PHAÀN MOÄT

Chuù Giaûi

67

Daãn Nhaäp
Ñeå coù moät neàn thaàn hoïc thích hôïp cho Hoäi thaùnh, chuùng ta phaûi hieåu ñöôïc vai troø cuûa caùc aân töù thuoäc linh trong vieäc gaây döïng, ban quyeàn naêng, höôùng daãn, uoán naén, vaø laøm cho Hoäi thaùnh soáng ñoäng. Tieàn ñoà cuûa Hoäi thaùnh bao goàm caû söï thôø phöôïng töông giao vaø yeâu thöông, aáy laø söï chaêm soùc laãn nhau. Moät soá tín höõu coù chöùc vuï hoaëc traùch nhieäm naëng neà hôn nhöõng ngöôøi khaùc, nhöng moïi ngöôøi ñeàu quan troïng nhö nhau. Moïi tín höõu ñeàu coù moät chöùc vuï.

68

1
1Coârinhtoâ 12: 1-11
1Coârinhtoâ 12: 1-3 Quaù khöù vaø hieän taïi trong laõnh vöïc thuoäc linh 1Hôõi anh em, toâi khoâng muoán anh em chaúng bieát veà caùc söï ban cho thieâng lieâng. 2Anh em bieát khi mình coøn laø ngöôøi ngoaïi ñaïo, bò khuyeân doã höôùng veà caùc thaàn töôïng caâm, tuøy yù ngöôøi ta daãn duï mình. 3Bôûi ñoù, toâi toû cuøng anh em, chaúng ai caûm Thaùnh Linh cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi maø noùi raèng: Ñöùc Chuùa Gieâ-xu ñaùng nguyeàn ruûa ! Neáu khoâng caûm Ñöùc Thaùnh Linh, cuõng chaúng ai xöng Ñöùc Chuùa Gieâxu laø Chuùa. Thö tín Coârinhtoâ thöù nhaát ñöôïc vieát ñeå traû lôøi moät soá nan ñeà cuûa Hoäi thaùnh taïi Coârinhtoâ. Moät soá hoïc giaû ngaøy nay nhìn nhaän raèng nan ñeà maáu choát ôû Coârinhtoâ laø moät trong nhöõng thuyeát maït theá. Ñieàu naày coù nghóa laø moät soá tín höõu taïi Coârinhtoâ tin raèng caùc phöôùc haïnh cuûa Vöông quoác ñaõ öùng nghieäm vaø caù nhaân hoï ñaõ baét ñaàu böôùc vaøo caùc söï kín nhieäm cuûa Vöông quoác aáy. Giaùo lyù cuûa hoï coù leõ bò aûnh höôûng bôûi chuû nghóa hai maët Hellenis maø noù haï thaáp söï hieän dieän thuoäc theå vaø toân cao söï maëc khaûi thuoäc linh. Hoï tuyeân boá laø “noùi ñöôïc caùc thöù tieáng ... thieân söù” (13:1) vaø choái boû söï soáng laïi cuûa thaân theå (15:12-34) bôûi vì hoï ñaõ ñaït ñeán taàm voùc thuoäc linh. Hoï ngaên chaën nhöõng moái quan heä tình duïc trong hoân nhaân (7:1-7) vaø xem thöôøng söï chòu khoå cuõng nhö chöùc vuï cuûa

69

Phao-loâ (4:8-13).1 Söï phaân bieät thuoäc linh naày ñaõ gaây ra söï chia reõ giöõa voøng hoï cuõng nhö giöõa moät nhoùm ngöôøi trong soá hoï vaø Phaoloâ. Phao-loâ traû lôøi cho moãi vaán ñeà hoï neâu leân caùch heát söùc kyû löôõng, nhöng oâng cuõng noùi raèng nhöõng nan ñeà khaùc haõy ñôïi khi oâng ñeán môùi giaûi quyeát (11:34). Baây giôø, Phao-loâ cho raèng ñieàu caàn thieát hôn laø oâng seõ traû lôøi hoï veà vaán ñeà nhöõng aân töù thuoäc linh. Moät soá ngöôøi nghó raèng vieäc thöïc haønh caùc aân töù cho thaáy möùc ñoä thuoäc linh cao hôn. Nhöõng ngöôøi khaùc nghi ngôø veà thaùi ñoä vaø haønh vi xaùc thòt cuûa nhöõng ngöôøi quaûn trò caùc aân töù. Phao-loâ muoán giaûi toûa baát kyø moät söï hieåu laàm naøo veà caùc aân töù thuoäc linh. Söï thoâng hieåu vaán ñeà raát quan troïng, coøn söï laãn traùnh seõ chaúng ñem laïi moät ích lôïi naøo. Frederic Godlet noùi raèng: “ Thuaät ngöõ Charismata haøm yù veà nguoàn goác cuûa chuùng [nghóa laø cuûa caùc aân töù], coøn thuaät ngöõ Pneumatika (14:1) chæ veà baûn chaát cuûa chuùng”.2 Noùi caùch khaùc, caùc aân töù baét nguoàn töø Ñöùc Chuùa Trôøi, vaø baûn chaát cuûa chuùng töø
Fee, Martin vaø Carson ñeàu baøn veà thuyeát maït theá ôû Coârinhtoâ. Gorden Fee cho raèng tín höõu Coârinhtoâ choáng laïi vôùi Phao-loâ hôn laø chia reõ trong voøng hoï. Carson khoâng ñoàng yù raèng quan ñieåm naày (1) seõ taùch rôøi chöông 7 ñeán chöông 16 vôùi chöông 1 ñeán 4, (2) seõ gaây neân nhöõng thaéc maéc döôøng nhö nghieân veà lyù thuyeát hôn laø thöïc tieãn, vaø (3) 1Coârinhtoâ 13 nhaán maïnh treân tình yeâu thöông ñeán noãi Phao-loâ döôøng nhö phaûi coá gaéng lieân keát caùc beø phaùi. Donald A. Carson, trong cuoán Showing the Spirit: A Theological Exposition of 1 Coârinhtoâ 12-14 (Grand Rapids: Baker Book House, 1987), trang 18-19. Daàu sao ñi nöõa, moät ngöôøi deã daøng thaáy raèng caùc beø phaùi trong voøng hoï ñeàu maâu thuaån vôùi Phao-loâ. 2 Frederic L. Godet, Commentary on First Corinthians, vol. 2 (Edinburgh: T. and T. clark, 1886), trang 173. Toâi chuyeån ngöõ saùch naày cho nhöõng ñoäc giaû khoâng quen vôùi maãu töï Hy laïp. Dó nhieân Godet vaø moät soá ngöôøi khaùc ñaõ xöû duïng caùc kyù töï cuûa maãu töï Hy laïp trong nhöõng taùc phaåm cuûa hoï.
1

70

Ñöùc Thaùnh Linh. Töø ngöõ Charismata khoâng coù trong baûn Baûy Möôi hoaëc trong caùc baûn Kinh thaùnh cheùp tay Hy laïp. Haàu heát chuùng ñöôïc tìm thaáy trong caùc thö tín cuûa Phao-loâ (moät nôi khaùc nöõa ôû trong 1Phierô). Phao-loâ xem Hoäi thaùnh vaø caùc aân töù laø ñieàu hoã töông nhau: Neáu ñaây laø Hoäi thaùnh, thì caùc ñieàu naày laø nhöõng aân töù. Neáu nhöõng ñieàu naày laø caùc aân töù, chuùng seõ toân cao Hoäi thaùnh.3 Moät soá hoïc giaû neâu leân raèng bôûi vì nhöõng tín höõu Coârinhtoâ ñaõ ñaùnh giaù quaù cao moät soá bieåu hieän thuoäc linh khaùc nhau, hoï ñaõ xöû duïng töø ngöõ Pneumatika (thuoäc linh) vaø Phao-loâ ñaõ söûa laïi baèng töø ngöõ cuûa oâng laø Charismata (aân töù).4 Hoï nhaän thaáy raèng khi Phaoloâ taäp trung treân nhöõng vaán ñeà trong chöông 14, oâng chuyeång sang duøng töø Pneumatika (14:1). Phao-loâ cuõng noùi raèng: “Anh em ñaõ ao öôùc nhaän laõnh aân töù Thaùnh Linh [pneumaton] ... ñeå gaây döïng Hoäi thaùnh” (1Coârinhtoâ 14:12 BDY).5 Tuy nhieân, nhöõng hoïc giaû coù quan ñieåm naày cuõng ñöa ra moät phöông phaùp taäp chuù vaøo nan ñeà caùc aân töù ôû Coârinhtoâ.6 Maëc daàu

Ronald Y. K. Fung, “Ministry, Community, and Spiritual Gifts,” Evangelical Quarterly 56 (20 thaùng Gieâng 1954), tr15. 4 Ñoái vôùi Phao-loâ, töø ngöõ Charismata noùi veà söï taùi sanh (Roâma 5:15-16), söï soáng ñôøi ñôøi (Roâma 6:23), söï keâu goïi daân Y-sô-ra-eân (Roâma 11:29, caùc aân töù (Roâma 12:6-7; 1Coârinhtoâ 12:4, 8-10), hoân nhaân vaø soáng ñoäc thaân (1Coârinhtoâ 7:7) vaø ôn cuûa Timoâtheâ (1Tim 4:4; 2Tim 1:6). Trong 1Phierô 4:10 töø ngöõ naày lieân heä ñeán nhöõng aân töù thuoäc linh. Trong taát caû caùc tröôøng hôïp, roû raøng töø ngöõ Charisma xuaát phaùt töø chöõ Charis (aân ñieån). Aân ñieån ñaõ ñem chuùng ta vaøo trong thaân theå cuûa Ñaáng Christ. Caùc aân töù (Charisma) laøm cho tín höõu hoaøn thaønh vai troø phuïc vuï cuûa mình. 5 Ralph Martin, The Spirit and the Congregation: Studies in 1Coârinhtoâ 1215 (Grand Rapids: William B. Eerdmans, 1984), 65-66. 6 Carson, Showing the Spirit, trang 24.

3

71

Phao-loâ phaûi ñöông ñaàu vôùi nhöõng vaán ñeà nan giaûi naày, söï beõ traùch cuûa oâng vaãn mang tính tích cöïc ngoû haàu ngöôøi Coârinhtoâ seõ lôùn leân trong vieäc thöïc haønh caùc aân töù. Vì vaäy, Ralph Martin khoâng xem hai thuaät ngöõ naày laø tieâu cöïc. OÂng cho raèng thuaät ngöõ Charismata mang nghóa roäng hôn, lieân heä ñeán nhöõng haønh ñoäng hieån nhieân cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, coøn thuaät ngöõ Pneumatika mang nghóa heïp hôn, lieân quan ñeán söï thöïc haønh caùc aân töù trong söï thôø phöôïng chung.7 Thaät ra, Phao-loâ ñaõ xöû duïng töø ngöõ “thuoäc linh” theo nghóa tích cöïc (chaúng haïn trong 1Coârinhtoâ 2:15; 3:1, 9:11), vaø cöù tieáp tuïc duøng laïi thuaät ngöõ naày (14:1,12). Maëc daàu nhöõng tín höõu taïi Coârinhtoâ nghó raèng hoï thuoäc linh hôn, thaät khoù maø xem caùc möùc ñoä thuoäc linh laø nhöõng ñaëc tính rieâng cuûa hoï. Phao-loâ ñoái chieáu tình traïng tröôùc ñaây vaø hieän taïi cuûa hoï (12:2, cuõng xem EÂpheâsoâ 2). Laø daân ngoaïi, hoï ñaõ thôø phöôïng thaàn töôïng vaø bò daãn duï vaøo nhöõng söï cuoàng tín. Hoï ñaõ coù laàn nhaän thaáy raèng khi moät linh caøng vaän ñoäng treân moät ngöôøi chöøng naøo, ngöôøi aáy caøng trôû neân ít töï chuû chöøng aáy. Khi caøng ít töï chuû, ngöôøi aáy caøng sôû höõu linh nhieàu hôn. Godet giaûi thích raèng: Nguyeân taéc cuûa hoï laø: caøng nhieàu pneuma (linh) caøng ít nous (trí khoân). Nguyeân taéc naày phuø hôïp vôùi ñònh kieán cuûa ngöôøi Hy laïp vaø thaäm chí cuûa ngöôøi Giu-ña. Plato noùi trong taùc phaåm Phardrus raèng: “Bôûi söï lô löõng (söï ca ngôïi do söï haø hôi) maø nhöõng phöôùc haïnh cao troïng nhaát ñöôïc ban cho chuùng ta”, vaø trong taùc

7

Martin, Spirit and Congregation, trang 8.

72

phaåm Timaeus oâng noùi raèng: “Khoâng moät ai bôûi trí khoân cuûa mình coù theå ñaït ñeán söï ca ngôïi thaät vaø thieân thöôïng.”8 Baèng caùch naày, ngöôøi Giu-ña thöôøng caûm nhaän caùc tieân tri cuûa hoï laø nhöõng ngöôøi maø lôøi noùi döôøng nhö theo caûm xuùc hoaëc ôû trong traïng thaùi lô löõng nhieàu hôn.9 Taát nhieân, ngöôøi Coârinhtoâ cuõng nhö vaäy. Keát quaû laø, coù leõ moät soá ngöôøi ñaõ tin raèng caùc giaùo sö khoâng thuoäc linh baèng caùc tieân tri vaø caùc tieân tri khoâng thuoäc linh baèng nhöõng ngöôøi noùi tieáng thieân söù. Vaán ñeà cuûa Phao-loâ laø laøm theá naøo ñeå traû lôøi cho nhöõng ngöôøi bieän hoä cho vieäc laøm cuûa hoï baèng caùch noùi raèng “Ñöùc Thaùnh Linh ñaõ phaùn vôùi toâi” hoaëc “Ñöùc Chuùa Trôøi ñaõ daïy toâi phaûi laøm ñieàu aáy”. Phao-loâ nhaán maïnh raèng baây giôø chuùng ta caøng ôû trong söï kieåm soaùt nhieàu hôn vôùi cöông vò laø nhöõng taïo vaät môùi trong Ñaáng Christ hôn laø khi chuùng ta coøn laø nhöõng ngöôøi ngoaïi khoâng coù Ñaáng Christ. Coù moät söï töông phaûn nhau giöõa caùc thaàn töôïng caâm ñieác vaø moät Ñöùc Chuùa Trôøi Ñaáng phaùn vôùi vaø qua chuùng ta. Ñöùc Chuùa Trôøi khoâng xaâm phaïm hoaëc phaù vôõ ñaëc tính cuûa moät ngöôøi naøo, nhöng ñem con ngöôøi vaøo trong quyeàn naêng cuûa Ngaøi. Nhö theå caùc tieân tri cuûa Ba-anh khôi ñoäng söï cuoàng loaïn treân nuùi Caït-meân, nhöõng ngöôøi ngoaïi naày cuõng ôû beân caïnh hoï, coá gaéng neâu leân caâu traû lôøi cho mình. Hoï mang ñaày söï cuoàng tín cuõng nhö söï thieáu hieåu bieát. Ñoäng töø vaø quaù khöù ñoäng töø thuï ñoäng khieám khuyeát trong 12:2 nhaán maïnh vieäc hoï ñaõ maát töï chuû (egesthe apagomenoi - “bò höôùng daãn laàm laïc” BDY). Loái xöû duïng thì khuyeám khuyeát cho

8 9

Godet, First Corinthians, 174. Daân soá kyù 24:4,16; OÂ-seâ 9:7.

73

thaáy moät thoùi quen soáng cuûa nhöõng ngöôøi tröôùc khi trôû thaønh Cô ñoác nhaân, thaäm chí coù theå laø moät soá cung caùch sôû höõu cuûa ma quæ, döôøng nhö hoï phaûi chòu moät nguoàn söùc maïnh naøo ñoù ñieàu khieån. “Daân ngoaïi bò daãn duï bôûi khoâng coù söï höôùng daãn khoân ngoan vaø cuûa löông taâm, nhöng bôûi moät quyeàn löïc huyeàn bí ñaèng sau caùc thaàn töôïng”.10 Baèng caùch xöû duïng meänh ñeà: “Bôûi ñoù, toâi toû cuøng anh em [laøm cho anh em bieát ñöôïc]” (12:3), Phao-loâ ñaõ noùi caùch thaúng thaéng vaø ñaày uy quyeàn. Phao-loâ ñaõ nghieân cöùu kyõ löôõng caùc vaán ñeà vaø trình baøy nhöõng ñieåm khaùc nhau cô baûn giöõa söï thôø phöôïng ngoaïi giaùo vaø caùc aân töù cuûa Thaùnh Linh. Nhöõng tín höõu Coârinhtoâ ñaõ hoûi oâng, baây giôø oâng, baèng uy quyeàn cuûa mình, traû lôøi cho hoï. Ñoàng coát ngoaïi giaùo laøm cho con ngöôøi coù theå noùi ñöôïc raát nhieàu ñieàu.11 Neáu moät ngöôøi qua söï thuaät laïi moät khaûi töôïng sieâu nhieân naøo ñoù daïy doã moät tin laønh khaùc, thì Phao-loâ noùi raèng: “ngöôøi aáy ñaùng bò a-na-them” (Galati 1:8). Baát kyø moät linh naøo

George Findlay, “St. Paul’s First Epistle to the Corinthians,” in the Episitor’s Greek Testament, trang 886. Maëc khaùc, Carson cho raèng hai caâu ñaàu lieân heä ñeán söï thieáu hieåu bieát cuûa hoï khi coøn laø daân ngoaïi vaø caâu ba lieân heä ñeán nhöõng gì Phao-loâ muoán daïy doã hoï. Carson, Showing the Spirit, trang 26.

10

H. Wayne House, “Tongues and the Mystery Religions of Corinth,” Bibliotheca Sacra 140 (thaùng tö - thaùng saùu 1983), trang 134-150.

11

74

choái boû thaàn taùnh troïn veïn vaø nhaân taùnh troïn veïn cuõng nhö söï hoùa thaân cuûa Ñöùc Chuùa Gieâ-xu ñeàu laø keû choáng laïi Ñaáng Christ (1Giaêng 4:2-3). Noùi caùch khaùc, khoâng moät ai bôûi Thaùnh Linh cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi maø noùi raèng Ñöùc Chuùa Gieâ-xu ñaùng bò ruûa saû. Ñöùc Thaùnh Linh khieán chuùng ta caøng yeâu meán Ñaáng Christ hôn vaø xaây döïng nhöõng neàn taûng thích hôïp theo Kinh thaùnh. Thöû nghieäm tính chaân thaät laø quyeàn teå trò cuûa Ñaáng Christ trong ñaïo ñöùc vaø cung caùch soáng, khoâng phaûi trong vieäc sôû höõu moät aân töù hoaëc noùi ra moät lôøi noùi “bôûi Ñöùc Thaùnh Linh”. Ñoái vôùi Cô ñoác nhaân, nhöõng thaàn töôïng ngoaïi giaùo voâ tri khoâng bao giôø coù theå laø Chuùa ñöôïc. Moïi ñaàu goái phaûi quyø xuoáng vaø moïi löôõi ñeàu xöng Gieâ-xu Christ laø Chuùa (Philip 2:10-11). Moïi toân giaùo trong ñeá quoác La maõ ñeàu ñöôïc xem laø hôïp phaùp neáu chuùng coù caû söï thôø phöôïng Seâ-sa. Chæ coù ngöôøi Giu-ña môùi ñöôïc pheùp haàu vieäc Ñöùc Chuùa Trôøi maø khoâng phaûi thôø phöôïng Seâ-sa. Vì vaäy, ñöùc tin cuûa Cô ñoác nhaân caøng bò thöû luyeän nhieàu hôn. Phao-loâ ñaõ coá gaéng giaønh laáy quyeàn lôïi cuûa Cô ñoác nhaân laø chæ thôø phöôïng moät mình Ñöùc Chuùa Trôøi nhöng vaãn laø nhöõng coâng daân trung thaønh vôùi chính quyeàn. OÂng luoân tìm caùch ñaët chính quyeàn beân caïnh Cô ñoác giaùo (trong tuø taïi Philíp, tröôùc maët Pheâ-tu, tröôùc maët Aïc-ríp-ba). Maëc daàu Hoäi thaùnh thôø Taân öôùc luùc ñaàu chöa phaûi chòu nhieàu söï baùch haïi, nhöng tuyeân xöng Ñöùc Chuùa Gieâ-xu laø Chuùa thöôøng phaûi chòu caùc raéc roái töø phía chính quyeàn. Trong khi nhöõng ngöôøi khaùc goïi Seâ-sa laø Chuùa bôûi luaät ñònh nhö vaäy, Cô ñoác nhaân laïi maïnh daïn tuyeân boá ñöùc tin cuûa mình baèng caùch goïi Ñöùc Chuùa Gieâ-xu laø Chuùa. Söï baùch haïi chính trò laàn ñaàu tieân xaûy ra ôû Roâ ma khoaûng naêm 49 A.D. khi moät soá ngöôøi Giu-ña noåi loaïn “do söï xuùi

75

giuïc cuûa Chrestus.”12 Söï baùch haïi laàn thöù hai xaûy ra vaøo thôøi cuûa Nero giöõa khoaûng 62 vaø 65 A.D. Thö tín Coârinhtoâ thöù nhaát ñöôïc vieát giöõa hai cuoäc baùch haïi, khoaûng naêm 55 A.D. Caâu hoûi quan troïng ñöôïc ñaët ra cho ñoaïn Kinh thaùnh naày laø: Ai trong Hoäi thaùnh Coârinhtoâ noùi raèng Chuùa Gieâ-xu ñaùng bò nguyeàn ruûa? Ngöôøi Hy laïp ít khi duøng thuaät ngöõ anathema. Phaûi chaêng ñoù laø nhöõng ngöôøi Giu-ña ñoái khaùng? Nhöõng ngöôøi Giu-ña thuoäc phaùi Pharisi coù theå noùi veà Ñaáng Meâ-si, Ñaáng Christ. Nhöõng giaùo lyù kieân quan ñeán söï soáng laïi töø keû cheát, caùc thieân söù, ñuoåi quæ, noùi tieân tri, söï cöùu chuoäc, vaø Vöông quoác cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi thöôøng ñöôïc chaáp nhaän trong caùc nhaø hoäi treân khaép ñeá quoác La maõ. Tuy nhieân ñoái vôùi moät soá ngöôøi Do thaùi, Ñaáng Meâ-si khoâng cuûa theå bò treo treân caây thaäp töï. Bôûi caây thaäp töï, ñoái vôùi hoï Chuùa Gieâ-xu bò ruûa saû. Hoï vaãn chôø ñôïi Ñaáng Christ.13

Suetonius, Life of Claudius, xxv. 4. “Chretus” laø moät teân goïi phoå thoâng; gioáng nhö laø “Christos”, Christ. Coù leõ söï baùch haïi naày ñaõ khieán A-qui-la vaø Beâ-rít-sin rôøi Roâma ñeán Coârinhtoâ.

12

J. Duncan M. Derrett ñöa ra söï toùm löôïc cuûa quan ñieåm naày trong cuoán “Cursing Jesus (1Corinthians 12:3): The Jews as Religious Persecutors,” New Testament Studies 21 (Thaùng baûy 1975), trang 544-554.

13

76

Moät khaû naêng thöù hai cuûa lôøi nguyeàn ruûa naày coù theå laø aûnh höôûng cuûa chuû nghóa Gnostic, töông töï nhö caùc quan ñieåm Cerinthus vaø Ophites taùm möôi naêm sau ñoù.14 Chuû nghóa naày cho raèng xaùc thòt laø xaáu xa vaø linh laø toát laønh. Vì vaäy, Chuùa Gieâ-xu, ñaõ trôû neân xaùc thòt, ñaõ bò ruûa saû. Ñaáng Christ, theo quan ñieåm cuûa hoï, laø moät linh thaùnh khieát vaø vì theá seõ ñöôïc chuùc phöôùc. Nhöõng ngöôøi theo chuû nghóa Gnostic naày tuyeân boá raèng hoï raát thuoäc linh, ñoàng thôøi cuõng noùi raèng Chuùa Gieâ-xu ñaùng bò ruûa saû. Nhöõng ngöôøi khaùc cho raèng Phao-loâ chæ phoûng ñònh nhö vaäy, raèng vieäc goïi Chuùa Gieâ-xu ñaùng bò ruûa saû khoâng coù thaät ôû Hoäi thaùnh Coârinhtoâ. Neáu ñaây laø moät vaán ñeà coù thaät, Phao-loâ ñaõ traû lôøi caùch roõ raøng hôn. Coù leõ Phao-loâ ñang nhaán maïnh ñeán khía caïnh hoùa thaân cuûa caùc aân töù baèng caùch nguï yù raèng giaùo lyù, haønh vi vaø söï xöng nhaän phaûi hoøa hôïp vôùi nhau. Moät ngöôøi khoâng theå ñöa ra nhöõng lôøi leõ cöïc ñoan, kyø cuïc maø chuùng khoâng coù cô sôû Kinh thaùnh, cho chuùng coù veû “thuoäc linh” ñeán ñaâu ñi nöõa.15
14

Howard M. Ervin, These Are Not Drunken As Ye Suppose (Plainfield: Logos Books, 1968), trang 187-193.

Moät soá giaûi thích khaùc veà nhöõng ngöôøi noùi Chuùa Gieâ-xu ñaùng nguyeàn ruûa (anathema Jesus) laø: Nhöõng Cô ñoác nhaân choáng laïi söï khaûi thò cuûa Ñöùc Thaùnh Linh baèng caùch noùi leân nhöõng lôøi leõ phaïm thöôïng, nhöõng Cô ñoác nhaân e ngaïi raèng vieäc noùi tieáng môùi laø nguyeàn ruûa Chuùa Gieâ-xu bôûi hoï khoâng hieåu ñöôïc, hoaëc vaán ñeà laø do vaên ngöõ nhö töø anathema coù leõ ñöôïc ñoïc töø chöõ ana athe emar maran lesous (“naày ta ñeán mau choùng” Chuùa

15

77

Hoaëc vaán ñeà laø söï baùch haïi ngöôøi Giu-ña, hoaëc chuû nghóa Ñoái khaùng phoâi thai, hoaëc chæ laø nhöõng lôøi noùi cöïc ñoan khoâng coù caên cöù, Phao-loâ ñaõ caån thaän daïy raèng söï xöng nhaän vaø lôøi noùi cuûa Cô ñoác nhaân trong ñôøi soáng phaûi laø Gieâ-xu laø Chuùa. Origen noùi raèng nhöõng ngöôøi theo phaùi Ophite bò buoäc phaûi goïi Chuùa Gieâ-xu laø quyû. Tuy nhieân, neáu moät ngöôøi khoâng noùi raèng Gieâ-xu laø Chuùa vaø laø Ñöùc Chuùa Trôøi troïn veïn thì ngöôøi aáy laø ngöôøi theo taø giaùo. 1Coârinhtoâ 12:4-6 Caùc aân töù, Söï phuïc vuï, Coâng vieäc 4Coù nhieàu aân töù khaùc nhau, nhöng chæ coù moät Thaùnh Linh. 5Coù nhieàu caùch phuïc vuï khaùc nhau, nhöng chæ coù moät Chuùa. 6Coù nhieàu coâng vieäc khaùc nhau, nhöng chæ coù moät Thöôïng Ñeá thöïc hieän moïi vieäc trong moïi ngöôøi (BDY). Phao-loâ môû ñaàu cho söï baøn luaän “caùc aân töù cuûa Chuùa Thaùnh Linh” cuûa oâng baèng caùch nhaán maïnh treân ba töø ngöõ: “caùc aân töù”, “phuïc vuï”, “coâng vieäc”. “Caùc aân töù” laø nhöõng coâng cuï. “Nhieàu caùch phuïc vuï” lieân heä ñeán caùc vai troø khaùc nhau cuûa caùc thaønh vieân trong thaân theå Ñaáng Christ,16 caùc phöông caùch maø nhöõng coâng cuï coù theå ñöôïc xöû duïng ñeå coâng vieäc ñöôïc thöïc hieän. Hai töø
chuùng ta phaùn), vaø moät söï töông phaûn giöõa nhöõng ngöôøi ngoaïi giaùo choáng ñoái Chuùa Gieâ-xu vaø söï xöng nhaän cuûa Cô ñoác nhaân. Toâi cho raèng nhöõng nguyeân nhaân ñaõ thaûo luaän trong baøi laø nhöõng ñieåm chính. Xem Gordon D. Fee, The First Epistle to the Corinthians: New International Commetary on New Testament (Grand Rapids: William B. Eerdmans, 1987), trang 578-81 ñeå coù nhöõng phaàn baøn luaän xa hôn. 16 Siegfried Schatzman, A Pauline Theology of Charismata (Peabody Mass: Nhaø Xuaát Baûn Hendrickson, 1987) trang 34.

78

ngöõ naày (“caùc aân töù” vaø “caùc chöùc vuï” BKJ) thöôøng ñöôïc duøng caùch laãn loän trong Hoäi thaùnh ngaøy nay nhöng caàn phaûi phaân bieät söï khaùc nhau: “phuïc vuï” (“chöùc vuï” BKJ) xuaát phaùt töø tieáng Hy laïp laø diakonia, noùi ñeán moät phöông caùch phuïc vuï. Hoäi thaùnh ñaàu tieân ñaõ choïn baûy ngöôøi nam chòu traùch nhieäm phaân phaùt löông thöïc trong khi caùc söù ñoà chuyeân lo caàu nguyeän vaø daïy doã (Coâng vuï 6:1-4). Moãi ngöôøi coù moät chöùc vuï khaùc nhau vaø vì vaäy coù theå noùi ngöôøi aáy sôû höõu chöùc vuï ñoù. Tuy nhieân, caùc aân töù laø nhöõng coâng cuï ñöôïc ban phaùt caùch khoâng haïn cheá haàu cho chuùng ta hoaøn thaønh chöùc vuï cuûa mình. Coù hai quan ñieåm ñöôïc ñöa ra khi baøn veà caùc aân töù vaø caùc chöùc vuï. Coù phaûi nhöõng aân töù quyeát ñònh nhöõng chöùc vuï, hoaëc phaûi chaêng nhöõng chöùc vuï ñöôïc toân cao bôûi baát kyø moät aân töù naøo maø Ñöùc Chuùa Trôøi ban phaùt? Neáu laø quan ñieåm ñaàu tieân, vaäy thì chuùng ta caàn phaûi xaùc ñònh nhöõng aân töù cuûa chuùng ta, xaép xeáp chuùng laïi vôùi nhau, roài tìm xem ôû nôi naøo chuùng ta vôùi nhöõng chöùc vuï cuûa mình seõ thích hôïp nhaát. Troïng taâm laø coâng vieäc. Baèng caùch traû lôøi raèng ñaëc tröng cuûa moãi aân töù laø gì, moät ngöôøi coù theå xaùc ñònh ñöôïc nhöõng aân töù maø ngöôøi aáy coù. Haäu thuaån cho quan ñieåm naày laø caùc phaân ñoaïn Kinh thaùnh nhö EÂ-pheâ-soâ 4:11, nôi caùc aân töù ñöôïc lieät keâ laø nhöõng con ngöôøi, vaø Roâma 12:6-8, nôi maø döôøng nhö chuùng ta bieát chuùng ta coù nhöõng aân töù naøo vaø ñöôïc khuyeán khích thöïc haønh chuùng ñeå ñaït ñöôïc ích lôïi cao nhaát. Caùc ñoäng töø trong 1Coârinhtoâ 12:30 ñöôïc duøng ôû thì hieän taïi, coù leõ haøm yù raèng moät soá ngöôøi thöôøng xuyeân xöû duïng moät soá aân töù naøo ñoù. Moät soá ngöôøi thöôøng xuyeân xöû duïng aân töù chöõa bònh, moät soá ngöôøi thöôøng

79

xuyeân noùi caùc thöù tieáng môùi khaùc nhau, moät soá ngöôøi khaùc thöôøng xuyeân thoâng giaûi tieáng môùi.17 Quan ñieåm thöù hai aáy laø moãi thaønh vieân trong thaân theå Ñaáng Christ caàn phaûi môû loøng ñoùn nhaän baát cöù aân töù naøo maø Ñöùc Chuùa Trôøi ban phaùt. Dó nhieân, khi moät ngöôøi ñaõ môû loøng ñeå xöû duïng aân töù moät laàn roài, seõ deã daøng hôn cho ngöôøi aáy coù ñöùc tin ñeå xöû duïng aân töù ñoù laàn nöõa. Tuy nhieân moïi aân töù coù theå ñöôïc xöû duïng caùch saùng taïo trong baát kyø moät tình huoáng chöùc vuï naøo. Cô ñoác nhaân caàn phaûi naêng ñoäng trong chöùc vuï cuûa mình, vaø Ñöùc Thaùnh Linh seõ tuoân ñoå aân töù treân hoï. Maëc daàu Ñöùc Chuùa Trôøi seõ duøng caû thaân theå cuûa Ñaáng Christ ñeå quaûn trò taát caû caùc aân töù, moãi aân töù ñeàu coù saün caùch dö daät cho baát kyø tín höõu naøo. Chaúng haïn nhö moät thaày tö teá cuõng coù theå xöû duïng lôøi khoân ngoan toát nhö moät söù ñoà xöû duïng. Theo quan ñieåm naày, khoâng ai coù moät aân töù naøo caû, moïi ngöôøi ñeàu coù moät chöùc vuï. Bôûi vì moät ngöôøi ñöôïc ban cho moät lôøi tieân tri khoâng nhaát thieát ngöôøi aáy phaûi coù chöùc vuï tieân tri. Cuõng vaäy, moät ngöôøi coù theå ñuoåi quæ khoâng coù nghóa ngöôøi aáy coù chöùc vuï ñuoåi quæ. Tuy nhieân, bôûi loaïi chöùc vuï maø moät soá ngöôøi coù ñöôïc, hoï coù theå thöïc haønh nhöõng aân töù maø ngöôøi khaùc mong muoán. Neáu vaäy, caùc aân töù boå sung cho caùc chöùc vuï. Bôûi vì “nguoàn goác cuûa moät aân töù khoâng naèm trong con ngöôøi, nhöng ôû trong aân ñieån cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi laø ñieàu phuû che con ngöôøi. Ñieàu caàn thieát

17

Stanley M. Horton, What the Bible Says About the Holy Spirit (Nhaø Xuaát Baûn Tin Laønh, 1976), trang 218.

80

laø phaûi ghi nhôù nguoàn goác naày baát cöù luùc naøo aân töù ñöôïc xeùt ñeán hay ñöôïc xöû duïng.”18 Töø ngöõ maø Phao-loâ duøng cho “nhöõng aân töù thuoäc linh” laø Charisma. OÂng xöû duïng töø ngöõ domata chæ ñeå chæ veà caùc aân töù thuoäc linh khi tröng daãn Thi thieân 68:18 trong EÂ-pheâ-soâ 4:8. Trong ñoaïn vaên, töø ngöõ Charisma khoâng ñöôïc duøng ñeå chæ veà moät ñieàu gì ñoù maø Cô ñoác nhaân luoân luoân coù. Thay vaøo ñoù, söï nhaán maïnh laø treân ñaáng ban cho, treân baûn chaát tuyeät vôøi cuûa caùc aân töù, vaø treân caùc muïc ñích cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi trong söï phaân phaùt cuûa Ngaøi. Maëc khaùc, töø ngöõ maø Lu ca duøng ñeå chæ veà aân töù laø dorean, nhaán maïnh treân söï baûo ñaûm maø chuùng ta nhaän laõnh khi chuùng ta ñöôïc ñoå ñaày Ñöùc Thaùnh Linh (Coâng vuï 2:38; 8:20; 10:45; 11:17). Phao-loâ cuõng lieân heä ñeán kinh nghieäm ñoù nhö laø moät cuûa caàm (EÂpheâ-soâ 1:14). Vì vaäy, vieäc baét ñaàu tuoân ñoå Ñöùc Thaùnh Linh ñöôïc noùi ñeán nhö moät cô nghieäp, nhöng söï xöû duïng caùc aân töù tuøy thuoäc vaøo söï ban phaùt lieân tuïc cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Haäu thuaån cho quan ñieåm raèng khoâng ai sôû höõu caùc aân töù laø trong 1Coârinhtoâ 12:7-11, laø nôi Ñöùc Thaùnh Linh lieân tuïc ban caùc aân töù cho Hoäi thaùnh theo yù muoán cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Khoâng ai ñöôïc xem laø ngöôøi coù aân töù noùi tieáng môùi trong Hoäi thaùnh. Vaø maëc daàu taát caû coù theå noùi tieân tri, taát caû khoâng phaûi laø nhöõng tieân tri. Söï chöõa laønh coù theå ñeán qua lôøi caàu nguyeän cuûa caùc tröôûng laõo, qua hai ngöôøi ñoàng yù vôùi nhau, hoaëc qua thaân theå cuûa Ñaáng Christ, chöù khoâng phaûi chæ qua moät ngöôøi coù aân töù chöõa bònh.

18

Arnold Bittlinger, Gifts and Graces: A Commentary on First Corinthians 12 to 14 (Grand Rapids: William B. Eerdmans, 1967), trang 20.

81

Hoäi thaùnh trong Coâng vuï caùc söù ñoà khoâng tìm kieám nhöõng aân töù ñaëc bieät ñeå phaùt huy nhöõng chöùc vuï. Trong tieán trình cuûa chöùc vuï, caùc aân töù phaùt xuaát caùch töï nhieân, ngay caû khi chöùc vuï thay ñoåi. Moät soá ngöôøi choïn vieäc phuïc vuï baøn tieäc ñaõ trôû thaønh nhöõng giaùo só. Nhöõng ngöôøi khaùc, nhö EÙp-ba-phoâ-ñích taïi Philíp, ñaõ trôû thaønh nhöõng ngöôøi giuùp ñôõ ñaëc bieät (xem 12:28) trong chöùc vuï cuûa Phao-loâ. Söù ñoà Giaêng trôû thaønh moät muïc sö huynh tröôûng cuûa Hoäi thaùnh taïi EÂ-pheâ-soâ. Phao-loâ, ngöôøi ñaõ phuï taù cho Hoäi thaùnh taïi An-ti-oát, ñaõ trôû thaønh moät söù ñoà. YÙ nieäm mô hoà naày phaùt xuaát töø vieäc Phao-loâ xaùo troän nhöõng thuaät ngöõ cuûa oâng. OÂng xem moïi ñieàu laø nhöõng söï ban cho (aân ñieån). Chuùng ta nhaän bieát caùc aân töù maø Ñöùc Chuùa Trôøi ban cho chuùng ta vaø coù traùch nhieäm xöû duïng chuùng haàu ñaït ñöôïc ích lôïi cao nhaát. Tuy nhieân, Ñöùc Chuùa Trôøi lieân tuïc ban phaùt caùc aân töù. Coù leõ quan ñieåm raèng aân töù xaùc ñònh chöùc vuï vaø aân töù toân cao chöùc vuï naèm ñaâu ñoù trong baûn chaát thaät cuûa caùc aân töù. Vaäy thì coù phaûi tín höõu seõ tìm kieám nhöõng aân töù cuûa hoï vaø roài phaùt huy nhöõng chöùc vuï cuûa hoï? Hoaëc laø tín höõu phaûi naém giöõ nhöõng chöùc vuï roài phaùt hieän ra nhöõng aân töù theo sau? Coù leõ caâu traû lôøi seõ laø ñuùng cho caû hai caâu hoûi. Vaán ñeà ôû ñaây, lieân quan ñeán thuaät ngöõ cuûa Phao-loâ, khoâng phaûi laø moät vaán ñeà treân lyù thuyeát, nhöng laø moät vaán ñeà thieát thöïc vaø thöïc teá.19 Ví duï, chöõ “coâng vieäc” (“vieäc laøm” BKJ) ra töø tieáng Hy laïp coù nghóa laø moät naêng löïc nhaán maïnh treân nhöõng keát quaû cuoái cuøng (energema). Caùc keát quaû khaùc nhau coù theå xaûy ra baát kyø khi naøo
19

“Ñoái vôùi Phao-loâ, moái lieân heä giöõa aân töù vaø chöùc vuï laø troïn veïn vaø boå sung cho nhau. Aân töù neáu khoâng coù chöùc vuï seõ phuû nhaän muïc ñích cuûa söï ban phaùt aân töù vaø boû qua ñaëc tính aân ñieån cuûa noù. Chöùc vuï neáu khoâng coù aân töù seõ phuû nhaän ñoäng löïc ñem laïi hieäu quaû cho chöùc vuï vaø boû qua ñaëc tính aân töù cuûa noù.” Schatzman, Pauline Theology, trang 90.

82

caùc aân töù ñöôïc xöû duïng, tuyø thuoäc vaøo thôøi ñieåm, hoaøn caûnh vaø con ngöôøi. Caû Phao-loâ vaø Phierô ñeàu xöû duïng nhöõng aân töù gioáng nhau trong nhöõng hoaøn caûnh khaùc nhau. Moät ngöôøi laø moät söù ñoà tieân phong, rao truyeàn phuùc aâm cho daân ngoaïi laø nhöõng ngöôøi bieát raát ít hoaëc khoâng bieát gì veà cô nghieäp cuûa Cô ñoác nhaân-Heâbôrô. Ngöôøi kia laø moät söù ñoà cho daân Giu-ña vaø laø moät ngöôøi laõnh ñaïo cuûa Hoäi thaùnh ñaàu tieân, laø ngöôøi raát ít ñi ra (dó nhieân ngoaïi tröø chöùc vuï cuûa oâng taïi leã Nguõ tuaàn vaø taïi nhaø Coït naây). Moät ngöôøi xöû duïng caùc aân töù chuû yeáu cho caùc muïc ñích truyeàn giaùo, ngöôøi kia chuû yeáu cho vieäc thaønh laäp Hoäi thaùnh. Ñöùc Thaùnh Linh ban cho chuùng ta nhöõng aân töù quyeàn naêng ñaëc bieät vaø söï xöùc daàu. Ñöùc Chuùa Con thaønh laäp caùc chöùc vuï khi Ngaøi uoán naén chuùng ta gioáng vôùi aûnh töôïng cuûa Ngaøi; chuùng ta tìm ñöôïc vò trí phuïc vuï cuûa chuùng ta trong Ngaøi. Ñöùc Chuùa Cha giaùm saùt caùc keát quaû cuoái cuøng vaø söï vaän haønh cuûa aân töù vaø chöùc vuï. Tuy nhieân, nhöõng ñieàu naày khoâng ñöôïc phaân chia caùch roû raøng; nhöng boå tuùc cho nhau. Ví duï trong 12:6 “nhieàu coâng vieäc khaùc nhau” ñöôïc xem laø thuoäc veà Ñöùc Chuùa Cha, nhöng trong 12:11 “Moïi ñieàu ñoù laø coâng vieäc cuûa ñoàng moät Ñöùc Thaùnh Linh” (BKJ). Söï hôïp nhaát vaø söï ña daïng cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi Ba Ngoâi hoøa quyeän vaøo nhau caùc dieäu kyø.20 Töø ngöõ diaireseis (“nhieàu caùch ... khaùc nhau” trong 12:4-6 neân dòch laø “nhöõng söï phaân phaùt.” Noù xuaát phaùt töø moät töø ngöõ Hy laïp töông töï ñöôïc duøng trong 12:11 cho töø “phaân phaùt” (diaroun). Ñöùc Chuùa Trôøi laø nguoàn cuûa chuùng ta. Hoäi thaùnh cuûa Ñöùc Chuùa Gieâ-xu

Trong 12:4-6 söï xöû duïng caùc lieân töø khaùc nhau cuûa Phao-loâ (de trong 12:4; kai trong 12:5 vaø moät söï keát hôïp giöõa de vaø kai trong 12:6) cho thaáy vieäc nhaán maïnh treân tính hieäp nhaát vaø tính ña daïng.

20

83

Christ seõ phaûn chieáu söï ña daïng trong söï hieäp nhaát maø noù töôïng tröng cho chính Ñöùc Chuùa Trôøi. Phaàn cuoái cuûa chöông naày vaø chöông keá tieáp seõ cho thaáy leõ thaät naày. Hoäi thaùnh laø moät taäp theå ña daïng, tuy nhieân phaûi haønh ñoäng trong moät söï hieäp nhaát. Hoäi thaùnh laø moät, nhöng phaûi baøy toû ñöôïc söï ña daïng cuûa mình. Tuy nhieân, coù theå Phao-loâ coù moät ñoäng cô khaùc trong vieäc xöû duïng töø ngöõ naày. Töø goác coù theå coù nghóa laø “pphaù huûy, caét ñöùt”. Coù leõ Phao-loâ aùm chæ veà nhöõng chia reõ trong voøng hoï bôûi chính caùc aân töù maø Ñöùc Chuùa Trôøi phaân phaùt. Coù theå oâng cuõng ñaõ laøm nhö vaäy trong 12:25, nôi maø, baèng vieäc caùc aân töù trong Thaân theå, oâng noùi raèng khoâng neân coù moät söï chia reõ (schrism) naøo xaûy ra. OÂng ñaõ ñeà caäp ñeán nhöõng söï chia reõ (scharismata) trong 1:10 vaø 11:18. Hoäi thaùnh hieäp nhaát laø söï phaûn chieáu vinh quang cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Chuùng ta laøm vieäc trong caùch maø chuùng ta ñang laøm bôûi vì Ñöùc Chuùa Trôøi laøm vieäc trong caùch maø Ngaøi ñang laøm. Söï hieäp nhaát ñöôïc thaáy trong phaàn cuoái cuûa 12:6: “moïi vieäc trong moïi ngöôøi”. Töø ngöõ “moïi” ñaàu chæ veà toaøn boä laõnh vöïc cuûa söï ban cho thieâng lieâng: caùc aân töù, caùc chöùc vuï, caùc coâng vieäc. Phaàn cuoái “trong moïi ngöôøi” chæ veà thaân theå cuûa Ñaáng Christ. Ñaây laø moät caâu ñaày vinh quang. Ñöùc Chuùa Trôøi vaän haønh caùc aân töù; khoâng moät ngöôøi naøo coù theå sinh ra chuùng. Daàu vaäy Ñöùc Chuùa Trôøi choïn löïa ñeå haønh ñoäng qua moãi thaønh vieân trong thaân theå cuûa Ñaáng Christ. Ñieàu naày ñöôïc baøy toû caùch ñaëc bieät qua nhöõng caâu Kinh thaùnh tieáp theo.

1Coârinhtoâ 12:7-11
Nhieàu AÂn töù, Moät Ñöùc Thaùnh Linh 7Ñöùc Thaùnh Linh toû ra trong moãi ngöôøi, cho ai naáy ñeàu ñöôïc söï ích chung. 8Vaû, ngöôøi naày nhôø Ñöùc Thaùnh Linh, ñöôïc

84

lôøi noùi khoân ngoan; keû kia nhôø moät Ñöùc Thaùnh Linh aáy, cuõng ñöôïc lôøi noùi coù tri thöùc. 9Bôûi moät Ñöùc Thaùnh Linh, cho ngöôøi naày ñöôïc ñöùc tin; cuõng bôûi moät Ñöùc Thaùnh Linh aáy, cho keû kia ñöôïc ôn chöõa taät bònh. 10Ngöôøi thì ñöôïc laøm pheùp laï; keû thì ñöôïc noùi tieân tri; ngöôøi thì phaân bieät ñöôïc caùc thaàn; keû thì ñöôïc noùi nhieàu thöù tieáng khaùc nhau, ngöôøi thì ñöôïc thoâng giaûi caùc thöù tieáng aáy. 11Moïi ñieàu ñoù ñeàu laø coâng vieäc cuûa moät Ñöùc Thaùnh Linh maø thoâi, theo yù Ngaøi muoán, phaân phaùt söï ban cho rieâng cho moãi ngöôøi.

Ñöùc Thaùnh Linh ban phaùt vaø khôûi ñoäng caùc aân töù. Moãi tín höõu chæ caàn trôû thaønh taùc nhaân cuûa nhöõng söï baøy toû cuûa Ñöùc Thaùnh Linh. Phao-loâ khoâng noùi raèng moïi aân töù seõ ñöôïc ban cho baát cöù moät ngöôøi naøo, hoaëc ñöôïc ban cho cuøng moät laàn.21 Ñöùc Chuùa Trôøi
21

Moät soá ngöôøi duøng Roâ ma 11:29 ñeå tranh caõi raèng bôûi vì caùc aân töù cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi vaø söï keâu goïi cuûa Ngaøi laø ñieàu khoâng theå thay ñoåi ñöôïc, neân moät khi chuùng ta ñaõ nhaän laõnh caùc aân töù chuùng ta seõ sôû höõu chuùng. Tuy nhieân, ñaây khoâng phaûi yù cuûa maïch vaên trong Roâ ma töø chöông 9 ñeán 11. Archibald T. Rortbetson, trong cuoán Word Pictures Vol. 4 (Nhaø Xuaát Baûn Broadman, 1931) trang 399 giaûi thích raèng töø ametamelata (“khoâng theå aên naên” Baûn KJ, hoaëc “khoâng theå thay ñoåi” Baûn NIV) coù nghóa laø “khoâng hoái tieác nöõa.” Söï nhaán maïnh khoâng naèm treân chöõ ametanoeton (Roâ ma 2:5) coù nghóa laø “thay ñoåi taâm trí cuûa moät ngöôøi.” Cuõng xem Walter Bauer, A Greek-English lexicon of the New Testament and Other Early Christian Liturature, 2nd ed, ñöôïc dòch bôûi F. Wilbur Gingrich vaø Fredrick W. Danker (Chicago: Nhaø Xuaát Baûn Ñaïi hoïc Chicago, 1979), trang 45. Ñoaïn vaên noùi veà tình yeâu cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi vaø muïc ñích toái haäu vaø taâm nguyeän cuûa Ngaøi cho moïi daân toäc. Xem C. K. Barrett, Romans, vol. 6 Harper’s New Testament Commentaries (Nhaø Xuaát Baûn Harper & Row, 1957) trang 225; Matthew Black, Romans, The New Century Bible Series (Grand Rapids: William B. Eerdmans, 1973) 148, vaø nhieàu taùc phaåm khaùc. Hieån nhieân Phao-loâ khoâng coù yù noùi ñeán nhöõng aân töù vaø chöùc vuï caù nhaân. Phao-loâ khoâng noùi raèng moät khi moät ngöôøi ñöôïc keâu goïi ñeå laøm thaày tö teá,

85

lieân tuïc ban phaùt caùch ñaëc bieät vaø coù muïc ñích theo yù Ngaøi muoán (12:11). Phao-loâ xöû duïng nhöõng ñaïi töø khaùc nhau ñeå nhaán maïnh söï phong phuù naày.22 Pheùp baùp teâm trong Ñöùc Thaùnh Linh chuû yeáu khoâng phaûi laø moät kinh nghieäm chöùng toû coù ñuû khaû naêng nhöng laø moät kinh nghieäm chöùng toû ñöôïc trang bò. Noù cho pheùp Cô ñoác nhaân thöïc hieän traùch nhieäm cuûa mình caùch hieäu quaû hôn. Moät ngöôøi hoaøn toaøn ñaàu phuïc Ñöùc Thaùnh Linh seõ thaáy ñöôïc taàm côõ chöùc vuï vó ñaïi hôn ngöôøi aáy coù theå nhaän bieát neáu khoâng coù söï ñoå ñaày cuûa Thaùnh Linh. Tuy nhieân ñieàu naày khoâng phuû nhaän taàm quan troïng hoaëc chöùc vuï cuûa baát cöù ngöôøi naøo chöa kinh nghieäm ñöôïc phöôùc haïnh naày.23 Ñieàu ñoù seõ laøm queø quaët nguyeân taéc cuûa chöùc vuï
thì ngöôøi aáy seõ luoân luoân laøm thaày tö teá, hoaëc neáu moät ngöôøi xöû duïng lôøi noùi khoân ngoan, thì ngöôøi aáy seõ vaø chæ xöû duïng aân töù ñoù. Caùc chöùc naêng vaø caùc nhu caàu seõ thay ñoåi khi thaân theå cuûa Ñaáng Christ tröôûng thaønh vaø ñoái dieän vôùi nhöõng thaùch thöùc môùi. 22 Caâu 7: ekato - moãi moät Caâu 8: men - moät Caâu 8: allo - caùi kia cuûa thöù cuøng loaïi Caâu 9: hetero - caùi kia cuûa thöù khaùc loaïi Caâu 9: heni pneumati - moät Ñöùc Thaùnh Linh 23 Maëc daàu nhieàu hoïc giaû xöû duïng phaân ñoaïn Kinh thaùnh trong 1Coârinhtoâ 12-14 ñeå noùi raèng khoâng phaûi moïi tín höõu taïi Coârinhtoâ ñeàu noùi caùc thöù tieáng (chaúng haïn 1Coârinhtoâ 12:30-31; 13:8; 14:5), ñieàu naày khoâng thuyeát phuïc döôùi aùnh saùng cuûa caùc kinh nghieäm trong Saùch Coâng vuï (2:4; 10:4446; 11:16; 19:6-7), söï ñaùnh giaù aân töù naày cuûa Phao-loâ (Coâng vuï 19:2; 1Coârinhtoâ 14:5, 13-18), vaø caùc muïc ñích khaùc nhau cuûa söï xöû duïng tieáng môùi caùch rieâng tö vaø trong söï thôø phöôïng chung. Coù theå coù nhöõng tín höõu taïi Coârinhtoâ chöa noùi tieáng môùi hay ñang tìm kieám (14:16,23), hoaëc moät soá ngöôøi bò nghieâm caám noùi tieáng môùi bôûi côù nhöõng nan ñeà taïi Coârinhtoâ (14:39). Tieáp tuïc noùi raèng khoâng phaûi taát caû ñeàu coù theå hoaëc seõ noùi tieáng

86

cuûa Thaân theå. Nhöõng ngöôøi ñoù phaûi ñöôïc khích leä ñeå tuyeân boá lôøi höùa veà Ñöùc Thaùnh Linh. Caùc aân töù ñöôïc ban cho moïi chi theå. Khi chuùng ta ñaàu phuïc Ñöùc Thaùnh Linh, chuùng ta seõ ñöôïc ban quyeàn naêng ñeå phuïc vuï. Thoâng thöôøng thì chín aân töù lieät keâ trong 12:8-10 ñöôïc chia thaønh ba laõnh vöïc. “Lôøi khoân ngoan,” “lôøi tri thöùc,” vaø “phaân bieät caùc thaàn” gôïi yù veà laõnh vöïc cuûa söï khaûi thò (hoaëc taâm trí). “Ñöùc tin,” caùc aân töù chöõa bònh,” vaø “caùc quyeàn naêng pheùp laï” gïôïi yù veà moät laõnh vöïc quyeàn naêng. “lôøi tieân tri,” “caùc thöù tieáng,” vaø “thoâng giaûi caùc thöù tieáng” gôïi yù veà laõnh vöïc thuoäc lôøi noùi. Söï phaân chia naày raát thuaän tieän (vaø toâi khoâng choáng ñoái vôùi ñieàu naày). Tuy nhieân, Phao-loâ döôøng nhö khoâng phaân bieät nhö vaäy. Hôn nöõa, maëc daàu oâng duøng töø Hy laïp laø heteros: “caùi kia cuûa thöù khaùc loaïi” trong 12:9 vaø 12:10, döôøng nhö oâng ñöa ra söï phaân chia theo chöùc naêng.24
môùi laø tranh luaän vôùi söï im laëng, moät hình thöùc yeáu nhaát cuûa söï tranh luaän. Trong baát cöù tröôøng hôïp naøo, caùc aân töù ñöôïc phaân phaùt cho moãi ngöôøi. 24 Trong ñoaïn vaên, töø heteros vaø allos cuõng chæ veà nhöõng ngöôøi khaùc. Phaûi chaêng Phao-loâ ñang lieân heä ñeán nhöõng ngöôøi saün loøng ñeå thöïc haønh caùc aân töù khaùc? Coù theå. Tuy nhieân, söï noái keát chaëc cheõ cuûa oâng giöõa caùc aân töù vaø caùc chi theå trong 12:12-27, nôi maø caùc chi theå trong cuøng moät Thaân theå noùi vôùi nhau vaø thöïc hieän nhöõng chöùc naêng quan troïng trong Thaân theå, oâng nhaán maïnh treân vieäc Ñöùc Chuùa Trôøi aán ñònh ngöôøi vaø caùc aân töù trong Thaân theå theo yù Ngaøi muoán (12:18,28 vaø nhöõng caâu tieáp theo), vaø söï so saùnh cuûa oâng veà nhöõng chöùc naêng khaùc nhau cuûa caùc aân töù trong 1Coârinhtoâ 14 - taát caû nhöõng ñieàu naày gôïi yù veà nhöõng chöùc naêng khaùc nhau maø caû con ngöôøi vaø aân töù ñeàu coù trong vieäc gaây döïng Thaân theå. Coù leõ Phao-loâ muoán baøy toû raèng moãi ngöôøi phaûi nhaän thöùc ñöôïc vai troø cuûa mình trong söï gaây döïng Hoäi thaùnh.

87

“Lôøi khoân ngoan” vaø “lôøi tri thöùc” thuoäc veà söï daïy doã (xem 1Coârinhtoâ 14:6-12). “Ñöùc tin,” caùc aân töù chöõa bònh,” “caùc quyeàn naêng pheùp laï,” “lôøi tieân tri” vaø “phaân bieät caùc thaàn” thuoäc veà chöùc vuï vôùi nhau vaø vôùi theá gian (xem 1Coârinhtoâ 14:26-40). “Caùc thöù tieáng” vaø “thoâng giaûi caùc thöù tieáng” daønh cho söï thôø phöôïng (xem 1Coârinhtoâ 14:13-19). (Xem hình 2). AÂN TÖÙ LOAÏI THAM CÖÙU Lôøi khoân ngoan Daïy doã 1Coârinhtoâ 14:6-12 Lôøi tri thöùc Ñöùc tin Chöùc vuï ñoái vôùi 1Coârinhtoâ 14:26-40 Chöõa bònh Hoäi thaùnh vaø theá Pheùp laï gian tieân tri phaân bieät caùc thaàn Caùc thöù tieáng Thôø phöôïng 1Coârinhtoâ 14:13-19 Thoâng giaûi Hình 2. Caùc aân töù: Söï phaân chia theo chöùc naêng Chöõ maø Phao-loâ duøng ôû ñaây laø allos: “caùi kia cuûa thöù khaùc loaïi.” Vì vaäy, caùc aân töù trong moãi laõnh vöïc ñeàu ít nhieàu lieân quan vôùi nhau. Moät soá nhaø pheâ bình khoâng tin raèng ôû ñaây thaät söï Phaoloâ khoâng coù yù ñònh phaân chia giöõa töø heteros vaø allos, nhöng ñôn giaûn laø chæ xöû duïng nhöõng töø khaùc nhau ñeå nhaán maïnh söï ña daïng cuûa caùc aân töù vaø tín höõu trong Hoäi thaùnh. Tuy nhieân, moät nghieân cöùu veà vieäc xöû duïng nhöõng töø ngöõ naày trong caùc thö tín cuûa Phaoloâ laïi ñöa ñeán moät keát luaän khaùc. Phao-loâ luoân xöû duïng töø heteros ñeå noùi veà moät caùi khaùc cuûa thöù khaùc loaïi.25 Ngay caû trong cuøng
25

Phao-loâ xöû duïng ít nhaát töø heteros ba möôi hai laàn. Trong moãi tröôøng hôïp söï dieãn dòch töï nhieân nhaát seõ laø “caùc khaùc cuûa thöù khaùc loaïi.” Haõy xem

88

moät ñoaïn vaên noù ñöôïc xöû duïng ñeå chæ veà nhöõng thöù tieáng khaùc, moät ngoân ngöõ khaùc hôn tieáng meï ñeû cuûa moät ngöôøi. 1Coârinhtoâ 12:12-27 laø moät phaân ñoaïn Kinh thaùnh khaùc chöùng minh cho quan ñieåm veà söï phaân chia theo chöùc naêng. Chaúng phaûi Phao-loâ ñang noùi veà caùc chöùc naêng khaùc nhau cuûa caùc aân töù trong söï phaân tích

cuûa oâng giöõa nhöõng tín höõu vaø thaân theå con ngöôøi hay sao?26
nhöõng ví duï sau: “ngöôi laø ai maëc loøng, heã ñoaùn xeùt keû khaùc” (Roâ ma 2:1), “ngöôi daïy doã keû khaùc” (Roâma 2:21), “daàu laáy ngöôøi khaùc” (Roâ ma 7:3), “trong chi theå mình coù moät luaät khaùc” (Roâ ma 7:23), “hoaëc moät vaät naøo khaùc” (Roâ ma 8:39), “ngöôøi kia noùi: ‘toâi theo A-poâ-loâ’” (1Coârinhtoâ 3:4 BDY), “theo phe ngöôøi naày nghòch cuøng keû khaùc” (1Coârinhtoâ 4:6), “coù söï nghòch cuøng ngöôøi khaùc” (1Coârinhtoâ 6:1), “nhaän moät Thaùnh Linh khaùc” (2Coârinhtoâ 11:4), “tin laønh khaùc” (Galati 1:6), “caùc ñôøi khaùc” (EÂ-pheâ-soâ 3:5), “nhöng phaûi chaêm veà lôïi keû khaùc nöõa” (Philíp 2:4). Maëc daàu chuùng ta khoâng theå ñöa ra moät söï phaân bieät tuyeät ñoái giöõa töø allos vaø heteros trong taát caû caùc choå Phao-loâ xöû duïng, chuùng ta coù theå deã daøng thaáy raèng töø heteros cho thaáy moät söï khaùc bieät maø noù laøm cho yù nghóa cuûa haàu heát caùc choå xöû duïng phong phuù hôn. 26 Caû Fee vaø Carson ñeàu cho raèng neáu phaûi chia nhoùm, phaûi caên cöù treân söï xöû duïng töø heteros. Fee noùi raèng aân töù khoân ngoan vaø tri thöùc phaûi ñöôïc ñaêït trong laõnh vöïc thöù nhaát bôûi söï toân cao nhö vaäy ôû Coârinhtoâ, naêm aân töù tieáp theo trong laõnh vöïc thöù hai bôûi söï ban cho sieâu nhieân, vaø hai aân töù cuoái trong laõnh vöïc thöù ba bôûi vì tieáng môùi vaø thoâng giaûi tieáng môùi laø nhöõng “vaán ñeà con treû” vaø nhöõng aân töù ñi keøm cuûa noù. Söï phaân chia ñaàu vaø cuoái lieân quan ñeán nhöõng nan ñeà ôû Coârinhtoâ. Fee, First Corinthians, trang 591. Nhöng toâi cho raèng naêm aân töù giöõa cuõng laø nhöõng nan ñeà taïi Coârinhtoâ vôùi thuyeát taän theá quaù ñaùng cuûa hoï. Ñöùc tin, chöõa bònh, pheùp laï, phaân bieät caùc thaàn coù theå lieân quan ñeán söï nhaán maïnh treân lyù thuyeát nhö vaäy. Coù leõ chæ moät aân töù tieân tri laø khoâng lieân quan. Toâi keát luaän raèng Phao-loâ khoâng chæ giaûi quyeát moät nan ñeà, nhöng oâng coøn daïy doã taàm nhìn chung veà caùc muïc ñích cuûa caùc aân töù. Carson nghó raèng laõnh vöïc thöù nhaát lieân quan vôùi trí khoân, laõnh vöïc thù hai vôùi ñöùc tin ñaëc bieät, vaø tieáng môùi vaø söï thoâng giaûi laø moät laõnh vöïc

89

Toâi cho raèng laõnh vöïc thöù nhaát lieân quan ñeán nhöõng aân töù daïy doã. Caû Gee vaø Riggs ñeàu noùi raèng ñaây laø nhöõng aân töù maø moät giaùo sö ñöôïc Ñöùc Thaùnh Linh höôùng daãn thöôøng xöû duïng nhaát. “Khi moät ngöôøi noùi ra moät lôøi tri thöùc döôùi quyeàn naêng cuûa Ñöùc Thaùnh Linh ñeå ñem tri thöùc ñeán cho nhöõng ngöôøi khaùc, ngöôøi aáy ñang vaän haønh trong aân töù daïy doã.”27 Nhöõng giaùo sö taïi Coârinhtoâ töï phuï raèng söï khoân ngoan vaø tri thöùc trong nhöõng vaán ñeà thuoäc linh cuûa hoï cao hôn nhöõng ngöôøi khaùc vaø thaäm chí cao hôn caû Phao-loâ. 1Coârinhtoâ 14:6-12 nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa söï truyeàn ñaït caùc aân töù roõ raøng ñeå Hoäi thaùnh ñöôïc gaây döïng. Boái caûnh daïy doã roäng hôn nhöõng cô hoäi daïy doã thoâng thöôøng. Moãi tình huoáng tham vaán, truyeàn giaùo, buoåi nhoùm caàu nguyeän, vaø buoåi nhoùm veà coâng vieäc cuûa Hoäi thaùnh coù theå laø moät kinh nghieäm hoïc hoûi phöôùc haïnh. Ngay caû söï thöïc haønh noùi caùc thöù tieáng vaø toâng giaûi cuõng coù theå trôû thaønh söï daïy doã cho Hoäi thaùnh. Tieáng môùi luoân toân cao nhöõng thuoäc tính vaø coâng vieäc cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, vaø söï xöû duïng nhöõng aân töù naày coù theå trôû thaønh khuoân maãu cho nhöõng aân töù khaùc cuûa loaïi naày trong nhöõng bieåu hieän cuûa Ñöùc Thaùnh Linh.
rieâng bieät. Nhöng oâng laïi tieáp tuïc laëp laïi nhieàu laàn: Aân töù tieân tri khoâng theå sinh ra nhöõng keát quaû cuûa trí khoân sao? Ñöùc tin khoâng theå ñöôïc xöû duïng trong vieäc noùi ra lôøi khoân ngoan sao? Roài oâng noùi raèng khoâng coù laõnh vöïc thaät naøo caû. Carson, Showing the Spirit, trang 37. Moät soá ngöôøi cho raèng nhöõng loaïi ngöôøi khaùc nhau seõ saün saøng xöû duïng caùc aân töù khaùc nhau, nghieân cöùu moät soá ít ngöôøi seõ bò laàm laãn. Tuy nhieân, söï nghieân cöùu ñoù khoâng traû lôøi cho caâu hoûi veà tính duy nhaát cuûa moãi laõnh vöïc aân töù. 27 Ralph M. Riggs, The Spirit Himself (Springfield: Nhaø Xuaát Baûn Tin Laønh, 1962), trang 116.

90

Naêm aân töù tieáp theo döôøng nhö quyeàn naêng vaø haáp daãn hôn nhöõng aân töù khaùc. (Aân töù ñaàu tieân ñöôïc keå ñeán trong laõnh vöïc naày laø ñöùc tin, roài ñeán boán aân töù keá tieáp, theo nhö haàu heát caùc nhaø pheâ bình gôïi yù.) Ngay caû vieäc phaân bieät caùc thaàn luoân ñi keøm baèng nhöõng haønh ñoäng roõ raøng, nhö truïc (caùc) linh gian aùc. Caâu hoûi ñöôïc neâu leân laø: Taïi sao aân töù lôøi tieân tri laïi ôû trong nhoùm naày chöù khoâng phaûi laø nhoùm keá tieáp? Roõ raøng nhöõng lôøi tieân tri lieân quan ñeán haàu heát, neáu khoâng noùi laø taát caû, caùch aân töù trong laõnh vöïc naày vaø chính aân töù naày cuõng laø moät aân töù quyeàn naêng. Tuy nhieân, noùi tieân tri laø höôùng veà chieàu ngang; trong khi tieáng môùi höôùng veà chieàu ñöùng. Moïi ngöôøi coù theå noùi tieân tri; vaø caùc aân töù trong laõnh vöïc naày laø traùch nhieäm cuûa toaøn boä thaân theå Ñaáng Christ. Nhöõng aân töù naày ñeàu höôùng veà chieàu ngang trong chöùc vuï ñoái vôùi Cô ñoác nhaân vaø ñoái vôùi theá gian.28 Hai aân töù cuoái trong danh saùch naày, noùi caùc thöù tieáng vaø thoâng giaûi, thuoäc vaøo moät laõnh vöïc khaùc cuûa söï thôø phöôïng. Tieáng môùi raát quan troïng trong vieäc boài linh. Khi moät ngöôøi noùi tieáng môùi laø noùi vôùi Ñöùc Chuùa Trôøi, gaây döïng chính mình, caàu nguyeän, ca haùt, chuùc tuïng, caûm taï vaø noùi ra nhöõng
Trong caùc thö tín cuûa Phao-loâ, oâng khoâng noùi roõ raèng chöùc naêng cuûa caùc aân töù laø höôùng veà theá gian. Muïc ñích chính cuûa oâng döôøng nhö laø caùc aân töù trong Hoäi thaùnh. Tuy nhieân chuùng ta caàn phaûi coù caùi nhìn toång quaùt treân söï xöû duïng caùc pheùp laï cuûa Chuùa Gieâ-xu vaø baûn kyù thuaät caùc pheùp laï trong saùch Coâng vuï ñeå bieát raèng Hoäi thaùnh ñaàu tieân troâng ñôïi vaø xöû duïng caùc aân töù ñeå chinh phuïc theá giôùi. Schatzmann, Pauline Theology, trang 91, noùi raèng “Moái lieân heä giöõa Ñöùc Thaùnh Linh vaø caùc aân töù Ngaøi ban phaùt döôøng nhö ñoøi hoûi coù söï öu tieân raèng caû hai phaûi lieân quan ñeán coïng ñoàng tín höõu laø theá gian.
28

91

coâng vieäc kyø dieäu cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi.29 Khoâng neân laãn loän giöõa muïc ñích cuûa tieáng môùi vaø söï thoâng giaûi vôùi muïc ñich cuûa söù ñieäp tieân tri. Aân töù tieáng môùi vaø thoâng giaûi thöôøng ñöôïc xöû duïng trong nhöõng gì maø noù laø bieåu hieän cuûa aân töù lôøi tieân tri. Moät soá ngöôøi coù quan ñieåm raèng tieáng môùi luoân luoân laø ñeå boài linh vì vaäy baát kyø moät söï thoâng giaûi naøo cuõng phaûi phaûn chieáu khía caïnh ñoù. Maëc daàu khoâng coù gì baûo ñaûm cho quan ñieåm naày, Kinh thaùnh nhaán maïnh treân khía caïnh boài linh cuûa aân töù tieáng môùi. Nhöõng ngöôøi Nguõ tuaàn noùi raèng tieáng môùi vaø thoâng giaûi tieáng môùi töông ñöông vôùi noùi tieân tri. Phaûi chaêng söï keát hôïp hai aân töù ñoù baèng vôùi aân töù tieân tri hoaëc moät aân töù chöùc vuï coù giaù trò nhö aân töù tieân tri? Taïi sao Ñöùc Chuùa Trôøi laïi duøng hai aân töù ñeå laøm coâng vieäc maø moät aân töù seõ ñaït ñöôïc keát quaû nhö vaäy neáu ñöôïc xöû duïng thích hôïp? Tieáng môùi vaø thoâng giaûi tieáng môùi laø moät aân töù chöùc vuï coù giaù trò nhö aân töù tieân tri bôûi chuùng ñem laïi söï hieåu bieát trong giôø thôø phöôïng vaø söï gaây döïng, nhöng muïc ñích chính cuûa chuùng laø ca ngôïi nhöõng coâng vieäc kyø dieäu cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Maëc daàu chuû ñích cuûa tieáng môùi khoâng phaûi laø daønh cho söï maëc khaûi, tri thöùc, lôøi tieân tri, hay moät lôøi chæ daãn (14:6), chuùng ta cuõng khoâng neân giôùi haïn Ñöùc Chuùa Trôøi. Söï toân vinh hay söï ca ngôïi vôùi söï xöùc daàu cuûa Ñöùc Thaùnh Linh trong söï thôø phöôïng coù theå daãn moät ngöôøi ñeán moät söï maëc khaûi veà baûn taùnh cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, bieát Ngaøi caùch roõ raøng hôn, ñöôïc höôùng daãn qua vieäc hoïc hoûi laøm theå naøo ñeå thöïc haønh
29

Xem 1Coârinhtoâ 14:2,4,14,15,16, vaø Coâng vuï 2:11 vaø 10:4.

92

caùc aân töù, vaø ñeå giaûi phoùng caùc aân töù tieân tri. Thaät söï, tieáng môùi coù theå raát ích lôïi cho caû boán laõnh vöïc chöùc naêng trong 1Coârinhtoâ 14: daïy doã, thôø phöôïng, caùc daáu, vaø chöùc vuï cuûa thaân theå. Nhöng ñieàu maø Phao-loâ nhaán maïnh vôùi nhöõng ngöôøi Coârinhtoâ, nhöõng ngöôøi quaù nhieät taâm vôùi tieáng môùi, aáy laø hoï phaûi daønh choå cho nhieàu aân töù khaùc ñöôïc truyeàn ñaït trong moät ngoân ngöõ coù theå hieåu ñöôïc. Aân töù tieáng môùi coù ích lôïi nhaát vaø tröïc tieáp trong söï thôø phöôïng Ñöùc Chuùa Trôøi, trong vieäc khích leä ngöôøi khaùc thôø phöôïng, vaø nhö laø moät daáu hieäu cho ngöôøi chöa tin. Tuy nhieân, nhöõng aân töù trong ngoân ngöõ hieåu ñöôïc ích lôïi hôn trong söï daïy doã, söï caûi ñaïo thaät cuûa nhöõng ngöôøi chöa tin, vaø chöùc vuï cuûa tín höõu. Chuùng cuõng ích lôïi trong söï thôø phöôïng. 1Coârinhtoâ 14 ñoái chieáu tieáng môùi vôùi nhöõng aân töù trong ngoân ngöõ hieåu ñöôïc. Hoäi thaùnh caàn töï do hôn vôùi nhöõng aân töù naày. Trong giôø nhoùm, neân haïn cheá vieäc thöïc haønh nhöõng aân töù naày ít hôn vieäc thöïc haønh tieáng môùi vaø söï thoâng giaûi. xöû duïng caùc aân töù ñoù caùch töï do giuùp ñôõ chuùng ta thaáy ñöôïc vai troø ñaëc bieät cuûa tieáng môùi trong giôø thôø phöôïng. (Ñeå coù nhöõng baèng chöùng Kinh thaùnh khaùc nhaèm cuõng coá cho söï phaân loaïi caùc aân töù naày, xem phaàn thaùo luaän 1Coârinhtoâ 14, chöông 4. Moãi laõnh vöïc laø moät chuû ñeà quan troïng cuûa moät ñoaïn trong chöông ñoù.30 Cuõng haõy xem
30

Haõy löu yù daøn yù maø Martin ñöa ra trong Spirit and Congregation. Oâng cuõng chia laøm ba laõnh vöïc nhö toâi ñaõ laøm. Oâng cho raèng muïc ñích chính cuûa aân töù tieân tri laø giaûng daïy (14:1-12). Ca ngôïi vaø caàu nguyeän laø söï thôø phöôïng. Laõnh vöïc cuoái cuõng gioáng nhö laõnh vöïc cuûa toâi veà chöùc vuï ñoái vôùi caùc thaùnh ñoà vaø vôùi theá gian. Aân töù tieân tri coù theå ñöôïc xöû duïng caùch maïnh

93

1Coârinhtoâ 13:8-9, nhöõng laõnh vöïc daïy doã, chöùc vuï cuûa thaân theå, vaø thôø phöôïng ñöôïc ñaïi dieän bôûi aân töù tri thöùc, tieân tri vaø tieáng môùi.) Neáu chuùng ta caån thaän nghieân cöùu baûn chaát thöïc tieãn cuûa nhöõng laõnh vöïc aân töù naày, chuùng ta seõ thaáy taïi sao Phao-loâ xöû duïng chuùng ñeå daïy doã Hoäi thaùnh veà söï soáng vaø caùc muïc ñích cuûa Hoäi thaùnh. Taát caû caùc laõnh vöïc ñeàu caàn thieát. Neáu moät Hoäi thaùnh coù söï daïy doã vaø thôø phöôïng toát, nhöng caùc chöùc vuï chæ do moät soá ít ngöôøi naém giöõ, laøm sao nhöõng ngöôøi khaùc coù cô hoäi ñeå lôùn leân? Do ñoù, tieàm naêng cuûa vieäc huaán luyeän moät ñoäi quaân huøng haäu ñeå vöông ñeán vùi nhöõng ngöôøi laïc maát seõ bò giaûm ñi. Hoäi thaùnh naày chæ taäp trung treân phng caùch laõnh ñaïo vaø phong caùch thôø phöôïng. Baèng caùch xöû duïng coâng thöùc: G = giaûng daïy, T = thôø phöôïng, C = chöùc vuï, quan ñieåm cuûa toâi seõ nhö theá naày: G + T - C = thieáu söï huaán luyeän moân ñeä vaø ñi ra Neáu Hoäi thaùnh coù söï giaûng daïy toát, phaùt trieån con ngöôøi cho chöùc vuï, nhöng khoâng kinh nghieäm ñöôïc söï thôø phöôïng
meõ trong chöùc naêng daïy doã maëc daàu noù cuõng coù nhöõng vai troø khaùc, nhö trong söï thôø phöôïng vaø chöùc vuï cuûa thaân theå. Vieäc Phao-loâ xöû duïng aân töù tieân tri trong 1Coârinhtoâ 14 laø ñaïi dieän cho taát caû caùc aân töù lôøi noùi ñöôïc xöùc daàu trong ngoân ngöõ hieåu ñöôïc. Troïng taâm cuûa 1Coârinhtoâ 14 laø söï truyeàn ñaït roõ raøng, trong baát kyø laõnh vöïc naøo. Phao-loâ noùi veà moät Hoäi thaùnh maø ai naáy ñeàu coù theå noùi tieân tri. OÂng khoâng theå aùm chæ raèng taát caû moïi ngöôøi ñeàu laø giaùo sö; maëc daàu ñuùng laø 14:6-12 chuù troïng treân khía caïnh giaûng daïy cuûa aân töù tieân tri, Phao-loâ muoán chæ ra aân töù tieân tri cuõng ñöôïc xöû duïng trong nhöõng caùch khaùc nöõa.

94

troïn veïn, Hoäi thaùnh ñaõ boû qua moät trong nhöõng lyù do quan troïng nhaát cuûa söï nhoùm laïi. Bôûi vì trong buoåi leã, qua nhöõng hoaøn caûnh khoâng thuaän lôïi, chuùng ta coù theå thaáy ñöôïc Ñöùc Chuùa Trôøi. Ngaøi laø nguoàn cuûa söï hieäp nhaát vaø söù maïng cuûa chuùng ta. Chuùng ta mong muoán laøm troïn keá hoaïch cuûa Ngaøi. Nhöng neáu khoâng coù Ngaøi thaêm vieáng ban söùc, Hoäi thaùnh seõ ñaày daãy nhöõng lo aâu vaø naûn loøng. Do ñoù G + C - T = khoâng coù söï nhoùm laïi Moät Hoäi thaùnh maø ai cuõng döï phaàn trong chöùc vuï vaø raát töï do trong söï thôø phöôïng coù theå raát toát trong moät thôøi gian, nhöng vieäc thieáu söï giaûng daïy caên baûn seõ daãn ñeán tình traïng chia reõ, laõnh ñaïo ñoäc quyeàn, vaø moïi thöù giaùo lyù vaø haønh ñoäng sai laàm. (Aáy laø lyù do khieán Phao-loâ noùi raèng oâng khoâng muoán ngöôøi Coârinhtoâ thieáu söï hieåu bieát veà caùc söï ban cho thieâng lieâng.) C + T - G = loän xoän vaø lung laïc Neáu söï phaân loaïi vaø phaân tích caùc aân töù naày laø ñuùng, thì taát caû caùc aân töù ñeàu caàn thieát trong chöùc vuï cuûa Hoäi thaùnh, nhöng cho nhöõng muïc ñích thieát yeáu khaùc nhau. (Söï truøng laëp trong chöùc naêng seõ ñöôïc thaûo luaän trong phaàn chuù giaûi 1Coârinhtoâ 14, chöông 4.) Caû ba laõnh vöïc naày phaûi hoaït ñoäng trong söï caân baèng cuûa moät ñoaøn theå taêng tröôûng vaø lôùn maïnh. Ñoâi khi, moät laõnh vöïc coù theå ñöôïc nhaán maïnh hôn nhöõng laõnh vöïc coøn laïi, nhöng xeùt cho cuøng thì caû ba ñeàu caàn thieát. 95

Trong 1Coârinhtoâ 14, chuùng ta thaáy moät laõnh vöïc thöù tö maø Phao-loâ khoâng ñöa vaøo trong 12:8-10, aáy laø, caùc aân töù nhö laø nhöõng daáu hieäu. Nhöõng hoïc giaû trong vieäc phaùt trieån Hoäi thaùnh luoân luoân xem phong traøo aân töù Nguõ tuaàn nhö laø söùc maïnh quyeàn naêng nhaát trong Cô ñoác giaùo ngaøy nay. Maëc duø coù nhöõng thieáu xoùt cuûa phong traøo, nhöõng daáu hieäu vaø nhöõng pheùp laï laø chìa khoùa cho söï taêng tröôûng cuûa Hoäi thaùnh treâ khaép theá giôùi. Caùc aân töù khoâng phaûi ñeå bò giam haõm trong caùc böùc töôøng cuûa nhaø thôø. Nôi ñoù chuùng ta hoïc hoûi. Vaø roài chuùng ta ñi ra vaø phuïc vuï vôùi nhöõng ngöôøi khaùc. NHÖÕNG AÂN TÖÙ RAO GIAÛNG VAØ GIAÛNG DAÏY Chuùng ta haõy nghieân cöùu caùc aân töù kyû hôn. Trong suoát Kinh thaùnh, tri thöùc vaø söï khoân ngoan chuû yeáu chæ veà ñaëc tính cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, nhöõng ñöôøng loái vaø muïc ñích ñôøi ñôøi cuûa Ngaøi. Chöông trình toái thöôïng cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi lieân quan ñeán söï cheát cuûa Ñaáng Christ vì côù toäi loãi cuûa chuùng ta, vì vaäy nhöõng aân töù naày, baèng caùch naày hay caùch khaùc, seõ chæ ra hoaëc phaûn chieáu chöong trình vinh hieån ñoù cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi cho daân söï cuûa Ngaøi. Moät lôøi khoân ngoan Moïi lôøi khoân ngoan thaät seõ phaûn chieáu nhöõng chöông trình, muïc ñích vaø ñöôøng loái cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Chaâm ngoân giuïc giaõ chuùng ta tìm kieám söï khoân ngoan cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Söï giaûng daïy, söï tìm kieám söï höôùng daãn thieân thöôïng, söï khaûi ñaïo, vaø söï chuù taâm vaøo nhöõng nhu caàu thöïc teá trong boä maùy ñieàu haønh cuûa Hoäi thaùnh seõ taïo cô hoäi cho lôøi khoân ngoan. Aân töù naày, hôn laø aân töù tieân tri, bôûi tính chaát thöïc tieãn 96

cuûa noù, laø aân töù cho söï höôùng daãn.31 Noù daïy doã daân söï taêng tröôûng phaàn thuoäc linh khi hoï nghe theo söï khoân ngoan vaø höôùng ñeán söï tröôûng thaønh. Neáu chuùng ta thieáu söï khoân ngoan, chuùng ta ñöôïc khuyeân giuïc caàu xin Ñöùc Chuùa Trôøi ban cho chuùng ta söï khoân ngoan hôn laø aân töù naøo khaùc.32 (Tuy nhieân, haõy löu yù raèng aân töù naày khoâng phaûi laø söï phuù ban söï khoân ngoan nhöng laø moät lôøi khoân ngoan vaø nhöõng ngöôøi quaûn trò aân töù naày khoâng nhaát thieát phaûi khoân ngoan hôn nhöõng ngöôøi khaùc.) Moät soá ví duï trong saùch Coâng vuï bao goàm quyeát ñònh choïn löïa baûy tröôûng laõo ñeå haàu vieäc baøn tieäc (Coâng vuï 6:17), söï tranh luaän cuûa EÂ-tieân taïi Nhaø hoäi (Coâng vuï 6:8-10), nhu caàu caàn ñöôïc baùp teâm laäp töùc cuûa nhaø Coït naây vì côù nhöõng tín höõu daân ngoaïi (Coâng vuï 10:47), quyeát ñònh cuûa Gia-cô taïi hoäi nghò Gieârusalem veà caùc ñoøi hoûi maø tín höõu daân ngoaïi phaûi giöõ (Coâng vuï 15:13-21), vieäc Phao-loâ xöû duïng quyeàn coâng daân La maõ ñeå minh oan cho duyeân côù cuûa Cô ñoác nhaân (Coâng vuï 16:35-40), vaø quyeát ñònh cuûa Phao-loâ ñi

Toâi ñaõ baøn luaän vai troø chuaån bò, chöù khoâng phaûi môû ñöôøng cuûa aân töù lôøi tieân tri trong Taân öôùc trong phaàn daãn nhaäp. Söï höôùng daãn phaûi döïa treân söï khoân ngoan cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. 32 Haàu heát nhöõng nhaø pheâ bình - trong soá ñoù coù Calvin, Godet, vaø Alford moâ taû raèng lôøi khoân ngoan nhö laø vieäc xöû duïng tri thöùc caùch thöïc teá. Lange, Hodge,vaø Osiander ñi xa hôn, cho raèng söï khoân ngoan nhö vaäy seõ ngang vôùi phuùc aâm, vôùi toaøn boä heä thoáng leõ thaät ñöôïc maëc khaûi, bao goàm caû nhöõng muïc tieâu vaø muïc ñích cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, keá hoaïch vaø söï vaän haønh söï cöùu roãi. Ñoù laø, muïc tieâu cuûa söï khoân ngoan laø daãn con ngöôøi ñeán vôùi Ñaáng Christ vaø daïy hoï trôû neân gioáng nhö Ngaøi.

31

97

ñeán thaønh Gieârusalem cho duø giaù phaûi traû laø gì ñi nöõa (Coâng vuï 21:12-14). Maëc daàu moät soá ngöôøi coù theå noùi raèng chæ coù muïc sö môùi caàn ñeán söï khoân ngoan vaø giaùo sö môùi caàn ñeán tri thöùc, söï phaân bieät ñoù khoâng roõ raøng chuùt naøo. EÂ-pheâ-soâ 4:11 döoøng nhö keå muïc sö-giaùo sö laø moät chöùc vuï. Noùi caùch khaùc, moät soá tröôøng hôïp ñoøi hoûi muïc sö phaûi ñaûm nhieäm chöùc naêng daïy doã vaø moät soá tröôøng hôïp khaùc ñoøi hoûi giaùo sö phaûi ñaûm nhieäm vai troø cuûa muïc sö, bôûi vì caû hai ñeàu chaên giöõ daân söï. Noùi chung, tri thöùc cho chuùng ta bieát ñieàu gì, vaø khoân ngoan cho chuùng ta bieát nhö theá naøo. Chuùng ta caàn caû hai töø Ñöùc Chuùa Trôøi. Donald A. Carson noùi raèng vieäc Phao-loâ xöû duïng thuaät ngöõ “khoân ngoan” vaø “tri thöùc” trong 1Coârinhtoâ khoâng heà daãn ñeán moät söï phaân bieät roõ raøng.
Trong aùch saùng cuûa [1Coârinhtoâ] 2:6 vaø nhöõng caâu tieáp theo, “khoân ngoan” coù theå laø nhöõng giaùo lyù quan troïng vaø lôøi khoân ngoan coù theå laø söù ñieäp neàn taûng cuûa Cô ñoác giaùo; trong aùnh saùng cuûa 8:10-11, tri thöùc laø nhöõng ñieàu heát söùc thieát thöïc.33

Roõ raøng nhöõng ngöôøi Coârinhtoâ noùi veà “moät söï huøng bieän hoaëc söï khoân ngoan caáp cao” (2:1, so saùnh vôùi 1:17). Ñöùc tin cuûa chuùng ta khoâng neân ñaët treân söï khoân ngoan cuûa con ngöôøi nhö vaäy (2:5). Söï khoân ngoan ñoù choáng ñoái Phuùc aâm, cuõng nhö choáng ñoái chöùc vuï cuûa Phao-loâ. Maëc khaùc, Ñöùc Chuùa Trôøi laø Ñaáng ban söù ñieäp khoân ngoan. Chuùa Gieâ-xu höùa ban cho caùc moân ñeä cuûa Ngaøi raèng “lôøi leõ vaø söï khoân ngoan, maø keû nghòch khoâng choáng cöï vaø beû baùc ñöôïc” (Lu-ca
33

Carson, Showing the Spirit, trang 38. Cuõng xem Fee, Barrett, vaø Bruce

98

21:15). Maëc daàu Phierô khuyeân chuùng ta phaûi “thöôøng thöôøng saün saøng ñeå traû lôøi moïi keû hoûi leõ veà söï troâng caäy trong anh em” (1Phierô 3:15), Ñöùc Chuùa Trôøi cuõng coù theå ban söï khoân ngoan trong nhöõng tình huoáng ñaëc bieät maø chuùng ta khoâng theå chuaån bò ñöôïc. Chuùa Gieâ-xu phaùn veà söï khoân ngoan khoâng ñònh tröôùc ñeå ñoái dieän vôùi söï baét bôù seõ xaûy ñeán. Lôøi tri thöùc Caùc tín höõu Coârinhtoâ tin caäy söï khoân ngoan vaø tri thöùc. Nhöõng trieát gia Hy laïp ñaõ aûnh höôûng raát nhieàu treân loái suy nghó cuûa ngöôøi Hy laïp veà tri thöùc. Plato cho raèng söï thieáu hieåu bieát laø nguyeân nhaân cuûa moïi noãi ñau vaø thaát baïi cuûa loaøi ngöôøi. Neáu caàu nguyeän chæ caàn ñöôïc khai saùng, hoï seõ soáng vaø haønh ñoäng caùch thích hôïp: “bieát laø laøm”. Nhöõng ngöôøi Coârinhtoâ trong thôøi cuûa Phao-loâ laáy söï tri thöùc cuûa hoï ñeå baøo chöõa cho vieäc hoï aên nhöõng thöùc aên ñaõ cuùng teá thaàn töôïng (laø ñieàu laøm cho nhöõng Cô ñoác nhaân yeáu ñuoái hôn vaáp phaïm). Nhöng Roâ ma 7:14-25 tröïc tieáp phuû nhaän quan ñieåm cuûa Plato raèng söï tri thöùc ñuùng seõ daãn ñeán haønh vi ñuùng. Phao-loâ nhaän thaáy raèng ñieàu toát maø moät ngöôøi muoán laøm, thì ngöôøi aáy khoâng theå laøm ñöôïc. Phao-loâ khoâng ñoàng yù vôùi söï kieâu ngaïo cuûa ngöôøi Coârinhtoâ cuõng nhö söï xöû duïng tri thöùc sai laàm cuûa hoï. Aân töù lôøi tri thöùc cuûa Ñöùc Thaùnh Linh lieân quan ñeán vieäc giaûng daïy leõ thaät cuûa Lôøi Ñöùc Chuùa Trôøi.34 Söï toû baøy cuûa aân
34

Donald Gee, Concerning Spiritual Gifts (Springfield: Nhaø Xuaát Baûn Tin laønh, 1949) trang 27-34, 110-119, vaø Horton, What the Bible Says, 271-272.

99

töù naày khoâng phaûi laø saûn phaåm cuûa söï hoïc hoûi, nhöng laø nhöõng lôøi ñaëc bieät cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi qua vò giaùo sö, truyeàn ñaït nhöõng leõ thaät maø Hoäi thaùnh coù caàn. Gee moâ taû ñieàu naày nhö laø “nhöõng tia chôùp cuûa söï hieåu bieát saâu saéc veà chaân lyù maø chuùng vöôït quaù trí khoân cuûa chính hoï.”35 Aân töù naày thöôøng xaûy ra vaøo khoaûng giöõa cuûa moät baøi hoïc ñöôïc chuaån bò nhö theå ñem chaân lyù ñeán cho nhöõng ngöôøi nghe. Aân töù naày cuõng coù theå ñöôïc bieåu hieän caùch sieâu nhieân hôn. Ñöùc Chuùa Trôøi toû nhöõng ñieàu kín nhieäm cuûa Ngaøi vôùi caùc tieân tri (nhö laø khi naøo seõ möa, keá hoaëch cuûa quaân thuø, nhöõng toäi loãi kín daáu cuûa vua vaø caùc toâi tôù). Ñoâi khi Ñöùc Chuùa Trôøi maëc khaûi cho moät ngöôøi veà toäi loãi hoaëc nhu caàu ñaëc bieät cuûa moät ngöôøi naøo ñoù hay coâng vieäc cuûa chính Ngaøi.36 Ñaây laø nhöõng ñieàu maø chæ moät mình Ñöùc Chuùa Trôøi bieát. Khi aáy söï vinh quang phaûi thuoäc veà nhöõng leõ thaät dieäu kyø cuûa tin laønh, veà tri thöùc sieâu vieät cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, vaø veà caùch maø chuùng ta ñaùp öùng vôùi nhöõng leõ thaät ñoù, hôn laø veà aân töù caù nhaân cuûa moät ngöôøi.

Calvin, Morris, Pulpit, Hodge, Meyer vaø moät soá ñoâng nhöõng taùc giaû Nguõ tuaàn ñoàng yù vôùi ñònh nghóa naày. 35 Donald Gee, Spiritual Gidts in the Work of the Ministry Today (Springfield: Nhaø Xuaát Baûn Tin Laønh, 1963), trang 29. 36 Howard Carter, Spiritual Gifts and their Operation (Springfield: Nhaø Xuaát Baûn Tin Laønh, 1968), 27-36. Harold Horton, The Gifts of the Spirit (London: Nhaø Xuaát Baûn Hoäi thaùnh cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, 1962) 51-64, L. Thomas Holdcroft, The Holy Spirit: A Pentecostal Interpretation (Springfield: Nhaø Xuaát Baûn Tin Laønh, 1979) 148-150, Gee, Gidts in Ministry Today, 31-32, Horton, What Bible Says, 271-272, uûng hoä khía caïnh rao giaûng - daïy doã cuûa aân töù naày.

100

Moät soá ví duï veà caùc aân töù naày trong saùch Coâng vuï nhö vieäc Phierô nhaän bieát söï löøa doái cuûa A-na-nia vaø Sa-phi-ra, Phao-loâ tuyeân boá söï ñoaùn phaït EÂ-ly-ma. Aân töù naày cuõng keát hôïp vôùi nhöõng pheùp laï trong Coâng vuï 3 khi Phierô vaø Giaêng bôûi ñöùc tin caàu nguyeän cho ngöôøi queø. Vaø trong saùch Khaûi huyeàn Giaêng kyù thuaät laïi nhöõng lôøi ñaëc bieät cho Hoäi thaùnh. Khi xeáp nhöõng aân töù naày vaøo trong laõn vöïc rao giaûng vaø giaûng daïy, chuùng ta khoâng neân giôùi haïn chuùng chæ trong söï thôø phöôïng cuûa Hoäi thaùnh hoaëc trong nhöõng lôùp hoïc. Baát cöù khi naøo nhöõng aân töù naày ñöôïc xöû duïng chuùng ñeàu baøy toû raèng Ñaáng Christ ñang hieän dieän vaø ñang tham gia vì côù söï vinh hieån cuûa Ngaøi. Bieåu hieän cuûa nhöõng aân töù naày baøy toû ñaëc taùnh cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi vaø coâng vieäc cuûa Ngaøi ñoái vôùi daân söï. Trong thôøi Cöïu öôùc, öùng duïng söï khoân ngoan cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi treân nhöõng vaán ñeà thöïc teá haèng ngaøy ñöôïc coi troïng ñeán noãi ñaõ noåi leân phong traøo cuûa söï khoân ngoan (Gioùp, Chaâm ngoân, vaø Truyeàn ñaïo laø moät phaàn cuûa phong traøo naày). Ngaøy nay, hôn bao giôø heát, Hoäi thaùnh caàn nhöõng con ngöôøi ñöôïc söï khoân ngoan cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi ñuïng ñeán ñeå daïy doã chuùng ta yù muoán cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi trong töøng hoaøn caûnh. CHÖÙC VUÏ ÑOÁI VÔÙI HOÄI THAÙNH VAØ ÑOÁI THEÁ GIAN Qua vieäc xöû duïng töø ngöõ Hy laïp heteros trong 12:9, Phao-loâ baét ñaàu vôùi laõnh vöïc aân töù mang chöùc vuï ñoái vôùi Hoäi thaùnh vaø ñoái vôùi theá gian. Moïi tín höõu ñeàu coù theå tieáp nhaän caùc aân töù. Tuy nhieân, raát ít ngöôøi tham gia trong chöùc vuï rao giaûng-daïy doã hoaëc khoâng phaûi taát caû seõ noùi tieáng môùi vaø thoâng giaûi tieáng môùi trong Hoäi thaùnh. Nhieàu ngöôøi thaáy raèng 101

laõnh vöïc aân töù thöù hai laø nôi maø hoï coù theå baét ñaàu. Moïi tín höõu ñeàu saün saøng xöû duïng nhöõng aân töù naày trong chöùc vuï cuûa hoï: Tin Ñöùc Chuùa Trôøi trong nhöõng thöû thaùch hoaëc nhu caàu ñaëc bieät, caàu nguyeän cho keû bònh, laøm pheùp laï, noùi tieân tri, vaø phaân bieät moät coâng vieäc laø töø Ñöùc Chuùa Trôøi hay töø ma quæ - moïi ngöôøi ñeàu coù traùch nhieäm ñoái vôùi thaân theå cuûa Ñaáng Christ. Khi Ñöùc Thaùnh Linh baøy toû nhöõng aân töù naày qua chuùng ta, chuùng ta seõ taêng tröôûng, Hoäi thaùnh seõ taêng tröôûng, vaø theá gian seõ ñöôïc quyeàn naêng cuûa tin laønh ñuïng ñeán. Dó nhieân ñöùc tin ñöùng ñaàu trong laõnh vöïc naày. Ñöùc tin AÂn töù ñöùc tin laø moät ñöùc tin ñaëc bieät trong moät tình huoáng hay moät cô hoäi ñaëc bieät. Ñaây khoâng phaûi laø ñöùc tin cöùu roãi hay söï trung tín ñöôïc phaùt huy nhö laø traùi cuûa Thaùnh Linh. Moät Cô ñoác nhaân naêng noå seõ luoân xöû duïng aân töù naày khi ngöôøi aáy coâng boá quyeàn naêng cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi cho nhöõng nhu caàu hieän taïi. Söï caàu nguyeän soát saéng, söï vui möøng hôùn hôû, vaø söï can ñaûm kyø laï laø nhöõng bieåûu hieän ñi keøm vôùi aân töù ñöùc tin. Noù cuõng coù theå bao goàm khaû naêng ñaëc bieät trong vieäc truyeàn ñöùc tin cho nhöõng ngöôøi khaùc, nhö ñieàu Phao-loâ ñaõ laøm (Coâng vuï 27:25). Ñöùc tin töôïng tröng cho toaøn boä laõnh vöïc aân töù naày. Hoäi thaùnh ñaàu tieân ñaõ chöùng kieán aân töù naày. Thay vì caàu nguyeän ñeå ñöôïc cöùu khoûi söï baùch haïi, hoï ñaõ caàu xin söï can ñaûm ñeå coâng boá phuùc aâm. Ñöùc tin ñoøi hoûi söï baét ñaàu hôn laø tìm kieám söï ruùt lui. Heâbôrô 11 lieät keâ nhöõng con ngöôøi cuûa ñöùc tin laø nhöõng ngöôøi khoâng nghó ñeán vieäc cöùu maïng soáng hoï nhöng ñeán vieäc hoaøn thaønh caùc muïc ñích cuûa Ñöùc Chuùa 102

Trôøi. Ñaây khoâng phaûi laø moät ñöùc tin ích kyû, nhöng laø moät ñöùc tin daùm tin raèng Ñöùc Chuùa Trôøi coù moät chöông trình cho nhöõng nhu caàu cuûa daân söï Ngaøi. Ñöùc tin nhö vaäy seõ ñi keøm vôùi moïi bieåu hieän thaät cuûa Ñöùc Thaùnh Linh. Quaûn trò baát kyø moät aân töù naøo aáy laø moät söï coâng boá ñöùc tin raèng Ñaáng Christ ñang ôû treân ngai vaø raèng Lôøi cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi ñang ñöôïc thöïc hieän. Hai ví duï veà aân töù ñöùc tin laø vieäc EÂ-li ñoái dieän vôùi caùc tieân tri Ba-anh (1Caùc vua 18:33-35) vaø vieäc Chuùa Gieâ-xu chöõa laønh cho ñöùa con trai bò quæ aùm (Mathiô 17:19-20). Caùc aân töù chöõa bònh Trong Coâng vuï, söï chöõa laønh xaûy ra caùch dieäu kyø tröôùc khi ngöôøi ta caûi ñaïo. Haàu heát nhöõng ngöôøi ñöôïc chöõa laønh khoâng bieát ñeán söï cöùu roãi cuûa Ñaáng Christ. Sau khi chöùng kieán nhöõng pheùp laï, nhieàu ngöôøi ñaõ ñaùp öùng laïi vôùi tin laønh vaø ñöôïc cöùu. Trong baûn Kinh thaùnh Hy laïp, daïng soá nhieàu ñöôïc thaáy trong caâu 9-10: “caùc aân töù chöõa caùc bònh,” “caùc pheùp laï,” vaø “nhöõng söï phaân bieät caùc thaàn” (theo nhöõng ghi chuù beân leà cuûa baûn Kinh thaùnh NASB). Roõ raøng khoâng ai coù aân töù chöõa bònh. Tuy nhieân nhöõng aân töù naày ñöôïc ban xuoáng trong nhöõng tröôøng hôïp ñaëc bieät taïi nhöõng thôøi ñieåm ñaëc bieät.37
Haàu nhö taát caû nhöõng baûn chuù giaûi, tröø cuûa Wesley, ñeàu ñoàng yù vôùi quan ñieåm naày. Charles W. Carter, 1Corinthians, The Wesleyan Bible Commentary Series (Peabody Mass: Nhaø Xuaát Baûn Hendrickerson, 1986), 200, xem y khoa laø aân töù chöõa bònh. Calvin noùi veà aân töù naày raèng “Moïi ngöôøi ñeàu bieát aân töù naày coù nghóa gì.” John Calvin, First Corinthians (Grand Rapids: William B. Eerdmans, 1960), 262. Lenski nhaán maïnh raèng
37

103

Ñoâi khi Ñöùc Chuùa Trôøi duøng quyeàn teå trò cuûa Ngaøi ñeå chöõa laønh nhöng nhöõng luùc khaùc Ngaøi chöõa laønh tuøy theo löôïng ñöùc tin cuûa ngöôøi bònh. Noùi khaùc ñi, ngöôøi caàu nguyeän cho ngöôøi bònh khoâng nhaän ñöôïc aân töù; ngöôøi nhaän aân töù laø ngöôøi bònh. Ngöôøi caàu nguyeän chæ laø taùc nhaân. Trong moïi tröôøng hôïp, chæ moät mình Ñöùc Chuùa Trôøi ñaùng nhaän söï vinh hieån. Baûn chaát cuûa söï chöõa bònh laø trong danh xöng, boån taùnh, vaø coâng vieäc cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Ñöùc Chuùa Trôøi laø Ñöùc Chuùa Trôøi - Ñaáng chöõa laønh (Jehovah-Ropheka). Töø giao öôùc baûo veä daân söï Ngaøi khoûi nhöõng bònh taät giaùng treân daân EÂdíp-toâ (Xuaát 15:26), ñeán lôøi caàu nguyeän cuûa Hoäi thaùnh ñaàu tieân trong danh Chuùa Gieâ-xu (Coâng vuï 3:16), qua ñöùc tin trong danh cuûa Ngaøi maø söï chöõa laønh xaûy ra. Chuùa Gieâ-xu phaùn: “Neáu caùc ngöôi nhôn danh ta xin ñieàu chi, ta seõ laøm cho” (Giaêng 14:14). Moïi phöôùc haïnh maø Hoäi thaùnh vui höôûng laø keát quaû cuûa Chuùa Gieâ-xu ñeàn toäi cho chuùng ta taïi Goâ-goâtha. Thaät söï, söï hieän dieän cuûa Hoäi thaùnh, chöa noùi ñeán vieäc trang bò caùc aân töù, laø bôûi caùi giaù maø Ñaáng Cöùu Roãi ñaõ traû cho söï cöùu chuoäc chuùng ta. Caâu hoûi ñaët ra laø: Phaûi chaêng Ñöùc Chuùa Trôøi seõ chöõa laønh heát thaûy moïi ngöôøi? Nhöõng ngöôøi chöa ñöôïc chöõa laønh thì sao? Nhieàu ngöôøi trong soá hoï laø nhöõng Cô ñoác nhaân trung tín, taän hieán cho Chuùa vaø khoâng coù toäi loãi kín daáu naøo trong
nhöõng söï chöõa laønh naày khoâng bôûi yù cuûa nhöõng ngöôøi lieân quan. Thay vaøo ñoù, Ñöùc Thaùnh Linh ban cho ngöôøi aáy moät lôøi ñaëc bieät tröôùc nhaát. Richard Charles Henry Lenski, The Interpretation of St. Paul’s First Epistle to the Corinthians (Columbus, Ohio: Nhaø Xuaát Baûn Wartburg, 1937), 502. Nhieàu hoïc giaû ñöông thôøi xem caùc aân töù chöõa bònh laø caùc coâng taùc cuûa Ñaáng Meâsi ban cho Hoäi thaùnh nhö laø moät phaàn cuûa kyû nguyeân Ñaáng Meâ-si.

104

ñôøi soáng hoï. Phao-loâ ñeå Troâ-phim ñang ñau oám taïi Mi-leâ (2Tim 4:20). Timoâtheâ bò yeáu tì vò vaø thöôøng bò bònh (1Tim 5:23). Vaø cho duø muõi gai nhoïn ñaâm vaøo da thòt cuûa Phao-loâ laø gì ñi nöõa, Ñöùc Chuùa Trôøi khoâng muoán caát noù lìa khoûi oâng. YÙ muoán cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi laø chöõa laønh, tröø khi Ngaøi coù moät yù muoán cao hôn cho nhöõng thôøi ñieåm hay hoaøn caûnh thích hôïp. Heâbôrô 11 cho thaáy nhöõng göông caùc thaùnh chòu khoå naïn, baét bôù, vaø söï cheát vì söï vinh hieån cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Hoï theo göông cuûa Chuû mình, Ñaáng, vì côù söï vui möøng ôû tröôùc maët Ngaøi, gaùnh chòu thaäp töï giaù, boû qua nhöõng ñieàu vinh hieån hieän taïi. Ñöùc Chuùa Trôøi toân vinh söï hy sinh ñoù. Vaø söï öu tieân cao nhaát cuûa Ngaøi aáy laø chuùng ta ñöôïc theo göông Con Ngaøi. Cuoái cuøng, söï cöùu roãi vaø söï phaùt trieån thuoäc linh cuûa moät ngöôøi laø giaù trò cao hôn heát thaûy nhöõng söï chöõa laønh cuûa ngöôøi aáy. Hôn nöõa, qua söï chòu khoå cuûa moät ngöôøi, nhieàu ngöôøi khaùc coù theå ñeán vôùi Ñaáng Christ. Chuùng ta ñöøng neân cho raèng nhöõng ñau ñôùn, nan ñeà, thöû thaùch vaø söï chòu khoå laø nhöõng ñieàu aùc, vaø vì vaäy chuùng naèm ngoaøi yù muoán cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Ñöùc Chuùa Trôøi coù theå chuyeån nhöõng ñieàu ñoù trôû thaønh ích lôïi cho Ngaøi. Söï chöõa laønh thaân theå luoân saün saøng, nhöng neáu noù chöa xaûy ñeán töùc thì, ngöôøi bònh chaúng neân ngaõ loøng. Thay vaøo ñoù, chuùng ta haõy chôø ñôïi nhöõng ñieàu toát nhaát töø Ñöùc Chuùa Trôøi, vì chæ moät mình Ngaøi môùi coù theå nhìn thaáy nhöõng vieäc cao troïng qua moät aân töù chöõa bònh hôn laø qua söï yeáu ñuoái cuûa chuùng ta. Moät ngöôøi noùi vui raèng: “Chöõa laønh laø caát ñi nhöõng trôû ngaïi daãn ñeán Thaäp töï giaù.” Mong öôùc raèng chuùng ta seõ nhìn thaáy söï ñaày troïn cuûa Thaäp töï giaù! Ñöùc Chuùa Trôøi coù theå xaây 105

döïng chieàu saâu cuûa ñaëc tính, phaùt trieån söï gioáng Ñaáng Christ, vaø xöû duïng moät hoaøn caûnh ñeå ñem ngöôøi khaùc ñeán vôùi Ngaøi. Vaø roài chuùng ta seõ thaáy ñöôïc quyeàn naêng vó ñaïi vaø söï vinh hieån thuoäc veà Ngaøi. Ngaøi coù quyeàn löïc trong caû coõi vuõ truï. Nöôùc Ngaøi seõ ñeán, vaø yù Ngaøi seõ ñöôïc thöïc hieän. Vaán ñeà laø, Ñieàu gì seõ laø söï vinh hieån vó ñaïi nhaát cho vöông quoác cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi trong hoaøn caûnh hieän taïi? Bôûi côù bònh taät, caâu traû lôøi bình thöôøng seõ laø söï chöõa laønh. Tuy nhieân, Ñöùc Chuùa Trôøi coù theå laøm moät pheùp laï vó ñaïi hôn. Vaø chæ coù coõi ñôøi ñôøi môùi coù theå traû lôøi. Ñöùc Chuùa Trôøi muoán con ngöôøi khoûe maïnh caû veà phaàn theå xaùc cuõng nhö caûm xuùc. Nhöng chöa ñuû söï nhaán maïnh treân khía caïnh naày cuûa söï chöõa laønh. Maëc daàu moät soá ngöôøi coù theå nhaän ñöôïc söï chöõa laønh cho nhöõng caûm xuùc cuûa hoï, coù leõ haàu heát nhöõng söï chöõa laønh ñoù xaûy ra trong tình yeâu thöông Cô ñoác; loaïi chöõa laønh naày xaûy ra trong yù nghóa cuûa moät thaân theå caùc tín höõu quan taâm, chaêm soùc laãn nhau. Khoâng phaûi chæ coù nhöõng keû bònh, nhöõng giaùo só hoaëc muïc sö môùi coù traùch nhieäm coù ñöùc tin. Taát caû chuùng ta ñeàu coù ñöùc tin, vaø taát caû chuùng ta naâng cao tình yeâu vaø söï tieáp nhaän nhau ñeå söï chöõa laønh tuoân chaûy.38 Thaân theå cuûa Ñaáng Christ coù quyeàn naêng vaø söùc maïnh ñeå ñaùp öùng nhöõng nhu caàu cuûa nhöõng chi theå ñang gaéng söùc. Ñaây laø khía caïnh hoùa thaân cuûa söï chöõa laønh.

Xem L. Thomas Holdcroft, Divine Healing, Acomparative Study (Springfield: Nhaø Xuaát Baûn Tin Laønh, 1967). Francis MacNutt, Healing (Notre Dame: Nhaø Xuaát Baûn Eva Maria, 1974) vaø The Power to Heal (Notre Dame: Nhaø Xuaát Baûn Eva Maria, 1977).

38

106

Tin vaøo söï chöõa laønh khoâng phaûi laø phuû nhaän khaû naêng coù theå cheát. Chuùng ta neân nhôù raèng söï chöõa laønh cuoái cuøng laø ôû thieân ñaøng (Khaûi 21:4-5). Moät soá ngöôøi ñaõ soáng ñôøi soáng ñaày troïn vaø ñaõ baét ñaàu phaàn vó ñaïi nhaát maø Ñöùc Chuùa Trôøi daønh cho hoï trong keá hoaïch cuûa Ngaøi. Cuõng coù leõ ñoù laø luùc Ñöùc Chuùa Trôøi ñem chuùng ta vaøo nhaø cuûa Ngaøi. Chuùng ta phaûi nhaïy beùn vôùi nhöõng gì ñang phaùn trong töøng tröôøng hôïp “bònh ñeán noãi cheát” (Giaêng 11:4). Nhieäm vuï cuûa chuùng ta ñoái vôùi nhöõng ngöôøi ñang haáp hoái laø khích leä hoï tìm kieám yù muoán troïn laønh cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi cho hoï. Vì vôùi moät soá ngöôøi coù theå laø söï chöõa laønh töùc thì. Vaø ñoái vôùi moät soá khaùc laø thieân ñaøng. Caùc quyeàn naêng pheùp laï Ñeå nhaán maïnh quyeàn naêng cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi maø noù laøm troïn nhöõng keát quaû chuû ñònh cuûa noù, Phao-loâ ñaõ keát hôïp hai töø ngöõ Hy laïp (dunamis: naêng ñoäng, chuû ñoäng, quyeàn naêng vaø energema: nhöõng keát quaû hieäu nghieäm) maø noù ñöôïc caùc baûn dòch khaùc nhau laø: “laøm caùc pheùp laï” (Baûn KJ), “thöïc haønh pheùp laï” (Baûn NASB), “caùc quyeàn naêng pheùp laï” (Baûn NIV). Caùc pheùp laï khoâng phaûi laø nhöõng caùch lyù giaûi cuûa con ngöôøi leân nhöõng söï kieän thieân nhieân; chuùng cuõng khoâng phaûi laø moät söï mô hoà hay moät söï can thieäp vaøo traät töï thieân nhieân. Laõnh vöïc cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi naèm ngoaøi söï hieåu bieát cuûa con ngöôøi. Ngaøi khoâng caàn phaûi thay ñoåi caùc tieán trình hay caùc luaät ñònh cuûa Ngaøi ñeå giuùp ñôõ chuùng ta. Vì theá, chuùng ta noùi

107

raèng caùc pheùp laï can thieäp vaøo traät töï cuûa thieân nhieân theo nhö chuùng ta hieåu chuùng.39 Nhöõng quyeàn naêng pheùp laï laø moät laõnh vöïc roäng hôn caùc aân töù chöõa caùc bònh. Pheùp laï coù theå lieân quan ñeán vieäc cung caáp söï baûo veä, ñem ñeán söï quan phoøng, ñuoåi quæ, thay ñoåi hoaøn caûnh, hoaëc vöôït qua söï phaùn xeùt. Caùc saùch Tin laønh kyù thuaät laïi nhieàu pheùp laï, taát caû trong söï baøy toû vöông quoác cuûa Ñaáng Meâ-si, söï thaát baïi cuûa Sa-tan, quyeàn naêng cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, con ngöôøi vaø coâng taùc cuûa Chuùa Gieâ-xu. Töø ngöõ Hy laïp “pheùp laï” trong Tin laønh Giaêng nhaán maïnh ñeán giaù trò daáu hieäu cuûa noù ñeå chæ veà nieàm tin. Saùch Coâng vuï nhaán maïnh söï tieáp tuïc cuûa coâng taùc ñoù trong Hoäi thaùnh. Khi Phierô ñöôïc giaûi thoaùt khoûi nguïc tuø caùch kyø dieäu, Hoäi thaùnh ñöôïc khích leä. Khi Phao-loâ caàu nguyeän cho keû bònh, nhieàu ngöôøi ñöôïc chöõa laønh, vaø daân chuùng trôû laïi tin Chuùa raát ñoâng. A-na-nia vaø Sa-phi-ra ñaõ ngaõ cheát bôûi söï phaùn xeùt laï luøng cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. EÂ-ly-ma, vò thuaät só, ñaõ bò muø loøa. Phao-loâ ñöôïc baûo veä khoûi ñaøn raén taïi ñaûo Man-ta. AÂn töù tieân tri Trong 1Coârinhtoâ 14 thuaät ngöõ “aân töù tieân tri” bao goàm nhieàu aân töù ñöôïc Thaùnh Linh xöùc daàu baøy toû qua ngoân ngöõ (hieåu ñöôïc) cuûa ngöôøi noùi / ngöôøi nghe. Phao-loâ ñang noùi veà söï ban söù ñieäp töùc thôøi vaø ñöôïc Ñöùc Thaùnh Linh haø hôi, khoâng phaûi laø vieäc noùi ra nhöõng baøi giaûng. Coù moät moái lieân
C. S. Lewis trong cuoán Miracles, A Preliminary Study (New York: Coâng ty phaùt haønh MacMillan, 1952) thaûo luaän raát hay veà caùc pheùp laï.
39

108

quan giöõa söï khaûi thò vaø lôøi tieân tri: Ñöùc Thaùnh Linh soi saùng chuùng ta thaáy ñöôïc söï phaùt trieån cuûa vöông quoác Ñöùc Chuùa Trôøi; nhöõng ñieàu kín daáu cuûa loøng ngöôøi bò baøy ra; toäi nhaân bò caùo traùch (1Coârinhtoâ 14:24-25). Nhöõng tieân tri thôøi Cöïu öôùc rao truyeàn nhöõng ñieàu maø daân söï phaûi laøm trong söï coâng bình. Ngay caû nhöõng lôøi tieân baùo nhìn chung ñöôïc ban xuoáng nhaèm thuùc ñaåy söï coâng chính.40 Ñieàu naày cuõng ñuùng trong thôøi Taân öôùc. Peter Hocken noùi raèng aân töù tieân tri luoân luoân: “trong moät caùch naøo ñoù laø moät söï coângboá muïc ñích cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi trong Con Ngaøi.”41 Baát cöù tín höõu naøo cuõng coù theå xöû duïng aân töù tieân tri. Moät caùch lyù töôûng, ngöôøi noùi tieân tri phaûi laø moät phaàn trong Hoäi thaùnh ñòa phöông, hoaëc ít nhaát phaûi ñöôïc Hoäi thaùnh bieát ñeán thanh danh cuûa ngöôøi aáy. Chuùng ta ñöôïc khuyeân giuïc xeùt xem nhöõng lôøi tieân tri, bôûi vì nhöõng loãi laàm, sai traät, hoaëc söï pha troän nhöõng yù töôûng cuûa con ngöôøi coù theå laøm cho lôøi tieân tri trôû thaønh söï höôùng daãn sai laàm. Neáu thieáu söï löôïng giaù ñoù, lôøi tieân tri coù theå gaây ra söï laàm laãn vaø loän xoän. Neáu chaáp nhaän khoâng qua söï phaân bieät, daân söï coù theå phaûi neám chòu nhöõng haäu quaû tai haïi. Do ñoù nhöõng tín höõu Coârinhtoâ khaùc, bôûi côù sôï haõi nhöõng keát haäu quaû töông töï, ñaõ laãn traùch baát kyø söï xöû duïng naøo aân töù naày. Seõ toát hôn raát nhieàu neáu Cô ñoác nhaân caàu xin ñöôïc nhieàu aân töù lôøi tieân tri hôn - tuy nhieân noù laïi trôû thaønh teä haïi hôn neáu khoâng bieát phaân bieät nhöõng lôøi
Nguyeân taéc dòch cuûa caùc hoïc giaû Hy laïp laø theå maëc khaûi luoân luoân ñöôïc meänh leän tieân tri ñi keøm theo. Noùi caùc ñôn giaûn, nhöõng söï moâ taû töông lai daïy chuùng ta bieát phaûi soáng nhö theá naøo trong ngaøy hoâm nay. 41 Peter Hocken, “Jesus Christ and the Gifts of the Spirit,” Pneuma 5 (Muøa Xuaân 1983), trang 12.
40

109

tieân tri aáy. Cuøng vôùi söï löôïng giaù lôøi tieân tri, moïi tín höõu ñeàu coù theå hoïc hoûi vaø ñöôïc ích lôïi töø noù.

Phaân bieät caùc thaàn Phaân bieät caùc thaàn laø moät aân töù raát khoù hieåu. Nhieàu hoïc giaû cho raèng aân töù naày ñoâi vôùi aân töù tieân tri. Nhö theå aân töù noùi tieáng môùi phaûi ñi chung vôùi aân töù thoâng giaûi, caùc lôøi tieân tri phaûi coù söï löôïng giaù hay söï phaân bieät ñi keøm (14:27-29).42 1Teâsaloânica 5:20-21 cuõng noùi ñeán lôøi tieân tri vaø vieäc thöû lôøi tieân tri. Maëc daàu moïi tín höõu seõ phaûi thöïc haønh söï phaân bieät caø thöû caùc thaàn, khoâng phaûi aát caû ñeàu coù aân töù naày. L.Thomas Holdcrft noùi raèng:
Bôûi aân töù naày, nhöõng giaùc quan töï nhieân cuûa con ngöôøi ñöôïc boå sung bôûi nhöõng quyeàn naêng thieân thöôïng thích hôïp, haàu cho con ngöôøi coù theå hieåu ñöôïc theá giôùi linh. Aân töù Phaân bieät caùc thaàn khoâng phaûi ñeå laøm cho con ngöôøi coù khaû naêng phaân bieät con ngöôøi; noù khoâng phaûi laø “söï phaân bieät” theo nghóa tröøu töôïng, ñôn giaûn aân töù naày chæ laø: phaân bieät hoaëc xeáp loaïi vaø xem xeùt caùc linh.43

Fee, First Corinthians, 596-97; Carson, Showing the Spirit, 40; Horton, What the Bible Says, 227; Charles Kingsley Barrett, A Commentary on First Epistle to the Corinthians (Nhaø Xuaát Baûn Harper & Row, 1968), trang 286; F. F. Bruce, First and Second Corinthians, The New Century Bible Commentary (Grand Rapids: William B. Eerdmans, 1971), trang 119. Shatzmann (Pauline Theology, 41-42) khoâng ñoàng yù vôùi vieäc giôùi haïn aân töù phaân bieät caùc thaàn laø moät aân töù ñi keøm vôùi aân töù tieân tri vaø aùp duïng noù vôùi taát caû caùc aân töù , ñaët bieät laø vieäc phaân bieät ma quæ. 43 Holdcroft, Holy Spirit, trang 150.

42

110

Haàu heát caùc nhaø pheâ bình ñeàu noùi raèng aân töù naày phaân bieät giöõa nhöõng söï vaän haønh cuûa Thaùnh Linh Ñöùc Chuùa Trôøi, caùc linh gian aùc, hoaëc linh cuûa con ngöôøi, nhöng Holdcroft chæ nhaán maïnh treân vieäc nhaän dieän nhöõng linh aùc. Trong traän chieán thuoäc linh, bieát ñöôïc keû thuø thaät laø ai laø ñieàu raát quan troïng. Chuùng ta coù nhöõng söï thöû nghieäm cuûa leõ thaät giuùp chuùng ta ñaùnh giaù linh con ngöôøi: Chuùng ta coù theå aùp duïng söï daïy doã cuûa Kinh thaùnh, quan saùt ñôøi soáng cuûa moät ngöôøi, tìm kieám söï xaùc nhaän cuûa ngöôøi khaùc trong thaân theå cuûa Ñaáng Christ, vaø xeùt xem lôøi noùi cuûa ngöôøi aáy coù giaù trò gaây döïng hay khoâng. Chuùng ta caàn aân töù phaân bieät caùc thaàn nhaèm giuùp chuùng ta khoâng chæ bieát ñöôïc ñieàu chuùng ta khoâng theå bieát, nhöng coøn coù theå laøm ñöôïc ñieàu gì ñoù veà noù - bôûi vì ñoù laø yù nghóa cuûa tri thöùc nhö vaäy. Vì vaäy, vieäc phaân bieät caùc thaàn coù theå trôû thaønh moät chieác thuaån choáng ñôõ nhöõng taán coâng cuûa Sa-tan cuõng nhö laø moät thöù vuõ khí ñeå chieán thaéng noù. Moät mình tri thöùc chæ coù theå daãn ñeán söï kieâu ngaïo thuoäc linh hoaëc söï sôï haõi. Nhöng aân töù naày giuùp chuùng ta taän duïng taát caû caùc aân töù khaùc ñeå choáng laïi Sa-tan vaø coâng boá phuùc aâm caùch maïnh meõ vaø töï do. Lieân quan ñeán vieäc phaân bieät caùc thaàn laø vaán ñeà tín höõu coù theå bò quæ aùm hay khoâng. Coù ba quan ñieåm treân vaán ñeà naày. Quan ñieåm thöù nhaát cho raèng ñaèng sau moät thaùi ñoä hay moät söï dieãn ñaït caûm xuùc sai laàm laø ma quæ. Chaúng haïn nhö ghen tò, baát an, hoaëc ích kyû tieâu bieåu cho nhöõng linh caàn phaûi bò truïc xuaát. Quan ñieåm naày laøm cho nhieàu caùch töø ngöõ “linh” ñöôïc xöû duïng trong Kinh thaùnh bò laãn loän. Ví duï chöõ “linh” coù theå noùi veà moät thaùi ñoä - moät ñoäng löïc thuùc ñaåy trong con ngöôøi, maø noù khaùc xa vôùi nhöõng theå thöùc vaät lyù 111

khaùc nhö taâm traïng, hôi thôû, thieân söù, ma quæ, hoaëc Ñöùc Thaùnh Linh. Vì vaäy, khi Phao-loâ noùi veà moät “taâm thaàn nhuùt nhaùt” (2Tim 1:7), oâng khoâng haøm yù veà ma quæ. Quan ñieåm thöù hai noùi raèng ma quæ coù theå ôû trong tính xaùc thòt cuûa tín höõu. Unger lieân heä ñeán nhöõng taäp tuïc ôû Chaâu AÙ nôi maø con ngöôøi lôùn leân trong thuyeát vaïn vaät höõu linh, laø thuyeát daïy doã con ngöôøi thuaän phuïc quyeàn löïc cuûa caùc quæ.44 Nhöõng ngöôøi môùi caûi ñaïo coù theå toû ra nhieàu daáu hieäu bò quæ aùm nhö tröôùc khi caûi ñaïo. Döïa vaøo Roâ ma chöông 7, Unger cho raèng caùc quæ coù theå soáng trong baûn taùnh toäi loãi cuûa Cô ñoác nhaân neáu ngöôøi aáy coøn soáng cho mình. Vì vaäy, Ñaáng Christ ôû trong linh cuûa con ngöôøi vaø mq quæ ôû trong baûn taùnh toäi loãi cuûa con ngöôøi. Nhöõng ngöôøi theo hai quan ñieåm naày noùi raèng, theo Kinh thaùnh, thuø ngöõ “bò quæ aùm” ñöôïc xöû duïng ñeå moä taû moïi ñieàu töø söï taán coâng cuûa ma quæ. Ñoái vôùi hoï, caâu hoûi heát söùc thöïc teá: Phaûi chaêng moät ngöôøi thöïc söï ñöôïc giaûi phoùng khoûi nan ñeà, thoùi quen, hoaëc nhöõng yù töôûng laàm laïc? Quan ñieåm naày noùi raèng cuoäc ñaáu tranh khoâng phaûi laø vaán ñeà ngöõ nghóa hoïc hoaëc thuaät ngöõ hoïc, nhöng laø söï chieán thaéng cho ngöôøi aáy.

Merrill F. Unger laø moät trong nhöõng ngöôøi ñeà xuaát quan ñieåm naày. Haõy xem caùc taùc phaåm cuûa oâng nhö New Testament Teaching on Tongues (Nhaø Xuaát Baûn Kregel, 1971) vaø Demons in the World Today (1971). Trong cuoán saùch thöù hai, oâng noùi veà caùc Cô ñoác nhaân taïi Trung quoác coù nhöõng daáu hieäu gioáng nhö nhöõng bieåu hieän cuûa söï bò quæ aùm. Oâng cuõng xem vieäc noùi tieáng môùi laø thuoäc veà ma quûi, nhöng laïi xem nhöõng ngöôøi tín ñoà Nguõ tuaàn laø nhöõng Cô ñoác nhaân. Cuõng xem C. Fred Dickason, Angels, Elect and Evil (Chicago: Nhaø Xuaát Baûn Moody, 1975), trang 187-92.

44

112

Söùc maïnh cuûa quan ñieåm naày naèm trong tính thaúng thaéng cuûa noù ñoái vôùi cuoäc chieán thuoäc linh. Theá giôùi Phöông Taây noùi chung, vaø ñaëc bieät laø nhöõng thaàn hoïc gia Phöông Taây, bò buoäc phaûi bieän minh veà theá giôùi linh.45 Maëc khaùc, nhöõng ngöôøi Chaâu AÙ, Chaâu Phi vaø La-tinh thöøa nhaän nhöõng ñieàu laï luøng vaø thuoäc veà ma quæ trong nhöõng hoaït ñoäng cuûa cuoäc soáng. Quan ñieåm naày taäp trung treân yeáu toá kyø laï cuûa tieán trình chöõa bònh. Tuy nhieân baát kyø quan ñieåm naøo cho raèng ma quæ coù theå soáng trong tín höõu seõ coù nhöõng hieåm hoïa cuûa noù. Tröôùc tieân, caû quan ñieåm cuûa Phöông Taây vaø Phöông Ñoâng veà theá giôùi linh ñeàu sai laàm. Trong thôøi Chuùa Gieâ-xu, nhieàu ngöôøi Do thaùi nghó raèng Chuùa Gieâ-xu bò quæ aùm (Maùc 3:20-30). Ñaây laø quan ñieåm vaø söï suy ñoaùn cuûa hoï. Thöù hai, moät soá ngöôøi bò cuoán huùt bôûi yù töôûng raèng söï giaûi cöùu caùc nhaân laø phöông thöùc choáng laïi Sa-tan. Nhöng cho raèng haàu heát caùc nan ñeà ñeàu do ma quæ laø ñieàu quaù ñôn giaûn vaø coù haïi. Neáu bieåu hieän cuûa moät vaøi daáu hieäu naøo ñoù nguï yù raèng ñoù laø söï quæ aùm, roài thì moãi khi nhöõng daáu hieäu aáy taùi dieãn trong moät ngöôøi, ngöôøi aáy seõ nghó raèng bò quæ aùm trôû laïi. Ngöôøi aáy seõ daønh caû cuoäc ñôøi mình ñeå chieán ñaáu vôùi ma quæ hôn laø lôùn leân trong aân ñieån cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi. Thöù ba, Kinh thaùnh khoâng chæ chöùa ñöïng chöùc vuï giaûi thoaùt nhö nhöõng ngöôøi quaù khích theo quan ñieåm naày ñöa ra. Aân töù phaân bieät caùc thaàn ñöôïc duøng ñeå giöõ cho Hoäi thaùnh thaùnh khieát (Coâng vuï 5), ñeå ngaên chaën nhöõng ñieàu huyeàn
Rodney L. Henry, Filipino Spirit World (Manilla Liturature, Inc, 1986) trang 132.
45

113

hoaëc (Coâng vuï 8), vaø ñeå truyeàn giaùo cho nhöõng laõnh ñòa môùi (Coâng vuï 16). Maëc daàu caùc saùch Tin laønh kyù thuaät laïi söï chöõa laønh nhöõng ngöôøi bò quæ aùm, chuùng chæ chöùa ñöïng naêm söï baøn caûi chi tieát veà vieäc bò quæ aùm (moät trong naêm laø söï keát toäi Chuùa Gieâ-xu).46 Thöù tö, quan ñieåm cho raèng ma quæ coù theå aùm caùc tín höõu khoâng laøm neân söï coâng bình trong coâng taùc cöùu roãi vó ñaïi cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi vaø söï giaûi cöùu cuûa chuùng ta töø taêm toái qua söï saùng. Kinh nghieäm cuûa chuùng ta phaûi ñaët treân neàn thaàn hoïc vöõng vaøng. Neàn thaàn hoïc coù theå bò thay ñoåi bôûi, nhöng khoâng xaây döïng treân, kinh nghieäm. Thöù naêm, maëc daàu Sa-tan coù theå xöû duïng neàn taûng huyeàn bí cuûa moät ngöôøi ñeå löøa doái hoaëc laøm naûn loøng ngöôøi aáy, ñaây khoâng phaûi laø chöùng côù cuûa söï bò quæ aùm hay thaäm chí laø bò ma quæ kieåm soaùt. Tín höõu chæ caàn coâng boá söï chieán thaéng cuûa mình. Quan ñieåm thöù ba treân vaán ñeà Cô ñoác nhaân coù theå bò quæ aùm hay khoâng cho raèng ma quæ coù theå laán eùp nhöng khoâng bao giôø coù theå aùm caùc tín höõu. Quan ñieåm naày ñem laïi söï coâng nghóa cho coâng taùc aân ñieån cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, söï cöùu chuoäc vaø söï giaûi phoùng trong Ñaáng Christ. Trong traän chieán naày, Ñaáng Christ laø Ñaáng chieán thaéng. Vaán ñeà laø: Ñieàu gì laøm neân söï cöùu roãi? Neáu söï aên naên vaø söï cöùu roãi laø thaät, thì söï bò quæ aùm khoâng phaûi laø vaán ñeà. Thay vì cöù luoân cho raèng nguoàn goác nhöõng nan ñeà cuûa Cô ñoác nhaân laø söï chi phoái cuûa Satan, chuùng ta caàn moät söï
46

Maùc 3:20 kyù thuaät vieäc caùc thaày thoâng giaùo caùo Chuùa Gieâ-xu laø bò quæ aùm.

114

hieåu bieát roõ raøng hôn veà söï aên naên vaø traän chieán thuoäc linh. Nhöõng ngöôøi vôùi thaùi ñoä sai laàm, thieáu söï tha thöù, bò toån thöông veà maët caûm xuùc, vaø moät quaù khöù huyeàn hoaëc caàn aên naên töø trong ñaùy loøng, ñoaïn tuyeät vôùi keû thuø.47 Ñieàu quan troïng laø chuùng ta phaûi aùp duïng quyeàn naêng cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi vaøo trong nhöõng nan ñeà cuûa vaø choáng laïi nhöõng phöông caùch maø Satan xöû duïng ñeå laøm chuùng ta vaáp ngaõ. Phaûi thöøa nhaän raèng, moät soá tín höõu deã daøng bò aûnh höôûng bôû söï taán coâng cuûa ma quæ hoaëc bieán doäng taâm lyù bôûi hoï coù baûn tính yeáu ñuoái hay tröôùc ñaây ñaõ töøng laøm nhöõng ñieàu huyeàn hoaëc. Moät vaøi giôø ñoàng hoà khaûi ñaïo ñem laïi aûnh höôûng naøo treân nhöõng cuoäc ñôøi nhö vaäy. Töø ño, nhöõng ngöôøi nghieân cöùu voäi vaøng keát luaän raèng hoï bò quæ aùm. Tuy nhieân, töø then choát cho phaàn thaûo luaän naày khoâng phaûi laø “söï bò quæ aùm” hay “söï bò laán eùp” nhöng laø “raøng buoäc”. Nhöõng nhaø taâm lyù hoïc vaø xaõ hoäi hoïc noùi veà nhöõng moái lieân heä raøng buoäc trong gia ñình vaø coïng ñoàng. Nhöõng em beù coù moái lieân heä raøng buoäc vôùi meï chuùng. Nhöõng ngöôøi coù moät quaù khöù laø ngöôøi ngoaïi giaùo coù theå coù moät söï raèng buoäc vôùi noù caàn ñöôïc phaù vôõ. Ñieàu naày coù theå giaûi thích taïi sao caùc thaàn töôïng vaø saùch vôõ lieân quan ñeán nhöõng khoa phaùp thuaät ñaõ bò ñoát ñi taïi EÂ-pheâ-soâ. Nhöõng tín höõu naày ñaõ phaûi ñaäp ñoã quaù khöù cuûa hoï vaø coâng khai choáng laïi Satan. Coù theå ñaây laø lyù do Phao-loâ ñaõ noùi raát daøi veà vieäc aên cuûa
Keith vaø Linnet Hinton, “Conversion Pattern in Asia,” Evangelical Missions Quarterly 25 (Thaùng Gieâng 1989), trang 42-43 gôïi yù veà söï aên naên thaät bôûi nhöõng ngöôøi coù quaù khöù huyeàn hoaëc trong caùc toân giaùo ôû Chaâu AÙ. Hoï caàn phaûi thaät loøng aên naên nhöõng leà thoùi cuõ, xöng ra nhöõng thaàn töôïng vaø quyeàn löïc ngoaïi giaùo töøng ñieàu moät.
47

115

cuùng thaàn töôïng (1Coârinhtoâ 8-10). Nhöõng anh em yeáu ñuoái hôn ñang bò raøng buoäc bôûi quaù khöù ngoaïi giaùo cuûa hoï coù leõ khoâng hieåu ñöôïc söï töï do cuûa nhöõng ngöôøi kia trong vieäc döï tieäc taïi nhöõng ñeàn thôø taø thaàn. Söï giaûi phoùng coù theå ñöôïc keâu goïi maø noù khoâng ñoøi hoûi phaûi truïc xuaát caùc quæ, nhöng laø coâng boá chieán thaéng treân quaù khöù vôùi nhöõng thoùi quen vaø yù töôûng gian aùc maø chuùng coù theå troùi buoäc moät ngöôøi.48 Loaïi giaûi phoùng ñoù phaûi bao goàm söï daïy doã Kinh thaùnh vöõng vaøng, söï caàu nguyeän heát loøng, söï kieåm soaùt tö töôûng (1Coârinhtoâ 10:4), xöû duïng quyeàn naêng cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi vaø yù chí ñeå thöông yeâu (2Tim 1:7), söï khaûi ñaïo Cô ñoác, taäp trung treân nhöõng vaán ñeà veà thieân ñaøng (Coâloâse 3:1), söï taêng tröôûng thuoäc linh (Philíp 3:14), hoå trôï laãn nhau (1Coârinhtoâ 12:26), thuaän phuïc ñeå daâng söï vinh hieån cho Ñöùc Chuùa Trôøi (2Coârinhtoâ 12:7). Trong nhöõng tröôøng hôïp quæ aùm thaät söï, moät ngöôøi phaûi daâng noäp yù chí cuûa mình cho ma quæ. Vaø neáu yù chí khoâng coøn aûnh höôûng, ngöôøi aáy coù theå thaønh thaät maø noùi raèng “Ma quæ bieåu toâi laøm ñieàu ñoù - toâi khoâng theå khoâng laøm.” Vì vaäy, khoâng theå keát aùn cho moät ngöôøi bò quæ aùm traùch nhieäm ñaïo ñùöùc. Nhöng taát caû chuùng ta ñeàu coù moät yù chí vaø chòu traùch nhieäm tröôùc maët Ñöùc Chuùa Trôøi. Moät ngöôøi bò quæ aùm taïo ra moät gioïng vaø caù tính môùi, phaûi gaùnh chòu vieäc xoùa boû caùc caù tính cuûa mình trong moät thôøi gian. Trong nhöõng tröôøng hôïp naày, söï giaûi phoùng laø tuyeät ñoái caàn thieát.
Toâi chaân thaønh caûm ôn Rick Howard, muïc sö taïi thaønh phoá Redwood, California, bôûi nhöõng söï hieåu bieát saâu saéc maø oâng ñaõ chia xeû vaøo naêm 1986 taïi Philippines.
48

116

NHÖÕNG AÂN TÖÙ THÔØ PHÖÔÏNG Tieáng môùi vaø söï thoâng giaûi tieáng môùi Tieáng môùi vaø söï thoâng giaûi tieáng môùi ñöôïc keå chung vôùi nhau bôûi vì hieäu quaû cuûa aân töù tieáng môùi trong buoåi nhoùm seõ phuï thuoäc vaøo vieäc chuùng ñöôïc thoâng giaûi. Moät soá ngöôøi cho raèng bôûi vì hai aân töù naày ñöôïc lieät keâ cuoái cuøng neân chuùng ít quan troïng nhaát. Söï keát luaän ñoù laø thieáu caên cöù. Taát caû naêm phaân ñoaïn Kinh thaùnh lieät keâ caùc aân töù trong Taân öôùc ñöa ra caùc aân töù trong thöù töï khaùc nhau. Moät soá ngöôøi khaùc gôïi yù raèng bôûi vì tieáng môùi laø moät aân töù gaây ra nan ñeà ôû Coârinhtoâ, neân Phao-loâ lieät keâ chuùng cuoái cuøng ñeå oâng coù theå taäp trung treân vieäc baøn luaän caùc aân töù naày.49 Coù ngöôøi seõ hoûi: Taïi sao chuùng ta laïi caàn hai aân töù phaûi ñi ñoâi vôùi nhau? Caâu traû lôøi naèm trong baûn chaát cuûa tieáng môùi. Ñöùc Thaùnh Linh ñuïng ñeán linh cuûa chuùng ta. Chuùng ta mong muoán ca toân vinh Ñöùc Chuùa Trôøi. Chuùng ta tìm caùch ca ngôïi söï nhôn töø cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi trong ñôøi soáng chuùng ta. Chuùng ta coù theå ca ngôïi Ñöùc Chuùa Trôøi döïa vaøo moät leõ thaät thaàn hoïc veà ñaëc taùnh cuûa Ngaøi, coâng taùc cöùu chuoäc cuûa Ngaøi, hoaëc söï chaêm soùc ñaëc bieät cuûa Ngaøi ñoái vôùi chuùng ta. “Vì ngöôøi naøo noùi tieáng laï, thì khoâng phaûi noùi vôùi ngöôøi ta, beøn laø vôùi Ñöùc Chuùa Trôøi, bôûi chaúng coù ai hieåu (aáy laø trong taâm thaàn maø ngöôøi kia noùi lôøi maàu nhieäm)” (1Coârinhtoâ 14:2). Lôøi thaùch ñoá töø phía ngöôøi noùi tieáng môùi cho Thaân theå qua vieäc ngöôøi aáy noùi tieáng môùi laø “Nguyeän Ñöùc Chuùa Trôøi ñuïng ñeán
John Peter Lange, Commentary on the Holy Scriptures, vol. 10, Romans and Corinthians (Nhaø Xuaát Baûn Zondervan, 1970), trang 257.
49

117

linh cuûa baïn nhö Ngaøi ñaõ ñuïng ñeán linh cuûa toâi.” hocken noùi raèng: “Neáu aân töù tieáng môùi laø söï ca ngôïi Ñöùc Chuùa Trôøi troïn veïn, thì söï nhaän laõnh aân töù naày nhaát thieát laø moät söï hieåu bieát saâu saéc hôn veà Ñöùc Chuùa Trôøi.”50 Khi söï thoâng giaûi cho pheùp Hoäi thaùnh ñang nhoùm laïi hieåu ñöôïc ñieàu gì ñang ñöôïc noùi ra, hoï ñöôïc khích leä thôø phöôïng. Vì vaäy, maëc daàu aân töù tieáng môùi coù moái töông quan chieàu ngang, muïc ñích cuûa noù laø höôùng daãn Thaân theå ñeán söï thôø phöôïng (theo chieàu doïc). Söï ca ngôïi seõ deã daøng theo sau aân töù tieáng môùi vaø thoâng giaûi tieáng môùi hôn laø aân töù tieân tri. Caùc lôøi tieân tri coù theå khuyeân raên, gaây döïng, hoaëc an uûi; chuùng nghieâng veà söï höôùng daãn nhieàu hôn. Hôn nöõa, chuùng ta phaûi nhaän bieát raèng söï thoâng giaûi khoâng phaûi laø söï dieãn dòch. vì vaäy, aân töù thoâng giaûi coù theå ñöôïc baøy toû caùch ñoäc laäp töø ngöôøi naày qua ngöôøi khaùc trong buoåi nhoùm. Ngöôïc laïi, söï ca ngôïi vaø caàu nguyeän baèng tieáng môùi phaûi luoân luoân do moät ngöôøi noùi ra. Söï thoâng giaûi seõ laø ñoái töôïng bò phaùn xeùt bôûi vì chuùng ñöôïc bieåu loä qua ngoân töø cuûa chuùng ta, vaø chuùng ta xöû duïng nhöõng caâu vaø töø ngöõ quen thuoäc cuûa mình.51 Söï khaùc nhau cô baûn giöõa hieän töôïng caùc thöù tieáng trong Coâng vuï vaø trong 1Coârinhtoâ laø muïc ñích. Tieáng môùi trong Coâng vuï laø ñeå töï gaây döïng vaø laø söï ban cho caù nhaân. Chuùng khoâng caàn phaûi coù söï thoâng giaûi ñi keøm. Tröôøng hôïp cuûa nhöõng ngöôøi Coârinhtoâ lieân quan ñeán vieäc ban phöôùc cho
50 51

Hocken, “Gifts of the Spirit,” trang 7. R. E. McAlister, The Manifestations of the Spirit (Toronto: Nhaø Xuaát Baûn Tin Laønh) trang 20.

118

nhöõng ngöôøi khaùc trong buoåi nhoùm, khieán söï truyeàn ñaït trôû neân caàn thieát. Baây giôø, chuùng ta haõy toùm taét nhöõng ñieàu Phao-loâ daïy doã veà caùc aân töù. Caû Ñöùc Chuùa Trôøi vaø con ngöôøi ñeàu coù phaàn trong caùc aân töù. Caùc aân töù coù baûn chaát hoùa thaân. Vai troø cuûa Ba Ngoâi khoâng chæ phaûn chieáu phaàn cuûa Ñöùc Chuùa Trôøi, nhöng coøn cho thaáy khuoân maãu cuûa khaùi nieäm veà söï hieäp nhaát trong söï ña daïng. Ñöùc Thaùnh Linh ban phaùt caùc aân töù tuyø theo muïc ñích saùng taïo vaø quyeàn teå trò cuûa Ngaøi. Töø ngöõ “muoán” (12:11 bouletai) ñöôïc duøng ôû thì hieän taïi vaø haøm yù veà moät caù tính saùng taïo caùch lieân tuïc. Ñöùc Chuùa Trôøi döï phaàn töø luùc baét ñaàu cho ñeán khi chaám döùt. Maëc daàu ba laõnh vöïc chöùc naêng cuûa caùc aân töù ñöôïc ñeà xuaát, nhöõng laõnh vöïc naày khoâng theå ñöôïc xem laø ñoäc laäp vôùi nhau. Bieát ñöôïc muïc ñích thieát yeáu cuûa moãi aân töù laø ñieàu raát quan troïng haàu cho chuùng ta coù theå xöû duïng chuùng caùch hieäu quaû nhaát, nhöng moät aân töù trong laõnh vöïc naày cuõng coù theå coù ích lôïi trong laõnh vöïc khaùc. Hôn nöõa, nhöõng caù nhaân khaùc nhau seõ baøy toû caùc aân töù caùch khaùc nhau trong söï ña daïng cuûa chöùc vuï.

119

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful