuڤwuIuumuutüshI joo chI
wuyuukuI suڤupuIu tü wuyuukoIüIfuu
süpüshuu. NuupuuIn tü nuڤuIukut
puIustukut uuڤu puuIu nIu sünuIn
nuڤunüIn nIpIuIuڤumüIn sünuIn
nuڤwuujüIn chI MuIeIwukuI.

੅PonokuIuku muڤI suuڤIn tü
wuyuukoIüIfuu tü shIڤfukut sünuIn
muu:
÷AnushuutuIeesIu muڤI tü
kusu weڤfukut soڤukuڤI tüü, tü
nnojotkut weڤfupüڤüIn puuIuInku
÷numukuIuku sünuIn nuڤwuujüIn
MuIeIwu.
Ounejaanüshi Leví nütüma 3esús
27
੅ShIusu mupu süchIkIjee tIu,
sünuIn nuڤunüIn Jesús yuIujee,
eeshI nüpüIu wune wuyuu joyotüIn
eefe nIڤyutuuIe kunüIIushI Ieví.
OkotchujüI neefü nümüIn chI
süIuüIushIkuI mmu.
÷AnushI tumuutuIuI pIu ÷
nümukuIuku Jesús nümüIn.
28
੅NüshuڤwuIuukuIuku joo Ieví
sünuIn nüpütüIn nIڤyutuuIn süpüshuu
süpüIu oڤunuu nümuu Jesús.
29
੅ShIusu süchIkIjee tIu,
neenukukuIuku Ieví wuInmu
wuyuu nIpIuIuڤumüIn sünuInmüIn
wune ekuwuu nütümu nüpüIu
Jesús. Je nuڤuku nu wuInmu wuyuu
eküshIIkunu, eeshII wuInmu nu
okotchujüIIIkunu neefü nümüIn
chI süIuüIushIkuI mmu.
30
੅Ottu
nu wuyuukunu fufIseokunu je nu
kufuIouktumuujunukunu eekuI
fufIseoIn, ejejefuushII nuyu nojuunu
nu nIkIfujüInkunu Jesús sünuIn
mojuIn nunüIkI numüIn:
÷¿JumüshII cheje eefu nekuukuڤu
numuu nu eekunu kuuInjufuIIIn,
muu uku nu okotchujüIIIkunu neefü
nümüIn chI süIuüIushIkuI mmu?
÷ numukuIuku numüIn.
31
੅NüsouktukuIuku joo Jesús
neڤIpujee:
÷Wune wuyuu eekuI nnojoIüIn
uyuuIIn, nnojotsü cheڤojuuIn
tottooIu sümüIn. ShIu cheڤojuuku
umüIn eekuI uyuuIIn.
32
੅Ottu müshIu
tuyukuI, untüshI tuyu suڤukumüIn
wuyuu süpüIu uchujuwuu süchIkI
eekuI kuuInjufuIüIn shIIڤIfee
sükutuIuuIn suuIIu suuInjuIu.
NnojoIshI tuyu untüshIn süpüIu
uchujuwuu süchIkI eekuI muuInjuIuIn
suuڤIn numüIn ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
Asakinnüshi 3esús sooڤopünaa
tü aamüjaakat
33
੅NuushujuukuIuku joo
nu fufIseokunu ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu nuchIkuu
nümüIn Jesús:
÷Nu nIkIfujüInkunu Juun,
uumüjupüڤüshII nuyu wunuu sümuu
nuchuntüIn nümüIn MuIeIwu,
Iucus੄5
156
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
muuڤuyu uku nu wekIfujüInkunu
wuyukunu fufIseokunu. ¿Jumukuڤu
joo nu pIkIfujüInkunu nnojoIIIkuڤu
nuumüjüIn? AyutshII nuyu sünuIn
ekuu ÷numukuIuku nümüIn Jesús.
34-35
੅NüsouktukuIuku Jesús
neڤIpujee sünuIn nIkIfujüIn nuyu
süku sukuuIppu tü kusu eڤnnukut
suInküIn mmu sünuIn nümüIn
numüIn:
÷Tü wuyuu untukut sünuIn
shIkIIfu wune kuڤwuyuusee, unusü
tuIutüIe suuڤIn sümuu nnojoIüIn
mojuIn suuڤIn wunuu sümuu eeIn
chI kuڤwuyuuseshIkuI numuu. Je
jooIuڤu, süku eeIn tuyu numuu nu
tekIfujüInkunu, unusü tuIutüIe
nuuڤIn. AIuڤujusu mupu tukutuIuupu
nouIIu, eeshII süpüIu nuumüjüIn
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.

੅NümukuIuku numüIn:
÷Nnojotsü unuIn müIeku
shIڤyotoonüIe wune shIڤIpu kuIuuIu
eekuI jeketüIn süpüIu ekeIttIujünuu
süku wune usheڤIn eekuI IuüIuuIn.
Amojujuujeefü süpüshuu wunuu
sümuu süshIjuunüIn süku
süsüküIjuweefüIn. Akuujuu jIukunu,
nnojotsü unuIn musütuujuIe jIu
sünuIn tü jünoujukut puuIu wunuu
sümuu jünoujuIn tü pütchI jeket
tekIfujukut unuIn.
37
੅Muuڤuyu uku
wune wIIno. MüIeku süIuڤunnüIe
wune wIIno eekuI suushüڤüjünujutüIn
suIuڤu wune puuڤutu eekuI IuüIuuIn,
eesü süpüIu süchutujuuIn tü
puuڤutukut sütümu jushüڤüpu.
AmüIouIeefü tü wIInokot ooڤuIuku
tü puuڤutukut.
38
੅ShIڤItuuneekuIuku
wune wIIno eekuI suushüڤüjünujutüIn
suIuڤu wune puuڤutu eekuI jeketüIn.
39
੅ChI eekuI nüsüIüIn wune usüüshI
eekuI jushüڤüIn, nnojotsü nuuڤIn
sünuIn eekuI nnojoIüIn jushüڤüIn,
süku kIڤfuIn nümüIn usuu tü
jushüڤüsükut. Akuujuu jIukunu
fufIseokunu, kIڤfuIfü juuڤIn sünuIn
tü ekIfujünukut unuIn jIu nutümu
nu jutuushIkunu ottu jIyouktüIn tü
tekIfujukut unuIn ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
Eiyajüshi 3esús soڤu tü kaڤi
neemeraakat oڤu na judíokana
ô

1
੅Soڤu tü kuڤI neemefuukut oڤu
nu judíokunu, uwufuIIjuushI
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu
suIuڤu wune wopu pusunuInpünuu
sünuIn wune yüüju. Je nu
nIkIfujüInkunu, nusüfüttupünuuIn
wune uڤttIee kunüIIukut ¨tfIgo"
sünuIn nushuIejüIn shIu.
2
੅Ottu nu
fufIseokunu, süku müIn uku suuڤIn
wune uڤyutuwuu tü nuuڤInfukut
nu nIkIfujüInkunu Jesús nuushIn,
numukuIuku numüIn:
÷SuushIn tü nüshujukut MoIses,
nnojotsü unuIn süpüIu juuڤInfüIn
tIu soڤu tü kuڤI weemefuukut
oڤu ÷numujuukuIuku numüIn nu
nIkIfujüInkunu Jesús.
3
੅AsouktüshI Jesús jooIuڤu numüIn
suuڤu nnojoIüIn kuuInjuIuuIn tü
nuuڤInfukut nu nIkIfujüInkunu
nuujüIn:
÷Soto juuڤIn tü nuuڤInfukut DuvId
puuIu sümuIwu wunuu sümuu
uIIn jumü nümüIn je numüIn nu
nütünujutkunu.
4
੅EkefotshI nIu
suIuڤumüIn tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu wunuu sümuu shIڤItuunüIn
tü pun uupünujutkut nümüIn
MuIeIwu. Tü punkut nuushIn
MoIses, nnojotsü shIkuڤuIn
sümüInjutüIn wuyuu eekuI eeIn
neڤe. Nuyu eküInjunuku numüIwu,
nu sucefdote judíokunu. Ottu
DuvId, nuupuuIn tü punkut sümuu
nIküIn, je nuupüIn süpüshI numüIn
nu nütünujutumuyuukunu. Je
Iucus੄5 ,੄ 6
157
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nnojoIIIshII süsuIuIn nuyu tü
nuuڤInfukut nütümu MuIeIwu.
5
੅TuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
tuyu IuüIuushIku suuڤu tü kuڤI
sheemefuukut oڤu wuyuu. Je
sükujee tIu, nnojoIIIshII kuuInjuIuIn
nu tekIfujüInkunu suuIIIjee tü
nuuڤInfukut ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
ô
੅Je soڤu wuneڤeyu sükuIIu
eemefuwuu, ekefotshI Jesús süpüIu
ekIfujuu suIuڤumüIn tü ekIfujüIeekut
tü judíokuIüIfuu. EejuchIkuIuku
nüpüIu wune wuyuu joso ujupüchI, tü
nujupü nIkIukut.
7
੅Je nu fufIseokunu
numuu nu kufuIouktumuujunukunu,
süku nuupeeIn nIkII Jesús, eekuIuku
muڤI nuuڤIn nüpüIu müIeku nIIyujüIe
soڤu tü kuڤI eemefuunukut oڤu,
shIIڤIfee ¨KuuInjufuI nIu süku
nIڤyutuuIn soڤu tü kuڤI eemefuunukut
oڤu sünuIn nIIyujüIn wune wuyuu"
numüInjunuIn sümüIn wuyuu.
8
੅Ottu
Jesús, süku nütüjuuIn suuڤu tü
jüIüjukut nuuڤIn,
÷PüshuڤwuIuu yuIu pusunuInmüIn
sünuIn tü wuyuukoIüIfuu
÷ nümukuIuku nümüIn chI wuyuu
joso ujupüchIkuI.
NüshuڤwuIuukuIuku joo
chI wuyuukuI yuIu yuIuuIu.
9
੅NümukuIuku joo Jesús numüIn nu
wuyuukunu sünuIn nüchIujuuIn nuyu:
÷SuujüIn tü nüshujukut MoIses,
¿kusu unuku süpüIu wuuڤInfüInjutüIn
soڤu tü kuڤI eemefuunukut oڤu?
¿Anusü müIeku wuuڤInfüIe tü
kusu eekuI unuIn? ¿ShIutuupu
eekuI mojuIn? ¿Anusü müIeku
wuuڤInmujüIe wuyuu suuIIu ouktuu?
¿ShIutuupu unuIn woڤutüIe suuڤIn?
10
੅NIIfukuukuIuku Jesús numüIn
nu wuyuukunuIfuu nupüshuu sünuIn
nümüIn nümüIn chI uyuuIshIkuI:
÷Puwustu tü pujupükut.
Je sünuIn nuuڤInfüIn tü
uIuwutuunukut unuIn nIu, unuIeڤeItpu
tü nujupükut.
11
੅Ottu nu fufIseokunu
je nu kufuIouktumuujunukunu,
uushIchIjuushII muڤI nuyu
nümüIn Jesús sütümu tIu. ¨¿Kusu
wuuڤInfüInjutku nüku?", müshII nuyu
sünuIn uushujuujIfuwuu.
Aneekünüshii na po!ookana
piammüin A!uwataaushikana
12
੅OڤunüshI Jesús soڤu wune kuڤI
suuڤumüIn wune numünu süpüIu
uushujuwuu nümuu MuIeIwu.
EeshI nIu sünuIn nüsIfuڤIfüIn
uIkut tIu sünuIn uchuntuu nümüIn.
13
੅ShIusu juڤyuupu, neenuküIn nu
nIkIfujüInkunu nünuInmüIn süpüIu
nüneeküInjunuIn poIoo pIummüIn
nuڤukujee. NIڤItuukuIuku joo nunüIIu
¨AIuwutuuushI" münüIn, süku
nuIuwutuuInjunuIn nuyu sünuIn
uküjuu nünüIkI sümüIn wuyuu.
Anuu nunüIIu nu
AIuwutuuushIkunu:
14
੅SImón, chI
eڤItuunukuI unüIIu PedfoIn nütümu
Jesús. Andfes, chI nImüIIukuI SImón.
Jucobo, Juun, FeIIpe, BuftoIome,
15
੅Muteo, je Tomás. Jucobo chI
nüchonkuI AIfeo. SImón, wune
noڤutku nu wuyuukunu kunüIIukunu
ZeIote.

੅Judus nüchonkuI Jucobo.
Je Judus IscufIote chI uupüInjuchIkuI
nIkII Jesús.
Na anakuaippa!iikana naashin 3esús
17
੅SüchIkIjee tIu, ushukutüshI
Jesús suuڤujee tü numünukut
numuu nu poIooshIIkunu pIummüIn
eemüIn wune unouI eefe wuInmuIn
nu nIkIfujüInkunu ottu wuyuu
wuttu suuIIn suIuڤujee süpüshuu
tü mmukut Judeu, ooڤuIuku
JefusuIen, ooڤuIuku sotpuڤujee
puIuu suIuڤujee tü pueuIokut
Iucus੄6
158
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
TIfo ooڤuIuku SIdón.
18
੅Antüsü tü
wuyuukoIüIfuu nünuInmüIn Jesús
shIIڤIfee suupujeeIn nünüIkI je
shIIڤIfee shIIyujünüIn tü uyuuIIIkut
suuIIu nütümu. Nu wuyuu eekunu
müIIuIn sütümu kuIeڤefuڤuwuu
yoIujuu, eIyujünüshII nuyu nütümu.
19
੅AfütkuushII nu wuyuukunu
nupüshuu nünuInmüIn Jesús shIIڤIfee
nepetteeIn nIu süpüIu unuInjunuIn
nuyu nütümu, süku nutüjuuIn nuuڤu
sünuIn püIushIn nIu je sünuIn
nIIyujüIn wuyuu wuInmu.
20
੅EIfukuushI joo Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu sünuIn nIkIfujüIn
nuyu noڤupuIu nu wuyuukunu
nupüshuu:
¨AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu
müIIukunu jooIuڤu,
süku jIkefoteenuIn chumüIn
eefe nuIuwutuuIn MuIeIwu.

21
AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu uIkunu
umüIn jooIuڤu jumü,
süku emIfeenuIn jIu soڤu
kuڤIkut tIu,
je jIukunu uڤyuIujukunu jooIuڤu,
süku jüsIfujeenuIn soڤu tIu.

22
AnutuڤuIeeshIIjuڤu muڤI jIu
shIڤfukunu umüIn wuyuu
jooIuڤu
suuIIIjee unoujuu tunuIn
tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu,
muyuusüje kunuIn jIu suuڤIn
wuyuu,
muyuusüje süjünujuuIn jIu wuyuu
sünuIn mojuIn sünüIkI
jümüIn,
ottu müIeku shIyouktüIe jIu
suuڤu mojuIuuIn jIu suujüIn.
23
੅¨Meefü jukuuIppu uku
nukuuIppu nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu puuIu sümuIwu sünuIn
neڤnnüIn umüIn nutümu nu
jutuushIkunuIfuu. Ottu jIukunu soڤu
tü kuڤI müIIeenukut oڤu jIu sütümu
wuyuu, tuIutu jIu süku süpüshuu
juuڤIn, süku jütüjuuIn nuuڤu chI
MuIeIwukuI sünuIn nüsüIujüInjutüIn
kusu unushuutukut jümüIn chuu
IIpünuu eefe nIu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
24
੅AushujuushI joo Jesús numüIn nu
wuyuukunu nupüshuu:
¨Nu wuyuu eekunu wushIfüIn
juڤuku,
'AIshuڤujuu', meenu nuyu, süku
kusuIujuneefüIn numüIn tü
mojusü nuuڤInfukut.
Muyuusüje tuIutüIn nuuڤIn
jooIuڤu sümuu wushIfüü neڤe,
mojeefü nuuڤIn soڤuweenu
wune kuڤI.

25
Je nu wuyuukunu eekunu
emIfuIn juڤuku muuڤuIu yuu,
mojeefü muڤI nuuڤIn, süku
uIjeefüIn jumü numüIn.
Ottu nu usIfujukunu,
'AIshuڤujuu', meenu nuyu, süku
nuڤyuIujeenuIn suuIII mojuu
uuڤIn.


Je jIu kojutkunu sütümu wuyuu
süpüshuu, juIIu jIu tuIutuju
uuڤIn sütümu tIu.
Anukuju sotüIe juuڤIn nuchIkI
nu nünüIkImuujunuyuukunu
MuIeIwu sümuIwu puuIu
kojutkunu sütümu tü
jutuushIkuIüIfuu sooڤopünuu
nuküjuIn uIuwuu. Ottu
noڤuIuڤu MuIeIwu, mojutsuIII
nuyu".
Ekirajünüshii sünain a!injanain
na nüڤünüükana napü!a
27
੅AushujuushI Jesús nüchIkuu
numüIn nu nIkIfujüInkunu noڤupuIu
nu wuyuukunu nupüshuu: ¨JIu
uupuukunu tü tumukut, unushII
uIfe jüpüIu nu jüڤünüükunu, sümuu
Iucus੄6
159
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
jükuuIIIjuIn nuyu, muyuushIIje
kunuIn jIu nuuڤIn.
28
੅Je unushII
jücheküIe tü unusükut nupüIeefuu
nu mojukunu unüIkI jümüIn, sümuu
jüchuntüIn nümüIn MuIeIwu nuuڤu,
muyuushIIje eڤfüIIIn wuyumüIn
jümüIn.
29
੅MüIeku süsheڤetünüIe
juڤupünuu sütümu wuyuu, unusü
müIeku nnojofuIe jüchekujüIn
shIu. ShIu unuku uIuڤu müIeku
jujununtuuIe süpüIu süsheڤetünüIn
tü wune. Je müIeku süsütünüIe tü
jüsheڤInkut, unusü müIeku juuڤuIuuIe
tü wuneڤeyu süpüIuyu.
30
੅Je nümüIn
chI eekuI cheڤojuuIn kusu nümüIn,
jüsüIuju nümüIn. Je nümüIn chI
usütukuI jükofoIo juuIIu, nnojo
jüsütüIn süchIkuu nuuIIu.
31
੅Anusü
müIeku juuڤInfüIe tü unusükut
sümüIn wuyuu, muu uku jücheküIn
suuڤInfeeIn tü unusükut jümüIn.
32
੅¨MüIeku uIfe neڤe jüpüIu tü
wuyuu uIkut upüIu jIu, ¿kusu unuku
uIuڤu tIu nuڤupuIu MuIeIwu? Nu
wuyuukunu nupüshuu, muyuushIIje
kuuInjufuIIIn nuyu, uIsü nupüIu
wuyuu uIkut upüIu nuyu.
33
੅Je
müIeku jükuuIIIjuIe neڤe tü wuyuu
ukuuIIIjukut jIu, ¿kusu unuku
uIuڤu nuڤupuIu MuIeIwu tIu? Nu
wuyuukunu nupüshuu, muyuushIIje
kuuInjufuIIIn nuyu, nuuڤInfüIn
tIu.
34
੅Je müIeku jujuyuujIfüIe neڤe
wuyuu eekuI sütüjuIn uwuIuujuu,
¿kusu unuku uIuڤu nuڤupuIu
MuIeIwu tIu? ShIu suuڤInfuku
neڤe wuyuu süpüshuu, muyuusüje
kuuInjufuIüIn. NujuyuujIfüIn süpüIu
suwuIuujünüInjutüIn süchIkuu.
35
੅AIuڤusu jIukunu, unushII uIfe
jüpüIu nu jüڤünüükunu, muu uku
nuuڤIn chI MuIeIwu MIyoڤushIkuI
muڤI chukuI IIpünuu sünuIn
kumuneeIn sümüIn wuyuu eekuI
kuuInjuIuIn, eekuI nnojoIüIn
suupüIn unuIuڤut nümüIn. Je
müIeku jükuuIIIjüIe nu jüڤünüükunu
sümuu jujuyuujIfüIn nuyu sünuIn
nnojoIIIn jüchekujüIn numüIn
süpüIu nuwuIuujüInjutüIn
süchIkuu, nuyuuwuteenu uuڤu jIu
sünuIn nüchooIn jIu MuIeIwu. Je
usüIujüneenu umüIn jIu wuInmu
kusu unusü nütümu soڤu wune
kuڤI.

੅AnushII müIeku jümüIIujüIe
wuyuu süpüshuu, muu uku nuuڤIn
chI JüshIkuI MuIeIwukuI sünuIn
nümüIIujüIn shIu", nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.
Nnojotsü anain tü ayoojawaakat
tü awa!ayuuka!üirua
37
੅AushujuushI Jesús nüchIkuu
numüIn nu nIkIfujüInkunu noڤupuIu
nu wuyuukunu: ¨Anukuju müIeku
nnojofuIe jIyoujüIn wune wuyuu.
MüIeku juuڤInfüIe tIu, meefIu
jukuuIppu nütümu MuIeIwu. Anukuju
müIeku nnojofuIe juupüIn shIkII
wune wuyuu. MüIeku juuڤInfüIe
tIu, meefIu jukuuIppu nütümu
MuIeIwu. ShIu unuku uIuڤu müIeku
motüIe juuڤIn suuInjuIu wuyuu
eekuI kuuInjuIuIn juuIIu, süpüIu
motüInjutüIn nuuڤIn MuIeIwu tü
juuInjuIukut nuuIIu.
38
੅AnushII
müIeku jüsüIujüIe sümüIn wuyuu
eekuI cheڤojuuIn kusu sümüIn. Je tü
cheڤojuukut jümüIn, usüIujüneefü
nütümu chI MuIeIwukuI sünuIn
wuInmushuuteefüIn shIu. Akuujuu
müIeku mutüjüInfe usüIujuu jIu
sümüIn wuyuu, meefIu jukuuIppu
nütümu MuIeIwu. MusüIujuujeenu
umüIn jIu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
39
੅EkIfujüshI joo Jesús süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnukut suInküIn
mmu: ¨MüIeku nuڤunInnüIe wune
wuyuu eekuI moڤuIn nütümu
Iucus੄6
160
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wune eekuI moڤuInyu, eeshII
süpüIu nojunuujIfuuIn suIuڤu
IshI.
40
੅Wune wuyuu, nüshutupu
tü ekIfujünukut unuIn nütümu chI
ekIfujüIkuI, shIeefü nIkIfujuku
unuIn tü ekIfujünukut unuIn nIu
puuIu", nümukuIuku numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
41-42
੅¨JIu uyoojuukunu wuneepIu
nu juwuIuyuukunu, müshII uku jIu
nuuڤIn wune wuyuu eekuI nIڤfüIn
yufüttüsü suIuڤu noڤu chI nuwuIukuI
sünuIn 'TuwuIuu, unushI tuyuڤfuIe tü
yufüttüsükut suIuڤujee poڤu' sünuIn
nümüIn nümüIn. Ottu nnojotsü
nütüjuuIn uuڤu sünuIn eeIn wune
suڤutu wunuڤu suIuڤu tü noڤukuIIu
muڤI. JIukunu pIumukunu ukuuIppu,
müIeku juuڤuIuuIe suuIIu kuuInjuIuu,
juunteefü jIIڤIyutüIn numüIn nu
juwuIuyuukunu sünuIn kuuInjuIuIn
nuyu", nümukuIuku Jesús.
Tü süchonkot wane wunuڤu
43
੅AushujuushI Jesús jooIuڤu
nüchIkuu numüIn nu nIkIfujüInkunu
noڤupuIu nu wuyuukunu: ¨Wune
wunuڤu eekuI shIkuujünüIn uchoIn,
nnojotsü kuchoIn eekuI mekuujuuIn.
Ottu wune wunuڤu eekuI mekuujuuIn
süchon, nnojotsü kuchoIn eekuI
shIkuujünüIn.
44
੅MüIeku shIڤnnüIe
süchon wune wunuڤu, utüjuuneefü
uuڤu kusuIn kuchoIn. Tü süchonkot
tü hIguefukut, nnojotsü utpujünüIn
sünuInjee wunuڤu eekuI keImseIn,
je tü uuwukut, nnojotsü utpujünüIn
sünuInjee wunuڤu eekuI eeIn neڤe.
45
੅Akuujuu nuuڤIn wune wuyuu eekuI
nüküjüIn wuneepIu kusu unusü,
wutüjuu uuڤut sünuIn shIuIn suIuڤuIn
nuuڤIn tü unusükut, süku wuupüIn
shIu nüküjüIn. Akuujusu wune
wuyuu eekuI nüküjüIn wuneepIu
tü kusu mojusükot, wutüjuu uuڤut
sünuIn shIuIn suIuڤuIn nuuڤIn tü
mojusükut. Tü suushujuukut wune
wuyuu, shIu tü ojuIttukut suIuڤujee
suuڤIn", nümukuIuku Jesús numüIn.
Nukuaippa wane wayuu kekiishi maڤi

੅AushujuushI Jesús nüchIkuu
numüIn sünuIn nüchIujuuIn nuyu: ¨
'SenyotkuIee, kojutshI pIu wutümu',
¿jumüshII jümukuڤuku tumüIn
sünuIn nnojoIüIn juuڤInfüIn tü
tuIuwutuukut unuIn jIu?
47
੅ChI wuyuu
eekuI nüntüIn tunuInmüIn, sünuIn
nuupujüIn tü tekIfujukut unuIn,
sünuIn nuuڤInfüIn wuneepIu tü
tuIuwutuukut unuIn nIu, ¿kusu muku
uku nIu?
48
੅MüshI uku nIu nuuڤIn
wune wuyuu eekuI yuIuyuIuIn süpüIu
uuInjuu mIIchI. NüpotüIn tü mmukut
süpüIeefuu tü nIpIukut süpüIu
nükumujüInjutüIn shIu suuڤu Ipu. Je
süntupu wune juyu mIyoڤushuutu
sünuInmüIn tü mIIchIkut, nnojotsü
ojuttüIn shIu, süku IcheIn muڤI
sükumujIu.
49
੅Akuujusu chI wuyuu
eekuI nnojoIIn nuuڤInfüIn tü
tuIuwutuukut unuIn, müshIu uku
nIu nuuڤIn wune wuyuu eekuI
mutüjuIn süpüIeefuu uuInjuu mIIchI.
NükumujüIn tü mIIchIkut suuڤu mmu
neڤe sünuIn nnojoIIn nüpotüIn tü
mmukut süpüIeefuu tü nIpIukut. Je
süntupu wune juyu mIyoڤushuutu
sünuInmüIn tü mIIchIkut, ojuttüsü
shIu", nümukuIuku Jesús numüIn.
Tü nünou!akat wane wayuu
sü!aü!ashikai po!oo shikii suru!aat
7

1
੅Je kefuupu nünüIkI Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu
noڤupuIu nu wuyuukunu nupüshuu,
oڤunüshI suIuڤumüIn tü pueuIokut
Cupefnuum.
2
੅EeshI wune süIuüIushI
sufuIuut nnojoIshI judíoIn. Je
chI nüchepchIu kojutkuI nütümu,
Iucus੄6 ,੄ 7
161
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
uyuuIshI, muyeInshI muڤI.
3
੅NIusuڤu
chI süIuüIushIkuI sufuIuut, nuupüIn
nüchIkI Jesús sünuIn nIuIn utüjuIn
eIyujuu wuyuu. NuIuwutuukuIuku
wune IuüIuuyuushIIkunu nuuڤu nu
judíokunu süpüIu nuushujuuInjunuIn
nümuu shIIڤIfee nIIyujeeIn chI
nüchepchIukuI.
4
੅ShIusu nuntupu
nu IuüIuuyuushIIkunu nünuInmüIn
Jesús, nuchuntüIn nümüIn süku
süpüshuu nuuڤIn sünuIn numüIn
nümüIn:
÷KojutshI muڤI chI süIuüIushIkuI
sufuIuut wutümu. Anukuju müIeku
pIIyujüIe chI nüchepchIukuI
5
੅süku
uIIn muڤI wuyu judíokunu nüpüIu
je süku nuuInjIfüIn wumüIn tü
ekIfujüIeekut ÷numukuIuku nümüIn
Jesús.
ô-7
੅Oڤunu müshIju Jesús numuu.
Ottu yuu pejemüIn sünuIn
nIpIu chI süIuüIushIkuI sufuIuut,
nüpunupujukuIuku Jesús wune
nütünujutüIfuu chI IuüIuushIkuI
ujütünukut nünuInmüIn süpüIu
nuküjuInjutüIn nünüIkI nümüIn:
¨EkIfujüIkuIee, nnojoIshI tuyu
oڤunüIn pünuInmüIn, süku nnojoIIn
kusujuchIn tuyu pümüIn, suuڤIn
tumüIn. ¿JumukuuIppuIInjuchIku
joo süpüIu tuntujuchIn pünuInmüIn?
Süku jumüIn, IuüIuuIn pIu suuڤu
uyuuIII. MüIeku püküjuIe neڤe wune
pütchI, tutüjuu uuڤut sünuIn uneechIn
chI tuchepchIukuI sütümu tIu
8
੅süku
tutüjuuIn suuڤu uIuwutuunuu muu
uku tutüjuuIn suuڤu uIuwutuwuu.
MüIeku tujütüIe wune sufuIuut,
oڤunüshI. MüIeku teenuküIe nIu,
untüshI. MüIeku tuIuwutuuIe chI
tuchepchIukuI, nuuڤInfumuutüIn
motsoڤo tü tuIuwutuukut unuIn nIu",
müshII nuyu nümüIn Jesús sünuIn
nuküjuIn nünüIkI chI süIuüIushIkuI
sufuIuut.
9
੅Oponojoosü muڤI nuuڤIn Jesús
sütümu tü nümukut chI süIuüIushIkuI
sufuIuut. AjununtuushI joo sünuIn
nümüIn sümüIn tü wuyuukoIüIfuu
wuttukut suuIIn eekut nümuu:
÷MIyoڤutuuIeejuڤu nünouIu chI
süIuüIushIkuI sufuIuut tunuIn.
NnojoIshI eeIn wune mukuI uku
nuuڤIn sünuIn unoujuu tunuIn,
juڤItukuju neڤe nuڤuku nu wuyuukunu
IsfueIkunu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
10
੅NuIeڤejuukuIuku joo nu
ujütünukunu nIpIuIuڤumüIn chI
süIuüIushIkuI sufuIuut sünuIn
eeIn chI nüchepchIukuI nupüIu.
AnuIchIpu joo nIu.
Katoڤuchi nütüma 3esús
wane ouktüshi
11
੅SüchIkIjee tIu, oڤunüshI Jesús
chumüIn chuڤuyu eemüIn wune
pueuIo kunüIIusü Nuín numuu nu
nIkIfujüInkunu ooڤuIuku wuttu suuIIn
wuyuu.
12
੅Je nüntupu soڤuIuڤumüIn tü
pueuIokut, eesü nüpüIu wune wuyuu
ouktu uڤwuyuuset sümuu wuInmu
wuyuu shIpIujunnuu. OuktüIchIpu
joo chI süchonkuI wuneeshIkuڤIyu
sümüIn. AIüڤüjünüshI nIu
umuuyuupuڤumüIn.
13
੅ShIusu
nIڤfupu chI SenyotkuI tü wuyuukot,
nümüIIujukuIuku shIu.
÷Nnojo pIڤyuIujüIn, muuchee
÷ nümukuIuku sümüIn.
14
੅NüfütkuukuIuku joo Jesús
nünuInmüIn chI ouktüshIkuI.
Je nIڤItuupu nujupü sünuIn tü
uIüڤüjIusükut, ushuڤwuIuushII joo nu
wuyuukunu uIüڤüjushIIkunu.
÷¨PüshuڤwuIuu, wuuڤIfuu", müshI
tuyu müIn ÷nümukuIuku nümüIn
chI ouktüshIkuI.
15
੅Ottu müshIu chI wuyuukuI,
nojoyoIookuIuku sünuIn nuushujuuIn.
Iucus੄7
162
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Ottu Jesús, nümukuIuku sümüIn tü
nIIkut:
÷AnII chI püchonkuI.

੅Ponusü muڤI nuuڤIn nu
wuyuukunu tü neڤfukut. Je
nuڤwuujüIn MuIeIwu:
÷AnushIkuIche muڤI chI
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu
untukuI wuڤukumüIn ÷müshII
wuneeIfuu.
Ottu wune:
÷AntüIchIpu MuIeIwu süpüIu
nükuuIIIjuInjunuIn wuyu
nüpüshIkunu ÷müshII.
17
੅Je tü nuuڤInfukut Jesús nüku chI
ouktüshIkuI, uڤwuIukujuusü süchIkI
sütümu wuyuu chuڤuyu suIuڤu tü
mmukut Judeu je chuڤuyu süڤütpünuu.
Aڤwaajünüshi 3uan nütüma 3esús
18
੅Soڤu wune kuڤI, wunuu sümuu
püfeesuIn Juun chI owoutIsuujüIkuI,
uküjünüsü nümüIn nutümu nu
nIkIfujüInkunu süchIkI süpüshuu tü
nuuڤInfukut Jesús. NeenukukuIuku
Juun pIumushII nu nIkIfujüInkunu
19
੅sünuIn nuIuwutuuIn nuyu chumüIn
nünuInmüIn chI SenyotkuI süpüIu
numüInjunuIn nümüIn: ¨¿ShIImüڤInyu
pIuIn chI uIuwutuuushIkuI nütümu
MuIeIwu süpüIu puڤtteڤefüInjuchIn
wuyuu? ¿Nnojottuupu shIImüIn?".
20
੅ShIusu nuntupu nu nIkIfujüInkunu
Juun nünuInmüIn Jesús, müshII nuyu
nümüIn:
÷AIuwutuuushI wuyu pünuInmüIn
nütümu Juun chI owoutIsuujüIkuI
süpüIu wusukIfüInjuchIn
pIu: ¨¿ShIImüڤInyu pIuIn chI
uIuwutuuushIkuI nütümu MuIeIwu
süpüIu puڤtteڤefüInjuchIn
wuyuu? ¿Nnojottuupu shIImüIn?"
÷numukuIuku.
21
੅Je soڤu kuڤIkuIüIfuu tIu,
eIyujünüsü wuyuu wuttu suuIIn
nütümu, wuyuu eekuI müIIuIn
sütümu uyuuIII je eekuI kuIeڤefuڤuIn
yoIujuu. Je wuyuu wuInmu eekuI
moڤuIn, koڤusü nütümu.
22
੅Je sükujee
tIu, usouktüshI joo Jesús numüIn nu
nüjünuIukunu Juun:
÷Au, shIImüIn tuyuIn chI
uIuwutuuushIkuI nütümu MuIeIwu
süpüIu toڤtteڤefüInjuchIn wuyuu.
Juڤunu jümutu jüchIkuu jüküjuIwu
nümüIn Juun tü jIڤfukut je tü
juupukut uchIkI. Tü wuyuu eekuI
moڤuIn, koڤusü. Tü eekuI musuڤuIn,
kusuڤusü. Tü eekuI sujuڤttüIn sütu,
ushutüsü tü sütukut. Tü eekuI
mucheڤeIn, kucheڤesü. Tü eekuI
ouktüIn, osoڤIfuusü suuڤIn. Je tü
eekuI müIIuIn, uküjünu umüInfü
tuchIkI tuyukuI chI OڤtteڤefüIkuI.
23
੅AnutuڤuIeeshIjuڤu muڤI chI wuyuu
eekuI nnojoIüIn nuuڤuIuuIn suuIIu
unoujuu tunuIn sütümujee tü
uIutukut nümüIn ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
24
੅ShIusuڤu noڤunupu nu
nüjünuIukunu Juun, oڤttüshI
Jesús sünuIn uküjuu nüchIkI
Juun sümüIn tü wuttukut suuIIn
wuyuu: ¨Soto juuڤIn wunuu
sümuu nuwoutIsuujüIn Juun chuu
IsushIIpuڤu. ¿Kusu juڤunuku eeڤIfee
eemüIn nIu? ¿SüpüIu jIڤfüInjuchIn
wune wuyuu eekuI nnojoIIn IotüIn
sünuIn unoujuu? Nnojo.
25
੅¿SüpüIu
jIڤfüInjuchIn wune wuyuu wushIfü
eekuI kusheڤIn kuIuuIu unusü?
Nnojo. Nu wuyuu wushInnuukunu,
nu unukunu usheڤIn, kepIushII
nuyu suIuڤu nIpIu chI süIuüIushIkuI
mmu, nnojoIshII kepIuIn chuu eefe
muuڤInyutuuIIn mmu.

੅ShIImüIn
sünuIn juڤunüIn chumüIn süpüIu
jIڤfüInjuchIn wune nünüIkImuujuchI
MuIeIwu. Je uIunuڤuIeeshIu muڤI nIu
sünuIn kojutüIn nütümu MuIeIwu
Iucus੄7
163
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nouIIu nu wuneeInnuu süku nIuIn chI
uupIfukuI wuyuu sünuIn tuntujuchIn
tuyukuI.
27
੅NIu chI ushujünukuI
uchIkI puuIu sünuIn nümüIn chI
MuIeIwukuI nümüIn chI NüchonkuI
sünuIn muu:
'TuIuwutuujeechI chI
pünüIIumuujuchIkuI
püpüIeefuu
süpüIu nuupIfüInjutüIn tü
wuyuukoIüIfuu sünuIn
püntujuchIn suڤukumüIn.
YupuInjutü nütümu tü
wuyuukoIüIfuu süpüIu
suupujüIn pünüIkI',
müsü tü ushujuushIkut.
28
੅ShIImüIn
tü tumukut jümüIn, yuu suڤuku
wuyuu muuڤuIu yuu, uIunuڤuIeeshIu
muڤI Juun sünuIn kojutüIn nütümu
MuIeIwu suuIIu tü wuyuukoIüIfuu
süpüshuu. Ottu nu wuyuu
unoujushIIkunu tunuIn, muyuusüje
nnojoIIIn kojutüIn jooIuڤu sütümu
wuyuu, uIunuڤuIeejeefIu tü nojutkut
soڤuweenu wune kuڤI suuIIu tü
nujutkut Juun muuڤuIu yuu. ShIu
süku IuüIuweenuIn nuyu chuڤuyu eefe
nuIuwutuuIn MuIeIwu", nümukuIuku
Jesús.
29
੅Nupüshuu nu wuyuu
uupukunu tü nümukut Jesús, je nu
okotchujüIIIkunu neefü nümüIn
chI süIuüIushIkuI mmu, süku
owoutIsuujuushIn nuyu nütümu
Juun, müshII nuyu: ¨Anusü muڤI tü
nuIuwutuukut unuIn wuyu MuIeIwu".
30
੅Akuujusu nu fufIseokunu numuu
nu kufuIouktumuujunukunu, nu
nnojoIIIkunu owoutIsuujünüIn
nütümu Juun, nuyouktüIn tü
nüchekukut chI MuIeIwukuI
nupüIeefuu.
31
੅NümukuIuku Jesús numüIn nu
uyouktukunu nünüIkI: ¨¿Kusu muku
uku nuuڤIn nu wuyuu kuڤukukunu
jIu, nu uyouktukunu tunüIkI?
32
੅NnojoIshII jIu tuIutüIn tumuu, süku
nnojoIIn tuuڤInfüIn tü jüchekukut
tupüIeefuu. MüshII uku jIu suuڤIn
tepIchI eekuI numüIn numüIn nu
nutünujutkunu suuIIIjee nnojoIIIn
nushuItteeIn numuu:
'JuڤItuInu umuusIjuuyuuIn wuyu,
nnojoIIIshII jIu oyonnojoyuuIn
sütümu.
Je juڤItuInu mojuyuuIn wuuڤIn
sünuIn eeڤIfujuu,
nnojoIIIshII jIu uڤyuIujuyuuIn
sütümu',
müshII nu tepIchIkunu.
33
੅MüshII uku
jIu suuڤIn tepIchI, suuڤu 'KuIeڤefuڤushI
nIu yoIujuu' jümüIn nümüIn Juun chI
owoutIsuujüIkuI sünuIn jIyouktüIn
nünüIkI, süku nnojoIIn nIڤfujuuIn
mIڤIfuu je süku nnojoIIn nüsüIn
wunuu jümuu.
34
੅Ottu jünüIkI tumüIn
tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu, süku
teڤfujuuIn mIڤIfuu sümuu wuyuu:
'Wuyuu kusu uIeڤechI nIu, sütünujut
tü okotchujütkuIüIfuu neefü nümüIn
chI süIuüIushIkuI mmu, sütünujut
tü kuuInjufutkuIüIfuu', müshII jIu
tumüIn sünuIn jIyouktüIn tunüIkI.
ShIImüIn tü tumukut, müIeku
nnojofuIe tuuڤInfüIn süpüshuu tü
jüchekukut, nnojoIeenu jIu tuIutüIn
tumuu.
35
੅Ottu chI wuyuu eekuI
shIImüIn sünuIn nünoujuIn nünuIn
MuIeIwu, nütüjuweefü uuڤu sünuIn
shIImüIn tü tuküjukut nümüIn",
nümukuIuku Jesús sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu.
Nü!atirüin 3esús saainja!a
wane wayuu kaainja!asü

੅EenujInnüshI Jesús sünuIn
wune ekuwuu nIpIuIuڤu wune
wuyuu fufIseo kunüIIushI SImón.
NuڤunukuIuku. ShIusu nüntupu
chumüIn chuڤuyu, nüIkkuIuukuIuku
Iucus੄7
164
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
sünuIn tü ekuwuukut.
37
੅Je wune
jIefü kuuInjufut shIpIujutü chuڤuyu,
sütüjuupu nuuڤu Jesús sünuIn nIkuuIn
nIpIuIuڤu chI fufIseokuI, süntukuIuku
nünuInmüIn süpüIu shIڤfüInjuchIn
nIu. AIüڤüjusü wune mufuuju
ukumujuushI süku Ipu kunüIIusü
¨uIubustfo", kuIuڤusü ¨peffume".
38
੅AshuڤwuIuusü shIu nüchIIfuujee
Jesús süڤütpuڤu nuuڤuI sünuIn
shIڤyuIujüIn sünuIn süshofottIfüIn tü
suڤwüIfukut suuڤu. SüIuڤujuukuIuku
shIu süku suڤwuIu. ShIpesutkuIuku
shIu sünuIn shIڤyotüIn tü peffumekut
suuڤu.
39
੅Ottu chI fufIseokuI eenujItkuI
Jesús, müsü nuuڤIn nüIeڤefuڤu: ¨Je
chIfu, müIeku nIuIe wune chI
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu,
nIyuuwutüInje tü jIefü epettukut nIu,
nütüjuu uuڤuIuje sukuuIppu sünuIn
kuuInjufuIüIn shIu, je nIyouktüInje
sümüIn tü suuڤInfukut nüku".
40
੅Ottu Jesús, süku nütüjuuIn
suuڤu tü jüIüjukut nuuڤIn, müshI nIu
nümüIn:
÷SImón, unushI tuküjuIe pümüIn
süchIkI wune kusu.
÷Anukuju, EkIfujüIkuIee. Püküju
muuIu tumüIn ÷nümukuIuku nümüIn.
41
੅NümukuIuku Jesús:
÷EeshI wune wuyuu uڤunupItshI
nünneetse. NujuyuujIfüIn
pIumushII wuyuu. WuInmu neefü
tü nujuyuuIukut: 500 ¨denufIo" tü
nujuyuuIukut wune. OoڤuIuku chI
wune, ujuyuujüshI juڤfuI shIkII
¨denufIo".
42
੅Ottu nu nujuyuujItkunu,
nujuڤttIfüIn tü neefü nujuyuuIukut.
Isusü nuchIkI nuwuIuujüIn süchIkuu
nümüIn chI uڤunupItshIkuI nuyu. Ottu
nIukuI, nuuڤuIuuIn tü nünneetsekut
nupüIu ÷nümukuIuku Jesús.
NüsukInnukuIuku joo SImón
nütümu:
÷¿JufuIeechI, suuڤIn pümüIn, uIku
muڤI upüIu chI uڤunupItshIkuI neefü?
43
੅AsouktüshI SImón:
÷NIutuu chI wuyuu ooڤuIuunukuI
wuInmu ojuyuuIu ÷müshI.
÷PütchI Iotüsü tü püsouktukut uku
÷nümukuIuku Jesús nümüIn.
44
੅NIIfukuukuIuku Jesús
sünuInmüIn tü jIetkut sünuIn uyutüIn
nuushujuuIn nümüIn SImón:
÷PIukuI, nnojoIshI kumuneeIn
tumüIn sümuu uupüIn wüIn suڤIojIu
tooڤuI tuntuIwuڤuyu pIpIuIuڤumüIn.
AIuڤusu shIukut, süshofottIfüIn
suڤwüIfu suuڤu tooڤuI sünuIn
süIuڤujuuIn shIu süku suڤwuIu.
45
੅PIukuI, nnojoIshI püpesujüIn
tuyu wunuu sümuu püsuküIn tuyu
tuntuIwuڤuyu. AIuڤusu shIukut,
mooڤuIuuInyüIIu suuIIu epesujuu
tooڤuI.

੅PIukuI, nnojoIshI kumuneeIn
tumüIn sümuu oڤyotoo seItu suuڤu
tekII. AIuڤusu shIukut, shIڤyotüIn
¨peffume" suuڤu tooڤuI süpüIu
shIIڤIyutüIn sünuIn kojutüIn tuyu
sütümu.
47
੅JuڤItuIfü wuInmuIn puuIu
tü suuInjuIukut, suuڤu uIIIchIpuIn tuyu
süpüIu süku süpüshuu suuڤIn, utüjuunu
uuڤuIu sünuIn motüItpuIn tuuڤIn
suuInjuIu. Akuujusu pIukuI, nnojoIshI
uIIn tuyu püpüIu süku süpüshuu
puuڤIn, muu uku uIIn tuyu süpüIu
tü jIetkut, süku nnojoIIn cheڤojuuIn
motüIn tuuڤIn puuInjuIu puujüIn ÷
nümukuIuku Jesús nümüIn SImón.
48
੅NümukuIuku joo Jesús sümüIn
tü jIetkut:
÷MotüItpu tuuڤIn puuInjuIu.
49
੅Ottu nu wuyuukunu
ekuushIIkunu wunuujIfuu nümuu,
uushujuujIfuushII nuyu:
÷Atuk. Motüsü nuuڤIn suuInjuIu
wuyuu nuujüIn. ¿JufuI wuyuu
utüjuku süpüIeefuu tIu? ÷müshII
nuyu sünuIn nuyoujüIn Jesús.
Iucus੄7
165
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
50
੅Ottu nünüIkI Jesús sümüIn tü
jIetkut:
÷OڤtteڤennüItpu pIu süku
pünoujuIn tunuIn. Anusü müIeku
puڤunüIe sünuIn unuIn puuڤIn
÷ nümukuIuku sümüIn.
Süchiki wane mma
apünajünakat a!uڤu
8

1
੅ShIusu süchIkIjee tIu,
oڤunüshI Jesús suIuڤupünuu
tü pueuIokut süpüshuu. AküjüshI
nIu tü pütchI unusükut sümüIn
wuyuu, süchIkI nukuuIppu
MuIeIwu sünuIn uIuwutuwuu. Je nu
AIuwutuuushIkunu, nu poIooshIIkunu
pIummüIn, oڤunüshII nuyu nümuu.
2
੅Ottu numuu nuyukunu, oڤunüshII
wune jIeyuu eIyujünukunu nütümu
Jesús ooڤuIuku nu uyuڤnnukunu ouIIu
yoIujuu. Eesü Mufíu MugduIenu, tü
uyuڤnnukut uIeڤefuڤujee ukufutshIsü
yoIujuu.
3
੅Eesü Juunu, nuڤwuyuuse
Chuzu chI IuumukuI suIuڤu nIpIu
Hefodes chI süIuüIushIkuI mmu. Je
eesü Susunu ooڤuIuku wune jIeyuu
wuInmu. NukuuIIIjuIn nu jIeyuukunu
Jesús je nu nIkIfujüInkunu süku tü
nuwushIfüInkut.
4
੅Soڤu wune kuڤI, untupuutusü
wuyuu wuttu suuIIn nünuInmüIn
Jesús suIuڤujee tü pueuIokut
süpüshuu. EkIfujüshI jooIuڤu nIu
sünuIn wune kusu süku sukuuIppu
tü kusu eڤnnuujünukut suInküIn
mmu.
5
੅MüshI nIu numüIn: ¨EetuushI
wune wuyuu upünujüI. OڤunüshI
suIuڤumüIn tü nIyüüjusekut sünuIn
nIjInuIn tü nuwuüyekut. Eesü
wuüyee ejItuukut suIuڤu wopu
eepünuuIe süIIIkutünüIn uuڤu
sütümu wuyuu, eefe shIküIn shIu
wuchII.
ô
੅Eesü ejItuukut eefe ufüIuIn
mmu suuڤu Ipu. ShIusu susotupu,
ujuIujuusü süku josoIn tü mmukut.
7
੅Eesü ejItuukut suڤuku mojuuI eekuI
keImseIn. ShIusu süsotupu, ouktüsü
tü pünujütkut sütümu tü mojuuIkut.
8
੅AIuڤusu wune wuüyeekut, ejItuushI
suuڤu mmu unusü. Asotüsü,
emIyoڤuIuusü sünuIn wuttuIn suuIII
süchon, muu uku poIoo shIkII süchon
sünuInjee wuneesIu soڤu", müshI joo
Jesús sümüIn tü wuyuukoIüIfuu. Je
kettuupu nünüIkI Jesús, ¨ChI eekuI
nüshuteeIn tunüIkI, unusü jüIüjüIe
nuuڤIn süpüIu nIyuuwutüInjutüIn
suuڤu tü tekIfujukut unuIn",
nümukuIuku sünuIn emetuIuIn
nünüIkI numüIn.
9
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu Jesús:
¨PIkIfujüInupu wuyu sünuIn wune
kusu süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu.
¿JumuIuڤut tü püküjukut wumüIn?",
numukuIuku nümüIn.
10
੅AsouktüshI
Jesús: ¨Nnojotsü utüjuunüIn uuڤu
puuIu süchIkI nukuuIppu MuIeIwu
sünuIn uIuwutuwuu. Ottu müshIu
jooIuڤu, oڤttüIchIpu tuyu sünuIn
teeڤIyutüIn shIu jümüIn jIukunu
tekIfujüInkunu. Ottu nu wune
wuyuukunuIfuu, tekIfujüIn nuyu
wuneepIu süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu, süpüIu
kefuuInjutüIn tü ushujünukut puuIu,
tü münukut wumüIn:
'JuڤItukuڤu neIfukuuIn sümüIn tü
kusu unusü tuuڤInfukut,
je juڤItukuڤu nuupüIn tü kusu
unusü tuküjukut uchIkI,
nnojoIeefü nuyuuwutüIn uuڤu tü
tekIfujeekut unuIn nuyu' ",
nümukuIuku Jesús numüIn.
11
੅NIIڤIyutukuIuku joo Jesús numüIn
sünuIn jumuIuڤuIüIn tü nüküjuItpukut
sümüIn tü wuyuukoIüIfuu süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnuujünukut
suInküIn mmu. MüshI nIu numüIn:
¨Tü wuüyeekut, shIu nünüIkI
Iucus੄7 ,੄ 8
166
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
MuIeIwu.
12
੅Je tü wuüyee ejItuukut
eepünuuIe süIIIkutünüIn uuڤu
sütümu wuyuu, shIu nukuuIppu nu
wuyuu eekuI nuupüIn neڤe nünüIkI
MuIeIwu sünuIn süsütünumuutüIn
tü pütchIkut nouIIu nütümu Sutunás
suuIIu nunoujuڤuIüIn sünuIn süpüIu
noڤtteڤennüInjunuIn nütümu MuIeIwu.
13
੅Je tü ejItuukut eefe ufüIuIn mmu
suuڤu Ipu, shIu nukuuIppu wuyuu
eekuI nuupüIn sümuu tuIutuu uuڤIn
nünüIkI MuIeIwu uküjünukut numüIn.
MüshII uku nuyu suuڤIn tü pünujüt
ujuIujuukut. AnoujushII nuyu motsoڤo
neڤe. Ottu neڤfupu müIIuu sünuInjee
tü nunouIukut, ooڤuIuu müshIIju
suuIIu unoujuu.
14
੅Je tü ejItuukut
suڤuku mojuuI eekuI keImseIn,
shIu nukuuIppu wuyuu eekuI
nuupüIn nünüIkI MuIeIwu sünuIn
muIuüIeڤefüIn nuuڤIn sünuIn unoujuu,
sükujee uyutüIn nuyu shupuuIn
nuuڤIn nuuڤujIfuu shIIڤIfee wushIfüü
je shIIڤIfee emIڤIjuu.
15
੅Ottu tü
wuüyee ejItuukut suuڤu mmu unusü,
shIu nukuuIppu nu wuyuu eekuI
nuupüIn nünüIkI MuIeIwu sümuu
nuupuuIn shIu süku süpüshuu nuuڤIn.
IotüshII muڤI nuyu sünuIn unoujuu
wuneepIu sütümu. Je muu uku tü
pünujütkut suuڤu mmu unusü sünuIn
wuInmuIn süchon, kooڤomüInsü
numüIn nu wuyuukunu uuڤInfuu kusu
unusü, süku nuchechefüIn nuuڤIn
sünuIn unoujuu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
Süchiki wane rampara
chuwatsü iipünaa

੅AushujuushI jooIuڤu Jesús
numüIn nüchIkuu: ¨¿JuIusü
eڤItuunüIn wune fumpufu
chuwutüIe? ¿EڤItuunüsü suupünuu
wuyeetu? ¿EڤItuunüsü suupünuu
tüfoojo? Nnojotsü unuIn tIu. Anusü
shIڤItuunüIe IIpünuu eefe süpüIee
Iuusu, süpüIu shIڤnnüInjutüIn
tü suwufuIukut sütümu wuyuu
eekuI shIkefoIüIn. Müsüyu uku tü
nüchIkIkut chI MuIeIwukuI. Nnojotsü
unuIn müIeku sunujunnuIe suuIIu
wuyuu. ShIu unuku uIuڤu müIeku
süküjünüIe sümüIn wuyuu süpüshuu
sünuIn shIkIfujünüInjutüIn sünuIn.
17
੅MüIeku sunujunnuIe wune kusu,
eweeteefü süchIkuu. Müsüyu uku tü
nüchIkIkut chI MuIeIwukuI. JuڤItuIfü
nnojoIüIn uküjünüIn puuIu sümüIn
wuyuu suInküIn mmukut süpüshuu,
uküjüneefü jooIuڤu sümüIn.
18
੅Je
sükujee tIu, unushII müIeku eefe
juuڤIn sünuIn tü pütchI juupukut.
ChI wuyuu eekuI jüIüjuIn nuuڤIn
tü shIImuInkut ekIfujünukut unuIn
nIu, ekIfujüneechI nIu sooڤomüIn.
Akuujusu chI eekuI nnojoIüIn
kusujutüIn nümüIn tü shIImuInkut,
usütüneefü nuuIIu tü ekIfujünukut
unuIn nIu puuIu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
Antüsü nii je nuwa!ayuu
3esús nünainmüin
19
੅Je jooIuڤu, untüsü tü nIIkut Jesús
ooڤuIuku nu nImüIIuyuukunu süpüIu
nuushujuuInjunuIn nümuu. Ottu Isusü
nuchIkI ufütkuwuu nünuInmüIn,
süku wuInmuIn wuyuu yuu nüڤütpuڤu.
20
੅NuupInnukuIuku Jesús:
÷Nuu tü püIkut unooIpuڤu ooڤuIuku
nu puwuIuyuukunu. AushujuweeshII
pümuu ÷nümünukuIuku.
21
੅AsouktüshI Jesús:
÷Tü wuyuu ¨teIkut" je nu wuyuu
¨tuwuIuyuukunu" tumüInjunukunu
umüIn, nuyu nu eekuI nuupüIn
tü nünüIkIkut MuIeIwu sünuIn
nuuڤInfüIn wuneepIu tü
nuIuwutuukut unuIn ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
Iucus੄8
167
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Niima!eڤerüin 3esús wane wawai
22
੅Soڤu wune kuڤI, müshI Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu:
÷AnushII woڤunüIe wuneemüIn
suڤutu tü puIuukut.
Oڤotoo müshIIjuڤu joo nuyu suIuڤu
tü unuukut sünuIn noڤunüIn.
23
੅Je
sümuڤInfuڤu wufuIttüIn tü unuukut
shIfokupünuu tü puIuukut nutümu
nu nIkIfujüInkunu, utunküshI
Jesús. Antu müsIu joo wune wuwuI
nunuInmüIn sünuIn shIڤyotüIn
puIuu suIuڤumüIn tü unuukut.
PejeIfü süpüIu shImefojooIn tü
unuukut shIInuIuڤumüIn tü puIuukut.
24
੅NufütkuukuIuku nu nIkIfujüInkunu
nünuInmüIn,
÷EkIfujüIkuIee, püchIjIfuu muuIu.
OuktüshII tuu wuyu ÷numukuIuku
nümüIn.
NüshuڤwuIuukuIuku Jesús sünuIn
nüchIujuuIn tü wuwuIkut sümuu
tü puIuu koڤontukut nunuInmüIn.
EjImuIuu müsIu joo tIu sütümu
nünüIkI.
25
੅NümukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu:
÷¿Nnojotsü jünoujüIn puuIu
sünuIn toڤtteڤefüInjunuIn jIu suuIIu
tü wuwuIkut? ÷müshI nIu numüIn.
EImoIojooshII muڤI nuyu sümuu
nuushujuujIfuuIn sünuIn numüIn:
÷¿JufuIkuI wuyuukuI chII,
kucheڤekuI umüIn wuwuI ooڤuIuku
tü puIuukut? ÷müshII nuyu, süku
ponüIn muڤI nuuڤIn tü neڤfukut.
Ajuittinnüsü watta saa!ii
yo!ujaairua nü!eڤeruڤujee
ZDQHZD\XXQWPD-HV~V

੅Antüsü jooIuڤu tü unuu kuIuڤukot
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu
wuneemüIn suڤutu puIuukut chejee
GuIIIeujee. Je chuڤuyu, kepIusü wune
wuyuuIfuu kunüIIujüsü Gudufeno.
27
੅Nüshukutupu Jesús suIuڤujee tü
unuukut, eejuchI nüpüIu wune wuyuu
kuIeڤefuڤushI yoIujuu. KepIushI chI
wuyuukuI puuIu suIuڤu tü pueuIokut.
Akuujusu jooIuڤu nIu, kepIushI
umuuyuupuڤu sünuIn musheڤInkuu
nümüIn. KukuIIuIchI sünuIn nnojoIIn
kepIuIn nIu suIuڤu mIIchI.
28-29
੅Je
süntuIwuڤuyu tü yoIujuukuIüIfuu
nünuIn, ukoڤojInnüshI nIu sütümu
wuyuu. Ottu juڤItuIchI ukoڤojünüIn
nIu süku kuIeenu, nüڤtsouktüIn
tIu sünuIn nuڤunInnüIn sütümu tü
yoIujuukut eemüInfe IsushIIpuڤu.
AfütkuushI jooIuڤu chI wuyuukuI
nünuInmüIn Jesús sünuIn
nüsupuInyoڤukuIn nümüIutuڤumüIn.
Ottu müshIu Jesús, nümuju umüInfü
tü yoIujuukut süpüIu sujuIttüInjutüIn
nüIeڤefuڤujee chI wuyuukuI.
Emetutsü joo sünüIkI tü yoIujuukut
nüIeڤefuڤukut chI wuyuukuI sünuIn
sümüIn:
÷Jesúsuu, NüchonkuڤIyu MuIeIwu
MIyoڤushIkuI muڤI, ¿jumüInjutü
tukuuIppu pütümu? Nnojo eڤfüIIn
wuyumüIn pIu tumüIn ÷sümukuIuku
wuInmutuu nümüIn.
30
੅÷¿KusuIchI pünüIIu?
÷ nümukuIuku Jesús sümüIn.
÷Wuttu suuIII, münüshII wuyu
÷ sümukuIuku nümüIn Jesús.
31
੅NumukuIuku jooIuڤu nu
yoIujuukunu yuukunu nüIeڤefuڤu chI
wuyuukuI:
÷Nnojo püjütüIn wuyu wuttumüIn
shIInuIuڤumüIn mmukut eefe
müIIuIn weInshI tü wupüshIkuIüIfuu
÷müshII nuyu wuInmutuu nümüIn
Jesús.
32
੅Eejutü wune püüIüküIfuu
ekujuuIn chuڤuyu suuڤu wune
numünu. NuchuntüIn nu yoIujuukunu
wuInmutuu nümüIn Jesús shIIڤIfee
Iucus੄8
168
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nujütünüIn süIeڤefuڤumüIn tü
püüIükkuIüIfuu.
÷Juڤunu jümuufüIeen
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
33
੅OjuIttu müsüju tü
yoIujuukuIüIfuu nüIeڤefuڤujee
chI wuyuukuI sünuIn
shIkefoIüIn süIeڤefuڤumüIn tü
püüIükkuIüIfuu. Apuntujuuyuu
müsü tü püüIükkuIüIfuu suuڤujee tü
numünukut shIfokumüIn tü puIuukut.
OoڤuwoڤutkuIuku shIu süpüshuu.
34
੅Nu ufüIeejüIIIkunu tü
püüIükkuIüIfuu neڤfupu tü uIutukut
sümüIn, upuntujuushII nuyu
suIuڤumüIn tü pueuIokut je suInküIn
mmu sünuIn uküjuu süchIkI.
35
੅Ottu
nu wuyuu uupukunu nunüIkI,
oڤunüshII nuyu sünuIn eڤfujuwuu
tü uküjünukut uchIkI numüIn. Je
nuntupu nünuInmüIn Jesús, neڤfüIn
chI wuyuukuI ojuIttInnu ouIIuchIkuI
yoIujuu, sünuIn kusheڤInchIpuIn nIu,
ottu nnojoIIchIpuIn mumuInnuIn,
sünuIn joyotüIn nüڤütpuڤu Jesús.
EImoIojooshII nuyu neڤfupu nIu.

੅Ottu nu wuyuu eejunukunu wunuu
sümuu nIIyujünüIn chI wuyuukuI,
nuküju uchIkIchI nIu sümüIn tü
untüsükuIüIfuu.
37
੅Je nupüshuu
nu wuyuu Gudufenokunu, süku
mmoIüIn muڤI nuyu, nuchuntüIn muڤI
nümüIn Jesús süpüIu nuڤunüInjuchIn
nouIIu. Je wunuu sümuu noڤotooIn
Jesús suIuڤumüIn tü unuukut süpüIu
uIeڤejuu GuIIIeumüIn,
38
੅ufütkuushI
joo chI ojuIttInnu ouIIuchIkuI
yoIujuu nünuInmüIn shIIڤIfee
nuڤuneeIn nümuu. Ottu müshIu Jesús,
nIyouktüIn süchIkI nümuuInjuchIn
nIu, sünuIn nümüIn nümüIn:
39
੅÷AnushI püIeڤejüIe püchIkuu
pIpIuIuڤumüIn sünuIn püküjuIn
süchIkI tü kusu unusü nuuڤInfüItpukut
chI MuIeIwukuI pümüIn.
AIeڤejuushI joo chI wuyuukuI
pueuIopuڤumüIn sünuIn uküjuu
sümüIn wuyuu süpüshuu süchIkI tü
kusu unusü nuuڤInfüItpukut Jesús
nümüIn.
Wane jintut katoڤu!u nütüma 3esús
RRڤXODNDZDQHMLHUD\XXLVDQDVQWPD
40
੅ShIusu nüIeڤejupu Jesús
GuIIIeumüIn, eesü wuyuu wuInmu
uڤutupujüsü nIu. Je tuIutüsü
suuڤIn nüntupu.
41-42
੅Je nuڤuku
nu wuyuukunu, eeshI wune
wuyuu kunüIIushI JuIfo, wune
IuüIuushIkuI suIuڤu tü ekIfujüIeekut
tü judíokoIüIfuu. AyuuIsü nüchon,
wuneesüchon shIu nümüIn,
poIooIfü pIummüIn juyu suuyuse.
Amotsojünüsü suuڤIn sütümu tü
uyuuIII sünuInkut. Antu müshIjuڤu
nIu sünuIn nüsupuInyoڤukuIn
nümüIutuڤumüIn Jesús, sünuIn
nüchuntüIn wuInmutuu nümüIn
süpüIu nuڤunujuchIn nIpIuIuڤumüIn
süpüIu nIIyujüInjutüIn tü nüchonkot.
Je sünuIn nuڤunüIn Jesús
nIpIuIuڤumüIn JuIfo, eesü wuyuu
wuttu suuIIn sünuIn yentuuwuIn
shIu nümuu.
43
੅Je suڤuku tü
wuyuukoIüIfuu, eesü wune wuyuu
uyuuIsü. PoIooIfü pIummüIn juyu
umüIuIn Ishu sümüIn wuneepIu.
MepIIfü shIu, juڤItuIfü suupüIn
sünneetse süpüshuu sümüIn tottooIu.
44
੅SüIüڤüIuukuIuku tü wuyuukot
nüchIIfuu Jesús shIIڤIfee shIpetteeIn
sot nüsheڤIn. Je shIpettupu shIu,
unuItpu, nnojoIüItpu umüIuIn Ishu
sümüIn.
45
੅÷¿Jufut epettuku tusheڤIn?
÷ nümukuIuku joo Jesús.
Ottu tü wuyuukoIüIfuu süpüshuu,
koڤutüsü neڤe nuuIIu. NümukuIuku
joo Pedfo:
Iucus੄8
169
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷SenyotkuIee, ¿jumüshIkuI pIu?
WuInmu wuyuu chentuuwuIn pümuu.

੅NümukuIuku Jesús:
÷Nnojo. Eesü wune epettukut
tusheڤIn, süku tuyuuwutüIn suuڤu
unuItpuIn tutümu wune wuyuu
÷ müshI nIu.
47
੅Je sütüjuupu suuڤu tü jIetkut
sünuIn nüIIfutüIn nuuڤIn shIu,
ufütkuusü shIu nünuInmüIn sünuIn
süsupuInyoڤukuIn nümüIutuڤumüIn
sünuIn shupushuputüIn suuڤIn. Je
suڤupuIu tü wuyuukoIüIfuu süpüshuu,
uküjüsü shIu nümüIn Jesús sünuIn
shIuIn epettüIn tü nüsheڤInkut je
sünuIn unuItpuIn shIu nütümu.
48
੅NümukuIuku Jesús sümüIn:
÷NII wuuڤIfuu, unuItpu pIu süku
pünoujuIn tunuIn. Anusü puڤunüIe
sünuIn unuIn puuڤIn.
49
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn
Jesús sümuu tü jIetkut, nüntukuIuku
joo wune wuyuu nIpIuIuڤujeejuchI
JuIfo chI IuüIuushIkuI suIuڤu tü
ekIfujüIeekut, sünuIn nümüIn
nümüIn:
÷OuktüItpu tü püchonkot.
PuuڤuIuu suuIIu peenujuuIn chI
EkIfujüIkuI.
50
੅Nuupupu Jesús nünüIkI chI
wuyuukuI, nümukuIuku nümüIn
JuIfo:
÷Nnojo pIyoڤujuuIn uuڤIn. Pünouju
neڤe tunuIn süpüIu unuInjutüIn tü
püchonkot.
51-53
੅ShIusu nüntupu Jesús
nIpIuIuڤumüIn JuIfo, eesü wune
wuyuuIfuu uڤwuutüIn muڤI shIڤIfuIuڤu
suuIII tü jIntutkot.
÷Nnojo jIڤyuIujüIn. Tü jIntutkot,
nnojotsü ouktüIn, utunküsü neڤe
÷ nümukuIuku Jesús sümüIn.
SüsIfujukuIuku tü wuyuukoIüIfuu
nüku Jesús, süku nutüjuuIn suuڤu
sünuIn ouktüIn shIu. NIkefotItkuIuku
joo Jesús puIItchon wuyuu neڤe
suIuڤumüIn tü mIIchIkut: Pedfo,
Jucobo, Juun, ooڤuIuku chI
süshIkuI tü jIntutkot je tü shIIkut.
54
੅NuupuukuIuku joo Jesús sujupü tü
jIntutkot sünuIn nümüIn sümüIn:
÷PüchIjIfuu muuIu, Tuchee.
55
੅SusoڤIfuukuIuku uuڤIn tü
jIntutkot sünuIn süshuڤwuIuumuutüIn.
ShIusu süchIkIjee tIu,
÷Anusü müIeku shIkInnüIe
÷ müshI Jesús.

੅Ponusü muڤI joo nuuڤIn chI
süshIkuI je tü shIIkut. Ottu Jesús,
÷Nnojo jüküjüIn sümüIn wuyuu
süchIkI tü tuuڤInfukut süku tü
jüchonkot ÷müshI nIu numüIn.
Aapünüsü !aü!awaa namüin na
po!ooshiikana piammüin
9

1
੅ShIusu süchIkIjee tIu,
nükotchujuukuIuku Jesús nu
AIuwutuuushIkunu poIooshIIkunu
pIummüIn sünuIn nümüIn numüIn:
÷TuupüIn IuüIuwuu jooIuڤu jümüIn
süpüIu uyuڤIuu yoIujuu süIeڤefuڤujee
wuyuu je süpüIu eIyujuu wuyuu
eekuI uyuuIIn.
2
੅Juڤunu jümutu
jIIyujuIwu wuyuu eekuI uyuuIIn, je
juڤunu jüküjuIwu sümüIn wuyuu
süchIkI nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu.
3
੅Nnojo jüIüڤüjüIn
jüchIse: wunuڤu jüshepüڤüjIu,
jükuttoڤuIse, jImIu, jünneetse, je
suwuIuڤutu jüsheڤIn.
4
੅Je jüntupu
suIuڤumüIn wune pueuIo, nnojoIeefü
jIIڤIfutüIn tü mIIchI jüntukut uIuڤu
puIujunu. WuneeItpuIeefü jüpüIee
sümuڤInfuڤu eeIn jIu suIuڤu tü
pueuIokot.
5
੅Je müIeku nnojoIIIfe
kupüIuIn uuڤInyüü jIu suIuڤu wune
pueuIo, juڤunumuutu suuIIu sünuIn
joڤotojooIn tü mmukut sünuInjee
juuڤuI jümuڤIchIkü shIyuuwuse
jümüIn: ¨Nnojotsü wusIfüItpuIn
Iucus੄8 ,੄ 9
170
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
eekuI munoujüInyeeIn uIe suuڤIn neڤe"
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
ô
੅NoڤunukuIuku joo nu
poIooshIIkunu pIummüIn
suIuڤupünuu tü pueuIokut süpüshuu,
sünuIn nuküjuIn tü nüchIkIkut chI
OڤtteڤefüIkuI sümüIn wuyuu je
sünuIn neIyujüIn wuInmu wuyuu.
7
੅Ottu müshIu Hefodes, chI
süIuüIushIkuI mmu, nuupu
uchIkIchI Jesús sümuu süpüshuu
tü kusu nuuڤInfukut suInküIn
mmukut. ¨¿JufuI cheje eefu nIu?",
müsü nuuڤIn nüIeڤefuڤu süku
nnojoIüIn wunuuwuIn süküjuIu tü
wuyuukoIüIfuu nüchIkI. ¨NIutuu
Juun owoutIsuujüIkuI osoڤIfuuIn
uuڤIn", müsü wuneeIfuu.
8
੅¨NIutuu
EIíus chI nünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu puuIu sümuIwu, eweetüIn
muuڤuIu yuu", müsü süküjuIu
wuneeIfuu. ¨OsoڤIfuutuusü nuuڤIn
wune eekuI nünüIkImuujuchIn
MuIeIwu puuIu sümuIwu", eesü
mukut.
9
੅Ottu Hefodes sütümu tü
nuupukut uchIkI, nIڤfeekuIuku muڤI
Jesús. ¨¿JufuI cheje eefu chI tuupukuI
uchIkI? NnojoIjusu nIuIn Juun nIu.
TushottIfu unutpünuuchInkusu chIu",
mujutuusü nuuڤIn.
Ekitshi watta saa!ii wayuu 3esús
10
੅AIeڤejüshII joo nu
AIuwutuuushIkunu poIooshIIkunu
pIummüIn nünuInmüIn Jesús
sünuIn nuküjuIn nümüIn süchIkI
tü kusu nuuڤInfukut suInküIn mmu.
NümuukuIuku joo nuyu suڤukujee tü
wuyuukoIüIfuu eemüInfe yüütüüIIn,
peje sünuIn wune pueuIo kunüIIusü
BetsuIdu.
11
੅Ottu tü wuttukut suuIIn
wuyuu, suڤunukuIuku nüchIIfuu
Jesús sütüjuupu nuuڤu sünuIn
nuڤunüIn. NüfütkuukuIuku joo
shIu süntupu nünuInmüIn, sünuIn
nIIyujüIn eekuI uyuuIIn. Je nüküjuIn
numüIn süchIkI nukuuIppu MuIeIwu
sünuIn uIuwutuwuu.
12
੅ShIusu motsopu kuڤIkut, nu
poIooshIIkunu pIummüIn, süku
moڤunüInyüIIu neڤfüIn tü wuttukut
suuIII wuyuu, nufütkuukuIuku
nünuInmüIn Jesús sünuIn muu:
÷EkIfujüIkuIee, yüüڤüyütüüIsü
muڤI tü mmukut yuu. Anusü müIeku
püjütüIeIfuu suڤunuIwu suIuڤumüIn
tü pueuIokuIüIfuu je suInküIn shIpIu
wuyuu nuchujuuIwu tü neküInjutkut
je süpüIu eeInjutüIe sutunküIn
÷ numukuIuku nümüIn Jesús.
13
੅÷Juupu jIukunu neküIn
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
NusouktukuIuku nümüIn:
÷JuڤfuIsü pun je pIumusü neڤe jIme
usIjuushI eekut wumuڤunu. JuڤItukuje
neڤe woڤunüIn wuyuIujuuIn shIküIn,
IsusIu neڤe wuchIkI. Wuttu muڤI suuIII
tü wuyuukoIüIfuu ÷müshII nuyu.
14
੅Eejunu muu uku 5.000 tooIoyuu
suڤuku tü wuyuukoIüIfuu süpüshuu
sünuIn muyuuwujuIn nu jIeyuu
ooڤuIuku nu tepIchI eejunukunu.
÷Anukuju müIeku süIkkuIuuIe tü
wuyuukoIüIfuu sünuIn juڤfuIwuIIn
shIkII ÷nümukuIuku Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu.
15
੅NuuڤInfüIn joo tü nuIuwutuukut
unuIn nuyu. AIkkuIuushII joo nupüshuu
nu wuyuukunu.

੅NuupuukuIuku
joo Jesús tü juڤfuIsükut pun je tü
pIumusükut jIme. NIIfukuukuIuku
IIpünuumüIn sünuIn nuupüIn
unuIuڤut nümüIn MuIeIwu suuڤu.
NüshunuujukuIuku joo shIu süpüIu
nottonojüInjutüIn nu nIkIfujüInkunu
süku tü wuyuukoIüIfuu.
17
੅EküshII
nupüshuuIeڤeyu je emIfushII sünuInjee.
Je süchIkIjee, okotchujünüsü tü
nupütuuIukut, muu uku poIoo
pIummüIn kuttoڤuI.
Iucus੄9
171
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Aküjüshi Pedro jara!in 3esús
18
੅ShIusu soڤu wune kuڤI,
uushujuushI Jesús nümuu MuIeIwu
nujuunu nu nIkIfujüInkunu. Je
süchIkIjee, nüsukItkuIuku joo nuyu:
÷¿JufuI tuyu suushIn tü wuttukut
suuIIn wuyuu?
19
੅NusouktukuIuku:
֬NIutuu Juun chI
owoutIsuujüIkuI", müsü
wuneeIfuu. ¨NIutuu EIíus", eesü
mukut. ¨OsoڤIfuutuusü nuuڤIn wune
eekuI nünüIkImuujuchIn MuIeIwu
puuIu sümuIwu", eesü mukut neڤe
÷ numukuIuku nümüIn.
20
੅÷Jumu jIukunu, ¿jufuI tuyu
juujüIn? ÷nümukuIuku numüIn.
NüsouktukuIuku joo Pedfo
nümüIn:
÷PIu CfIsto, chI NüneekujuIukuI
MuIeIwu süpüIu oڤtteڤefuu wuyuu.
21
੅NüchIujuukuIuku joo Jesús
nuyu suuIIu nuküjuڤuIüIn nüchIkI
sümüIn wuyuu sünuIn nIuIn CfIstoIn.
22
੅NüküjukuIuku joo numüIn süchIkI
tü uIuteetkut nümüIn:
÷TuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, juڤIjuusü müIIuInjuchIn
tuyu sünuIn tuyouktünüInjuchIn
nutümu nu IuüIuuyuushIIkunu nuuڤu
nu judíokunu, ooڤuIuku nutümu
nu IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu, ooڤuIuku
nutümu nu kufuIouktumuujunukunu.
OڤutInneechI uuڤIn tuyu nutümu.
Je soڤu upünüIn kuڤI süchIkIjee
tIu, osoڤIfeڤenneechI uuڤIn tuyu
÷ nümukuIuku numüIn.
23
੅AushujuushI joo Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu je sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu:
÷ChI wuyuu eekuI tumuweeIn,
unukuju müIeku nnojofuIe nuuڤInfüIn
tü nüchekukut neڤe nümüIwu. ShIu
unuku uIuڤu müIeku nuuڤInfüIe
wuneepIu tü nüchekukut MuIeIwu
nüpüIeefuu, sümuu nnojoIüIn
mmoIüIn sheemu oڤutInnuu uuڤIn
suuڤu noonooIn sümuu tunüIkI.
24
੅ChI eekuI nIyouktüIn tuyu süku
nuuڤInmujIfuweeIn nukuuIppu
suuIIu ouktuu, umüIouIjeefü
nukuuIppu süpüshuu. Ottu chI
wuyuu eekuI nuupujIfuuIn nukuuIppu
süpüIu nIڤyutuuInjuchIn tumüIn,
muyuushIje oڤutüneechIn uuڤIn
sünuInjee tIu, uyuteechI oڤtteڤennüIn
tutümu.
25
੅Mujuڤu uku chI eekuI
nIyouktüIn tuyu süku wushIfeeIn nIu,
nnojoIeefü shIuIn umüIouIeefüIn
neڤe tü nuwushIfüInkut sümüIwu,
umüIouIjeefü tü nukuuIppukut
süpüshuu.

੅ChI wuyuu eekuI
nnojoIIn kusujuchIn tuyukuI
chI ShIpuyukuI Wuyuu nümüIn
sünuIn nnojoIIn nüküjüIn tuchIkI
sümüIn wuyuu süku jupüIIn nIu
tuku, nnojoIeechI kusujuchIn nIu
tumüڤInyu tuIeڤejupu chujee eejee
chI TushIkuI MuIeIwu. Je tuntupu,
shIImuIn sünuIn wufuttuuIeefüIn
tü mmukut süku eeInjunuIn nu
uupIee nümuڤunujeejunukunu
tumuu.
27
੅ShIImüIn tü tumukut
jümüIn: Anuڤuyu juڤutku jIu yuukunu
muuڤuIu nnojoIeenukunu ouktüIn
süpüIupünuu neڤfüIn sünuIn suڤttüIn
tü uIuwutuwuukut nütümu MuIeIwu
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
Eeڤiranajaasü nukuaippa 3esús
28
੅Je mupu süchIkIjee tIu muu uku
wune semuunu, neenujuukuIuku
Jesús upünüInshII nu nIkIfujüInkunu:
Pedfo, Juun ooڤuIuku Jucobo, süpüIu
noڤunujunuIn nümuu numüIwu
eemüIn wune uuchI, süpüIu
nuushujuuInjuchIn nümuu MuIeIwu
chuڤuyu.
29
੅Je chumüIn chuڤuyu,
Iucus੄9
172
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wunuu sümuu nüchuntüIn Jesús
nümüIn MuIeIwu, eeڤIfunujuusü
nuڤupünuu. Ottu nüsheڤIn,
jofojofotsü muڤI muu uku shIyuu
juyu.
30-31
੅Eweenuu müshIڤIyu wune
pIumushII wuyuu nünuInmüIn
Jesús, nIu MoIses ooڤuIuku EIíus,
nu nünüIkImuujunukunu MuIeIwu
puuIu sümuIwu. Kumuchefujüsü muڤI
nusheڤIn sümuu unushuutuIn muڤI
shIu süku nuntüshIIn nümuڤunujee
MuIeIwu. YootüshII nuyu nümuu
Jesús süchIkI tü ouktujuchIn
nIu chuڤuyu JefusuIen süpüIu
kefuuInjutüIn nütümu tü nüchekukut
chI MuIeIwukuI nüpüIeefuu.
32
੅Ottu müshIu Pedfo numuu nu
nütünujutkunu, yuushII nuyu
sümuu nutunkeeIn muڤI. ShIusuڤu
neefutpu noڤu, neڤfüIn Jesús sünuIn
kumuchefuIn muڤI nüsheڤIn sümuu
kusuuIn je sünuIn wufuttuuIn tü
mmukut nüڤütpuڤu. Je neڤfüIn nu
pIumushIIkunu wuyuu shuڤwutIfuuIn
nümuu.
33
੅Je wunuu sümuu nuڤunüIn
MoIses nümuu EIíus nümuڤunujee
Jesús, nümukuIuku Pedfo:
÷EkIfujüIkuIee, unusü muڤI
süku weڤfüItpuIn tü kusu
uIutukut woڤupuIu. Anusü müIeku
wukumujüIe upünüInsü Iumu: wune
püpüIu, wune nüpüIu MoIses, je
wune nüpüIu EIíus ÷müshI nümüIn
Jesús sünuIn nnojoIüIn jüIüjuIn
nuuڤIn tü nümukut.
34
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn
Pedfo, eweetuIuu müsü wune sIfumu
nunuInmüIn. NeImoIojookuIuku
sütümu süku süntüIn nuڤukumüIn.
35
੅SüsouktukuIuku wune pütchI
suڤukujee tü sIfumukut: ¨AnII chI
TuchonkuI, chI TuneekujuIukuI.
Jüüjüü mutu jIu sümüIn nünüIkI",
sümukuIuku tü pütchIkut numüIn.

੅Je kettuupu tü pütchIkut,
eeshI Jesús nümüIwu numuu nu
upünüInshIIkunu nIkIfujüIn. Je
nnojoIIIshII nuküjuIn süchIkI tü kusu
neڤfukut sümüIn wuyuu.
Anashi nütüma 3esús wane jintüi
ka!eڤeruڤushi paa!a yo!ujaa
37
੅ShIusu mupu wuneemüIn kuڤIkut,
ushukutüshI Jesús suuڤujee tü
uuchIkut numuu nu upünüInshIIkunu
nIkIfujüIn. NupunupujukuIuku wuyuu
wuttu suuIIn. Ottu nu nIkIfujüInkunu,
nnojotsü nuküjuIn sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu tü neڤfukut.
38-39
੅Je
suڤukujee tü wuyuukoIüIfuu,
nuڤwuutukuIuku wune wuyuu
nümüIn Jesús:
÷EkIfujüIkuIee, unII tuchon
uyuuIshI. KuIeڤefuڤushI yoIujuu.
Je wunuu sümuu suupuuIn
nIu, uڤwuutüshI sütümu.
OڤkchIchIjuushI sümuu komokoIn
sütümu, süku nüIeڤefuڤuIn shIu
wuneepIu. PükuuIIIjupun, süku
wuneeshIchun chI tuchonkuI tumüIn.
40
੅TuchuntuyuuInjeڤe numüIn nu
pIkIfujüInkunu shIIڤIfee nuyuڤIeeIn
tü yoIujuukut nuuIIu. Isusü nuchIkI
÷nümukuIuku nümüIn Jesús.
41
੅NümukuIuku Jesús sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu:
÷JIukunu munoujüInyeekunu
tunuIn, jIu eڤfüIIIkunu wuyumüIn
tumüIn, wuttuIfü sümuڤu tuڤutupujüIn
jIu shIIڤIfee jünoujeeIn tunuIn
÷ nümukuIuku numüIn.
÷Pücheڤefu chIfu püchonkuI
÷ nümukuIuku nümüIn nüshI chI
jIntüIkuI.
42
੅Je sünuIn nüfütkuuIn
chI jIntüIkuI nünuInmüIn
Jesús, upuIusüjuwuڤuIn müshI,
oڤkchIchIjuwuڤuIn müshI sütümu
tü yoIujuukut. Ottu müshIu Jesús,
nuuڤuIeڤefukuIuku tü yoIujuukut
Iucus੄9
173
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suuIIu tü suuڤInfukut nüku chI
jIntüIkuI. NIIyujukuIuku joo
nIu je nuupüIn nIu nümüIn chI
nüshIkuI.
43
੅Ottu tü wuyuukoIüIfuu,
oponojoosü muڤI suuڤIn süku
shIڤfüIn tü nuuڤInfüItpukut Jesús.
¨AnushuutuIeeshIu muڤI chI MuIeIwu
PüIushIkuI muڤI", müshII nuyu.
NuushujuukuIuku joo Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu:
44
੅÷JüIüju jümutu juuڤIn tü
tumüInjutkut jümüIn jooIuڤu.
TuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
uupüneemutüIchI ekII tuyu
sujupuIuڤumüIn wune wuyuuIfuu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
45
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu, nnojotsü
nuyuuwutüIn uuڤu tü nümukut
numüIn. Nnojotsü juڤyuIn suIuڤu, süku
nnojoIüIn shIIڤIyutünüIn numüIn
nütümu. Je eImoIojooshII neڤe nuyu
seemu nusukIfüIn nIu sünuIn.
Keeڤireesü naaڤin !aü!awaa
na nikirajüinkana 3esús

੅AڤüIüjuujIfuushII joo nu
nIkIfujüInkunu Jesús nujuunu sünuIn
jufuIeechIn mIyoڤuIn nuڤukujee
soڤuweenu wune kuڤI.
47
੅ShIusu Jesús,
süku nütüjuuIn suuڤu tü suIuڤukut
nuuڤIn nuyukunu, neenukukuIuku
wune jIntüI noڤupuIu nüڤütpuڤumüIn.
48
੅NuushujuukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu:
÷ChI wuyuu eekuI kumuneeIn
sümüIn wune wuyuu suuڤu nünoujuIn
tunuIn, muu uku kumuneeIn tuyu
nümüIn jIntüIkuI chII, kumuneeshI
nIu tumüڤInyu wunuu sümuu. Je suuڤu
kumuneeIn nIu tumüIn, kumuneeshI
nIu nümüIn chI kujünuIukuI tuyuڤuyu.
ChI wuyuu eekuI kumuneeIn
sümüIn wuyuu süpüshuu, nIeechI
IuüIuushIkuڤuyu juڤukujee ÷müshI
nIu numüIn.
49
੅NümukuIuku Juun:
÷EkIfujüIkuIee, eeshI weڤfüIn
wune wuyuu uyujushI yoIujuu
süIeڤefuڤujee wuyuu. NuuڤInfüIn tIu
süku shIuIn kojutüIn pünüIIu nütümu
nuujüIn. WooڤuIeڤefukuIuku nIu
suuIIu süku nnojoIIn wumuujuchIn
nIu ÷müshI nIu nümüIn Jesús.
50
੅÷KettIIchIun. ChI wuyuu
eekuI nnojoIIn jüڤünüüIn, jüpüshI
÷ nümukuIuku numüIn.
Nnojoishi kojutüin 3esús
natüma na wayuukana
FKDڤD\D6DPDULD
51
੅ShIusu jooIuڤu, süku
pejeIn tü nükuIIukut Jesús
süpüIu ouktujuchIn ottu süpüIu
nIyuIefuuInjuchIn IIpünuumüIn
eemüIn MuIeIwu, oڤttüshI sünuIn
oڤunuu JefusuIenmüIn, süku shIuIn
tü nüchekukut chI MuIeIwukuI
nüpüIeefuu.
52
੅AIuwutuunüshII
wune unüIIeeIfuu puIujunu nütümu
süpüIu nuchujuuIn utunküIee nüpüIu
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu.
NuntukuIuku joo nu unüIIeekunu
eemüIn wune pueuIo suIuڤu
tü mmukut SumufIu.
53
੅Je nu
wuyuukunu chuڤuyu nutüjuupu
nuuڤu Jesús sünuIn chuڤwuIIn
JefusuIenmüIn, mumuneesuIII nuyu
nuuIIu.
54
੅Ottu Jucobo nümuu Juun
nutüjuupu suuڤu sünuIn mumuneeIn
tü wuyuukoIüIfuu nouIIu, müshII
nuyu:
÷SenyotkuIee, ¿pücheküIn
wuchuntüIn wune sIkI nümüIn
MuIeIwu süpüIu uڤujIu tü
wuyuukoIüIfuu, muu uku nütümu
EIíus puuIu sümuIwu?
55-5ô
੅NujununtuukuIuku joo Jesús
nunuInmüIn sünuIn nüchIujuuIn
nuyu:
Iucus੄9
174
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷Nnojo jütüjuuIn suuڤu tü jümukut.
Tuyu, chI ShIpuyukuI Wuyuu, nnojoIshI
tuntüIn süpüIu toڤutIfüIn suuڤIn wuyuu,
uIuڤujusu süpüIu toڤtteڤefüInjutüIn shIu
÷nümukuIuku numüIn.
OڤunüshII joo nuyu eemüIn wune
pueuIo nuutu.
Naküjain wane wayuuirua sünain
noڤuneein nüchiirua 3esús
57
੅ShIusu sünuIn wopuIuڤuIn
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu,
nümukuIuku wune wuyuu nümüIn:
÷PümuujeechI tuyu eepünuuIe pIu.
58
੅AsouktüshI Jesús nümüIn:
÷Tü wuIItkuIüIfuu, eesü IshI
süpüIu eeInjutüIe sütunküIn. Je tü
wuchIIkuIüIfuu, kepIusü IIpünuu
eefe sütunküIe. Ottu tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu, mepIusuI
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
59
੅AushujuushI joo Jesús nümüIn
wuneڤeyu:
÷Jooڤuyu tumuuIwu pIu
÷ nümukuIuku nümüIn.
Je nünüIkI chI wuyuukuI nIڤIpujee:
÷SenyotkuIee, uIüڤütsü nükuIIu chI
tushIkuI süpüIu ouktujuchIn. AnushI
tojoItüIe nIu puIujunu süpüIupünuu
toڤunüIn pümuu.
ô0
੅AsouktüshI Jesús nümüIn:
÷Anukuju nuyuIe ojoItüIn nu
püpüshI mukunu suuڤIn wuyuu
ouktüsü suuڤu nnojoIüIn nunoujüIn
tunuIn. Ottu pIukuI, unushI müIeku
puڤunüIe tumuu püküjuIwu sümüIn
wuyuu süchIkI nukuuIppu MuIeIwu
sünuIn uIuwutuwuu ÷nümukuIuku
Jesús nümüIn.
ô1
੅Ottu wuneڤeyu, müshI nümüIn
Jesús:
÷SenyotkuIee, pümuujeechI tuyu.
Ottu puIujunu, unushI tupütuuIe
süpüIu tü tupüshIkuIüIfuu chuڤuyu
tepIuIuڤu ÷nümukuIuku nümüIn.
ô2
੅AsouktüshI Jesús:
÷MüInku nuupuuIe wune wuyuu
tü uküjuukut süchIkI nukuuIppu
MuIeIwukuI sünuIn uIuwutuwuu,
nnojoIeefü nuuntüIn nuuڤInfüIn
müIeku shIuIe jüIüjuIn nuuڤIn tü
nuuڤInfupüڤükut puuIu süpüIupünuu
nuupuuIn ÷nümukuIuku Jesús
nümüIn.
Nüjütüin 3esús wainma
na nikirajüinkana
VQDLQDNMDDQFKLNL
10

1
੅ShIusu süchIkIjee
tIu, nüneekujukuIuku
chI SenyotkuI nooڤomüIn
nu nIkIfujüInkunu muu uku
ukufutshIshII nekII nooڤomüIn nu
poIookunu pIummüIn. NüjütüIn nuyu
nüpüIeefuu sünuIn pIumuwuIIn nuyu
nütümu suIuڤupünuu tü pueuIokot
süpüshuu je suInküIn mmukut
süpüshuu chuu eemüInjuchIfe
nIu.
2
੅AushujuushI Jesús numuu
numuڤIchIkI: ¨WuInmu wuyuu
eekuI suupeeIn tuchIkI tuyukuI
chI OڤtteڤefüIkuI. Ottu puIItchon
nu yupukunu süpüIu oڤunuu
sünuInmüIn tü wuyuukoIüIfuu
süpüIu nuküjuInjutüIn tuchIkI
sümüIn. Je sükujee tIu, jüchuntu
jumuuIu nümüIn chI TushIkuI
MuIeIwu süpüIu nuIuwutuuInjunuIn
nu wuyuu uküjüInjunukunu tuchIkI
numüIn.
3
੅Juڤunu jumutu. Meenu uku
jIu suuڤIn unneetchen suڤuku unuuIü,
süku tuIuwutuuIn jIu suڤukumüIn tü
tuڤünüükuIüIfuu.
4
੅Nnojo jüIüڤüjüIn
jünneetse ooڤuIuku jükuputeetse
ooڤuIuku shIIڤIfutIu jüsupuutse. Je
nnojo jüshuڤwuIuuIn suIuڤu wopu
sünuIn yootoo sümuu wuyuu.
5
੅¨Je jüntupu numuڤunumüIn wune
wuyuu: 'KusutuuIejese suupünüIn
Iucus੄9 ,੄ 10
175
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wune unuu jümüIn nütümu
MuIeIwu', meenu jIu numüIn.
ô
੅Je nu
kepIushIIkunu suIuڤu tü mIIchIkut,
müIeku nucheküIe süpüIeefuu
unuInjunuIn nuyu nütümu MuIeIwu,
uupüneefü wune unuu numüIn.
Akuujusu nnojofuIe nucheküIn,
nnojoIeefü uupünüIn shIu numüIn.
7
੅Anukuju müIeku jutunküIe sümuڤunu
tü wuyuu jüntukut unuInmüIn
puIujunu. NnojoIeefü jIIڤIfutüIn
shIu sümuڤInfuڤu chuIn jIu suIuڤu tü
pueuIokot. Muu uku nuwuIuujünüIn
wune uڤyutuuI, ukuujuu jIukunu.
Anukuju suupujünüIe tü cheڤojuukut
jümüIn sütümu tü wuyuu jIkIfujukut.
8
੅¨Je jIkefoIupu suIuڤu wune pueuIo,
müIeku kumuneefe tü wuyuukoIüIfuu
jümüIn, unushII mukutüIe jIu sümuu
jIküIn tü uupünukut jümüIn.
9
੅JIIyuju
tü wuyuu eekuI uyuuIIn chuڤuyu.
Je jümu numüIn nu wuyuukunu
nupüshuu: 'NücheküIn MuIeIwu
süpüIeefuu juuڤuIuuIn suuIIu
juuInjuIu süpüIu nuIuwutuuInjunuIn
jIu'.
10
੅Je müIeku mumuneefe tü
wuyuukoIüIfuu juuIIu, juڤunu
numuڤunujee sünuIn jümüIn numüIn
emetut süpuڤupünuu tü pueuIokut:
11
੅'Suuڤu nnojoIIIn kusujunuIn wuyu
jümüIn, nIu nnojoIku kusujuchIn
jümüIn MuIeIwu. AnushII jooIuڤu
woڤunüIe juuIIu. Ottu soto juuڤIn
sünuIn süIüڤüIüIn nükuIIu chI
MuIeIwukuI süpüIu uIuwutuwuu',
meenu jIu numüIn.
12
੅Soڤu tü kuڤI
kusuIujuneetkut oڤu sümüIn suuInjuIu
wuyuu nütümu MuIeIwu, nu
uyouktukunu jünüIkI, müIIuIeweenu
muڤI nuyu suuIIuIeڤeyu tü
kuuInjufutkuIüIfuu suIujutkut puuIu
tü pueuIokut Sodomu", nümukuIuku
Jesús numüIn.
13
੅AyutshI Jesús uushujuuIn numuu
nu nIkIfujüInkunu: ¨Tü tumüInjutkut
sümüIn tü wuyuu judíokuIüIfuu
chuڤuyu suIuڤu tü pueuIokut Cofuzín
ooڤuIuku BetsuIdu, müsü muyuu:
'AIuڤuIeeku muڤI jIu umüIouInjunukuڤu
suuIIIjee jIyouktüIn tunüIkI sünuIn
jIڤfüIn muڤI tuuڤInfüIn wuInmu kusu
unusü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu. Ottu müIeku shIuIeInkuje
eڤfüIn tü wuyuu gentIIekuIüIfuu
sümuIwu puuIu suIujutkut tü
pueuIokuIüIfuu TIfo ooڤuIuku SIdón
tü kusu unusü tuuڤInfukut jooIuڤu
juڤupuIu, mojusüInkuje suuڤIn
suuIII suuInjuIu sümuu suuڤuIuuIn
suuIIu.
14
੅Je soڤu tü kuڤI süsuIeetkut
oڤu wuyuu suuInjuIu nütümu
MuIeIwu, müIIuIeweenIu muڤI jIu
suuIIuIeڤeyu tü kuuInjufutkuIüIfuu
chujutkut TIfo je SIdón'.
15
੅Je tü
tumüInjutkut sümüIn tü wuyuu
judíokuIüIfuu chuڤuyu suIuڤu tü
pueuIokut Cupefnuum, müsü muyuu:
'SüsuIeenu jIukunuyu uyouktukunu
tunüIkI. AwuIuujüneenu jIu nütümu
MuIeIwu juujüIn. Ottu nnojoIeenu
uwuIuujünüIn jIu. ShIeefü eeku
süsuIeenuIn muڤI jIu nütümu'.

੅¨Ottu jIukunu tekIfujüInkunu,
chI wuyuu eekuI nuupuuIn jünüIkI,
nuupuuIn tunüIkIyu. Je chI eekuI
nIyouktüIn jIu, nIyouktüIn tuyukuI
wunuu jümuu. Je sünuIn nnojoIIn
kusujuchIn tuyu nümüIn, nIu
nnojoIku kusujuchIn nümüIn
MuIeIwu chI kujünuIukuI tuyu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
17
੅ShIusu mupu süchIkIjee
noڤunüIn nu nIkIfujüInkunu Jesús
nümuڤunujee, nu ukufutshIshIIkunu
nekII, süchIkIjee nuuڤInfüIn
süpüshuu tü uIuwutuunukut unuIn,
uIeڤejüshII nuyu nünuInmüIn sümuu
tuIutüIn muڤI nuuڤIn.
÷SenyotkuIee, suuڤu puIuwutuuIuIn
wuyu, jüüjüüsü wumüIn
Iucus੄10
176
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
yoIujuuyuukuIjeڤe neڤe ÷numukuIuku
nümüIn.
18
੅NümukuIuku joo Jesús numüIn:
÷Jüüjüüsü shIu jümüIn süku
tuyumüIüIchIpuIn Sutunás
chI süIuüIushIkuI. TeڤfüIn nIu
nujutuuIwuڤuyu puuIu, muu uku
suuڤIn shIyuu juyu chujee IIpünuujee
eejuchIfe nuIuwutuuIn puuIu.
19
੅IuüIuuInupu jIu tutümu nuuڤu
chI weڤIpoIokuI. JüyumüIeechI nIu.
JuڤItuIchI püIushIn muڤI nIu juuIIu,
nnojoIeenu jIu utuunujünüIn nütümu.
Meenu uku jIu nuuڤIn wune wuyuu
eekuI meImoIüIn sünuIn wufuIttuu
suڤukupünuu muuڤuIu je juڤyuIu.
20
੅Nnojo tuIutüIn neڤe juuڤIn suuڤu
jüüjüüIn tü yoIujuukuIüIfuu jümüIn.
TuIutu jIu suuڤu uyuteenuIn jIu nümuu
MuIeIwu süpüIu kuڤIkut süpüshuu
süchIkIjee ouktuu ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
21
੅TuIutuIeesIu muڤI nuuڤIn jooIuڤu
Jesús süku eeIn chI NuuڤInkuI
MuIeIwu nümuu. ¨Tuutuu, tuڤwuujüIn
pIu, pIu AIuwutuushIkuI chuڤuyu
IIpünuu ooڤuIuku yuڤuyu mmoIuڤu. Tü
puuڤInfüInjutkut, nnojotsü pIIڤIyutüIn
sümüIn wuyuu eekuI kekIIn suushIn,
pIIڤIyutüItpu numüIn nu wuyuu
kumuneekunu pümüIn. TuIutüItpu
muڤI puuڤIn sütümu tIu", nümukuIuku.
22
੅AushujuushI joo Jesús sümüIn
tü wuyuukoIüIfuu süpüshuu: ¨ChI
TushIkuI MuIeIwu, nüneeküIn tuyu
süpüIu utüjuwuu suuڤu kusu süpüshuu
nütümu. ChI eڤfuujukuI tuyu, nIu
neڤe chI TushIkuI nümüIwu. Je chI
eڤfuujukuI chI TushIkuI, tuyu neڤe
ooڤuIuku tü wuyuukoIüIfuu eekuI
teeڤIyutüIn nIu sümüIn", nümukuIuku
Jesús numüIn.
23
੅NujununtuukuIuku joo Jesús
sünuIn nuushujuuIn neڤe numüIn nu
nIkIfujüInkunu: ¨AnutuڤuIeesüjuڤu
muڤI tü wuyuu eekuI shIڤfüIn tü
jIڤfukut joo muuڤuIu yuu.
24
੅Soto
juuڤIn wune kusu. WuInmu nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu je nu
süIuüIushIIkunu mmu puuIu sümuIwu
eekuI neڤfeeIn muڤI tü kusu jIڤfukut,
eekuI nuupeeIn muڤI tü kusu juupukut
jooIuڤu, nnojotsü neڤfüIn je nnojotsü
nuupüIn", nümukuIuku Jesús numüIn.
Nüchiki wane wayuu
kamaneeshi Samariajeڤewai
25
੅Je soڤu wune kuڤI, untüshI
wune wuyuu noڤutku nu
kufuIouktumuujunukunu nünuInmüIn
Jesús süpüIu usukIfuyuwuu nIu
shIIڤIfee nuupüIIjüInjuchIn nIu
nüsouktupu:
÷EkIfujüIkuIee, ¿kusu
tuuڤInfüInjutku süpüIu eeInjuchIn
tuyu nümuu MuIeIwu wuneepIu
süchIkIjee ouktuu? ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.

੅AsouktüshI Jesús:
÷PIڤfuujüIn muڤI tü nüshujuIukut
MoIses. ¿Kusu puuڤInfüInjutku
suushIn? ÷nümukuIuku Jesús
nümüIn.
27
੅NüsouktukuIuku chI wuyuukuI:
÷Tü tuushujeڤefukut, müsü muyuu:
¨MuIeIwu, chI PümuIeIwusekuI, unushI
uIfe püpüIu wuneepIu süku süpüshuu
puuڤIn. AnushI jüIüjüIe puuڤIn MuIeIwu
wuneepIu". Je eesü wuneڤeyu: ¨Anusü
uIfe püpüIu wuyuu süpüshuu muu uku
uIIn pIu püpüIujIfuu", müsü sünüIkI
tü kufuIouktukut ÷nümukuIuku chI
wuyuukuI nümüIn Jesús.
28
੅÷ShIuڤuyu muڤI tIu. Iotüsü
pünüIkI. Anusü müIeku puuڤInfüIe
tIu süpüshuu süpüIu eeInjuchIn pIu
nümuu MuIeIwu wuneepIu süchIkIjee
ouktuu ÷nümukuIuku Jesús nümüIn.
29
੅Ottu müshIu chI wuyuukuI,
sütümu IsuIn nüchIkI usouktuu
Iucus੄10
177
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nIڤIpujee Jesús, nüsukIfukuIuku
nüchIkuu:
÷Je suڤukujee tü wuyuukoIüIfuu
süpüshuu, ¿jufuIII nu uIjunukunu
tupüIu puujüIn?
30
੅NüküjuIn jooIuڤu Jesús
nüchIkI wune wuyuu nümüIn
süpüIu nIkIfujüInjuchIn nIu sünuIn
uIInjutüIn wuyuu süpüshuu nüpüIu:
¨EeshI wune wuyuu oڤunüshI chujee
JefusuIenjee chumüIn chuڤuyu
JefIcómüIn. WunuukuIuku nümuu
wune wuyuuIfuu kuڤfuwufunnuu
suIuڤu wopukot. SuukujüIn nükofoIo
süpüshuu sünuIn süsheڤejüIn muڤI
nIu sünuIn suڤunuڤuIüIn nuuڤIn.
SüpütüIn nIu ouktupünuuIn.
31
੅ShIusu
süchIkIjee tIu, nüIutukuIuku wune
sucefdote judío suIuڤupünuu tü
wopukot eejuchIfe chI wuyuukuI
puIustüIn. Je nIڤfuIwuڤuyu nIu,
uyukuIuushI wuneepünuu suڤutu
wopukot.
32
੅NüIutukuIuku joo
wune wuyuڤuyu nuuڤuIIwoڤu Ieví.
Akuutuuju chIIjuڤu, nIڤfuIwuڤuyu
wuyuukuI puIustüIn, uyukuIuushI
wuneepünuu suڤutu wopukot.
33
੅NIweetuukuIuku joo wune
wuyuu SumufIujeڤewuI, nnojoIshI
judíoIn. AIuڤujusu chII, nIڤfuIwuڤuyu
wuyuukuI puIustüIn suIuڤu wopukot,
nümüIIujüIn nIu nuuڤInyuku.
34
੅NüfütkuukuIuku nünuInmüIn
sümuu nüshofotIfüIn seItu ooڤuIuku
wIIno suuڤu tü nüIIoڤukot, sünuIn
nükoڤoyoIüIn shIu süku kuIuuIu.
NoڤotokuIuku chI muyeInshIkuI
suuڤu neڤejenu sünuIn nüntIfüIn nIu
suIuڤumüIn wune utunküIee süpüIu
nuuڤInmujüInjuchIn nIu chuڤuyu.
35
੅Je
mupu wuttuڤumüIn süpüIupünuu
nuڤunüIn, nuupukuIuku wune neefü
pIumusü kunüIIusü 'denufIo' nümüIn
chI uuڤInmujüIkuI tü utunküIeekut,
sünuIn nümüIn nümüIn: 'Anuu
tüü, tuupüIn pümüIn. JuIIu tupüIu
chI wuyuukuI. JumuIeڤeIn müIeku
cheڤojuuIe pümüIn sooڤomüIn,
pIڤItuujeefü neڤe. TuwuIuujeefü
pümüIn tuIeڤejupu', nümukuIuku
nümüIn".

੅AsukInnüshI joo chI
kufuIouktumuujuchIkuI nütümu
Jesús:
÷Nuڤukujee nu upünüInshIIkunu
wuyuu, ¿jufuI suuڤIn pümüIn uIku
upüIu chI wuyuukuI uڤyuujünüshIkuI?
÷nümukuIuku.
37
੅÷NIu chI umüIIujukuI chI
wuyuukuI ÷nümukuIuku nümüIn
Jesús.
÷Puڤunu puuڤInfuIwu eekuI müIn
uku tIu ÷nümukuIuku Jesús nümüIn.
3esús, wanaa sümaa
shiڤiyouin Marta je María
38-39
੅ShIusu mupu nuڤunupu
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu,
nojuntupünuukuIuku suIuڤu wune
pueuIo eefe kepIuIn wune wuyuu
kunüIIusü Muftu je wune shImIIfuu
kunüIIusü Mufíu süpüIu neڤIyouIn
nIu nepIuIuڤu. NIkefotpu Jesús
nepIuIuڤumüIn, ojoyoIuusü Mufíu
nümüIutuڤu sünuIn suupujüIn tü
nümukut sümüIn.
40
੅OoڤuIuku Muftu,
yuIusü sünuIn shupuuIn suuڤIn
sünuIn uuڤInfuu wune kusu nüpüIu
chI neڤIyoukuI. SüfütkuukuIuku joo
Muftu nünuInmüIn Jesús sünuIn
sümüIn nümüIn:
÷SenyotkuIee, ¿nnojot cheje
pIڤfüIn tuyu sünuIn uڤyutuwuu
tumüIwu, nnojotkuIuku püjütuyuuIn
tü temIIfuukut sünuIn ukuuIIIjuu
tuyu?
41
੅AsouktüshI joo Jesús:
÷TuwuIu Muftu, nnojo
püshuputuuIn uuڤIn suuڤu tü
pIڤyutuuInkut.
42
੅Tü kusu unukut
Iucus੄10
178
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
süpüIu puuڤInfuu, shIu tü suuڤInfukut
Mufíu sünuIn jüIüjuIn suuڤIn tü kusu
unusü tekIfujukut unuIn. Nnojotsü
wunuuIn sümuu tooڤuIeڤefuu shIu
suuIIu suuڤInfüIn tüü ÷nümukuIuku
Jesús sümüIn.
Eڤiküshi 3esús sünain achuntaa
nümüin Ma!eiwa
11

1
੅ShIusu soڤu wune kuڤI,
uushujuushI Jesús nümuu
MuIeIwu. ShIusu kettuupu tü
nünüIkIkut, nümukuIuku wune chI
nIkIfujüInkuI nümüIn:
÷SenyotkuIee, unushII pIkIfujüIe
wuyu sünuIn uushujuwuu nümuu
MuIeIwu muu uku nIkIfujüIn Juun
nu nIkIfujüInkunu ÷nümukuIuku
nümüIn Jesús.
2
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Meenu jIu jüchuntupu nümüIn
MuIeIwu:
¨Tuutu MuIeIwu,
kojutshuutushI pIu wutümu.
KusutuuIejese kojutüIn pIu
sütümu wuyuu süpüshuu.
KusutuuIejese püntüIn muuIü
wuڤukumüIn sünuIn
uIuwutuwuu.

3
Anukuju müIeku puupuwuIfe
wumüIn weküIn süpüIu
wuneڤewuI kuڤI.

4
Anukuju motüIe puuڤIn tü
wuuInjuIukut,
muu uku wuyukunu sünuIn
motüIn wuuڤIn sümuڤüIu
eekuI sümuڤüIupuIuIn wuyu.
Je nnojo pIyüüIujüIn wuyu
süpüIu ooڤuIukünuu uuڤIn".
ShIu jüchuntIuInjutku nümüIn.
5
੅AushujuushI Jesús jooIuڤu
numüIn nüchIkuuڤu: ¨¿Kuseefü
uIutuku müIeku puڤunüIe eemüIn
wune wuyuu puڤuIeewuIn sünuIn
uchuntuu nuuڤu süseڤefuڤupünuu uI
pümutuuIuI nümüIn yuu: 'TuwuڤIfüIn,
unushI müIeku pujuyuujIfüIe tuyu
wune upünüInsü pun nIküInjutü
ô
੅wune tupüshI nIIڤIwuڤuyu untuu
wuttujee, ukutsu nnojoIüIn eeIn
wune kusu tusuIIjuuIn nIyuuIuڤu'?
7
੅¨EeshI süpüIu nüsouktüIn yuIu
puüIüڤüjee sümuu nümüIn: 'Nnojo
pIkeڤejüIn tuuڤIn. EIsuIuuIchIpu
tuyu je utunküshII nu tuchooInkunu.
AkuIujuusü tuuڤIn utumuwuu
süpüIu tuupüIn pümüIn wune kusu',
meechI nIu pümüIn.
8
੅JuڤItuIchI
pütünujutüIn nIu, nnojoIeefü
nuupüIn suuڤujee puڤuIeewuIn nIu.
Nuupeefü tü cheڤojuukut pümüIn
suuڤujee pIkeڤejüIn muڤI nuuڤIn
süchIIfuu.
9-10
੅¨Anuu tü tumukut jooIuڤu
jümüIn: Anukuju müIeku jüchuntüIe
nümüIn MuIeIwu wuneepIu süku
süpüshuu juuڤIn. Muu uku wune
wuyuu nüchuntüIe, uupünu
umüInchI. Muu uku wune wuyuu
mekeefüIe, nüntu unuInfü tü
nüchujuukut uchIkI. Muu uku wune
wuyuu nütuIetüIe mIIchoڤu, ujutunnu
upüIeechI.
11
੅¨¿Jumüsü jukuuIppu jIukunu
numüIn jüchonnII? Muu uku
nüchuntüIe pümüIn wune jIme chI
püchonkuI, ¿puupeefü wune wüI
nümüIn? Nnojottuu.
12
੅Jumu müIeku
nüchuntüIe wune kuIIInushuku,
¿puupeefü wune jeڤyuIu nümüIn?
Nnojottuu.
13
੅Eefejeڤe neڤe wuyuuIn
kuuInjufuIIIn jIu, utüjushII jIu
usüIujuu kusu unusü numüIn
nu jüchooInkunu. NIuIeeku chI
JüshIkuI MuIeIwukuI chukuI
IIpünuu, uIunuڤuIeeshIu muڤI sünuIn
unumIuIn jümüIn. NuupeechI
chI NuuڤInkuI jümüIn müIeku
jüchuntüIe nümüIn", nümukuIuku
Jesús numüIn.
Iucus੄10 ,੄ 11
179
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Nia Ma!eiwa kapü!ainka atüma 3esús
14
੅ShIusu soڤu wune kuڤI nIyuڤIüIn
Jesús wune yoIujuu nuuIIu wune
wuyuu. MunüIsuI chI wuyuukuI
puuIu sütümu tü yoIujuukut.
KunüIkuIuku nIu shIyuڤnnupu nuuIIu.
Ottu tü wuyuukoIüIfuu eejutkut
jutkutüIn, uwutüsü muڤI suuڤIn süku
unuIchIpuIn nIu shIڤfüIn.
15
੅EekuIuku
wune wuyuuIfuu nuڤuku, müshII
nuyu: ¨ChI kupüIuInkuI utümu
chIfu süpüIu uyuڤIuu yoIujuu, nIu
neڤe BeeIzebú, chI süIuüIushIkuI
tü yoIujuukuIüIfuu süpüshuu",
numukuIuku.

੅Ottu sünüIkI
wuneeIfuu süpüIu nooڤuIuküIn nuuڤIn
Jesús: ¨AnushI puuڤInfüIe wune kusu
unusü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu, süpüIu wutüjuuInjutüIn
puuڤu sünuIn chujeڤewuIIn pIu
IIpünuujee", numukuIuku nümüIn.
17
੅Nütüjuupuju Jesús suuڤu tü
suushujuukut uchIkI nuuڤIn nu
wuyuukunu, nümukuIuku numüIn:
¨MüIeku sütkuujIfuuIe wune wuyuuIfuu,
ujuڤIujuujIfuweenu nuyu. Je müIeku
süڤüIüjuuIe wune wuyuu sümuu
tü süpüshIkut, puڤünüüwuweefü.
18
੅PüIushI tuyu nütümu BeeIzebú chI
süIuüIushIkuI yoIujuu juushIn. Akuujuu
Sutunás, müIeku nujuIttIfüIeje tü
yoIujuukuIüIfuu sünuIn nütkuuIn
sümuu, ooڤuIuujeechI nIu suuIIu
uIuwutuwuu.
19
੅¿JuIujeڤewut
suuڤIn jümüIn tü nupüIuInkut nu
jIkIfujüInkunu süpüIu uyuڤIuu
yoIujuu? ¿Nütümu BeeIzebú? Nnojo,
¿uushI müIn? Nuyeenuju nuyukunu
uyuuwutuku suuڤu juIujeڤewuIüIn
tü tupüIuInkut.
20
੅Suuڤu tuyuڤIüIn
yoIujuu sütümu nüpüIuIn MuIeIwu,
jütüjuuItpuju uuڤu sünuIn nuڤttüIn
chI MuIeIwukuI sünuIn uIuwutuwuu
wuyuu yuu mmuIuڤu.
21
੅¨Nnojotsü süpüIu suڤIuwujünüIn
nükofoIo wune wuyuu eekuI
kutsüIn, kuchujufuutsefe, ooڤuIuku
eeIn nuuڤIn suuڤu tü nükofoIokot.
22
੅AIuڤujusu müIeku nüntüIe wune
kuڤfuwufuI nünuInmüIn kutsüInfeeIn
muڤI nuuIIu, uyumüIüneechI chI
wuyuukuI nütümu. Asünuuneefü
tü nüchujufuutsekut nujupuIuڤujee.
Je tü nükofoIokot, uIüڤüjüneefü
nümuڤunujee sünuIn umüIouIIn
nuuIIu. Akuujuu tuyukuڤIyu. Süku
tuyumüIüIn chI YoIujuukuI, tountüIn
tuyuڤIüIn yoIujuu.
23
੅Je chI wuyuu
uyouktujuukuI tumuu, teڤIpoIoshI",
nümukuIuku Jesús numüIn.
24
੅AushujuushI Jesús jooIuڤu
numüIn nüchIkuu, sünuIn nIkIfujüIn
nuyu sooڤopünuu nüchIkI chI
nnojoIkuI uyouktujuuIn nümuu
Sutunás: ¨Wune yoIujuu, süchIkIjee
shIyuڤnnüIn nuuIIu wune wuyuu,
oڤunüsü suuInküIn mmukut süpüIu
süchujuuInjutüIn süchIkI eefe
muuڤInyutuuIIn süpüIu sheemefuuIn.
Je müIeku nnojofuIe süntüIn
sünuIn eeInjutüIe sheemefuuIn,
'Anusü tuIeڤejüIe tuchIkuu eejutüIe
puuIu tuyu', meefü shIu.
25
੅Je
süntupu süchIkuu nünuInmüIn
chI wuyuukuI uyuڤnnukuI ouIIu
puuIu, süntu unuInchI nIu sünuIn
nnojoIüIn eeIn MuIeIwu suIuڤu nuuڤIn.

੅Sükujee tIu, süsuujuIeڤeInyu joo
ukufutshIsü yoIujuuIfuu sooڤomüIn,
uIunuڤuIeekuIIu muڤI sünuIn
mojuIuuIn suuIIu. EkefoIuu müsIu
süpüshuu nünuIn chI wuyuukuI.
MüIeڤoIeejeefIu muڤI tü nümüIIuInkut
suuIIuIeڤeyu puuIu", nümukuIuku
Jesús numüIn.
27
੅Ottu wunuu sümuu nuushujuuIn
Jesús numüIn nu wuyuukunu,
uڤwuutüsü wune jIefü yuu suڤukujee
tü wuyuukoIüIfuu:
Iucus੄11
180
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷AnutuڤuIeesüjuڤu muڤI tü wuyuu
kuchonkut pIu, tü epIjukut pIu ÷
sümukuIuku nümüIn Jesús.
28
੅AsouktüshI Jesús:
÷Nuyu müIeڤoku unuu umüIn nu
uupukunu nünüIkI MuIeIwu sünuIn
noonooIn sümuu ÷nümukuIuku
sümüIn.
Asoڤinnüsü naaڤin na wayuukana
süka nüchiki 3onús
29
੅SünuIn wuttuIn muڤI suuIIn
wuyuu nünuInmüIn Jesús, müshI
nIu numüIn: ¨JIu wuyuu eekunu
muuڤuIu yuu, jIu kuuInjufuIII
eڤfüIIIkunu muڤI wuyumüIn nümüIn
MuIeIwu, uchuntüshII jIu tuuڤInfüIn
wune kusu unushuutusü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu
süpüIu jütüjuuInjutüIn tuuڤu sünuIn
chejeڤewuIIn tuyu IIpünuujee.
NnojoIeenu toonooIn umuu jIu.
ShIu soto juuڤIn tü nüchIkIkut
Jonás chI nünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu nümuIwu süpüIu
jütüjuuInjutüIn tuuڤu mupeenu
sünuInjee sünuIn nüjünuIuIn tuyu
MuIeIwu.
30
੅Tü wuyuukoIüIfuu
NínIvejeڤewutkuIüIfuu, sütümu tü
uIutukut nümüIn Jonás, nuyuuwutu
uuڤuIu sünuIn uIuwutuuushIn nIu
nütümu MuIeIwu. MüshI uku tuyukuI,
chI ShIpuyukuI Wuyuu, sütümu tü
uIuteetkut tumüIn, jIyuuwuteefü
uuڤuIu sünuIn uIuwutuuushIn
tuyu nütümu MuIeIwu.
31
੅Je soto
juuڤIn süchIkI tü uIuwutuusükut
puuIu sümuIwu suIuڤu wune
mmu wuttujutü chuu uuchImüIn.
Antüsü nünuInmüIn SuIomón chI
uIuwutuushIkuI suIuڤu IsfueI wunuu
sümuu tIu, süpüIu suupujüInjutüIn
nünüIkI süku kekIIn muڤI nIu. Anuu
tü tumukut jümüIn: Soڤuweenu
nükuIIu chI MuIeIwukuI wunuu
sümuu kusuIujunuInjutüIn suuInjuIu
wuyuu süpüshuu nütümu, meefü
jümüIn tü wuyuukot uIuwutuusükut:
'AIunuڤuIeesIu muڤI nujut Jesús nuuIIu
SuIomón. ¿JumüshII jIu nnojoIIIkuڤu
juupujeeIn nünüIkI?'.
32
੅AkuweenIu
nu wuyuukunu NínIvejeڤewuIIIkunu
soڤuweenu nükuIIu chI MuIeIwukuI
wunuu sümuu kusuIujunuInjutüIn
suuInjuIu wuyuu süpüshuu
nütümu, meenu jümüIn:
'Wuyukunu oonooshIInku sümuu
tü nümukut Jonás wumüIn sünuIn
wooڤuIuuInjunuIn suuIIu wuuInjuIu.
Ottu müshIu Jesús, uIunuڤuIeesIu
muڤI nujut nuuIIu Jonás. ¿JumüshII
jIu nnojoIIIkuڤu joonooIn sümuu
nünüIkI?', meenu nuyu jümüIn",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Tü wu!eekat aaڤin süpü!a
aaڤinraa anaa
33
੅AushujuushI joo Jesús nüchIkuu
numüIn nu wuyuukunu: ¨¿JuIusü
eڤItuunüIn wune Iuusu shIpejuunüIe?
¿EڤItuunüsü cheje suupünuu wushu?
Nnojo. EڤItuunüsü eefe süpüIee
Iuusu süpüIu sünuküInjutüIn kusu
süpüshuu.
34
੅Ottu tü woڤukot, müsü
uku suuڤIn suwufuIu Iuusu, süku
weڤfüIn tü kusu wupüIeefuukut
sütümu. MüIeku unuIe tü woڤukot,
weڤfüIn tü kusukut süpüshuu
sütümu. Akuujusu moڤupuڤuIe
wuyu, müsutüsü tü mmupuڤukut
woڤuIuڤu. AkuweefIu müIeku wuIefe
tü juuڤInkut, jüüjüüjeenu jIu sünuIn
uuڤInfuu tü unuukut. Ottu müIeku
yufüttüIe juuڤIn, shIeefü juuڤInfuku
tü mojusükut.
35
੅JuIIu jIu suuIIu
yufüttuu uuڤIn, suuIIu nnojoIujuyuu
juuڤInfüIn tü unuukut wuneepIu.

੅MüIeku uyutüIe wuIeIn tü juuڤInkut
sümuu jIyouktüIn tü yufüttüsükut,
juuڤInfeefü tü unuukut wuneepIu
Iucus੄11
181
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
sümüIn wuyuu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
Aڤü!üjashi 3esús namüin
na fariseokana
MHQDNDUDORXNWDPDDMDQDNDQD
37
੅ShIusu süchIkIjee nuushujuuIn
Jesús, eenujuunüshI nIu nütümu
wune fufIseo süpüIu ekuu nIpIuIuڤu.
NuڤunukuIuku Jesús sünuInmüIn tü
ekuwuukut.
38
੅Nüponojoo umuut chI
fufIseokuI, süku nnojoIIn nuڤIojooIn
nujupü Jesús süpüIupünuu ekuwuu,
süku nukuuIppuIn nu judíokunu tü
oڤIojowuukut ujupüü süpüIeefuu ekuu
süpüIu unuInjunuIn nuyu nuڤupuIu
MuIeIwu nuushIn.
39
੅AushujuushI jooIuڤu chI
SenyotkuI nümüIn: ¨JIukunu
keIsuIukunu muڤI neڤe sümüIn jIItuIn
je jüpüIuutse süpüIu wuIeInjutüIn
shIu, nnojotkuIujusu jIIsuIujüIn
juuڤIn süpüIu wuIeInjutüIn shIu.
Yufüttüsü muڤI, süku jüIüjuIn juuڤIn
kusu mojuIuڤut wuneepIu, muu
uku kuchIIfuuu uuڤIn wushIfüü.
40
੅MuuڤInsuIII jIu, motokoIoko juuڤIn
chI MuIeIwukuI sünuIn nükumuIuIn
kusukut süpüshuu. MüIeku
juڤIojooIe jujupü, unusü tIu. Ottu tü
nüchekukut MuIeIwu süpüIeefuu
wuIeIn wuneepIu, shIu tü juuڤInkut.
41
੅MüIeku kumuneefe jIu sünuIn
jüsüIujüIn sümüIn wuyuu eekuI
müIIuIn, utüjuuneenu uuڤu jIu sünuIn
wuIeIn juuڤIn.
42
੅¨ 'AIshuڤujuu' meenu jIu, süku
kusuIujuneefüIn jümüIn tü mojusü
juuڤInfukut sükujee kuchekuIuڤutuIn
jIu sümüIn wuyuu sümuu muuIIn
MuIeIwu jüpüIu. NnojoIshII jIu
tuڤüIüjüIn umüIn suuIIIjee jüsüIujüIn
süpüshI jIڤyutuuIn nümüIn MuIeIwu,
süku shIuIn tü nuIuwutuukut unuIn
MoIses. NnojoIshII jIu tuڤüIüjüIn
umüIn suuIIIjee jüsüIujüIn süpüshI
süpunu wunuڤu eekuI ekünuujuuIIn.
ShIu sünuInjee nnojoIüIn
juuڤInfüIn süku süpüshuu juuڤIn tü
uIunuڤuIeekut sünuIn unuIn, muu uku
uIIn MuIeIwu jüpüIu je juuڤInfüIn tü
unukut sümüIn wuyuu süpüshuu.
43
੅¨ 'AIshuڤujuu' meenu jIu, süku
kusuIujuneefüIn jümüIn tü mojusü
juuڤInfukut sünuIn yuIetuyuuIn juuڤIn
suڤupuIu wuyuu. KeejIusü jümüIn
joyotoo nuڤutoڤu nu jüIuüIuyuukunu
suIuڤu tü ekIfujüIeekut, je kojuteeshII
jIu sütümu wuyuu eepünuuIe jIu.
44
੅¨ 'AIshuڤujuu' meenu jIu, süku
kusuIujuneefüIn jümüIn tü mojusü
juuڤInfukut sünuIn juڤuIuInpuIuIn
tü jIkIfujukut unuIn nu wuyuukunu.
Nu uupukunu jünüIkI, nuuڤInfüIn tü
juuڤuIukukut nupüIeefuu, umüIouI
müshIڤIyu nuyu jütümu", nümukuIuku
Jesús numüIn nu fufIseokunu.
45
੅NümukuIuku joo wune
kufuIouktumuujuchI:
÷EkIfujüIkuIee, tü pümukut
numüIn nu fufIseokunu, uIsü wumüIn
wuyukunuyu.

੅AsouktüshI Jesús numüIn:
÷JIukunu kufuIouktumuujunukunu,
¨AIshuڤujuu" meenu jIu, süku
kusuIujuneefüIn jümüIn tü mojusü
juuڤInfukut sünuIn juIuwutuuIn tü
wuyuukoIüIfuu sünuIn uuڤInfuu kusu
kupüIeesü sümuu nnojoIIIn eeyuuIn
jükuuIIIjeeIn nuyu.
47-48
੅¨ 'AIshuڤujuu' meenu jIu, süku
kusuIujuneefüIn jümüIn tü mojusü
juuڤInfukut sünuIn kojutuyuuIn
jütümu nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu puuIu sümuIwu.
JuuInjIfuyuu utuchII nuyu shIIڤIfee
'kojutuIeeku muڤI nuyu nutümu'
sümeeIn wuyuu jümüIn. MuyuuInje
jütüjuuIn nuuڤu nu jutuushInuukunu
Iucus੄11
182
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
sünuIn nuyuIn nu oڤutIfukunu nuuڤIn
nu nünüIkImuujunukunu MuIeIwu,
nnojoyüIIu jIyouktujuuIn umuu tü
nuuڤInfukut nuku.
49
੅MüshI puuIu
chI MuIeIwukuI kekIIshIkuI muڤI:
'Tujüteenu wune tunüIkImuujunu
ooڤuIuku nu AIuwutuuushIkunu
suڤukumüIn tü tupüshIkuIüIfuu.
Oڤutüneenu uuڤIn wuneeIfuu nutümu,
je wune, eڤnneenu umüIn nutümu
suuIIIjee nuküjuIn tunüIkI', müshI
nIu.
50
੅Ottu tü kusu juuڤInfeetkut
nuku nu wuyuukunu tujütujunukunu
jünuInmüIn, kusuIujuneefü jümüIn
muuڤuyu uku kusuIujuneefüIn numüIn
nu jutuushInuukunu tü kusu mojusü
nuuڤInfukut numüIn nupüshuuIeڤeyu
nu wuyuu Iotokunu ukuuIppu
nuڤupuIu MuIeIwu oڤutInnukunu
uuڤIn süchIkIjee sükumujünüIn tü
mmukut.
51
੅OڤttüshII nüku AbeI
nünuInmüInfeڤeyu Zucufíus, chI
oڤutünukuI uuڤIn pusunuIn sünuIn tü
uڤujüIeekut sümuu tü uڤwuujüIeekut.
JIu wuyuu kutukunu oڤu muuڤuIu
yuu, shIImüIn muڤI tü tuküjuItpukut
jümüIn sünuIn kusuIujuneefüIn
jümüIn juuInjuIu, tü shIkefuujIukut
tü kusu mojusü noڤttukut unuIn nu
jutuushIkunuIfuu.
52
੅¨JIukunu
kufuIouktumuujunukunu, 'AIshuڤujuu'
meenu jIu, süku kusuIujuneefüIn
jümüIn tü mojusü juuڤInfukut
sünuIn junujuIüIn suuIIu wuyuu
süpüshuuIeڤeyu tü nIkIfujukut
unuIn jIu MuIeIwu. Nnojotsü
joonooIn umuu nünüIkI MuIeIwu je
jütuunujüIn nukuuIppu nu eekunu
uuڤInfeeIn tü nuIuwutuukut unuIn",
nümukuIuku Jesús numüIn.
53-54
੅Je nuڤunupu Jesús
sümuڤunujee tü wuttukut suuIII
wuyuu, uڤüfüIuushII muڤI
nu fufIseokunu ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu nümüIn.
NusukIfuyuuIn nIu shIIڤIfee nuntüIn
sünuIn wune kusu uupünüInjutkut
unuInjee nIkII.
Nünüiki 3esús süpü!a achecheraa
aaڤin sünain anoujaa
12

1
੅ShIusu mupu, outkujuusü
wuyuu wuttu muڤI suuIIn
sünuIn yentuujIfuuIn. SüpüIupünuu
nuushujuuIn Jesús numuu nu
wuyuukunu, uushujuushI nIu puIujunu
numuu nu nIkIfujüInkunu süpüIu
nuchechefüInjutüIn nuuڤIn sünuIn tü
nunouIukut: ¨JuIIu jIu mujuyuu uku
nuuڤIn nu fufIseokunu pIumukunu
ukuuIppu suuڤu nnojoIIIn uyutüIn
nutümu tü nekIfujukut unuIn. Nu
wuyuu ushutukunu tü nukuuIppukut,
umüIouIshII nuyu sütümu.
2
੅Je
muuڤuIu yuu, suuڤIn numüIn nu
wuyuukunu oonookunu sümuu
nunüIkI nu fufIseokunu, Iotüsü
suuڤIn numüIn. Ottu soڤuweenu wune
kuڤI, shIyuuwuteefü uuڤu wuyuu
wuInmu sünuIn nnojoIüIn punsuuIn
nunüIkI.
3
੅TumüshII joo jIu: Anukuju
IotüIe jünüIkI wuneepIu. JuڤItuIfü
jüküjüIn sümüIn wuyuu puIItchon,
kunüIIeefü sütümu wuyuu wuInmu
müIeku punsuuIe tü jünüIkIkut. Je
müIeku nnojofuIe punsuuIn jünüIkI,
uyuuwutüneenu jIu sütümu wuyuu
sünuIn pIumuIn jukuuIppu, muu uku
nuuڤIn nu fufIseokunu.
4
੅¨Tutünujutumuyuwuu: Nnojo
mmoIüIn jIu seemu wuyuu eekuI
suڤuteeIn juuڤIn. MüIeku juڤutünüIe
uuڤIn, tü ujuڤtteetkut, shIu neڤe
tü jIڤIfukukut. NnojoIeefü kusuIn
suuڤInfüIn tü wuyuukoIüIfuu jüku
süchIkIjee.
5
੅Tuküjeefü joo jümüIn
jufuIIn chI mmoIüInjuchIn eemu
jIu. Anukuju nIuIe mmoIüIn eemu jIu
MuIeIwu, nIu kupüIuInku nümüIwu
Iucus੄11 ,੄ 12
183
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
süpüIu nuڤunIfüIn jIu HudesmüIn
eemüIn süpüIee tü ouktüsükuIüIfuu.
Anukuju nIuIe mmoIuukuIn
eemu.
ô
੅Nnojo motüIn juuڤIn
sünuIn nuuڤInmujüIn jIu MuIeIwu
wuneepIu. Eesü süpüIu süIkkünüIn
juڤfuIsü wuchII suuڤu pIumu neefü
kuchueefuchen neڤe, ¿uushI müIn?
Ottu tü wuchIIkuIüIfuu süpüshuu,
nnojotsü juunusüIn nütümu MuIeIwu.
7
੅MüshII uku jIukunu sünuIn nnojoIIIn
ooڤuIuunüIn jümüIwu nütümu, süku
uIunuڤuIeeIn muڤI jujut nümüIn
suuIIuIeڤeyu tü wuchIIkuIüIfuu
süpüshuu. Je sükujee juuڤInmujünüIn
nütümu MuIeIwu, nnojo mmoIüIn jIu
seemu wuyuu eekuI suڤuteeIn juuڤIn.
8
੅¨MüshI tuyu, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, jümüIn: MüIeku 'AnoujushII
wuyu nünuIn Jesús' jümüIe suڤupuIu
wuyuu, 'ShIImüIn sünuIn nunoujuIn
tunuIn', meechI tuyu jüchIkI nümüIn
chI TushIkuI MuIeIwu chukuI IIpünuu.
'Nuyu tupüshIkuڤuyu', meechI tuyu
jüchIkI noڤupuIu nu uupIeekunu
nümuujunukunu MuIeIwu.
9
੅AIuڤusu
müIeku juunjuIujüIe tuchIkI suڤupuIu
wuyuu, 'NnojoIshII teڤfuujüIn nuyu',
meechI tuyu jüchIkI noڤupuIu nu
uupIeekunu.
10
੅JuڤItuIfü mojuIn jünüIkI
tumüIn tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, uIutInneefü tIu juuIIu nütümu
MuIeIwu. Akuujusu, müIeku jIڤfüIIIfe
wuyumüIn süku jünüIkI nümüIn
chI NuuڤInkuI MuIeIwu, nnojoIeefü
uIutInnüIn tIu juuIIu.
11
੅¨MüIeku juڤunInnüIe eemüIn
nu süIuüIukunu judío je chI
süIuüIushIkuI mmu suuIInjee
jünoujuIn tunuIn, nnojo jüshuputuuIn
uuڤIn suuڤu tü jüsouktüInjutkut
uku numüIn.
12
੅Nuupeefü jümüIn
chI NuuڤInkuI MuIeIwu tü pütchI
jüsouktüInjutkut uku wunuu sümuu
tIu", nümukuIuku Jesús numüIn.
Nüchiki wane wayuu kachiirua
aaڤinchi washirüü
13
੅Je wune wuyuu suڤukujee tü
wuyuukoIüIfuu, müshI nümüIn
Jesús:
÷EkIfujüIkuIee, unushI müIeku
puIuwutuuIe nümüIn chI tepuyukuI
süpüIu nuupüInjutüIn tumüIn
süpüshI tü nIڤIpünuukut chI
wushIkuI wupüIu ouktuIwuڤuyu nIu
÷nümukuIuku nümüIn.
14
੅NüsouktukuIuku Jesús:
÷NnojoIshI eڤItuunüIn tuyu sünuIn
pütchIpüڤüIn süpüIu pümüInjuchIn
tuyu süchIIfuu tIu ÷nümukuIuku
nümüIn.
15
੅NümukuIuku jooIuڤu Jesús
numüIn nu wuyuukunu nupüshuu:
÷JuIIu jIu suuIIu kuchIIfuuu uuڤIn
tü wushIfüükut. Tü tuIuteetkut
utümu juuڤIn, nnojoIüInjutü shIuIn
sükujee kooڤomüIn jümüIn tü
jükofoIokot ÷nümukuIuku numüIn.

੅OڤttüshI joo Jesús sünuIn
ekIfujuu nuyu süku sukuuIppu
tü kusu eڤnnukut suInküIn
mmu: ¨EetuushI wune wuyuu
wushIfü. WuInmu muڤI süchon tü
nüpünujüInkut suIuڤu nIyüüjuse.
17
੅'¿JuIuyuuI puuIu tunuujuuIn
tü tupünujüInkut cheڤojuupuju
wune süpüIujunu eeInjutüIe shIu
tunuujuuIn?', mu müsü nuuڤIn.
18
੅¨NümukuIuku joo chI
wuyuukuI: 'Au, tutüjuuItpu uuڤu tü
tuuڤInfüInjutkut. Tuwusujeڤefeefü
mIIchIkut tüü süpüIu tukumujIfüIn
wune mIIchIIfuu eekuI mIyoڤuIn
suuIIu, süpüIu tunuujuuInjutüIn
süpüshuu tukofoIo je tü
tupünujüInkut yuu suIuڤu.
19
੅Je
kettuupu tü mIIchIkut, tuIuteefü
tuuڤIn sünuIn muu: ¨Wuttu suuIIn
kofoIo tumuڤunu jooIuڤu, tü
Iucus੄12
184
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tepIjuujeetkut utümu süpüIu wuInmu
juyu. Anukuju jooIuڤu teemefuuIe,
sümuu tekuuIn, sümuu tusuuIn
sümuu tuIutuu uuڤIn", meechI tuyu',
müshI chI wuyuukuI.
20
੅¨Ottu chI MuIeIwukuI, meechI
nümüIn: 'MuuڤInkuIche uuڤIn pIu.
Soڤu uIkut tüü, unteefü ouktuu
pümüIn. ¿JufuIeefü suuڤIn pümüIn
mukutuku upüIu tü pünuujuukut muڤI
püpüIu?'.
21
੅¨Anuu tü tumukut joo jümüIn:
ChI eekuI kuchIIfuuIn uuڤIn tü
wushIfüükut sümuu nnojoIIn
nüchujuuIn nüchIkI MuIeIwu,
nnojoIeefü kusuIn unuIn upüIu
nümüIn tü nuwushIfüInkut ouktupu
nIu", nümukuIuku Jesús numüIn.
Aaڤinmajünüshii na anoujashiikana
nütüma Ma!eiwa
22
੅NuushujuukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu: ¨Nnojo
jüshuputuuIn uuڤIn suuڤu tü
jIküInjutkut kutüInjutkut utümu
joڤu, je suuڤu tü kuIuuIu juڤutujutkut
unuInjutkut utümu jIyoIojo.
23
੅Tü
tuIuteetkut utümu juuڤIn, nnojotsü
shIuIn neڤe tü eküüIü kutüInjutkut
utümu joڤu, nnojotsü shIuIn neڤe
tü kuIuuIu unuInjutkut utümu
jIyoIojo.
24
੅JüIüju juuڤIn sukuuIppu tü
wuwuuchIkuIüIfuu. MupünujüInsut
shIu je munuujuuIusut shIu shIküIn,
nnojotpuju eڤfüIn jumü shIu süku
shIkInnüIn nütümu MuIeIwu. JIuIeeku
jIukunu, uuڤInmujünüshII wuneepIu
nütümu MuIeIwu, süku uIunuڤuIeeIn
jIu sünuIn kojutüIn nütümu
suuIIuIeڤeyu tü wuchIIkuIüIfuu.
25
੅Je
tü shupuwuukut uuڤIn, nnojoIeefü
kusuIn suupüIn jümüIn süpüIu
epIjuwuu.

੅NnojoIeefü uupünüIn
jümüIn tü jIküInjutkut ooڤuIuku tü
jüsheڤInjutkut sükujee.
27
੅¨JüIüju juuڤIn sukuuIppu
tü süsIIkut wüItüshII sünuIn
unushuntuIn muڤI tü sünoڤukot.
MuyuuInje nnojoIüIn uڤyutuuIn
je nnojoIüIn suuInjüIn süsheڤIn,
uIunuڤuIeesIu muڤI sünuIn
unuchonIn shIyoIojo suuIIuIeڤeyu
sünoڤu nüsheڤIn SuIomón chI
wushItshuunukuI süIuüIushIkuI
mmu puuIu sümuIwu.
28
੅¿Jumüsü
nnojotkuڤu jünoujuIn sünuIn
juuڤInmujünüIn nütümu MuIeIwu?
Tü süsIIkut, unushuutusü
muڤI sünoڤu nütümu MuIeIwu,
muyuusüje juIumuutüIn shIu
sümuu suڤujünüIn mupu. MüshIڤIyu
jIukunu, uuڤInmujünüshII nütümu
suuIIuIeڤeyu tü süsIIkuIüIfuu
wüItüshII.
29-30
੅Ashuputuusü muڤI
nuuڤIn nu munoujuInsuIIIkunu
wuneepIu suuڤu tü neküInjutkut
ooڤuIuku tü nusüInjutkut. AIuڤujusu
jIukunu, nnojo jüshuputuuIn uuڤIn
suuڤu tIu muu uku nuuڤIn nuyukunu.
Soto juuڤIn sünuIn nütüjuuIn
suuڤu chI JüshIkuI MuIeIwu tü
cheڤojuukut jümüIn je nuuڤInmujeenu
jIu wuneepIu.
31
੅MüIeku keejIuIe
jümüIn nIuInjuchIn chI MuIeIwukuI
uIuwutuuIn juuڤu, uupüneefü jümüIn
süpüshuu tü cheڤojuukut jümüIn",
nümukuIuku Jesús numüIn.
32
੅¨JIukunu uuڤInmujuushIkunu
tutümu, mmoIujuyuu jIu sheemu
uyüüIujünuu tutümu. Soto
juuڤIn sünuIn nücheküIn chI
JüshIkuI MuIeIwu süpüIeefuu
juIuwutuuInjunuIn wunuu nümuu
soڤuweenu wune kuڤI.
33
੅Anukuju
müIeku jüIkküIe süpüshI tü
jükofoIokot je tü jümüڤünüInkut
süpüIu jüsüIujüInjutüIn tü süIIukut
sümüIn wuyuu eekuI cheڤojuuIn
sümüIn. MüIeku jükuuIIIjüIe
wuyuu, nuupeefü jümüIn MuIeIwu
Iucus੄12
185
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tü kusu unusü mutüjuInkut
ujuڤttuu, mutüjuInkut uڤIuwujünuu,
mutüjuInkut keڤewuu, süku
nümuڤunuIn shIu MuIeIwu chuu
IIpünuu.
34
੅Je sükujee tIu, ucheküsü
jüIüjuIn juuڤIn tü kusu unusü chukut
IIpünuu uupünüInjutkut jümüIn",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Eewaa aaڤin süpü!a nü!eڤejüinjachin
3esús nüchikua
35-3ô
੅EkIfujüshI joo Jesús süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnukut
suInküIn mmu: ¨EeshI wune wuyuu
oڤunüshI sünuIn wune mIڤIfuu,
shIkIIfu kuڤwuyuusee. NüpütüIn
nu nüchepchIukunu nIpIuIuڤu
süpüIu eeInjutüIn nuuڤIn nüpüIu
nüIeڤejupu. Pejesü nusheڤIn nuڤütpuڤu
süpüIu nuڤunuumuutüInjutüIn.
Chuwutüsü nutümu nufumpufuse
wuneepIu. Eesü muڤI nuuڤInfuu
nüpüIu chI nuIuumuInkuI süpüIu
neefuIumuutüInjutüIn tü soڤukot
mIIchI nüpüIeefuu nüntupu.
Anukuju müIe uku jIu nuuڤIn nu
uchepchIuukunu sünuIn juڤutupüIn
tuyu soڤu tü kuڤI tuIeڤejüInjutkut
oڤu jünuInmüIn.
37-38
੅EeshI süpüIu
tuIeڤejeechIn süseڤefuڤupünuu uI je
wuttuڤuchon muuIü. Anukuju müIeku
kefuujüIe jIu tupüIu. ChI IuumukuI
tuküjukuI uchIkI jümüIn, süku eeIn
nuuڤIn nu nüchepchIukunu nüpüIu,
tuIutuIeesIu muڤI nuuڤIn numuu.
NuڤutukuIuku süsheڤIn uchepchIee
nünuIn. NüIkkuujIfeڤetkuIuku nu
nüchepchIukunu süpüIu ekuu je
nIItujukuIuku neküIn.
39
੅Soto juuڤIn
wune kusu. Wune wuyuu nIpIujuchI,
müIeku nütüjuuIeje suuڤu tü kuڤI
nüntujuchIkut oڤu wune kuڤfuwufuI,
nnojoIfeeju süpüIu nutunküInjuchIn
suuIIu nIkefoIüIn chI kuڤfuwufuIkuI.
40
੅MüInjunuyu jIukunu, unushII
müIeku kefuujüIe jIu sümuu eeIn
juuڤIn tupüIu tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, süku tuIeڤejüInjuchIn
tuchIkuu jünuInmüIn soڤuweenu
wune kuڤI mutüjuujuukut uuڤu
jütümu", nümukuIuku Jesús numüIn.
41
੅NüsukIfukuIuku Pedfo:
÷SenyotkuIee, tü püküjuItpukut
uchIkI wumüIn, ¿püküjüIn joo
wumüIn wumüIwu je sümüInjuttuupu
wuyuu süpüshuu?
42
੅AsouktüshI chI SenyotkuI:
¨Nuڤukujee nu uchepchIeekunu
tuküjukunu uchIkI, uneekünüshI
wune uuڤInmujüI, chI eekuI
kekIIn muڤI, chI tütükuI sünuIn
tü uIuwutuunukut unuIn nIu. NIu
nekIIpüڤüInjuchIkuI nu wuneeInnuu
süpüIu ekIfuu nuyu.
43
੅Je nüIeڤejupu
chI nüIuumuInkuI, tuIuteefü muڤI
nuuڤIn nümuu müIeku uyutüIe
nuuڤInfüIn süpüshuu tü nIڤItuukut
nüpüIeefuu.
44
੅ShIImüIn tü tumukut
jümüIn, eڤItuuneechI nIu nütümu
chI nüIuumuInkuI süpüIu IuüIuuIn
suuڤu süpüshuuڤuIe tü kusu eekut
nümuڤunu.
45
੅¨¿Jumu müIeku nnojofuIe
jüüjüüIn nIu sümüIn nünüIkI chI
nüIuumuInkuI, müIeku 'NnojoIeechI
untumuutüIn chI tuIuumuuInkuI
nüchIkuu' nümutuufüIe neڤe
sünuIn emIڤIjuwuu ooڤuIuku sünuIn
epefuwuwuu je sünuIn nIڤyuujüIn nu
uchepchIeekunu wunuu nümuu, nu
tooIoyuukunu ottu nu jIeyuukunu?

੅AntuIuu meechIu chI nüIuumuInkuI
soڤu wune kuڤI nnojotkut nuڤutupüIn
oڤu nIu. SüsuIu meechIu nIu nütümu.
NIڤIkujuujeechI nIu nuڤukumüIn nu
eekuI neڤfüIIIn wuyumüIn numüIn
nuIuumuIn eefe neڤfüIn müIIuu
nupüshuu.
47-48
੅¨ChI wuyuu eekuI nütüjuuIn
suuڤu tü nüchekukut chI MuIeIwukuI
Iucus੄12
186
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nüpüIeefuu, unukuju müIeku
nuuڤInfüIe wuneepIu tIu. Je chI
uupünukuI umüIn kusu wuInmu
süpüIu nIڤyutuuInjuchIn nümüIn
MuIeIwu, ucheküshI nuuڤInfüIn
süpüshuu tü eڤItuunukut nüpüIu.
JIukunu judíokunu nüchepchIukunu
MuIeIwu, utüjuukunu suuڤu tü
nuIuwutuukut unuIn, müIeku
nnojofuIe juuڤInfüIn tü nüchekukut
jüpüIeefuu je nnojofuIe eeIn juuڤIn
sünuIn tü kuڤI tuIeڤejüInjutkut oڤu,
müIIeenu muڤI jIu nütümu MuIeIwu
süsuIujee tIu. Akuujusu wune wuyuu
eekuI nnojoIIn nütüjuuIn suuڤu
tü nuIuwutuukut unuIn MuIeIwu,
müIeku kuuInjufuIe nIu, jIyutteefü
tü nümüIIuInkut süsuIujee tIu",
nümukuIuku Jesús.
Akatajiraasü wayuu naaڤujee 3esús
49-50
੅NüküjukuIuku Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu süchIkI tü
uIutüInjutkut numüIn nu eekuI
nunoujuIn nünuIn: ¨YupushI
tuyu süpüIu ouktuu sünuInjee
tuyouktünüIn sütümu wuyuu
wuInmu. TeڤfüIn tumüIIuIu
wunuu sümuu tuڤutupüIn tü
tukuIIukut süpüIu ouktuu
wuneڤefeڤeyu suuڤuIuuIn touIIu
kettuupu tukuIIu. KusutuuIejese
suڤttüIn muuIü tü tukuIIukut. Je
jIukunu unoujushIIkunu tunuIn,
uyouktüneenu jIukunuyu wunuu
tumuu.
51
੅¿AIuwutuuushI tuyu,
suuڤIn jümüIn, süpüIu uchIujuwuu
wuyuu utkuusü yuu mmuIuڤu?
NnojoIshI süpüIujuchIn tuyu tIu.
SüpüIujuchI mojujIfuuInjutüIn
wuyuu tutümu suuIIIjee tü
tuuڤInfukut je tü tekIfujukut unuIn.
52
੅SüchIkIjee kuڤIkut tüü, neڤIpoIeenu
nu unoujushIIkunu tunuIn nu
munoujuInsuIIIkunu. SuIuڤu wune
mIIchI eefe eeIn wuyuu muu uku
juڤfuI, uڤüIüjeenu nu upünüInshIIkunu
numüIn nu pIumushIIkunu, je
nu pIumushIIkunu numüIn nu
upünüInshIIkunu.
53
੅AڤüIüjeechI wune
wuyuu nümüIn chI nüchonkuI je
chI nüchonkuI nümüIn chI nüshIkuI.
AڤüIüjeefü wune wuyuu sümüIn tü
süchonkot je tü süchonkot sümüIn
tü shIIkut. AڤüIüjeefü wune wuyuu
sümüIn tü suڤütkut je tü suڤütkut
sümüIn tü nIIkut chI suڤwuyuusekuI",
nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
Mayaawasesat wayuu sünain
tü nüchekakat Ma!eiwa
54
੅NümukuIuku joo Jesús sümüIn
tü wuyuukoIüIfuu wuttukut suuIIn
sünuIn nüchIujuuIn nuyu: ¨JIukunu,
müIeku jIڤfüIe sükojojooIn tü
sIfumukut wopujeekunu, 'JuIIu,
uڤIteesü juyu', mumuutüshII jIu.
ShIImüIn sünuIn süڤIteefüIn.
55
੅Ottu
müIeku jIڤfüIe tü jouktuIkut sünuIn
suwutuuIn, 'JouktuIeڤoIujunu
wuyu', müshII jIu. ShIImüIn sünuIn
sujuڤIujuuIn juyu sütümujee tIu.

੅JIukunu pIumukunu oڤupünuu,
kuyuuwuseshII jIu sümüIn tü
jouktuIkut ooڤuIuku tü sIfumukut,
¿jumüsü nnojotkuڤu jIyuuwutüIn suuڤu
kusuIn tü tuuڤInfukut muuڤuIu yuu?
57-59
੅¨Juupu tü tumüInjutkut
jooIuڤu: MüIeku kuuInjufuIe pIu
nuuIIu wune puwuIu, ucheküshI
pütüjumuutüIn pünüIkI nümüIn
süpüIupünuu nuIuwutuuIn wune
pütchIpüڤü pünuInmüIn suuIIu
kojutujüIn püpüIeefuu. Akuujuu
jIukunu, jIyuuwutu jumuuIu suuڤu
sünuIn cheڤojuuIn jümüIn unujIfuuIn
jIu jooIuڤu nümuu MuIeIwu",
nümukuIuku Jesús numüIn nu
wuyuukunu.
Iucus੄12
187
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Nukuaippainjatkat chi
makata!aainkai suu!ia naainja!a
13

1
੅Afütkuusü jooIuڤu wune
wuyuuIfuu nünuInmüIn
Jesús süpüIu nuküjuIn nümüIn
süchIkI wune wuyuuIfuu judío
GuIIIeujeڤewuIII nu oڤutünukunu
uuڤIn. Wunuu sümuu nuupüIn tü
numüڤünüInkut nümüIn MuIeIwu
süpüIu ouktuu suuڤu nuuInjuIu,
oڤutünu uuڤInchII nuyu nütümu
PIIuto, chI süIuüIushIkuI mmu.
2
੅NümukuIuku Jesús: ¨SuuڤIn jümüIn,
¿ouktüshII nuyu süku uIunuڤuIeeIn
nuuInjuIu nouIIu nu wuneeIfuu?
3
੅Nnojotsü sükujeeIn tIu. KuuInjuIusü
wuyuu süpüshuu. TumüshII puuIu
jIu: MüIeku nnojofuIe jIyuuwujuuIn
suuIIu juuInjuIu, umüIouIeenIu neڤe
jIu wuneepIu muu uku umüIouIIn
nu wuyuukunu.
4
੅Je soto juuڤIn nu
wuyuu poIookunu mekIIsuIümüIn
sujuttukunu uuڤu tü 'toffe' kunüIIukut
SIIoe. SuuڤIn jümüIn, ¿ouktüshII nuyu
süku uIunuڤuIeeIn nuuInjuIu nouIIu
nu wuneeIfuu chukunu JefusuIen?
5
੅Nnojotsü sükujeeIn tIu. KuuInjuIusü
wuyuu süpüshuu. TumüshII puuIu
jIu tuchIkuu: MüIeku nnojofuIe
jükutuIuuIn suuIIu juuInjuIu,
umüIouIeenIu neڤe jIu wuneepIu
muu uku umüIouIIn nu wuyuukunu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
ô
੅EkIfujüshI joo Jesús süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnukut suInküIn
mmu. Nümüsü pütchIkut tüü sümüIn
tü wuyuu nnojoyütkuIIu ukutuIuuIn
suuIIu suuInjuIu: ¨Eesü wune wunuڤu
kunüIIusü 'hIguefu' upünujuushI
suIuڤu nIyüüjuse wune wuyuu. Je
soڤu wune kuڤI, untüshI chI wuyuu
kuyüüjuseshIkuI süpüIu usüڤütuu
süchon tü wunuڤukot. MuchonkuIuku
shIu nüpüIu.
7
੅NümukuIuku joo
nümüIn chI uuڤInmujüIkuI tü
nIyüüjusekut: 'ApünüInchI tuyu juyu
sünuIn tuntuwuIIn yuumüIn shIIڤIfee
usüڤütuu süchon tü wunuڤukot.
Muchonsot shIu wuneepIu. Anukuju
müIeku püshottüIe shIu süpüIu
püpünujüIn wune wunuڤu jeket
shIIڤIfuku', nümukuIuku nümüIn.
8
੅NüsouktukuIuku jooIuڤu chI
uuڤInmujüIkuI suuڤu: 'WuuڤIfuu, unusü
müIeku wooڤuIuuIe puuIu shIu süpüIu
wune juyu. Tupoteefü ekIIfuڤupünuu
süpüIu tejItüIn kuuڤuIuchuڤu
kumuڤu uneefüIe sütümu.
9
੅MüIeku
kuchonIe shIu, wooڤuIuujeefü.
Akuujusu nnojofuIe, wushotteefü',
nümukuIuku chI uuڤInmujüIkuI".
Anasü wane wayuu nütüma
3esús soڤu süka!ia eemerawaa
10
੅EkIfujüshI Jesús suIuڤu wune
ekIfujüIee soڤu tü kuڤI neemefuukut
oڤu nu judíokunu.
11
੅ShIusuڤu suIuڤu
tü ekIfujüIeekut, eejutü wune wuyuu
uyuuIsü poIoo mekIIsuIümüIn juyu.
Jokotüsü shIu sünuIn wufuIttuu süku
yoIujuusIfüIn shIu.
12-13
੅ShIusu nIڤfupu
Jesús tü wuyuukot, neenujukuIuku
shIu nünuInmüIn sünuIn nümüIn
sümüIn:
÷Muuchee, unuItpu joo pIu suuIIu
tü uyuuIIIkut.
NIڤItuukuIuku nujupü suuڤu.
IotoIoo müsüju tü wuyuukot sünuIn
wufuIttuu sümuu suڤwuujüIn muڤI
MuIeIwu.
14
੅Ottu chI IuüIuushIkuI
suIuڤu tü ekIfujüIeekut, jushIchIshI
muڤI nIu nümüIn Jesús süku
unuIn nütümu wune wuyuu soڤu
tü nukuIIukut sünuIn eemefuwuu.
NümukuIuku chI IuüIuushIkuI
sümüIn tü wuyuu eejutkuIüIfuu:
÷Eesü uIppIfuu kuڤI
wuڤyutuuInjutkut oڤu. Acheküsü
untuu wuyuu süpüIu eIyujünuu soڤu
Iucus੄13
188
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
kuڤIkuIüIfuu tIu. Nnojotsü unuIn
jüntüIe soڤu tü kuڤI weemefuukut
oڤu, süku shIuIn uڤyutuwuu tü
eIyujünuukut.
15
੅NüsouktukuIuku chI SenyotkuI
nümüIn:
÷PIukuI, pIumukuI oڤupünuu, ¿kusu
puuڤInfuku soڤu tü kuڤI weemefuukut
oڤu? ¿Nnojotsüjusu jIڤyutuuIn
sünuIn tuushIn pütümu püpüIIIse
sümuu püsuchIfut süpüIu usuu wüIn
soڤu sükuIIu tü eemefuwuukut?

੅ShIuIeeku tü nuuڤuIIwoڤukot
Abfuhum poIooItkut mekIIsuIümüIn
juyu sünuIn kupüü nütümu Sutunás
süku wune uyuuIII, ¿unusüche
wuupüIe tuushII sümüIn suuIIu tü
uyuuIIIkut muyuuInje sükuIIuIn tü
eemefuwuukut? ÷nümukuIuku Jesús
nümüIn.
17
੅JupüIsü tü nüڤünüükuIüIfuu
Jesús sütümu tü nümukut nümüIn
chI IuüIuushIkuI. Ottu tü wuyuu
eejutkuIüIfuu, tuIutüsü muڤI suuڤIn
sütümu tü kusu nuuڤInfukut, süku
unushuutuIn muڤI shIu.
Sukuaippa tü nu!uwataayakat
Ma!eiwa
18
੅NüsukIfukuIuku Jesús nu
wuyuukunu: ¨¿Jumüsü, suuڤIn
jümüIn, tü nukuuIppukut MuIeIwu
sünuIn uIuwutuwuu?
19
੅Tü
nuIuwutuuyukut MuIeIwu, müsü uku
suuڤIn sukuuIppu süڤü tü 'mostuzu'
münukut. MuyuuInje joڤuuchoIn muڤI
shIu wunuu sümuu süpünujünüIn,
mIyoڤu tü suuڤuIIukut süsotupu.
MüsIu nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu. MuyuuInje puIItchoIn
wuyuu unoujusü jooIuڤu, wuInmeefü
soڤuweenu wune kuڤI", nümukuIuku
Jesús numüIn.
20
੅NüsukIfukuIuku joo nuyu
nuchIkuu: ¨¿Jumüsü, suuڤIn
jümüIn, nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu?
21
੅Tü nuIuwutuuyukut
MuIeIwu, müsü uku suuڤIn sukuuIppu
tü ooIojIukut pun ejItünukut
sütümu wune wuyuu suڤuku
juIIInu. MuyuuInje wuInmuIn tü
juIIInukut, ooIojoosü süpüshuu
sütümu tü ejItünukut suڤuku.
MüsIu nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu. MuyuuInje puIItchoIn
wuyuu unoujusü jooIuڤu, wuInmeefü
soڤuweenu wune kuڤI", nümukuIuku
Jesús numüIn.
Na ekero!eenakana nünainmüin
Ma!eiwa eere nu!uwataain
22
੅SünuIn nuڤunüIn Jesús
JefusuIenmüIn, ujuntuwuIshI
suIuڤupünuu tü pueuIokuIüIfuu
wopuIuڤukot süpüIu
nIkIfujüInjutüIn tü wuyuukoIüIfuu.
23
੅NüsukInnukuIuku nütümu wune
wuyuu:
÷SenyotkuIee, ¿puIItchon neڤe tü
oڤttuusüjutkuIüIfuu?
AsouktüshI Jesús nümüIn:
24-25
੅÷ChI eekuI nnojoIüIn
nünoujuIn tunuIn, nnojoIeechI
ountüIn ekefoIoo chumüIn eefe
nuIuwutuuIn MuIeIwu. WuInmeefü
wuyuu mekefoIüInkut, muyuuInje
nekefoIeeIn, süku nnojoIüIn
shIImüIn tü nunouIukut. ChI
shIImüInkuI sünuIn unoujuu, müshI
uku suuڤIn wune wuyuu eekuI
shIkefoIüIn suIuڤupünuu wune soڤu
mIIchI eekuI mouIIn. Je jIukunu,
juIIu jIu suuIIu mekefotüInju. NuIu
wuyuu eekuI nnojoIüIn shIImüIn
sünuIn nunoujuIn, müshII uku
nuuڤIn wune wuyuuIfuu untukunu
suڤwuI süchukumüIn süsüfünnüIn
wune mIIchI, juڤItuInu neenuküIn
chI nIpIujuchIkuI unooIpuڤujee süku
süpüshuu nuuڤIn: ¨WuuڤIfuu, peefuIu
Iucus੄13
189
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wupüIeefuu mIIchoڤukot". Asouktu
meechIu nIu numüIn: ¨NnojoIIIshII
jIu teڤfuujüIn. NnojoIshII tutüjuuIn
uuڤu juIujeڤewuIIIn jIu".

੅¨Soto
puuڤIn. EkuupüڤüshII wuyu pümuu,
usuupüڤüshII wuyu pümuu, je
wuupupüڤüIn tü pIkIfujukut unuIn
wuyu suInküIn mmu", meenu nuyu
nümüIn.
27
੅¨JIukunu kuuInjufuIIIkunu,
juڤunu yuujee touIIu. NnojoIIIshII
jIu teڤfuujüIn. NnojoIshII tutüjuuIn
uuڤu juIejeڤewuIIIn jIu", meechI nIu
numüIn.
28
੅¨Meenu nu munoujuInsuIIIkunu
soڤuweenu wune kuڤI sünuIn
nuڤyuIujüIn muڤI suuIIIjee
mekefotIfujuIn chumüIn eefe
nuIuwutuuIn MuIeIwu. Neڤfeenu
neڤe wuttujee Abfuhum nümuu
MuIeIwu chuu eefe nuIuwutuuIn,
ooڤuIuku Isuuc, je Jucobo,
ooڤuIuku nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu nupüshuu. Mojeefü muڤI
nuuڤIn, süku nnojoIIIn nountüIn
nekefotüIn süpüIu eeInjunuIn
nuyu chuڤuyu numuu.
29
੅¿JufuIII
nu ekefoIeenukunu nünuInmüIn
MuIeIwu eefe nuIuwutuuIn? Nuyeenu
nu shIImüInkunu sünuIn unoujuu,
nu chujeڤewuIIIkunu wIInnuujee,
wuupünuujee, puIuupünuujee,
ooڤuIuku uuchIjee. EkefoIeenu
nupüshuu chumüIn süpüIu
eeInjunuIn nuyu nümuu MuIeIwu
sünuInmüIn wune ekuwuu mIyoڤu
eenukünukut upüIu nuyu.
30
੅JuڤItuInu
jooIuڤu muuڤuIu yuu mojutüIn nu
unoujushIIkunu sütümu wuyuu,
ekefoIeenu nuyu nümuڤunumüIn
MuIeIwu soڤu kuڤIkut tIu. Akuujusu
nu munoujuInsuIIIkunu, muyuushIIje
kojutüIn nuyu sütümu wuyuu
muuڤuIu yuu, nnojoIeenu kusujunuIn
nümüIn MuIeIwu soڤu kuڤIkut tIu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Mojusü naaڤin 3esús saa!ii 3erusa!én
31
੅Wunuu sümuu tIu, untüshII joo
wune nu fufIseokunu nünuInmüIn
Jesús süpüIu muu nümüIn:
÷Nuڤutee uuڤInchI pIu Hefodes,
chI süIuüIukuI mmu. AcheküshI
puڤunumuutüIn yuujee yuu nuuIIu
÷ numukuIuku nümüIn Jesús.
32-33
੅NüsouktukuIuku Jesús
numüIn:
÷Juڤunu jümuIwu nümüIn chI
eڤfüIIyuukuI uuڤIn wuyumüIn sünuIn
IsuyüIIuIn upünüIn kuڤI neڤe süpüIu
tuuڤInfüIn süpüshuu tü uneekünukut
upüIu tuyu. AyuteechI tuyu jooIuڤu
sünuIn tojuIttIfüIn yoIujuu je sünuIn
teIyujüIn wuyuu. NnojoIshI tuyu
ooڤuIuuInjuchIn suuIIu wuneڤefeڤeyu
kefuuIn süpüshuu tü uIuwutuunukut
unuIn tuyu. Tutüjuu uuڤut sünuIn
tunteechIn JefusuIenmüIn, süku
nnojoIIn süpüIu ouktujuchIn wune
nünüIkImuujuchI MuIeIwu, muu
uku tuyu, suڤutuIuڤu JefusuIen
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
34
੅JüIüjukuIuku nuuڤIn Jesús
tü wuyuukoIüIfuu eekut suIuڤu
JefusuIen sünuIn nümüIn
muyuu: ¨AItuuIu muڤI jIu wuyuu
JefusuIenjeڤewuIIIkunu, jIu
oڤutukunu nuuڤIn süku Ipu nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu
uIuwutuuushIkunu jünuInmüIn.
KeeڤIfeepüڤüsü muڤI tuuڤIn
tuuڤInmujüIn jIu, muu uku
suuڤInmujüIn süchon wune kuIIInu.
Ottu jIukunu, jIyouktujuu umuuIü
tIu.
35
੅Sükujee tIu, nnojoIIInupu
kusujunuIn jIu nümüIn MuIeIwu.
MüshI tuyu jooIuڤu jümüIn jIu
munoujuInsuIIIkunu tunuIn:
NnojoIeechI tuyu jIڤfüIn tuchIkuu
wuneڤefeڤeyu jümuIeepu tumüIn:
'AnutuڤuIeeshIjuڤu muڤI chI
Iucus੄13
190
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
NüjünuIukuI MuIeIwu' ", nümukuIuku
Jesús.
3esús sünain wane ekawaa
nipia!uڤu wane fariseo
14

1
੅Soڤu tü kuڤI neemefuukut
oڤu nu judíokunu,
eenujInnüshI Jesús sünuIn wune
ekuwuu nIpIuIuڤumüIn wune wuyuu
fufIseo kojutkuI sütümu wuyuu. Je
chuڤuyu, eeshII nu nüڤünüükunu
Jesús nüpüIu süpüIu nutüjuuIn
nuuڤu müIeku nIIyujüIe soڤu tü
kuڤI eemefuunukut oڤu.
2
੅ShIusu
eekuIuku wune wuyuu uyuuIshI
nüpüIu Jesús. Shütüsü muڤI nütünu
ottu nüsuڤu.
3
੅NüsukIfukuIuku
joo Jesús nu fufIseokunu je nu
kufuIouktumuujunukunu ekuukunu
nümuu:
÷NuushIn MoIses, ¿unusü
eIyujuu wuyuu soڤu sükuڤIyu tü
eemefuwuukut, nnojottuupu unuIn
shIu? ÷nümukuIuku numüIn.
4
੅Nuyusu nu wuyuukunu,
koڤutukuIuku nuyu. NeenukukuIuku
jooIuڤu Jesús chI uyuuIshIkuI
nünuInmüIn süpüIu nIIyujüInjuchIn
nIu. NüjütukuIuku nIu süchIkIjee.
5
੅NüsukIfukuIuku joo Jesús nu
wuyuukunu:
÷¿Jumeefü müIeku sujutuuIe wune
jüpüIIIse suIuڤu wune IshI sükuIIoڤu
tü eemefuwuukut? ¿Je müIeku shIuIe
ojutuuIn jüsuchIfutse? ¿NnojoIeefü
jIyuڤIumuutüIn juڤItuInje sükuIIoڤuIn
eemefuwuu? ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
ô
੅Ottu nu wuyuukunu, koڤukoڤutshII
nuyu, süku IsuIn nuchIkI
nusouktIujutkut.
7
੅NIڤfupu Jesús nu wuyuukunu
untukunu sünuIn tü ekuwuukut
sünuIn nuIkkuujuuIn peje nünuIn
chI eenujItkuI nuyu shIIڤIfee
kojuteeIn nuyu sütümu wuyuu,
nIkIfujukuIuku nuyu süku sukuuIppu
tü kusu eڤnnukut suInküIn mmu.
MüshI nIu numüIn:
8
੅¨MüIeku
peenujInnüIe sünuIn shIkIIfu wune
kuڤwuyuusee, nnojo püIkkuIuuIn yuu
peje nünuIn chI kuڤwuyuuseshIkuI
shIIڤIfee kojuteeIn pIu sütümu
wuyuu. ¿JumeechI müIeku nüntüIe
wune wuyuu püchIIfuujee eekuI
kojutüIn muڤI sütümu wuyuu puuIIu?
9
੅'Anukuju müIeku püsünnuuIe
nüpüIeefuu', müneechI pIu nütümu
chI eenujItkuI pIu. JupüI meechIu
pIu süku ushuڤwuIeڤennuu suڤuku
wuyuu eekuI yuuIn shIڤfujüsüIn
neڤe tü ekuwuukut.
10
੅ShIu unuku
uIuڤu, püIkkuIuuIe puIujunu suڤuku
tü eڤfujuusükuIüIfuu neڤe. Afütkuu
meechIu pünuInmüIn chI eenujItkuI
pIu sünuIn nümüIn pümüIn:
'WuڤIee, juIuIchI püIkkuIuuIwu yuu
nüڤütpuڤu chI kuڤwuyuuseshIkuI'.
KojuteechIkuIuku pIu sütümu
süpüshuu tü ekuusükuIüIfuu sükujee
tIu.
11
੅Soto juuڤIn wune kusu. ChI
eekuI keeڤIfeeIn nuuڤIn kojuteeIn
sütümu wuyuu, nnojoIeechI kojutüIn.
JupüIeechI neڤe. AIuڤusu chI eekuI
nnojoIIn müIIuIn nuuڤIn shIIڤIfee
kojutuu, nIeechI kojutkuڤuyu",
nümukuIuku Jesús.
12
੅NuushujuukuIuku jooIuڤu Jesús
nümüIn chI wuyuukuI eenujItshIkuI:
¨MüIeku peenujIfüIe wuyuu süpüIu
ekuwuu pIpIuIuڤu, nnojo peenujIfüIn
nu püpüshIkunu neڤe numüIwu, nu
pütünujutumuyuukunu neڤe ooڤuIuku
nu wuyuu wushInnuukunu kepIukunu
püڤütpuڤu neڤe, süku keڤIcheefüIn
pümüIn nutümu tü ekuwuukut puuIu
pIpIuIuڤu.
13
੅Nuyu peenujIfu nu
mojushIIkunu, nu mutünusuIIIkunu,
nu eekuI musuڤuIn, je nu eekuI
moڤuIn.
14
੅AnutuڤuIeejeechIjuڤu
Iucus੄13 ,੄ 14
191
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
muڤI pIu sükujee tIu, juڤItuInu
nnojoIüIn keڤIchIn pümüIn nutümu.
NIu MuIeIwu uwuIuujüneechIku
utümu pIu soڤuweenu tü kuڤI
nusoڤIfuweetkut oڤu uuڤIn nu wuyuu
unushIIkunu noڤuIuڤu", nümukuIuku
Jesús nümüIn.
Süchiki wane ekawaa
15
੅Je shIusu sütümu tü nümukut
Jesús, nüsouktukuIuku wuneeshIu
chI ekuushIkuI nümuu:
÷AnutuڤuIeejeechIjuڤu muڤI chI
wuyuu eekuI neenujInneechIn
sünuIn tü ekuwuukut chumüIn eefe
nuIuwutuuIn MuIeIwu.

੅NIkIfujukuIuku jooIuڤu Jesús
nu wuyuukunu süku sukuuIppu
tü kusu eڤnnukut suInküIn mmu,
süpüIu nIIڤIyutüInjutüIn numüIn
jufuIüInjutüIn nümuuIn MuIeIwu
chumüIn eefe nuIuwutuuIn. MüshI
nIu numüIn: ¨EetuushI wune wuyuu.
NeenujItkuIuku wuInmu wuyuu
nIpIuIuڤumüIn süpüIu wune ekuwuu
mIyoڤu soڤu wune kuڤI.
17
੅Je kettuupu
tü eküütkut, nüjütukuIuku wuneeshIu
chI nIpIuunusekuI nunuInmüIn nu
eenujIfuushIkunu puuIu: 'JuIuInu
jümuuIu, kettuuItpu tü eküütkut
jüpüIu', nümukuIuku numüIn.
18
੅Nuyusuڤu nu eenujIfuushIkunu
nupüshuu, ooڤuIuuyuu müshII nuyu
suuIIu oڤunuu. 'AyuIujüIchIpu tuyu
wune yüüju. ChuwuIkuڤu tuyu
unuIuuIn sümüIn, mukutujuchIkuIuku
tuyu suuIIu oڤunuu sünuInmüIn
tIu ekuwuukut', müshI wune.
19
੅Je
nünüIkI wune: 'AyuIujüIchIpu tuyu
wune puuڤu poIoosü. ChuwuIkuڤu
tuyu ekIڤfujüIn shIu. MoڤunüInyeechI
tuyu sünuInmüIn tIu ekuwuukut',
müshI nIu.
20
੅Je nünüIkI chI
wune: 'IsuItpu tuchIkI oڤunuu süku
kuڤwuyuuseIchIpuIn neڤe tuyu'.
21
੅¨NüIeڤejukuIuku chI
nIpIuunusekuI süpüIu nüküjuIn
nümüIn chI nüIuumuInkuI
süchIkI tü wuyuukoIüIfuu
sünuIn muntüInjunuIn nuyu.
NuushIchIjuukuIuku muڤI joo chI
nIpIujuchIkuI sütümu tIu. 'Puڤunu
pümutu suInküIn mIIchI je chuu
metkuufuIuڤupünuu süpüIu shIuIn
peenujüIn tü mojusükuIüIfuu.
Peenuju wuyuu eekuI mutünuIn,
eekuI moڤuIn je eekuI musuڤuIn',
nümukuIuku nümüIn chI
nIpIuunusekuI.
22
੅¨Je nüIeڤejupu chI nIpIuunusekuI,
'AIuwutuushIkuIee, tuuڤInfüItpu tü
puIuwutuukut unuIn tuyu. Ottu tü
pIpIukut, nnojoIüyüIIu shIu wotüIn',
nümukuIuku nümüIn.
23
੅AsouktüshI
jooIuڤu chI nüIuumuInkuI: 'Puڤunu
pümutu jooIuڤu suIuڤupünuu tü
wopukot süpüshuu, suInküIn
mmukut süpüshuu, süpüIu
pükotchujüIn wuyuu eekuI eeIn neڤe
süpüIu wotüInjutüIn tü tepIukut
sütümu.
24
੅Akuujuu tü wuyuu
eenujInnukuIüIfuu puuIu tutümu,
nnojoIeefü pIkefotIfüIn shIu sünuIn
tü ekuwuukut yuu tepIuIuڤu suuڤu
muntüInyeeIn puuIu nuyu', müshI
nümüIn chI nIpIuunusekuI". Kettuusü
nünüIkI Jesús sünuIn nIkIfujüIn nu
wuyuukunu.
Na anoujashii eekai a!in
maڤi Cristo napü!a
25
੅NuڤunukuIuku joo Jesús sünuIn
eeIn wuyuu wuttu suuIIn nümuu.
NujununtuukuIuku joo süpüIu
uushujuwuu sümuu tü wuyuukoIüIfuu
sünuIn muu numüIn:

੅¨Wune wuyuu
eekuI nIڤItuuIn nuuڤIn sünuIn unoujuu
tunuIn, müIeku nIyouktüIe müIIuu je
ouktuu tuuڤujee, mojushIIsü süpüIu
tekIfujüüIn nIu. Süku jumüIn, wune
Iucus੄14
192
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tekIfujüIn, uIInjuchI tuyu nüpüIu
süku süpüshuu nuuڤIn nouIIuIeڤeyu
nüshI, nII, nuڤwuyuuse, nüchooIn
ooڤuIuku nu nuwuIuyuukunu.
Meenu uku muuIInkuI nuyu nüpüIu
suuڤu tuyuIn uIIn muڤI nüpüIu.
27
੅ChI wuyuu eekuI nIyouktuIuu
nümüIn tuyu nIڤfupu müIIuu sümuu
mmoIuu sheemu oڤutInnuu uuڤIn
tunuInjee, nnojoIshI wunuuIn sümuu
nIuInjuchIn wune tekIfujüIn.
28
੅¨¿JumeechI pIu müIeku
pükumujeefe wune mIIchI eekuI
unushuutuIn muڤI? Acheküsü
jüIüjuIn puuڤIn puIujunu sünuIn
jefuInjutüIn sujuIttukut uuڤu tü
mIIchIkut, suuIIu sujuڤIujuڤuIuuIn
pünneetse süpüIupünuu kettuuIn
shIu,
29-30
੅suuIIu shIujüIn eeIn neڤe
tü süpüIujunukut mIIchI sümüIwu.
'Isusü nüchIkI kefuuInjutüIn nütümu
tü mIIchIkut oڤttukut puuIu', mu
meefIu tü wuyuukoIüIfuu pümüIn
sünuIn shImeڤefuInpuIuIn pIu.
31
੅¨SuuڤIn pümüIn, wune
süIuüIushIkuI mmu kumuڤunukuI
neڤe 10.000 sufuIuut, ¿eeshI
süpüIu nujuIttüIn sünuIn utkuwuu
nümuu chI nüڤünüü kumuڤunukuI
20.000 sufuIuut? Acheküsü
jüIüjuIn nuuڤIn puIujunu müIeku
nükunujeechIfe chI nüڤünüükuI.
32
੅MüIeku nIyuuwutüIe suuڤu
sünuIn nnojoIeechIn nükunujüIn,
ucheküshI nuIuwutuuInjuchIn wune
wuyuu unüIIeeIn süpüIu uchuntuu
unuuwuu nnojoIIIwuڤuyu nüntüIn
chI nüڤünüükuI nünuInmüIn
süpüIu utkuwuu.
33
੅Akuڤuyu
jukuuIppu jIukunu wuneڤewuIfe
jukuu: Acheküsü jüIüjuIn juuڤIn
puIujunu tü nüchekukut jüpüIeefuu
MuIeIwu. MüIeku nnojoIIIfe yupuIn
jIu süpüIu juuwuIüIn süpüshuu
tü juwushIfüInkut süpüIeefuu
uڤyutuwuu tumüIn, je müIeku
nnojoIIIfe yupuIn jIu süpüIu müIIuu
je süpüIu ouktuu tuuڤujee, mojushIIsü
süpüIu tekIfujüüIn jIu", nümukuIuku
Jesús numüIn.
34
੅NIkIfujukuIuku joo Jesús
nüchIkuu süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnukut suInküIn mmu: ¨Anusü
muڤI tü IchIIkut süpüIu eڤIchIIjuuyuu.
Ottu müIeku meڤejüIe, nnojoIeefü
kusuIn suumüIn sümüIn wuyuu.
35
੅Ojotünüsü neڤe unouIpuڤu süku
nnojoIüIn unuIn süpüIu ekünuu je
süpüIu shIküIn müfüt. Akuujuu chI
wuyuu eekuI nnojoIüIn noonooIn
sümuu tunüIkI, nnojoIeefü kusuIn
nuumüIn tumüIn. ChI eekuI
nüshuteeIn tunüIkI, unusü müIeku
jüIüjüIe nuuڤIn", nümukuIuku Jesús
numüIn.
Süchiki wane anneerü machikisat
15

1
੅Je soڤu wune kuڤI,
ufütkuushII wune wuyuuIfuu
nünuInmüIn Jesús süpüIu uupujuu
nünüIkI, nu kuuInjufuIIIkunu
nuushIn nu fufIseokunu, muu
uku nu okotchujüIIIkunu neefü
nümüIn chI süIuüIushIkuI mmu.
2
੅Ottu nu fufIseokunu ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu, ejejefuushII
nuyu sünuIn numüIn:
÷Atuk, mojusü nuuڤInfukut chIfu
wuyuukuI. KumuneeshI numüIn nu
kuuInjufuIIIkunu ottu ekuushI joo nIu
numuڤuyu ÷müshII nuyu.
3
੅Ottu Jesús, süku nütüjuuIn suuڤu
tü jüIüjukut nuuڤIn, nIkIfujukuIuku
nu wuyuukunu süku sukuuIppu tü
kusu eڤnnukut suInküIn mmu. MüshI
nIu numüIn:
4
੅¨¿JufuI wuyuu yuu
juڤukujee, müIeku kumüڤünüInfe
nIu poIoo shIkII unneefü je
muchIkItuufüIe wuneesIu sünuInjee,
nüpüteefü tü süpüshIkut, tü
Iucus੄14 ,੄ 15
193
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
mekIetsutkut shIkII mekIetsuIümüIn,
chuu süpuڤu tü unooIkut süpüIu
oڤunuu sünuIn uchujuwuu süchIkI
tü muchIkIsutkut, je wuneڤefeeIn
nuuڤuIuuIn suuIIu uchujuwuu
nüntupu sünuIn?
5
੅Je nüntupu sünuIn,
nIڤItuuIn shIu nünuIoڤupünuu sünuIn
tuIutüIn muڤI nuuڤIn.
ô
੅Je nüntupu
nIpIuIuڤumüIn, neenukeefü tü
nütünujutumuyuukuIüIfuu ooڤuIuku
tü wuyuukoIüIfuu kepIusükut
nüڤütpünuu, sünuIn muu numüIn:
'TuIutu juuڤIn wunuu tumuu, süku
juڤyuItpuIn wune tuڤunneetse
muchIkIsut puuIu'.
7
੅TumüshII puuIu
jIu: Akuڤuyu nu uupIeekunu chuu
IIpünuu, tuIutüshII muڤI nuyu nümuu
wune wuyuu kuuInjufuI, muu uku nu
yuukunu tumuu, müIeku nükutuIuuIe
suuIIu nuuInjuIu. TuIutüshII muڤI
nuyu nümuu suuIIuIeڤeyu sümuu
mekIetsutkut shIkII mekIetsuIümüIn
wuyuu eekuI müIn uku jIukunu
fufIseokunu, jIu nnojoIIIkunu mojuIn
uuڤIn suuIIn juuInjuIu suuڤu unushIIn
jIu noڤuIuڤu MuIeIwu juujüIn",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Süchiki wane neerü machikisat
8
੅AyutshI Jesús sünuIn ekIfujuu
sünuIn muu numüIn: ¨MüInku
eefe wune jIefü yuu juڤuku, müIeku
kunneetsefe shIu poIoo 'dfucmu',
muchIkItuufüIe suuIIu wune 'dfucmu',
nnojotsü süpüIu suuڤuIuuInjutüIn
shIu. Acheküsü süpüIu
süchuwujuuInjutüIn süfumpufuse
süpüIu süchujuumuutüIn
süchIkI süku wune uwufeejIu
süpuڤupünuu tü shIpIukut süpüfuIeڤe
suuڤuIuuIn süntupu sünuIn.
9
੅Je
süntupu sünuIn, seenukeefü tü
sütünujutumuyuukuIüIfuu ooڤuIuku
tü wuyuukoIüIfuu kepIusükut
süڤütpünuu sünuIn muu numüIn:
'TuIutu juuڤIn wunuu tumuu süku
juڤyuItpuIn wune tunneetse
muchIkIsut puuIu'.
10
੅TumüshII
puuIu jIu: Akuڤuyu nu uupIeekunu
chuu IIpünuu, tuIutüshII muڤI nuyu
nümuu wune wuyuu kuuInjufuI
müIeku nuuڤuIuuIe suuIIu nuuInjuIu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Nüchiki wane emü!iee maaڤinsai
11
੅AyutshI Jesús sünuIn ekIfujuu
sünuIn muu numüIn: ¨EetuushI
wune wuyuu ooڤuIuku pIumushII
nüchooIn tooIoyuu nümuu.
12
੅Soڤu
wune kuڤI, nuushujuutuuIukuIuku
chI emüIIeekuI nümuu chI
nüshIkuI: 'Tuutuu, puupu pümutu
tumüIn jooIuڤu tü tuputseInjutkut
pütümu', nümukuIuku nümüIn.
Ottu chI nüshIkuI, nuupu nümüsüju
tü nükofoIokot numüIn nu
nüchooInkunu wuneڤewuI nukuu.
13
੅¨ShIusu mupu tIu, nuڤunukuIuku
chI emüIIeekuI suIuڤumüIn wune
mmu wuttumüIn sümuu süIIupuIu
tü kusu nüsüIujukut chI nüshIkuI
nümüIn. Je nüntupu chumüIn
chuڤuyu, nujuڤttIfüIn tü nünneetsekut
süpüshuu sünuIn tü kusu eekuI
nücheküIn nuuڤInfeeIn. MüshI uku
muuڤInkuI nuuڤIn sümuu.
14
੅ShIusu
mupu wunuu sümuu sujuڤIujuuIn tü
nünneetsekut nuuIIu, uIsü muڤI jumü
sümüIn tü wuyuukoIüIfuu chukut
kepIuIn chuڤuyu süku nnojoIüIn
süڤItüIn juyu. Je chI jImuڤuIkuI,
oڤttüshI nIu sünuIn müIIuu sütümu
jumü.
15
੅NuchuntukuIuku uڤyutuwuu
nümüIn wune wuyuu chujeڤewuI
chuڤuyu suIuڤu tIu mmukut.
NuIuwutuunukuIuku nütümu sünuIn
ekujIfuu tü nüpüüIüksekuIüIfuu.

੅AIsü muڤI jumü nümüIn süku
nnojoIüIn suupünüIn eküüIü
nümüIn. NIkeetuu umüInfü joo
Iucus੄15
194
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tü suڤIojooyukut, tü shIkukut tü
püüIükkuIüIfuu nütümu.
17
੅¨NIyuuwujuukuIuku joo uuڤIn
chI jImuڤuIkuI mupu suuIIn ouktüIn
muڤI nIu jumü. Müsü jooIuڤu
nuuڤIn: 'OuktujuI cheje neڤe tuyu
sütümu jumü, ottu nIpIuunuseIfuu
tushI, emIfushII muڤI nuyu
wuneepIu.
18
੅AnuInju tojuIttüIe
yuujee tuIeڤejuIwu nünuInmüIn
tushI tumuIwu nümüIn: ¨Tuutuu,
kuuInjuIushI tuyu nuuIIu chI
MuIeIwukuI je puuIIuyu.
19
੅NnojoI
mutu müIn uku tuyu wune püchon.
Anukuju müIeku pIpIuunusefe neڤe
tuyu", meechI'.
20
੅NuڤunukuIuku joo
chujeڤeyu nünuInmüIn chI nüshIkuI.
¨NIڤfukuIuku joo chI nüshIkuI nIu
nüpunupu seeIwuڤuyu kuڤyutujee.
NuwutuukuIuku nüpunupu.
NukoڤojooIn nünuIn je nüpesujüIn
nIu süku nümüIIujüIn nIu nuuڤInyuku.
21
੅NümukuIuku chI jImuڤuIkuI:
'Tuutuu, kuuInjuIushI tuyu nuuIIu chI
MuIeIwukuI je puuIIuyu. NnojoI mutu
müIn uku tuyu wune püchon'.
22
੅¨NümukuIuku joo chI nüshIkuI
numüIn nu nüchepchIukunuIfuu:
'Jüsuuju jümutu tü tusheڤIn
unushuutusükut muڤI süpüIu
juڤutüInjutüIn nünuIn. OoڤuIuku
wune tusüttIIjuse, jIڤItuu sünuIn
nujupü. OoڤuIuku wune usupuutsee,
juڤutu sünuIn nuuڤuI.
23
੅Je jüsuuju
jümutu wune puuڤuchon eekuI
kuüsüIn juڤutuIwu nuuڤIn, wekuuIwu,
wemIڤIjuIwu nuuڤu chI tuchonkuI.
24
੅PuuIu nIu, muuڤuwushI touIIu, je
jooIuڤu, juڤyuIchIpu', nümukuIuku.
NoڤttukuIuku joo sünuIn emIڤIjuu.
25
੅¨Ottu chI nIpuyukuI wunuu
sümuu tü mIڤIfuukut, chushI nIu
uڤyutuuIn suIuڤu tü nIyüüjusekut.
Je nüntupu mIIchIpuڤumüIn,
nuupüIn kuushuڤIfu suuڤu tü
yonnukut.

੅'¿Kusuujutü tü
mIڤIfuukut?', nümukuIuku nümüIn
wune nüchepchIu chI nüshIkuI.
27
੅AsouktüshI chI uchepchIuukuI
nümüIn: 'NIuIchI yuIuku uIeڤejüIn chI
pImüIIukuI chujee wuttujee sünuIn
kutüIn noڤu. Ottu chI püshIkuI,
nuڤutIfüIn nuuڤIn wune puuڤuchon
kuüsüshI süpüIu nImIڤIjIfüInjuchIn
nuuڤu'.
28
੅¨NuushIchIjuukuIuku joo chI
epuyuukuI sütümu tIu. NIyouktu
uchIkIt ekefoIoo sünuInmüIn tü
mIڤIfuukut. Ottu chI nüshIkuI,
nujuIttuukuIuku joo nünuInmüIn
süpüIu nüchuntüIn nümüIn
shIIڤIfee nImIڤIjIfuweeIn numuu.
29
੅NüsouktukuIuku jooIuڤu chI
nüchonkuI: 'PIpIuunuse uuڤInchI muڤI
tuyu sünuIn tuuڤInfüIn wuneepIu
süpüshuu tü puIuwutuukut unuIn
tuyu. Je nnojoIshI uupüIchIn pIu
tumüIn wune kuuڤuIuchonyuukuIjeڤe
neڤe süpüIu temIڤIjIu numuu
tutünujunnuu.
30
੅ShIusu joo nuuڤu
chI püchonkuI, ujuڤIujeڤetkuI tü
puwushIfüInkut puuIIu sünuIn jIeyuu
muuڤInsut, puڤutIfüIn nuuڤIn wune
puuڤuchon kuüsüshI suuڤu nüIeڤejüIn
pünuInmüIn'.
31
੅AsouktüshI joo chI
nüshIkuI: 'Tuchee, tumuushI pIu
wuneepIu. Je süpüshuuڤuIe tü kusu
tumuڤunukut, pükofoIo pIukuI.
32
੅Ottu
jooIuڤu, emIڤIjIfeeshII wuyu süku
tuIutüIn wuuڤIn suuڤu nüIeڤejüIchIpuIn
chI pImüIIukuI. PuuIu nIu,
muuڤuwushI touIIu, je jooIuڤu,
juڤyuIchIpu', nümukuIuku chI nüshIkuI
nümüIn". Kettuusü nünüIkI Jesús
sünuIn nIkIfujüIn nu wuyuukunu.
Nüchiki wane aaڤinmajüi


1
੅EkIfujüshI joo Jesús
nu nIkIfujüInkunu süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnukut suInküIn
Iucus੄15 ,੄ 16
195
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
mmu. MüshI nIu numüIn: ¨EejuchI
puuIu wune wuyuu wushIfü ooڤuIuku
wune uuڤInmujüI tü nuwushIfüInkut.
Je soڤu wune kuڤI, nIyoojünukuIuku
uchIkI chI uuڤInmujüIkuI sütümu
wuyuu nümüIn chI nüIuumuInkuI:
'AڤIuwujünüsü tü puwushIfüInkut
nütümu', müshII nuyu.
2
੅NeenukukuIuku chI nüIuumuInkuI
chI uuڤInmujüIkuI sümuu muu
nümüIn: '¿Jumüsü tü tuupukut
püchIkI? Püküju pümutu tumüIn
süchIkI tü puuڤInfukut süku tü
tuwushIfüInkut. TooڤuIeڤefeechI pIu
jooIuڤu suuIIu uڤyutuwuu tumüIn'.
3
੅¨ShIusu mupu tIu,
nuushujeڤetkuIuku nuuڤIn chI
uuڤInmujüIkuI: '¿Kuseefü tuڤyutuuku
unuIn süchIkIjee nuuڤuIeڤefüIn tuyu
chI tuIuumuInkuI suuIIu uڤyutuwuu
nümüIn? MüIeku tuڤyutuuIe suIuڤu
wune yüüju, ujuڤtteefü tuuڤIn. Je
müIeku tojuIIjuIe, wune jupüIII tIu.
4
੅Ajüüsuڤu puujüIn, tutüjuuItpu uuڤu
tü tuuڤInfujutkut jooIuڤu süpüIu
tukuuIIIjünüInjuchIn sütümu wuyuu
süchIkIjee tooڤuIeڤennüIn suuIIu tü
tuڤyutuuInkut'.
5
੅¨NeenukukuIuku joo nünuInmüIn
nu wuyuu kojuyuuIukunu nuuIIu
chI nüIuumuInkuI wuneڤewuI
nukuu. NüsukIfukuIuku chI
puIujuchIkuI: '¿Jefu pujuyuuIu nuuIIu
chI tuIuumuInkuI?'.
ô
੅AsouktüshI
nIu: 'KojuyuuIushI tuyu seItu, muu
uku poIoo shIkII Iuutu nuuIIu'.
NümukuIuku joo chI uuڤInmujüIkuI
nümüIn: 'Anuu tü kufuIouktu
pujuyuuIumuujutkut. PIIڤIfutu
pümutu shIu süpüIu puwuIuujüIn
neڤe juڤfuI shIkII Iuutu nümüIn'.
7
੅NüsukIfukuIuku chI wuneڤeyu:
'¿Jefu pujuyuuIu pIukuI nuuIIu chI
tuIuumuInkuI?'. AsouktüshI nIu:
'KojuyuuIushI tuyu muIkkI, muu
uku poIoo shIkII toIeeku nuuIIu'.
NümukuIuku joo chI uuڤInmujüIkuI
nümüIn: 'Anuu tü kufuIouktu
pujuyuuIumuujutkut. PIIڤIfutu pümutu
shIu süpüIu puwuIuujüIn neڤe
mekIIsut shIkII toIeeku nümüIn'.
8
੅¨Je nIusuڤu chI nüIuumuInkuI
sütümu nIڤfüIn nIu sünuIn tütüIn
muڤI sünuIn tü nukuuIppukut,
kuuڤushI nuuڤIn muyuusüjeڤe
nuڤIuwujüIn tü nuwushIfüInkut",
nümukuIuku Jesús numüIn.
NIkIfujukuIuku joo Jesús nu
nIkIfujüInkunu suIuڤujeڤefeڤeyu
tü nuushujuuItpukut uchIkI
numüIn. MüshI nIu numüIn: ¨Tü
munoujuInsutkuIüIfuu muuڤuIu yuu,
uIunuڤuIeeshIIjuڤu sünuIn tütüIn
suuIIuIeڤeyu tü unoujusükuIüIfuu.
9
੅TumüshII puuIu joo jIu: Anukuju
müIeku tütüIe jIukunuyu sünuIn
juuڤInfüIn tü unusükut sümüIn
wuyuu süku jünneetse, süpüIu
uIInjunuIn jIu süpüIu wuyuu wuInmu.
Je juڤItukuڤu sujuڤIujuujeefüIn tü
jünneetsekut soڤuweenu wune
kuڤI, nu ukuuIIIjuushIkunu jütümu,
nuyeenu eeku jümuu chuu IIpünuu
nümuu MuIeIwu süpüIu kuڤIkut
süpüshuu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
10
੅AyutüshI Jesús sünuIn nIkIfujüIn
nu nIkIfujüInkunu: ¨MüIeku
juuڤInfüIe tü uIuwutuunukut
unuIn jIu, muyuuInje muIuucheIn
shIu, uneeküneenu jIu süpüIu
juuڤInfüInjutüIn kusu unushuutusü.
Muuڤuyu uku müIeku nnojofuIe
mojuIn juuڤIn suuIIIjee juuInjuIu
müIeku juڤIuwujüIe wune kusu eekuI
juyuIn, nnojoIeefü mojuIn juuڤIn
suuIIIjee juڤIuwujüIn wune kusu eekuI
kojutüIn.
11
੅Je jIukunu tekIfujüInkunu,
müIeku nnojoIIIfe juuڤInfüIn tü
uIuwutuunukut unuIn jIu nütümu chI
Iucus੄16
196
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wuyuu jIڤyutuukuI umüIn, nnojoIeenu
uneekünüIn jIu nütümu MuIeIwu
süpüIu jIڤyutuuInjunuIn nümüIn.
12
੅Je
müIeku mutüjüInfe jIu süpüIeefuu
juuڤInmujüIn tü nuwushIfüInkut
chI jüIuumuInkuI muuڤuIu yuu,
nnojoIeefü uupünüIn kusu unusü
jümüIn nütümu MuIeIwu soڤuweenu
wune kuڤI.
13
੅¨Muu uku kojutuڤutüIe pIumushII
Iuumu nütümu chI uڤyutuuIkuI
sünuIn uIIn nüpüIu wune je sünuIn
muuIIn nüpüIu chI wuneڤe, meechI
uku MuIeIwu jütümu müIeku shIuIe
kuchIIfuuIn juuڤIn tü wushIfüükut
nuuIIuIeڤeyu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
14
੅Ottu nu fufIseokunu nuupupu
tü nüküjukut Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu, nemeڤefuInpuIushI
nIu, süku nuyuIn keeڤIfeeIn
uuڤIn wushIfüü wuneepIu.
15
੅NuushujuukuIuku joo Jesús
numüIn: ¨Nnojotsü mojuIn juuڤIn
suuIIIjee juuInjuIu, süku shIuIn
neڤe unuIn oڤuIuڤu jIu wuyuu.
Ottu chI MuIeIwukuI, nütüjuu
uuڤut tü jukuuIppukut süpüshuu.
MuyuushIIje kojutüIn jIu sütümu
wuyuu, nüIeejeenu jIu MuIeIwu",
nümukuIuku.
Nnojo!eerü ajaڤttüin tü
nünüikikat Ma!eiwa

੅AyutüshI Jesús usouktüIn
numüIn nu fufIseokunu süku
nuyouktüIn tü nIkIfujukut unuIn.
MüshI nIu numüIn: ¨Je sümuIwu
puuIu, nnojoIIIwuڤuyu nIweetüIn
Juun sünuIn uküjuu tuchIkI
sümüIn wuyuu, ekIfujuushI nu
jutuushIkunu sütümu tü nüshujukut
MoIses ooڤuIuku nutümu nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu.
Ottu jooIuڤu süchIkIjee nIweetüIn
Juun, uküjünüsü sümüIn wuyuu
suInküIn mmukut süpüshuu
süchIkI nukuuIppu MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu. JuڤItuInu munoujuIn
jIu tunuIn, eesü wuyuu wuInmu
eekuI keeڤIfeeIn suuڤIn ekefoIoo
chumüIn eefe nuIuwutuuIn MuIeIwu.
17
੅JuuڤuIuu suuIIu jIyouktüIn tü
tekIfujukut unuIn. Soto juuڤIn wune
kusu. Tü mmukut je tü kusu chukut
IIpünuu, ujuڤIujuweefü soڤu wune kuڤI.
Ottu tü nünüIkIkut chI MuIeIwukuI
ushujünukut puuIu nütümu MoIses,
nnojoIeefü ujuڤttüIn. NnojoIeefü
ujuڤttüIn wuneeshIkuIyuuje noڤu
pütchI sünuInjee,
18
੅muu uku tü
nuIuwutuukut unuIn chI MuIeIwukuI
sünuIn müIn muyuu: 'ChI eekuI
nuuڤuIuuIn suuIIu nuڤwuyuuse,
müIeku kuڤwuyuusefe nIu nüchIkuu,
kuuInjuIushI suuIIu tü puIujutkut
nuڤwuyuuse. Je kusuIujuneefü
nümüIn nümuڤüjuuIn sümuu tü
jeketkut nuڤwuyuuseIn. Akuujuu
chI wuyuu kuڤwuyuusekuI tü jIefü
ooڤuIuuushItkut, kuuInjuIushI
nIuڤuyu, je kusuIujuneefü nümüIn
nümuڤüjuuIn sümuu tü jIefü
ooڤuIuuushItkut' ", nümukuIuku Jesús
numüIn.
Nüchiki wane wayuu washirü
19
੅Süku nuڤwuutuuIn nu fufIseokunu
suIuڤu unushIIn noڤuIuڤu nu
wuyuukunu, uküjüshI joo Jesús
süchIkI wune wuyuuIfuu pIumusü.
MüshI nIu: ¨EetuushI wune wuyuu
wushIfü. KusheڤInshI nIu wune
kuIuuIu unushuutusü kunüIIusü
'IIno'. Anushuutusü muڤI nIyoIojo
suIuڤu. Je süku wushIfüIn muڤI nIu,
emIڤIjushI wuneepIu.
20-21
੅Je soڤuIuڤu
tü nIpIukut, eڤIkünupüڤüshI wune
wuyuu mojushI kunüIIushI Iázufo
süpüIu nujuIIjuInjuchIn nüpütuuIn
Iucus੄16
197
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
chI wushItkuI süku müIIuIn nIu jumü.
Yuuku utuchI nIu. Je untüsü efüIfuu
nünuInmüIn süpüIu sheڤefujuuIn tü
nütoutukut yuukusükut.
22
੅¨ShIusu mupu, ouktüshI chI
ujuIIjupüڤükuI. Sükujee nüchoIn
MuIeIwu, nüsuujünukuIuku
nüڤütpuڤumüIn Abfuhum sütümu
wune uupIeeIfuu nümuڤunujeejutü
MuIeIwu. Ottu müshIu chI
wushItkuI, ouktüshI nüchIIfuujee.
NojoItünukuIuku. Sükujee
nnojoIIn nüchoIn MuIeIwu,
nüsuujünukuIuku suIuڤumüIn süpüIee
tü ouktüsükuIüIfuu kunüIIukut
Hudes.
23
੅MüIIukuIuku muڤI joo chI
wushItkuI chuڤuyu. NIIfukuukuIuku
chuu wuttu sünuIn nIڤfüIn Abfuhum
ottu müshIu Iázufo nüڤütpuڤu.
24
੅'Tuutu Abfuhum', müshI joo chI
wushItkuI nümüIn, 'unushI müIeku
pümüIIujüIe tuyu. MüIIushI muڤI tuyu
sütümu tü sIkIkut. Püjütu tumüIn
Iázufo yuIujee nüchoIotIfuIwu
nujupü shIfoku wüIn nüchüttuIwu
süpuڤu tuyee', nümukuIuku.
25
੅AsouktüshI Abfuhum: 'Tuchee,
soto puuڤIn unupüڤüIn muڤI pIu suIuڤu
puwushIfüIn kutuIwuڤuyu poڤu.
Ottu müshIu Iázufo, müIIupüڤüshI,
nnojotpüڤüsü kusuIn eeIn nümuڤunu.
Ottu jooIuڤu, tuIutüItpu nuuڤIn yuڤuyu.
Ottu müshIu pIukuI, pIڤfüIn jooIuڤu
müIIuu.

੅Je mojushIIsü süpüIu
süIutüIn wuyuu chujee yuumüIn yuu,
muu uku mojushIIn uIutuu yuujee
chumüIn chuڤuyu, süku eeIn wune
IshI jefutshuutuIn muڤI yuu pusunuIn
wunuIn'.
27-28
੅¨NümukuIuku joo chI
wushItkuI nümüIn Abfuhum: 'Tuutuu,
tuchuntüIn pümüIn süku süpüshuu
tuuڤIn, puIuwutuu pümutu Iázufo
chuu nIpIuIuڤumüIn chI tushIkuI, eefe
eeIn juڤfuIsüIfuu tuwuIuyuu, süpüIu
nüchIuuIn nuyu suuIIu nuntujüIn
yuumüIn suڤukumüIn wuttu suuIIn
müIIuu', nümukuIuku.
29
੅AsouktüshI
Abfuhum: 'Eesü numuڤunu tü
ushujuushIkut nütümu MoIses je
nutümu nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu puuIu sümuIwu. Anusü
jüIüjuIe nuuڤIn tü nuushujuukut
uchIkI', nümukuIuku.
30
੅'Tuutu
Abfuhum, nnojotsü nunoujuIn tü
nuküjukut uchIkI. Akuujusu müIeku
suڤunüIe nunuInmüIn wune wuyuu
eekuI süsoڤIfuuIn uuڤIn süchIkIjee
ouktuu, uyuuwujuweenu nuyu
süpüIu nooڤuIuuInjutüIn suuIIu
nuuInjuIu'.
31
੅NüsouktukuIuku
Abfuhum: 'MüIeku moonooInfe
nuyu sümuu nünüIkI MoIses je
nunüIkI nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu, meenujuڤu neڤe moonooIn
sümuu sünüIkI wune wuyuu eekuI
susoڤIfuusüIn suuڤIn süchIkIjee
ouktuu', nümukuIuku nümüIn chI
wushItkuI". Kettuusü jooIuڤu nünüIkI
Jesús numüIn nu fufIseokunu.
Chi nüchepchiakai Ma!eiwa
17

1
੅AushujuushI joo Jesús
numuu nu nIkIfujüInkunu
sünuIn nIkIfujüIn nuyu. MüshI
nIu: ¨Eejeefü wuneepIu wuyuu
eekuI nuuInjIfeeIn jIu kusu mojusü.
Ottu nuyu, kusuIujuneefü numüIn
tü nuuڤInfukut.
2
੅AnushII müIeku
nojutInnüIe shIfokumüIn tü puIuukut
sünuIn kunutpünuuIn wune Ipu
mIyoڤu, suuIIu nuuInjIfüIn jIu kusu
mojusü.
3
੅Anukuju eefe juuڤIn sünuIn
uuڤInmujIfuwuu wuneڤewuI jukuu.
MüIeku nuuڤInfüIe chI puwuIukuI
kusu mojusü pümüIn, unushI
müIeku püchIujuuIe nIu. Je müIeku
nuuڤuIuuIe suuIIu, unusü müIeku
motüIe puuڤIn shIu.
4
੅JuڤItuIchI
kuuInjuIuIn nIu puuIIu wuInmutuu,
Iucus੄16 ,੄ 17
198
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
muu uku ukufutshItuu süpüIu wune
kuڤI, müIeku nüntüIe ukufutshItuu
pünuInmüIn sünuIn mojuIn muڤI
nuuڤIn suuIIIjee tü nuuڤInfukut
pümüIn, unusü müIeku motüIe
puuڤIn shIu", nümukuIuku Jesús.
5
੅NumukuIuku joo nu
AIuwutuuushIkunu nümüIn chI
SenyotkuI:
÷Anukuju müIeku pükuuIIIjüIe
wuyu süpüIu kooڤomüInjutüIn
sütsüIn tü wunouIukut.
ô
੅AsouktüshI Jesús:
÷MüIeku jünoujüIe tunuIn,
juڤItuIfü nnojoIüIn kutsüIn jooIuڤu
tü jünouIukut, juuڤInfeefü tü kusu
Isukut süchIkI wuyuu. Muu uku
jümutuufüIe puuIu sümüIn wune
wunuڤu eekuI IuktuIn: ¨Anukuju
pIyuڤIuuIe yuujee shIfokumüIn
puIuukut", uyuڤIuujeefü shIu sütümu
jünüIkI ÷nümukuIuku Jesús numüIn.
7
੅AyutshI Jesús sünuIn ekIfujuu
nu nIkIfujüInkunu sünuIn nümüIn
numüIn: ¨MüIeku kuchepchIuIe
jIu, ¿eeshII süpüIu jümüIn nümüIn
chI jüchepchIukuI nüIeڤejupu
suIuڤujee tü jIyüüjusekut
ooڤuIuku süchIkIjee ufüIeejuu
shIuIe: 'PIkefoIoo, püIkkuIuu
pIkuuIwu'? Nnojo.
8
੅ShIeefü eeku
neڤe jümüIn nümüIn: 'PIIڤIfunuju
pümutu püsheڤIn püڤIukujuuIwu
teküIn tekuumuutuIwu. Ottu
ekeechI pIu tuchukumüIn
kettuupu süchIkI teküIn'.
9
੅Je
süchIkIjee tIu, nnojotsü süpüIu
juupüInjutüIn unuIuڤut nümüIn
suuڤu nuuڤInfüIn tü juIuwutuukut
unuIn nIu.
10
੅Akuڤuyu jIukunu
jüpüshuu, süchIkIjee juuڤInfüIn tü
uIuwutuunukut unuIn jIu nütümu
MuIeIwu, unukuju jümüIe: 'Wuyu
nüchepchIukunu MuIeIwu. Nnojotsü
jufuIüInjutüIn uupüIn unuIuڤut
wumüIn, süku shIuIn wuuڤInfüIn
neڤe tü nuIuwutuukut unuIn wuyu'
". Kettuusü joo tü nümukut Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu.
Na wayuu ajaڤtta atachiikana
11
੅SünuIn nuڤunüIn Jesús
JefusuIenmüIn, ojuIttüshI nIu
suIuڤujee tü mmukut GuIIIeu,
ekefotshI suIuڤumüIn SumufIu.
12-13
੅Je nüntupu soڤuIuڤumüIn
wune pueuIo, eejunu nüpüIu wune
wuyuuIfuu poIooshII ujuڤttu utuchII.
ShuڤwushuwutshII kuڤyutu nuuIIu.
NowoofuIuukuIuku emetut:
÷Jesúsuu, EkIfujüIkuIee, unushI
müIeku pümüIIujüIe wuyu, pIIyuju
wuyu ÷numukuIuku.
14
੅ShIusu nIڤfupu Jesús nuyu,
÷Juڤunu jIIڤIyutuIwu nümüIn chI
sucefdotekuI sünuIn suuڤuIuuItpuIn
tü uyuuIIIkut juuIIu ÷nümukuIuku
numüIn.
Je sünuIn noڤunüIn, ushutüsü
tü nutukut.
15-1ô
੅Ottu müshIu
wuneeshIu, wune wuyuu
SumufIujeڤewuI, nnojoIshI
judíoIn, suuڤu nIڤfüItpuIn sünuIn
unuIn tü nütukut, uIeڤejüshI nIu
nünuInmüIn Jesús. NuڤwuujüIn
chI MuIeIwukuI sünuIn emetuIuIn
nünüIkI je nüsupuInyoڤukushI nIu
nümüIutuڤumüIn Jesús sünuIn
nuupüIn wune mIyoڤushuutu
unuIuڤut nümüIn.
17
੅NümukuIuku
joo Jesús numüIn nu wuyuukunu
nümuujunukunu:
÷MutuushII poIooshIIkuI nuyu
sünuIn neIyujünüIn. ¿JuIusü tü
mekIetsutsükuIüIfuu nüpüshI?
18
੅Je chI uIeڤejuukuI tunuInmüIn
sünuIn nuڤwuujüIn chI MuIeIwukuI,
nnojoIshI judíoIn. Wuyuu nuutujuI.
19
੅Ottu nümüIn chI wuyuukuI,
müshI Jesús:
Iucus੄17
199
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷PüshuڤwuIuu puڤunuIwu.
AnuIchIpu pIu suuڤu pünoujuIn
tunuIn.
Na kaainjara!iikana
nüntapeena Cristo
20-21
੅Soڤu wune kuڤI, nusukIfüIn
Jesús nu fufIseokunu sünuIn
joujuIeechIn oڤttüIn MuIeIwu sünuIn
uIuwutuwuu. AsouktüshI Jesús:
÷Tü nuuڤInfukut chI MuIeIwukuI,
nuuڤInfüIn süku nuuڤIn, nnojotsü
sükujutüIn jüsukIfüIn sünuIn.
Je ¨AnII nIu sünuIn uIuwutuwuu"
ooڤuIuku ¨Ichuu nIu sünuIn
uIuwutuwuu", nnojoIeechI
münüIn. Jütüjuu jümutu nuuڤu chI
MuIeIwukuI sünuIn nuڤttüIchIpuIn
sünuIn uIuwutuwuu muuڤuIu yuu,
süku tuntüIchIpuIn juڤukumüIn
÷nümukuIuku.
22
੅OڤttüshI joo Jesús nüchIkuu
sünuIn ekIfujuu nu nIkIfujüInkunu
sünuIn nümüIn numüIn: ¨Meenu jIu
soڤuweenu wune kuڤI: 'KusutuuIejese
weڤfüIn chI ShIpuyukuI Wuyuu
sünuIn nüIeڤejüIn'. Ottu tumüshII
puuIu jIu: NnojoIeechI jIڤfüIn
tuyu sünuIn uIeڤejuu soڤu tIu.
23
੅Je tü wuyuukoIüIfuu, meefü
shIu jümüIn: 'JIIfukuu, Ichuu
chI ShIpuyukuI Wuyuu chuڤuyu'
ooڤuIuku 'JIIfukuu, unII nIu yuuyu'.
Nnojo juڤunüIn shIڤIpujee tIu
sünuIn jüchujuuIn tuchIkI.
24
੅Süku
jumüIn, muu uku tü shIyuukut
juyu shIڤfukut wuyuu süpüshuu
umuchetuuIn chuu sIfumutuڤupünuu,
ukuweechIu tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu, tuIeڤejupu,
shIڤfeechI wuyuu süpüshuu.
25
੅Ottu
puIujunu, eڤItuunüshI tuyu süpüIu
müIIuInjuchIn muڤI sütümu tü wuyuu
judíokuIüIfuu eekuI süIefujüIn tuyu
muuڤuIu yuu.
2ô-27
੅¨Soto juuڤIn nüchIkI Noe.
Tü wuyuukoIüIfuu nnojoIIIwuڤuyu
noڤotooIn Noe suIuڤumüIn tü
unuukut, eeڤefuushII neڤe nuyu
sünuIn nnojoIüIn jüIüjuIn nuuڤIn tü
nuuInjuIukut. Je mupu noڤotoopu
Noe suIuڤumüIn tü unuukut,
uڤItüsü tü juyukut sünuIn mIyoڤuIn
muڤI shIu süpüIu ouktujutüIn tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuuڤuIe eekuI
nnojoIüIn nümuuIn Noe suIuڤu
tü unuukut. AkuweefIu tukuIIoڤu
tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
wunuu sümuu tunteechIn tuchIkuu.
28
੅¨Muuڤuyu uku nükuIIoڤu chI
wuyuu kunüIIukuI Iot puuIu
sümuIwu, chI kepIupüڤükuI suIuڤu tü
pueuIokot kunüIIukut Sodomu. EeshII
nu wuyuukunu sünuIn emIڤIjuu,
sünuIn uyuIujuwuu kusu, sünuIn
oIkkuwuu, sünuIn upünujuu, ooڤuIuku
sünuIn uuInjuu mIIchI. Nnojotsü
jüIüjuIn nuuڤIn tü nuuInjuIukut.
29
੅Je
süchIkIjee nujuIttüIn Iot suIuڤujee tü
pueuIokot, ujunuujuusü IIpünuujee
wune sIkI muu uku suuڤIn IpuIIfu
chuwuchuwutsü süpüIu suڤutujutüIn
suuڤIn süpüshuu tü wuyuu
kepIusükuIüIfuu suIuڤu tIu pueuIokut.
30
੅¨Muu uku tü wuyuukoIüIfuu
sümuIwu puuIu sünuIn nnojoIüIn
jüIüjüIn nuuڤIn tü nuuInjuIukut,
meefIu tü wuyuukoIüIfuu soڤuweenu
tü kuڤI teweeteechIkut oڤu tuyukuI,
chI ShIpuyukuI Wuyuu.
31
੅ChI wuyuu
eekuI joyotüIn sheemIoushI tü
nIpIukut soڤu kuڤIkut tIu, unukuju
nnojoIfe nIkefoIüIn puüIüڤümüIn
süpüIu nükotchujuuIn nükofoIo.
Ottu chI wuyuu eekuI nIڤyutuuIn
suIuڤu nIyüüjuse, unukuju nnojoIfe
nüIeڤejüIn nIpIuIuڤumüIn süpüIu
usuujuu nükofoIo.
32
੅Soto juuڤIn
süchIkI tü nuڤwuyuusekut Iot.
NujuIttupu suIuڤujee Sodomu,
Iucus੄17
200
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
oڤutInnu uuڤInfü shIu nütümu
MuIeIwu suuIIIjee shIIfukuuIn
süchIkuu sümüIn tü sükofoIo
süpütukut suIuڤu tü pueuIokot.
33
੅ChI wuyuu eekuI jüIüjüIn nuuڤIn
wuneepIu tü nükofoIokot süpüIu
nuuڤInmujüIn je süpüIu nujupuIuڤuIn
shIu, umüIouIeefü süpüshuu. AIuڤusu
chI eekuI nuupüIn nukuuIppu süpüIu
nIڤyutuuInjuchIn tumüIn, juڤItusü
umüIouIIn süpüshuu tü nükofoIokot
sünuInjee tIu, uupüneefü nümüIn
kusu unusü tutümu nnojotkut
umüIouIeefüIn.
34
੅Je soڤuweenu tü
kuڤI teweeteechIkut oڤu, eejeenu
pIumushII wuyuu utunküIn
suIuڤu wune mIIchI. TumuweechI
wune. OoڤuIuku wune, tupüteechI.
35
੅Eejeenu pIumushII jIeyuu sünuIn
umoIIInujuu. Tumuweefü wune.
OoڤuIuku wune, tupüteefü.

੅Eejeenu
pIumushII wuyuu sünuIn uڤyutuwuu
suIuڤu nuyüüjuse. TumuweechI
wune. OoڤuIuku wune, tupüteechI",
nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
37
੅÷SenyotkuIee, ¿jumeenuku nu
mukutukunu? ÷müshII nuyu nümüIn.
AsouktüshI Jesús:
÷MüIeku sükotchujuuIe wune
sumuIüIfuu, utüjuunu uuڤut sünuIn
ouktüIn wune kusu.
Wane wayuu masütaajusat
sünain achuntaa
18

1
੅EkIfujüshI jooIuڤu Jesús
nu nIkIfujüInkunu süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnukut suInküIn
mmu shIIڤIfee nuchechefüInjutüIn
nuuڤIn sünuIn uchuntuu nümüIn
MuIeIwu wuneepIu.
2
੅MüshI nIu
numüIn: ¨EetuushI wune wuyuu
pütchIpüڤü kepIushI suIuڤu wune
pueuIo. MunoujuInsuI nIu nünuIn
MuIeIwu, je püIu uuڤInchI muڤI nIu
suuIIu wuyuu.
3
੅OoڤuIuku suIuڤu tü
pueuIokut, eesü wune wuyuu ouktu
uڤwuyuuset. AntuwuIsü nünuInmüIn
chI pütchIpüڤükuI sünuIn, 'Anusü
pükuuIIIjüIe tuyu sünuIn umuünujuu
nümüIn chI tuڤünüükuI', sümüIn
nümüIn.
4-5
੅NIyouktujukuIuku joo
shIu. MusütuujukuIuku joo shIu
sünuIn uchuntuu nümüIn. ShIusu soڤu
wune kuڤI, suuڤu wuInmutuuIfüIn
sükuu tü jIetkut nümuڤunujee, müsü
nuuڤIn: 'AIshuڤujuu, shIkeڤejukutche
muڤI tuuڤIn meInshI tü wuyuukot,
müIfüInjuڤu shIu sümuu shIkeڤefu.
AnuInju tuuڤInfüIe sümüIn tü
süchuntukut tumüIn, muyuushIjeڤe
munoujuIn tuyu nünuIn MuIeIwu
je mumuneeIn tuyu suuIIu wuyuu',
müsü nuuڤIn chI pütchIpüڤükuI.
ô
੅¨Soto juuڤIn nüchIkI chI
pütchIpüڤü püIukuI uuڤIn suuIIu
wuyuu. Muyuusüje nIyouktujüIn
puuIu tü wuyuukot, nükuuIIIjuIn
shIu mupu süku shIkeڤejüIn muڤI
nuuڤIn wuneepIu.
7
੅Ottu müshIu chI
MuIeIwukuI, ¿nnojoIeenu nükuuIIIjüIn
wuyu uneekuushIkunu uchuntukunu
nümüIn wuneepIu soڤukuڤI, suڤwuI?
ShIImüIn sünuIn nükuuIIIjeenuIn wuyu
nouIIu nu wuڤünüükunu.
8
੅JIukunu
müIIukunu nutümu nu jüڤünüükunu,
shIImüIn tunüIkI jümüIn: YupushI
chI MuIeIwukuI süpüIu nükuuIIIjuIn
jIu wuneepIu. Ottu müshIڤIyu jIukunu,
müIeku uyutüIe jIu sünuIn juuڤInfüIn
tü nuIuwutuukut unuIn, kutsüInjeefü
juuڤIn sünuIn unoujuu soڤuweenu
tü kuڤI tuIeڤejeechIkut oڤu, tuyu chI
ShIpuyukuI Wuyuu", nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.
Nüchiki chi fariseokai otta
chi okotchajüikai neerü
9
੅AushujuushI joo Jesús sümüIn
tü wuyuu eekuI püIuIn suuڤIn
Iucus੄17 ,੄ 18
201
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suuIIu wuyuu, nu wuyuu unukunu
suuڤIn numüIn noڤuIuڤu MuIeIwu.
NIkIfujüIn joo nuyu süku sukuuIppu
tü kusu eڤnnukut suInküIn mmu:
10
੅¨EkefotshII pIumushII wuyuu
suIuڤumüIn tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu
süpüIu uchuntuu nümüIn: wune
fufIseo ooڤuIuku wune okotchujüI
neefü nümüIn chI süIuüIushIkuI mmu.
11
੅AshuڤwuIuushI chI fufIseokuI sünuIn
nuushujuuIn nümuu MuIeIwu sünuIn
nuڤwuutuuIn suIuڤu nukuuIppu. MüshI
nIu: 'MuIeIwukuIee, tuupüIn pümüIn
unuIuڤut suuڤu nnojoIIn müIn uku
tuyu suuڤIn wuyuu wuInmu sünuIn
kuڤfuwufuIüIn, sünuIn mojuIuuIn,
je sünuIn umuڤüjuwuu sümuu
wuyuu nnojotkut nuڤwuyuuseIn
ottu nnojoIkuI suڤwuyuuseIn. Je
unuyuuwutshIju tuuڤu sünuIn
nnojoIIn müIn uku tuyu nuuڤIn chI
okotchujüIkuI neefü.
12
੅AumujüshI
tuyu pümüIn wuneepIu pIuntuu
süpüIu semuunukut shIIڤIfee tuIuteeIn
pIu tumuu. Je tusüIujüIn pümüIn
poIoڤowuI sünuInjee tü poIookot
shIkII süpüshI tü tuڤyutuuInkut'.
13
੅¨Ottu chI okotchujüIkuI neefü,
yuIushI nIu shuڤwutüIn kuڤyutuIuڤu
nuuIIu chI fufIseokuI. JepItüshI
nIu sünuIn nüsheڤejüIn nuuڤIntoڤu
süku mojuIn muڤI nuuڤIn suuIIIjee
nuuInjuIu. 'MuIeIwukuIee, wuyuu
kuuInjufuI tuyu. Anukuju müIeku
pümüIIujüIe tuyu', nümukuIuku.
14
੅¨Suuڤu nümüIn joo chI wuyuukuI,
unujIfuuIchIpu nümuu MuIeIwu.
Akuujusu chI fufIseokuI, uIeڤejüshI
nIpIuIuڤumüIn sünuIn nnojoIIn
unujIfuuIn. ChI eekuI yuIetuyuuIn
nukuuIppu suڤupuIu wuyuu,
nnojoIeechI kusujuchIn nümüIn
MuIeIwu. AIuڤusu chI eekuI nnojoIüIn
yuIetuyuuIn nuuڤIn, kojuteechI
nütümu", nümukuIuku Jesús numüIn.
Nümanee 3esús namaa na tepichikana
15
੅Je soڤu wune kuڤI, untInnüsü
wune tepIchIIfuu nünuInmüIn
Jesús süpüIu nIڤItuuInjutüIn
nujupü nuuڤuIfuu sümuu
nuchuntüIn nümüIn MuIeIwu
nuuڤu. Ottu nu nIkIfujüInkunu
neڤfupu tIu, nuchIujuukuIuku tü
wuyuukoIüIfuu.

੅Ottu müshIu
Jesús, nuchuntukuIuku numüIn nu
wuyuukunu nuntIfüIn nu tepIchIkunu
nünuInmüIn nuchIkuu. NümukuIuku
joo numüIn nu nIkIfujüInkunu:
÷KettshIڤIyu nu tepIchIkunu
nuntuIwu tunuInmüIn. Muu uku
nukuuIppu nu tepIchIkunu sünuIn
nnojoIüIn kuuڤIn touIIu, müInjutIu
nukuuIppu tumüIn nu ekefoteekunu
chuu eefe nuIuwutuuIn MuIeIwu.
17
੅TumüshII puuIu jIu: ChI wuyuu
eekuI nnojoIIn müIn uku nuuڤIn nu
tepIchIkunu sünuIn nunoujuIn tunuIn,
müIchIu nnojoIIn ekefotüIn eefe
nuIuwutuuIn MuIeIwu ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
Chi ekeroteechikai eere
nu!uwataain Ma!eiwa
18
੅NüfütkuukuIuku nünuInmüIn
Jesús wune wuyuu uIuwutuushI
sünuIn nüsukIfüIn nIu:
÷EkIfujüIkuIee, pIu unumIukuI,
¿kusu tuuڤInfüInjutku süpüIu
eeInjuchIn tuyu nümuu MuIeIwu
wuneepIu?
19
੅AsouktüshI Jesús:
÷¿JumüshI ¨pIu unumIukuI"
pümukuIuku tumüIn? WuneeshIu
MuIeIwu nIuIn unumIuIn.
20
੅AushIn
pütüjuuyuuIn uuڤu tü nuIuwutuukut
unuIn MuIeIwu, mukut muyuu:
¨Nnojo pümuڤüjuuIn sümuu wuyuu
nnojotkut puڤwuyuuseIn ottu
nnojoIkuI puڤwuyuuseIn. Nnojo
Iucus੄18
202
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
puڤutüIn suuڤIn wuyuu. Nnojo
puڤIuwujüIn sükofoIo wuyuu. Nnojo
püküjüIn uIuwuu süchIkI wune
wuyuu. KojutüInjutü pütümu
püI je püshI", müsü tü pütchIkut
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
21
੅÷TuuڤInfutüjütsuڤuyu tIu
süpüshuuIeڤeyu tepIchIIwuڤuyu
tuyu juڤItukuje muuڤutpünuu yuu
÷ nümukuIuku nümüIn Jesús.
22
੅Sütümu tü nümukut chI
wuyuukuI, usouktüshI Jesús:
÷CheڤojuuyüIIu wune kusu
puuڤInfujutkut. Anukuju puIkküIe
tü pukofoIokot süpüshuu süpüIu
püsüIujüInjutüIn tü süIIukut sümüIn
wuyuu eekuI mojuIn. KeeڤIfukeefü
pümüIn shIu IIpünuumüIn chuڤuyu
eefe MuIeIwukuI. Je puuڤInfupu tIu,
uIeڤejeechI pIu püchIkuu tunuInmüIn
süpüIu tumuuIn pIu ÷nümukuIuku
Jesús nümüIn.
23
੅Je chI wuyuukuI sütümujee tü
nümukut Jesús nümüIn, mojusü
muڤI nuuڤIn, süku wushIfüIn muڤI
nIu.
24
੅EIfukuushI Jesús nümüIn chI
wuyuukuI sünuIn muu nümüIn:
÷ChI wuyuu eekuI utufuIuuIn
sümuu tü nuwushIfüInkut,
kupüIeejeefü muڤI nümüIn ekefotoo
chuڤuyu eemüInfe nuIuwutuuIn
MuIeIwu.
25
੅MupüIeesut süpüIeefuu
shIkefotüIn wune ¨cumeIIo"
soڤuIuڤupünuu wune wutIu
suuIIuIeڤeyu shIkefotüIn wune wuyuu
wushIfü chuڤuyu eefe nuIuwutuuIn
MuIeIwu ÷nümukuIuku nümüIn.

੅Je nu wuyuukunu eekuI
nuupujüIn nünüIkI Jesús,
numukuIuku nümüIn:
÷Isusüjuڤu sümutu nüchIkI
nuڤttuuInjuchIn wune wuyuu.
27
੅AsouktüshI Jesús:
÷Tü kusu Isukut süchIkI wuyuu,
nnojotsü kupüIeeIn nümüIn MuIeIwu.
28
੅MüshI joo Pedfo nümüIn Jesús:
÷WupütüIn süpüshuu tü
kusu eejutkut wumuڤunu süpüIu
yuuInjunuIn wuyu pümuu.
29-30
੅AsouktüshI Jesús:
÷JIukunu upütukunu kusu
süpüshuu eejutkut jümuڤunu
süpüIeefuu uküjuu süchIkI nukuuIppu
MuIeIwu sünuIn uIuwutuwuu,
shIImüIn tü tumukut jümüIn sünuIn
suupüneefüIn jümüIn kusu unusü.
Muyuusüje jüpütüIn jIpIu, juڤwuyuuse,
juwuIuyuu, muyuusüje jüpütüIn
jII, jüshI ooڤuIuku jüchonnII shIuIe,
uIunuڤuIeejeefIu tü uupüneetkut
jümüIn suuIIu tü kusu jüpütukut.
Je eejeenu jIu nümuu MuIeIwu
wuneepIu suuڤu shIIڤIfunujuuushIn
juuڤIn ÷nümukuIuku Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu.
Aküjüshi 3esús nüchiki sünain
nuڤutinnajachin aaڤin
31
੅Ottu müshIڤIyu nu
AIuwutuuushIkunu poIooshIIkunu
pIummüIn, neenujukuIuku nuyu
Jesús nünuInmüIn sujuunu
tü wuyuukoIüIfuu süpüIu
nuushujuuIn numuu. MüshI nIu
numüIn: ¨Oڤunujunu jooIuڤu
wuyu JefusuIenmüIn. Je tü
ushujünukut tuchIkI puuIu
nutümu nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu, tuchIkI tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu, ekefuujeefü
süpüshuu.
32
੅AupüneemutüIchI
ekII tuyu nujupuIuڤumüIn nu
gentIIekunu. NemeڤefuInpuIeechI
tuyu. NuuڤuyutuujeechI uuڤIn tuyu
sünuIn nejeteenuIn tuuڤu je sünuIn
nuڤyuuteechIn tuyu. Je süchIkIjee
tIu, noڤutIfeechI uuڤIn tuyu.
33
੅Ottu
nuڤunnuu chI upünüInkuI kuڤI
süchIkIjee tIu, osoڤIfuujeefü tuuڤIn",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Iucus੄18
203
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
34
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu, nnojotsü
nuyuuwutüIn suuڤu tü nüküjuItpukut
numüIn. Isusü nuchIkI nuyuuwutüIn
suuڤu sünuIn ouktujuchIn Jesús.
Anashi wane moڤusai nütüma 3esús
35
੅Je nüntupu Jesús soڤuIuڤumüIn
tü pueuIokut kunüIIukut JefIcó,
eejuchI joyotüIn wune wuyuu
moڤusuI sotpuڤu tü wopukot sünuIn
ujuIIjuڤuIuu.

੅Je nuupupu chI
wuyuukuI tü suuڤuIpsunuڤIfukut
wuyuu sünuIn süIutüIn nüڤütpünuu,
÷¿Jumüsü süIutukuڤu wuyuu
wuInmu yuupünuu? ÷nümukuIuku.
37
੅÷NIu uIutuku Jesús chI
NuzufetjeڤewuIkuI ÷sümukuIuku tü
wuyuukoIüIfuu nümüIn.
38
੅NuwoofuIuukuIuku joo sünuIn
nümüIn:
÷Jesúsuu, NüIüInkuI DuvId,
pümüIIuju tuyu.
39
੅ShIusu tü wuyuu
nüpüIeefuusükut Jesús suIuڤu tü
wopukot,
÷Kuseesü pIkIIsu ÷müsü nümüIn
chI moڤusuIkuI.
Ottu chI moڤusuIkuI, musütuujusuI
nIu sünuIn uڤwuutuu:
÷NüIüInkuI DuvId, pümüIIuju tuyu
÷nümukuIuku.
40
੅NüshuڤwuIuukuIuku Jesús
sünuIn nüsuujIfüIn chI moڤusuIkuI
nünuInmüIn. Je nüntupu nünuInmüIn,
nümukuIuku Jesús nümüIn:
41
੅÷¿Kusu püchekuku tuuڤInfüIn
pümüIn?
÷SenyotkuIee, unushI müIeku
koڤuIe tuyu ÷nümukuIuku nümüIn
Jesús.
42
੅AsouktüshI Jesús:
÷KoڤuIchIpu pIu jooIuڤu suuڤu
pünouIu ÷nümukuIuku nümüIn.
43
੅Koڤu müshIju nIu. Je süku
unuIchIpuIn nIu, nuڤunukuIuku joo
nümuu Jesús sünuIn nuڤwuujüIn
MuIeIwu. Je nu wuyuukunuyu,
nuڤwuujüIn chI MuIeIwukuI süku
neڤfüIchIpuIn chI wuyuukuI sünuIn
koڤuIn.
Oڤtteڤennüshi Zaqueo nütüma Cristo
19

1
੅Je nIkefoIopu Jesús
suIuڤumüIn JefIcó,
wufuIttukuIuku nIu süpuڤupünuu.
2
੅Ottu müsIu chuڤuyu eeshI wune
wuyuu wushIfü kunüIIushI
Zuqueo, nIu IuüIuuku nuuڤu nu
okotchujüIIIkunu neefü nümüIn chI
süIuüIushIkuI mmu.
3
੅NIڤfeeIn muڤI
Jesús. Ottu süku wuInmuIn wuyuu
je süku motsuchoIn nIu, IsushI
nüchIkI nIڤfüIn.
4
੅NuwutuukuIuku
nüpüIumüIn Jesús eepünuuInjuchIfe
nüIutüIn. NüIIIkujuukuIuku nuuڤu
wune wunuڤu mIyoڤu shIIڤIfee
nIڤfeeIn nIu.
5
੅ShIusu nüntupu
Jesús eefe nüIIIkujuuIn Zuqueo,
nIIfukuukuIuku IIpünuumüIn sünuIn
nümüIn nümüIn:
÷Püshukutu pümutu yuIujee,
wuuڤIfuu. AcheküshI pIڤIyouIn tuyu
soڤukuڤI chuu pIpIuIuڤumüIn.
ô
੅Ashukutu müshIju Zuqueo
nuuڤujee chI wunuڤukuI.
NüntIfukuIuku Jesús nIpIuIuڤumüIn
sümuu tuIutüIn muڤI nuuڤIn
nümuu.
7
੅MojukuIuku sünüIkI tü
wuyuu wufuIttukuIüIfuu nümuu
Jesús sünuIn sümüIn nujuunu:
¨¿JumukuuIppuIkuI mukuIuku
nIu nIڤIyouIn chI kuuInjufuIkuI?".
8
੅NüshuڤwuIuukuIuku Zuqueo
noڤupuIu nu wuyuukunu sümuu
nuushujuuIn nümuu Jesús:
÷SenyotkuIee, tusüIujeefü jooIuڤu
shIutupünuu tü tuwushIfüInkut
sümüIn wuyuu eekuI müIIuIn. Je
müIeku teڤIkeڤefüIe puuIu wune
wuyuu süku tuڤuIuIn suuڤu sükofoIo,
Iucus੄18 ,੄ 19
204
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tuwuIuujeefü sümüIn süchIkuu
pIenchItuu ÷nümukuIuku.
9-10
੅AsouktüshI Jesús:
÷AntüshI tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, süpüIu uchujuwuu süchIkI
wuyuu eekuI muuڤuwuIn nuuIIu
MuIeIwu, shIIڤIfee suڤtteڤenneeIn
tutümu, muu uku pIukuI. Je süku
pünoujuIn tunuIn, muu uku chI
wutuushIkuI Abfuhum sünuIn
nünoujuIn nünuIn MuIeIwu, shIImüIn
sünuIn puڤtteڤennüIn tutümu sümuu
tü wuyuukuIüIfuu kepIukut yuu
suIuڤu tü pIpIukut ÷nümukuIuku
Jesús nümüIn Zuqueo.
Nachiki na achepchiee
eڤitaanakana ajapu!uڤu neerü
11
੅SuuڤIn numüIn nu wuyuukunu
wufuIttukunu nümuu Jesús,
uIüڤüIüyuusü nükuIIu MuIeIwu süpüIu
uIuwutuwuu, süku pejeIn Jesús
sünuIn JefusuIen. NuڤttukuIuku joo
Jesús sünuIn ekIfujuu nuyu süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnukut suInküIn
mmu süpüIu sütüjuuInjutüIn suuڤu tü
uIuteetkut
12
੅sünuIn nümüIn numüIn:
¨EetuushI wune wuyuu nüIüIn chI
süIuüIupüڤükuI mmu. OڤunujuchI nIu
suIuڤumüIn wune mmu wuttusü süpüIu
nIڤItuunujuchIn sünuIn uIuwutuwuu.
AIeڤejüInjuchI nIu süchIkIjee tIu
süpüIu nuIuwutuuInjuchIn nuuڤu
nu wuyuukunu.
13
੅Je nümuڤIchIkI,
neenujukuIuku wune nüchepchIuIfuu
nünuInmüIn, muu uku poIooshII,
süpüIu nuupüInjutüIn wune neefü
kunüIIusü 'mInu' numüIn wuneڤewuI
nukuu. 'SümuڤInfuڤu nnojoIIn tuyu
jümuu, unukuju müIeku jIyuIujüIe kusu
süku tü tuupukut jümüIn jüIkkuIwu
shIu kuchoInwu tü neetkut jütümu',
müshI nIu numüIn.
14
੅¨Ottu wuInmu nu wuyuu
nuIuwutuuInjuneenukunu uuڤu, süku
nuڤüfüIuuIn nIu, nujütüIn wune
uupIeeIfuu nüchIIfuu süpüIu muu:
'Nnojotsü wucheküIn süpüIeefuu
nuIuwutuuInjuchIn chI wuyuukuI
wuuڤu'.
15
੅MuyuuInje nIyouktünüIn
chI wuyuukuI sütümu wuInmu
wuyuu, uyutshIu eڤItuunüIn nIu
sünuIn uIuwutuwuu.
¨Je shIusu mupu nüIeڤejupu
nuumuInpuڤumüIn, neenujukuIuku
nu nüchepchIukunu nünuInmüIn,
nu nuupukunu umüIn neefü puuIu.
'¿Jefu süchon tü neefü tuupukut
jümüIn?', nümukuIuku numüIn.

੅¨AsouktüshI wune puIujunu:
'AIuwutuushIkuIee, unuڤuyu
poIoosü neefü sükunuIn tü
wuneesIu puupukut puuIu tumüIn',
nümukuIuku.
17
੅'TuchepchIee,
tütüshI pIu. AnuIeesIu muڤI tü
puuڤInfukut. Süku puuڤInfüIn tü
uIuwutuunukut unuIn pIu, muyuuInje
muIuucheIn shIu, teڤItuuIn pIu
jooIuڤu süpüIu IuüIuuInjuchIn suuڤu
wuyuu suIuڤu pueuIo poIoosü',
nümukuIuku chI uIuwutuushIkuI
nümüIn.
18
੅AsouktüshI wuneڤeyu:
'AIuwutuushIkuIee, unuڤuyu juڤfuIsü
neefü sükunuIn tü wuneesIu
puupukut puuIu tumüIn', nümukuIuku.
19
੅'TuchepchIee, teڤItuuIn pIu jooIuڤu
süpüIu IuüIuuInjuchIn suuڤu wuyuu
suIuڤu pueuIo juڤfuIsü', nümukuIuku
nümüIn.
20-21
੅¨AsouktüshI wuneڤeyu:
'AIuwutuushIkuIee, unuu tü
wuneesIukut neefü puupukut tumüIn
puuIu. Sujutü neڤe shIu tunuujuuIn
suIuڤu susukot süku mmoIüIn
tuyu peemu, süku wuyuuIn Iche
ujupüchI pIu süpüIu uwuIuujuu
shIڤyutuuIn wuyuu', nümukuIuku.
22
੅'TuchepchIee, pIu kuڤIujuukuI
uuڤIn, pIڤfuIu neڤe wuyumüIn tumüIn
tü puuڤInfukut. Süku pütüjuuInje
Iucus੄19
205
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tuuڤu sünuIn wuyuuIn Iche ujupüchI
tuyu,
23
੅¿jumukuڤu nnojotkuڤu
puupüIn tü neetkut sümüIn wune
wuyuu süpüIu shIڤyuteڤefüIn shIu
süpüIu kuchoInjutüIn shIu tupüIu?',
nümukuIuku nümüIn.
24
੅¨NümukuIuku joo chI
uIuwutuuIkuI sümüIn tü wuyuu
eejutkut nümuu: 'Jüsütu jümutu
nuuIIu tüfu neefü nümuڤunukut
suupünuIwu nümüIn chI ukunujukuI
poIoosü'.
25
੅'AIuwutuushIkuIee,
nuuڤuyu poIoosü neefü nümuڤunu',
numukuIuku nümüIn süku nnojoIüIn
nuyuuwutüIn suuڤu tü nümukut
numüIn.

੅¨ 'ShIImüIn muڤI tü tumukut
jümüIn: ChI wuyuu eekuI kooڤomüIn
nütümu tü uupünukut nümüIn,
uupüneefü sooڤomüIn nümüIn.
Akuujusu chI eekuI nnojoIüIn
kooڤomüIn nütümu tü uupünukut
nümüIn, usütüneefü nuuIIu.
27
੅Ottu müshIڤIyu nu tuڤünüükunu
uyouktukunu tuyu süpüIeefuu
tuIuwutuuInjuchIn yuu toumuInpuڤu,
unukuju suڤutInnüIe suuڤIn jooIuڤu
yuu toڤupuIu', nümukuIuku chI
uIuwutuuIkuI numüIn".
Kantiashi ta!ataa 3esús 3erusa!énmüin
28
੅ShIusu kettuupu nünüIkI Jesús
sünuIn nIkIfujüIn nu wuyuukunu,
oڤunüshI nIu nupüIeefuu suIuڤu
tü wopukot JefusuIenmüInjutkut.
29
੅Je nüIüڤüIupu sünuInmüIn tü
pueuIokut Betfuge ooڤuIuku BetunIu,
tü pejekuIüIfuu sünuIn tü wutuI
kunüIIukut OIIvos, nüjütukuIuku
pIumushII nu nIkIfujüInkunu
nüpüIeefuu sünuIn nümüIn numüIn:
30
੅÷Juڤunu sumüIn eemüIn
tüsu pueuIokut jüpüIeefuukut. Je
jIkefoIupu suIuڤumüIn, jIڤfeechI
kupüIn wune püIIIkchon sufeefü.
JüsIwuteefü tü nüpükut süpüIu
jujuttüIn nIu tumüIn yuumüIn.
31
੅Je
müIeku ¨¿JumüInjutü jüsIwutukuڤu
tü nüpükut?" sümüIe wuyuu jümüIn,
¨CheڤojuushI nümüIn chI SenyotkuI",
meenu jIu sümüIn ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
32
੅Nu ujütüüshIkunu, uyutsIu
nupüIu muu uku tü nümukut
Jesús numüIn.
33
੅Je wunuu sümuu
nusIwutüIn nüpü chI püIIIkchonkuI,
÷¿JumüInjutü jüsIwutukuڤu tü
nüpükut? ÷nusukIfukuIuku nu
kupüIIIsekunu numüIn.
34
੅NusouktukuIuku numüIn:
÷CheڤojuushI nümüIn chI
SenyotkuI.
35
੅NujuttukuIuku chI püIIIkchonkuI
eemüIn Jesús. NeڤItuukuIuku tü
nusheڤInpuIujunukut nuuڤu chI
püIIIkchonkuI. Je noڤotokuIuku
Jesús nuuڤu.

੅Je sünuIn nuڤunüIn
Jesús nuuڤu chI püIIIkchonkuI,
uwuyuIuyuu müsü süsheڤInpuIujunu
tü wuyuukoIüIfuu nüpüIeefuu
suIuڤupünuu tü wopukot süpüIu
shIIڤIyutüIn nujutu nümüIn.
37
੅Je nüIüڤüIupu Jesús sünuInmüIn
eefe süshukutüIn tü wopukot
suuڤujee tü wutuI kunüIIukut
OIIvos, tuIutüsü muڤI nuuڤIn nu
wuInmukunu nIkIfujüIn nupüshuu,
süku neڤfupüڤüIn tü kusu unusü
nuuڤInfukut Jesús, tü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu.
NuڤwuujukuIuku joo MuIeIwu sünuIn
emetuIuIn nunüIkI muyuu:

38
¨AnutuڤuIeeshIjuڤu muڤI chI
NüjünuIukuI MuIeIwu, chI
uIuwutuushIkuI wuyu".
¨AڤwuujünüshI nIu muuڤuIu
yuu chuu IIpünuu, süku
unujIfuuInupuIn nu
nüpüshIkunu nümuu
MuIeIwu",
Iucus੄19
206
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
müsü nunüIkI nüchIkI Jesús.
39
੅Ottu nunüIkI wune nu
fufIseokunu suڤukujee tü wuttukut
suuIIn wuyuu:
÷EkIfujüIkuIee, unukuju
püchIujuuIe nu pIkIfujüInkunu
÷ numukuIuku nümüIn Jesús.
40
੅÷MüshI tuyu jümüIn: MüIeku
koڤutüIe nu tekIfujüInkunu, shIeefü
uڤwuutuku tü IpukuIüIfuu sünuIn
suڤwuujüIn tuyu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
41
੅AIüڤütshI jooIuڤu Jesús
sünuInmüIn JefusuIen. ShIusu
nIڤfupu tü pueuIokot, müshI
nIu sünuIn uڤyuIujuu suuIIn tü
wuyuu kepIusükuIüIfuu suIuڤu:
42
੅¨AIuڤuIeeku muڤI jIu süku
nnojoIIIyüIIuIn jIyuuwutüIn suuڤu tü
ekIfujünukut unuIn jIu. Je suuڤujee
nnojoIpüڤüIn jumujuchIn jümüIn tuyu,
müInu nnojoIIIn unujIfuuIn jIu nümuu
MuIeIwu.
43-44
੅Je süku nnojoIIIpüڤüIn
jünoujuIn tunuIn, sünuIn
uIuwutuuushIn tuyu nütümu MuIeIwu,
unteenu nu jüڤünüükunu jünuInmüIn
soڤuweenu wune kuڤI süpüIu utkuwuu
jümuu. Noukuujeenu uchIkI jIu suuIIu
ojuIttuu suIuڤujee tü pueuIokut. Je
nekefoIupu jünuInmüIn, oڤutüneenu
uuڤIn jIu sümuu jüchonnII je
ojunnujInneefü tü jIpIukut".
Nujuittirüin 3esús tü oikkaatka!üirua
45
੅ShIusu süchIkIjee nüntüIn Jesús
JefusuIenmüIn, nIkefotokuIuku
suIuڤumüIn tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu. Eesü nüpüIu wune wuyuu
oIkkuusüIfuu sünuIn süIkkuuIn tü
müfüt oڤutInnujutkut uuڤIn nümüIn
MuIeIwu. NujuIttIfukuIuku nuyu
unooIpuڤumüIn.

੅NümukuIuku
sümüIn:
÷Tü nünüIkI MuIeIwu
ushujuushIkut puuIu sümuIwu, müsü
muyuu: ¨Tü tepIukut, nuchuntIujutü
nu tupüshIkunu tumüIn suInküInjee
mmukut süpüshuu", müshI. Ottu
jIukunu, suuڤu nnojoIüIn IotüIn
jukuuIppu sünuIn jüIkküIn tü
müfütkut, müsü uku suuڤIn shIpIu
kuڤfuwufunnuu jütümu tü nIpIukut
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
47
੅NuڤttukuIuku Jesús sünuIn
ekIfujuu suIuڤu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu. Ottu nu IuüIuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu
ooڤuIuku nu kufuIouktumuujunukunu,
noڤutee uuڤInchI Jesús. MüshIڤIyu
uku nuuڤIn nu kojutkunu suڤukujee
tü wuyuukoIüIfuu.
48
੅Akutsu
süku eeIn wuyuu wuInmu nümuu
wuneepIu sünuIn uupujuu nünüIkI,
mojushIIkuIuku shIu numüIn.
¿3ara !aü!aaka atüma 3esús?
20

1
੅Soڤu wune kuڤI sünuIn
yuuIn nIkIfujüIn Jesús
tü wuyuukoIüIfuu yuIu suIuڤu tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu je sünuIn
nüküjuIn nüchIkI nIukuI, chI
OڤtteڤefüIkuI, numüIn, nufütkuukuIuku
nünuInmüIn nu IuüIuuyuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu,
ooڤuIuku nu kufuIouktumuujunukunu,
ooڤuIuku nu IuüIuushIIkunu nuuڤu nu
judíokunu sünuIn numüIn nümüIn:
2
੅÷¿Jufu koonoIoku pIu süpüIu
pujuIttIfüIn unooIpuڤumüIn tü wuyuu
oIkkuutkuIüIfuu? ¿Jufu keڤInuujuIuku
pIu süpüIu puuڤInfüIn shIu? ÷
numukuIuku nümüIn.
3-4
੅NüsouktukuIuku Jesús neڤIpujee:
÷TusukIfüIn puuIu jIuڤuyu:
¿Jufu keڤInuujuIuku Juun sünuIn
owoutIsuujuu? ¿ShIڤInuujuIu wuyuu,
nIutuupu MuIeIwu? Jüküjuu tumüIn
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
5
੅NuushujuujIfuukuIuku numüIwu:
¨MüIeku 'NIu MuIeIwu' wumüIe,
Iucus੄19 ,੄ 20
207
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
'¿JumukuIuku nnojoIIIkuڤu jünoujuIn
nünüIkI?', meechI nIu wumüIn.
ô
੅OoڤuIuku mojushIIsü süpüIu
'Wuyuu' wumüInjunuIn, süku
nünüIkImuujuchIn nIu MuIeIwu
suujüIn tü wuyuukoIüIfuu. Eesü
süpüIu shIڤInuڤuIeenuIn wuyu",
mujIfuushII nuyu nujuunu Jesús.
7
੅NusouktukuIuku joo nümüIn Jesús:
÷NnojoIshI wutüjuuIn uuڤu jufuIIn
keڤInuujuIuIn.
8
੅NümukuIuku joo Jesús numüIn:
÷NnojoIujuڤu süpüIu tuküjüIn
jümüIn jufuIIn keڤInuujuIuIn tuyu
÷ nümukuIuku numüIn.
Nachiki na aaڤinmajü!iikana
wane apain
9
੅AyutshI Jesús sünuIn ekIfujuu
tü wuyuukoIüIfuu süku sukuuIppu
tü kusu eڤnnukut suInküIn mmu.
MüshI nIu: ¨EetuuIushI wune
wuyuu kuڤupuInseshI. NüpünujüIn
tü wunuڤu kuchonkot uuwu
suIuڤu. NuuڤInmujIfüIn wune
wuyuuIfuu tü nüpünujüInkut
süku nuڤunüIn süpüIu kukuIIuu
suIuڤumüIn wune mmu wuttusü.
10
੅Je kettuupu sükuڤIyu tü uڤttIeekut
süpüIu sütpujünüIn, nüjütüIn
wune nüchepchIu nunuInmüIn
nu uuڤInmujüIIIkunu sünuIn muu
numüIn: 'Anukuju juIuwutuuIe
tumüIn süpüshI süchon tü tuڤttIu
jükotchujuIukut, tü tumüInjutkut
jütümu suuڤu tukofoIoIn shIu'. Ottu
chI nüchepchIukuI, usheڤejünüshI
nutümu nu uuڤInmujüIIIkunu.
AjütujuunüshI sümuu nnojoIüIn
kusuIn nujupüIpuIn nutümu.
11
੅Ottu
chI kuڤupuInseshIkuI süchIkIjee tIu,
nüjütukuIuku joo wune nüchepchIuyu
nIIڤIfuku chI wune. Asheڤejünutuuju
joo chII nutümuyu. AjütujuunüshI nIu
sümuu nnojoIüIn kusuIn nüIüڤüjuuIn
nutümu, süku eڤfüIIIn muڤI
wuyumüIn nuyu.
12
੅Nüjütutuujuڤu joo
wuneڤeyu, upünüInsüIfü joo wuyuu
nüjütüIn nüku chII. Eewuutuujuڤu joo
chII nutümuyu sümuu nojunuuIn nIu
unooIpuڤumüIn.
13
੅¨Je chI kuڤupuInseshIkuI
süchIkIjee tIu, '¿Kuseefü
cheje tuuڤInfuku?', mu müsü
nuuڤIn. 'AnushI tujütüIe chI
tuchonkuI uIshIkuI muڤI tupüIu.
KojuttuujeechIpu eefu nIu nutümu',
müshI.
14
੅¨Nuyusuڤu nu uuڤInmujüIIIkunu
neڤfuIwuڤuyu chI nüchonkuI
chI kuڤupuInseshIkuI nüpunupu
seeIwuڤuyu nIu, uushujuujIfuushII
nuyu: 'AnII chI kuڤupuInseInjuchIkuI
ouktupu chI nüshIkuI. Jooڤuyu
woڤutuIwu nuuڤIn süpüIu
wuyuInjunuIn mukutüIn upüIu shIu',
müshII nuyu.
15
੅NuyuڤIukuIuku joo
nIu unooIpuڤumüIn je noڤutukuIuku
nuuڤIn.
¨TusukIfüIn puuIu jIu: ¿Kuseefü
nuuڤInfuku chI kuڤupuInseshIkuI
nuku nu uuڤInmujüIII eڤfüIIIkunu
muڤI wuyumüIn?

੅ShIImüIn sünuIn
nüIeڤejüIn süpüIu nuڤutüInjutüIn
suuڤIn. Je nuuڤInmujIfeefü tü
nuڤupuInsekut wuyuu nuutujutü",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Ottu tü wuyuukoIüIfuu suupupu
nünüIkI Jesús, müshII nuyu:
÷KusutuuIejese nnojoIüIn uIutüIn
wumüIn tü uIutukut numüIn nu
uuڤInmujüIII eڤfüIIIkunu wuyumüIn.
17
੅NIIfukuukuIuku joo Jesús
numüIn nu IuüIuuyuushIIkunu sünuIn
nümüIn numüIn:
÷MüshIڤIyu uku jIu suuڤIn nu
uuڤInmujüIIIkunu. Soto juuڤIn tü
ushujuushIkut puuIu jüchIkI:
¨Tü Ipu uyouktünukut nutümu nu
ukumujüIIIkunu mIIchI,
Iucus੄20
208
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
ekefuujüItpu sünuIn unuIn
muڤI shIu süpüIu ukumujIu
mIIchI".
Ottu tuyukuI, tuyuڤuyu chI Ipu
jIyouktukuI.
18
੅Je sükujee tIu, soto
juuڤIn wune kusu. Tuyuڤuyu chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu, je chI
eekuI nIyouktüIn tuyu, umüIouIjeechI
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
Asakinnayaashi 3esús
sooڤopünaa tü neerü
QPLQMDWNDWFKLVODODVKLNDLPPD
19
੅Ottu nu kufuIouktumuujunukunu
ooڤuIuku nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu, keeڤIfeesü
muڤI nuuڤIn nutuڤüIeeIn Jesús soڤu
kuڤIkut tIu, süku nuyuuwutüItpuIn
suuڤu sünuIn nuyuIn müIn uku
nuuڤIn nu uuڤInmujüIII eڤfüIIIkunu
wuyumüIn suIuڤu tü nüküjuItpukut
uchIkI Jesús. Ottu nnojoIshI
nutuڤüIüIn süku mmoIüIn nuyu
seemu tü wuyuu kumuIuInkut umüIn
nünüIkI Jesús.
20
੅NujütukuIuku
wune wuyuu ujuyujüsüIfuu eekuI
unumIuyuuIn nünuInmüIn Jesús
süpüIu nusukIfuyuuInjuchIn nIu
shIIڤIfee nIweetIfüIn wune pütchI
kusuIujunuInjutkut unuInjee nIu
nutümu nuڤupuIu chI süIuüIushIkuI
mmu.
21
੅NumuyuukuIuku nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, wutüjuu uuڤuchI
pIu sünuIn shIImüIn tü pümukut
sünuIn ekIfujuu tü nuIuwutuukut
unuIn MuIeIwu, je sünuIn mutüjüIn
pIu kuchekuIuu suڤutku wuyuu.
22
੅WusukIfee umüInchI pIu sünuIn
wune kusu: ¿AnushIIsü suuڤIn
pümüIn wuwuIuujüIe tü neefü
nümüInjutkut Cesuf chI joyotokuI
chuڤuyu Romu sünuIn uIuwutuwuu
suuڤu mmukut, nnojottuupu unuIn?
÷ numukuIuku nümüIn.
23
੅Ottu müshIu Jesús, süku
nIyuuwutüIn suuڤu sünuIn
nuuڤInfeeIn kusu mojusü nümüIn,
nümukuIuku numüIn:
24
੅÷Icheڤefu tumüIn wune neefü
kuchueefu uwuIuujIupüڤükut nümüIn
chI süIuüIushIkuI mmu, teڤfuIwu shIu.
¿Jufu kuyuukuuku tü sünuInkut?
¿Jufu kunüIIumuujuchIku shIun?
÷ nümukuIuku numüIn.
25
੅÷ShIu nIyuukuu ooڤuIuku
nünüIIu Cesuf tü sünuInkut
÷ numukuIuku nümüIn.
NüsouktukuIuku Jesús:
÷TumüshII puuIu jIu: Anukuju
müIeku juuڤInfüIe tü nuIuwutuukut
unuIn Cesuf ottu juuڤInfüInjutü tü
nuIuwutuukut unuIn MuIeIwuyu ÷
nümukuIuku numüIn.

੅Nu ujuyujüshIIkunu, nnojotsü
nountüIn nuntüIn sünuIn wune
pütchI kusuIujunuInjutkut unuInjee
Jesús nutümu. KoڤukoڤutshII
nuyu, süku ponoIn muڤI nuuڤIn tü
nüsouktIukut Jesús numüIn.
Shiimüin maڤi naajüin 3esús
tü osoڤirawaakat aaڤin
27
੅SüntukuIuku wune wuyuuIfuu
judío kunüIIusü suduceo nünuInmüIn
Jesús süpüIu süsukIfuyuuInjuchIn
nIu. ¨NnojoIeefü osoڤIfuwuu
uuڤInyüü süchIkIjee ouktuu", müsü
tü shIkIfujupüڤükut unuIn tü
wuyuukoIüIfuu.
28
੅NumukuIuku joo
nümüIn Jesús:
÷EkIfujüIkuIee, müsü nünüIkI
MoIses wumüIn suIuڤu tü
ushujünukut puuIu: ¨MüIeku ouktüIe
wune wuyuu sümuu muchoIn
nIu, unushI müIeku nIIsufüIe
chI nImüIIukuI nüchukumüIn
süpüIu kuchooInjutüIn tü jIetkut
nütümu", müsü.
29
੅EetuushIIjuڤu
ukufutshIshII wuyuu puwuIuuwushII.
Iucus੄20
209
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
KuڤwuyuuseshI chI epuyuukuI
sümuu ouktüIn nIu muchoInwuڤuyu
sümüIn tü nuڤwuyuusekut.
30
੅NIIsutkuIuku chI nImüIIukuI
sümüIn tü jIetkut. OuktutuushIju
chIIڤIyu nnojoIwuڤuyu kuchooIn
sümüIn tü jIetkut.
31
੅EIsuttuujuڤu joo
wuneڤeyu nüchukumüIn. Mutuujuڤu
uku nukuuIppu nupüshuu nu
ukufutshIshIIkunu uwuIuyuwuu.
OuktüshII nuyu sünuIn muchoIn
sümüIn tü jIetkut nutümu.
32
੅Je
ooڤuwoڤutpu nu suڤwuyuusekunu
nupüshuu, ouktüsü mupu shIu
nuchIIfuujee.
33
੅SuڤwuyuuseshII
nupüshuu nu ukufutshIshIIkunu
kutuIwuڤuyu soڤu. WusukIfee
umüInchI joo pIu sooڤopünuu tIu:
Soڤu tü kuڤIkut susoڤIfuuInjuteetkut
oڤu suuڤIn wuyuu puujüIn,
¿jufuIeechI kuڤwuyuuseku tü wuyuu
ouktumuڤukut? ÷numukuIuku nu
suduceokunu nümüIn Jesús.
34
੅NüsouktukuIuku Jesús:
÷SukuuIppu tü wuyuukoIüIfuu
muuڤuIu yuu, kuڤwuyuusejIfuusü.
35
੅AIuڤujusu tü wuyuukoIüIfuu
eekuI uneekünüIn nütümu MuIeIwu
süpüIu eeInjutüIn nümuu süpüIu
kuڤIkut süpüshuu, osoڤIfuweefü
uuڤIn süchIkIjee ouktuu. Je chuڤuyu
nümuڤunu MuIeIwu, nnojoIeefü
puڤwuyuuseewuIn.

੅Suuڤu meenuIn
uku nuyu suuڤIn nukuuIppu nu
uupIeekunuIfuu chukunu nümuڤunu
MuIeIwu sümuu nnojoIIIn ouktüIn
nuyu, nnojoIeenu kuڤwuyuuseIn,
nnojoIeenu kuchooIn. NüchooIn
MuIeIwu nuyu suuڤu nusoڤIfuuInupuIn
uuڤIn süchIkIjee ouktuu.
37
੅¨JIu munoujuInsuIIIkunu sünuIn
susoڤIfuuInjutüIn suuڤIn wuyuu, soto
juuڤIn tü nüshujukut uchIkI puuIu
MoIses sooڤopünuu tü nümukut chI
MuIeIwukuI nümüIn pusunuInjee
sünuIn suwufuIu tü wunuڤu
jotüsükut: 'TuyukuI, NümuIeIwusekuI
Abfuhum, NümuIeIwusekuI
Isuuc, NümuIeIwusekuI Jucob',
müshI.
38
੅TumüshII puuIu jIu:
ChI MuIeIwukuI, nnojoIshI
SümuIeIwuseIn wuyuu ouktüsü.
SümuIeIwuse eekuI kutüIn soڤu,
süku kutüIn noڤu nuyu wuyuukunu
nümüIn MuIeIwu", nümukuIuku
Jesús numüIn.
39
੅MüshII jooIuڤu wune nu
kufuIouktumuujunukunu:
÷EkIfujüIkuIee, Iotüsü muڤI
tü püküjuItpukut numüIn nu
suduceokunu ÷numukuIuku nümüIn.
40
੅MmoIüInupu joo nu suduceokunu
je nu wuyuukunu nupüshuu seemu
usukIfuu Jesús nuchIkuu sünuIn
wune kusu.
Asakinnüshii na wayuukana
nütüma 3esús
41
੅AushujuushI joo Jesús sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu:
÷NuushIn wune wuyuuIfuu: ChI
CfIstokuI unüIIu, nuuڤuIIwoڤuIuu neڤe
DuvId. ¿Jumüsü sümukuڤu tIu?
42-43
੅Soto
juuڤIn nünüIkI DuvId, tü nümukut puuIu
suIuڤu tü kufuIouktu kunüIIukut SuImos:
¨MüshI chI MuIeIwukuI nümüIn
chI TusenyotsekuI:
'KojutshuutushI pIu tutümu.
PüIkkuIuu puIuwutuuIwu
tekIuIuڤujee.
Soڤu wune kuڤI, tuyumüIeefü
tü püڤünüükuIüIfuu süpüIu
muIuInjutüIn shIuIfuu
püpüIu' ".
44
੅¨TusenyotsekuI" nümüIejeڤe DuvId
nümüIn CfIsto, ¿jumukuuIppuIInjuchI
nuuڤuIIwoڤuIuukuڤu neڤe nIu?
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
45
੅AushujuushI jooIuڤu Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu sünuIn suupujüIn
Iucus੄20
210
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nünüIkI tü wuyuukoIüIfuu süpüshuu:

੅¨JuIIu jIu suuIIu ushutuu nukuuIppu
nu kufuIouktumuujunukunu
wufuItteekunu muڤI uuڤIn chuڤuyu
metkuufuIuڤupünuu sünuIn kusheڤIIn
nuyu kuIuuIu unusü shIIڤIfee
nusuküneeIn sütümu wuyuu. Je
suIuڤu tü ekIfujüIeekut je sünuIn
wune mIڤIfuu, ojoyoIooshII nuyu
nuڤuku nu IuüIuuyuukunu süpüIu
kojutüInjunuIn nuyu sütümu
wuyuu.
47
੅Ottu eڤIkeڤetshII wuyuu
eekuI ouktüIn suڤwuyuuse
shIIڤIfee nuupuweeIn sükofoIo. Je
süchIkIjee, kumuڤushII nuyu sünuIn
nuchuntuyuuIn nümüIn MuIeIwu
suڤupuIu wuyuu shIIڤIfee kojuteeIn
nuyu sütümu. AIunuڤuIeejeefIu
muڤI sünuIn süsuIuIn nuyu nütümu
MuIeIwu suuIIIjee tIu", nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.
Tü asü!ajuushikat sütüma wane
wayuu oukta aڤwayuuset
21

1
੅NüIkkuIuukuIuku Jesús
yuIu peje sünuIn tü
kojon ejItünukut uIuڤu tü neefü
usüIujünüInjutkut nümüIn MuIeIwu.
NIڤfukuIuku tü wuyuukoIüIfuu
wushInnuukunu sünuIn ejItuu
sünneetse suIuڤu.
2
੅SüntukuIuku
wune wuyuu müIIusü ouktu
uڤwuyuuset. ShIjItukuIuku pIumusü
neefü kuchueefuchen neڤe.
3
੅NümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu:
÷TumüshII puuIu jIu: AIunuڤuIeesIu
muڤI nümüIn MuIeIwu tü shIjItukut
tü wuyuukot ouktu uڤwuyuusetkut
suuIIuIeڤeyu tü shIjItukut tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu.
4
੅Nu
wushInnuukunu, nejItüIn tü
süpütuuIukut nunneetse. AIuڤusu
shIukut, muyuuInje müIIuIn muڤI,
shIjItüIn süpüshuu tü sünneetse
sümuڤunujutkut ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
Tü kasa eeڤiyataainjatkat
süpü!apünaa niitaain Cristo
5
੅YootüshII wuneeIfuu nu
nIkIfujüInkunu Jesús sünuIn numüIn:
÷Anushuutusü muڤI tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu. Anusü
muڤI shIpItüIn tü Ipukut je tü kusu
uupuushIkut nümüIn MuIeIwu
süpüIu unuInjutüIn shIyoIojo yuu
suIuڤupünuu ÷müshII nuyu.
NümukuIuku Jesús numüIn:
ô
੅÷Süpüshuu tüfu Ipu jIڤfukut
joo müInmuڤu yuu, ojuttInneefü
shIu mmoIuڤumüIn sünuIn
süsoIojüneefüIn soڤuweenu wune kuڤI.
7
੅NusukIfukuIuku nu
nIkIfujüInkunu:
÷EkIfujüIkuIee, ¿joujuIeefü
sujuttInnuku tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu? ¿Je kusu shIyuuwuseetku
wumüIn süpüIu wutüjuuInjutüIn
suuڤu sünuIn süIüڤüIüIn kuڤIkut tIu?
8
੅NüsouktukuIuku Jesús:
¨Anteefü wuyuu wuInmu sünuIn
muu: 'Tuyuڤuyu CfIstokuI', meenu.
PüIushII nuyu nütümu MuIeIwu
nuushIn. 'AIüڤütsü sükuIIu süpüIu
sujuڤIujuuInjutüIn tü kusukut
süpüshuu', meenu nuyu. JuIIu jIu
suuIIu unoujuڤuIuu nuڤuIuIn nu
wuyuukunu, suuIIu jüüjüڤüIuujüIn
jIu sümüIn tü nekIfujukut unuIn.
9
੅JuڤItuInu jIu uupüIn süchIkI
kusuchIkI suInküIn mmukut
süpüshuu, nnojo juInkuuIn uuڤIn
sütümu. JuڤItukuje tIuIfuu, nnojotsü
shIuIn shIyuuwuseIn sünuIn
süntüItpuIn tü kuڤI sujuڤIujuuInjutkut
oڤu kusukut süpüshuu. AIutüInjutIu
neڤe kusu eekuI müIn uku tüü
süpüIupünuu süntüIn kuڤIkut tIu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Iucus੄20 ,੄ 21
211
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
10
੅AyutshI Jesús ekIfujüIn nu
nIkIfujüInkunu: ¨AtkuujIfuujeefü
wuyuu suInküIn mmukut süpüshuu.
11
੅MüIIeefü muڤI suuڤIn wuyuu
sütümu jumü je sütümu uyuuIII
suInküIn mmu. Je ukutkujuweefü
tü mmukut suInküIn mmu. Je
uInkuujeefü muڤI suuڤIn tü
wuyuukoIüIfuu sütümu tü kusu
eeڤIyutuujeetkut chuu IIpünuu
sIfumutuڤu.
12
੅¨Ottu süpüIupünuu süIutüIn
tü tuküjuItpukut uchIkI jümüIn,
utuڤünneenu jIu sütümu wuyuu
sünuIn müIIuIn muڤI juuڤIn sütümu
suuIIIjee kojutüIn tunüIIu jütümu.
AshuڤwuIeڤenneenu jIu suIuڤu
tü ekIfujüIeekut numüIutuڤu nu
IuüIuuyuukunu judíokunu süpüIu
jüsouktüInjunuIn numüIn suuڤu
tü jünouIukut. Je oڤunInneenu
jIu nutümu nunuInmüIn nu
süIuüIushIIkunu mmu süpüIu
jIkefotInneenuIn nutümu suIuڤumüIn
tü kuutsetkut.
13
੅Je sükujee
jüsoukteenuIn suuڤu tü jünouIukut,
utüjuuneechI uuڤu tuyu nutümu nu
süIuüIushIIkunu mmu.
14
੅Je soڤu
kuڤIkut tIu, nnojo jüshuputuuIn
uuڤIn suuڤu tü jüsouktüInjutkut
uku numüIn.
15
੅KekIIjeenu jIu
tutümu je tuupeefü jümüIn tü
pütchI jüsouktüInjutkut uku
numüIn nu jIڤIpoIokunu. Je Iseefü
nuchIkI nuڤüIüjuuIn jümuu, süku
punsuujeefüIn muڤI tü jüsouktIukut
neڤIpujee.

੅Aupüneefü jIkII nütümu
jüshI ottu jII je juwuIuyuu je nütümu
chI eekuI juڤuIeewuIn. NnojoIII neڤe
nuyuIn numüIwu kutümusIfeenuIn
nu jIڤIpoIokunu. Je eeshII juڤuku
eekuI nnojoIeenuIn oڤttooIn
suuIIu oڤutInnuu uuڤIn nutümu nu
süIuüIushIIkunu mmu.
17
੅Je suuIIIjee
jünoujuIn tunuIn, muuIInjeenu jIu
süpüIu wuyuu süpüshuu.
18
੅Akuujusu
jIukunu, nnojo mmoIüIn jIu seemu tü
nuڤüfüIukut, süku shIImüIn sünuIn
tuuڤInmujeenuIn jIu nouIIu. Jünouju
jümuuIu tü tumukut jooIuڤu jümüIn:
NnojoIeenu jIu uyüüIujünüIn tutümu.
19
੅Je müIeku jüchechefüIe juuڤIn
suڤunnuu tü müIIuu jIڤfukut, uyuteenu
jIu oڤtteڤennüIn tutümu.
20
੅¨Je wunuu sümuu nushutüIn
JefusuIenmüIn nu jüڤünüü
gentIIekunu sümuu suukuujüneefüIn
tü pueuIokot nutümu suuIIu
sujuInnujüIn wuyuu, jütüjuujeefü
uuڤu sünuIn süIüڤüIüIn tIu
kuڤI sujuttInnüInjutkut oڤu tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu.
21
੅Je
soڤuweenu kuڤIkut tIu, nu wuyuu
kepIukunu suIuڤu tü mmukut Judeu,
unukuju müIeku nuڤIuwutuuIe
suڤukumüIn tü uuchIkut süpüIu
nunujuIuuInjunuIn chuڤuyu. Je
tü wuyuuIfuu yuusükut suIuڤu
JefusuIen, unusü müIeku sujuIttüIe
suIuڤujee. Je tü wufuIttüsükuIüIfuu
unooIpuڤu, unusü müIeku nnojofuIe
shIkefoIüIn yuIu suIuڤumüIn süpüIu
usuujuu sükofoIo.
22-23
੅'AIshuڤujuu'
meefü tü wuyuu eekuI IpooIüIn je
eekuI sütuIuyüIüInyu süchon soڤu
kuڤIkut tIu, süku kupüIeejeefüIn muڤI
süpüIeefuu uwutuwuu. Tüü, shIeefü
sükuIIuku süsuIuInjutüIn suuInjuIu
wuyuu süpüIu shIkefuujüInjutüIn
süpüshuu tü ushujünukut uchIkI
puuIu. MIyoڤu muڤI tü müIIuu
shIڤfeetkut tü wuyuukoIüIfuu
suInküIn mmukut tüü sütümu
nüڤüfüIu MuIeIwu suuIIIjee suuInjuIu.
24
੅Oڤutüneefü uuڤIn wuInmu wuyuu
nutümu nu gentIIekunu sünuIn tIu
utkuwuukut. Je eekuI upütuuIn
sünuIn kutüIn soڤu, utuڤünneefü
süpüIu eڤIkujünuu chuu wuttu
suIuڤumüIn wuInmu mmu nuutuwuI.
Iucus੄21
212
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Je nu gentIIekunu, oڤtteenu nuyu
sünuIn IuüIuuIn suuڤu JefusuIen.
NnojoIeenu ooڤuIuuIn nuyu suuIIu
uIuwutuwuu sümuڤInfuڤu uyutüIn
tü kuڤI uupünukut numüIn nütümu
MuIeIwu süpüIu uIuwutuwuu",
nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu.
25-2ô
੅AyutshI Jesús sünuIn
uküjuu numüIn nu nIkIfujüInkunu
süchIkI tü uIuteetkut soڤuweenu
wune kuڤI. MüshI nIu numüIn:
¨AkuweefIu tukuIIu tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu. EeڤIyutuujeefü
tü shIyuuwusekuIüIfuu eejee
chI kuڤIkuI, chI kushIkuI, je tü
joIotsükuIüIfuu süpüshuu, süpüIu
sütüjuuInjutüIn suuڤu wuyuu
sünuIn teItuuIn. Ojunuwuujeefü
tü joIotsükoIüIfuu IIpünuujee.
Ottu yuu mmoIuڤu, koڤIotüInjeefü
muڤI tü puIuukut sümuu koڤontüIn
shIu. Ayoڤujuujeefü suuڤIn wuyuu
süpüshuu sütümu, süku nnojoIüIn
sütüjuuIn suuڤu tü oڤotuuInjutkut yuu
suuڤu mmukut.
27
੅Ottu soڤuweenu
kuڤIkut tIu, shIڤfeechI tuyu wuyuu,
tuyukuI, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
sünuIn untuu suڤuku wune sIfumu.
Anushuuteefü muڤI tü tuntIukut,
süku tunteechIn sünuIn püIushIn
je sünuIn eڤItuuushIn nütümu
MuIeIwu süpüIu uIuwutuwuu wunuu
nümuu. Je sütüjuujeechI uuڤu tuyu
sünuIn ujütüüshIn nütümu MuIeIwu
süpüIu uIuwutuwuu.
28
੅Je suڤttupu
sünuIn sükutkujuuIn tü kusukut
chuu IIpünuu, unukuju eejeefüIe
juuڤIn sünuIn tuIeڤejüInjuchIn.
NnojoIumuuteefü mojuIn juuڤIn,
süku tuushImuuteenuIn jIu suuIIu
kuuInjuIuu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
29
੅NIkIfujukuIuku joo nuyu süku
sukuuIppu tü kusu eڤnnuujünukut
suInküIn mmu. MüshI Jesús numüIn:
¨Soto juuڤIn sukuuIppu tü wunuڤu
'hIguefu' münukut.
30
੅Wunuu sümuu
IyotüIn süpunu tü wunuڤukot, jütüjuu
uuڤuIu sünuIn süIüڤüIüIn süpüIu
süڤItüIn IIwu.
31
੅Akuڤuyu jIڤfupeenu
tü tuküjuItpukut uchIkI jümüIn,
jütüjuweefü uuڤu sünuIn süIüڤüIüIn
nükuIIu MuIeIwu süpüIu uIuwutuwuu.
32
੅¨ShIImüIn muڤI tü tumukut
jümüIn, tü wuyuu eejeetkut wunuu
sümuu kuڤIkut tIu, nnojoIeefü
ouktüIn süpüIupünuu süIutüIn
süpüshuu tü kusu tuküjuItpukut
uchIkI jümüIn.
33
੅TusoڤIfee uuڤInchI
jIu jooIuڤu sünuIn wune kusu:
MuyuuInje sujuڤtteefüIn tü kusukut
chuڤuyu IIpünuu ooڤuIuku yuu
mmoIuڤu soڤuweenu wune kuڤI, tü
pütchI tekIfujupüڤükut unuIn jIu,
uyuteefü süpüIu kuڤIkut süpüshuu",
nümukuIuku Jesús numüIn.
34-35
੅NüsoڤIfukuIuku Jesús nuuڤIn
nu nIkIfujüInkunu süpüIu eeInjutüIn
nuuڤIn sünuIn nükuIIu chI ShIpuyukuI
Wuyuu. MüshI nIu numüIn:
¨ShIImüIn sünuIn tuIuwutuujeechIn
tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, suuڤu tü wuyuukoIüIfuu
ütumüInfeڤeyu soڤuweenu wune kuڤI.
MüIeku jüIüjüIe juuڤIn neڤe emIڤIjuu,
epefuwuu ooڤuIuku ekuwuu, je
müIeku jüshuputuuIe uuڤIn suuڤu tü
jIküInjutkut, nnojoIIIshIIjuڤu yupuIn
jIu sünuIn uڤutupuu tuyu sükujee tIu.

੅Anukuju müIeku jüIüjüIe juuڤIn
tü tukuIIukut wuneepIu, sümuu
jüchuntüIn nümüIn MuIeIwu süpüIu
süchechennujutüIn juuڤIn sünuIn tü
jünouIukut suڤunnuu tü kusu mojusü
uIuteetkut, suuIIu jupüIjuIn jIu
tumüIutuڤu tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu", nümukuIuku Jesús numüIn.
37
੅EepüڤüshI Jesús soڤukuڤI
sünuIn ekIfujuu wuyuu yuu suIuڤu
Iucus੄21
213
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu. ShIusu
suڤwuI, eepüڤüshI nIu suuڤu tü
wutuIkut kunüIIusü OIIvos.
38
੅Je
wuInmu wuyuu untupüڤükut wuttuڤu
muuIü suIuڤumüIn tü uڤwuujüIeekut
süpüIu suupujüIn nünüIkI.
3udas, aapeeshi nikii 3esús
22

1
੅AIüڤüIuusü joo sükuIIu
tü mIڤIfuukut ¨Puscuu"
münukut, ekuunupüڤükut unuIn
tü pun muڤukusutkut sooIojIu.
2
੅Je
nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu, ooڤuIuku nu
kufuIouktumuujunukunu, nuchujuuIn
sukuuIppu nuڤutIu nuuڤIn Jesús.
Suuڤujee mmoIüIn nuyu neemu
nu wuyuu nümuujunukunu Jesús,
mojusheekuIuku shIu numüIn.
3-4
੅Ottu müshIu Judus IscufIote,
nupüshI nu poIooshIIkunu
pIummüIn AIuwutuuushIkunu,
jüüjüüsü nuuڤIn sümüIn nünüIkI
Sutunás chI süIuüIushIkuI yoIujuu.
NuڤunukuIuku Judus nunuInmüIn
nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku nu
süIuüIushIIkunu suwuufIuse tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu süpüIu
nuushujuuIn numuu süchIkI uupuu
nIkII Jesús.
5-ô
੅TuIutukuIuku muڤI
nuuڤIn nuyukunu. ¨WuwuIuujeechI
pIu müIeku pükuuIIIjüIe wuyu
sünuIn utuڤüIuu Jesús sujuunu
tü wuyuukoIüIfuu nümuukut",
numukuIuku nümüIn Judus.
¨Meefüju", müshI nIu sünuIn
nüchujuuIn sukuuIppu uupuu nIkII
Jesús sujuunu tü nümuujutkut.
Tü nümakat 3esús sünain tü
ekawaakat shikiira °Pascua"
7
੅Je sünuIn tü mIڤIfuukut
Puscuukut unüIIu, untüsü jooIuڤu
tü kuڤIkut oڤutünukut oڤu nuuڤIn
wune unneetchon süpüIu ekünuu.
8
੅NüjütukuIuku Jesús Pedfo je Juun
sünuIn muu numüIn:
÷Juڤunu jumutu pueuIopuڤumüIn
yupuIwu jütümu tü weküInjutkut
sünuIn tü mIڤIfuukut ÷nümukuIuku
numüIn.
9
੅÷¿JuIusü pücheküIn süpüIeefuu
wekefuujüIn shIu? ÷numukuIuku
nümüIn.
10
੅NüsouktukuIuku joo Jesús
numüIn:
÷Chuڤuyu suIuڤu tü pueuIokot,
eejeechI jüpüIu wune wuyuu
uIüڤüjüshI umüchI sümuu wüIn.
Juڤunu nüchIIfuu eemüInfe
nIkefoIüIn suIuڤumüIn wune mIIchI.
11
੅MeenukuIuku jIu nümüIn chI
nIpIujuchIkuI: ¨AIuwutuushI nünüIkI
chI EkIfujüIkuI süpüIu wusukIfüIn
sünuIn jufuIüIn tü puü nIkuuInjutkut
uIuڤu tü Puscuukut numuu nu
nIkIfujüInkunu".
12
੅NIIڤIyuteefü
jümüIn wune puü mIyoڤu suuڤujeesü
tIu mIIchIkut kuIuڤusü kofoIo.
Anukuju jIkettuujüIe tü puükut
wupüIu ÷nümukuIuku Jesús numüIn.
13
੅Oڤunu müshIIju joo nuyu
suIuڤumüIn tü pueuIokut. AyutsIu
tü nüküjukut uchIkI Jesús numüIn.
NekefuujukuIuku tü puükut süpüIu
neküInjutüIn tü Puscuukut yuIu
suIuڤu.
14
੅ShIusu joo uIpuڤu kefuupu tü
puükut nutümu, nüntukuIuku Jesús
numuu nu AIuwutuuushIkunu
sünuInmüIn tü ekuwuukut.
15
੅OڤttüshI jooIuڤu Jesús sünuIn
uushujuwuu numuu:
÷SüchuntutüjüIIu tuuڤIn
shIIڤIfee tekeeIn jümuu tü
Puscuukut süpüIupünuu teڤfüIn
tumüIIuIu.

੅ShIImüIn sünuIn
nnojoIeechIn eküIn tuyu tuchIkuu
tüü wuneڤefeڤeyu süntupu nükuIIu
Iucus੄21 ,੄ 22
214
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
MuIeIwu süpüIu uIuwutuwuu
shIkefuujupu tü ushujünukut tuchIkI
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
17
੅NuupuukuIuku joo Jesús
wune IItu kuIuڤusü wIIno sünuIn
nuupüIn unuIuڤut nümüIn MuIeIwu
suuڤu. NümukuIuku numüIn nu
nIkIfujüInkunu:
÷Nu. Jüsu jümuuIu wuneڤewuڤIfe
jukuu.
18
੅TumüshII puuIu jIu: Je
jooIuڤu yuujee yuu, nnojoIeechI tuyu
usüIn tüü tuchIkuu wuneڤefeڤeyu
tusüIn soڤuweenu wune kuڤI chuڤuyu
nümuڤunumüIn chI MuIeIwukuI chuu
eefe nuIuwutuuIn.
19
੅NuupuukuIuku wune pun sünuIn
nuupüIn unuIuڤut nümüIn MuIeIwu
suuڤu. NüshuIetukuIuku shIڤIpuwuIIn
shIu numüIn nu nIkIfujüInkunu
sünuIn nümüIn numüIn:
÷Muu uku tuupüIn jooIuڤu
jümüIn tü punkut, meechIu tuyu
sünuIn uupujIfuuIn tekII juuڤu
jIukunu. Tü wuuڤInfukut jooIuڤu,
süpüIujutü juuڤInfüIn wuneepIu
süpüIu sotüInjuchIn juuڤIn tuyu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
20
੅Akuujuu tü nuuڤInfukut süku tü
IItukut kuIuڤukot wIIno. SüchIkIjee
nekuuIn, nuupuukuIuku shIu sünuIn
nümüIn numüIn:
÷AsüüshIkut tüü, unuu jüsüItpuIn
jooIuڤu, müsü uku sukuuIppu
tü tushu umüIuInjutkut süpüIu
nIkefuujüInjutüIn chI MuIeIwukuI
tü pütchI jeket punsuutüjütkuIIu
nütümu je süpüIu süIutInnujutüIn
suuInjuIu wuyuu süpüshuu.
21-22
੅AyutüshI Jesús sünuIn
uushujuwuu numuu:
÷ShIImüIn sünuIn toڤutInneechIn
uuڤIn muu uku tü ushujünukut
puuIu tuchIkI tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu. Ottu chI wuyuu
uupüInjuchIkuI tekII, uIuڤuIeekuIjuڤu
muڤI nIu, süsuIeechIkuڤu
÷ nümukuIuku numüIn.
23
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu,
nusukIfujIfuukuIuku sünuIn jufuIIn
nuڤukujee chI uupüInjuchIkuI nIkII.
24
੅Je süchIkIjee, oڤttüshII nuyu
sünuIn uڤüIüjuujIfuwuu suuڤu jufuIIn
chII mIyoڤuIn nuڤukujee.
25
੅Anuu
tü nümukut Jesús sooڤopünuu
tIu: ¨Nu IuüIuushIIkunu nuuڤu nu
gentIIekunu, nuIuwutuuIn nuyu
pejeewu.

੅Ottu jukuuIppu jIukunu,
nnojotsü müInjutüIn. ChI wuyuu
IuüIuweekuI juڤuku, ucheküshI
jüüjüüInjuchIn jümüIn jüpüshuu.
27
੅Suڤuku wuyuu muuڤuIu yuu, ¿jufuI
chI kojutkuI utümuu? AushIn nIuIn
chI uIkkuIuukuI süpüIu ekuwuu,
nnojoIshI nIuIn chI eڤIkujüIkuI
eküüIü umüInyüü. AIuڤujusu tuyukuI
juڤuku, müshI uku tuyu suuڤIn wune
eڤIkujüI eküüIü, süku jüüjüüIn
jümüIn wuneepIu.
28
੅¨Süku nnojoIIn jüyüüIujüIn tuyu
suڤunnuu tü müIIuu teڤfupüڤükut,
29-30
੅tuneeküIn jIu süpüIu
tumuuInjunuIn jIu chuڤuyu nümuu
MuIeIwu. Je süku teڤItuunüIn nütümu
chI TushIkuI süpüIu uIuwutuwuu,
teڤItuweenu jIu soڤuweenu kuڤIkut
tIu süpüIu uIuwutuwuu nuuڤu nu
wuyuu IsfueIkunu, nu poIooshIIkunu
pIummüIn eڤIfukuu, je ekeenu jIu
tumuu chuڤuyu suuڤu suڤunIfuuItpuIn
jukuuIppu tumuu", nümukuIuku
Jesús numüIn nu nIkIfujüInkunu.
Pedro, ounju!ajeechi nüchiki 3esús
31
੅AushujuushI joo Jesús nümuu
Pedfo:
÷TuwuIu SImón, puupu
tü tuküjuInjutkut pümüIn.
AchuntünüshII jIu nütümu
Sutunás süpüIu nuuڤuIuküInjutüIn
juuڤIn.
32
੅Ottu puuڤu pIukuI,
Iucus੄22
215
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
uchuntüshI tuyu nümüIn MuIeIwu
süpüIu püchechefüInjutüIn
puuڤIn sünuIn tü pünouIukut.
MuyuuInje püyüüIujüInjuchIn
tuyu, uyuuwujuweechI pIu puuڤIn
püchIkuu. ShIusu pIyuuwujuupu
puuڤIn, unushI müIeku pükuuIIIjüIe
nu puwuIuyuukunu süpüIu
nunoujuInjunuIn wuneepIu
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
33
੅NüsouktukuIuku Pedfo:
÷SenyotkuIee, nnojoIfeeju muڤI
tuyüüIujüInjuchIn pIu, juڤItuIchI
utuڤünnüIn tuyu suIuڤumüIn tü
kuutsetkut, juڤItuIchI toڤutüneeIn
uuڤIn suuIIIjee tunoujuIn pünuIn
÷ nümukuIuku nümüIn.
34
੅÷Pedfo, tumüshI puuIu
pIu: SoڤuIeڤeyu uIkut tüü,
süpüIupünuu nIڤyuIujüIn wune
kuIIInu, uuttujIfuweechI pIu puuڤu
upünüIntuu sünuIn pIڤfuujüIn tuyu
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
35
੅MüshI joo Jesús numüIn
nupüshuu nu nIkIfujüInkunu:
÷Soto juuڤIn tü kuڤI
tuIuwutuukuڤInku oڤu puuIu jIu,
wunuu sümuu nnojoIIIn jüIüڤüjüIn
jünneetse ooڤuIuku jükuputeetse
ooڤuIuku shIIڤIfutIu tü jüsupuutsekut.
¿Eesüsuڤuyu kusu cheڤojuuku jümüIn
jukuuIuڤu? ÷nümukuIuku numüIn.
÷Nnojotsü kusuIn cheڤojuuIn
wumüIn ÷numukuIuku nümüIn.
3ô-37
੅AsouktüshI Jesús:
÷AIuڤujusu müInmuڤu yuu, müIeku
kunneetsefe jIu, ucheküsü jüIüڤüjüIn.
Je müIeku kumuڤunuIe jIu kuputeefü,
unusü müIeku jüIüڤüjüIe. MüIeku
cheڤojuuIe jümüIn chujufuutu süpüIu
eejIfuwuu, unushII müIeku juIkküIe
tü jüsheڤInpuIujunukut süpüIeefuu.
Soto juuڤIn tü ushujünukut puuIu
tuchIkI: ¨KuuInjufuI nIu suuڤIn
numüIn nu wuyuukunu", müsü.
AnushII jütüjuuIe suuڤu tü pütchIkut
sünuIn süIüڤüIuuIn shIkefuujüIn
juڤupuIu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
38
੅÷SenyotkuIee, unuu pIumusü
chujufuutu wumuڤunu ÷müshII nuyu
nümüIn.
NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Anusü wooڤuIuuIe jooIuڤu suuIIu
wuushujuuIn süchIkI eejIfuwuu.
Aashajaashi 3esús nümaa chi Nüshikai
39
੅NuڤunukuIuku joo Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu eemüIn tü
wutuIkut ¨OIIvos" münukut eepüڤüIe
noutkujuupüڤüIn.
40
੅Je nuntupu
chumüIn, nümukuIuku Jesús numüIn:
÷AnushII müIeku jüchuntüIe
jooIuڤu nümüIn MuIeIwu suuIIu
nuuڤuIukujüIn juuڤIn Sutunás
÷ nümukuIuku numüIn.
41
੅NükutuIuukuIuku joo Jesús
nouIIu nu nIkIfujüInkunu mumüIn
uku tüsu sünuIn nüsupuInkuIn nIu
süpüIu uushujuwuu nümuu MuIeIwu:
42
੅¨Tuutu MuIeIwu, müIeku pücheküIe,
unusüje puuڤuIeڤefüIe touIIu tü
müIIuu teڤfeetkut jooIuڤu. Akutsu
nnojoIüIn shIuInjutüIn puuڤInfüIn
tü tuchekukut neڤe tumüIwu, shIu
puuڤInfüInjutku tü püchekukut
tupüIeefuu", nümukuIuku Jesús
nümüIn MuIeIwu.
43-44
੅NüntukuIuku joo wune
uupIee nümuڤunujee MuIeIwu
süpüIu nüchechefüInjutüIn nuuڤIn
Jesús, süku mojuIn muڤI nuuڤIn
sünuIn uchuntuu nümüIn MuIeIwu.
KefuuwutuushI Jesús, mutuusü
uku suuڤIn Ishu tü nIfukut sünuIn
shIpIttüIn mmoIuڤumüIn.
45
੅ShIusu süchIkIjee nuushujuuIn
nümuu MuIeIwu, nüshuڤwuIuukuIuku
sünuIn nüfütkuuIn nunuInmüIn
nu nIkIfujüInkunu eefe
Iucus੄22
216
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nutunkujuڤuttuuIn nüpüIu suuڤujee
mojuIn muڤI nuuڤIn nuyukunu.

੅÷¿JumüshII jIu jutunkujukuڤu
muڤI? Jütumuujuu jumuuIu. AnushII
müIeku jüchuntüIe jooIuڤu nümüIn
MuIeIwu suuIIu nuuڤuIukujüIn juuڤIn
Sutunás ÷nümukuIuku numüIn.
Ataڤünnüshi 3esús
47
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunuIfuu,
nuntupuutukuIuku wune wuyuuIfuu
wuInmu nüchIIfuujee Judus
chI nupüshIkuI nu poIookunu
pIummüIn. NüfütkuukuIuku
nünuInmüIn Jesús sünuIn
nuusujüIn nIu.
48
੅NümukuIuku Jesús
nümüIn:
÷Judus, ¿puupüInfu muڤI tekII
süku wune uchuڤnnuu, tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu?
49
੅Nu nümuujunukunu Jesús,
nuyuuwutupu uuڤu tü uIutujutkut
nümüIn, müshII jooIuڤu:
÷SenyotkuIee, ¿ucheküsü
wuyuutüIn wuchujufuutse
nooڤomüIn? ÷numukuIuku nümüIn.
50
੅NuwutukuIuku wune chI
nIkIfujüInkuI Jesús nooڤomüIn
wune nüchepchIu chI IuüIuushIkuI
nupüIeefuu nu sucefdote judíokunu.
NüchotoڤoIeekuIuku tü nücheڤe
nIkIuIuڤujeejutkut.
51
੅÷JuuڤuIuu jümutu suuIIu tü
jushIeekut ÷nümukuIuku Jesús
numüIn sünuIn nIڤItuuIn nujupü suuڤu
nücheڤe chI wuyuukuI süpüIu unuIn
süchIkuu.
52
੅Je nünüIkI Jesús numüIn
nu untukunu nünuInmüIn, nu
IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nu süIuüIushIIkunu suwuufIuse
tü uڤwuujüIeekut ooڤuIuku nu
IuüIuushIIkunu nuuڤu nu judíokunu:
÷¿KuڤfuwufuIyuu tuyu juuڤInfuڤu
jüntukuIuku tunuInmüIn sümuu
wunuڤu ooڤuIuku chujufuutu
jujupuIuڤu süpüIu jütuڤüIüInjuchIn
tuyu?
53
੅¿JumüshI nnojoIkuڤu
jütuڤüIüIn tuyu puuIu chuڤuyu suIuڤu
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu eefe
tekIfujupüڤüIn juڤupuIu? AntüshII jIu
tunuInmüIn jooIuڤu süseڤefuڤupünuu
uI, süku jüüjüüIn jIu sümüIn nünüIkI
Sutunás chI süIuüIushIkuI pIyuushI
÷nümukuIuku numüIn.
Aattajaashi Pedro
54
੅NutuڤüIukuIuku Jesús sünuIn
noڤunIfüIn nIu yuIujee nIpIuIuڤumüIn
chI IuüIuushIkuI nupüIeefuu nu
sucefdote judíokunu. Ottu müshIu
Pedfo, nünunujukuIuku nüchIIfuu
kuڤyutuIuڤujee.
55
੅ShIusu nuntupu
chumüIn chuڤuyu suIuڤumüIn
nüpuutIuse chI IuüIuushIkuI,
uchuwujuushII sIkI pusunuIn sünuIn
tü puutIukut eefe joyojoyoIüIn
nuyu süڤütpuڤu. Ottu müshIu Pedfo,
ojoyoIooshI nuڤuku.

੅Je wune
nüchepchIu chI IuüIuushIkuI, shIڤfüIn
Pedfo soڤu suwufuIu tü sIkIkut.
ShIIfukuukuIuku muڤI nIu.
÷NIuڤusu chI nümuupüڤükuI chI
utuڤünnukuI chII ÷sümukuIuku
numüIn nu wuyuukunu.
57
੅Ottu müshIu Pedfo,
nuuttujuukuIuku suuIIu tü wuyuukot:
÷NII wuuڤIfuu, nnojoIshI teڤfuujüIn
chI pümukuI tumüIn ÷nümukuIuku
sümüIn.
58
੅ShIusu mupu, nIIfukuukuIuku joo
wune wuyuu nümüIn Pedfo sünuIn
nümüIn nümüIn:
÷AushIn pIuyuuIn wune nütünujut
chI wuyuukuI utuڤünnukuI.
NüsouktukuIuku Pedfo nümüIn:
÷Nnojo, nnojoIshI tuyuIn
÷nümukuIuku.
Iucus੄22
217
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
59
੅ShIusu mupu, muu uku wune
oofu süchIkIjee, nümukuIuku emetut
wune wuyuu:
÷ShIImüIn sünuIn nümuupüڤüIn
chIfu wuyuukuI, süku
GuIIIeujeڤewuIIn nIu wunuu nümuu.
ô0
੅NüsouktukuIuku Pedfo:
÷¿KusukuI wuyuu tIu?
NnojofuIeeju tutüjuuIn uuڤu tü
puushujuukut uchIkI ÷nümukuIuku.
ShIusu wunuu muڤI
sümuu nuushujuuIn Pedfo,
ukootoIeڤefujuushI chI kuIIInukuI.
ô1
੅Ottu müshIu chI SenyotkuI
yuu kuڤyutuIuڤu nünuIn Pedfo,
nujununtuukuIuku sünuIn nIIfukuuIn
muڤI nümüIn Pedfo. SotokuIuku
nuuڤIn Pedfo tü nümukut Jesús
puuIu nümüIn: ¨SoڤuIeڤeyu uIkut
tüü, süpüIupünuu nIڤyuIujüIn wune
kuIIInu, upünüIntueechI tuyu
punujuIujüIn uchIkI sünuIn pIڤfuujüIn
tuyu".
ô2
੅NujuIttuukuIuku Pedfo
yuIujee yuIu sünuIn mojuIn muڤI
nuuڤIn. MIyoڤu muڤI nIڤIfu sünuIn
uڤyuIujuu.
Meeڤerapa!ashi 3esús sütüma wayuu
ô3
੅Je nu wuyuukunu utuڤütkunu
Jesús, oڤttüshII sünuIn
nemeڤefuInpuIuIn nIu je sünuIn
nusheڤejüIn nIu.
ô4
੅NeڤItuuIn wune
kuIuuIu nuڤupuڤupünuu sümuu
numüIn:
÷MüIeku chujeejuchIfe pIu eejee
MuIeIwu, püshuntuju suuڤu jufuIIn
usheڤetüIn pIu ÷numukuIuku.
ô5
੅EڤfüshII muڤI wuyumüIn suIuڤu
nunüIkI nümüIn.
Asakinnayaashi 3esús natüma
na !aü!aayuukana
ôô
੅ShIusu mupu juڤyuupu,
outkujuushII nupüshuu nu
IuüIuuyuukunu. EeshII nu
IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nu kufuIouktumuujunukunu.
OڤunInnüshI Jesús nunuInmüIn
süpüIu nüsukIIjünüInjuchIn nutümu.
ô7
੅÷¿ShIImüInjusu sünuIn pIuIn
CfIstoIn NüneekujuIukuI MuIeIwu?
Pükuju wumüIn ÷numukuIuku nu
IuüIuuyuukunu nümüIn.
NüsouktukuIuku Jesús neڤIpujee:
÷MüIeku ¨tuyuڤuyu" tumüIe
jümüIn, nnojoIeefü jünoujuIn
tunüIkI.
ô8
੅Je müIeku jIuIe
usukInnüIn tutümu sünuIn wune
kusu, nnojoIeenu usouktüIn jIu
teڤIpujee.
ô9
੅Je jooIuڤu mupeenu,
eejeechI tuyu, chI ShIpuyukuI Wuyuu,
nümuu MuIeIwu PüIushIkuI sünuIn
joyotüIn nIkIuIuڤujee, suuڤu kojutüIn
tuyu nütümu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
70
੅NusukIfuyuukuIuku nIu
nüchIkuu:
÷¿PIu chI NüchonkuI MuIeIwu
puujüIn? ÷numukuIuku nümüIn.
÷Au, shIImüIn sünuIn tuyuIn chI
jümüIchIpukuI uchIkI ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
71
੅÷WuupüItpuڤusu nünüIkI sünuIn
nIuIn chI NüneekujuIukuI MuIeIwu
nuujüIn, chI NüchonkuI MuIeIwu
nuujüIn. NnojoIüItpu cheڤojuuIn
wuyuu wumüIn uküjüInjutkut
nüchIkI süpüIu kusuIujunuInjutüIn tü
nümukut wutümu ÷numukuIuku joo
nu IuüIuuyuukunu.
Asakinnüshi 3esús nütüma Pi!ato
23

1
੅NushuڤwuIuukuIuku joo nu
IuüIuuyuukunu nupüshuu
süpüIu numuuInjuchIn Jesús
eemüIn PIIuto chI RomujeڤewuIkuI
süIuüIushIkuI tü mmukut Judeu
soڤu kuڤIkut tIu.
2
੅OڤttüshII joo nuyu
sünuIn uküjuu nuڤuIuIn nümüIn
Iucus੄22 ,੄ 23
218
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
PIIuto sünuIn kuuInjufuIIn Jesús
nuujüIn. Anuu tü numukut:
÷NIkIfujüIn tü wuyuukoIüIfuu
süpüIu kunuInjuchIn suuڤIn chI
CesufkuI je süpüIu nnojoIüInjutüIn
suupüIn tü neefü nüchuntukut
wumüIn. MüIeڤo muڤI tü eڤfuukut
wuyumüIn nümuڤunu. NIu CfIstokuI
nuushIn, wune uIuwutuuI, süku
chujeejuchIn nIu eejee MuIeIwu
nuushIn.
3
੅NüsukInnukuIuku Jesús nütümu
PIIuto:
÷¿PIuڤuyu chI AIuwutuushIkuI
suuڤu wuyuu judío?
NüsouktukuIuku Jesús:
÷ShIuڤuyu tIu pümukut.
4
੅NüküjukuIuku joo PIIuto numüIn
nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku
sümüIn tü wuyuukoIüIfuu
eejutkuIüIfuu:
÷Nnojotsü tuntüIn unuIn
wune uuInjuIuu nünuIn süpüIu
süsuIuInjuchIn nIu tutümu suuڤujee
÷nümukuIuku.
5
੅MusütuujusuIII joo nuyu sünuIn
mojuIn nunüIkI nümüIn Jesús:
÷OڤttüshI nIu sünuIn ekIfujuu
wuyuu chuڤuyu GuIIIeu, je untüIchIpu
yuumüIn yuu JefusuIenmüIn
süpüIu sütkuujIfuuInjutüIn tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu yuu
suIuڤu tü mmukut Judeu sütümu
tü nIkIfujukut unuIn sümüIn
÷ numukuIuku nümüIn PIIuto.
Asakinnayaashi 3esús
nütüma Herodes
ô
੅Je PIIuto, sütümu tü numukut
nümüIn, nüsukIfüIn nuyu sünuIn
müIeku chejeڤewuIfe Jesús
GuIIIeujee.
7
੅MuyuushI nütüjuuIn
suuڤu sünuIn GuIIIeujeڤewuIIn nIu,
nüjütukuIuku nIu nünuInmüIn
Hefodes chI süIuüIushIkuI GuIIIeu,
süku yuIujuchIn nIu JefusuIen wunuu
sümuu tIu.
8
੅TuIutüsü muڤI nuuڤIn Hefodes
nüntInnupu Jesús nünuInmüIn.
Suuڤu nuupupüڤüIn nüchIkI,
nIڤfeepüڤüIn muڤI nIu. NIڤfeeIn süpüIu
nuuڤInfüInjutüIn Jesús nuڤupuIu
wune kusu nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu.
9
੅Kumuڤu muڤI
Hefodes sünuIn nüsukIfuyuuIn
Jesús. Ottu müshIu Jesús, nnojoIshI
usouktüIn. Koڤuu müshI nuuIIu.
10
੅Ottu nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nu kufuIouktumuujunukunu,
shuڤwushuwutshII nüڤütpuڤu
Hefodes sünuIn emetuIuIn nunüIkI,
¨Wuyuu kuuInjufuI nIu", sünuIn
numüIn nümüIn Jesús.
11
੅PüIu
uuڤInchII Hefodes ooڤuIuku tü
nüsufuIuutsekuIüIfuu nuuIIu Jesús.
NuڤutukuIuku wune usheڤInyüü unusü
nünuIn, muu uku suuڤIn nüsheڤIn
wune uIuwutuuI suuڤu mmu, süpüIu
nemeڤefuInpuIuIn nIu. NüjütukuIuku
nIu nüchIkuu nünuInmüIn PIIuto.
12
੅Je puuIu, mojuuwupüڤüshI Hefodes
nümuu PIIuto. AnuuwuIeeshII nuyu
soڤu kuڤIkut tIu.
Oonooshi Pi!ato sümaa
tü wayuuko!üirua
13
੅NükotchujuukuIuku jooIuڤu
PIIuto nu IuüIuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu je nu
IuüIuuyuukunu je tü wuyuukoIüIfuu
14
੅sünuIn nümüIn numüIn:
÷AushIn jüntIfüIn chI wuyuukuI
tumüIn, sünuIn nIkIfujüIn tü
wuyuukoIüIfuu süpüIu kunuInjuchIn
suuڤIn Cesuf juujüIn. SuuڤIn
tumüIn, süchIkIjee tusukIfüIn nIu
juڤupuIu, nnojotsü tuntüIn unuIn tü
nuuInjuIu jüküjukut uchIkI tumüIn.
Iucus੄23
219
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
15
੅Akuujuu Hefodes, nüIeڤejIfüIn chI
wuyuukuI wunuInmüIn nüchIkuu,
süku nnojoIIn nüntüIn sünuIn
wune kuuInjuIuu nünuIn. Akuujuu
jIukunuyu, jütüjuu uuڤuchI sünuIn
nnojoIüIn wune uuInjuIuu süpüIu
wuupüInjutüIn nIkII sünuIn ouktuu.

੅AnushI tujütIfüIe nIu süchIkIjee
tuڤyuujIfüIn ÷nümukuIuku PIIuto
numüIn nu wuyuukunu.
17
੅(Eesü wune kusu nuuڤInfupüڤüIn
PIIuto suڤunnuڤuwuI tIu
mIڤIfuukut. NujuIttIfupüڤüIn wune
püfeesushI numüIn nu judíokunu.
18-19
੅EejuchIkuIuku wune püfeesushI
kunüIIushI Buffubás. AtuڤünnüshI nIu
suuIIIjee nütkeڤefüIn wuyuu nümuu
chI süIuüIushIkuI mmu chuڤuyu
JefusuIen je suuIIIjee oڤutuu suuڤIn
wuyuu.)
NumukuIuku joo nu wuyuukunu
süku nekIIsu nümüIn PIIuto:
÷Puڤutu nuuڤIn Jesús. Püjütu
nüchIkI Buffubás.
20
੅NuushujuukuIuku joo PIIuto
numuu nu wuyuukunu nüchIkuu
shIIڤIfee nüjütIfeeIn Jesús.
21
੅Ottu
nu wuyuukunuIfuu, nuyouktüIn
nüjütünüInjuchIn.
÷PüchItIfu suuڤu kufuusu
÷ numukuIuku sünuIn uڤwuutuu.
22
੅NuushujuukuIuku PIIuto numuu
nüchIkuu, upünüIntuuIfü süku tüü.
NümukuIuku numüIn:
÷¿JumüshI tukuchefIfüInjuchIkuڤu
nIu? ¿Kusu nuuInjuIuku? Nnojotsü
tuntüIn unuIn wune nuuInjuIu süpüIu
tuupüInjutüIn nIkII süpüIu ouktuu.
AnushI tujütIfüIe nIu süchIkIjee
tuڤyuujIfüIn.
23
੅Ottu müshIڤIyu nu wuyuukunuIfuu,
musütuujusuIII sümuu nekIIsu:
÷PüchItIfu suuڤu kufuusu.
NountukuIuku noonooIn PIIuto
sümuu tü nuchuntukut.
24
੅÷TuuڤInfeefü tü jüchuntukut
tumüIn ÷nümukuIuku numüIn.
25
੅NuupünukuIuku Jesús süpüIu
uuڤInnüInjutüIn nüku tü keeڤIfeekut
nuuڤIn nuyukunu. Ottu chI wuyuukuI
püfeesushIkuI suuڤu nütkeڤefüIn
puuIu wuyuu je suuڤu nuڤutüIn suuڤIn
wuyuu, chI ¨unushI nüjütünüIe"
numukuI puuIu nu wuyuukunu,
nujuIttInnukuIuku chI wuyuukuI
nütümu PIIuto.
Akachennüshi 3esús sünain
kuruusa süpü!a ouktaa

੅Wunuu sümuu nuڤunInnüIn
Jesús sütümu wune sufuIuuIüIfuu
eemüInjuchIfe nükuchennüInjuchIn
nutümu, untüshI JefusuIenmüIn
wune wuyuu CIfenejeڤewuI
kunüIIushI SImón. NütuڤünnukuIuku
joo nutümu nu sufuIuutkunu
süpüIu nüIüڤüjuInjutüIn tü
wunuڤukot nüchIIfuu Jesús, tü
ukuchennüInjuchIkut unuIn nIu.
27
੅Je suڤuku tü wuyuu wuttukut
suuIII oڤunukut nüchIIfuu Jesús,
eesü wune jIeyuuIfuu sünuIn
shIڤyuIujüIn emetut muڤI nuuIII.
28
੅NujununtuukuIuku Jesús
nunuInmüIn nu jIeyuukunu süpüIu
nümüInjutüIn numüIn:
÷JIu jIeyuukunu
JefusuIenjeڤewuIIIkunu, nnojo
jIڤyuIujüIn tuuIIn. JIڤyuIujuu juuڤu
jIukunu je suuڤu jüchonnII.
29
੅Eڤfeenu
jIu müIIuu soڤuweenu wune kuڤI. Je
soڤu kuڤIkut tIu, ¨AIunuڤuIeekutche
unuu sümüIn tü muchonsutkuIüIfuu",
meenu jIu süku nnojoIeefüIn shIڤfüIn
oڤutInnüIn uuڤIn süchon.
30
੅Je sünüIkI
wuyuu süpüshuu soڤuweenu tIu:
¨Anusüje sujuttüIe tü uuchIkuIüIfuu
wuuڤu", meefü süku müIoڤujeefüIn
muڤI tü müIIuukut numüIn.
31
੅ShIImüIn sünuIn eeIn tü müIIuukut
Iucus੄23
220
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
jümuڤunu muuڤuIu yuu, muyuuInje
eeIn tuyu juڤuku. Ottu süchIkIjee
toڤunupu juuIIu, uIunuڤuIeejeenu muڤI
jIu sünuIn müIIuu ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
32
੅Je nümuu Jesús, oڤunInnüshII
pIumushII wuyuu kuuInjufuIII
oڤutünüInjunukunu uuڤIn wunuu
nümuu.
33
੅Je nuntupu chuu eemüIn
wune wutuI kunüIIusü ¨EkIyüükut",
nükuchennukuIuku Jesús ooڤuIuku nu
pIumushII kuuInjufuIII. EڤItuunüshI
wune nIkIuIuڤujee ooڤuIuku wune
nüpeڤefuڤujee.
34
੅NümukuIuku Jesús
nümüIn MuIeIwu:
÷Tuutuu, unushI müIeku püIutIfüIe
nuuInjuIu nouIIu nu uuڤInfukunu
tumüIn tüü, süku nnojoIIIn
nutüjuuIn suuڤu tü nuuڤInfukut tuku
÷nümukuIuku.
Je nu sufuIuutkunu,
nushuntunujIfuukuIuku suuڤu tü
nüsheڤInkut süpüIu nutüjuuInjutüIn
suuڤu jufuIIn mukutüInjuchIn
upüIu süpüshI tü nüsheڤInkut
wuneڤewuI nukuu.
35
੅Anunujüsü tü
wuyuukoIüIfuu nuuڤu Jesús wunuu
sümuu nükuchennüIn sünuIn
kufuusu. Ottu nu süIuüIukunu
judío, nemeڤefuInpuIushI nIu sünuIn
numüIn nümüIn:
÷MüIeku pIuIe chI CfIstokuI
unüIIu, chI NüneekujuIukuI
MuIeIwu, ¿jumüshIsu nnojoIkuڤu
puڤtteڤefujIfuuIn pümüIwu muu uku
puڤtteڤefupüڤüIn wuyuu puushIn?
÷ numukuIuku nümüIn Jesús.

੅Akuujuu tü sufuIuutkuIüIfuu,
nuupüIn wune usüüshI jushüڤüsü
nümüIn sünuIn nemeڤefuInpuIuIn nIu.
37
੅÷MüIeku pIuIe chI
AIuwutuushIkuI suuڤu tü
judíokoIüIfuu, ¿jumüshIsu nnojoIkuڤu
puڤtteڤefujIfuuIn pümüIwu?
÷ numukuIuku nümüIn.
38
੅Eesü wune ushujuushI kuchetüsü
IIpünuu sünuIn tü kufuusu kunuInkut
Jesús. Müsü muyuu: ANII CHI
AIUWATAASHIKAI SAAڤU WAYUU
JUDIO.
39
੅NIusu wune chI kuuInjufuIkuI
kuchetüshIkuI wunuu nümuu Jesús,
mojukuIuku nünüIkI nümüIn:
÷PuڤtteڤefujIfuu pümüIwu, süku
pIuIn CfIstoIn unüIIu puushIn, chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu. OoڤuIuku
puڤtteڤefuIeڤeyu wuyu wunuu pümuu
÷nümukuIuku.
40
੅Ottu müshIu chI nuwuIuڤutukuI
chI kuuInjufuIkuI, nüchIujuukuIuku
nIu sünuIn nümüIn nümüIn:
÷¿JumüshIkuI pIu nnojoIkuIuku
kojutüIn pütümu MuIeIwu sümuu
ouktujunuIn wuyu wunuu nümuu
chII?
41
੅Wuyukunu, muu uku müIIuIn
wuyu yuuyu, süsuIushII wuuInjuIu.
Ottu nIukuI, nnojotsü kusuIn
nuuInjuIuIn ÷nümukuIuku.
42
੅Je nünüIkI nümüIn Jesús:
÷Jesúsuu, motojoyoo tuyu
puuڤIn puڤttupu sünuIn uIuwutuwuu
chumüIn.
43
੅NümukuIuku Jesús:
÷ShIImüIn tü tumukut pümüIn:
JooIuڤu, cheechI pIu tumuu chuڤuyu
¨pufuíso" ÷nümukuIuku Jesús
nümüIn chI kuuInjufuIkuI.
Ouktüshi 3esús
44-45
੅ShIusu muu uku kuIeڤo,
epIyuushIjuusü mmupuڤukut süpüshuu
uwusujuڤuIeesIu muu uku uIIIku. Je
suIuڤu tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu,
usüküIjuusü pusunuInpünuu sünuIn
tü kuIuuIu soڤuIujunukut tü puü
shIInuIuڤusükut.

੅NuڤwuutukuIuku
emetut Jesús nümüIn MuIeIwu:
÷Tuutuu, tuupüIn pümüIn chI
tuuڤInkuI süpüIu puuڤInmujüInjuchIn
÷nümukuIuku.
Iucus੄23
221
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Je kefuupu tü nünüIkIkut, ouktuIuu
müshI.
47
੅Je chI süIuüIushIkuI sufuIuut,
suuڤu nIڤfüIn tü uIutukut nümüIn
Jesús, nuڤwuujüIn MuIeIwu:
÷ShIImüInyuIu muڤI nIu sünuIn
muuInjuIuu ÷nümukuIuku.
48
੅Je tü untüsükuIüIfuu sünuIn
eڤfujuu nuuڤu Jesús, oڤunüshII
nuyu yuIujee sünuIn mojuIn muڤI
nuuڤIn suuڤujee tü neڤfukut.
49
੅Ottu
nu wuyuukunu eڤfuujukunu
Jesús ooڤuIuku nu jIeyuukunu
nümuujunukunu GuIIIeujee,
mukutüshII nuyu shuڤwushuwuIüIn
kuڤyutu sünuIn ununujuu nuuڤu.
Eڤitaanüshi 3esús
50-51
੅Je nuڤuku nu IuüIuushII
suIujunukunu tü kunüIIukut
Sunedfín, eeshI wune wuyuu
kunüIIushI Jose, chejeڤewuI AfImuteu
yuu suIuڤu tü mmukut Judeu. Wuyuu
unumIu nuڤupuIu MuIeIwu sümuu
nuڤutupujüIn nükuIIu MuIeIwu
süpüIu uIuwutuwuu. Nnojotsü
wunuuwuIn nuuڤIn Jose sümuu tü
uuڤInnukut nüku Jesús sütümuIfuu
tü süIuüIukut judío wunuu nümuu.
52
੅OڤunumuutüshI Jose eemüIn
PIIuto süpüIu uchuntuu eڤIkuu
müIIushII.
53
੅NüshukutIfukuIuku
müIIushII sünuInjee tü kufuusukut.
NükoڤoIokuIuku nIu süku wune
kuIuuIu kojutsü kunüIIusü
¨IIno". Eejutüjuڤu wune woowIfu
ukumujIfuushI puuIu nütümu
Jose suIuڤu wune Ipu mIyoڤu.
MeڤItuujuyüIIu uumukuu suIuڤu.
NIڤItuukuIuku müIIushII suIuڤu tü
woowIfukut.
54
੅Je tü kuڤI ouktukut oڤu Jesús,
shIu tü kuڤI süڤIukujuukut oڤu shIküIn
tü wuyuukoIüIfuu süpüIu tü kuڤI
sheemefuuInjutkut oڤu. EڤItuunüshI
Jesús motsupu kuڤIkut. AIüڤütchonsü
süpüIu suڤttüIn tü eemefuwuukut.
55
੅Je nu jIeyuukunu
nümuujunukunu Jesús chujee
GuIIIeujee, oڤunüshII nüchIIfuu
Jose, sünuIn neڤfüIn tü woowIfukut
ooڤuIuku chI müIIushIIkuI
wunuu sümuu eڤItuunüIn suIuڤu.

੅NuIeڤejukuIuku JefusuIenmüIn
sünuIn nekefuujüIn wune
wunuڤu jemetu eejuut nüpüIu
chI müIIushIIkuI. Je soڤu tü kuڤI
eemefuunukut oڤu, eemefuushII nuyu,
süku shIuIn tü nuIuwutuukut unuIn
MuIeIwu puuIu sümuIwu.
Osoڤiraasü naaڤin 3esús
24

1
੅ShIusu juڤyuumüIn
süchIkIjee tü kuڤI
neemefuukut oڤu nu judíokunu,
noڤunukuIuku nu jIeyuukunu eemüIn
tü woowIfukut eejuchIfe nIڤItuunüIn
Jesús. NuIüڤüjüIn tü wunuڤu
jemetukut eejuut nekefuujukut puuIu.
2
੅ShIusu nuntupu chumüIn, nuntu
unuInfü süsünneڤefuushIn tü Ipu
shIfousekut.
3
੅ShIusu nekefoIupu
suIuڤumüIn tü woowIfukut,
nnojoIkuIuku nuntüIn nünuIn
chI müIIushIIkuI, chI SenyotkuI
JesucfIsto.
4
੅Nnojotsü nutüjuuIn
uuڤu nekII sütümu tü neڤfukut.
Eefuu numukuIuku wune pIumushII
tooIoyuu nuڤütpuڤumüIn. Jofojofotsü
muڤI tü nusheڤInkut.
5
੅SuInkuukuIuku
muڤI nuuڤIn nu jIeyuukunu sünuIn
nomofoIooIn nupüIeefuu nu
wuyuukunu. NusouktukuIuku nu
wuyuukunu numüIn:
÷¿Kusu juuInjuku jüchujuukuڤu
wune wuyuu kutoڤuchI suڤuku
ouktüsü?
ô
੅NnojoIshI nIu yuuyu.
OsoڤIfuuItpu nuuڤIn nüchIkuu. Soto
juuڤIn tü nümukut puuIu jümüIn
chuIwuڤuyu nIu jümuu chuڤuyu
Iucus੄23 ,੄ 24
222
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
GuIIIeu:
7
੅¨TuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, uupüneechI ekII tuyu
sümüIn wuyuu kuuInjufut süpüIu
nukuchefüInjuchIn tuyu süpüIu
ouktuu. Je nuIuڤu chI upünüInkuI kuڤI
süchIkIjee tIu, osoڤIfuujeefü tuuڤIn",
tü nümukut puuIu jümüIn. ShIuIfIu
nunüIkI nu wuyuukunu tüü numüIn
nu jIeyuukunu.
8
੅ShIusu nu jIeyuukunu, sotoIoo
müsü nuuڤIn tü nümukut Jesús puuIu
numüIn.
9-10
੅Je nuIeڤejupu nu jIeyuukunu
chujee eejee tü woowIfukut,
nuküjukuIuku süchIkI tü neڤfukut
numüIn nu AIuwutuuushIkunu
poIooshIIkunu wuneemüIn je
numüIn nu nIkIfujüInkunu Jesús
nupüshuu. Eejutü Mufíu MugduIenu,
eejutü Juunu, eejutü Mufíu tü nIIkut
Jucobo ooڤuIuku nutünujutüIfuu
numuu.
11
੅Ottu nuupupu nunüIkI nu
jIeyuukunu, nnojotsü nunoujuIn tü
nuküjukut numüIn süku nnojoIüIn
shIImüIn suuڤIn numüIn.
12
੅Ottu
müshIu Pedfo, nüshuڤwuIuukuIuku
sünuIn nuwutuuIn sünuInmüIn
tü woowIfukut. Je nüntupu
chumüIn chuڤuyu, nejepüIuukuIuku
süpüIu nIIfukuuIn suIuڤupünuu.
NIڤfukuIuku tü kuIuuIu okoڤojünukut
uku müIIushII yuu juchItüIn
sümüIwu. NüIeڤejukuIuku nüchIkuu
nIpIuIuڤumüIn sünuIn müIn
juIupuڤukuI nuuڤIn sütümu tü nIڤfukut.
Eeڤiyataashi 3esús namüin
piamashii na nikirajüinkana
13
੅ShIusu süchIkIjee nuküjuIn
nu jIeyuukunu süchIkI tü
neڤfukut, ojuIttüshII pIumushII
nu nIkIfujüInkunu Jesús chuu
eemüIn wune pueuIo kunüIIusü
Emuús, muu uku poIoo ¨kIIómetfo"
suڤunIu yuIujee JefusuIenjee.
14
੅Je
nukuoڤu sümuu wufuIttüIn suIuڤu
wopu, uushujuujIfuushII süchIkI
tü kusu uIutukut nüku Jesús.
15
੅Je wunuu sümuu yoonutüIn
nuyu, nüfütkuukuIuku Jesús
nunuInmüIn süpüIu wufuIttüIn
numuu.

੅MuyuuInje wufuIttüIn
nIu numuu, nnojoIshI nuyuuwutüIn.
17
੅NüsukIfukuIuku nuyu Jesús:
÷¿Kusu juushujIfuuku uchIkI suIuڤu
wopu? ÷nümukuIuku numüIn.
Ottu nuyukunu, nushuڤwuIuukuIuku
sünuIn mojuIn muڤI nuuڤIn.
18
੅NüsouktukuIuku chI wune
kunüIIushIkuI CIeofus:
÷¿PIuju neje chI wuneeshIkuI
wuyuu suIuڤu JefusuIen sünuIn
mutüjuuIn suuڤu tü kusuchIkIkut?
÷ nümukuIuku nümüIn Jesús.
19
੅÷¿Kusu kusuchIkI uIutuku?
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
÷ShIu tü uIutukut nümüIn
Jesús chI NuzufetjeڤewuIkuI,
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu.
PüIushI muڤI nIu nütümu MuIeIwu
süpüIu nuuڤInfüInjutüIn kusu
unusü suڤupuIu wuyuu wuInmu je
süpüIu nüküjuInjutüIn tü unusükut
numüIn.
20
੅Ottu nu IuüIuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu
ooڤuIuku nu wuIuüIuyuukunu, nuupu
ekIIchI süpüIu nuڤutInnüInjuchIn
uuڤIn. ShIImüIn sünuIn weڤfüIn
nIu nükuchennüIn süpüIu ouktuu.
21
੅Ottu wuyukunu IsfueIkunu
unüIIu, wuڤutupujüIn sünuIn nIuIn
tuushInjunuIn utümu wuyu nouIIu
nu wuyuu RomujeڤewuIIIkunu. Je
upünüInfü joo kuڤI süchIkIjee
ouktüIn nIu.
22-23
੅Eesüyuuje wune
jIeyuuIfuu wuڤukujee, oڤunüshII
nuyu wuttuڤu muuIü eemüIn
tü woowIfukut, nnojoIIIkuIuku
nuntüIn nünuIn chI müIIushIIkuI.
AInkuusü muڤI wuuڤIn sütümu
Iucus੄24
223
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nunüIkI nuIeڤejupu wunuInmüIn.
NeڤfüIn nuushIn wune uupIeeIfuu
nümuڤunujeejutü MuIeIwu, nu
uküjukunu numüIn nüchIkI Jesús
sünuIn kutüIn noڤu.
24
੅Je süchIkIjee
tIu, oڤunüshII wune wutünujutüIfuu
eemüIn tü woowIfukut. AyutsIu
neڤfüIn muu uku nuküjuIn nu
jIeyuukunu wumüIn. JuڤItukuju
nuyukunu, nnojoIshI nuntüIn unuIn
÷numukuIuku nümüIn.
25-2ô
੅NüsouktukuIuku Jesús:
÷MuuڤInkunuche uuڤIn
jIu, nnojoIIIkuIuku jünoujuIn
tü nuküjupüڤükut puuIu
nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu sünuIn müIIeechIn
CfIsto, chI NüneekujuIukuI
MuIeIwu, süpüIupünuu nuڤunüIn
nümuڤunumüIn MuIeIwu sümuu
kojutüInjuchIn nIu nütümu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
27
੅NüküjukuIuku numüIn tü
ushujünukut nüchIkI suIuڤu tü
kufuIouktu nüchIkImuujutkut
MuIeIwu, oڤttüIn sünuInjee tü
ushujuushIkut nütümu MoIses
je suIuڤupünuu tü ushujuushIkut
nutümu nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu.
28
੅Je nuIüڤütpu sünuInmüIn
tü pueuIokut eeڤewuIIIfe nuyu,
nnojoIshIyuuje ujuntuweeIn Jesús
numuu.
29
੅NemeڤejukuIuku nuuڤIn
süpüIu mukutüInjuchIn nIu numuu:
÷Anukuju müIeku weڤIyouIe
pIu süku motsoIfüIn kuڤIkut
÷ numukuIuku nümüIn.
Je süku nounejuuIn nIu
nepIuIuڤumüIn, nujuntuukuIuku
Jesús suIuڤumüIn tü pueuIokut
numuu.
30
੅Je sünuIn joyotüIn nIu numuu
sünuIn ekuwuu, nuupuukuIuku wune
pun sünuIn nuupüIn unuIuڤut nümüIn
MuIeIwu suuڤu. NüshuIetukuIuku shIu
shIڤIpuwuI numüIn nu nIkIfujüInkunu.
31
੅NuyuuwutuIuu numukuIuku nIu.
ShIusu wunuu sümuu nIyuuwutünüIn
Jesús nutümu, motuڤuIuu müshI
nouIIu.
32
੅NuushujuujIfuukuIuku nu
nIkIfujüIn pIumushIIkunu:
÷KeenuIfüje tuIutushuunuIn muڤI
wuuڤIn wunuu sümuu nuushujuuIn
wumuu suIuڤu tü wopukot sünuIn
nIkIfujüIn wuyu sünuIn tü pütchI
nüchIkImuujutkut MuIeIwu
÷numukuIuku.
33
੅Oڤunu müshIڤIyu nuyu nuchIkuu
JefusuIenmüIn. EekuIuku nupüIu
nu poIooshIIkunu wuneemüIn
AIuwutuuushIkunu sünuIn jutkutuu
numuu wuneeIfuu nu nIkIfujüInkunu
Jesús.
34
੅SümünukuIuku numüIn
nutümu nu poIooshIIkunu
wuneemüIn:
÷ShIImuڤInyu sünuIn nüsoڤIfuuIn
uuڤIn chI SenyotkuI, je eeڤIyutuuIchIpu
nümüIn SImón ÷müshII numüIn.
35
੅Ottu nu nIkIfujüInkunu
pIumushIIkunu, nuküjukuIuku jooIuڤu
nüchIkI Jesús sünuIn wunuuIn
numuu suIuڤu wopu: ¨MüshI uku
wune eekuI mochoojüIn woڤu. ShIusu
wunuu sümuu wekuuIn nümuu,
wuyuuwutuIuu müshI", numukuIuku
numüIn.
Eeڤiyataashi 3esús naڤakamüin
na nikirajüinkana

੅ShIusu nnojoIüIwuڤuyu kettuuIn
nunüIkI, eeڤIyutuڤuIuu müshI Jesús
yuu pusunuIn nunuIn.
÷KusutuuIejese unuIn jIu
÷ nümukuIuku numüIn.
37
੅ShIyoڤujuukuIuku muڤI nuuڤIn
nuyukunu. EpeInjuuyuushI nuushIn.
38
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷¿JumüshII jIu jIyoڤujuukuڤu
uuڤIn? ¿JumüshII jIu wuInmukuڤu
Iucus੄24
224
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suushujuuIu juuڤIn?
39
੅JIIfukuu tumüIn,
müsIu sümüIn tujupü je tooڤuI.
KeڤIfukushI tuyu. KeImseshI tuyu.
JIpettu tuyu jütüjuuIwu tuuڤu sünuIn
shIImüIn sünuIn tuyuIn. NnojoIshI
epeInjuushIn tuyu ÷nümukuIuku
numüIn.
40
੅Je süchIkIjee nuushujuuIn Jesús,
nIIڤIyutüIn nujupü, nIIڤIyutüIn nuuڤuI
numüIn.
41
੅PututshII muڤI nuyu sümuu
tuIutüIn nuuڤIn sütümu tü neڤfukut.
Isusü nuchIkI nunoujuIn sünuIn
nüsoڤIfuuIn uuڤIn. MüshI joo Jesús
numüIn:
÷¿Eesü eküüIü jümuڤunu?
42
੅SuupünukuIuku wune jIme
usIjuushI nümüIn.
43
੅NuupuukuIuku
shIu sünuIn nIküIn noڤupuIu.
44
੅AyutshI Jesús sünuIn uushujuwuu
numuu:
÷EkettuujüItpu joo tü ushujünukut
tuchIkI puuIu nütümu MoIses je
nutümu nu nünüIkImuujunukunu
MuIeIwu je suIuڤu tü
juyeechIkuIüIfuu ushujünukut
nütümu DuvId. Tü jIڤfukut, shIu
tü tuküjupüڤükut uchIkI jümüIn
jümuuIwuڤuyu tuyu ÷nümukuIuku
numüIn.
45
੅SüpüIu nükuuIIIjüInjutüIn nu
nIkIfujüInkunu sünuIn uyuuwutuu
suuڤu tü ushujünukut puuIu suIuڤu
tü kufuIouktu nüchIkImuujutkut
MuIeIwu,

੅nümukuIuku Jesús
numüIn:
÷Tuyuڤuyu chI ushujünukuI
uchIkI puuIu sünuIn müIn
yuu: ¨MüIIuInjuchI CfIsto, chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu.
OڤutInneechI uuڤIn. OsoڤIfuujeefü
nuuڤIn soڤu upünüIn kuڤI süchIkIjee
ouktuu.
47
੅Je uküjüneefü nüchIkI
sümüIn wuyuu süpüshuu shIIڤIfee
shIyuuwujuuInjutüIn suuIIu suuInjuIu
süpüIu süIutInnüInjutüIn tü
suuInjuIukut suuIIu nütümu MuIeIwu.
Je oڤtteefü tü uküjuukut nüchIkI
suIuڤujee JefusuIen". ShIuڤuyu
ushujuushIkut tüü.
48
੅Je jooIuڤu
jIukunu tekIfujüInkunu, jüküjeefü
sümüIn wuyuu süpüshuuIeڤeyu
tü jIڤfupüڤükut.
49
੅SüpüIu
tukuuIIIjüInjunuIn jIu sünuIn tüü,
tuIuwutuujeechI muuIü chI NuuڤInkuI
MuIeIwu jümüIn. NIu chI nümukuI
uchIkI chI TushIkuI sünuIn punsuuIn
nünüIkI sünuIn nuupüInjuchIn nIu
jümüIn. AnushI müIeku juڤutupujüIe
nIu yuڤuyu JefusuIen. MüIoڤujeefü
püIuu juuڤu nütümu nüntupu
jünuInmüIn ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
Aya!ennüshi 3esús
nümaڤanamüin Ma!eiwa
50
੅EenujuunüshII joo nuyu
nütümu Jesús yuIujee JefusuIenjee
chumüIn süڤütpuڤumüIn BetunIu. Je
nuntupuupu chumüIn, uchuntüshI
nIu nuڤunusIu MuIeIwu nuuڤu
nu nIkIfujüInkunu.
51
੅Wunuu
sümuu nüchuntüIn nümüIn
MuIeIwu, uyuIennüshI nuڤukujee
nümuڤunumüIn MuIeIwu.
52
੅Ottu
nu wuyuukunu, nuڤwuujushuutuIn
nIu kumuڤuIuڤu. YuIejee yuIu,
nuIeڤejukuIuku nuchIkuu
JefusuIenmüIn sünuIn müIoڤuIn muڤI
tuIutuu suIuڤu nuuڤIn.
53
੅Je süchIkIjee
tIu, uyutshIڤIyu nuyu outkujuuIn
wuneepIu suIuڤu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu sünuIn nuڤwuujüIn nIu.
Iucus੄24
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
225
Wayuu!aa müshi Cristo
1

1
੅JesucfIsto, kunüIIushI ¨PütchI"
münüIn. EetüjüڤIyu nIu puuIu
sümuIwu nnojoIüIwuڤuyu kusuIn
eeIn sooڤopünuu tü mmukut.
NümuutüjüڤIyu MuIeIwu sünuIn
wunuuwuIn nIu nümuu.
2
੅NümuushI
MuIeIwu wuneepIu puuIu sümuIwu je
muyüIInjuڤu nIu sünuIn nümuwuu.
3
੅EڤItuunüshI nIu nütümu
MuIeIwu sümuIwu puuIu sünuIn
nükumujüInjutüIn tü kusukuIüIfuu
süpüshuu. Nnojotsü kusuIn eeIn
eekuI nnojoIüIn ukumujuushIn
nütümu.
4
੅NIu eeڤIfunujuuku utümu
suuڤIn wuyuu. Je müshI uku nIu
suuڤIn wune unukIu. Muu uku juڤyuIn
süpünu wuyuu sütümu nuwufuIu
chI kuڤIkuI, ukuujuu chI wuyuu
eeڤIfunujuuIchIpukuI uuڤIn nütümu,
nIyuuwuteefü uuڤu tü shIImüInkut.
5
੅Muu uku juڤyuIn süpünu wuyuu
wuttuڤu muuIü juڤItuIfü kojoIn
puuIu tü pIyuushIkut, ukuweefIu tü
shIImüInkut uyuuwutüneefü uuڤu
juڤItusü jouIüIn tü uuInjuIuukut.
ô
੅ShIusu soڤu wune kuڤI,
nüntukuIuku joo wune wuyuu
kunüIIushI JuuIn suڤukumüIn wuyuu.
AjütünüshI nIu nütümu MuIeIwu
7
੅süpüIu nIuInjuchIn uupIfüIn wuyuu
süpüshuu sünuIn nIweetujuchIn
CfIsto, chI unuküInjuchIkuI süpünu
wuyuu. Ottu Juun, nImeڤejukuIuku
suuڤIn wuyuu süpüIu sünoujuInjutüIn
nünuIn CfIsto, chI nüküjukuI uchIkI
numüIn.
8
੅NnojoIshI nIuIn Juun
unuküInjuchIn süpünu wuyuu.
NüchIkImuujuchI neڤe
9
੅süpüIu
nuupIfüInjutüIn wuyuu nüpüIu
CfIsto sünuIn nIuInjuchIn unuküIn
süpünu wuyuu je sünuIn nüntujuchIn
muuIü suڤukumüIn wuyuu süpüIu
nIIڤIyutüInjutüIn tü shIImüInkut
sümüIn wuyuu süpüshuu.
10
੅CfIsto, chI kunüIIukuI ¨PütchI"
münüIn, untüshI yuu mmoIuڤumüIn
süpüIu kepIuInjuchIn suڤuku wuyuu.
MuyuuInje ukumujuushIn nütümu tü
wuyuukoIüIfuu je tü kusukuIüIfuu
süpüshuu yuu suuڤu mmukut,
wuInmu wuyuu mochoojokot oڤu
nIu sünuIn nIuIn eeڤIyutüInjuchIn tü
shIImüInkut sümüIn.
11
੅AntüshI nIu
noumuInpuڤumüIn nu nüpüshIkunu
süpüIu kepIuInjuchIn nIu numuu.
Ottu mumuneesuIII nuyu nuuIIu.
12
੅Eesü wuyuu eekuI kumuneeIn
nümüIn sümuu neڤItuuIn nuuڤIn
sünuIn unoujuu nünuIn. Je sükujee
nunoujuIn nünuIn, eڤItuunüshII
nuyu nütümu süpüIu nuyuInjunuIn
nüchooIn MuIeIwu.
13
੅NnojoIshII
Tü Nüchikikat 3esucristo chi
Oڤtteڤerüikai nütüma
3UAN

226
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nüchooInshIIn nuyu muu uku
jemeIIn sütümu neI ooڤuIuku nushI,
sükujeejunu jeketüIn nukuuIppu
nütümu MuIeIwu.
14
੅CfIsto, chI kunüIIukuI ¨PütchI"
münüIn, wuyuuIuu müshI süpüIu
kepIuInjuchIn wuڤuku je süpüIu
nIIڤIyutüInjutüIn nukuuIppu MuIeIwu
wumüIn. Je süku weڤfupüڤüIn
JesucfIsto, chI wuneeshIkuI Nüchon
MuIeIwu, sünuIn unushuutuIn muڤI
nIu, wutüjuu uuڤuchI chI MuIeIwukuI
sünuIn unushuutuIn muڤI nIuڤuyu,
sünuIn unumIushuutuIn muڤI nIu, je
sünuIn punsuuIn tü nümukut sümüIn
wuyuu.
15
੅Ottu müshIu Juun, soڤu wune kuڤI,
nuupIfüIn nu wuyuukunu eekunu
nümuu süchIkI sünuIn nüntüIchIpuIn
nuڤukumüIn chI kunüIIukuI ¨PütchI"
münüIn. OwootooshI sünuIn
nüküjuIn nüchIkI CfIsto numüIn.
Müsü nünüIkI: ¨NIu tuküjuku uchIkI
jümüIn jooIuڤu chI tumupüڤüku
jümüIn sünuIn muu: 'AnteechI
tuchIIfuujee sümuu kojuteechIn
nIu touIIu sükujee eetüjüIIn nIu
tupüIeefuu' ".

੅Suuڤu unumIushuutuIn muڤI
CfIsto wumüIn wuyu unoujushIIkunu
nünuIn, uyutshI nIu sünuIn
uuڤInfuu kusu unusü wumüIn.
17
੅Tü
nuIuwutuukut unuIn chI MuIeIwukuI
nu wuyuu judíokunu, utüjuunu uuڤuIu
sütümu tü nüshujukut MoIses puuIu
sümuIwu. Akuujusu muuڤuIu yuu, tü
nukuuIppukut chI MuIeIwukuI sünuIn
unumIushuutuIn muڤI nIu, utüjuunu
uuڤuIu nünuInjee CfIsto, süku
unumIushuutuIn muڤI nIu. Mujuڤu uku
tü nukuuIppukut sünuIn punsuuIn
nünüIkI, utüjuunu uuڤuIu nünuInjee
CfIsto, süku punsuuIn nünüIkI.
18
੅Nnojotsü wuyuu eekuI shIڤfüIchIn
MuIeIwu. Ottu chI NüchonkuI
MuIeIwu, chI wuneeshIkuI nüchoIn,
chI wunuuwujIfuukuI uuڤIn nümuu,
nIu eeڤIyutuku nukuuIppu MuIeIwu
wumüIn, süku shIImüIn sünuIn
nIuIn MuIeIwuIn muu uku nuuڤIn chI
NüshIkuI.
Asakinnüshi 3uan sünain jara!in nia
19
੅Soڤu wune kuڤI, nuntukuIuku
wune sucefdote judíoIfuu
ooڤuIuku wune nuuڤuIIwoڤuIfuu
Ieví nünuInmüIn Juun süpüIu
nusukIfüInjuchIn nIu sünuIn jufuIIn
nIu. AjütüüshI nuyu nutümu nu
IuüIuuyuu judíokunu chukunu
JefusuIen.
20
੅NnojoIjuڤu uyouktüIn
Juun usouktuu neڤIpujee.
÷NnojoIshI tuyuIn CfIstoIn
chI NüneekujuIukuI MuIeIwu ÷
nümukuIuku numüIn.
21
੅NusukIfukuIuku sünuIn müIeku
nIuIe EIíus.
÷Nnojo, nnojoIshI tuyuIn EIíus
÷ nümukuIuku Juun numüIn.
NusukIfukuIuku joo nIu
sünuIn müIeku nIuIe chI
NünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu
ujütünujuchIkuI soڤuweenu wune kuڤI
suڤukumüIn wuyuu.
÷Nnojo, nnojoIshI tuyuIn chI
wuyuukuI ÷müshIjuڤu joo nIu
numüIn.
22
੅÷Püküju pümuuIu wumüIn
sünuIn jufuIIn pIu, wutüjuuIwu
puuڤu, wuküjuIwu numüIn
nu kuIuwunuujuIukunu wuyu
pünuInmüIn ÷numukuIuku nümüIn
Juun.
23
੅÷Tuyu chI owoofoIooshIkuI
yuuyu IsushIIpuڤu süpüIu yupuInjutüIn
tü wuyuukoIüIfuu süpüIu unoujuu
nünuIn chI SenyotkuI ÷nümukuIuku
Juun numüIn.
Je tü pütchI nüsouktukut uku
Juun, shIu tü münukut sümuIwu
Juun੄1
227
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
puuIu nütümu Isuíus wune
nünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu.
24
੅Eesü wune wuyuuIfuu fufIseo
nuڤuku nu ujütünukunu nünuInmüIn
Juun. Nuyu nu judío uڤwuutuukunu
suIuڤu nekefuujüIn süpüshuu suuڤIn
numüIn tü nuIuwutuukut unuIn
MoIses.
25
੅NusukIfukuIuku nIu:
÷¿Jumukuڤu puwoutIsuujukuڤu
wuyuu sünuIn nnojoIIn pIuIn
CfIstoIn, sünuIn nnojoIIn pIuIn
EIíus, je sünuIn nnojoIIn pIuIn chI
NünüIkImuujuchIkuI MuIeIwu? ÷
numukuIuku nümüIn Juun.

੅÷TuwoutIsuujüIn neڤe jIu süku
wüIn. Ottu eeshI yuu juڤuku wune
wuyuu mochoojokuI soڤu wuyuu
sünuIn nIuInjuchIn eeڤIyutüIn
tü shIImüInkut sümüIn.
27
੅NIu
tuküjuku uchIkI jümüIn, chI
unteechIkuI tuchIIfuujee. NnojoIshI
wunuupünuuIn tuyu nümuu,
süku püIushIn muڤI nIu touIIu
÷ nümukuIuku Juun numüIn.
28
੅EejechIfe nüsukInnüIn Juun
chujuchI suIuڤu tü pueuIo kunüIIukut
BetunIu chuڤuyu wune suڤutu tü
süchIkut Jofdán chuu wüInpümüIn
suuڤujee eefe nuwoutIsuujüIn wuyuu.
Aküjüshi 3uan nüchiki 3esús
sünain niain Nüchoin Ma!eiwa
29
੅ShIusu mupu wuttuڤumüIn,
nIڤfukuIuku Juun Jesús sünuIn
nüfütkuuIn nünuInmüIn.
NümukuIuku Juun numüIn nu
wuyuu eejunukunu nümuu:
¨JIIfukuu, IseeIchI chI wuyuu
uneekünukuI nütümu MuIeIwu
süpüIu nuڤutünujuchIn uuڤIn süpüIu
nüIuڤujuuInjutüIn suuInjuIu wuyuu
süpüshuu suInküIn mmukut, muu
ukuupüڤü tü unneefü oڤutünupüڤükut
uuڤIn wutümu wuyukunu judíokunu
shIIڤIfee süIuڤujuunüIn wuuInjuIu.
30
੅NIu tuküjuku uchIkI jümüIn chI
tumupüڤükuI jümüIn: 'AnteechI
tuchIIfuujee sümuu kojuteechIn
nIu touIIu sükujee eetüjüIIn nIu
tupüIeefuu'.
31
੅Ottu muyuuInje
nnojoIIn tutüjuuIn uuڤu puuIu
sümuu jufuIIn chI tuküjukuI
uchIkI, untüshIjuڤu neڤe tuyu
süpüIu owoutIsuujuu jIu süpüIu
nIڤnnuujünüInjuchIn sütümu tü
wuyuu IsfueIkuIüIfuu", nümukuIuku
Juun numüIn.
32
੅AyutshI jooIuڤu Juun sünuIn
uküjuu süchIkI süpüshuu tü kusu
nIڤfukut, sümuu nümüIn numüIn:
¨TeڤfüIn chI NuuڤInkuI MuIeIwu
sünuIn ushukutuu IIpünuujee eejee
MuIeIwu muu uku suuڤIn wune
moڤuwu. AntüshI nIu nünuInmüIn
Jesús sünuIn mukutuIeڤeInyu nIu
nümuu.
33
੅MuyuuInje nnojoIüIn
tutüjuuIn uuڤu puuIu sümuu jufuIIn
chI tuküjukuI uchIkI, tutüjuuIchIpu
uuڤu nIu soڤu tü kuڤI nüshukutukut
oڤu chI NuuڤInkuI MuIeIwu nuuڤu
süku tumünüIn puuIu nütümu
chI kujünuIukuI tuyu süpüIu
owoutIsuujuu. MüshI nIu tumüIn:
'ChI wuyuu pIڤfeechIkuI sünuIn
nüshukutüIn chI NuuڤInkuI MuIeIwu
nünuIn sümuu mukutüIn nIu nümuu,
nIu uupujuchIku chI NuuڤInkuI
MuIeIwu numüIn nu eekuI nunoujuIn
nünuIn', müshI.
34
੅Ottu tuyukuI,
sünuInjee tü kusu teڤfukut, tountüIn
jooIuڤu tuküjuIn jümüIn nüchIkI
Jesús sünuIn shIImüIn sünuIn
nIuIn chI NüchonkuI MuIeIwu",
nümukuIuku Juun numüIn nu
wuyuukunu.
Na piamashiikana nikirajüin
3uan, oڤunüshii nümaa 3esús
35
੅ShIusu mupu wuttuڤumüIn,
uIeڤejüshI Juun numuu pIumushII
Juun੄1
228
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nu nIkIfujüInkunu eejuchIfe puuIu
nuushujuuIn numuu nu wuyuukunu.

੅ShIusu nIڤfupu Jesús nüIutüIn
nuڤütpünuu, nümukuIuku numüIn nu
nIkIfujüInkunu:
÷JIIfukuu, IchuuIchI chI wuyuu
uneekünukuI nütümu MuIeIwu
süpüIu nuڤutünujuchIn uuڤIn muu
ukuupüڤü tü unneefü oڤutünupüڤükut
uuڤIn wutümu wuyukunu judíokunu
shIIڤIfee süIuڤujuunüIn wuuInjuIu
÷nümukuIuku.
37
੅Ottu nu pIumushIIkunu
nIkIfujüIn, sünuInjee tü nümukut
numüIn, noڤunukuIuku nüchIIfuu
Jesús.
38
੅NujununtuukuIuku
Jesús nunuInmüIn. Je nIڤfupu nu
pIumushIIkunu wuyuu nüchIIfuu,
÷¿Kusu keeڤIfeeku juuڤIn?
÷ nümukuIuku numüIn.
÷Rubí, ¿juIushI pIu kutunküIeIn?
÷numukuIuku nuyukunu nümüIn.
(Ottu tü pütchIkut ¨Rubí" mukut,
¨EkIfujüI" muIuڤut.)
39
੅÷Jooڤuyu jIڤfuujuIwu eefe
tutunkuIe ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
NoڤunukuIuku nümuu süpüIu
neڤfuujüInjutüIn eefe nIu kepIuIn.
Je suuڤu nuntüIn uIIuukupu kuڤIkut
chumüIn, nutunkuukuIuku nümuڤunu.
40
੅WuneeshIu chI uupüshIkuI
puuIu nünüIkI Juun sümuu noڤunüIn
nümuu Jesús, kunüIIushI Andfes,
nImüIIu wune wuyuu kunüIIushI
SImón Pedfo.
41
੅Je mupu nuڤunupu
Andfes nIpIuIuڤujee Jesús, oڤunüshI
yuuwuIujuڤu nünuInmüIn chI
nIpuyukuI sünuIn muu nümüIn:
÷WuntüIchIpu unuIn chI MesíuskuI.
(Ottu tü pütchI ¨Mesíus" mukut,
¨CfIsto NüneekujuIukuI MuIeIwu"
muIuڤut.)
42
੅NuunejuukuIuku joo Andfes
chI nIpuyukuI nünuInmüIn Jesús.
NIIfukuutuuIukuIuku Jesús nümüIn
SImón sünuIn nümüIn nümüIn:
÷SImón, pIu nüchonkuI Jonás,
teڤItuuInjutü jooIuڤu wune unüIIee
pünuIn, Cefus müsü. (Tü unüIIee
¨Cefus" süku pütchI gfIego, ¨Pedfo"
muIuڤut.)
Eenakünüshii Fe!ipe ooڤu!aka
Natanae! nütüma 3esús
43
੅ShIusu mupu wuttuڤumüIn:
¨AnushI toڤunüIe suIuڤumüIn tü
mmukut GuIIIeu", müsü nuuڤIn
Jesús. Je süpüIupünuu nuڤunüIn
chumüIn, nüntukuIuku nünuInmüIn
wune wuyuu kunüIIushI FeIIpe.
NümukuIuku nümüIn:
÷Jooڤuyu tumuuIwu pIu.
44
੅ChI FeIIpekuI unüIIu, chujeڤewuI
nIu suIuڤu tü pueuIokut BetsuIdu
wunuu numuu Andfes ooڤuIuku
Pedfo.
45
੅Je mupu, nüntukuIuku
FeIIpe nünuInmüIn wune nütünujut
kunüIIushI NutunueI. NümukuIuku
nümüIn:
÷WuntüIchIpu unuIn chI
nüshujupüڤükuI uchIkI MoIses,
chI nushujupüڤükuI uchIkI nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu. NIu
chI JesúskuI unüIIu, chujeڤewuIkuI
suIuڤujee tü pueuIokut Nuzufet, chI
nüchonkuI Jose ÷nümukuIuku.

੅÷¿JefutuuIfü ujuIttüIn kusu
unusü sünuInjee wuyuu eekuI müIn
uku suuڤIn tü wuyuuIfuu kepIukut
Nuzufet eekuI nnojoIüIn kusuIn unuIn
upüIu? ÷nümukuIuku NutunueI.
÷Jooڤuyu pIڤfuujuIwu Jesús
÷ nümukuIuku FeIIpe nümüIn.
47
੅Ottu müshIu Jesús, wunuu
sümuu nIڤfüIn NutunueI nüpunupu,
nümukuIuku numüIn nu eekunu
nümuu:
÷IseeIchI wune wuyuu Ioto
ukuuIppuchI, nupüshI nu wuyuu
Juun੄1
229
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
IsfueIkunu, nuuڤuIIwoڤu chI IsfueIkuI
unüIIu ÷nümukuIuku.
48
੅÷¿JumüshI pütüjuukuڤu tuuڤu?
÷ nümukuIuku NutunueI nümüIn
Jesús.
AsouktüshI Jesús:
÷TeڤfüIn pIu joyotüIn sheemIoushI
tü wunuڤu ¨hIguefu" münukut,
nnojoIIIwuڤuyu peenukünüIn nütümu
FeIIpe ÷nümukuIuku nümüIn.
49
੅÷EkIfujüIkuIee, tutüjuuIchIpu
uuڤut pIu jooIuڤu sünuIn pIuڤInyu
chI NüchonkuI MuIeIwu, je sünuIn
pIuڤInyu chI AIuwutuushIjuIkuI wuuڤu
wuyukunu nu wuyuu IsfueIkunu ÷
nümukuIuku NutunueI nümüIn Jesús.
50
੅NüsouktukuIuku Jesús:
÷AnoujuIchIpu neڤe pIu tunuIn
sükujee tuküjüIn püchIkI sünuIn
teڤfüIn pIu joyotüIn sheemIoushI
tü wunuڤu ¨hIguefu" münukut. Je
jooIuڤu, eڤfeechI pIu kusu eekuI
süIunuڤuIeeIn sünuIn unuIn suuIIu
tüü ÷nümukuIuku nümüIn NutunueI.
51
੅AushujuushI jooIuڤu Jesús
numüIn nu wuyuukunu nupüshuu:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
JIڤfeenu nu uupIeekunu sünuIn
nushukutüIn chujee IIpünuujee eejee
MuIeIwu yuu tunuInmüIn tuyukuI
chI ShIpuyukuI Wuyuu je sünuIn
nuIIIkujuuIn nuchIkuu chumüIn
÷ müshI nIu numüIn.
Nuڤwanajaain 3esús tü
wüinkat sünain wiinoin
2

1-2
੅PIumu kuڤI süchIkIjee
nuushujuuIn Jesús nümuu
NutunueI, untüshI nIu numuu
nu nIkIfujüInkunu GuIIIeumüIn.
NeenujInnukuIuku numuu nu
nIkIfujüInkunu ooڤuIuku tü nIIkut
sünuInmüIn wune mIڤIfuu shIkIIfu
kuڤwuyuusee suIuڤu tü pueuIo
kunüIIukut Cuná.
3
੅ShIusu shIڤfupu tü
nIIkut Jesús sünuIn sujuڤttuIuu sümüIn
tü wIInokut, sümukuIuku nümüIn:
÷Ajuڤttüsü tü usüüshIkut.
4
੅AsouktüshIjeseڤe Jesús sümüIn:
÷Muuchee, nnojo pIkefotIfüIn tuyu
sünuInpünuu tüü. NnojoyüIIu untüIn
tukuIIu ÷nümutuuIukuIuku sümüIn
tü nIIkut.
5
੅SümukuIuku joo tü nIIkut
numüIn nu nüchepchIukunu chI
emIڤIjItshIkuI:
÷Anukuju juuڤInfüIe tü nümeetkut
jümüIn chI tuchonkuI.
ô
੅Je yuIu eejutü uIppIfuusü
tünuushu muIuڤusut, sütupüڤükut
tü wüIn süpüIujutkut nuuڤInfüIn tü
kusu wuIeInjutkut ukujee nukuuIppu
nuڤupuIu MuIeIwu. Je tü tünuushukut,
kettutsü muu uku uIppIfuu
pusuunu wüIn suIuڤu wuneesIu.
7
੅NümutuuIukuIuku joo Jesús numüIn
nu uchepchIeekunu:
÷JIpIfuju wüIn tüü.
NepIfujukuIujuڤuku shIu sünuIn
pIfutushuutuIn muڤI nutümu.
8
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Je jooIuڤu, jujuڤItu süpüshI tüfu
usüüshIkut jIڤIkujuuIwu nümüIn chI
emIڤIjItshIkuI.
NeڤIkujuukuIujuڤuku shIu
nümüIn.
9
੅NuuڤuIukukuIuku seڤejü
tü usüüshIkut. Süku wIInoItpuIn
shIu, nnojotsü nütüjuuIn uuڤu
sünuIn wüIIn neڤe puuIu shIu, je
nnojotsü nütüjuuIn uuڤu juIujeejutüIn
shIu. Nuyu utüjuuku neڤe suuڤu
nu uchepchIee epIfujukunu puuIu
tü tünuushukut süku wüIn. ChI
emIڤIjItshIkuI, neenukukuIuku
nünuInmüIn chI kuڤwuyuuseshIkuI,
10
੅sünuIn nümüIn nümüIn:
÷SukuuIppu sütümu wuyuu
süpüshuu sünuIn wune mIڤIfuu, shIu
usüIujünuku puIujunu tü wIIno
jemetüsükut. Je mupu süchIkIjee
Juun੄1 ,੄ 2
230
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
puyutpu tü untüsükuIüIfuu,
usüIujünüsü tü wIIno mejeڤejütsükut
numüIn. Ottu pütümu pIukuI,
pünuujüIn tü jemetüsükut süpüIu
usüIujünuu chIIfuu ÷müshI.
11
੅Tü nuuڤInfukut Jesús suIuڤu tü
pueuIokut Cuná suIuڤu tü mmukut
GuIIIeu, shIImüIn sünuIn shIuIn
tü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu. Nnojotsü nuuڤInfüIn
puuIu suڤupuIu wuyuu wune kusu
eekuI müIn uku tIu. NuuڤInfüIn shIu
süpüIu nIIڤIyutüInjutüIn nukuuIppu
numüIn nu nIkIfujüInkunu süpüIu
nutüjuuInjuchIn nuuڤu sünuIn
wunuuwuIn nIu nümuu MuIeIwu
sünuIn unushuutuIn muڤI. Je nu
nIkIfujüInkunu, neڤItuuIn nuuڤIn
sünuIn nunoujuIn nünuIn süku
neڤfüIn tü nuuڤInfukut.
Nujuittirüin 3esús na
oikkaa!iikana su!uڤujee
WDڤZDDMOHHNDW0DOHLZD
12
੅ShIusu mupu süchIkIjee tü
mIڤIfuukut suIuڤu tü pueuIokut Cuná,
oڤunüshI Jesús sümuu tü nIIkut je
numuu nu nuwuIuyuukunu je nu
nIkIfujüInkunu chumüIn suIuڤumüIn tü
pueuIo kunüIIukut Cupefnuum süpüIu
chuInjunuIn nuyu chuڤuyu kojuyu kuڤI.
13
੅Je süIüڤüIupu sükuIIu tü mIڤIfuu
kunüIIukut ¨Puscuu" münüIn, tü
nemIڤIfukut nu judíokunu, oڤunüshI
Jesús chumüIn chuڤuyu JefusuIenmüIn
süpüIu eڤfujuu sukuu tü mIڤIfuukut.
(Ottu tIu mIڤIfuukut, shIu süpüIujutü
sotüInjutüIn nuuڤIn nu judíokunu
wunuu sümuu nojuIttInnüIn puuIu
sümuIwu nu nutuushInuukunu nütümu
MuIeIwu suIuڤujee tü mmukut EgIpto.)
14
੅Je nüntupu Jesús JefusuIenmüIn,
nIkefoIokoIoko suIuڤumüIn süpuutIuse
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu eefe
nüntüIn sünuIn wune wuyuuIfuu
oIkkuunnuu puuڤu, unneefü, ooڤuIuku
wuchII toomusü süpüIu suڤutInnujutüIn
uuڤIn sütümu tü wuyuukoIüIfuu
nümüIn MuIeIwu. Je eesü nüpüIuyu
wune uڤwunujuuIüIfuu neefü yuu
joyotüIn süڤütpuڤu tü nemeesuInkut.
15
੅NükumujutuuIukuIuku Jesús wune
jIIku Iuktu süpüIu nIIpIIjüInjutüIn
nu wuyuukunu nupüshuu ooڤuIuku
tü müfütkuIüIfuu, puuڤu je
unneefü, suIuڤujee süpuutIuse tü
uڤwuujüIeekut. NuڤwuIukujukuIuku
nunneetse nu uڤwunujüIIIkunu neefü
sümuu nujunuuIn tü nemeesuInkut.

੅NümukuIuku Jesús numüIn nu
oIkkuushIIkunu wuchII toomusü:
¨JujuIttIfu tü wuchIIkuIüIfuu yuujee
yuu. Nnojotsü oIkkuuIeeIn nIpIu chI
TushIkuI jüpüIu".
17
੅Je neڤfupu nu nIkIfujüInkunu tü
nuuڤInfukut Jesús, sotüsü nuuڤIn tü
ushujünukut puuIu nüchIkI suIuڤu
tü kufuIouktu nüchIkImuujutkut
MuIeIwu, sünuIn müIn muyuu:
¨KeeڤIfeesü muڤI tuuڤIn shIIڤIfee
kojuteeIn tü pIpIukut sütümu tü
wuyuukuIüIfuu", müsü.
18
੅Ottu nu IuüIuuyuu judíokunu,
sütümujee tü nuuڤInfukut Jesús
suIuڤu süpuutIuse tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu, nusouktukuIuku nümüIn:
÷SüpüIu wutüjuuInjuchIn puuڤu
sünuIn shIImüIn eڤItuuushIn
pIu nütümu MuIeIwu süpüIu tü
puuڤInfüItpukut yuuyu, unukuju
müIeku puuڤInfüIe jooIuڤu woڤupuIu
wune kusu nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu ÷numukuIuku
nümüIn Jesús.
19
੅AsouktüshI Jesús numüIn:
÷MüInku jujuttIfüIe jooIuڤu
uڤwuujüIeekut tüü, tutumeڤefeefü
shIu süchIkuu soڤu upünüIn kuڤI ÷
nümukuIuku numüIn.
Juun੄2
231
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
20
੅NumukuIuku nümüIn Jesús:
÷Atuk, pIenchI muڤI shIkII
juyu uIppIfuumüIn nuڤyutuuIn nu
wutuushInuukunu sünuIn ukumujuu
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu. Je
pIukuIche muڤI, kuuIupeechIn
pütumuteڤefüInjutkuڤu shIu soڤu
upünüIn kuڤI puujüIn ÷numukuIuku
nümüIn.
21-22
੅(Je mupu süchIkIjee süsoڤIfuuIn
nuuڤIn Jesús, sotüsü nuuڤIn nu
nIkIfujüInkunu tü pütchI nümukut
puuIu numüIn nu judíokunu sünuIn
nuyuuwutüIn suuڤu sünuIn shIuIn
tü nIڤIfukukut nuushujuuIn uchIkI
Jesús wunuu sümuu nuushujuuIn
süchIkI tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu.
Je sükujee tIu, nunoujuIn süpüshuu
tü ushujuushIkut nüchIkI suIuڤu
tü kufuIouktu nüchIkImuujutkut
MuIeIwu je süpüshuu tü nümupüڤükut
Jesús numüIn.)
23
੅Ottu müshIu Jesús, wunuu
sümuu nIڤfujüIn sükuu tü mIڤIfuukut
kunüIIukut PuscuuIn chuڤuyu JefusuIen,
nuuڤInfüIn suڤupuIu tü wuyuukoIüIfuu
kusuIfuu nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu süpüIu nIIڤIyutüInjutüIn
sümüIn sünuIn nüjünuIuIn nIu
MuIeIwu. Je wuInmu tü wuyuukoIüIfuu,
sünuInjee neڤe tü shIڤfukut, unoujuItpu
nünuIn.
24
੅Ottu müshIu Jesús, nnojoIshI
muڤI utufuIuuIn numuu nu wuyuukunu,
süku nütüjuuIn suuڤu nunoujuIn neڤe
sünuInjee nuuڤInfüItpuIn kusu unusü
noڤupuIu.
25
੅Nnojotsü cheڤojuuIn
süküjünüIn nümüIn jumüIn sukuuIppu
wuyuu, süku nütüjuutüjüIüInyu suuڤu.
3esús yootüshi nümaa Nicodemo
3

1
੅EeshI wune wuyuu fufIseo
kunüIIushI NIcodemo noڤuIuku
nu IuüIuushIIkunu nuڤuku nu
judíokunu.
2
੅NüntukuIuku nünuInmüIn
Jesús uIpuڤu, sünuIn nümüIn nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, suuڤu puuڤInfüIn
weڤfüIn tü kusu nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu, wutüjuu uuڤuchI
pIu sünuIn IuüIuuIn nütümu süpüIu
ekIfujuu wuyuu sünuIn nüchIkI
MuIeIwu. MüIeku nnojoIfeje
nüjünuIuIn pIu MuIeIwu, nnojotsüje
puuntüIn puuڤInfüIn kusu eekuI müIn
uku tIu ÷nümukuIuku NIcodemo
nümüIn Jesús.
3
੅AsouktüshI jooIuڤu Jesús nümüIn:
÷ShIImüIn tü tumukut pümüIn:
MüIeku nnojofuIe jemeIn pIu
püchIkuu, müIchIu pIu nnojoIIn
ekefoIüIn chuڤuyu eefe nuIuwutuuIn
MuIeIwu ÷nümukuIuku nümüIn
NIcodemo.
4
੅÷¿JefutuuIchI wune wuyuu
jemeIn nüchIkuu nütufuIuupu?
¿JefutuuIchI uIeڤejüIn wune wuyuu
nüchIkuu süIeڤefuڤumüIn nII süpüIu
jemeIII nüchIkuu? ÷nümukuIuku
NIcodemo nümüIn Jesús.
5
੅AsouktüshI Jesús:
÷ShIImüIn tü tumukut pümüIn:
Tü puuڤInfujutkut süpüIu müInjuchIn
uku jemeIkuI pIu püchIkuu, shIu
puuڤuIuuInjutku ouIIu puuInjuIu
süpüIu shIIڤIfunujuuInjutüIn puuڤIn
nütümu chI NuuڤInkuI MuIeIwu.
MüIeku nnojofuIe puuڤInfüIn tIu,
nnojoIeechI pIu ekefoIüIn chuڤuyu
eefe nuIuwutuuIn MuIeIwu.
ô
੅JüIüju
puuڤIn tüü: SünuIn jemeIIn pIu
sütümu püI, jemeIshI pIu sünuIn
wuyuuIn. Ottu chI jemeIkuI
nüchIkuu, nIu chI eekuI jeketüIn
nukuuIppu süku shIIڤIfunujuuItpuIn
nuuڤIn nütümu chI NuuڤInkuI
MuIeIwu.
7
੅Nnojo puponojooIn
sütümu tü tumukut jooIuڤu pümüIn:
Cheڤojuusü jemeIII süchIkuu sümüIn
wuyuu süpüshuu.
8
੅Muu uku tü
jouktuIkut suupünüIn neڤe shIpIjunu
sümuu nnojoIüIn sütüjuunüIn uuڤu
Juun੄2 ,੄ 3
232
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
eejeefe suڤunüIn ottu juIumüInjutüIn
süntüIn, müshIu chI wuyuu jemeIkuI
nüchIkuu nütümu chI NuuڤInkuI
MuIeIwu süku juڤyuIn sünuIn
shIIڤIfunujuuIn nuuڤIn ÷nümukuIuku
Jesús nümüIn NIcodemo.
9
੅÷Nnojotsü tuyuuwutüIn uuڤu tü
nuuڤInfukut chI NuuڤInkuI MuIeIwu
süpüIu jemeInjutüIn süchIkuu wune
wuyuu ÷nümukuIuku NIcodemo
nümüIn Jesús.
10
੅AsouktüshI Jesús:
÷SünuIn pIڤnnuujünüIn muڤI
sünuIn pIuIn ekIfujüIIn tü wuyuu
IsfueIkuIüIfuu, ¿jumüsü nnojotkuڤu
pIyuuwutüIn suuڤu tü tuküjuItpukut
uchIkI pümüIn?
11
੅ShIImüIn tü
tumukut pümüIn: Wuyukunu, shIu
wuushujuuku uchIkI, ottu wuküjuku
uchIkI, tü kusu eekuI weڤfüIn
sümuu wutüjuuIn suuڤu. Ottu
müshIڤIyu jIukunu, juڤItusü shIuIn
tü shIImüInkut tü wekIfujukut
unuIn, nnojotsü kupüIuIn juuڤIn shIu.
12
੅NnojoIüIwupujeڤe jünoujuIn tumüIn
tü tuküjukut jümüIn süchIkI tü kusu
yuukut suuڤu mmukut, nnojoIujuڤu
jünoujuInjutüIn tumüIn müIeku
shIuIe tuküjuIn uchIkI jümüIn tü
kusu chukut IIpünuu eefe MuIeIwu.
13
੅¨TountüIn tuküjüIn jümüIn
süchIkI tü kusu chukut IIpünuu eefe
MuIeIwu süku tushukutüshIn chujee,
tuyukuI chI ShIpuyukuI Wuyuu.
NnojoIshI eeIchIn wune wuyuu eekuI
nuڤunüIn chumüIn IIpünuumüIn
nümuڤunumüIn MuIeIwu süpüIu
uküjuu süchIkI nüIeڤejupu.
14
੅Muu
uku nükuchefüIn puuIu sümuIwu
MoIses wune shIyuukuu wüI IIpünuu
sünuIn wune wunuڤu chuڤuyu
IsushIIpuڤu süpüIu neIyujünüInjunuIn
nu wuyuu eekuI neIfukuuIn
sümüIn, ukuweechIu tuyukuI, chI
ShIpuyukuI Wuyuu, ukuchenneechI
tuyu IIpünuu sünuIn wune wunuڤu
15
੅süpüIu shIIڤIfunujuuInjutüIn nuuڤIn
nu eekunu neڤItuuIn nuuڤIn sünuIn
unoujuu tunuIn süpüIu eeInjunuIn
nuyu nümuu MuIeIwu süpüIu kuڤIkut
süpüshuu", nümukuIuku Jesús
nümüIn NIcodemo.
Saa!ii wayuu nüpü!a Ma!eiwa

੅Anuu sukuuIppu suuIII wuyuu
suInküIn mmukut süpüshuu nüpüIu
chI MuIeIwukuI: NuupüIn chI
NüchonkuI wuuڤu, chI wuneeshIkuI
NüchoIn. NIusuڤu chI eekuI
nünoujuIn nünuIn, eeڤIfunujuweefü
nuuڤIn nütümu MuIeIwu. NnojoIeechI
umüIouIIn süchIkIjee ouktuu,
eejeechI nümuu MuIeIwu süpüIu
kuڤIkut süpüshuu.
17
੅NnojoIshI
nüjütüInshIn chI NüchonkuI
suڤukumüIn wuyuu süpüIu
süsuIuInjutüIn suuInjuIu nütümu
sümuu nükutuIüIn shIu nuuIIu,
süpüIujuchI nuڤtteڤefüInjutüIn shIu
suuIIu süsuIuu suuInjuIu.
18
੅ChI wuyuu eekuI nIڤItuuIn
nuuڤIn sünuIn unoujuu nünuIn
chI NüchonkuI, müIchIu nnojoIIn
süsuIuIn nuuInjuIu nütümu MuIeIwu.
Akuujusu chI eekuI nnojoIüIn
nünoujuIn nünuIn, eڤItuunutüjüڤIyu
nIu nütümu MuIeIwu süpüIu süsuIuu
nuuInjuIu sümuu kututüIn nIu
nuuIIu suuڤu munoujüInyeeIn nIu
nünuIn chI NüchonkuI MuIeIwu,
chI wuneeshIkuI NüchoIn.
19
੅¿Kusu
kusuIujunuInjutku unuInjee
suuInjuIu wuyuu sümüIn? ShIu
sünuInjee nuyouktüIn CfIsto,
chI unukukuI süpünu wuyuu,
ujütünukuI suڤukumüIn wuyuu
süpüIu nIIڤIyutüInjutüIn numüIn
tü shIImüIn nüchIkIkut MuIeIwu.
ShIu sünuInjee musütuujuIn sünuIn
uuڤInfuu tü mojusükut muu uku
Juun੄3
233
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
suuڤIn tü wuyuu mukuteekut sümuu
pIyuushI.
20
੅ChI wuyuu eekuI nuuڤInfüIn
tü mojusükut, nnojotsü kusujutüIn
nümüIn tü shIImüIn eeڤIyutünukut
nümüIn. NnojoIshI jumujuchIn
CfIsto nümüIn, chI unukukuI süpünu
wuyuu, süku nnojoIIn nücheküIn
süpüIeefuu sütüjuunüIn uuڤu tü
nuuInjuIukut.
21
੅Akuujusu chI wuyuu
eekuI noonooIn wuneepIu sümuu
nünüIkI MuIeIwu, tü shIImüIn
ekIfujünukut unuIn nIu, nnojoIshI
mmoIüIn neemu CfIsto chI unukukuI
süpünu wuyuu. Anusü nümüIn
sütüjuunüIn uuڤu tü nuuڤInfukut süku
nuuڤInfüIn wuneepIu tü nüchekukut
chI MuIeIwukuI nüpüIeefuu.
Kojutshi Cristo nütüma 3uan
22
੅SüchIkIjee tIu, oڤunüshI
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu
JefusuIenjee wunuڤuInküInmüIn
chuڤuyu neڤe suIuڤu tü mmukut
Judeu. ChujunukuIuku nuyu
nümuu kojuyu semuunu sünuIn
nuwoutIsuujüIn wuyuu.
23-24
੅Ottu
müshIu Juun, nnojoIIIwuڤuyu
püfeesuIn nIu, chujuchI
owoutIsuujüIn wuyuu suIuڤu wune
pueuIo kunüIIusü Enón, peje
sünuIn tü pueuIo kunüIIukut
SuIIm, süku mIyoڤuIn tü wüInkut
chuڤuyu. Antüsü wuneepIu wuyuu
nünuInmüIn süpüIu owoutIsuujünuu
nütümu.
25
੅Je wuneeIfuu nu nIkIfujüInkunu
Juun, uڤüIüjIfuushII nümuu
wune wuyuu judío sooڤopünuu
jumüInjutüIn sukuuIppu judío süpüIu
suuڤInfüInjutüIn tü kusu wuIeInjutkut
ukujee sukuuIppu nuڤupuIu MuIeIwu.

੅NoڤunukuIuku nu nIkIfujüInkunu
Juun nünuInmüIn sünuIn muu
nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, chI wuyuu
pümuupüڤükuI chuڤuyu wune
suڤutu tü süchIkut Jofdán, chI
püküjukuI uchIkI wuneepIu
wumüIn, owoutIsuujüshI nIu jooIuڤu
wuyuu, je oڤunüsü wuyuu wuttu
suuIIn pümuڤunujee süpüIu oڤunuu
nünuInmüIn ÷numukuIuku nümüIn
Juun.
27
੅AsouktüshI Juun neڤIpujee:
÷ShIu unusükujuڤu muڤI suIuڤu
suushIkujuuIn tü wuyuukoIüIfuu
nüchIIfuu CfIsto süku shIuIn
nücheküIn chI MuIeIwukuI.
28
੅Soto
juuڤIn tü tuküjupüڤükut puuIu jümüIn
sünuIn nnojoIIn tuyuIn CfIstoIn,
chI NüneekujuIukuI MuIeIwu.
AjütüüshI neڤe tuyu nütümu MuIeIwu
süpüIupünuu nIweetüIn CfIsto.
29
੅Soto juuڤIn sukuuIppu wune mIڤIfuu
shIkIIfu kuڤwuyuusee. Nütünujut
chI kuڤwuyuuseshIkuI, tuIutüsü neڤe
nuuڤIn wunuu sümuu nIڤfüIn chI
kuڤwuyuuseshIkuI sünuIn suupünüIn
nujupuIuڤu tü jIetkut. Akuujuu
tuyukuI, tuIutüsü tuuڤIn jooIuڤu
wunuu sümuu teڤfüIn Jesús sünuIn
untuu wuyuu wuInmu nünuInmüIn.
30
੅KusutuuIejeseڤe nIuIn uIunuuIn
sünuIn kojutüIn Jesús sütümu wuyuu
touIIu, juڤItushIje tuyuIn mojutüIn
sütümu ÷nümukuIuku Juun numüIn.
Shia nünüiki Ma!eiwa nüküjaka Cristo
31
੅Wuyuu süpüshuu, sütüjuu uuڤuIu
kusu eekuI shIڤnnüIn suInküIn mmu
neڤe. Ottu müshIu Jesús, shIImüIn
sünuIn kojutüIn suuIIu wuyuu
süpüshuu süku chujeڤewuIIn nIu
IIpünuujee.
32
੅Aküjünu umüInfü
wuyuu nütümu süchIkI tü kusu
nIڤfukut ooڤuIuku tü pütchI
nuupujukut chuu IIpünuu. Ottu
wuInmu tü wuyuu uupukuIüIfuu
nünüIkI, nnojotsü kupüIuIn suuڤIn
Juun੄3
234
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tü nüküjukut uchIkI sümüIn.
33
੅Ottu
chI wuyuu eekuI kupüIuIn nuuڤIn
tü nümukut, juڤyusü nünuInjee
sünuIn punsuuIn nünüIkI MuIeIwu.
34
੅CfIsto, chI nüjünuIukuI MuIeIwu,
shIImuIn sümuu nüküjuuIn nünüIkI
chI MuIeIwukuI wuneepIu sümüIn
wuyuu, süku eeIn chI NuuڤInkuI
MuIeIwu nümuu wuneepIu.
35
੅Suuڤu nIuIn CfIsto chI NüchonkuI
MuIeIwu, uIshI muڤI nIu nüpüIu chI
NüshIkuI. Je IuüIuushI nIu nütümu
suuڤu kusukut süpüshuu.

੅ChI
wuyuu eekuI nIڤItuuIn nuuڤIn sünuIn
unoujuu nünuIn chI NüchonkuI
MuIeIwukuI, eeڤIfunujuweefü nuuڤIn
süpüIu eeInjuchIn nIu nümuu
MuIeIwu süpüIu kuڤIkut süpüshuu.
Akuujusu chI wuyuu eekuI nnojoIüIn
noonooIn sümuu nünüIkI chI
NüchonkuI MuIeIwu, nnojoIeefü
eeڤIfunujuuIn nuuڤIn, shIeefü eeku
süsuIuIn nIu nuuInjuIu nütümu
MuIeIwu.
Yootüshi 3esús sümaa wane
jierü Samariajeڤewat
4

1-2
੅Je nu fufIseokunu, nuupüIn
nüchIkI Jesús sünuIn
kooڤomüIn muڤI nu nümuujunukunu
je sünuIn nuwoutIsuujünüIn nutümu
nu nIkIfujüInkunu. WuInmu
nouIIu nu nümuujunukunu Juun.
3
੅ShIusu nütüjuupu Jesús nuuڤu nu
fufIseokunu sümuu nuushujuuIn
nüchIkI, nujuIttuukuIuku nouIIu
suIuڤujee tü mmukut Judeu süpüIu
uIeڤejuu nüchIkuu GuIIIeumüIn.
4
੅AnukuIuku suuڤIn nümüIn Jesús
nüIutüInjuchIn suIuڤupünuu tü
mmukut SumufIu.
5
੅Je nüIutukuIuku
süڤütpünuu wune pueuIo kunüIIusü
SIcuf chuڤuyu eepünuu wune mmu
eڤIpünuuIuu sümuIeIwuڤuyu nütümu
Jucob, chI nutuushIkuI nu judíokunu,
nüpüIu Jose, chI nüchonkuI.
ô
੅Je
suuڤu nüntüIn Jesús muu uku kuIeڤo
kuڤIkut, neemefuupünuukuIuku
sotpuڤu wune IshI nüsüIe Jucob
sümuIwu puuIu.
7-8
੅NoڤunutuuIukuIuku nu
nIkIfujüInkunu Jesús sünuIn
upuIuuIujuu pueuIopuڤumüIn. ShIusu
nuchIkIfuڤu, süntukuIuku joo
wune wuyuu ujuڤItüsü sünuInmüIn
tü IshIkut. Wuyuu yuIujutIu neڤe
SumufIu.
÷NII wuuڤIfuu, tusu muu wüIn
÷nümukuIuku Jesús sümüIn tü
wuyuukot.
9
੅Suuڤu nnojoIüIn unuuwuIn tü
SumufIujutkuIüIfuu numuu nu
judíokunu, sümukuIuku tü jIetkut:
÷Atuk, sünuIn wuyuuIn judío
pIu, ¿jumüshI püchuntukuڤu usuڤIfee
wüIn tumüIn tuyukut SumufIujutkut?
÷ sümukuIuku nümüIn.
10
੅AsouktüshI Jesús:
÷MüIeku pIyuuwutüIe suuڤu
tü kusu unusü nüsüIujeekut chI
MuIeIwukuI sümüIn wuyuu
süpüshuu, je müIeku pütüjuuIe
nuuڤu jufuIIn chI uchuntukuI wüIn
pümüIn, uchuntüsüje pIu nümüIn
wune wüIn kutujutkut utümu
soڤu wuyuu je nuupeefüje shIu
pümüIn ÷ nümukuIuku sümüIn.
11
੅SümukuIuku joo nümüIn:
÷Oڤttüsü tü IshIkut. ¿JuIusü
shoڤoIo pujuڤItujutkut uku tü wüInkut
tumüIn, tü kutujutkut utümu soڤu
wuyuu?
12
੅¿PIutuuIe uIunuuIn muڤI
nuuIIu chI wutuushIkuI Jucob chI
keڤIpünuujuIukuI tü IshIkut wupüIu?
ShIu nüsupüڤüku nIukuI ottu nu
nüchooInkunu ooڤuIuku nümüڤünüIn
÷sümukuIuku nümüIn Jesús.
13
੅AsouktüshI Jesús:
÷ChI eekuI nüsüIn tü wüIn
suIuڤukut IshIkut tüü, mIyuuseechI
Juun੄3 ,੄ 4
235
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nüchIkuu.
14
੅Ottu chI eekuI
nüseechIn tü wüIn tuupukut,
müIchIu nnojoIIn mIyuusüIn
nüchIkuu. Meefü uku suuڤIn wune
wüIn upufutkut mmuupüjee, süku
shIIڤIfunujuweefüIn nuuڤIn sütümu
÷ nümukuIuku Jesús sümüIn.
15
੅Müsü jooIuڤu tü jIetkut:
÷PüsüIuju tumüIn tüfu wüIn
puushujuukut uchIkI suuIIu
mIyuusujuIn tuyu tuchIkuu je suuIIu
tujuڤInujüIn wuneepIu ÷sümukuIuku
nümüIn Jesús.

੅÷Puڤunu püsuujuIwu chI
puڤwuyuusekuI yuumüIn yuu
÷ nümukuIuku Jesús sümüIn.
17
੅SüsouktukuIuku nümüIn:
÷Muڤwuyuusesut tuyu.
NümukuIuku Jesús sümüIn:
÷Iotüsü tü pümukut tumüIn
sünuIn muڤwuyuuseIn pIu puujüIn.
18
੅JuڤfuItuuIfü muڤI pIu ooڤuIuuIn
puڤwuyuuse. Je chI pümuukuI
muuڤuIu yuu, nnojoIshI puڤwuyuuseIn.
ShIImüInkuIuku tü pümukut tumüIn
÷nümukuIuku sümüIn.
19
੅÷Eekujuڤu eefu pIu suuڤIn
tumüIn nünüIkImuujuchI MuIeIwu.
20
੅Nu wutuushInuu SumufIujunukunu,
nuڤwuujüIn MuIeIwu yuu suuڤu tü
uuchIkut. Akuujusu juujüIn jIukunu
judíokunu, chuInjuchI uڤwuujünüIn
JefusuIen ÷sümukuIuku.
21
੅NuڤttukuIuku jooIuڤu Jesús
sünuIn nIkIfujüIn tü wuyuukot
sünuIn muu sümüIn:
÷NII wuuڤIfuu, unukuju kupüfuIe
puuڤIn tü tumüInjutkut jooIuڤu
pümüIn: Soڤuweenu wune kuڤI, tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu, nnojoIeefü
yuuIn suuڤu tü uuchIkut, nnojoIeefü
shIu chuIn JefusuIenyu.
22
੅JIu
SumufIujunukunu, meڤfuujüInsuIII
jIu chI MuIeIwu juڤwuujukuI. Wuyu
eڤfuujuku wuyu judíokunu sükujee
weڤItuunüIn nütümu süpüIu uküjuu
sümüIn wuyuu jumüInjutüIn
sukuuIppu süpüIu suڤttuuInjutüIn
suuIIu suuInjuIu.
23
੅Ottu jIukunu
jooIuڤu wunuu sümuu juڤwuujüIn
MuIeIwu, unukuju müIeku jüchuntüIe
nümüIn chI NuuڤInkuI süpüIu
nIIڤIyutüIn jümüIn tü shIImüInkut.
ShIuInjutü jukuuIppuku jooIuڤu
sünuIn uڤwuujuu chI WushIkuI
MuIeIwu. ShIu nüchekuku MuIeIwu
süpüIu suuڤInfuu wuyuu süpüshuu.
24
੅ChI MuIeIwukuI, meڤfujusuI
sütümu wuyuu. EڤnnuujünüshI
neڤe nIu sünuInjee tü shIImüIn
eeڤIyutünukut wumüIn nütümu chI
NuuڤInkuI. Sükujee tIu, chI eekuI
nuڤwuujeeIn MuIeIwu, unushI müIeku
nüchuntüIe ukuuIIIjünuu nümüIn
chI NuuڤInkuI ÷nümukuIuku Jesús
sümüIn tü wuyuukot.
25
੅÷Tutüjuu uuڤuchI chI CfIstokuI
unüIIu NüneekujuIukuI MuIeIwu
sünuIn nünteechIn. Je nIkIfujeenu
wuyu sünuIn kusu süpüshuu nüntupu
÷sümukuIuku nümüIn.

੅÷ChI puushujuukuI uchIkI,
tuyuڤuyu neڤe, chI yootokuI pümuu
÷ nümukuIuku Jesús sümüIn.
Aashajaashi 3esús sooڤopünaa
tü aڤyatawaakat
QPLQ0DOHLZD
27
੅Wunuu sümuu nuushujuuIn Jesús
sümuu tü wuyuukot, uIeڤejüshII
nu nIkIfujüInkunu pueuIopuڤujee.
MuyuuInje suInkuuIn nuuڤIn sütümu
yootüIn Jesús sümuu wune wuyuu
SumufIujutü, nnojoIshI nusukIfüIn
sünuIn kusuIn nüchuntüIn sümüIn
je sünuIn kusuIn nuushujuuIn uchIkI
sümuu.
28
੅Ottu joo tü ujuڤItüsükut,
süpütukuIuku tü sümüchIkut sünuIn
Juun੄4
236
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
süIeڤejuuIn pueuIopuڤumüIn sümuu
sümüIn sümüIn tü wuyuukoIüIfuu
chuڤuyu:
29
੅÷Tuntu unuInchI wune wuyuu je
nüküjuIn tumüIn süpüshuu tü kusu
tuuڤInfupüڤükut. Jooڤuyu jIڤfuIwu
müIeku nIuIe chI CfIstokuI unüIIu
NüneekujuIukuI MuIeIwu ÷müsü
numüIn.
30
੅OjuIttüshII nu wuyuukunu
yuuwuIuju suIuڤujee tü pueuIokut
süpüIu oڤunuu eemüIn Jesús.
31
੅Ottu
nu nIkIfujüInkunu Jesús süchIkIfuڤu
tü jIetkut, numüshI Jesús kojuyutuu:
÷EkIfujüIkuIee, unushI müIeku
pIküIe süpüshI tü eküütkut
÷ numukuIuku nümüIn.
32
੅AsouktüshI nIu numüIn:
÷Eesü wune eküüIü tumuڤunu
nnojotsü jIڤfuujüIn ÷müshI.
33
੅÷EkInnüshI eefu sütümu wuyuu
÷numujIfuwuڤuIn numukuIuku.
34
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Muu uku wune wuyuu eekuI
tuIutüIn nuuڤIn emIfupu, ukuujuu
tuyukuI tuIuteefü muڤI tuuڤIn
müIeku tuuڤInfüIe tü ujütünukut
upüIu tuyu nütümu MuIeIwu, süku
keeڤIfeeIn muڤI tuuڤIn tekefuujeeIn tü
nüchekukut tupüIeefuu.
35
੅Je nIڤfupu Jesús nu wuyuu
untukunu nünuInmüIn pueuIopuڤujee
sümuu tü ujuڤItüsükut, müshI
nIu numüIn nu nIkIfujüInkunu:
¨Nnojotsü unuIn müIeku jümüIe
tumüIn: 'IsuyüIIu pIenchI kushI
süpüIu jukütüIn tü uڤttIeekut süpüIu
usüڤüjünuu', müIeku jümüIe. JIIfukuu
numüIn nu wuyuu untukunu jooIuڤu.
MüshII uku nuyu suuڤIn wune uڤttIee
eekuI yupuIn süpüIu usüڤüjünuu.
KettuushII nuyu jooIuڤu süpüIu
ukotchujünuu süpüIu unoujuu tunuIn

੅süpüIu eeInjunuIn nuyu nümuu
MuIeIwu süpüIu kuڤIkut süpüshuu.
ChI eekuI nüpünujüIn ooڤuIuku chI
eekuI nükotchujüIn, tuIuteenu nuyu
wunuuwu.
37
੅ShIImüIn sümukut
tü ushujünukut sooڤopünuu tü
uڤyutuwuukut nümüIn MuIeIwu,
müsü muyuu: 'ApünujüshI wune,
ooڤuIuku wune, usüڤüjushI'.
38
੅TujütüInjunu jIu jooIuڤu eepünuuIe
nnojoIüIn jIڤyutuwuujüIn puuIu
süpüIu jükotchujüInjunuIn nu eekuI
kettuuIn süpüIu unoujuu tunuIn.
TuIuteenu jIu sünuInjee nuutu
kuڤyutuuInshI", nümukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu.
Anoujashii wainma na wayuu
Samariajanakana
39
੅Ottu wuInmu nu wuyuu
SumufIujunukunu untukunu
nünuInmüIn Jesús suIuڤujee
tü pueuIokut, unoujushII nuyu
nünuIn sütümujee tü sümukut tü
ujuڤItüsükut numüIn wunuu sümuu
sümüIn numüIn: ¨NüküjuIn tumüIn
süpüshuu tü kusu tuuڤInfupüڤükut".
40
੅Je nuntupu nünuInmüIn Jesús,
nuڤuIIjIfüIn nIu shIIڤIfee mukutüIn
numuu. Je mukutukuIuku nIu
ooڤuIuku nu nIkIfujüInkunu nümuu
chuڤuyu numuڤunu soڤu pIumu kuڤI.
41
੅Soڤu tü pIumukut kuڤI, wuInmu
nu unoujukunu nünuIn Jesús
sütümu tü nümukut numüIn nouIIu
nu unoujukunu puuIu sütümu
tü sümukut tü jIetkut numüIn.
42
੅MüshII joo nu wuyuukunu sümüIn
tü jIetkut:
÷AnoujushII puuIu wuyu nünuIn
sütümu tü pümukut neڤe. AIuڤujusu
jooIuڤu, unoujuIeeInupu wuyu nünuIn
süku wuupuIeeItpuڤInyu nünüIkI.
WuyuuwutüIchIpu uuڤu nIu sünuIn
shIImüIn nIuIn chI oڤttuuInjuchIkuI
utümu wuyuu suInküIn mmukut
süpüshuu.
Juun੄4
237
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
Niiyajüin 3esús nüchon
wane sü!aü!ashi mma
43
੅SüchIkIjee tü pIumukut kuڤI,
nuڤunukuIuku Jesús chumüIn
nuumuInpuڤumüIn GuIIIeumüIn
eejeewuڤIfe nIu untüIn.
44-45
੅ShIusu
nüntupu GuIIIeumüIn, kumuneeshII
nu wuyuukunu nümüIn, süku neڤfüIn
puuIu tü kusu unusü nuuڤInfukut
chuڤuyu JefusuIen suڤutpünuu tü
mIڤIfuukut kunüIIukut ¨Puscuu".
Ottu müshIu Jesús, nnojoIshI muڤI
utufuIuuIn numuu nu wuyuukunu
suuڤu nIkIfujüIn puuIu sünuIn
mojutüIn wune nünüIkImuujuchI
MuIeIwu suIuڤu nuumuIn.
4ô-47
੅NüntukuIuku Jesús
nüchIkuu suIuڤumüIn tü pueuIo
kunüIIukut Cuná eejechIfe puuIu
nIIڤIfutüIn tü wüInkut sünuIn
wIInoIn. Ottu yuIu, nüntukuIuku
nünuInmüIn Jesús wune wuyuu
süIuüIu mmu kepIushI suIuڤu tü
pueuIo kunüIIukut Cupefnuum
chuu kuڤyutu sünuIn Cuná. ChI
wuyuukuI, uyuuIshI nüchon chuڤuyu
nIpIuIuڤu. MuyeInshI muڤI. Nuupupu
nüchIkI Jesús sünuIn nüntüIn chujee
Judeujee yuumüIn GuIIIeumüIn,
oڤunüshIjeseڤe nIu nünuInmüIn
Jesús süpüIu nüchuntüInjuchIn
muڤI nümüIn süpüIu nuڤunujuchIn
nümuu CupefnuummüIn süpüIu
nIIyujüInjuchIn chI nüchonkuI.
48
੅NümutuuIukuIuku Jesús nümüIn:
÷JIukunu wuyuukunu, müIeku
nnojofuIe jIڤfüIn tuuڤInfüIn juڤupuIu
wune kusu unushuutusü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu,
nnojoIeenu jIu unoujuIn tunuIn.
49
੅÷EkIfujüIkuIee, unushI müIeku
puڤunumuutüIe tumuu. OuktuuwushI
tuu chI tuchonkuI ÷nümukuIuku
nüshI chI uyuuIshIkuI nümüIn Jesús.
50
੅÷Puڤunu muuIu püchIkuu
pIpIuIuڤumüIn. AnuIchIpu chI
püchonkuI, nnojoIeechI ouktüIn
÷ nümukuIuku Jesús nümüIn.
SünuIn nünoujuIn chI wuyuukuI
tü nümukut Jesús, oڤunüshI
nIpIuIuڤumüIn.
51
੅NüpunupujukuIuku
chI wuyuukuI wune nüchepchIuIfuu
wopuIuڤu. NuküjukuIuku nümüIn
sünuIn unuIchIpuIn chI nüchonkuI.
52
੅÷¿JuIupshIjuchI uuwuIuuIn nIu?
÷nümukuIuku numüIn.
÷AuwuIuusü tü tuttuukut nuuIIu
kuIeڤoInku muu uku süpuڤuIeemutüIn
kuڤIkut ÷numukuIuku nümüIn.
53
੅NIyuuwunujuukuIuku suuڤu
jooIuڤu chI nüshIkuI sünuIn
nIIyujünüIn chI nüchonkuI wunuu
muڤI sümuu ¨AnuIchIpu chI
püchonkuI, nnojoIeechI ouktüIn"
nümüIn puuIu Jesús. NIڤItuukuIuku
nuuڤIn nIukuI je nupüshuu nu
kepIukunu nümuu sünuIn unoujuu
nünuIn Jesús sükujee tIu.
54
੅PIuntuuIfü joo nuuڤInfüIn
Jesús chuڤuyu GuIIIeu tü kusu
unusü nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu. NuuڤInfüIn
shIu süchIkIjee nüIeڤejüIn Judeujee
süpüIu nIIڤIyutüInjutüIn nukuuIppu
sümüIn wuyuu sünuIn nüjünuIuIn
nIu MuIeIwu.
Eiyajünüshi nütüma 3esús
wane wayuu oukta asaڤachi
5

1
੅Je mupu süchIkIjee, oڤunüshI
Jesús chumüIn JefusuIenmüIn
nüchIkuu süpüIu eڤfujuu sükuu
wune mIڤIfuu nutümu nu judíokunu.
2
੅Je peje sünuIn soڤu tü pueuIokut
eepünuuIe shIkefojInnüIn unneefü,
eesü wune unuu jefutsü soڤoojIu
wuyuu. Eesü juڤfuIsü Iumu
sotpünuu. Je sünüIIu tü unuukut
süku pütchI hebfeo, ¨Betesdu".
Juun੄4 ,੄ 5
238
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
3-4
੅Süku eeIn nüchIkI wune uupIeekuI
nümuڤunujeejuchI MuIeIwu sünuIn
nüntuwuIIn shIfokumüIn tü wüInkut
süpüIu nujufuIujuuInjutüIn shIu,
nIusuڤu chI uyuuIshI puIujuchIkuI
ekefoIüIn shIfokumüIn tü wüInkut
süchIkIyuuwuIn sujufuIujuunüIn,
unushI suuIIu uyuuIII eejutkut
nünuIn. Je wuInmukuIuku muڤI
wuyuu eekuI uyuuIIn suupünuu
tü IumukuIüIfuu sünuIn uڤutupuu
sujufuIujuunüInjutüIn süchIkuu tü
wüInkut. Eejutü wuyuu eekuI moڤuIn,
eekuI musuڤuIn, je eekuI ouktüIn
süsuڤu.
5
੅NüntukuIuku Jesús sünuInmüIn
tü unuukut. EejuchIkuIuku nüpüIu
wune ouktu usuڤuchIkuI, upünüInfü
shIkII juyu mekIIsuIümüIn sünuIn
uyuuIIn nIu.
ô
੅Je nIڤfupu Jesús chI
wuyuukuI je nIyuuwutupu nuuڤu
sünuIn wuInmuInfüIn juyu nnojoIüIn
wufuIttüIn nIu,
÷¿AneeshI pIu? ÷
nümutuuIukuIuku nümüIn.
7
੅NümukuIuku chI ouktu
usuڤuchIkuI nümüIn Jesús:
÷WuuڤIfuu, nnojotsüIee jufuIIn
uIüڤüjüInjuchIn tuyu shIfokumüIn
tü wüInkut wunuu sümuu
sujufuIujuunüIn. Isusü tuchIkI
utumuwuu. AntüsüIee neڤe wuyuu
puIujunu tupüIeefuu shIfokumüIn.
8
੅NümukuIuku Jesús nümüIn:
÷Pütumuu muuIu puwufuIjuIwu.
PüIüڤüju tüfu pujuڤIejIukut yuujee
÷nümukuIuku.
9
੅AnushI yuuwuIujuڤu joo chI
wuyuukuI. NuڤunukuIuku sünuIn
wufuIttuu yuIujee sünuIn nüIüڤüjüIn
tü nujuڤIejIukut.
Ottu tü kuڤI nIIyujukut oڤu Jesús
chI wuyuukuI, sükuIIu eemefuwuu
nutümu nu judíokunu.
10
੅Je sükujee
tIu, numukuIuku nu IuüIuushII
judíokunu nümüIn chI wuyuu
eIyujuushIkuI:
÷¿Motüsü puuڤIn sünuIn
sükuIIuIn eemefuwuu kuڤIkut tüü?
AchIujuunüshII wuyu nütümu
MoIses suuIIu uڤyutuwuu soڤukuڤI.
Tü puuڤInfukut sünuIn püIüڤüjuIn
pujuڤIejIu, wune uڤyutuwuu suuڤIn
wumüIn.
11
੅NüsouktukuIuku chI
eIyujuushIkuI numüIn:
÷AIuwutuuushI neڤe tuyu nütümu
chI wuyuu keIyujuIukuI tuyu sünuIn
wufuIttuu je sünuIn uIüڤüjuu tojuڤIejIu.
12
੅NusukIfukuIuku nIu:
÷¿Jufut wuyuuyuu tü uIuwutuuku
pIu sünuIn wufuIttuu je uIüڤüjuu
pujuڤIejIu?
13
੅Ottu chI eIyujuushIkuI, nnojoIshI
nütüjuuIn uuڤu jufuIIn chI eIyujukuI
nIu, süku nuڤunutüjüIIڤInyu Jesús
suڤukujee tü wuyuukoIüIfuu chuڤuyu.
14
੅ShIusu mupu, nüntu unuInchI Jesús
chI wuyuu eIyujuushIkuI chuڤuyu
suIuڤu tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu.
NümutuuIukuIuku Jesús nümüIn:
÷PIIfukuu. AnuIchIpu pIu. Ottu
müIeku nnojofuIe puuڤuIuuIn
jooIuڤu suuIIu puuInjuIu, eesü süpüIu
süIutüIn pümüIn kusu mojusü eekuI
süIunuڤuIeejeefüIn sünuIn mojuIn
shIu suuIIu tü uyuuIII pünuInjutkut
puuIu.
15
੅NuڤunukuIuku jooIuڤu chI
wuyuukuI nunuInmüIn nu IuüIuushII
judíokunu süpüIu nüküjuInjutüIn
numüIn sünuIn nIuIn Jesús
keIyujuIuku nIu.
Laü!aashi 3esús süpü!a aapaa
kataa oڤu sümüin wayuu

੅JushIchIkuIuku muڤI nu
IuüIuushII judíokunu jooIuڤu nümüIn
Jesús sünuInjee nuuڤInfüIn kusu
eekuI müIn uku tIu soڤu sükuIIu
Juun੄5
239
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
eemefuwuu.
17
੅NümutuuIukuIuku
Jesús numüIn:
÷Muu uku musütuujuIn chI
TushIkuI sünuIn uuڤInfuu kusu unusü
sümüIn wuyuu, ukuuInjuchIu tuyukuI
nnojoIInjuchI ooڤuIuuIn suuIIu
uuڤInfuu tü unusükut ÷nümukuIuku.
18
੅KooڤomüInkuIuku muڤI
nuushIchIn jooIuڤu nu IuüIuushIIkunu
suuIIIjee tü nümukut Jesús numüIn.
NoڤuteekuIuku nuuڤIn, nnojotsü
sünuInjeejutüIn neڤe nIIyujüIn
sükuIIoڤu eemefuwuu. Noڤutee
uuڤInchI nIu sünuInjee nIuIn MuIeIwu
nüshIn nuushIn je wunuuwuIn nIu
nümuu nuushIn.
19
੅OڤttüshI jooIuڤu Jesús sünuIn
nIIڤIyutüIn numüIn nu IuüIuushII
judíokunu sünuIn shIImüIn nIuIn
chI NüchonkuI MuIeIwu. MüshI nIu
numüIn: ¨ShIImüIn tü tumüInjutkut
jooIuڤu jümüIn: Nnojotsü kusuIn
tountüIn tuuڤInfüIn tumüIwu. Tü
tountukut tuuڤInfüIn, shIu tü
teڤfukut nuuڤInfüIn chI TushIkuI. Tü
nuuڤInfukut chI TushIkuI, tuuڤInfüIn
tuyukuڤIyu süku NüchoIn tuyu.
20
੅Süku uIIn muڤI tuyu nüpüIu
chI TushIkuI, nIIڤIyutüIn tumüIn
süpüshuu tü nuuڤInfukut. Je
nIIڤIyuteefü tumüIn mupeenu
tü poneetkut muڤI juuڤIn, süku
süIunuڤuIeejeefüIn muڤI sünuIn unuIn
suuIIu tü nIIڤIyutüItpukut tumüIn.
21
੅Muu uku chI TushIkuI sünuIn
nüsoڤIfüIn suuڤIn wuyuu, ukuweechIu
tuyukuI chI NüchonkuI MuIeIwu,
tuupeefü kutuu oڤu nümüIn chI
wuyuu eekuI tucheküIn süpüIeefuu.
22
੅¨Je muyuuInje IuüIuuIn chI
TushIkuI süpüIu kusuIujunuInjutüIn
sümüIn suuInjuIu wuyuu nütümu,
nIڤItuuIchIpu tuyu jooIuڤu süpüIu
kusuIujunuInjutüIn sümüIn suuInjuIu
wuyuu süpüshuu tutümuyu,
23
੅süku
nücheküIn chI TushIkuI süpüIeefuu
kojutüInjuchIn tuyu NüchonkuI
sütümu wuyuu süpüshuu wunuu
nümuu. ChI eekuI mojutüIn utümu
tuyu NüchonkuI MuIeIwu, mojutsuI
chI TushIkuI nütümuyu, chI
kujünuIukuI tuyu.
24
੅¨ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
ChI eekuI noonooIn sümuu
tunüIkI sümuu nünoujuIn nünuIn
chI MuIeIwu kujünuIukuI tuyu,
eeڤIfunujuweefü nuuڤIn süpüIu
eeInjuchIn nIu nümuu süpüIu
kuڤIkut süpüshuu. Je müIchIu
nnojoIIn süsuIuIn nuuInjuIu
nütümu MuIeIwu je nnojoIeechI
kututüIn nIu nuuIIu. NnojoIIIwuڤuyu
nünoujuIn, ouktujuchI suuIIIjee
nuuInjuIu. Ottu müshIu jooIuڤu suuڤu
nünoujuIchIpuIn, kuteechI oڤu.
25
੅¨ShIImüIn tü tumukut jümüIn
jooIuڤu: Nupüshuu nu wuyuu eekuI
munoujuIn, müshII uku ouktukuI
süku nnojoIIn jumujuchIn MuIeIwu
numüIn. Je wuInmu nu wuyuukunu
soڤuweenu wune kuڤI, nuupeefü
tunüIkI tuyukuI chI NüchonkuI
MuIeIwu, tü unuu oڤttüItpuIn
muuڤutpünuu yuu sünuIn uupujünuu.
ChI eekuI noonooIn sümuu,
eeڤIfunujuweefü nuuڤIn.

੅Muu uku
chI TushIkuI nuupüIn kutuu oڤu
sümüIn wuyuu, ukuujuu tuyukuڤIyu
chI NüchonkuI, nIڤItuuIn tuyu süpüIu
uupuu kutuu oڤu sümüIn wuyuu.
27
੅Je
suuڤu tuyuIn chI ShIpuyukuI Wuyuu,
IuüIuushI tuyu nütümu chI TushIkuI
süpüIu kusuIujunuInjutüIn suuInjuIu
wuyuu sümüIn tutümu.
28
੅¨Nnojo juInkuuIn uuڤIn
sütümu tü tuküjuInjutkut jooIuڤu
jümüIn: Soڤuweenu wune kuڤI,
suupeefü tunüIkI süpüshuu tü
wuyuu ouktüsükuIüIfuu
29
੅sümuu
sujuItteefüIn mmuupüjee. ChI wuyuu
Juun੄5
240
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
eekuI nuuڤInfupüڤüIn tü unusükut
kutuIwuڤuyu noڤu, osoڤIfuweechI uuڤIn
süpüIu eeInjuchIn nümuu MuIeIwu
süpüIu kuڤIkut süpüshuu. Ottu chI
eekuI nuuڤInfupüڤüIn tü mojusükut
kutuIwuڤuyu noڤu, osoڤIfuweechI
uuڤIn süpüIu süsuIeechIn nIu
nuuInjuIu", nümukuIuku Jesús
numüIn.
Na pansaakana atüma nüchiki 3esús
30
੅AyutüshI Jesús sünuIn
uushujuwuu numüIn nu IuüIuuyuu
judíokunu: ¨Nnojotsü kusuIn
tountüIn tuuڤInfüIn tumüIwu. ShIu
keeڤIfeeku tuuڤIn tü tuIutukut utümu
nuuڤIn MuIeIwu chI kujünuIukuI
tuyu, nnojotsü shIuIn tü tuIutukut
utümu neڤe tuuڤIn tuyukuI tumüIwu.
Süku shIuIn tuuڤInfüIn tü nümukut
chI MuIeIwukuI tumüIn, Iotüsü
wuneepIu sukuuIppu tutümu sünuIn
kusuIujunuIn suuInjuIu wuyuu.
31
੅MüIeku tuyuIe neڤe uküjIfuuIn
tuchIkI, nnojoIeefü kupüIuIn juuڤIn
tü tuküjukut jümüIn, nnojoIeefü
jünoujuIn sünuIn shIImüIn shIu.
32
੅Ottu müshIu chI TushIkuI, nIu
punsuuku utümu tuchIkI. Je tutüjuu
uuڤuIu sünuIn shIImüIn tü nükujukut
tuchIkI.
33
੅¨Ottu müshIu chI JuunkuI
nünüIIu, punsuusü tuchIkI nütümuyu
wunuu sümuu jüjütüIn puuIu wune
wuyuuIfuu nünuInmüIn süpüIu
nusukIfüInjuchIn nIu tooڤopünuu.
AküjushI nIu tü shIImüInkut tuchIkI
numüIn.
34
੅Nnojotsü tumüIn jümüIn
tüü sükujee cheڤojuuIn tumüIn
wuyuu, mukuI uku Juun, süpüIu
upunsuujuu tuchIkI. TosoڤIfeeIn
neڤe juuڤIn sünuIn nüchIkI Juun
shIIڤIfee jünoujeeIn tü nümukut
tuchIkI süpüIu juڤtteڤennüInjunuIn
sütümu.
35
੅Soto juuڤIn wunuu sümuu
tuIutupünuuInkuIn juuڤIn sütümu
nünüIkI. Suuڤu punsuuInkuIn tü
nümukut, müshInku uku nIu suuڤIn
wune unukIu süku jütüjuuInkuIn
tuuڤu nütümu.

੅¨SünuInjee tü nümupüڤükut Juun
tuchIkI, eesü wuyuu eekuI sünoujuIn
sünuIn tuyuIn ujünuIuuIn nütümu
chI TushIkuI MuIeIwu. Ottu eesü
wune upunsuujukut muڤI tuchIkIyu
uIunuڤuIeesIu sünuIn unuIn suuIIu
tü shIImüIn nüküjupüڤükut Juun.
ShIu tü kusu unusü tuuڤInfukut.
ShIusuڤu sütümu tekefuujüIn tü
nüchekukut chI TushIkuI süpüIeefuu
tuuڤInfüIn, kooڤomüInsü muڤI tü
unoujusükuIüIfuu tunuIn.
37-38
੅Ottu
müshIu chI TushIkuڤIyu, chI
kujünuIukuI tuyu, punsuusü tuchIkI
nütümu. Ottu suuڤu nnojoIIn
jünoujuIn tunuIn tuyu ujütüüshIkuI
nütümu, nnojotsü juupüIn nünüIkI,
nnojotsü jIڤfüIn nukuuIppu, je
nnojoIIIshII jüüjüüIn ekII jIu süpüIu
tü nümukut jümüIn.
39-40
੅¨JIyouktüIn tuyu. NnojoIIIshII
jIu jüüjüüIn tumüIn süpüIu
shIIڤIfunujuuInjutüIn juuڤIn tutümu.
SuuڤIn jümüIn, eeInjunu jIu nümuu
MuIeIwu süpüIu kuڤIkut süpüshuu
sünuInjee neڤe juushujeڤefüIn
wuneepIu tü kufuIouktu
nüchIkImuujutkut. Tuyu tuyukuI chI
suushujuukuI uchIkI, chI unII joo
uyouktünüIn jütümu.
41
੅¨NnojoIshI tuyu uchujuushIn
suڤwuujuu wuyuu muuڤuIu yuu.
42
੅Ottu tutüjuu uuڤunu jIu sünuIn
nnojoIIn uIIn chI MuIeIwukuI
jüpüIu.
43
੅SünuIn tuyuIn
nüjünuIuIn chI TushIkuI süpüIu
IuüIuwuu, nnojoIshI kusujuchIn
tuyu jümüIn. AIuڤujusu müIeku
nüntüIe joo juڤukumüIn wune
wuyuu eekuI nüküjIfuuIn neڤe
Juun੄5
241
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nüchIkI, kumuneejeenu jIu nümüIn.
44
੅NnojoIshII jIu unoujeeIn tunuIn,
süku shIuIn keeڤIfeeIn neڤe juuڤIn
juڤwuujüneeIn sütümu wuyuu, je
nnojotsü keeڤIfeeIn juuڤIn uuڤInfuu
tü tuIutujuIkut umuu MuIeIwu, chI
wuneeshIkuI MuIeIwuIn.
45
੅¨NnojoIeechI tuyuIn uküjüIn
nümüIn chI TushIkuI jüchIkI
sünuIn kuuInjufuIIIn jIu. ShIeefü
tü nIkIfujupüڤükut unuIn MoIses
uküjuku jüchIkI sünuIn kuuInjufuIIIn
jIu, tü oڤtteڤenneetkut utümu
jIu suuڤIn jümüIn.

੅MüIeku
shIImüInfeje sünuIn jünoujuIn
nünüIkI MoIses, jünoujuInje tunüIkI
süku tuyuڤInyu neڤe nüshujüIn
uchIkI.
47
੅Suuڤu nnojoIüIn jünoujuIn
tü nüshujukut uchIkI, nnojoIeefü
jünoujuIn tü tuküjukut jooIuڤu
jümüڤInyu", nümukuIuku Jesús
numüIn nu IuüIuushII judíokunu.
Ekinnüsü watta saa!ii
wayuu nütüma 3esús
ô

1
੅NuڤunukuIuku Jesús
JefusuIenjee nüchIkuu
GuIIIeumüIn. ShIusu mupu
süchIkIjee nüntüIn, oڤunüshI nIu
numuu nu nIkIfujüInkunu suIuڤu
wune unuu wuneemüIn suڤutu tü
puIuu kunüIIukut GuIIIeu. (Ottu
suwuIuڤutu sünüIIu tü puIuukut,
TIbefIus.)
2
੅Okoutsü wuyuu wuttu
suuIIn nüchIIfuu Jesús süku suuڤuI,
süku shIڤfüIn nIu sünuIn uuڤInfuu
tü kusu unusü nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu, muu uku
eIyujuu wuyuu eekuI uyuuIIn.
3
੅Je
Jesús numuu nu nIkIfujüInkunu,
oڤunüshII suuڤumüIn wune
numünushII. NuIkkuujuukuIuku
süpüIu nekIfujünüInjunuIn nütümu.
4
੅AIüڤütsü joo sükuIIu tü Puscuukut,
tü nemIڤIfukut nu judíokunu.
5
੅NIڤfupu Jesús süntupuutüIn wuttu
suuIIn wuyuuIfuu nünuInmüIn,
nümukuIuku nümüIn FeIIpe:
÷¿JuIeenu wuyu uyuIujüIn eküüIü
shIkujutkut wutümu tü wuttukut
suuIIn wuyuu?
ô
੅AsukItshI Jesús sünuIn tüü
süpüIu nütüjuuInjutüIn neڤe suuڤu
sünuIn jumeefüIn nünüIkI nIڤIpujee.
NütüjuutüjüIIu uuڤu Jesús tü
nuuڤInfüInjutkut.
7
੅NüsouktukuIuku
FeIIpe nIڤIpujee:
÷Atuk, wuInmu neefü sücheküIn
shIküInfIu tüfu wuyuukoIüIfuu.
JuڤItukujuڤu puIIfuwuIIn neڤe
neküIn, nnojoIeefü ekefuujüIn nuku
shIڤyutuuInjut wune wuyuu soڤu
mekIIsut kushI.
8
੅NümukuIuku jooIuڤu wune, chI
kunüIIukuI Andfes, chI nImüIIukuI
SImón Pedfo:
9
੅÷AnIڤIsu wune jIntüI
kumuڤunushI juڤfuIsü punchen
uuInjuushI süku ¨cebudu", ottu
pIumusü neڤe jImechen usIjuushI.
NnojoIujuڤu kefuuInjutüIn numuu
nupüshuu ÷nümukuIuku Andfes
nümüIn Jesús.
10
੅NümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu:
÷Anukuju müIeku jüIkkuIeڤefüIe tü
wuyuukoIüIfuu mmuIuڤu.
Eesü wuInmu uIumu yuIu je
süIkkuujuukuIuku tü wuyuukoIüIfuu
suuڤu tü uIumukut. Eejunu muu
uku 5.000 tooIoyuu suڤuku tü
wuyuukoIüIfuu süpüshuu.
11
੅NIusu
Jesús, nuupuukuIuku tü punkut
sünuIn nuupüIn unuIuڤut nümüIn
MuIeIwu suuڤu. NIItujukuIuku
joo tü punkut numüIn nu
nIkIfujüInkunu süpüIu neItujüIn
sümüIn tü wuyuukoIüIfuu süpüshuu
yuusükuIüIfuu joyojoyoIüIn. Akuujuu
sukuuIppu tü jImekut nütümuyu.
Juun੄5 ,੄ 6
242
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
EküshII nuyu nupüshuuIeڤeyu,
emIfushII sünuInjee.
12
੅ShIusu
emIfupu tü wuyuukoIüIfuu,
÷Jükotchujupu tü süpütuuIukut
suuIIu mojujuIn ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu.
13
੅SükotchujünukuIuku tü
süpütuuIukut, muu uku poIoo
pIummüIn kuttoڤuI süpütuuIu
tü juڤfuIsükut pun süchIkIjee
shIkuuIn tü wuyuukoIüIfuu.
14
੅ShIusu neڤfupu nu wuyuukunu tü
nuuڤInfüItpukut Jesús sünuIn shIuIn
tü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu, oڤttüshII nuyu sünuIn
uushujuujIfuwuu nüchIkI sünuIn muu:
÷ShIImüIntuujuڤuyu Jesús sünuIn
nIuIn chI NünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu, chI untujuchIkuI unüIIu
suڤukumüIn wuyuu.
15
੅Ottu müshIu Jesús, süku
nIyuuwutüIn nuuڤu nu wuyuukunu
sünuIn neڤItuweeIn nIu süpüIu
uIuwutuwuu, oڤunujuushI nIu nouIIu
nüchIkuu suuڤumüIn wune numünu
nuutu.
Waraittüshi 3esús
sooڤopünaa tü pa!aakat

੅ShIusu motsopu kuڤI,
ushukunuwuushII nu nIkIfujüInkunu
Jesús yuIujee suuڤujee tü numünukut
soIumüIn tü puIuukut.
17
੅ShIusu
mupu uIpuڤu, süku nnojoIüIn nüntüIn
Jesús nupüIumüIn, oڤotooshII
nuyu suIuڤu tü nuڤunuuInkut
süpüIu uIeڤejuu wuneemüIn suڤutu
tü puIuukut eemüIn tü pueuIo
kunüIIukut Cupefnuum.
18-19
੅ShIusu
süchIkIjee noڤunüIn suIuڤu
tü unuukut muu uku uIppIfuu
kIIómetfo, nupunupujukuIuku joo
wune wuwuI. KutsüInsü muڤI joo
tü puIuukut sütümu. NeڤfukuIuku
jooIuڤu Jesús uIüڤüIuuIn nuchIIfuu
sünuIn wufuIttüIn nIu sooڤopünuu tü
puIuukut. Süku nnojoIüIn nutüjuuIn
nuuڤu sünuIn nIuIn Jesús, mmotshII
nuyu.
20
੅÷Nnojo mmoIüIn jIu. Tuyu
tuyukuI jIڤfuku ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu nIkIfujüInkunu.
21
੅TuIutukuIuku muڤI nuuڤIn
nIkefoIupu Jesús suIuڤu tü unuukut,
je nuntuIuu numukuڤu sotpuڤumüIn tü
puIuukut eemüInjunuIe nuntüIn.
22
੅ShIusu mupu wuneemüIn
kuڤIkut, moڤunüInsut tü wuttukut
suuIII wuyuu chujee wuneejee
suڤutu tü puIuukut eejunuIe nekuuIn
puuIu tü pun nuupukut Jesús
numüIn. Süku nutüjuuIn nuuڤu
sünuIn noڤunüIn nu nIkIfujüInkunu
suIuڤu tü wuneesükut unuu eejutkut
puuIu sotpuڤu tü puIuukut sümuu
nnojoIIn numuuIn Jesús, nnojotsü
nuyuuwutüIn uuڤu jumüIn nukuuIppu
Jesús.
23
੅SüntukuIuku jooIuڤu
wune unuuIfuu chujee suIuڤujee tü
pueuIokut TIbefIus sotpuڤumüIn tü
puIuukut eejutüIe puuIu nuupüIn
chI SenyotkuI unuIuڤut nümüIn
MuIeIwu suuڤu tü punkut sümuu
nIkIfüIn tü wuyuukoIüIfuu.
24
੅Ottu
müsIu tü wuyuukoIüIfuu, sünuIn
nuyuuwutüIn suuڤu sümuu nnojoIIIn
Jesús ooڤuIuku nu nIkIfujüInkunu,
noڤunukuIuku chujee suIuڤu tIu
unuukuIüIfuu CupefnuummüIn
süpüIu nuchujuuInjuchIn nüchIkI
Jesús.
3esús, nia chi pan katakai
atüma soڤu wayuu
25
੅Nuntupu nu wuyuukunu
nünuIn Jesús chuڤuyu Cupefnuum,
numukuIuku nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, ¿joujuchI pIu
untüIn yuumüIn yuu?

੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
Juun੄6
243
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷Tumüsü puuIu jümüIn tü
shIImüInkut: Jüchujuu uchIkIchI neڤe
tuyu süku emIfuIn jIu tutümu süku
tü punkut, nnojotsü sükujeejutüIn
jIyuuwutüIn suuڤu tü tuuڤInfukut
juڤupuIu, tü nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu.
27
੅Nnojo
kuchIIfuuIn juuڤIn tü eküüIü utüjukut
ujuڤIujuwuu, shIu kuchIIfuu juuڤIn
tü eküüIü kutüInjutkut utümu joڤu
wuneepIu nümuu MuIeIwu. ShIu tü
eküüIü tuupeekut jümüIn tuyukuI chI
ShIpuyukuI Wuyuu, süku IuüIuuIn
tuyu süpüIu tIu nütümu chI TushIkuI
MuIeIwu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu wuyuukunu.
28
੅NusukIfukuIuku Jesús:
÷¿Kusu wuuڤInfüInjutku süpüIu
wekefuujüInjutüIn tü nüchekukut
MuIeIwu wupüIeefuu? ÷numukuIuku.
29
੅AsouktüshI Jesús neڤIpujee:
÷Tü nüchekukut MuIeIwu
jüpüIeefuu, shIu jünoujuInjunuIn
tunuIn tuyukuI chI nüjünuIukuI ÷
nümukuIuku numüIn.
30-31
੅NumukuIuku nu wuyuukunu
nümüIn Jesús:
÷Sotüsü wuuڤIn tü ushujünukut
nuchIkI nu wutuushIkunu sümuIwu
puuIu, mukut muyuu: ¨EküshII
nuyu nütümu tü pun chujeejutkut
IIpünuujee", müsü. Ottu müsIu
jooIuڤu, unukuju müIeku puuڤInfüIe
woڤupuIu wune kusu unusü, tü
nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu, muu uku tü uuڤInnukut
puuIu numüIn nu wutuushIkunu
chuڤuyu IsushIIpuڤu sünuIn suupünüIn
wuneepIu numüIn nütümu MuIeIwu
tü pun kunüIIukut ¨muná" münüIn.
MüIeku pIIڤIyutüIe wumüIn sünuIn
shIImüIn pIuIn chI nüjünuIukuI
MuIeIwu, kupüIeefü wuuڤIn tü
pümukut wumüIn ÷numukuIuku
nümüIn Jesús.
32
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Tumüsü puuIu jümüIn tü
shIImüInkut: Tü eküüIü nuupukut
puuIu MoIses numüIn nu
jutuushIkunu, nnojotsü shIuIn tü
pun chujeejutkut IIpünuujee. NIu chI
TushIkuI nümüIwu uupuku jümüIn
tü pun shIImüInsü IIpünuujeejutkut.
33
੅Tü pun nuupukut chI MuIeIwukuI,
nIu chI ushukutukuI chujee
IIpünuujee nümuڤunujee, nIu chI
uupünukuI utümu kutuu oڤu sümüIn
wuyuu süpüshuu ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
34
੅÷EkIfujüIkuIee, puupu
tIu punkut wumüIn wuneepIu
÷ numukuIuku nümüIn Jesús.
35
੅AsouktüshI Jesús:
÷MüshI tuchIkuu: Tuyu chI
pun IIpünuujeejuchIkuI. Muu uku
kutsüIn nuuڤIn nu jutuushIkunu
sütümu tü eküüIü nuupukut MoIses
puuIu numüIn, sümuu nnojoIüIn
jumüsIfüIn je nnojoIüIn mIyuusüIn,
ukuweenIu jIukunu tuIuteefü
juuڤIn müIeku jünoujüIe tunuIn
süku shIIڤIfunujuweefüIn juuڤIn.

੅Akunusuڤu munoujüInyeeIn jIu
tunuIn, muu uku tü tumuyütkut,
muyuushIje jIڤfüIn tuyu.
37
੅Ottu chI
wuyuu eekuI nIڤItuuIn chI TushIkuI
süpüIu nIuInjuchIn tupüshIn,
unoujeechIjuڤu tunuIn. Je sükujee tIu,
nnojoIeechI tuIeejüIn nIu.
38
੅¨AshukutüshI tuyu yuumüIn
chujee IIpünuujee süpüIu
tuuڤInfüInjutüIn tü tuIutukut utümu
nuuڤIn MuIeIwu chI kujünuIukuI
tuyu, nnojotsü shIuIn süpüIu
tü tuIutukut utümu neڤe tuuڤIn
tuyukuI tumüIwu.
39
੅Nnojotsü
nücheküIn MuIeIwu süpüIeefuu
umüIouIInjutüIn touIIu süchIkIjee
ouktuu wuneesükuIjeڤe nuڤukujee
nupüshuu nu nIڤItuukunu süpüIu
Juun੄6
244
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nuyuIn tupüshIn. ShIu nüchekuku
nupüIeefuu tusoڤIfeڤefüInjuteefüIn
nuuڤIn nupüshuu soڤuweenu tü
kuڤI süsuIeetkut oڤu suuInjuIu tü
munoujuInsutkuIüIfuu.
40
੅NücheküIn
chI TushIkuI süpüIeefuu
shIIڤIfunujuuInjutüIn nuuڤIn
nupüshuu nu eekuI nunoujuIn tunuIn
sümuu nuyuuwutüIn tuuڤu sünuIn
tuyuIn chI NüchonkuI MuIeIwu.
Eejeenu nuyu nümuu süpüIu
kuڤIkut süpüshuu, süku shIImüIn
sünuIn tusoڤIfeڤefüInjuteefüIn
nuuڤIn nupüshuu soڤuweenu tü
kuڤI süsuIeetkut oڤu suuInjuIu tü
munoujuInsutkuIüIfuu", nümukuIuku
Jesús numüIn nu wuyuukunu.
41
੅Ottu müshIڤIyu nu IuüIuushII
judíokunu sütümu tüü, noڤttukuIuku
sünuIn mojuIn nunüIkI nümüIn
Jesús, süku ¨Tuyu tuyukuI
chI pun ushukutukuI chujee
IIpünuujee", nümüIchIpuIn numüIn.
42
੅AushujuujIfuushII nuyu sünuIn muu:
÷ShIImüIn sünuIn weڤfuujüIn chI
nüshIkuI je tü nIIkut. ¿NnojoIshI
nIuIn neڤe chI nüchonkuI Jose?
¿JumukuuIpputkuڤu joo tü nümukut
wumüIn sünuIn nüshukutshIn chujee
IIpünuujee nümuڤunujee MuIeIwu?
÷ numukuIuku nu judíokunu.
43
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷JuuڤuIuu suuIIu mojuIn jünüIkI
tumüIn.
44
੅Nupüshuu nu untukunu
tunuInmüIn, tusoڤIfeڤefeenu uuڤIn
soڤuweenu tü kuڤI süsuIeetkut oڤu
suuInjuIu tü munoujuInsutkuIüIfuu.
Ottu chI eekuI nnojoIIn eenukuushIn
nütümu chI TushIkuI kujünuIukuI
tuyu, nnojoIeechI untüIn tunuInmüIn.
45
੅Soto juuڤIn tü ushujünukut puuIu
nütümu wune nünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu nooڤopünuu nu
unteenukunu tunuInmüIn, müsü
muyuu: ¨EkIfujüneefü wuyuu
süpüshuu nütümu MuIeIwu", müsü.
Je jooIuڤu, tumüshII puuIu jIu:
Nupüshuu nu wuyuu kupüIukunu
uuڤIn nünüIkI chI TushIkuI shIIڤIfee
nushutüIn tü nIkIfujukut unuIn,
unteenu nuyu tunuInmüIn.

੅¨NnojoIshI tuyu uküjushIn
jümüIn süchIkI sünuIn nIڤnnüIn chI
TushIkuI sütümu wuyuu. ChI eڤfukuI
chI TushIkuI, tuyu tuyukuI tumüIwu
süku chujeڤewuIIn tuyu nümuڤunujee.
47
੅¨Tumüsü puuIu jümüIn tü
shIImüInkut: ChI wuyuu eekuI
nIڤItuuIn nuuڤIn sünuIn unoujuu
tunuIn, eeڤIfunujuweefü nuuڤIn
süpüIu eeInjuchIn nIu nümuu
MuIeIwu süpüIu kuڤIkut süpüshuu.
48
੅MüshI tuyu tuchIkuu: Tuyuڤu chI
pun kutukuI utümu soڤu wuyuu.
49
੅Muyuusüje nekupüڤüIn nu
jutuushIkunu puuIu sümuIwu tü
eküüIü kunüIIukut 'muná' münüIn
chuڤuyu IsushIIpuڤu, uyutshII ouktüIn
sümuu nnojoIüIn shIIڤIfunujuuIn
nuuڤIn.
50
੅¨Ottu müsIu tü pun chujeejutkut
nümuڤunujee MuIeIwu IIpünuujee,
ushukutüItpu. ChI eekuI nIküIn
shIu, nnojoIeechI umüIouIIn.
51
੅Tuyu
tuyukuI chI pun ushukutukuI
nümuڤunujee MuIeIwu, tuyu chI
kutukuI utümu soڤu wuyuu. ChI eekuI
nIküIn tü punkut, eejeechI nümuu
MuIeIwu süpüIu kuڤIkut süpüshuu.
Tü pun tuushujuukut uchIkI jümuu,
shIu tü teڤIfuku tuupüInjutkut süpüIu
kutüInjutüIn soڤu wuyuu wuInmu",
nümutuuIukuIuku Jesús numüIn nu
judíokunu.
52
੅NuushIchIjuukuIuku nu judíokunu
nümüIn Jesús suuIIIjee tü nümukut
numüIn. NuڤüIüjIfuukuIuku sünuIn
muu:
÷¿JumüshIkuI chIfu wuyuukuI
nuupüInjutkuڤu nIڤIfuku wumüIn
Juun੄6
245
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
süpüIu weküInjutüIn shIu?
÷numukuIuku.
53
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Tumüsü puuIu tü shIImüInkut
jümüIn: MüIeku nnojofuIe jIküIn tü
teڤIfukukut tuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, je müIeku nnojofuIe
jüsüIn tü tushukut, shIImüIn
sünuIn nnojoIeefüIn kutüIn
joڤu.
54
੅Ottu chI eekuI nIküIn
tü teڤIfukukut sümuu nüsüIn tü
tushukut, eeڤIfunujuweefü nuuڤIn
süpüIu eeInjuchIn nIu nümuu
MuIeIwu süpüIu kuڤIkut süpüshuu,
je tusoڤIfeڤefeefü nuuڤIn soڤuweenu
tü kuڤI süsuIeetkut oڤu suuInjuIu
tü munoujuInsutkuIüIfuu.
55
੅Süku
jumüIn, tü teڤIfukukut, shIImüIn
sünuIn eküüIüIn, je tü tushukut,
shIImüIn sünuIn usüüshIn.

੅ChI
eekuI nIküIn tü teڤIfukukut
sümuu nüsüIn tü tushukut,
wunuuwujIfuweefü nuuڤIn tumuu je
eeweechI tuyu wuneepIu nümuu.
57
੅¨AjütünüshI tuyu nütümu
chI TushIkuI, chI kutukuI utümu
soڤu wuyuu, sümuu nuupüIn
tumüIn kutuu oڤu. AkuweechIu
chI wuyuu eekuI nIküIn tü
teڤIfukukut, tuupeechI umüIn nIu
kutuu oڤu.
58
੅TuyukuI, tuyu chI pun
ushukutukuI chujee nümuڤunujee
MuIeIwu. NnojoIshI tuyu müIn uku
suuڤIn tü eküüIü kunüIIukut 'muná'
nekupüڤükut nu jutuushIkunu.
Muyuusüje neküIn shIu, uyutshIڤIyu
ouktüIn nuyu. Ottu chI eekuI
nIküIn tü pun IIpünuujeejutkut,
eejeechI nümuu MuIeIwu süpüIu
kuڤIkut süpüshuu", nümukuIuku
Jesús numüIn.
59
੅ShIuIfujuڤu neڤe nünüIkI Jesús
numüIn nu wuyuukunu chuڤuyu
Cupefnuum suIuڤu tü ekIfujüIeekut
nu judíokunu.
Ooڤu!aasü wainma tü
wayuuko!üirua nuu!ia 3esús
ô0
੅Sütümu tü nümukut
Jesús, sümukuIuku wuInmu tü
wuyuukoIüIfuu wufuIttIfuupüڤükut
nümuu:
÷Nnojotsüsuڤu kupüIeeIn wuuڤIn
tü nümukut wumüIn. NnojoIeefü
wountüIn ÷numukuIuku.
ô1
੅Nütüjuupu suuڤu Jesús
nojuunujee sünuIn mojuIn nunüIkI
nümüIn, nümukuIuku numüIn:
÷¿MojushIIsü jümüIn tü tumukut?
ô2
੅¿ShIu cheje jumeemutüIn jünüIkI
müIeku jIڤfüIe tuyu, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, sünuIn oڤunuu tuchIkuu chuu
IIpünuumüIn eejuchIfe puuIu tuyu?
ô3
੅¨Anukuju jütüjuuIe suuڤu wune
kusu: NnojoIeefü eeڤIfunujuuIn
suuڤIn wune wuyuu sütümu tü kusu
suuڤInfukut neڤe sümüIwu, nIeechI
eeڤIfutuku chI NuuڤInkuI MuIeIwu.
Ottu müshIڤIyu jIukunu, müIeku
kupüfuIe juuڤIn tü pütchI tumukut
jümüIn, uupüneechI jümüIn chI
NuuڤInkuI MuIeIwu kutüInjuchIkuI
utümu joڤu.
ô4
੅EeshII juڤuku eekuI
nnojoIüIn nunoujuIn tunuIn
muyuusüje juupujüIn tunüIkI",
nümukuIuku Jesús numüIn.
Nümüsü tüü süku
nütüjuutüjüIüڤInyu suuڤu puuIu
sünuIn eeIn wuyuu nnojoIüInjutkut
unoujuIn nünuIn je jufuIInjuchIn
chI wuyuu uupüInjuchIkuI nIkII.
ô5
੅NümukuIuku Jesús nüchIkuu:
÷ShIujuڤu tü tumukut puuIu: ChI
wuyuu eekuI nnojoIIn eڤItuuushIn
nütümu chI TushIkuI süpüIu unoujuu
tunuIn, müIchIu nnojoIIn untüIn
tunuInmüIn ÷nümukuIuku numüIn.
ôô
੅SüchIkIjee tIu, ooڤuIuuyuu
müsü wuInmu tü wuyuukoIüIfuu
wufuIttIfuupüڤükunu nümuu.
Juun੄6
246
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
ô7
੅NüsukIfukuIuku Jesús nu
poIookunu pIummüIn nIkIfujüIn:
÷Jumu jIukunu, ¿jumüInjutü
jukuuIppu? ¿OڤuneeshII jIu
tumuڤunujeڤeyu?
ô8
੅NüsouktukuIuku SImón Pedfo
nümüIn Jesús:
÷SenyotkuIee, nnojotsü wuyuu
eekuI müIn uku pIu woڤunüInjuchIkuI
unuInmüIn, süku shIImüIn sünuIn
shIIڤIfunujuuItpuIn wuuڤIn sütümu
pünüIkI süpüIu eeInjunuIn wuyu
wuneepIu nümuu MuIeIwu.
ô9
੅AyutüInjunu wuyu sünuIn unoujuu
pünuIn, süku wutüjuuIn puuڤu sünuIn
pIuIn chI MuuInjuIusuIkuI ujütünukuI
wunuInmüIn nütümu MuIeIwu
÷ nümukuIuku nümüIn Jesús.
70
੅NümukuIuku Jesús:
÷ShIImüIn sünuIn jüneekuushIn
tutümu jüpüshuu, jIukunu poIookunu
pIummüIn. Ottu wuneeshIu
juڤukujee, oonooshI sümuu nünüIkI
chI YoIujuukuI ÷nümukuIuku
numüIn.
71
੅(ChI nuushujuukuI uchIkI
Jesús, nIu Judus chI nüchonkuI
SImón IscufIote. MuyuuInje nIuIn
nupüshI nu poIookunu pIummüIn
uneekuushIkunu nütümu Jesús,
nIuڤu neڤe uupujuchIku nIkII Jesús
mupeenu.)
Oڤunüshi 3esús sünainmüin wane
miڤiraa chaڤaya 3erusa!én
7

1
੅ShIusu süchIkIjee tIu,
mukutüshI Jesús suIuڤu tü
mmukut GuIIIeu sünuIn wufuIttuu
suIuڤupünuu tü pueuIokuIüIfuu.
NnojoIshI uIeڤejeeIn chumüIn
JudeumüIn, süku nuڤutüneeIn
uuڤIn nutümu nu IuüIuuyuu judío
chukunu chuڤuyu.
2
੅Ottu süIüڤüIupu
tü mIڤIfuu kunüIIukut ¨Tü
IumukuIüIfuu" chuڤuyu JefusuIen
nutümu nu judíokunu,
3
੅numukuIuku
nu nImüIIuyuukunu Jesús nümüIn
sünuIn nemeڤefuInpuIuIn nIu:
÷Anukuju puڤunüIe yuujee yuu
chumüIn chuڤuyu JudeumüIn
sünuInmüIn tü mIڤIfuukut süpüIu
neڤfüInjunuIn nu pIkIfujüInkunu
tü kusu puuڤInfukut.
4
੅MüIeku
shIImüInfe sünuIn puuڤInfüIn tü kusu
unusü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu, pIIڤIyutu shIu sümüIn
wuyuu süpüshuu. NnojoIeechI
eڤnnuujünüIn pIu sütümu wuyuu
wuInmu müIeku punujuIujüI tü
puuڤInfukut suuIIu ÷numukuIuku
nümüIn.
5
੅MuyuuInje nuwuIuyuuIn
nuyu, nnojoIshII unoujuIn nünuIn.
ô
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷NnojoyüIIu untüIn tü tukuIIukut
süpüIu oڤunuu chumüIn. Ottu
jIukunu, eeshII süpüIu juڤunüIn
soڤu kuڤI eekuI eeIn neڤe.
7
੅Nnojotsü
kusuIn muuIInjutüIn unuInjee jIu
süpüIu tü wuyuukoIüIfuu suInküIn
mmu. Ottu tuyukuI, kunuInshI nuuڤIn
suuIIIjee tuküjüIn numüIn sünuIn
kuuInjuIuIn tü nuuڤInfukut.
8
੅Juڤunu
jumutu sünuInmüIn tü mIڤIfuukut
chuڤuyu JudeumüIn. NnojoIshI tuyu
oڤunujuchIn jooIuڤu, süku nnojoIIyüIüIn
kettuuIn tukuIIu süpüIu oڤunuu
÷ nümutuuIukuIuku Jesús numüIn.
9
੅MukutukuIuku joo Jesús kojuyu
kuڤI sooڤomüIn yuu suIuڤu tü mmukut
GuIIIeu.
10
੅SüchIkIjee noڤunüIn nu
nImüIIuyuukunu JefusuIenmüIn
sünuInmüIn tü mIڤIfuukut,
oڤunüshI Jesúsyu. NüntukuIuku
chumüIn sujuunujee wuyuu süpüIu
nnojoIInjuchIn nIڤnnüIn sütümu.
11
੅Je
nu IuüIuuyuu judíokunu chuڤuyu
Judeu, nusukujuu uchIkIchI Jesús
sünuIn tü mIڤIfuukut sünuIn:
÷¿JuIushI cheje eefu nIu? ÷sünuIn
numüIn.
Juun੄6 ,੄ 7
247
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
12
੅Ejejefuusü nüchIkI Jesús
wuInmu tü eڤfujüsükuIüIfuu sukuu
tü mIڤIfuukut. ¨AnuIeeshI chI
wuyuukuI", müshII wuneeIfuu. Je tü
wuneeIfuu, ¨NnojoIshI nIu unumIuIn.
AküjüshI nuڤuIuIn sümüIn wuyuu",
müshII.
13
੅NnojoIshI nuushujuuIn
uchIkI Jesús noڤupuIu nu IuüIuuyuu
judíokunu süku mmoIüIn nuyu
neemu.
Nikirajüin 3esús na eڤrajüshiikana
sukua tü miڤiraakat
14
੅Muu uku shIutupünuu tü
mIڤIfuukut, nIkefoIokoIoko
Jesús suIuڤumüIn süpuutIuse tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu süpüIu
ekIfujuu tü wuyuu eڤfujüsükuIüIfuu
sukuu tü mIڤIfuukut.
15
੅Ottu nu
IuüIuuyuu judíokunu, ponusü muڤI
nuuڤIn tü nümukut Jesús numüIn nu
wuyuukunu.
÷¿JumüshI cheje eefu nütüjuuku
suuڤu kusu wuInmu sümuu nnojoIIn
ekIfujuushIn nIu muu uku wuyu?
÷numukuIuku.

੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷Tü tekIfujukut unuIn, nnojotsü
pütchIn tuIeڤefuڤujeejutü neڤe,
nuupujuIu tumüIn chI kujünuIukuI
tuyu.
17
੅ChI wuyuu eekuI nuuڤInfeeIn
tü nüchekukut MuIeIwu nüpüIeefuu,
nütüjuweefü uuڤu tü tekIfujukut
unuIn müIeku nümuڤunujeejutüIe
MuIeIwu ooڤuIuku pütchIfe neڤe
tuIeڤefuڤujeejutü.
18
੅ChI wuyuu
eekuI nIkIfujüIn shIIڤIfee kojuteeIn
nIu sütümu wuyuu, ekIfujüshI
süku pütchI nüIeڤefuڤujeejutü neڤe.
Ottu tuyukuI, ekIfujüshI süpüIu
nIuInjuchIn kojutüIn chI kujünuIukuI
tuyu. Je sükujee tIu, jütüjuweechI
uuڤu tuyu sünuIn shIImüIn tunüIkI
wuneepIu. MüIchIu tuyu nnojoIüIn
uküjuIn uIuwuu.
19
੅Juڤutee uuڤInchI
tuyu süku nnojoIIn toonooIn sümuu
nünüIkI MoIses suuڤIn jümüIn. Ottu
jIukunu, muyuuInje jIuIn uupünüIn
umüIn tü nuIuwutuukut unuIn MoIses,
nnojotsü wuneesüyuukuIje juڤuku
eekuI soonooIn sümuu tü nümukut
jümüIn ÷nümukuIuku Jesús numüIn
nu IuüIuuyuu judíokunu.
20
੅NusouktukuIuku nu wuyuukunu
nupüshuu sümuu pututüIn nuyu
sütümu tü nümukut numüIn:
÷MumuInnutuushI pIu sütümu
kuIeڤefuڤuIn yoIujuu. ¿JufuI chI
oڤuteeku puuڤIn?
21
੅NümukuIuku Jesús numüIn nu
wuyuukunu:
÷Süku tuuڤInfüIn wune kusu unusü
juڤupuIu, tü nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu, mojushIIsü
jümüIn süku tuuڤInfüIn shIu soڤu
sükuIIu eemefuwuu süku uڤyutuwuuIn
shIu suuڤIn jümüIn.
22
੅Ottu jIukunu,
uڤyutuupüڤüshII jIu soڤu sükuIIu
eemefuwuu sünuIn jIڤyotooIn nütu
chI jüchonkuI süpüIu joonooIn sümuu
tü nuIuwutuukut unuIn MoIses. (Ottu
nu uIuwutuukunu sünuIn, nuyu
nu jIkIIshIIkunu nüpüIupünuu
MoIses.)
23
੅Suuڤu jIڤyotooIn nutu nu
jüchooInkunu soڤu sükuIIu eemefuwuu
süpüIu kefuuInjutüIn jütümu tü
nuIuwutuukut unuIn MoIses, ¿jumukuڤu
jIu jushIchIkuڤu tumüIn suuڤu teIyujüIn
wune uyuuIshI soڤu sükuIIu eemefuwuu
süpüIu unuInjuchIn nIu?
24
੅MüIeku
jüIüjüIe juuڤIn tü tuuڤInfukut soڤu
kuڤIkut tIu, jIyuuwuteechI uuڤu tuyu
sünuIn IotüIn tukuuIppu je nnojoIeenu
jIu uyutüIn sünuIn uyoujoo tuyu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
Aküjüshi 3esús sünain ajütüüshin
nia nütüma Ma!eiwa
25
੅NuushujuujIfuukuIuku
nooڤopünuu Jesús wuneeIfuu wuyuu
Juun੄7
248
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
kepIushII JefusuIen sünuIn numüIn
muyuu:
÷Atuk, shIImüIn sünuIn nIuIn chI
noڤuteekuI uuڤIn nu IuüIuuyuukunu.

੅¿JumüshII koڤutukuڤu nuyu
jooIuڤu wunuu sümuu nuushujuuIn
suڤupuIu tü wuyuukoIüIfuu?
¿NuyuuwututuuIchIpuIe uuڤu sünuIn
nIuIn chI CfIstokuI unüIIu, chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu?
27
੅Ottu
suuڤIn wumüIn, nüntupu CfIsto,
nnojoIeefü utüjuunüIn uuڤu sünuIn
juIujeڤewuIIn nIu. Ottu chII, wutüjuu
uuڤut sünuIn juIujeڤewuIIn ÷müsü tü
wuyuukoIüIfuu.
28
੅Ottu müshIu Jesús, wunuu
sümuu nIkIfujüIn tü wuyuukoIüIfuu
yuu suIuڤu tü süpuutIusekut
tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu,
nuwoottuukuIuku sünuIn muu:
÷JIڤfuujuyuuIn tuyu juuڤInfuڤu,
jütüjuuyuu uuڤuchI tuyu juuڤInfuڤu
sümuu juIujeڤewuIIn tuyu. Ottu
untüshIwuIuIn tuyu süku tuuڤIn neڤe
tumüIwu. AjütüüshI tuyu nütümu
MuIeIwu chI nnojoIkuI jIڤfuujüIn.
Je punsuusü nünüIkI wuneepIu.
29
੅TeڤfuujüIn nIu süku chujeejuchIn
tuyu nümuڤunujee je süku
nuIuwunuujuIuIn tuyu ÷nümukuIuku
Jesús sümüIn tü wuyuukoIüIfuu.
30
੅NufütkuukuIuku jooIuڤu wune
IuüIuuyuu judíokunu nünuInmüIn
Jesús süpüIu nutuڤüIüInjuchIn
nIu suuIIIjee tü nümukut sünuIn
chujeejuchIn nümuڤunujee
MuIeIwu. MuyuushIIje nutuڤüIeeIn
nIu, nnojoIshI nountüIn neڤItuuIn
nujupü nünuIn. Süku jumüIn,
nnojoIIyüIIu kettuuIn nükuIIu
Jesús süpüIu utuڤünnuu.
31
੅Ottu
suڤuku tü wuyuukoIüIfuu, eesü
wuyuu wuInmu eekuI sünoujuIn
nünuIn Jesús sünuIn nIuIn CfIstoIn,
chI NüneekujuIukuI MuIeIwu.
AushujuujIfuushII nuyu sünuIn müIn
muyuu:
÷Je suushIn tü ekIfujünupüڤükut
unuIn wuyu nüchIkI chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu,
nuuڤInfeefü wuInmu kusu unusü
nüntupu, tü nütüjukut upüIeefuu
MuIeIwu nümüIwu. Je jooIuڤu, süku
weڤfüIn Jesús sünuIn nuuڤInfüIn tIu,
wunoujuItpu sünuIn nIuIn CfIstoIn
÷numukuIuku.
32
੅NuupukuIuku nu fufIseokunu
sünüIkI tü wuyuukoIüIfuu sünuIn
nejejefuuIn nüchIkI Jesús. Nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nu fufIseokunu, nujütukuIuku
nünuInmüIn Jesús wuneeIfuu
susufuIuutseIfuu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu süpüIu nutuڤüIüInjuchIn
nIu.
33
੅Je nuntupu nünuInmüIn Jesús,
nuupüIn nünüIkI sünuIn nIkIfujüIn
tü wuyuukoIüIfuu sünuIn muu
sümüIn:
÷YuujeechI tuyu jümuu soڤu puIIt
kuڤI neڤe. Je süchIkIjee, oڤuneechI
tuyu eemüIn chI kujünuIukuI tuyu.
34
੅JüchujuweechI uchIkI tuyu, ottu
nnojoIeechI jüntüIn unuIn tuyu.
NnojoIeefü juuntüIn oڤunuu chumüIn
eemüInjuchIfe tuyu.
35
੅AushujuujIfuushII jooIuڤu nu
IuüIuuyuu judíokunu sünuIn muu:
÷¿JuIuwuI cheje oڤunüIn
jooIuڤu chII, nnojoIInjuchIkuڤu
wuntüIn nünuIn nuushIn?
¿ChuInjuIttuuIe eefu nuڤukumüIn
nu wupüshI kepIukunu suڤuku
tü wuyuukoIüIfuu gfIegokut
unüIIu, süpüIu nIkIfujüInjunuIn nu
gfIegokunu?

੅¿JumuIuڤut cheje
eefu nünüIkI nümukuIuku wumüIn:
¨JüchujuweechI uchIkI tuyu, ottu
nnojoIeechI jüntüIn unuIn tuyu"? ¿Je
jumuIuڤut nütümu tü ¨NnojoIIIyüIIu
Juun੄7
249
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
juuntüIn oڤunuu chumüIn eejeechIfe
tuyu" nümukut?
Aashajaashi 3esús süchiki wane
wüin kata atümat soڤu wayuu
37
੅Je soڤu tü kuڤI sujuڤIujuukut oڤu
tü mIڤIfuukut, tü kuڤI uIunuڤuIeekut
sünuIn unuIn, nüshuڤwuIuukuIuku
Jesús sünuIn muu sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu emetut:
÷ChI eekuI münyuusüIn, unushI
nüntüIe tunuInmüIn nüsuIwu,
38
੅muu uku tü ushujünukut suIuڤu tü
nüchIkImuujutkut MuIeIwu mukut:
¨ChI eekuI nünoujuIn tunuIn, meefü
uku süpufuIukuI wüIn suIuڤu nuuڤIn,
tü kutukut utümu soڤu wuyuu"
÷ nümukuIuku Jesús.
39
੅Tü wüIn nümukut Jesús, nIu chI
NuuڤInkuI MuIeIwu uupüneechIkuI
numüIn nu eekuI nunoujuIn nünuIn.
MuupujuyüIIu nIu süku nnojoIIyüIIn
uyuIennüIn Jesús IIpünuumüIn
nünuInmüIn chI MuIeIwukuI.
40
੅ShIusu suڤuIuku tü eڤfujüsükut
sükuu tü mIڤIfuukut suupupu nünüIkI
Jesús, müshII yuu: ¨ShIImuIn sümuu
nIuIn chI NünüIkImuujuchIkuI
MuIeIwu ujütünujuchIkuI soڤuweenu
wune kuڤI suڤukumüIn wuyuu".
41
੅Ottu sünüIkI wuneeIfuu:
÷NIu chI CfIstokuI unüIIu, chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu ÷müshII.
Ottu wuneeIfuu:
÷¿ChujeڤewuIInjuchIku joo chI
CfIstokuI GuIIIeujee? Nnojottuu.
42
੅SuushIn tü nüchIkImuujutkut
MuIeIwu, nIuInjuchI wune
nuuڤuIIwoڤu DuvId, je
chujeڤewuIInjuchI BeIenjee
eejechInkuIe kepIuIn DuvId
÷sümukuIuku.
43
੅NnojotkuIuku wunuuwuIn suuڤIn
tü wuyuukoIüIfuu nooڤopünuu
Jesús.
44
੅MuyuuInje nutuڤüIeeIn
nIu wuneeIfuu, nnojotsü nountüIn
neڤItuuIn nujupü nünuIn.
Meeڤerapa!ashii na eekai kapü!ain
naaڤin tü nümakat 3esús
45
੅NuIeڤejukuIuku joo
nu susufuIuutsekunu tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu eemüIn
nu IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee
nu sucefdote judíokunu ooڤuIuku
nu fufIseokunu. NusukInnukuIuku
nutümu:
÷¿JumüshI nnojoIkuڤu jüntIfüIn
nIu yuumüIn?

੅NusouktukuIuku nu sufuIuutkunu
numüIn:
÷SuuڤIn wumüIn, nnojotsü wuyuu
eekuI kemeڤefIuIn muڤI sünüIkI muu
uku nIukuI.
47
੅NumukuIuku joo nu IuüIuushII
judíokunu numüIn sünuIn
nemeڤefuInpuIuIn nuyu:
÷¿KupüIuItpu juuڤIn jIukunuyu
joo tü uIuwuu uküjünukut nütümu?
48-49
੅Ottu wuڤuku wuyukunu nu
IuüIuuyuushII judíokunu ooڤuIuku
nu fufIseokunu, nnojotsü eeIn
eekuI sünoujuIn nünuIn. Je müIeku
sünoujüIe nünuIn tü wuttukut
suuIII wuyuu, nnojotsü jumujutüIn
wumüIn. MutüjuuInsuIII nuyu suuڤu
tü nuIuwutuukut unuIn MoIses
÷numukuIuku.
50
੅Wunuu sümuu nuushujuujIfuuIn
nu IuüIuushIIkunu, nüsouktukuIuku
joo wuneeshIu fufIseo chI kunüIIukuI
NIcodemo, chI untukuI puuIu
nünuInmüIn Jesús:
51
੅÷SuushIn tü nuIuwutuukut
unuIn wuyu MoIses, nnojotsü unuIn
müIeku weڤItuuIe wune wuyuu
süpüIu süsuIuInjuchIn nuuInjuIu
süpüIupünuu suupünüIn nünüIkI
nuuڤujIfuu ÷nümukuIuku NIcodemo
numüIn nu nüpüshIkunu.
Juun੄7
250
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
52
੅NusouktukuIuku nümüIn:
÷¿GuIIIeujeڤewuIjuڤu jooIuڤu
pIu? MüIeku puushujeڤefüIe
tü nüchIkImuujutkut MuIeIwu,
pIyuuwuteefü uuڤu sünuIn
nnojoIIn GuIIIeujeڤewuIInjuchIn
wune nünüIkImuujuchI MuIeIwu
÷ numukuIuku nümüIn.
53
੅SüchIkIjee tIu, noڤunukuIuku
nupüshuu nepIuIuڤumüIn.
Antinnüsü wane jierü kaainjarat
nünainmüin 3esús
8

1
੅OڤunüshI Jesús suuڤumüIn
wune wutuI kunüIIusü
OIIvos süڤütpuڤusü JefusuIen.
2
੅Je shIusu mupu wuttuڤu muuIü
wuneemüIn kuڤIkut, uIeڤejuushI
nIu JefusuIenmüIn suIuڤumüIn
süpuutIuse tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu. NüIkkuIuukuIuku süpüIu
nIkIfujüInjutüIn tü wuyuukoIüIfuu
eekuI süntüIn nünuInmüIn.
3
੅Ottu
nu kufuIouktumuujunukunu je nu
fufIseokunu, nuntItkuIuku joo wune
jIefü nünuInmüIn Jesús. NutuڤüIüIn
shIu süku sümuڤüjuuIn nümuu wune
wuyuu nnojoIkuI suڤwuyuuseIn.
NuntIfüIn shIu suڤupuIu wuyuu
süpüshuu
4
੅sümuu numüIn nümüIn
Jesús:
÷EkIfujüIkuIee, untünu uuڤuIu
jIetkut tüü sünuIn umuڤüjuwuu
nümuu wune wuyuu nnojoIkuI
suڤwuyuuseIn.
5
੅Je suushIn tü
nüshujukut MoIses, ouktüInjutü
süku uڤInuڤuIuushIn süku Ipu wuyuu
eekuI suuڤInfüIn mukut uku tüü.
¿JumüInjuڤu eefu pünüIkI sooڤopünuu
tüü? ÷numukuIuku.
ô
੅Müsü nunüIkI nümüIn
shIIڤIfee nIweetIfüIn wune pütchI
kusuIujunuInjutkut nümüIn nutümu.
Ottu Jesús, ejepüIuushI sünuIn
ushujuu süku nujupü sünuIn tü
mmukut.
7
੅Je suuڤu musütuujuIn
nuyu sünuIn usukIfuu nIu,
nüshuڤwuIuukuIuku sünuIn nümüIn
wune pütchI numüIn:
÷ChI eekuI muuInjuIuIn yuu juڤuku,
unushI nIuIe puIujuchIn sünuIn uڤItuu
÷nümukuIuku numüIn.
8
੅NejepüIuukuIuku Jesús nüchIkuu
sünuIn ushujuu süku nujupü
sünuIn tü mmukut.
9
੅Sütümu tü
nümukut Jesús, oڤunuyuu müshII
nuyu wuneڤewuI nukuu sünuIn
nuyuIn oڤunüIn puIujunuIeڤeyu nu
uIutüInukunu ouyuse. Je noڤunupu
nupüshuu, nIuڤuIu neڤe upütüüku
Jesús sümuu tü jIetkut yuu
shuڤwutüIn nüڤütpuڤu.
10
੅AshuڤwuIuu
müshIu Jesús sünuIn nümüIn
sümüIn:
÷¿JuIukuuIshII jooIuڤu nu wuyuu
uupüInjunuku pIkII? ÷nümukuIuku
sümüIn.
11
੅÷EkIfujüIkuIee, nnojotsü
jufuIüIn ÷sümukuIuku.
÷Akuujuu tuyukuI, nnojoIüInjutü
pIu tuupüIn ekII. Anukuju puڤunüIe.
Ottu jooIuڤu, puuڤuIuu pümutu suuIIu
kuuInjuIuu ÷nümukuIuku Jesús
sümüIn.
Nnojotsü kapü!ain naaڤin
na fariseokana
WQLNLUDMDNDWDQDLQ-HV~V
12
੅SüchIkIjee tIu, nuushujuukuIuku
Jesús nüchIkuu sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu sünuIn muu sümüIn:
÷MüshIfee uku tuyu suuڤIn wune
unukIu, süku shIyuuwutüInjutüIn
suuڤu tü shIImüInkut wuyuu
tutümu. ChI eekuI tumuweeIn,
eeڤIfunujuweefü nuuڤIn tutümu
müIeku nIڤItuuIe nuuڤIn sünuIn
unoujuu tü shIImüIn tekIfujukut
unuIn nIu. Je müIchIu nIu nnojoIIn
Juun੄7 ,੄ 8
251
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wufuIttüIn sümuu pIyuushI ottu
muuڤuwuu suuIIu tü shIImüInkut ÷
nümukuIuku Jesús numüIn.
13
੅NufütkuutuuIukuIuku joo nu
fufIseokunu nuchIkuu nünuInmüIn
Jesús süpüIu numujuuInjunuIn
nümüIn:
÷Suuڤu pIuIn neڤe uküjIfuuIn
püchIkI, muuwuInsut tü pümukut
wumüIn ÷numukuIuku.
14
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn
nu fufIseokunu:
÷MuyuuInje tuküjIfuuIn tuchIkI,
punsuusü tü tumukut, süku tutüjuuIn
suuڤu sümuu juIujeڤewuIIn tuyu
ottu juIumüInjuchIn tuyu. AIuڤujusu
jIukunu, nnojotsü jütüjuuIn uuڤu
sümuu juIujeڤewuIIn tuyu je sümuu
juIumüInjuchIn tuyu.
15
੅JIyoujüIn
tuyu süku neڤe tü jüIüjukut suuڤIn
wuyuu. Ottu tuyukuI, nnojoIshI
untüshIn süpüIu kusuIujunuIn tutümu
sümüIn suuInjuIu wuyuu.

੅Ottu
müIeku süsufuIe shIu suuInjuIu
tutümu, Iotüsü muڤI tü tumukut, süku
nnojoIIn tumüIwuIn tuyu. EeshI chI
TushIkuI tumuu, chI kujünuIukuI
tuyu.
17
੅SuushIn tü nüshujukut MoIses
jüpüIu, müIeku wunuuwuIe nuküjuIu
pIumushII wuyuu sooڤopünuu
nukuuIppu wune wuyuu, punsuusü
tIu.
18
੅Akuujuu müIeku tuküjIfuuIe
tuchIkI, punsuusü shIu süku
wunuuwuIn sümuu tü nüküjukut
tuchIkI chI TushIkuI, chI kujünuIukuI
tuyu. Je sükujee tIu, unukuju müIeku
kupüfuIe juuڤIn shIu ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.
19
੅NusukIfutuuIukuIuku Jesús nu
fufIseokunu:
÷¿JuIukuڤu joo chI püshIkuI
puushIn?
NüsouktukuIuku numüIn:
÷NnojoIshI jIڤfuujüIn tuyu, je
nnojoIshI jIڤfuujüIn chI TushIkuڤIyu.
MüIeku shIImüInfeje jIڤfuujüIn
tuyu, jIڤfuujüInje wunuu tumuu chI
TushIkuI ÷nümukuIuku numüIn.
20
੅Nümüsü tüü wunuu
sümuu nIkIfujüIn yuu suIuڤu tü
uڤwuujüIeekut süڤütpuڤu eefe
shIڤItuunüIn tü neefü usüIujünukut.
MuyuuInje eejunuIn suڤuku tü
uupujüsükuIüIfuu nünüIkI wune
kuڤüfüIukunu nIu, nnojoIshI
utuڤünnüIn nutümu süku nnojoyüIüIn
kefuuIn nükuIIu.
Na !aü!aayuu judíokana
mayaawatüinsa!ii saaڤu
WQPDNDW-HV~VQDPLQ
21
੅SüchIkIjee tIu, uushujuushI Jesús
nüchIkuu sümüIn tü wuyuukoIüIfuu
yuu suIuڤu tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu
sünuIn nümüIn muyuu:
÷OڤuneechI tuyu juuIIu mupeenu.
JuڤItukuje jüchujuuwuIuInje tuchIkI,
nnojoIeefü juuntüIn oڤunuu chuu
eemüInjuchIfe tuyu. Oukteenu jIu
sümuu juuInjuIu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
22
੅Ottu nu IuüIuuyuu judíokunu,
nuushujuujIfuukuIuku sünuIn muu:
÷¿JumuIuڤut tü nümukut:
¨NnojoIeefü juuntüIn oڤunuu
chuu eemüInjuchIfe tuyu"?
OڤunIfuushIjuIttuuIe eefu nuuڤIn
÷numukuIuku.
23
੅AyutshI Jesús sünuIn yootüIn
numuu nu wuyuukunu sünuIn
nümüIn muyuu:
÷JIukunu, yuujeڤewuIII mmoIuڤu
suڤuku wuyuu. Ottu tuyukuI,
chujeڤewuI IIpünuujee. NnojoIshI
tuyu yuujeڤewuIIn suڤuku wuyuu.
24
੅TuküjuItpu jümüIn sünuIn
oukteenuIn jIu sümuu juuInjuIu.
MüIeku nnojofüIe kupüIuIn juuڤIn tü
tumukut sünuIn tuyuIn tuyukuI chI
Juun੄8
252
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tuküjukuI uchIkI, shIImuIn sünuIn
oukteenuIn jIu sümuu juuInjuIu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
25
੅÷¿JufuIkuI pIuwuI?
÷ numukuIuku nümüIn.
NüsouktukuIuku Jesús:
÷TuküjutüjüIIu tuntuIwuڤuyu
juڤukumüIn sünuIn jufuIIn tuyu. Je
tumüshII jIu jüchIkuu: Tuyu tuyukuI
chI tuküjukuI uchIkI.

੅Isusü wuInmu
tü kusu tumüInjutkut jümüIn sünuIn
tuyoujüIn jIu suuIIIjee jIyouktüIn
tunüIkI. Ottu tü tuküjukut jümüIn
jIukunu suInküIn mmukut, shIu
neڤe tü nüküjuIukut tumüIn chI
kujünuIukuI tuyu, süku punsuuIn
wuneepIu tü nümukut tumüIn
÷ nümukuIuku numüIn.
27
੅Sükujee nnojoIüIn nuyuuwutüIn
suuڤu sünuIn nIuIn nüküjüIn uchIkI
chI NüshIkuI numüIn,
28
੅nümukuIuku
Jesús numüIn:
÷Je soڤuweenu tü kuڤI
jükuchefeechIkut oڤu tuyu IIpünuu,
tuyukuI chI ShIpuyukuI Wuyuu,
jütüjuweechI uuڤu tuyu sünuIn tuyuIn
tuyukuI chI tuküjupüڤükuI uchIkI
je sümuu nnojoIüIn tuIuüIuujuIn
tumüIwu sünuIn uuڤInfuu tü kusu
unusü tuuڤInfukut. Tü tumukut
jümüIn, shIu tü pütchI nuupujuIukut
tumüIn chI TushIkuI.
29
੅Ottu chI
TushIkuI, chI kujünuIukuI tuyu,
tumuushI wuneepIu. NnojoIshI
nuuڤuIuuIn tuyu tumüIwu, süku
tuuڤInfüIn weInshI tü kusu tuIutukut
utümu nuuڤIn ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
30
੅Je wuInmu tü wuyuu
uupujüsükuIüIfuu nünüIkI Jesús,
kupüIusü nuuڤIn tü nüküjukut
numüIn sümuu nunoujuIn nünuIn.
31
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷MüIeku joonooIe sümuu tunüIkI
wuneepIu, shIImüInshuunu jIuIn
tekIfujüIn.
32
੅Je jIyuuwuteefü uuڤu tü
shIImuInkut süpüIu jujuIttüInjunuIn
sütümu suuIIu uchepchIuu
÷ nümukuIuku numüIn.
Aڤü!üjaashii na !aü!aayuukana
nümaa 3esús
33
੅Ottu nu IuüIuuyuu judíokunu,
nusouktukuIuku nümüIn Jesús
sünuIn muu:
÷Wuyukunu, nuuڤuIIwoڤu Abfuhum.
NnojoIIIshII wuyu süchepchIuujüIn
wuyuu. ¿JumuIuڤujuڤu joo tüfu
¨jIyuڤIuuIwu suuIIu uchepchIee"
pümukut wumüIn?
34
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
ChI wuyuu eekuI kuuInjuIuIn,
süchepchIushI kuuInjuIuu.
35
੅Soto
juuڤIn tüü: Wune wuyuu uchepchIee,
nnojoIshI kusuIn nünuIn chI
kuchepchIukuI. AIuڤujusu wune
nüchon, nIu kusuku nünuIn
wuneepIu.

੅MüIeku nujuIttIfüIe
jIu chI NüchonkuI MuIeIwu,
shIImüIn sünuIn tuushIInupuIn jIu.
NnojoIIInupu jIu müInyu uku wune
uchepchIee. MüInupu uku wune
uchonIu.
37
੅Tutüjuu uuڤunu jIu sümuu
nuuڤuIIwoڤuIn Abfuhum. Ottu suuڤu
nnojoIüIn kupüIuIn juuڤIn tunüIkI,
juڤutee uuڤInchI tuyu.
38
੅Tuküju
uchIkIt jümüIn tü nIIڤIyutukut chI
TushIkuI tumüIn. Ottu tü juuڤInfukut,
shIu tü nüküjukut uchIkI jümüIn
chI jüshIkuI ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu IuüIuuyuu judíokunu.
39
੅÷ChI wushIkuI, nIu Abfuhum,
chI kooڤuIIwoڤukuI wuyu
÷ numukuIuku nümüIn.
NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷MüIeku shIImüInfeje nüchooIn
jIu Abfuhum, juuڤInfüInje tü kusu
unusü nuuڤInfupüڤükut.
40
੅Akuujusu
jIu, juڤutee uuڤInchI tuyu muyuuInje
Juun੄8
253
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tuküjüIn jümüIn tü shIImuIn
uküjünukut tumüIn nütümu
MuIeIwu. Nnojotsü nuuڤInfüIn
Abfuhum kusu eekuI müIn uku
tIu, tü juuڤInfukut jIukunu muuڤuIu
yuu.
41
੅ShIu jüshutuku neڤe tü kusu
nuuڤInfukut chI jüshIkuI jüpüIeefuu
÷nümukuIuku numüIn.
÷NnojoIshII wuyu müIn uku
suuڤIn tepIchI ujunuIuu. WeڤfuujüIn
chI WushIkuI, nIu chI MuIeIwukuI
nümüIwu ÷numukuIuku nümüIn.
Nüchooinkana chi sü!aü!akai yo!ujaa
42
੅NümukuIuku Jesús numüIn nu
IuüIuuyuu judíokunu:
÷MüIeku shIImüInfeje nIuIn jüshIn
MuIeIwu, uIshIje tuyu jüpüIu süku
chujeڤewuIIn tuyu nümuڤunujee
MuIeIwu. NIuڤuyu kujünuIuku
tuyu, nnojoIshI untüshIn neڤe tuyu
juڤukumüIn süku tuuڤIn tumüIwu.
43
੅Nnojotsü jIyuuwutüIn uuڤu tü
tuküjukut uchIkI jümüIn, süku
nnojoIüIn kupüIuIn juuڤIn tunüIkI.
44
੅ShIu juuڤInfeeku muڤI tü kusu
mojusü nüchekukut jüpüIeefuu
chI süIuüIukuI yoIujuu, süku nIuIn
shIImüIn jüshIn. NIu oڤttutüjüIkujuڤu
sünuIn uwomuyuwuu sümuIwu puuIu
je uyutuyüIjuڤu nIu muuڤuIu yuu
sünuIn. NIu kunuInjeejuchIkuڤuyu
tü uIuwuukut. NIyouktüIn tü
shIImüInkut, shIu jüIüjuku nuuڤIn
tü uIuwuukut wuneepIu.
45
੅Akuujuu
jIukunu, nnojotsü joonooIn umuu
tü tumukut jümüIn süku shIuIn tü
shIImüInkut.

੅Nnojotsü süpüIu
¨wuyuu kuuInjufuI pIu" jümüInjutüIn
tumüIn. TuküjuIn wuneepIu tü
shIImüInkut jümüIn, ¿jumüsü
nnojotkuڤu kupüIuIn juuڤIn shIu?
47
੅Nu
eekuI nüpüshIn MuIeIwu, kupüIusü
nuuڤIn nünüIkI. Ottu jIukunu,
nnojotkuڤu kupüIuIn juuڤIn nünüIkI
sükujeejutü nnojoIIIn nüpüshIn jIu
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
Naashin 3esús, nia Ma!eiwa nüshika
48
੅NusouktukuIuku nu IuüIuuyuu
judíokunu sünuIn mojuIuڤuIüIn
nunüIkI nümüIn Jesús:
÷Iotüsü tü wumukut püchIkI
sünuIn ¨SumufIujeڤewuI pIu je
kuIeڤefuڤushI pIu yoIujuu" wumüIn
pümüIn.
49
੅NümukuIuku Jesús numüIn:
÷NnojoIshI tuyu kuIeڤefuڤushIn
yoIujuu. NIu kojutku neڤe tutümu
TushI. Ottu tuyukuI jütümu, mojutsuI.
50
੅NnojoIshI tuyuIn keeڤIfeeIn uuڤIn
kojutuu sütümu wuyuu. NIu chI
TushIkuI MuIeIwu keeڤIfeeku uuڤIn
kojutüInjuchIn tuyu utümuu, süku
nIuIn kuneekujuIuIn tuyu süpüIu.
51
੅ShIImuInkuIuku muڤI tü tumukut
jümüIn jooIuڤu: ChI wuyuu eekuI
noonooIn sümuu tunüIkI, nnojoIeechI
eڤfüIn ouktuu ÷nümukuIuku.
52
੅NusouktukuIuku nu IuüIuuyuu
judíokunu nümüIn:
÷PIڤfu müsüjeڤe, shIu wumukujuڤu
pümüIn sünuIn shIImüIn
kuIeڤefuڤuIn pIu yoIujuu. Abfuhum,
ouktüshI ooڤuIuku nupüshuu nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu.
¿JumukuuIppuIujuڤu joo pünüIkI
¨ChI wuyuu eekuI noonooIn sümuu
tunüIkI, nnojoIeechI eڤfüIn ouktuu"
pümukuIuku wumüIn?
53
੅Abfuhum,
ouktüshI ooڤuIuku nupüshuu nu
nünüIkImuujunukunu MuIeIwu.
¿PIutuuIe muڤI uIunuڤuIeeIn sünuIn
mIyoڤuwuu nouIIu? ¿JufuIkuI pIu
suuڤIn pümüIn? ÷numukuIuku
nümüIn Jesús.
54
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷MüIeku ¨wuyuu unumIu tuyu"
tumüIe neڤe, mutüjuujuڤu uuڤuIu
müIeku shIImüInfe je müIeku
Juun੄8
254
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
uIuwuuIeIn. NIu uڤwuujuku tuyu
chI TushIkuI, chI JümuIeIwusekuI
juujüIn,
55
੅chI juڤwuutuukuI uIuڤu
sümuu nnojoIIn jIڤfuujüIn nIu. AIuڤusu
tuyukuI, teڤfuujüIn. MüIeku ¨nnojoIshI
teڤfuujüIn" tumüIe, meechI uku tuyu
jIukunu uküjukunu uIuwuu. ShIImüIn
sünuIn teڤfuujüIn nIu je toonooIn
wuneepIu sümuu nünüIkI.

੅Ottu
müshIu chI jutuushIkuI Abfuhum,
tuIutüshInku muڤI süku nütüjuuIn
suuڤu sünuIn tuntujuchIn soڤuweenu
wune kuڤI. TuIutüsü muڤI nuuڤIn
süku nütüjuuIn suuڤu tü kusu unusü
tuuڤInfujutkut tuntupu suڤukumüIn
wuyuu ÷nümukuIuku Jesús numüIn.
57
੅NumukuIuku nu IuüIuuyuu
judíokunu nümüIn Jesús:
÷¿JumukuuIppuI süpüIu
pIڤfüInjuchIn Abfuhum mutuushIkuI
kukuIIuIchIkuI nIu ouktüIn? Ottu
pIukuI, eeyuu neڤe püsuڤwujüIfüIn
juڤfuIIn shIkII juyu puuyuse.
58
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷ShIImüIn tü tumukut jümüIn:
EetüjüڤIyu tuyu nnojoIIwuڤuyu
jemeIIn Abfuhum ÷nümukuIuku
numüIn süku nütüjuuIn suuڤu sünuIn
nIuIn MuIeIwuIn.
59
੅Nuyusu nuyukunu, nuupuukuIuku
Ipu süpüIu nuڤInuڤuIüInjuchIn nIu
suuIII tü nümukut numüIn sünuIn
nIuIn MuIeIwuIn nuujüIn. Ottu Jesús,
nujuIttuukuIuku nujuunu suIuڤujee tü
uڤwuujüIeekut MuIeIwu.
Anashi wane wayuu
moڤusai nütüma 3esús
9

1
੅SüchIkIjee nujuIttüIn Jesús
suIuڤujee tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu, uwufuIIjuushI nIu numuu
nu nIkIfujüInkunu. NIڤfukuIuku wune
wuyuu moڤusuI, jemeIshItüjüڤIyu
sümuu moڤuIn.
2
੅NusukIfukuIuku nu
nIkIfujüInkunu:
÷EkIfujüIkuIee, ¿jumüshI
jemeIkuڤu nIu sümuu moڤuIn?
¿SuuIIIjeejuchI nuuInjuIu, nuyutuupu
kuuInjuIoڤuIn nu kuchoInkunu?
÷numukuIuku.
3
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷NnojoIshI suuIIIjeejuchIn
nuuInjuIu je suuIIIjeejuchIn nuuInjuIu
nu kuchoInkunu. ShIu neڤe süpüIu
shIڤfüInjutüIn wuyuu wuInmu tü
kusu unusü nuuڤInfeekut MuIeIwu
nüku.
4
੅Je sümuڤInfuڤu kutüIn woڤu,
unukuju müIeku wuڤyutuuIe nümüIn
chI MuIeIwukuI kujünuIukuI tuyu.
Ouktupu wuyu, ¿jumutuuIeenu
süpüIu wuڤyutuuInjunuIn nümüIn?
5
੅Sükujee tüü, sümuڤInfuڤu yuuIn
tuyu suڤuku wuyuu, müshI uku
tuyu suuڤIn wune unukIu, süku
shIyuuwutüInjutüIn tutümu wuyuu
suuڤu tü shIImüInkut ÷nümukuIuku
numüIn.
ô
੅Kettuupu nünüIkI Jesús numüIn
nu nIkIfujüInkunu, nejetukuIuku
mmoIuڤu süpüIu nuuInjuIn wune
pootshI. NushuIefukuIuku shIu suuڤu
noڤu chI moڤusuIkuI sümuu nümüIn
nümüIn:
7
੅÷Puڤunu eemüIn tü unuu
oڤoojüIeekut SIIoekut sünüIIu
puڤIojooIwu tü poڤukot chumüIn
÷ müshI nümüIn.
Je chI moڤusuIkuI, nuڤunukuIuku
chumüIn chuڤuyu süpüIu
nuڤIojooInjutüIn tü noڤukot.
NüIeڤejukuIuku nIpIuIuڤumüIn sümuu
koڤuIn nIu. (Ottu tü pütchI ¨SIIoe"
mukut, ¨AjütüüshI" muIuڤut.)
8
੅Je shIusu sümukuIuku tü
wuyuukoIüIfuu eekuI kepIuIn
nüڤütpünuu je eekuI shIڤfupüڤüIn nIu
sünuIn ujuIIjuu:
÷Atuk, ¿nnojoIshI nIuIn chI
moڤusuI joyotopüڤükuI sünuIn
ujuIIjuu suIuڤu wopu chIfu?
Juun੄8 ,੄ 9
255
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
9
੅÷Aunee, nIuڤuyu chIfu
÷ mutuuIusü wuneeIfuu.
Ottu wuneeIfuu:
÷NnojoIttuushI nIuIn, mutuushI
uku nuuڤIn neڤe ÷müshII.
Ottu chI moڤupüڤükuI:
÷TuyuIchIjuڤuyu chI ujuIIjupüڤükuI,
chI jIڤfupüڤükuI puuIuInku ÷müshI
nIu numüIn.
10
੅NusukIfukuIuku nIu nu
wuyuukunu:
÷¿Jumüsü pukuuIppu süpüIu
koڤuInjuchIn pIu?
11
੅NüsouktukuIuku numüIn:
÷ChI wuyuu JesúskuI unüIIu,
nuuInjüIn wune pootshI je
nushuIetkuIuku shIu suuڤu tü
toڤukot. NüjütukuIuku tuyu eemüIn
tü unuu kunüIIukut SIIoe süpüIu
toڤIojüInjutüIn tü toڤukot chuڤuyu.
Oڤunu müshIu tuyu sütümu nünüIkI.
Je süchIkIjee toڤIojüIn toڤu, eڤfuIuu
müshI tuyu ÷nümukuIuku numüIn
nu wuyuukunu.
12
੅NusukIfukuIuku nIu:
÷¿JuIukuڤu joo chI wuyuukuI?
÷¿MüInju? NnojoIshI tutüjuuIn
uuڤu ÷nümukuIuku numüIn.
Asakiijünüshi chi moڤupüڤükai
natüma na !aü!aayuu judíokana
13
੅NümuunukuIuku chI moڤupüڤükuI
nutümu nu wuyuukunu nunuInmüIn
nu fufIseokunu eejunuIe nuyu
jutkutüIn suIuڤu tü ekIfujüIeekut nu
judíokunu.
14
੅Süku sükuIIoڤujutüIn
eemefuwuu nuuInjüIn Jesús tü
pootshI unuInjuchIkut utümu chI
moڤusuIkuI,
15
੅nüsukIIjünukuIuku chI
wuyuukuI nutümu nu fufIseokunu
sünuIn jumukuuIppuIIn nIu koڤukuڤu.
NüsouktukuIuku chI wuyuukuI
numüIn:
÷NushuIejuuIn wune pootshI
suuڤu tü toڤukot je nüjütüIn tuyu
süpüIu toڤIojooInjuchIn tü toڤukot.
Koڤu müshIu tuyu süchIkIjee tIu
÷nümutuuIukuIuku numüIn nu
fufIseokunu.

੅NumukuIuku joo wuneeIfuu
fufIseo:
÷WutüjuuIchIpu uuڤu chIu
wuyuukuI sünuIn nnojoIIn
nümuڤunujeejuchIn MuIeIwu, süku
nnojoIüIn noonooIn sümuu tü
nuIuwutuukut unuIn MoIses süpüIu
nnojoIIIn wuڤyutuuIn sükuIIoڤu
eemefuwuu. AڤyutuushI nIu suڤunnuu
tIu sünuIn nIIyujüIn chI wuyuukuI
÷ müshII nuyu.
Je nunüIkI wuneeIfuu nu
fufIseokunu:
÷Nnojotsü nuuntüIn nuuڤInfüIn
wune kuuInjufuI tü kusu unusü
nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu ÷müshII nuyu.
Süku nnojoIüIn puuڤInwujIfuuIn
nuyu,
17
੅nusukIfukuIuku chI
moڤupüڤükuI nüchIkuuڤuyu:
÷PIukuI koڤushIkuI nütümu, ¿jufuI
nuuڤIn pümüIn? ÷numukuIuku
nümüIn.
NüsouktukuIuku chI wuyuukuI
numüIn:
÷Wune nünüIkImuujuchI MuIeIwu
nuuڤIn tumüIn ÷nümukuIuku
numüIn.
18
੅NnojotkuIuku nunoujuIn
nu IuüIuuyuu judíokunu sünuIn
moڤupüڤüIn chI wuyuukuI.
NeenujItkuIuku nu kuchoInshIIkunu
nIu süpüIu nusukInnüInjunuIn
nünuIn.
19
੅÷¿Jüchon chII?
¿JemeIshIjusuڤuyu sümuu moڤuIn?
¿JumutuuIukuڤu joo nIu koڤukuڤu
jooIuڤu? ÷müshII numüIn.
20
੅÷Au, wuchoڤonyu, shIImüIn
sünuIn jemeIshIn nIu sümuu moڤuIn.
21
੅ShIu nnojotku wutüjuuIn uuڤu
Juun੄9
256
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
jumukuuIppuIIn koڤukuڤu nIu jooIuڤu
ottu jufuIIn unuIn utümu. Nuuju
nünüIkI, nIuIe jüsukIfüIn. Nüküjeefü
süchIkI jümüIn, joڤuuIe joo nIu ÷
numukuIuku numüIn nu fufIseokunu.
22
੅Müsü nunüIkI sütümu mmoIüIn
nuyu seemu tü numukut puuIu nu
IuüIuuyuu judíokunu, tü mukut:
¨ChI eekuI kupüIuIn nuuڤIn nünüIkI
Jesús sünuIn nIuIn CfIstoIn chI
NüneekujuIukuI MuIeIwu, müIchIu
mekefoIüIn nüchIkuu suIuڤumüIn
tü ekIfujüIeekut".
23
੅Je ¨nüküjeefü
süchIkI jümüIn, joڤuuIe joo nIu",
numukuڤu nu kuchoInshIIkunu chI
moڤupüڤükuI, sükujunu mmoIüIn
neemu nu IuüIuuyuukunu.
24
੅Je nu fufIseokunu, neenujukuIuku
nüchIkuu chI moڤupüڤükuI sünuIn
numüIn nümüIn:
÷Wutüjuu uuڤuchI chI eIyujukuI
pIu sünuIn wuyuuIn kuuInjufuI nIu.
Anukuju püküjüIe wumüIn jooIuڤu
tü shIImüInkut nooڤopünuu nuڤupuIu
MuIeIwu ÷numukuIuku nümüIn.
25
੅NümukuIuku numüIn:
÷NnojoIshI tutüjuuIn uuڤu
müIeku kuuInjufuIfe nIu. ShIuڤuIu
neڤe tutüjuuku uuڤu, moڤupüڤüIn
tuyu tumuIwu, ottu müsIu jooIuڤu,
koڤuIchIpu tuyu ÷nümutuuIukuIuku.

੅NusukIfukuIuku nIu nüchIkuu:
÷¿Jumüsü pukuuIppu nütümu?
¿Kusu nIIyujuku uku tü poڤukot?
÷ numukuIuku nümüIn.
27
੅÷TuküjüItpuڤusu jümüIn, ottu
nnojotsü kuchIpünuuIn juuڤIn tunüIkI.
¿JumutuuIukuڤu joo juupujeekuڤu
shIu süchIkuu? ¿EkIfujüneeshII jIu
nütümu? ÷nümukuIuku numüIn.
28
੅NuڤüIüjukuIuku nu fufIseokunu
nümüIn chI wuyuukuI sünuIn
mojuIuڤuIüIn nunüIkI nümüIn:
÷PIuyuuInje neڤe shIkIfujüIn
wuyuwuڤutukut tIu. EItüshIڤIfeeIn
joo wuyu nIkIfujunuIn MoIses.
29
੅Wutüjuu uuڤut sünuIn nIuIn MoIses
nuushujuupüڤüIn umuu MuIeIwu.
Akuujusu chIu, ¿jufu utüjuuku
suuڤu juIujeڤewuIIn? ÷numukuIuku
nümüIn.
30
੅NümukuIuku chI moڤupüڤükuI
numüIn nu IuüIuuyuu judíokunu:
÷Atuk, nIu unuku utümu
tuyu suڤupuIu wuyuu süpüshuu.
¿Jumüsü nnojotkuڤu jütüjuuIn
uuڤu juIujeڤewuIIn wuyuu eekuI
müIn uku chIu?
31
੅Jütüjuu uuڤuchI
chI MuIeIwukuI sünuIn nnojoIüIn
kupüIuIn nuuڤIn sünüIkI wuyuu eekuI
kuuInjufuIüIn, uIuڤujusu chI eekuI
keIsuIuIn sümüIn nukuuIppu nuڤupuIu
sünuIn noonooIn sümuu nünüIkI.
32
੅Nnojotsü wuupüIfüIn uchIkI wune
wuyuu eekuI sütüjüIn süpüIeefuu
koڤuIn wuyuu sütümu, eekuI jemeIn
sümuu moڤuIn muu uku tukuuIppu.
33
੅MüIeku nnojoIfeje uIuwutuuushIn
nütümu MuIeIwu, nnojotsüje
nuuntüIn nuuڤInfüIn kusu eekuI müIn
uku tüü ÷nümukuIuku numüIn.
34
੅NumukuIuku nuyukunu nümüIn:
÷PIu jemeIkuI sümuu kuuInjuIuIn,
eڤfüIyuukuI uuڤIn wuyumüIn,
ekIfujeekuI wuyu, puڤunu yuujee
÷numukuIuku nümüIn sünuIn
nujünujuuIn suIuڤujee tü ekIfujüIeekut.
Achiajaanüshii na !aü!aayuu
judíokana nütüma 3esús
VDDOLLMHHQD\RXNWLQQQLNL
35
੅Ottu müshIu Jesús nuupupu
nüchIkI chI moڤupüڤükuI sümuu
nüjünujuunüIn suIuڤujee tü
ekIfujüIeekut nu judíokunu,
nüchujuukuIuku nüchIkI. ShIusu
nüntupu nünuIn, nüsukIfukuIuku nIu:
÷¿AnoujushI pIu nünuIn chI
ShIpuyukuI Wuyuu? ÷müshI nümüIn.
Juun੄9
257
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs

੅÷EkIfujüIkuIee, ¿jufuI nIun?
Püküju tumüIn nüchIkI tunoujuIwu
nünuIn ÷nümukuIuku chI
moڤupüڤükuI nümüIn Jesús.
37
੅÷NIu chI pIڤfukuI jooIuڤu, chI
yootokuI pümuu ÷nümukuIuku
Jesús nümüIn.
38
੅÷SenyotkuIee, unoujushI tuyu
pünuIn jooIuڤu ÷nümukuIuku sünuIn
nuڤwuujüIn Jesús.
39
੅NümukuIuku Jesús nümüIn:
÷AntüshI tuyu yuu mmoIuڤumüIn
suڤukumüIn wuyuu süpüIu
teeڤIyutüInjutüIn sümüIn sünuIn
kuuInjufuIüIn süpüshuu. ChI
eekuI kupüIuIn nuuڤIn tunüIkI,
nIyuuwuteefü uuڤu tü shIImüInkut,
muu uku joo pIukuI koڤuIchIpuIn.
Ottu chI eekuI nIyouktüIn tunüIkI,
muu uku nuuڤIn nuIu fufIseokunu,
müIchIu muyuuwutüIn suuڤu tü
shIImüInkut. Meenu uku moڤukuI
÷ nümukuIuku Jesús.
40
੅EejunukuIuku wuneeIfuu
fufIseo yuu peje sünuIn eejuchIfe
yootüIn. NuupujukuIuku tü nümukut.
NumutuuIukuIuku nümüIn Jesús:
÷¿MoڤusuIIIjusuڤu joo wuyu
puuڤInfuڤu?
41
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷Sükujee jIyouktüIn tunüIkI sünuIn
juڤwuutuuIn suIuڤu jütüjuuIn suuڤu
juushIn tü shIImüInkut, kusuIujuneefü
jümüIn juuInjuIu. Ottu chI wuyuu
eekuI kupüIuIn nuuڤIn tü tekIfujukut
unuIn, muu uku chI moڤupüڤükuI,
nnojoIeefü kusuIujunuIn nümüIn
nuuInjuIu ÷nümukuIuku numüIn.
Nukuaippa chi anneetpüڤü
shiimüinshikai
10

1
੅AyutshIu uushujuuIn Jesús
numüIn nu IuüIuuyuu
judíokunu sünuIn nümüIn numüIn:
¨ShIImüIn tü tumukut jümüIn: ChI
wuyuu oototkuI shIInuIuڤupünuu
sükuIuutse unneefü, nnojoIkuI
ekefoIüIn soڤuIuڤupünuu,
kuڤfuwufuI.
2
੅AIuڤujusuڤuyu chI eekuI
nIkefoIüIn soڤuIuڤupünuu, nIuڤuyu
chI shIImuInkuI unneetpüڤüIn.
3
੅Ajutunnüsü soڤu tü kuIuutkut
nüpüIeefuu. Je tü nuڤunneetsekut,
shIڤfuujüIn nünüIkI neenujupu
süku sünüIIu süpüIu nIkeڤefüIn
nüpüIeefuu.
4
੅Je nIkeڤetpu shIu,
oڤunüsü süpüshuu nümuu eepünuuIe
shIu nütümu süku shIڤfuujüIn
nünüIkI.
5
੅AIuڤujusu sümüIn wuyuu
eekuI nuutujutüIn, nnojoIeefü
oڤunüIn sümuu süku nnojoIüIn
shIڤfuujüIn sünüIkI, uڤwuIukujuweefü
süpüIeefuu", nümutuuIukuIuku
Jesús numüIn.
ô
੅AushujuushI joo
Jesús süku sukuuIppu tü kusu
eڤnnuujünukut suInküIn mmu süpüIu
nIIڤIyutüInjutüIn numüIn nu IuüIuuyuu
judíokunu sünuIn nnojoIIIn nuyu müIn
uku nuuڤIn nIukuI sünuIn ekIfujuu
tü shIImüInkut sümüIn wuyuu. Ottu
nnojotkuIuku nuyuuwutüIn suuڤu
jumuIuڤuIüIn tü nüchIkIkut chI
unneetpüڤükuI nüküjuItpukut numüIn.
3esús, müshi aka naaڤin wane
anneetpüڤü eekai anamiain maڤi
7
੅NümukuIuku Jesús numüIn
nüchIkuu süku nnojoIüIn
nuyuuwutüIn suuڤu nu IuüIuuyuu
judíokunu tü nIkIfujeekut unuIn:
¨ShIImuIn tü tumukut jümüIn:
TuyukuI, müshI uku suuڤIn wune
soڤu sükuIuutse unneefü.
8
੅Tü
wuyuu untukuIüIfuu tupüIupünuu,
nu uküjukunu uIuwuu, müshII uku
suuڤIn kuڤfuwufuIII nupüshuu. Je
tü unneetkuIüIfuu, nnojotsü
shIyuuwutüIn uuڤu nunüIkI.
9
੅TuyukuI,
müshI uku suuڤIn soڤu sükuIuutse
unneefü süku shIkefoIüIn wuyuu
Juun੄9 ,੄ 10
258
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
tunuInjee nümuڤunumüIn MuIeIwu.
Je chI eekuI nünoujuIn tunuIn,
uupüneefü nümüIn nütümu MuIeIwu
süpüshuu tü cheڤojuukut nümüIn.
10
੅ChI kuڤfuwufuIkuI, untüshI
neڤe süpüIu uڤIuwujuu unneefü je
oڤunuڤuIuu suuڤIn tü müfütkuIüIfuu.
Akuujusu tuyukuI, untüshI tuyu
süpüIu shIIڤIfunujuuInjutüIn suuڤIn
wuyuu tutümu süpüIu eeInjutüIn
wuneepIu nümuu MuIeIwu",
nümutuuIukuIuku Jesús numüIn.
11
੅AushujuushI Jesús nüchIkuu
numüIn: ¨TuyukuI, müshI uku
nuuڤIn wune unneetpüڤü eekuI
unumIuIn muڤI, chI nnojoIkuI
mmoIüIn seemu ouktuu suuڤujee
uuڤInmujuu nuڤunneetse.
12
੅Akuujusu
chI uuڤInmujIfuushIkuI neڤe suuڤu
neefü, nnojoIshI müIn uku nuuڤIn
chI kuڤunneetseshIkuI. MüIeku
süntüIe wune unuuIü sünuInmüIn,
nüpünuujeefü tü unneetkuIüIfuu.
AڤwuIukujuu meefIu suInküIn
mmukut, shIku sümeefIu tü unuutkut.
13
੅NüpütupünuuIn tü unneetkuIüIfuu
süku muuIIn shIu nüpüIu suuڤu
nnojoIüIn nümüڤünüIn, uڤyutuushIn
neڤe nIu suuڤu neefü.
14
੅¨Suuڤu müIn uku tuyu
nuuڤIn wune unneetpüڤü eekuI
unumIuIn muڤI, teڤfuujüIn tü
tuڤunneetsekuIüIfuu je neڤfuujüIn
tuyu,
15
੅muu uku nIڤfuujüIn tuyu chI
TushIkuI je teڤfuujüIn nIuڤuyu. Je
yupushI tuyu süpüIu uupujIfuwuu
tekII süpüIu ouktuu suuڤu tü
tuڤunneetsekuIüIfuu.

੅EeshIڤIyu
wune unneefüIfuuyuڤu wuneejunnuu.
TuntIfeenu nuyuڤuyu tunuInmüIn
süpüIu noonooInjunuIn sümuu
tunüIkI. KotteeshII tutümu nu
tuڤunneetsekunu nupüshuu süpüIu
nuuڤInmujünüInjunuIn tutümu
tumüIwu, tuyukuI chI nupüڤüyukuI.
17
੅¨AIshI muڤI tuyu nüpüIu chI
TushIkuI suuڤu tuupujIfuuInjuchIn
tekII süpüIu ouktuu suuڤu tü
tuڤunneetsekuIüIfuu. Je osoڤIfuweefü
tuuڤIn süchIkIjee ouktuu.
18
੅TuupujIfuuIn tekII süku tuuڤIn
tumüIwu süpüIu ouktuu, nnojotsü
sükujeejuchIn oڤutünuu uuڤIn sütümu
wuyuu. IuüIuu tuyu tumüIwu
süpüIu uupujIfuwuu tekII ooڤuIuku
süpüIu osoڤIfuwuu uuڤIn, süku shIuIn
uIuwutuunu unuIn tuyu nütümu chI
TushIkuI", nümutuuIukuIuku Jesús
numüIn.
19
੅Ottu müshIڤIyu nu IuüIuuyuu
judíokunu sütümu tü nümukut Jesús,
uڤüIüjuujIfuushII nuyu nuchIkuu.
20
੅÷MumuInnushI nIu sütümu
kuIeڤefuڤuwuu yoIujuu. Nnojotsü
unuIn süpüIu wuupujüIn nünüIkI
÷ müshII wuInmu nu IuüIuuyuukunu.
21
੅Ottu sünüIkI wuneeIfuu:
÷Wune wuyuu eekuI kuIeڤefuڤuIn
yoIujuu, nnojotsü uushujuuIn
pütchI eekuI müIn uku tüü. Je
wune yoIujuڤuyu, nnojotsü unuIn
wune wuyuu eekuI moڤuIn sütümu
÷ müshII nuyu.
Aڤürü!aashii maڤi waneeirua
!aü!aayuu judío nünain 3esús
22
੅Wunuu sümuu uIIn jemIuI
chuu JefusuIen, oڤttüsü wune
mIڤIfuu nutümu nu judíokunu
chuڤuyu süpüIu sotüInjutüIn nuuڤIn
wunuu sümuu süIkkuIeڤennüIn
süchIkuu puuIu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu.
23
੅WufuI müshI
Jesús suIuڤu tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu suupünuupünuu tü
Iumu eڤItuunukut unuIn nünüIIu
SuIomón.
24
੅NufütkuukuIuku wune
IuüIuuyuu judíoIfuu nünuInmüIn
süpüIu nooڤuIuküIn nuuڤIn.
NusukIfutuuIukuIuku nIu:
Juun੄10
259
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
÷¿JumüshI pIu kumuڤukuڤu muڤI
süpüIu uküjuu wumüIn sünuIn jufuIIn
pIu? MüIeku shIImüInfe sünuIn pIuIn
CfIstoIn chI NüneekujuIukuI MuIeIwu,
püküjuu wumüIn süku pütchI eekuI
juڤyushIn ÷numukuIuku nümüIn
Jesús.
25
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷TuküjüItpuڤusu jümüIn sünuIn
tuyuIn CfIstoIn, ottu jIukunu, nnojotsü
kupüIuIn juuڤIn tunüIkI. Tü kusu unusü
tuuڤInfukut, tü uIuwutuunukut unuIn
tuyu nütümu chI TushIkuI, tü nütüjukut
upüIeefuu nümüIwu, shIIڤIyutüIn
jümüIn tukuuIppu.

੅Musütuujukuڤu
jIu sünuIn munoujuIn tunuIn, shIu
süku nnojoIIIn tuڤunneetseIn jIu.
27
੅Ottu nu tuڤunneetsekunu, teڤfuujüIn
nuyu je oڤunüshII tumuu süku
neڤfuujüIn tunüIkI.
28
੅EeڤIfunujuuItpu
nuuڤIn tutümu süpüIu eeInjunuIn
nuyu nümuu MuIeIwu wuneepIu.
MüInu nnojoIIIn umüIouIIn nuyu. Je
nnojotsü jufuIüInjutüIn usütüIn nuyu
tujupuIuڤujee.
29
੅Suuڤu nuupujuIuIn
nuyu tumüIn chI TushIkuI, chI
uIunuڤuIeekuI sünuIn püIushIn suuIIu
kusukut süpüshuu, nnojofuIeejuڤu
nusütünujunuIn nujupuIuڤujee.
30
੅Tü
tukuuIppukut, uڤunIfuusü nümuu chI
TushIkuI, ukuujuu tü nukuuIppukut
tumuu ÷nümukuIuku Jesús numüIn.
31
੅Nu IuüIuuyuu judíokunu,
nuupuukuIuku Ipu nuchIkuu
süpüIu nuڤInuڤuIüInjuchIn nIu.
32
੅NümukuIuku joo Jesús numüIn:
÷TountüIn tuuڤInfüIn nütümu
chI TushIkuI kusu wuInmu eekuI
unushuutuIn muڤI juڤupuIu, tü
nütüjukut upüIeefuu nIukuI nümüIwu.
¿Jufutkuڤu juڤuteeIn unuInjee tuuڤIn
süku Ipu? ÷nümukuIuku numüIn.
33
੅NusouktukuIuku nümüIn:
÷NnojoIshI wuڤIteeIn pIu süku Ipu
suuIIIjee puuڤInfüIn kusu eekuI unuIn,
suuIIIjeejutü eڤfüIIn wuyumüIn pIu
sümuu pünüIkI ¨Tuyuڤuyu MuIeIwu"
pümüIn sümuu wuyuuIn neڤe pIu
÷ numukuIuku nümüIn.
34-35
੅NüsouktukuIuku Jesús numüIn:
÷Punsuusü tü kufuIouktu
nüchIkImuujutkut MuIeIwu. Soto
juuڤIn tü nümukut chI MuIeIwukuI
ushujünukut suIuڤu nütümu MoIses
sünuIn ¨muIeIwu jIu" nümüIn. Suuڤu
¨muIeIwu" numünüIn nu wuyuu
kumüInjunukunu tü pütchIkut,

੅¿jumukuڤu joo mojushIIkuڤu
jümüIn ¨Nüchon tuyu MuIeIwu"
tumüIn jümüIn? Nnojotsü teڤfuIuIn
wuyumüIn tIu nümüIn MuIeIwu.
TuyukuI, ukutunnüshI nütümu
MuIeIwu süpüIu nüjütüInjuchIn
tuyu suڤukumüIn wuyuu.
37
੅MüIeku
nnojofuIe tuuڤInfüIn tü nuuڤInfukut
chI TushIkuI, unusüjuڤu suIuڤu
nnojofuIe kupüIuIn juuڤIn tunüIkI.
38
੅Akuujusu tuuڤInfüIe shIu, juڤItuIchI
jIyouktüIn tuyu, unukuju müIeku
kupüfuIe juuڤIn tü tuuڤInfukut
juڤupuIu süpüIu jIyuuwutüInjutüIn
suuڤu sünuIn suڤunIfuuIn
nukuuIppu chI TushIkuI tumuu je
suڤunIfuuIn tukuuIppu nümuڤuyu
÷ nümutuuIukuIuku Jesús numüIn.
39
੅NutuڤüIeekuIuku nuchIkuu Jesús,
ukuIsu IsuIn nIu nouIIu.
40
੅AIeڤejuu müshIu Jesús chumüIn
wuneemüIn suڤutu tü süchIkut
Jofdán eejechIfe puuIu Juun
sünuIn owoutIsuujuu wuyuu. Je
suuڤu mukutüIn Jesús chuڤuyu,
41
੅untupuuyuu müsü wuyuu wuInmu
nünuInmüIn sünuIn sümujIfuuIn
nüchIkI muyuu:
÷MuyuuInje nnojoIüIn nuuڤInfüIn
Juun wune kusu unusü nütüjukut
upüIeefuu MuIeIwu nümüIwu,
shIImuInshuunu tü nümupüڤükut
nooڤopünuu Jesús ÷numukuIuku.
Juun੄10
260
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
42
੅Je chuڤuyu, unoujusü wuInmu
wuyuu nünuIn Jesús.
Ouktüshi Lúzaro
11

1
੅EejuchI wune wuyuu
kunüIIushI Iázufo, kepIushI
chuڤuyu BetunIu suIuڤu tü mmukut
Judeu sümuu nushunuumuyuu
kunüIIusü Mufíu ooڤuIuku Muftu.
AyuuIkuIuku nIu.
2
੅(ShIu tü Mufíu
oڤyotokut ¨peffume" suuڤu nuuڤuI
chI SenyotkuI je süIuڤujuIn shIu
süku suڤwuIu.)
3
੅Nu nüshunuukunu
Iázufo, nujütukuIuku wune wuyuu
nünuInmüIn Jesús eejuchIfe nIu wune
suڤutu tü süchIkut Jofdán süpüIu
nuupIfüInjuchIn nIu nüchIkI Iázufo:
÷SenyotkuIee, uyuuIshI chI
uIshIkuI püpüIu ÷nümünukuIuku.
4
੅Je nuupupu Jesús nüchIkI Iázufo,
nümukuIuku:
÷AyuuIIIkut tIu, nnojotsüyuujeڤe
ouktujuchIn sütümu. SüpüIujutü neڤe
sütüjuuInjuchIn wuyuu nuuڤu chI
MuIeIwukuI sünuIn püIushIn muڤI
je süpüIu sütüjuuInjuchIn nuuڤu chI
NüchonkuI MuIeIwu sünuIn püIushIn
muڤI nIuڤuyu ÷nümukuIuku Jesús.
5-ô
੅Wunuu sümuu nuupInnüIn
nüchIkI Iázufo sünuIn uyuuIIn nIu,
mukutüshI Jesús muu uku pIumu
kuڤI chuڤuyu wune suڤutu tü süchIkut
Jofdán, muyuuInje uIIn muڤI nüpüIu
Muftu je tü shImIIfuukut je müshIjuڤu
Iázufo.
7
੅ShIusu süchIkIjee pIumu kuڤI,
nümukuIuku Jesús numüIn nu
nIkIfujüInkunu:
÷Anukuju wuIeڤejüIe wuchIkuuڤuyu
jooIuڤu JudeumüIn.
8
੅NumukuIuku nu nIkIfujüInkunu
nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, mutuushI
puڤutüneekuI uuڤIn süku Ipu
nutümu nu IuüIuuyuu judíokunu
chuڤuyu JefusuIen. ¿JumüInjuchI
püIeڤejeekuڤu jooIuڤu chumüIn?
÷numukuIuku.
9
੅SüpüIu nIIڤIyutüInjutüIn Jesús
numüIn sünuIn nnojoIüIn kefuuIn
nükuIIu süpüIu ouktuu, nümukuIuku
numüIn:
÷MüIeku wufuIttüIe wune wuyuu
soڤukuڤI, nnojoIeechI ushunuuIn,
süku juڤyuIn tü wopukot sütümu
nuwufuIu chI kuڤIkuI.
10
੅Ottu
müIeku wufuIttüIe nIu suڤwuI,
eeshI süpüIu nüshunuuIn
süku nnojoIüIn juڤyuIn tü
wopukot sütümu tü pIyuushIkut
÷ nümukuIuku numüIn.
11
੅AyutshI Jesús sünuIn nuushujuuIn
numuu:
÷ChI wutünujutkuI Iázufo,
utunküshI nIu. ChuInjuchIkuڤu
joo tuyu sünuIn uchIjIfuu nIu
÷ nümukuIuku numüIn.
12
੅NumukuIuku nu nIkIfujüInkunu
nümüIn:
÷SenyotkuIee, müIeku nutunküIe,
unuIeefü nuuڤIn.
13
੅Tü nümukut Jesús, shIu nüchIkI
Iázufo sünuIn ouktüIn nIu. Ottu
suuڤIn numüIn nu nIkIfujüInkunu,
utunkuyuujuڤu neڤe nuuڤInfuڤu.
14
੅IotokuIuku joo nünüIkI Jesús
numüIn:
÷OuktüIchIpu Iázufo,
15
੅je unusü
suuڤIn tumüIn sünuIn nnojoIIn
chujuchIn tuyu wunuu sümuu
ouktüIn nIu, süku kutsüInjeefüIn
jooIuڤu tü jünouIukut sütümu tü kusu
unusü jIڤfeetkut chuڤuyu. Jooڤuyu
jümuuIu chumüIn ÷nümukuIuku
Jesús numüIn.

੅NüsouktukuIuku wune chI
nIkIfujüInkuI kunüIIukuI Tomás, chI
Senkeyuu münukuI:
÷Jooڤuyu wupüshuu ouktuIwu
wuyu wunuu nümuu chI ekIfujüIkuI
Juun੄10 ,੄ 11
261
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wuyu ÷nümukuIuku numüIn nu
nüpüshIkunu.
Aashajaashi 3esús süchiki
nüsoڤiraweechin aaڤin Lúzaro
17
੅NuڤunukuIuku Jesús numuu
nu nIkIfujüInkunu chumüIn
JudeumüIn. Je nüntupu BetunIumüIn,
nuupu uchIkIt sünuIn süIutüIfüIn
pIenchI kuڤI süchIkIjee nIڤItuunüIn
chI ouktüshIkuI.
18
੅Suuڤu pejeIn
BetunIu sünuIn JefusuIen, muu
uku upünüIn ¨kIIómetfo" eefu,
19
੅untupuutusü wuInmu wuyuu chujee
shIpIuIuڤumüIn Muftu je Mufíu
sünuIn uIupuIuwuu nuyu.
20
੅SuupuIwuڤuyu Muftu
nüchIkI Jesús sünuIn untuu,
süpunupujukuIuku nIu. ShIuku Mufíu,
mukutüIn mIIchIpuڤu.
21
੅SümukuIuku
Muftu nümüIn Jesús:
÷SenyotkuIee, müIeku yuujuchIfeje
pIu, nnojoIshIje ouktüIn chI
tuwuIukuI.
22
੅Ottu müsIu jooIuڤu,
muyuuInje ouktüIchIpuIn nIu, tutüjuu
uuڤuIu sümuu nuuڤInfeefüIn MuIeIwu
süpüshuu tü puchuntukut nümüIn
÷ sümukuIuku nümüIn.
23
੅÷OsoڤIfuweechI uuڤIn chI
puwuIukuI ÷nümukuIuku Jesús
sümüIn.
24
੅÷Au, tutüjuu uuڤuchI sümuu
nüsoڤIfuweechIn uuڤIn sümuu
wuyuu süpüshuu soڤuweenu tü kuڤI
sujuڤIujuuInjutkut oڤu kusu süpüshuu
÷sümukuIuku Muftu nümüIn.
25
੅NümukuIuku Jesús sümüIn:
÷TuyukuI, tuyu utüjuku osoڤIfeڤefuu
suuڤIn wuyuu süpüIu eeInjutüIn
nümuu MuIeIwu wuneepIu. ChI
eekuI nünoujuIn tunuIn, juڤItuIchI
ouktüIn muu uku wuyuu süpüshuu,
cheechI nIu nümuu MuIeIwu süpüIu
kuڤIkut süpüshuu.

੅EeڤIfunujuweefü
nuuڤIn sütümu nünoujuIn tunuIn, je
nnojoIeechI umüIouIIn. ¿KupüIusü
puuڤIn tü tumukut pümüIn?
÷ nümukuIuku Jesús sümüIn Muftu.
27
੅÷Au, tunoujuIn sünuIn pIuIn
CfIstoIn chI NüneekujuIukuI MuIeIwu,
chI NüchonkuI MuIeIwu untujuchIkuI
yuu mmoIuڤu suڤukumüIn wuyuu
÷ sümukuIuku Muftu nümüIn Jesús.
28
੅Kettuupu sünüIkI Muftu, uIeڤejüsü
shIu süchIkuu eemüIn Mufíu tü
shImIIfuukut sünuIn sümüIn sümüIn
sujuunu wuyuu: ¨Isuu untüIn
chI EkIfujüIkuI, nüsuujIfüIn pIu",
sümukuIuku sümüIn.
29
੅Suupupu Mufíu
tü pütchIkut, ushuڤwuIuusü yuuwuIujuڤu
sünuIn oڤunuu eemüIn Jesús.
30
੅Ottu
Jesús wunuu sümuu tIu, sujuchI
eejechIfe puuIu nIu yootüIn sümuu
Muftu. MekefoIüInsuI suIuڤumüIn
tü pueuIokut.
31
੅Je nuyusu nu wuyuu
uIupuIuushIIkunu shIpIuIuڤumüIn
Mufíu, neڤfupu shIu sünuIn oڤunuu
yuuwuIujuڤu, noushIkujuukuIuku
süchIIfuu. ChuInjutIu nuuڤInfuڤu
sünuIn uڤyuIujuu umouyuupuڤumüIn
eefe nIڤItuunüIn chI ouktüshIkuI.
32
੅Muyuusü untüIn Mufíu
nünuInmüIn Jesús, oڤttüsü süku
süsupuIn nümüIutuڤumüIn süku
kojutüIn nIu sütümu.
÷SenyotkuIee, müInku
yuujuchIfeje pIu, nnojoIshIje ouktüIn
chI tuwuIukuI ÷sümukuIuku nümüIn.
33
੅Je nIڤfupu Jesús Mufíu sünuIn
uڤyuIujuu ooڤuIuku nu wuyuukunu
sümuujunukunu, mojukuIuku muڤI
nuuڤIn sütümu.
34
੅÷¿JuIushI nIu eڤItuunüIn?
÷ nümukuIuku numüIn.
÷Jooڤuyu SenyotkuIee, pIڤfuIwu
÷ numukuIuku nümüIn.
35
੅NIڤyuIujukuIuku Jesús.

੅ShIusuڤu
nunüIkI wune wuyuukunu:
÷AIfeekuIjuڤu muڤI nIu nüpüIu
÷müshII.
Juun੄11
262
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
37
੅Ottu sünüIkI wuneeIfuu:
÷¿JumüshI nnojoIkuڤu nIIyujüIn
puuIu chI wuyuukuI suuIIu ouktuu,
muu uku nIIyujüIn puuIu chI
moڤusuIkuI? ÷sümukuIuku.
Nüsoڤireڤerüin 3esús naaڤin Lúzaro
38
੅Je nüntupu Jesús
umouyuupuڤumüIn, mojukuIuku muڤI
nuuڤIn nüchIkuu. Je tü eejuchIfe
nIڤItuunüIn chI ouktüshIkuI, wune
Ipu müsü uku suuڤIn suIuڤupünuu puü
keڤIpoIosü wune Ipu mIyoڤu.
39
੅÷Jüsünneڤefu tüfu shIfousekut
÷nümukuIuku Jesús numüIn.
÷SenyotkuIee, keejuuIchIn,
pIenchIt kuڤI süchIIfuujee nIڤItuunüIn
÷sümukuIuku Muftu tü nüshunuukut
chI ouktüshIkuI.
40
੅NümukuIuku Jesús sümüIn:
÷Soto puuڤIn tü tumukut
pümüIn. MüInku pünoujüIe tunuIn,
pütüjuweechI uuڤu chI MuIeIwukuI
sünuIn püIushuutuIn muڤI nIu.
41
੅SüsünneڤennukuIuku jooIuڤu tü
shIڤIpoIokut. EIfukuu müshIu Jesús
IIpünuumüIn sümuu muu:
÷Tuutuu, tuupüIn pümüIn unuIuڤut
muuڤuIu yuu süku puupüIn tunüIkI.
42
੅Tutüjuu uuڤuchI pIu sünuIn puupüIn
tunüIkI meInshI. Tumüsü neڤe tü
pütchIkut pümüIn nuyuuIuڤu nu wuyuu
yuukunu süpüIu nunoujuInjunuIn
sünuIn püjünuIuIn tuyu ÷nümukuIuku
Jesús nümüIn MuIeIwu.
43
੅ShIusu kettuupu nünüIkI Jesús,
neenujukuڤu chI ouktüshIkuI:
÷Iázufo, pujuIttuu yuIujee yuu
unooIpuڤumüIn ÷nümukuIuku
sünuIn emetuIuIn nünüIkI.
44
੅NujuIttuukuIuku chI ouktüshIkuI
puuIu sünuIn koڤoIn süku kuIuuIu
nujupü, nuuڤuI ooڤuIuku nuڤupünuu.
÷Juwustu nuuIIu tüfu koڤoyookut
ukun. JuuڤuIuupu nuڤunuIwu
nümüIwu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn nu wuyuukunu.
Aashajiraashii na !aü!aayuu
judíokana süchiki
QRڤXWLUDMDFKLQQDDڤLQ-HV~V
45
੅WuInmu nu wuyuu untukunu
shIpIuIuڤumüIn Mufíu, unoujushII
nünuIn Jesús sütümu tü nuuڤInfukut.

੅Ottu wuneeIfuu, oڤunüsü
nunuInmüIn nu fufIseokunu
sünuIn uküjuu numüIn süchIkI
tü nuuڤInfukut Jesús.
47
੅Je nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku nu
fufIseokunu, nukotchujIfuukuIuku
nupüshuu nu IuüIuuyuu judíokunu.
NumukuIuku numüIn:
÷¿Kusu wuuڤInfüInjutku nüku chIu
wuyuukuI? NuuڤInfüIn wuInmu kusu
unusü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu.
48
੅MüIeku wooڤuIuuIe
nIu, unoujeefü wuyuu wuInmu
nünuIn. Antu meenIu nu süIuüIukunu
mmu RomujeڤewuIIIkunu, süpüIu
nujuttIfüIn tü uڤwuujüIeekut
MuIeIwu sümuu noڤunuڤuIüInjutüIn
wuuڤIn ÷numukuIuku numüIn nu
IuüIuuyuukunu nupüshuu.
49
੅NüsouktukuIuku joo wune
nuڤukujee, CuIfás nünüIIu, chI
IuüIuushIkuI nupüIeefuu nu
sucefdote judíokunu soڤu juyukut tIu.
NümukuIuku numüIn:
÷MutüjüInsuIII jIu jüpüshuu.
50
੅Nnojotsü unuIn müIeku
woڤunuڤunnüIe uuڤIn wupüshuu
nutümu nu wuyuu RomujeڤewuIIIkunu.
ShIu unuku uIuڤu, suuڤIn tumüIn,
ouktüIe wuneeshIu neڤe wuyuu wuuڤu
wuyukunu judíokunu wupüshuu
÷ nümukuIuku numüIn.
51
੅Tü nümukut CuIfás, shIu
nooڤopünuu Jesús sünuIn
Juun੄11
263
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
ouktüInjuchIn suuڤujee tü
judíokoIüIfuu süpüshuu. (Tü
nümukut, nnojotsü nIyuuwutüIn
uuڤu jumuIuڤuIüIn. Nnojotsü
nüIeڤefuڤujeejutüIn neڤe tü
pütchIkut. NuuntüIn nüküjüIn
shIu nütümu MuIeIwu süku
IuüIuushIn nIu nupüIeefuu nu
sucefdote judíokunu soڤu juyukut
tIu.)
52
੅NnojoIshI ouktujuchIn
neڤe Jesús nuuڤujee nu judíokunu
numüIwu, ouktujuchI suuڤujee
süpüshuu tü nüpüshIkuIüIfuu
MuIeIwu eekut suInküIn
mmukut, süpüIu kottüInjunuIn
nuyu sünuIn wunuuwuIn nuuڤIn.
53
੅Ottu nu IuüIuuyuu judíokunu
soڤuIeڤeyu kuڤIkut tIu, oڤttüshII
sünuIn nuushujuujIfuuIn süchIkI
kusuInjutüIn nuuڤInfüIn süpüIu
noڤutIfüInjuchIn nuuڤIn Jesús.
54
੅Je sükujee tIu, nnojoIIchIpu
wufuIttüIn muڤI Jesús nuڤuku nu
wuyuukunu suIuڤu tü mmukut
Judeu. NuڤunukuIuku numuu nu
nIkIfujüInkunu yuIujee Judeujee
suIuڤumüIn wune pueuIo
kunüIIukut Effuín chuu süڤütpuڤu
wune IsushII süpüIu chuInjunuIn
nuyu chuڤuyu.
55
੅Je süIüڤüIupu sükuIIu tü
mIڤIfuukut nutümu nu judíokunu,
tü kunüIIukut Puscuu, oڤunüsü
wuyuu wuInmu suIuڤujee tü
mmukut süpüshuu chumüIn chuڤuyu
JefusuIenmüIn. OڤunüshII nuyu
süpüIupünuu suڤttüIn tü mIڤIfuukut
süpüIu nuuڤInfüInjutüIn tü kusu
wuIeInjutkut ukujee nukuuIppu
nuڤupuIu MuIeIwu.

੅Je tü wuyuu
untukuIüIfuu sünuInmüIn tü
mIڤIfuukut, süchujuu uchIkIchI
Jesús. Wunuu sümuu sükotchIjuuIn
suIuڤu tü uڤwuujüIeekut MuIeIwu,
nuushujuujIfuukuIuku sünuIn muu:
÷¿AnteechI cheje nIu sünuIn
tü mIڤIfuukut nuuڤIn jümüIn?
¿NnojoIttuujeechI untüIn?
57
੅Müsü sünüIkI tü wuyuukoIüIfuu
süku suupInnüIn puuIu nutümu nu
IuüIuuyuushIIkunu nuڤukujee nu
sucefdote judíokunu ooڤuIuku nu
fufIseokunu süku tü pütchI mukut:
¨MüIeku sütüjuuIe wune wuyuu
nuuڤu Jesús sünuIn juIuIn nIu, unusü
müIeku suupIfüIe wuyu süpüIu
wutuڤüIüIn nIu".
Oڤyotünüsü wane °perfume"
saaڤu nuuڤui 3esús
12

1
੅Je uIppIfuu kuڤI
süpüIupünuu tü mIڤIfuu
kunüIIukut Puscuu, nüIeڤejukuIuku
Jesús BetunIumüIn eefe kepIuIn
Iázufo chI nüsoڤIfeڤefukuI uuڤIn
puuIu.
2
੅Eesü wune ekuwuu nüpüIu
nütümu Iázufo ooڤuIuku nu
nuwuIuyuukunu süpüIu neeڤIyutüIn
sümüIn wuyuu sünuIn kojutüIn
muڤI nIu nutümu. ShIItujukuIuku
Muftu tü eküütkut. Ottu müshIu
Iázufo, yuushI nIu eküIn suڤuku tü
eejutkuIüIfuu sünuIn tü ekuwuukut
nümuu Jesús.
3
੅ShIusu Mufíu,
shIڤyotokuIuku wune shIutupünuu
mufuuju ¨peffume" kojutüsü muڤI
kunüIIusü ¨nufdo" suuڤu nuuڤuI Jesús
süpüIu shIIڤIyutüIn nujut nümüIn
sümuu süIuڤujuuIn shIu süku suڤwuIu.
JemetuuIkuIuku muڤI tü puükut
sütümu eejunuIe nuyu.
4
੅Suڤuku tü ekuusükuIüIfuu,
eejuchI chI nIkIfujüInkuI, chI
Judus IscufIotekuI unüIIu, chI
uupüInjuchIkuI nIkII Jesús sümüIn
wuyuu. Suuڤu nnojoIüIn unuIn
nümüIn Judus tü suuڤInfukut Mufíu,
5
੅nümukuIuku nümüIn Jesús:
÷Kojutpujuڤu muڤI tü ¨peffumekut".
¿Jumüsü nnojotkuڤu suIkkünüIn
Juun੄11 ,੄ 12
264
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
süpüIu sükuuIIIjIuIn wuyuu eekuI
müIIuIn tü süIIukut? Tü süIIukut,
müsü uku shIڤyutuuInjut wune wuyuu
soڤu wune juyu ÷nümukuIuku.
ô
੅Je tüü, nümukuڤu Judus, nnojotsü
sükujeejutüIn uIIn wuyuu nüpüIu
eekuI müIIuIn, nümüsü süku
kuڤfuwufuIIn nIu. NuڤIuwutupüڤü
upüshIfü tü neefü nuIüڤüjupüڤükut
nu nIkIfujüInkunu Jesús, suuڤu nIuIn
unuujuuIIn shIu.
7
੅NüsouktukuIuku
Jesús nümüIn Judus:
÷KettsIun, koڤutu neڤe pIu.
Je nümukuIuku Jesús numüIn nu
wuyuukunu nupüshuu:
÷Anusü tü suuڤInfukut Mufíu
tumüIn, süku sünuujuuIutüjüIüڤInyu
tü ¨peffumekut" süpüIu
sushuIefüInjutüIn tunuIn soڤu tü kuڤI
tojoItünujuchIkut oڤu.
8
੅Je nu wuyuu
müIIukunu, eejeenu jümuu wuneepIu
süpüIu jüsüIujüInjunuIn numüIn.
Ottu tuyukuI, süpüIujuchIfe joo
yuuwuu jümuu ÷nümukuIuku Jesús
numüIn.
9
੅Je nuupünupu uchIkI Jesús
sünuIn nüIeڤejüIn BetunIumüIn,
untupuuyuu müsü wuyuu wuttu
suuIII nünuInmüIn süpüIu
shIڤfüInjuchIn nIu ooڤuIuku süpüIu
shIڤfüInjuchIn Iázufo chI nüsoڤIfukuI
uuڤIn puuIu.
10-11
੅Anoujusü
nünuIn Jesús wuInmu wuyuu
judío süku nüsoڤIfeڤefüIn nuuڤIn
Iázufo. Je nu IuüIuuyuushIIkunu
nuڤukujee nu sucefdote judíokunu,
süku suuڤuIuuyuu sümüIn tü
wuyuukoIüIfuu suuIIu oonowuu
sümuu nunüIkI, noڤutee uuڤInchI
Iázufo wunuu nümuu Jesús.
Aڤwaajünüshi 3esús wanaa sümaa
nüntüin 3erusa!énmüin
12
੅ShIusu mupu wuneemüIn
kuڤIkut, uupünu uchIkIchI Jesús
sütümu tü wuyuu wuttukut suuIII
untüsükuIüIfuu sünuInmüIn tü
mIڤIfuukut sünuIn nüntujuchIn
JefusuIenmüIn.
13
੅SuڤunukuIuku
tü wuyuukoIüIfuu nüpüIumüIn
Jesús suIuڤujee tü pueuIokut
sünuIn kujupuIuڤuyuu numüIn
uIunutünu süpüIu shIڤItuuInjutüIn
nüpüIu eepünuuInjuchIfe nüIutüIn
süpüIu shIIڤIyutüIn nujutu nümüIn.
Numuyuu numukuIuku emetuIuIn
sünuIn usukuu nIu:
¨AIeIuyu".
¨WuڤwuujüIn chI MuIeIwukuI
süku nüjütüIn wumüIn chI
AIuwutuushIkuI wuuڤu
wuyukunu IsfueIkunu".
¨AnutuڤuIeeshIjuڤu muڤI chI
untukuI wunuInmüIn".
14
੅NüntukuIuku Jesús suuڤu
wune püIIIkü puutut, muu uku
tü ushujünukut puuIu nüchIkI
sümuIwu suIuڤu tü kufuIouktu
nüchIkImuujutkut MuIeIwu mukut:

15
¨JIu wuyuu
JefusuIenjeڤewuIIIkunu,
nnojo mmoIüIn jIu neemu chI
uIuwutuukuI juuڤu.
AnII nIu untüIn jünuInmüIn suuڤu
wune püIIIkü puutut".

੅(Je nu nIkIfujüInkunu Jesús,
nnojotsü nuyuuwutüIn uuڤu tü
kusu uuڤInnukut soڤu kuڤIkut tIu.
NuyuuwutuIe uuڤuIu wunuu sümuu
nIyuIennüIn Jesús IIpünuumüIn
nünuInmüIn MuIeIwu. Sotüsü nuuڤIn
tü ushujünukut nüchIkI je tü kuڤI
uڤwuutünukut oڤu nuuڤu sütümu tü
wuttukut suuIII wuyuu.)
17-18
੅Je tü wuttukut suuIII wuyuu
oڤunukut nüpüIumüIn Jesús,
sükujeejutü nuupüIn süchIkI tü
kusu unusü uIutukut nümüIn Iázufo,
tü nütüjukut upüIeefuu MuIeIwu
nümüIwu. NuupüIn nunuInjee
Juun੄12
265
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
nu wuyuu eڤfujüshIIkunu nukuu
Iázufo wunuu sümuu süsoڤIfuuIn
nuuڤIn sütümu nünüIkI Jesús
je wunuu sümuu nujuIttuuIn
suIuڤujee tü woowIfukut eejechIfe
nIڤItuunüIn.
19
੅Nuyusu nu fufIseokunu,
nuushujuujIfuukuIuku:
÷Atuk, unoujusü wuyuu
wuttu suuIII nünuIn. Nnojotsü
kusukuInjutüIn wutümu tü
wuyuukoIüIfuu süpüIu wooڤuIeڤefüIn
shIu suuIIu oڤunuu nünuInmüIn ÷
müshII nuyu sümuu shupuuIn nuuڤIn.
Aküjüshi 3esús nüchiki sünain
nü!üڤü!üin süpü!a ouktaa
20
੅Suڤuku tü untüsükuIüIfuu
sünuInmüIn tü mIڤIfuukut süpüIu
uڤwuujuu MuIeIwu, eeshII eekuI
nnojoIüIn judíoIn.
21
੅NufütkuukuIuku
noڤuIuku nünuInmüIn FeIIpe, chI
chujeڤewuIkuI suIuڤujee tü pueuIokut
BetsuIdu chuڤuyu GuIIIeu, süpüIu
numüInjunuIn nümüIn:
÷EkIfujüIkuIee, uushujuweeshII
wuyu nümuu Jesús ÷numukuIuku
nümüIn.
22
੅Ottu müshIu FeIIpe,
nüküjukuIuku shIu nümüIn Andfes.
Je numukuIuku shIu nümüIn Jesús.
23
੅ShIusu nuntupu nünuInmüIn
Jesús nu wuyuukunu, nümukuIuku
Jesús numüIn ooڤuIuku numüIn nu
nIkIfujüInkunu:
÷TuyukuI, chI ShIpuyukuI
Wuyuu, kettuusü tukuIIu jooIuڤu
süpüIu nIIڤIyutüInjutüIn MuIeIwu
sümüIn wuyuu tü kusu unushuutusü
nuuڤInfüInjutkut tuku.
24
੅Tumüsü
puuIu jümüIn tü shIImüInkut: Wune
wuüyee, muyuuInje süpünujünüIn
suIuڤu puIItchoIn, shIusuڤu
süshunnupu, wuttu suuIII. Je
müIeku nnojofuIe süpünujünüIn,
umüIouIjeefü. AkuuInjuchIu tuyu,
ouktujuchI süpüIu suڤtteڤennüInjutüIn
tutümu wuyuu wuInmu.
25
੅ChI eekuI
nuuڤInmujIfuweeIn nukuuIppu suuIIu
ouktuu, ouktujuchIu neڤe. AIuڤujusu
chI eekuI nnojoIüIn kuchIpünuuIn
nuuڤIn nukuuIppu sükujee
nIڤyutuweeIn nümüIn MuIeIwu,
uyuteechI nümuu MuIeIwu wuneepIu.

੅ChI wuyuu eekuI nIڤyutuweeIn
tumüIn, unushI müIeku nIڤItuuIe
nuuڤIn süpüIu nünoujuIn tunuIn. Je
unteechI nIu chuڤuyu eeڤewuIfe tuyu
sümuu kojuteechIn nIu nütümu chI
TushIkuI suuڤu nIڤyutuuIn tumüIn
÷ nümukuIuku Jesús numüIn.
27
੅NuushujuukuIuku joo Jesús
nümüIn MuIeIwu sünuIn muu
nümüIn: ¨Tuutuu, shuputüsü muڤI
tuuڤIn. ¿JumüInjutü tunüIkI pümüIn
jooIuڤu? 'JuIIuchon tuyu, püIutIfu
touIIu tü uIutujutkut tumüIn jooIuڤu',
¿müInjuchI tuyu? NnojoIeechI müIn
tuyu pümüIn, süku shIuInju tuntüIn
upüIu tü ouktuukut suڤukumüIn
wuyuu.
28
੅Tuutuu, unukuju pIIڤIyutüIe
pukuuIppu jooIuڤu sümüIn wuyuu
sünuIn püIushuutuIn muڤI pIu",
nümukuIuku Jesús.
SüsouktukuIuku joo wune
pütchI IIpünuujee, müsü muyuu:
¨TeeڤIyutüItpu tukuuIppu sümüIn
wuyuu sünuIn püIushuutuIn muڤI
tuyu, je tooڤuIukeefü shIu süchIkuu",
müsü.
29
੅ShIusuڤu tü wuyuukoIüIfuu
wuttukut suuIII eejutkut nüڤütpuڤu
Jesús, suupuIwuڤuyu tü pütchIkut,
müsü uku sütüfüIu juyu suuڤIn
sümüIn wuneeIfuu. OoڤuIuku suuڤIn
sümüIn wuneeIfuu, nünüIkI wune
uupIee.
30
੅NümukuIuku joo Jesús sümüIn
tü wuyuukoIüIfuu:
÷Nnojotsü tuyuuIujutüIn
tü pütchIkut, jIyuuIujutü
jIukunu.
31
੅KefuuItpu sükuIIu tü
Juun੄12
266
EI Nuevo Testumento en eI IdIomu wuyuunuIkI de CoIombIu 2
du
ed. ©2010 WycIIffe BIbIe TfunsIutofs
wuyuukoIüIfuu suInküIn mmukut
süpüIu kusuIujunuInjutüIn sümüIn
suuInjuIu nütümu MuIeIwu. Ottu
müshIu Sutunás, chI uIuwutuushIkuI
nuuڤu, uIejüneefü jooIuڤu nuuIIu
tü uIuwutuwuukut.
32
੅Ottu müshIu
tuyukuI chI ShIpuyukuI Wuyuu, soڤu
tü kuڤI ukuchennujuchIkut oڤu tuyu
süpüIu ouktuu, teenukeefü wuyuu
suInküInjee mmukut süpüshuu
tunuInmüIn ÷nümutuuIukuIuku.
33
੅Nümüsü Jesús tüü numüIn
süpüIu nIIڤIyutüInjutüIn sünuIn
jumüInjutüIn nukuuIppu sünuIn
ouktuu.
34
੅SümukuIuku tü wuyuukoIüIfuu
nümüIn Jesús:
÷¿JumuIuڤut tü pümukut wumüIn
sünuIn nükuchennujuchIn chI
ShIpuyukuI Wuyuu? SuushIn
tü n