You are on page 1of 806

Patologie [...]. 1854.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATROLOGLE

CURSUS COMPLETUS
S1VE
BIBLIOTBECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFOllMlS, COMMODÀ, OEGONOMIGA,

OMNIUM SS. PATRUM, DOGTOBUM SCRIPTORÛMQUÉ EGGU1SIASTÏG0RIIM


QUI
AB JEVO APOSTOLICO AD INNOCENT!! III TEMPO RA
FLORUERUNT;
RECÙSIO CHRONOLOGICA
OMNIUMQU.dEEXST1TEREMONUMENTORUM CATHOLIO/ETRADITIONSPER DUODECIM PR10RA
ECCLESIJËSvECULA,
JUXTAED1T10NES 1NTER
ACCURATISSIMAS, SE CDMQUE NONNULL1S CODICIBUS MANUSCRIPTISCOLLATAS.
PERQUAM DILIOENTF.ilCASTtGATA;
DISSERTATIONIBOS, COMMENTARUS LECTIONIBUSQl'EVAR1ANTIBUS CONTlNENTER ILLUSTRATA
;
OWCIBUS 0PER1BUS POSTAHPL1SSIMASEDiTlONKSQVJETRIBUS NOY'ISSIJUS SiECULIS DEBENTUR A»
ABSOLUT
DETECTIS, AUCTA;
INDICIBDS PARTICUUlllBUS AKAMTICiS,SINGULOS SIVETOMOS, S1VEAUCTORES AUCUJUS MOMENT!
SUBSEQUENTIBUS, DONATA ;
CAPITUI.1S INTRA II'SIMTEXTUH RITEDISPOS1TIS,
NECNON ETTITUUS SINGULARUH PAGINARUM MARGIKEM6UPER10RE*
DISTINGUENTIDUS
SUBJECTAMQUEMATERIAM SIGNlFlCANTIBtfS, ADORNATAi
OPERHIUS CUHDUBIIS TOMAPOCRÏI'IIIS,
ALIQUA VERO AUCTORITATE INORMNE ADTRADVTIOHEM
ECCLES1ASTICAMP0LLENT1BUS, AMPLIFICATAJ
UUOMIS INII1G1B0S GENERAL1BUS LOCUPLETATA: ALTERO SC1I.ICET RERUM,QUOCONSULTO, OUlDftBln
ONU8UIIIS0OE PATRUM IN QUODLIBETTIIEMA SCMrSKRlT UNOINTDITU CONSPICIATUR ; ALTEIlO
SCUIPTUK./ESACREE,EX QUOLECTORI COMPERIRE SITOBVIUM OUINAM PATRES
ET IN QU1BUSOPEIIUMSUORUM L0C1S SINGULOS S1NGULORUM L1BRORUM
SCnil'TURiE
TEXTUS COMMF.NTATI SINT.
EMT10ACCUIUTISS1HA, OMNIBUS
C/ETEItISQUE. FACILE A NTEPONENDA, SI PERPENDANIUR : «lARACTEBUMNIT1D1TAB,
CHARTE QCALITAS, 1NTEGR1TAS TEXTUS, PEUFECTIO CORREGT10NIS, OPERUM RECOSORUM TUMVARIETAS
TIIMHUMERUS, FORMA VOLUMINUMPERQUAM COMMODA S1BIQÙE INTOTOOPERIS DECURSU CONSTANTER
SIMILIS, l'BKTllEX1CUITAS, ISTA
PR/ESERTIMQUE COLLECTIO, UNA, METU0D1CA ETCHRONOLOGICA,
SEXCENTOIUU FRAGUENTORUM OPUSCULOKUMQUH IIACTENUS nie ILLICSPARSO*UM ,
r« MUBAUTEM IN NOSTItAMM.IOTnECA , EX OPER1BUS ADOMNES «TATES,
LOCOS, LINGUASFOIIMASQUE PERTINENT1BUS], COADUNATCRUM.
SERIES SECUNDA,
IN QUAiBODEUNTPATRES,DÛCTOKKS SClUfTOnESOUE ECCLES1*LATINiE
\ ;.. ..•:,- A CIOEG01UO MAGNbADINNOCENTIUM III.
A GOURANTE J.-P. MIGNE,
BIBLIOTBBGJE CX.EIII OHlVS.RB.aE,
S1VX
CURSUUM
COMI'LETOnUM RAM09ED1TORE.
IN SINGULOSSCIENTIJÎ ECCXUSIASTICiE
UTIIOLOGIABINAEDITIONETYPISMANDATA EST, ALIÀ"NEMPELATWA,4M* «niîCO-LATINA.—'
VENEUNTMILLEFRANCISDIIGENTAVOI.I1M1NA. ET
EDITIONISLATIN*; OGT1NGENT1S
KILLE TUECICNTA — MERELATINAUNIVERSOS
GIlJÏCO-LATINJ5. AUCTOUES TLM
TUMOCCIDENTALES,
ORIENTALES
EQUIDEMAMPLECTITUR; HI AUTEM,IN EA, SOLAVERSIONELATINADONANTUU.

PATROLOGI^l TOMUS CLXVI.


BALDRICUS'DOLÊNSISARCIIIEP. IIONORIUSII ROM. PONT. COSMASPRAGENSIS..ALBERICUS
AQUENSIS.DROGOGARD. PETRUS LEONIS ET GREG0R1US S. R. E. LEGATI. FRIDERICUS
COLON.ARCIIIEP.S. HUGOGRATIAN.,BRUNOARGENTIN.EPISCOPI.S. STEPHANUSC1STERG.II1,
FRANCOAFFLIGEM., PONTIUSCLUNIAC, ABBAUDUS,RICHARDUSPRATEIL., G., ABBATES.
DOMN1ZOPRESB. CANUS.JOANNES MON. VIVIANOSPR^WONS'iT.JOANNESMICHAELENSIS.
GUALTERUSTARV. ET GALBERTUSBRUG. HUGODE RlROfflàïONTE.

EXGUDEBATUR ET VENIT APÙD J.-P. MIGNÊ EDITOREM,


IN VIADICTAD'AMBOISE,PROPEPORTAMLUTETÏiE PAR1SIORUM
VULGOD'ENFER NOMINATAM,
SEÛ PETIT-MONTROVJGE. . ._ -.,.._
SJ&ITLtM Xïï

BALDRICI

D'OLËKSIS AÏVCHIEPISGOPI

OPERA OMMA

ACGEDUN'T

HONORII II ROMANI PONTIFICIS

EPISTOLiE ET DIPLOMATA
'
KËCNON .,-

mm r R A G E \ s i s, ALBEHKH AQLEXSIS

CHRONICA

INTERMISGENÏUR
DROGONISCARDINALIS,PETRI LEONISET GREGORHS; R. Ë. LÊGATORUM,FRlDÉRiCI COLO-
NÏËNSIS/ARGilIEPISCOPI, S. HUGONIS GRATiANOPQLITANI,BRUNONISARGENTINENSIS»
EP1SCOPORÙM, S; STEPHANIABBATISClSTERCIENSISTERTH, FRANCONISABBATISAFFLI-
GEMËNSIS,PONT1IABBATISCLUNIACÈNSIS,ABBAUDIABBATIS,RICHARD!ABBATISPRATEL-
LENSIS, G. ABBATIS*DOMNIZONISPRESBïTERl GANUS1NI, JOANNIS MONACRÏ,VIVIANl
PRJEMONSTRATENSIS , JOANNIS M1GHAELENS1S
-, GÛALTËRtTARVANENSISET GALBERTl
BRUGEN8IS,HUGONISDE R1BODIM0NTE
OPUSCULA, EIPLOMATA, EP1STOL.E

ACCtlRANTE
J.-P, MlGNE
BIBIilOTHECJE
CLEBI «NIVEBS»
- S1VE
CURSUÙHCOUPLETORUM
IN SINGULOS
SC1ENT1.E RAMOSED1TOUK
EÇCLESlASTICdî

TQ»S :EMNîM:;PS:

VENIT8 FRANCISGALLICÏS

EXCÛDEBÀTUR ET VENIT APEB Ï.+P. MIGNE M)ÏTOBJEM


IN VIÀDiGTAjD'AMOJSfitPRjOPEPORTAM LUTËTliEPARlSKJRtlMVULG©jyEWmNOMINÂTAlst
SEU PETITMONTROUGE
48S4. •;
ELENCHUS

AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CLXVI CONTINËNTUR.

COSMASPRAGENSIS.
Cbronica Bohemorum. col. 9.
ALBERICUSAQUENSIS.
HistoriaUicrosotymitana, col. 389.
FRANCOABBASAFFLIGEMENSIS.
De gratia Dei, col. 715. — Episloloe,col. 807, — Appendix. — Cbroiiicou Aflligemense,col. 815.
HUGODE RIBODIMONTE.
Epistola ad G. Andcgayenscm,col. 833.
PONIIUS ABBASCLUN1ACENSIS.
Statut», col. 859. — Donationes pia;, col. 841.
PETRUS LEOMS ET GREGORIUSS. R. E. LEGATI.
Epistola;, ce. "851, JOANNESMICHAELENSIS.
Régula Templariorum, col. 85S.
GUALTERUSTARVANENSISECCLESIjE CANONICUSET GALBERTUSBRUGENSIS.
De Vita et martyrio B. CâroU Boni, Flandria: comilis, col. 873.
BALDRICUSDOLENSISARCHIEPISCOPUS.
;Historia llierosolymitana, col. 1057. — Acta Translationis capitis S. Valenlini, col. 1151. — Vila
S. Hugonis Rothom'ageiïsis archicpiscopi, col. 1Î63. — Ilhierai-ium,

sive cpisiola ad Fiscanncn-
Stts, col. 1175. — VilaR. Roberli de Arbiissello, col. 1181. Carmina, col. 1181; — Acta S.
Valerianimartyris, col. .1209. — De visitatione iufirinorum. col. 1211. —. Diploma, col. 1211.
HONORIUSH PONTIFEXROMANUS.
EpisloUecl privilégia, col. 1217.
YIYIANUSPRiEMONSTRATENSIS.
Harmonia, col. 1319.
G. ABBAS.
:«;
Epistola ad A. priorem S. Victoris Massiliensis, col. 1555.
DOMN1ZO PRESBYTER CANUSINUS.
Yita Malliildiscomitissoe,coL 1359*
ABBAUDUSABBAS.
Tfactatus de fractionc corporis Christi, col. 1541.
BRUNOARGENT1NENSIS EPISCOPUS.
, • •
Èpisloloei en. i547.
FRIDËRICUSCOLON1ENS1SARCHIEPISCOPUS.
timstote et diplomata, col. 1549.
RIGHARDUSARBASPRATELLENSIS.
Prologus in Leviticum, col. 1557.
S. STEPHANUSABBASCISTERIENSISIII.
— Sermo in obitu praidcccssoris sui, col. 1575. •^
Censura de aliquol locis bibliorum, col. 1575.col. 1177.
157S. —Charta charilatis, —Usus antiquiorcs ordinis Cistcrciensis
Epistola:, coU
col. 1583.— ExovUiùmcoiuobiiet ordinis Cisterciensis, col. 1501.
JOANNESMONACIILIS.
col. 1509.
Epistola ad AdelberonemTrevirensen avcliiepiscopum,
DROGOCARDINALIS.
Sermo aepassioiie Dommica, col. 1515. — Liber 1555.de crealionc et redemptione primi hominis, col.
-— Liber de divinis ofliciis, col. 1557."
1547.—De septem donis sancli Spirilus, col.
S. HUGOGRATIANOPOL1TANUS EPISCOPUS,
coL 15C5. — Epislolaeet diplomata, col. 1571,
Excerpta e cbartulario Gratianopolitano,

Ex typis MIGNE,au PetU-MonU'ouge.


ANNODOMINIMCXXV

COSMAS PRAGENSIS

COSHLE

CHRONICA BOHEMORUM

(Edidît D. RUDOLFUS pli. D., apud PERTZ,Monum.Gernu liisl. Script, t. IX, p. 1)


KOEPKE

PROLEGOMENA

COSM^EPRAGENSISJETAS, NATALES, RES GËSTJE

CosmasPragensïs, qucm patris Bohcinicoeliislo- AVutilissimum rerum scriplorem sibi popularemdatutn


rias Herodotique splendidissimisnominibusjure or- esse, nobis vero liane altérant rclinqitant Cosniam,
nartint viri, de perscrutandis Bohemoriim rébus quod ipse testatur, Gcrnianorum erudilione et litle-
gestis. optimc meriti, inter Germanicarum eliam ris imbutum atque ad altiores sensus capessendos
rerum scriptores, sivc rcrum ma.leriem quain libro excultum esse*
suo inclusit, sive viam et ralioiicin quam in con- Scd ulia est laus Bohemis minime eripienda.
scribenda historia ingrcssus est respicis, locum ob- Gerinaiius quidemcrat qui primus Cosmoechronicon
linct non sanc sua lande fraudandum. Et liaud im- lucc publica donavit, at Rohemorum erant viri
mei'ito nos quoque nosiris euni videmur ascril)ere doclissimi qui in legendouoipieexpltcando smnmam
posse, qui, elsi Bolicmieagénie oriu.udus,et divina- operam atque diligentiam posiicruiit euinque iierum
rum et humanarum rerum socielutc cum imperio iterumque novis euris perscrulantes, ita in inlerio-
Germanico crat conjunctus. Quanquam enim Slavi- res libri illius recessus penelrarunt ut Germanis
cus cjus sanguis odio inagis quam aniore efferbuil viam prrcirenl nobisque penc nihil relinquercnl, quas
erga Germânos, quos palriai habebat inimicos alque nova proferri possent. Primus enini Dobnerus(2),'
oppressores(1), lamen ncque Germanici impcratoiis cui summa débet Bobemorumhistoria,sua doctrina
suniiiium imperium, a Bohcmis eliam servandum, H Cosmoevilam et librum illuslravil, post Dobncriim
rejicere, neque Mogunliniarebiepiscopi ecclesiasli- Dobrowskius (3), — cui viro de historia Ccchica
cam discipliuam in dubium vocarc audebat. Neque merilissimo, quod Monumentis Germanise promise-
Bohemoruinhisloriam componere licebat, Germa- rat (4), novam Cosmoeeditioneni, nlinam solvere
nicarum rerum ralione habita omnino initia ; nain licuissell at fala obslabant;—post Dobrowskium
vix unain quidem alteramve pagellam complere qui in libro suo nova BohemicsehisloriaïfuiKiarneiUa
polerat, quin in res a Germanis et geslas et conscri- posuit Palackius (5UPosl lot tanlosque viros dé re--
ptns incideret noininaque Germanica litleris man- bus Bohemicissumme meritos, vix saniori consilio
danda essent. Sit igitur lisec Bobemorum gloria res noslra geri possit, quam si ea via quam lali
NOTJE.
(1) H, 8, 14. lav. De scriptor. eccles., H, 766; Fabricins,, Biblio-
(2) Ad.Hajecii Annales Bobemorum1, 172, sqq, tbeca Lat. médiseet.infinitéselaiis I, 331; Me'nkenius
(3) In prsefaliouead scriptores Rerum Bohemica- iu praefalionead tom. I script. Rer. Germ. ; Ceillier
rum 1,p. vu, sqq. XXI, 576, Hambergerus zuverlassige Nachricliten
m Archiv. IV, 35. IV, 104; Pubiiscbka Geschicble von Bôbnien IV,
(5) Wiïnligung der allen BôhcmisehenGèsclu- 225 ; Mcinerlus in Çommenlationedie Bôhmischeit
cfcischreiber, pag. 1. Miuoris momenti snnt quas Geschichtsehreiber des erslen Zeitraums, Wiencv
„ priori lemporedeCosma dederunt Oiidihus'commen- Jahrbiichcr XV,AnzeigeblaU.,pag. 27.
FATROL.CLXVI. 1
11 C0SM;E PRAGENSIS CHRONICA. ig
auctorilale pracmunilam vidcmus incedênles, illa. À raverit testes sunl classicorum scriplorqm liir.;inà
prastsrtim adnolamus quae nobis aliter se habere quibus librtim suum fréquentavit ipsaque scribendi
videbanlur. ratio. Quantum lillerarum amorem ibi in viscera
Teslimoniaquaenobis relicta sunt de viiâ Cosma?, receperil et ad seneclulis usque terminum servave-
sunl qu'idemnon ila pauca, sed, ut 1ère ubique ac- rit, ipsius docet jusia ac plena Iaudalio, qua sub
cideré solet, in rerum scriploribtis qui non rébus flnemlibri Frapconi magislro moniimentnmcondere
gerendîs, sed scribéiidis glor.iam sibi cômparare conalus est (9). Quorum sludiorum spatio decurso
conatisunl, ex ipsius aucloris libro suntiila pclcn- (10), in rerum publicarum luce eum videmus ver-
da; nam paucissima sunt qure, postera tempore, sanlcin. Yix dubitari potesl qui in ducis aulam ad-
casu magis quam consilio ab aliis aildila esse vide- scilus sit ; publicis enim negoliis implicabalur quai
mus. At de se ipse teslimonia largiore sane manu viro tiuiUima. duce probalo coinmilti posse vide-
libro inseruit quam apud alios fieri solet. Ex ipsius rcnlur. Cum,.anno 1086, Mogunlioecongregalaesset
igilur verbis Vilacjus consliluendaest. synodus, intereral soleinnibusillis quibus Hsinricus
Cosmas, circiler annum 1045 (6) haud ignobili imperator Wralislaum duçem Bohemiceregemfecit,
Ioco (7) nalus, ex gente quadam e Polonia adducla, ipsumque vidit imperatorem, sua manu diploma
ni fallor, originem traxil. Nam atavus ejus (8), B signaniem quo Prâgensi dioeccsiMoravia adjudiea-
presbyler qui paucis annis antequam Cosmasbanc batur finesqueantiqui iilius episeopatus confinna-
lucem adeplus essel, adhue eral inter vivos»a Bolic- banlur (11). Gebhardi enim Pragensis in hoc itinere
mis qui cum S. Adalberli reliquiis in patriam victo- cornesin interiorem iilius episcopi amiciliamvidetur
ires redibant, cum nobilium Polonorum l'urina anno admissus esse, nam ausleroe sanctoequeejus viiae
1039 Pragam caplivus duclus est. Scholis Pragcnsi- imagincm ea auctorilale nobis depinxit ut se lucc
bus erudiendus tradilus est Cosmas, utmox clerico- omnia vidisso affiïniel (12). Anno 1091, miraculum
rum numéro ascrib.eretur, et an. 1074 adliuc in pue* quoddam SS* Wenccslai cl Adalberli vidit (15) et
rorum.scholis depreliendimuseum heerentem. paulopost iu Iiaiiain profeelus est; anno cniml092,
Cum e liuerarum rudinlenlis emersisset, Lcodiumi in cohorte episcoporum Cosmaj Pr;igensis (14) et
se coniulil Cosmas, (|ttod tune prae caalerisLotha- AndréasOlomuccnsis,qui ad inveslituram capessen-
ringie scholis luelissimis,auspiciisFranconis magi- dam in ltnliam iter faciehant, Mantuainvonit et
stri (torchai,ibique grammaticalet dialcclicaeoperam i Wratislaum regem moriuum esse Veronaa audivit
assiduenavavit. Quoedoctrinal prasidia sibi compas (15). ÎSeque minus cum anno 1094*iidem episcopi
NOTJL
(6) Teslimoniumquod de se ipse fecit CosmasHI, ([1ahunde c.icntes luisso appcllatos milituin arimge-
59, ulrise, an, 1125, bclogenarium fuisse dicit, se- vos; si igilur Cosunc Iilius inter niiliies rcfcreudns
çuti sunt Pelzelius.Dobrowskius,Palackius clomtios eral, ne palcr quidem tniii ignobili loco nalus vide-
peue rcliqui ; quam sonlcnliaiu, Ut non oinni dubio tur esse posse.
Vc'motoninplcclar, bis raiionibus adducor : Cum illo (8) Pelzelius et Dobrowskius,loco II, 5, quo legi-
eniiu aUcriiin quod 11,54, an. 1074, allulil leslimo- mns : Inter quos, lien! maie caplus, adiluclus est
niiun conciliai-!videlur non posse; nam vix patet meus (Uavns,consors in clero, ptesbyter in officio,
quomodo vir ilie quem obvium bahcl Cosmas co non naluralem alavuin, sed seuioremlanlum illorum
loco, iiuciorem,' virum jnveucm, iindcirigcsiiuum clericoruin indicari voluerunt, quoriun numéro ipse
auniim agcnlem, saliilatione bottepuer alloqùi poiuc- ascriplus eral Cosmas; quam senleiiliam exemplis
l'il. Neque auclor se alium an pueni ni uodem loco non probarunl. El sine dubio non de aiavo, sed de
depinxit, ut salis apparclox illis verbis: nobis'adliuc proavo suo loquilur auclor; codem fere modo'ea*
posilism scholis, quod non ila ut vidcbaltir Palack.io dein voce iililur II, 15, ubi Biacizhiusdux proavos
inlerprclandum, Cosmam magislri mtincrc in illa suos S. Wenceslaum et Bolcslaum appcllal alavos.
schoiauinclum esse. Qui, au. 1074,puer eral., eumue Cfi".quoque 11, 26, et quod de hoc loqueudi usu
an. 1045, natjim esse crétins? Solveiidaehujus diffi- minus accuralo obsei'vavil Pnbitsclika Clironolo-
cultalis quam jam Dobnerus vidit ad Haj'cciuin1, gisclie GescbiGhlevon Bôhmen 111,157, 541. lta-
174, unam viam videfc mihi vi<feor; non ila ur- (nie uihil repugnare videlur quin Cosma: proav'um
genda est loco HI, 59, vox octogenurint; ila forlassë iilius caplivitalis nicnioriain posions suis rcliquisse
est explicanda ulslaitianius quod aliis exemplis me D ciedamus.
probave non posse libère falcor, auctorem indicare (9.1111,59.
voluisse seplùagesimum vilse annum se egressum (10) Quod quo tempore façtum sit non liquel.
jam oclitvuinselalis ilcceiiniuin intrasse. At ni l'allor ConJQceriniintra annoâ 1075 et 1084, qiios allô
ai'ctioi'ibus cancellis lioc ioni|)oris:spaiiumciïcum* silenlio in clironico proBlermisit; Valde quoque
sçrib'i potesl. Adclungius, in Glossario inanuali, dolçndum Franconis magistri morlis annum plane
exemploquodam e diplomate petite probâvii' bonos ignorari. Sigeberlus euin jam an. 1047 claruisse
pueros appellaiosesse scbolares. Raque is sine dubio scribit.
appellandîiserai puer qui noiidum id aslalis esset, (H) 11,37, quod egovkli ipsum Caisnremsais ma-
ut ordinem sacrum adipisei posset, quo hoc efflei nibusadnolanlem.
videtur quod, an. 1074, Cosmas vigesiintim quin- (12),\l~AT, ffiri libel haie quoe vidimusipsi.
liini aslalis annum nonduin alligeril. Qùse omnia (13.)11,40,.quai ipsi vidimus.
si tcuemus'nalàlis annus neque ultra aimuin 1050 (14) Quodpriore tciupore nonnu!ti,e. g., Ponlanus
-
l'cjicieiidus,neque citra annum 1054 piomovendus m Bobcinia pia, p. 5, sibi persuaserunl Cosmam
est. episcopumet Cosmamdeçamim uuum eumdemque
(7) 111,51, adnolavil inortem Bcrtholdi clienlis esse, jam reluiavit Balbinusiu Epitoinc leruin Bohe-
filii sui'îleinrici, quod sauc non l'ecisset, si cliens micarum, p. 211.
ilie e vulgo quidam famulus fuisse!.Palet eliam (li) II, 49, 50, rumor noslms diverberalaures.
*5 PROLEGOMENA. 14
MoguMiammiltcrenlur ul sacro ôrâine ab archiepi- Ât. gerenilârum pârticèps cge'rai, Vîiafssuse quasi sum-
scopo Mogunlinoiiiiliarentur, Cosmaseos cotnilaba- mairi chrônicon Bohemios coiifecii, quod, senex
lur, ut ipse iis iiidicavïl quas de redilu in palriam demum scribendùm aggressus, seneclulis vigentis
lillcris mandavil (16). Dehnlè, anno 1Ô99,îlcrurn , malurum fructuni posions reliquit. Salis accuralé
sodalis factus est Herniamti novi episcopiPragensis leinpus indicavii quo catamum ad scribendùm sum-
îii adipisr.endis sacris ordinibus; nam amho et psii, qiiod in lillcris ad Gervastum ila circumscrU
liermannus et Cosmas a Seraphio archiepiscopo psil: i Est autem hascchronicacomposila, régnante
Slrigoniensi ad eumdem presbyteralus gradum in quarlo U'ciii'ricoRomano imperalore, et gubernante
jpsa iilius episcopi sede prômoli sunt (17). Anno sanclam EcclesiamÛeipapa Calixlo, sub lemppribus
1100, interfuilPragae consécration! ecclesiseS.Pétri ducis BobemorumWladizlai simul êl prassulisPra-
aposlolï, cl mirabili illi examini quo liermannus gensis Ecclesia; Hernianni. « Calixtus II vero ponti-
opiscopus fidein reliquiarum S.. Ludmilla? probari flcalemsedem adeplus est anno 1119, et obiit lier-
jiissil (18), et, an. 1108, criulelissima? cladi,qua mannus episcopus, quod Cosmas ipse lilleris man-
gens Wrssowicorumdelctà esl, lestis interfuil (19). davil, anno 1122 (24), quod temporis spalium
Ex quibus locis salis palet eum inter illosjsine dubio lleinrici iniperaloris et Bohcmias ducis mentione
fi
fuisse S. Viti Pragensis capiluli clericos, quibus in " facta probatur. Quo cum bene cohvcnil quod uno
rébus Ecclesiueadminislrandis summa esset auclo- lo.colibri prinii res, anno 1110, gesïas nlligil (25).
ritas. Itlorum numéro, an. ilÔO, jam eral ascriplus. Très quibus constat chrônicon libres non uno
Cum enim Ollo dux Moraviensis forum, in Se.kir lenore conscripsil, cerle eos non uno codemque
Koslel villa a parentibus canonicis Pragcnsibus da- tempore in lueem emisil. Singulis enim snigulos
tnin, iis auferre conaretur, Cosmas legalus missus libros quasi donuni dedicavil. Primuni librum Ger-
est ad Wladislaum ducem, ut suo laborc et pruden- vasio magistro, quem archigerontaj noiiiine ornai,
lia damnum repararel ; quem connluin ad felicissi- cum epislola detlicaioria iransmisit,ut ejus judicium
iiium cxiliiin pcrduxit (20). Decani tandem dignila- sùbiret, ex quo se loluin pendere disertis verbis
Icni eum inter annos 1119 et 1122 adeplum esse probat; iilius jussu ad reliqua scribenda velle.se
ex iis apparebit, quas de lenipore quo librum com- proccingereaut gradum in calce libri primi sistere.
posucril paulo infra diçcimis. Vidit igilur Cosmas Quodscripsil tempore quo nondum decanalus liono-
illa lemporaquibus et Ecclesia et Romanum impe- rcm adeplus eral, nam modeslo tilulo fanuiîi saucti
rium vebemenlissimis quasi procellis conquassa- Wcnceslai fainulanlium se appcllat. Secuiuliimilli
baiilur, viriliquc vigebat asiate cum de saeerdolum <_ dedicavil ctijus horlalu hune librum scribendùm
malrimoniis accrbissima cxorta esset qureslio; eo( aggressus erat ; eidem Clementi Brevnovensiabbati
magis mirari subit cum hiscc (cmpeslalibus pêne, primuni eliam librum quem < olim » Gcrvasiotrans-
iiilucliun rclimiissc domi uxorem, ciquc ut (idolissi- miserat, proposuil (26). At non ila longe poslpri-
mas conjugi et omnium rerum suarum imliinoioe , muni coinposuit sccunduni librum, cl, ni fallor,
coniili, ut ipsius verbis ular, anno 1117, post inor- anle morleni Heriniaimi episcopi, ah. 1122. Tertii
icm versibus quibusdam in libro suo monumctitum libri, quem prasi'alione tantum, non epislola dedi-
coudidissc(21). Anno 1123, (ilii sui lleinrici nienlio-^ caloria munivil, uliiniam parlent post Hernianni
neni fecit (22). Anno dcnium 1125, quo dux Sobe-u obitum conscripsil (27), eumque usque ad an. 1123
sbuis iu ihronum evcclus est, 21 Octob., dicm obiil, deduxil. lu morte Wladislaiducis caluiniiindeponcre
siipi'cmumCosmas, ut alius iu calce libri ejus adtio- voluil ut probatur versu illo :
tavit, cum vilam honoribus minime carentem add S'il libri finis nostri ducis esi ubi finis (28);
oclogesimuinl'ereselatis atuiuni diixisset (25). sed poslea nomuiUaalia quas meinoria digna vide-
Eorum quasapud populares et oxlcras gentes au-i- banlur addidit. Qua ex re apparel Gosmain verba
dierat Cosmas, vcl viderait vel denique ipse rerum n supra laudata de tempore quo chrônicon composi-
NOTJE.
(16) 111,3, iumedio pemoclavimuscampo. D MoraviasI, pag. 264, in qua non quidem nomina,
(17) III,9, el me. . . pr'omovU. ai Cosnlaael lîozelechae dies supremi reperiunlur,
(18) III; H, uli ipsi vidimus. qui acçurale conseuliunl cum illis apud CosmamIII,
(19)111,24, vidimus enim eos iniserabÙiler tn fb- 45, 62. Quod sibi finxerunt de lleinrici origine
rum trahi. ducali Augustinus, et post eum alii, nihil esse ab
(20) 111, 35, ego missus ex parte fratrum. aliis jam siiils probalum est. Yicî. Ânguslini séries
(21) III, 43. episcoporum Olomucensium, éd. Richler Oioniueii
(22) 111, 5 1. Idem est Heinricus Zdik, qui poslëa 1851, p. 22.
atii 1126 t 1150 Olomucensis episcopi muneresuni- (23) Ul, 62. Consentit necroiogium Bohemicum
ma cum lande snorum functus, niagna auctorilale apud Dôbnerumin Monunientis histor. Rohem. .111,
in rébus puhlicis adininislrandis apud duces Bohe- 15, ubi Icgiiur : siiKàl.
mioe pnllebat. Nomen ejus illis temporibus fuisse gensis Ecelesioe. Nov., Cosmasdeamus Pra-.
clarissiniumex liaud paucis quoe alUiIernnt Cosmas (24)111,49.
coiuinualorcs lesiinioniis apparel. De liae lleinrici (25) 1, 35;IÎI, 52.
origine, quam proposuil Palackius i, 440, dubilari (26) II, prol.
non posse episcopi docet tabula donationis pro pa- (27)111,49.
rentum auimis fadas apud Boczekiumcod. diplomat. (28) III, 58.
15 COSxMiE PRAGENSISGIIRON1CA. 15
lum sit, lillcris ad Gervasium non post loinm opus A. pluci (50), de Bobemorumclade anno 1124 (31), in
àbsolulum addidisse (29); eodem sine dubio tem- hisloriola illaDelascivo presbytero (32). Quibuscum
pore quo liber primus ea conscripia sunl. Tics om- teslimoniisaliud hisloricasauclorilalis genus conjun-
nes denique libros Severo Melnicensiprasposilocum gcnduni est, quo soepissimeusus est auclor. Sunt
lilleris dcdicaloriis transmisil, quas loti operi poslea b'oecdiversi generis inonumenla vel rcliquuc quais
praslixii. Sed tam liniido aninio crat ul hoc polissi* usque ad Cosmastempora sive rêvera scrvabanliir
muni a Severo peteret : t Sive enim vobis soii hoe siveab hominibusréligiôsaquadam supcrslitionc ser-
seniles uugas placéant sive displiceant, rogo, ne vala credcbanlur. Talia moniimcnla sunl Crocconis
lerlius eas oculus videat. > Raque librum cum 1116 castrum (53),lumulus sepulcralîsfiliseejus Razi (34),
familiariter mugis communicasse quam in luccm colhurni principis Primisl (55), lumulus sepulcralis
publicain misissc videtur. Scripsit lias lilieras, ut Tyri forlissimi viri, qui Neclanis ducis exercitui
îllas secundum librum prascedcnlcs, cum jam ad praserat (56), alnus qua se laqueo suspendit Durin-
S. Vili dëcanaium pervenisset. Quod igilur intra gus (37), opus Romanuni quo niuniveral caslcllum
annos 1119et 1122 laclum sit necesse est. Res igi- Bunzlau Bolcslaus dux (38), paranieula Sanclo
lur ipsas, dum gerebantur, perscripsit, quod ad ex- Adalliertoab Ollone imperatore donata (59), catena
ireinum vitse tempus, donec moriculi calamus exci- ' * niolcndinaris quam Rracizlaus dux uno gladii iclu
derel, fècissc videlur. rupisse dicebatur (40), honores Dovorseposleriscpié
Prassidiorumgênera quibus in scribendo usus est, ejus dati cl usque ad Cosnicctempora servati (41),
diversa sunl; sunl enim scripla aul non scripta. calix cujus consccralionc salvata est anima llein-
Hoeceliam diversoesunt naluras; sunt enim ea quas rici II iniperaloris (42), denique Sancti Wcnceslai
vel vidit auclor ipse, vel ab oculalis leslibus audi- monasterium ad Albim silum (45).
vit, vel denique quas ex fama populari et seniim re- His scribendi proesidiisaccedum fabelloeet fama
lalionc hausil. Scripta vero praesidia sunl tabulas popularis, quasex antiquis temporibus tradila homi-
publie*, cpislolas, libri. Ex ipsa rerum nalura pa- num ore circumferebatur; laudalura Cosma modo
let, prius foiiliuin genus in fine libri, posterais in t senum fabulosa rclalio (44), > modo « vero fide-
inilio saspius adbibilum' esse. Locis jam supra nie- lium relatio (45), » modoquod t vulgo dicilur (46), »
meralis, quibus quas ipse viderit Cosmas diserlis modo quas « fama referenle (47) > audivil. Exhisce
verbis indicavil, nihil est addendum; quas vero po- fonlibus quasde Bobemorum originibus, quasde pri-
sicrioribus quinquaginla annis Pragoe gesla sunl, mis incolis, de filiàbusCrocconis, de Primislao prin-
coiuni sive ipse testis eral oculalus, sive taies au- cipe et de Libussa, de Praga urbe condila, de bello
clores qui veras rerum causas et ralionos cognosce- inter virgines cl juvenes Bobemorum, de Wlalislawo
rent, facillime sibi paràrc polerat. Iiaque paucis et Ncclane, de Dnringo falso pasdagogolitteris Ira-
hiuc inde exceptis ab anno 1074 usque ad chronici didil, inde igilur, ex parte forlasse ex carminibus
fincniubique rerum oequaliscl saspissimetestis ocu- popularibus(48), hausil quas in priore parle primi
lalus scripsit. Quas ex teslium aliorum narralioni- libri perscripsit (49). Qua cum rerum malcria, ex
hns hau:erit, minime silentio lexit ; sub linem enim runiorc populari dcsumpla, c.onjunxilCosmas, ut
libri primi lwsc scripsit : c Nunc auxiliante Deo et rerum ordo poscere videbalnr, ea quas ex aliorum
sanclo Adalberlo ca fort animtisdicere quasi psimet libris sibi coinparaverat, quorum copia non est ista
vidimus, vel quas ab bis referenlibus qui viderunt magna ut in docto viro exspectes. Al cum in Bohe-
veraeilev audivinins. » Priora verba alleram parlcm moruin rébus describendis haberel millum, cujus
libri secundi respicere videntur; quas vero inde ab vesligia prunicrcl, paiicissima tuniuin ex libris pe-
anno 1039, quo incipit liber secundus, gesta eranl, lenda eranl. Sunl hase prassidia Reginonis el ejus
sine dubio ex iis qui res ipsas videranl exquircre continualoris chrônicon (50), cujus iinmn locuni
polerat. Laudat diserlis verbis teslium oculatorum accuraie ad verbum descripsil, GuinpoldiVilasancti
narrationes ad annum 1109, de morte ducis Sualo- n Wenceslai, quam landavit polius quam exscri-
NOT;E.
(29) Ut videbatur Pelzelio el Dobrowskio, p. xiv. (41) I, 54, ex lune et usque modoper generatwnes
(5U) il, 27, ut posl audivimusa referenlibus. ejus possidenl nepotes. hodie... habelur Bambcrk.
(31) Ul, 56, solits presbyter evasil et tluntittvit. (42) I, 57, au
qui usque
(52) III, 62, ipse enim clam milii narravit. (43) 11, 7, quo sicul el hodie cemitur.
(55) I, 5, ex cujus vocabulocastrumjam arboribus (44) 1, prol.
obsiiumin sitva.... situm esse dignoscitur. (45) 1, 13.
. (54) I, 4, usque hodie cernilur lumulus. (46) I, 14.
(55j I, 7, servanlur Wisegrad... usque hodie. (47) 1, 10; 111,45.
(56) l, 12, et hodicnominaiur... busium Tyri. (48) Haseest senlenlia Palackii et Safariki in li-
(57) I, 15, alnus illa... quia juxia viam eral dicta bro Dieallesten Denkmale der BôhmischenSprache
est, etc. ». 84s; p. 179.
(58) opèreRomano, sicul liodiecemitur. I, 19. (49) 1, 1-15.
. ,30) I, 58, usque hodiein fragensi Ecclesia liono- (50) Etsi Palackio Wiirdigung, p. 22, alilcr vide-
rifîcehabentur, debatur, attamen sine dubio loci 1, 1. Ul, 14 ex Re-
(40) 1, 40, quoeusque hodie cemitur. ginone, I, 19, 20, ex conlinualore peliti sunt.
17 PROLEGÔMÉNA. *8
psit (51), sancti Adalberli vïla prior (52), sancti A \ Alioque loco de iisdem àddit lemporibns (62) t
Udalrici Yita, quam modo nominavit (53) et non- i Quia non eral illo in temporequi stylo acta eorum
niillanCCrologia(54). Libris deniqueacccdunt tabu- commendaretmémorisa,i Itaque bene cavetne quafi
laspublicseel epislolas,quas parlini laudavitpauca- anle et paulo post Borivoii ducis bapiismumgeslà
que ex iis dcsumpsil, partim intégras in lextum sînt ad certos annôruin numérosrevocel vel tem*
recepit. Sunl bas: PrivilégiantËcclesîasMoraviensis pus accuralius describal, quod fieri non posse pro-
el epilogus Moravias, quorum prassidiorum,qua: liletur. i Inter hos aulem annos, scribil (65), qiios
iiuncdeperdiladolemus,nlodoniëiilionemfecit (55); infrasubnolavîmus, facla sunl liasCquassupra prsé-
in texium reccpil falsambullam, Joauni XIII ponti- libavimus; non enim scirc poluimusquibus annis
fie! supposilain, de condendocpisceualuPragensi et sinl gesta sive teniporibus. i Quibus in desCribên-
de monasterio S. Georgii asque condendo,quo di- dis ad seiiumrecurrit fabulosamnarralionem, quam
plomate auclor ipse deceplus est (56), lleinrici IV i non humanas laudis ambilione, sed ne omnino
iniperaloris genuinuin prasceptum dé restauranda iradanlur relata oblivioni pro posse et nossè, et
Pragensis episcopalus dicecesi (57). Lillera; vero prout scire licuerit (64), » litleris niandalurus est,
sunt Bolcslai1 ducis ad OllonemI impcraiorem, de sancteque affirmaiin bis omnibus a se nihil fietutn
DeibmaroepiscopoPragensi coiisllluendo(58), Bo- B esse. Quam narrandi legem secutus hanc eliam ac-
leslai ducis Polonoruinad Wladislaumducem Bobe- curralam in libro suo adliibuil curam, ne quid pro
inorum (59). Quibus num adderc possim Mathildoe cerlo daret quod non salis cxperlum haberet, vel
coinitissascpislolamad Wcllbnein ducem valde du- quas aliqua dubilalionC convelli posse viderenlur.
bito (60), quia ex parle homoeoleleuiisillisversi- Quod haud pancis locis diserlis verbis expressif.
bus conscripia est, quibus Cosmasuiilur saspissime. Modo t magis placuit lacère quam rem inexper-
Neque aliter videlur staluenduin de oralionibus lam diccre (65), » modo confiletur ipsi inccrlum
quas frequenlissime reges et duces habentes fe- esse quomodores se habuerinl (66); quasqueexplo-
cit. rare pcmtus non polerat, se nescire aperle di-
Jara altéra exorilur quasslio, quomodo Cosmas cit (67). Al neque ex iis qua; bene comperta habe-
tain amplam lanique uberem scribendi materiam bat magnant rerum copiant quasi sacco lumière
digesserit, et quomodofide historica usus in tanla! volcbat, sed modesloconsilio nimiam rerum uber-
rerum copia criiicuni judicium cxcrcueiïl. Neques tatem succidit. Ne jam dicta repelerel, mavult
hic sanum ejus consilium desiderabis, quo optiines « prastermillerequam faslidium legenlibusingerere,
deelarel se inter vera falsaquediscernereposse, ne- quia jam ab aliis scripla lègimus (68), » el inter—
que eum la1ère quantum aéra lupiois dislent. Oui-• ^* dum i ubi plnra poieranl dici rclatu digna, » silen-
nem inateriein salis apte in 1res libros digessit,, lio ea tegenda videnlur (69). Coiitra « nec transsi-
quorum primuni usque ad BracizlaumI ducem, al- liendum censcl, quas ab aliis praslermissimumvi-
leiuni ducalis donius et Bohemoruin gloria?condi-- det (70). i
torein deduxil, id est usque ad annum 1039; seenn- Prudens hoc et modestiim scribendi consilium,
dmn usque ad BracizlaumH an. 1092, ita ut primo3 quod prascipue in duobiis prioribus libris seciilus
libro ea conlinerenliir tempora, in quibus scriben-- est, in libro lerlio paulo niulavit, vel, ni verius di-
dis fatuam popularem vel aliorum libros secutus s cam, juslo plus pressil. Nimis enim cauluni et quod
est ; secundus liber quasab oculalis tcslilmsaudie- - vix exspectes timidumin rébus sui lempnris litleris
ral vel ipsejuvenis viderai; tertius vero ea quas virr mandandissalis apertc se prasbet.Difficillinuini
enim
et senex vel in palria vel apudexleras génies com- ei videbatur de suis asqualibusniaxime,/Verode re-
pcrcral. Benescit anliquissimaBobemorumtempora a cen'.bribus Bohemiasducibus ita referre, tit dupli-
ab omni scripla auctorilale esse dcstitula. Libère e cem Bçopulumet adulationis et acerbitatis evitaret.
scribil ad Gervasium (61) : i Annosaulem Domi- Hisce cutis premitirr liber tertius, ul in ipso prooe-
nica: Incarnalionis ideirco a lemporibns Borivoy y mio latins exposuit bis verbis : « Nam de modornis
primi ducis catholici ordinarc coepi,quia in inilioo homiuibus sive lemporibns utilius est ul omnino
hujus libri nec fingerevolui nec ebronicam reperire
e taccamus quam loquendo verilalem, quia verilns
polui, ut quando vel quibus gesla sinl tensporibusis seniper parit odium, alicujiisrei ineurramus dispen-
scirem quasad pnesens recitabis in sequenlibus. •i dium. Si autem a veritate déviantesaliter quam se
NOTiE.
(51)1, 15,17,111,55. (61) I, prol.
(52) I, 26, 29, 30. ...
(53) III, 42. (62)1,9:
(63) 1,15.
(54)QuasfuissemonasteriorumS. Yili, S. Georgii, (Ùi) 1, prol.
Brewnovcnsisel MelnicensisconjecilMeincrt 1.1. (65) 1,1.
(55) I, 15. (66) 1,12, 19, 36.
(50»;I, 22. 54. (67) I, 15, 18; H, 12, 40; III, 24, 58.
(57) H, 37. (68) 1, 15, 27, 30.
(58) I, 23. (69) II, 26.
m m, 4i. (70) 1,29.
(60) H, 52.
19 COSJLE PRAGENSISCHRONICA. ^
res naocanl sçripserimus, cum pêne omnibus notasA lebal, ipse largiore narrationis fluinînequasi abre-
sinl causas, niliiloniinus adnlalionis cl nlcndacii plus minus accurate àrclos illos annorum lerminos
notant incidinius. Ilornin nos si ad liquidum stylo sorvavit liberoque animo jucunda narratione res
exsequamur acta, quia quasdam,non sunt cum Deo exposuil. In tertio aulem libro, cfuone omnia qua?
façla, procul dubio offensam non effugiemus quo- scirel proderet limor velabal, annorum seriem ac-
rumdam qui adliuc supsrslites sunl homines; — par curatius secutus, snepiusres minime inter se cohoc-
namque est vilium alque judicium seu lacuisse ve- rentes codem calamo concepil, neque semel jeju-
rilatem, seu conccssisscfalsitalem. >Ex bis omni- nam cl aridam scribendi ralionem iniil. Dilucide
bus banc sibi scribendi normam duxil, quas elsi hoc apparel sub fuient libri terlii, quem puerili peue
luliorem reddal rerum scriplorem, lamen non asque: de presbytero libidinoso historiola, lali libro plane
salularis est rébus quas posleris tradendas sunt. indigna, conclusit (76^.
c Undevidetur nobismulto lutins narrarcsoninium,, At aliud restât quod silenlio proeteriri nequi!.
cui nemo perhibet tcstimonium, quam prcesenlium i Non semper enim aul uhique Cosmas, quem lam
gesia scribcre hominum, quaproiiler posleris lutinss providum scriplorem esse vidimus, ab erroribus
explananda eorum rclinquanius facla. > Aliis locisj g^'avioribusin rebus ipsis scribendis bene cavit, in
codein timoré occupalus narrationis filum inlerci-- B quo sanc venia ci danda est, cum in lam ampla
dit. De geniisWrsso-wicormninierilu.plura addercj rerum copia nusquant labi humanam indolem pene
non aud.el,ne tràgoediamscripsissc videalur (71);; excédai. Saspiusin eum quem maximevitare slude-
de Wladi'slaiducis virlutibus el gloria libère loquii bat incidil errorem, in lemporibus enim accuratîus
non vult, « dum in bac vila conversalur, ne,aull describendis haud semel lapsus est, quod in anli-
adnlalionisnotam incurral, aul duni minus de lau- quissitnis lemporibus, ubi probato caicbât duce, non
dibussuisscribalderogaiionisoffensamincidat(72):» ' est sanc mirandum, sed accidit eliam ubi jam
llcrimanni Pragensis episcopi virlules intaclas rcli-- clarior lux affulgebal. Falso, c. g., Borivoii ducis
îiquit, etsi plurcs relalu dignas proferre possci,, baplisma ad iiununi 894, S. Wenccslaiducis, qui
< propler instanlis Usmporishomines qui nihil boniii obiilanno935,morlcmad annum 929 revocavil (77);
ipsi opérantes aliorum benefàcla crederc audila re-:- Pragensis episcopatus non anno 967, sed non anle
nuunt (75), » el cur dux B'orivoinsbis solio snbli- i- annum 973 conditus est (78), DJlhmarns primus
matus et bis reprobatus silei rimari non fas csl(74).\. episcopusPragensis, non anno 969, quod vult Co-
Quin eo usque adductus est, ut cum in primo libro o smas,scd a. démuni982 dieni obiit supremuni (79);
se lingere nolle scripsisset, contraria pene de codemn _. lempora ilincriim Romanorum S. Adalberli couru-
Borivoioin hoc versu edixil • dit (80); falso Otlonis II iniperaloris moriem ad
A'«nc,mea musa, tuvpi digilo compescelabellw.ii. annum 984, S. Adalberli anno 996 relnlit (81);
Si benedocla sapis, caveasne vera loquaris (75). Jaromirnnt a fralre Udalrico regno expulsum esse
Quas gravissima verba ex ipsius Cosmasindolc ilaa dicil anno 1002, quod démuni aittio1012 facliim
videntur inlerprelanda, ul neque falsa fingere ne-i- esse scinius (82) ; Judilham anno 1021a Bracizlao
que veras rerum causas, quas bene noveral, aperlc le raplam esse scribil, quod anle annum 1029 factum
edicere vcllel. A saluberrimo vero, quod prius in- i- esse nequil (85); non salis accurate descripsit tcni-
gressus erat, consilio eum in libro tertio rêveraa pus quo Heinricus III iinporalor bellum conira
recessisse iu co etiam cemitur quod lolius chronici ci Bobemos gessit (84), falso ad annum 1074 rel'ert
naliiram cl indolcm in altéra parte iiliuslibri nui-i- praslium, a Wralislao duce et Leopoldo Auslria?
lalam esse vix negabit quisquam. Si rationcm qua la niarchionc an. 1082 apud MeilbergconiRtissuui(8a):
opus suuin conscripsil paulo accuralius examina- a- quibus si quasrisalia exenipla sine ullo nogolioad
veris, vel sponle apparebil eum BobemorumAnna- i- derc possis. Neque minus quam lempora coiiftidii
les, in quibus simpliciter singulis procederet annis,
s, homines; S. Adalbertumterlii Otlonisamicum faci
conscriberevoluisse. Sed paulo aliter res in duobus us D Otlonis 11 (86), Boleslaunt ducem Polonias cuir
prioribus ceciditi Interjoeit quidem bine inde abru-u- Mescone paire confundil (87); Pragain a Jaromirf
ptas quasdanï notas, quas ex Annalium nalura nnllo lo an. 1002 expugnalam Udalrico fralri ejus l'aise
. vinculo inler se conlinenlur; ubi vero rerum gcsla- a- ascribil (88),HeinriçumUfiliumfacil Otlonis III(89),
runi copiantpleiia manu fundere vel poteral vel vo-o- Judithant falso nominal filium Oltonis marebionis,
NOTTE.
(71) III, 24. (81)1, 51.
(72) 111,28. 82) 1, 56.
(73) 111,49. (85) I, 40.
(74) IU, 54. (84) H, 12.
(75) Hl, 46. (85)11,55.
(76) III, 02. (86) 1, 28.
(77)1,14,17. (87) I, 54.
(78) I, 22. (88) I, 36.
(79) I, 24. (89) I, 37.
(80) I, 28, 29.
21 PROLEGOMENA. 22
cujus soror erat (90). Mqua in crrorent incidil in ; ^ emcndalus est, multaq.ue insunt illis tempcrilus
constiluenda genealogia Jaromifi el Udalrici, quos quibus non omnia ad giammalices norniam revoca-
BolcslaiH, filios BolcslaiIII fecit (91); Wladibojum rentur coiidonaiidaquidem, al nibilominusa judicc
Polonum in série ducum Bohemoriiuisilcnlioprseler- eliam minus severo casliganda. Alias bene el dilu-
ntisil'(92), el soepiusiuenarrandis bis lemporibusla- ciile res geslas enarravil hominesque baud raro ita
psusesl. Minusaccurate cxposuilbcllaBracislaiIducis vivido coloredepinxit ulepicum quoddamcarrnenlé-
cumPolonis etUngaris (93). falsaqueretulildeGasi- gère liisi videaris, ideoqueeum Bohemorunillerodoli
miro ducePolonoriim (94).Quod vero summoperein nontine non indignum censeas. Ipsumque baud raro
v'no lam modeslo tani(|uc tcmpcrato mirari subit, narrationis flumen ila abripuil ut linxamelris, ver-
uno allcrove locoin recenlioribus describendislem- sibus daclylicis, sermone îbylhmico el homceole-
poribus sine dubio erravil, quia aul ira aut studio Ieuio, quo sasculi duodechni scriptores srçpissime
se abripi passus est, quamvis lam bene sibi usos esse sciinus, non mododucum et regunt ora-
cavisse vidcrelur. Siimuie enim, in cnarrauda con- liones, sed ipsam narralionem conlexerel. Dequibus
tentione de episcopalibus Pragensi cl Olomucensi versibus ad Clemeniem Brcvnovensemabbalem ila
parlibus, favet Gebhardi Pragensis episcopi, teme- scripsit : « Quod aulem in quibusdam locis quasi
rarii et sane crudelis viri, et quod jam observarunt B melricos versus invenis, scias me scienter nescium
Dobncrusel Palackius, in Wralislaum, ducemforlcm fecisse, dum feci versus (108). i At vero cum pene
acslrenuum, sevcriorem censuram oh id exerccrc lolius operis dimidium sermone illo bonioeoteleuto
videtur, quod hic Pragcnsibus episcopis in Olomu- composilumsit lerminos nobis propositos excedere
ccnsibusasmulosexcilavcril(95).Quod in Germanos videbamur, si eum, quotiescunque occurrit, in
acerbius iitvehitur, viro palrias amore plcno facilius texlu nosiro significaremus; quod paucis lantum
condonabis. In miraculis cnarrandis inodeslumsa- locis fecisse sufficiebal.
nnmque se prasbel, et quas ex illorurn icmporum Non désuni poslcriorum leniporum scriptores,
indolenata lilteris mandavit, uno duobusveforlassc qui in rébus cnarrandis Cosmamsibi ducent sutn-
cxccplis, neque fidem neque sanam nienlem exce- pserunt, ejusque librum plus minusvc expilarunt.
dunl (96). lnlcr quos nuin illos référant, quorum sunl carmina
Hand paucis doctrinas proesidiis instriicium, Co- popularia codicis reginas Aulas,an potius tuni car-
smam ad scribendùmvcnissc vcterum sciiplorum niinum illorutn auclores , lum Cosmas votercs
luminibns salis probatur, quas ila bene aninio tene- fabcllas in orc populi versantes, seculi sinl diccre
batur calamo sponte excidercnt. Poêlas Lalinos proe dubilo, nteque perilioribus libenler rclinquodijudi-
caslerislcgit, Teicnlium (97), Virgilium(98), Hora- C canduin; hoc ununt persuasum habeo, Cosmam
tium (99), Lucanum (100), Juvenalem (101), Sla- banc quant nos habemus carminum recensionem
fium (102), Prudentium (103); ex prosariis Sallu- sèculum non esse (109). Reliquorum qui rêvera
stium (104) lanlum et Boetium (105) depreliendcrc Cosmamcxscripseruut uominaadnotavil in libro suo
potui. Rarius adhibuit auclores Christian»?anliqui- Palackius. Sunt vero annalisia Saxo ex quo exempta
talis, lamen Hieronymum(106) eiAugustinum (107) aflerre supervacaneumpulo, HildeganlusGradicen-
uno alleroveloco laudavit, neque ita sicpcScriplura: sis qui scripsit annis 1127, 1147 (110), Annales
sacras Iocos atlulit. Sermo neque punis neque Pragenses (111), monachus Opalovicensis (112),
NOTJE.
(90)1,46, âllcstcn Denkmàlcr der Bôhmischcn Sprache ,
(91)1,32. p. 179.
(92) 1,34. (110) Vide quod dédit Boczekcod. dipl. Moravias
(95) I, 40. 1, 114 sqq.
(94) H, 2, qui errores omnes a Palackio in libro (111) Annales Pragenses inter Çosmàefontes esse
suo\Viirdigung,p.25,enarrali antique recensitisunt. habendos persuaderc milii non possum,quiuiino eos
(95)11,21. D ex ipso Cosma promanasse credo. Ipse enim auclor
(96) 1, 57; 11,4,34, 47; 111,11,57. diserlis affirmaiverbis chrônicon, quo sil perscri-
(97) I, 15. III, prol. ptûni quibus lemporibus Bohcniorumres anliquissi-
(98) 1,1, 4,10,11, 40 ; H, 8,12, 14, 33, 35, 39, massinl geslaî, se nusquani poiiiissc reperire. Falsas
45; 111,5, 13, 17, 19, 20, 22, 23, 27, 29,;51, 49, igilur notas chronologicns non ex sasculi Uecinii
58, 59. annalibus, in quibus vix essent fercnike illas,sed ex
(99) Odas I, 1, 4, 9, 55; U, 10,18, 55; serntones propiio edidit ingenio.Al ii'dcinerroreschronblogici,
I.pr. 34,11, 1 ; epistolas 1, prol. 9, 25; H, 14, 35- qui apud aiiciorcin, ununt altcriusquc sasculidimi-
111,29. dium post origines Bobemicas scribentem, nemini
(100) II, 3, 10,12, 14, 55, 59, 45 ; III, 12, 29. sar.e scrupuhim movebunl, et âpud Cosmamet in
(101) 1,9, 19 58. annalibus deprehendiintur,verbaq'ùe ipsa bine inde
(102) I, 40. ila inter se consentiunt ul eorum, quas Cosmas
(103)111,19. liarravit, copiosissimeannales vi'deantur esse argu-
(104)li 9, 11; 11,35, 59i mentunt
(105):I, 5, II, 25.
(106) 1,42. (112) Inde ab anno 894; cf. eliam annos 1028.
(»») I.-4, 1008, el, alias; ciiin seeulunt esse codicem cuiii
(»08)ll,pr. interpolalione S'asavensiprobavil Palackius, p. 68,
(109)1, 4,10, 12, 13, 56. Safarik und Palacki die: exeinplo an. 1091, quod e lextu interpolaU>pelivit.
23 COSMiEPRAGENSISCHRON1CA. 24
Marignola (115), Neplaeh Opalovicensis (\li), Ai consciibendasiudole ornalus, non sane miuore, cum
Pulkawa(U5), Dalimilus el Hajecius (116). Quibus posterorum gratia hisloriasqiie utililale parles ab
equidem aliunt addam, auctorent YilasS, Adalberli illo reliclas éxccpil. Hic est ilie c Wissegradcnsis .
versibus conscriplat, quam Dobnerus ex Cosmos canonicus i qui, primi Cosmasconlinuatoris nomine
codice Pragensi edidil (117), quam idem et post salis amplo appelialus, BolieiniasAnnales ab anno
eum Dobrowskiuscl Palackius Cosmas ipsi àuctbri 1125 usque ad annum 1142 coufecil, lemporaquect
ascribendam esse censuérunl.Al exscripsit, quicun- res gestas Sôbeslai l ducis, qui per quindecim annos
que est iilius Yilae auctor, Cosmaschrônicon, quem usque ad 1140 non sine gloria Bohemis praserat,
ipsum auctorem esse vix mihi pcrstiadeam. Dobne- libro suo incltisil. Cum hoc prascipuc auctor anle
rus professus est, neque Cosmas nomen illi libello oculos habuisse viderclur, ul sumiuis Iaudibuseum-
prasfixum esse, neque ulhim in Vila ipsadeprehendi dem Sobcslauni efferret, Palackius uno libelli
îndiciuin quod Cosmam respicial, nisi locos quos- loco (119) frelus banc proposuil conjecturant,*fuisse
dam_e chronico dcsumplos versibusque adapiatos; Annalium scriplorem cumdcm Yincciiliumducis ca-
quod sane facili opéra àliusfacere polerat, cum ipse pellauum, quem fidelissintuni ci fuisse auctorem
rhyihniiciis iilius sermo ut in justos plenosquc ver- loto peclore aulrmanlein aiidimus. Senlenlia elsi -
sus transferretur invilare viderclur. Yerba vero B 1 valde arridet, tamen in nicdio relinqucnda. Ipse au-
quibus Cosmas Dobncro indicassc videbatur Vilant ctor nomen sutim videtur la1ère voluisse; nusquam
eliam S. Adalberli se conscripsissc, se bis dicta enim neque in libro neque apud alios scriptores no-
dicere nolle (118), ad velusliores S. Adalberli Yilas men dcprcbendilur. Nalione est Bohentus, quod
sine ullo negolio referri posse nemo non videl. At summo studio quo Bohemis contra Gcrinanos fa-
non lanli momenli est scribendi gencris simililudo vet (120), neque minus diserlis verbis confinna-
quam in illis libris Dobnerus sibi invesligasse vide- vit (121) Wissegradensem eum fuisse canonicum,
batur, ul Cosmamet chrônicon etvilain, composasse contra Pessinam (122) Dobrowskium(123) et Mei-
credain. Neque aliter statui videtur posse de conli- nerlum (124), qui Pragensem eum fuisse probare
nuaiionc YilasS. Wenceslai, quam in codent codice conali sunl, ex ipso libro evicit Palackius (125). Fu-
reperlam Pelzelius et DobrowskiusCosmasascriben- sius enim loquilur auclor de condito Wissegradensi
dam esse censucrunl, atsi codice ipso non inspecte monasterio, sacraque orn-amenta,quibus Sobeslaus
lalem senlentiam ferre lîccl, nihil videtur esse nisi ccclesiam illam ornaveral, is tanlunt lam accurate
Cosmaschronici fragmentum Vilasilli affixum. Hase describere polerat qui ea suis oculîs quolidie vide-
Iiactenus. ret (126). Accedil denique studiunt quo Wisscgra-
Cum morienlis Cosmsedo ntanibus, qui ad diem " denses canonicos Pragensibus praslulil; acerbissime
supremum usque ad Bohemoruin res gestas ani- v enim nonnullos ex illis perslrinxit, quant in viiupe-
mum vcrlerat, calamus quasi excidisset, alius cx- ralionem fralres el collegas ab eo adductos esse vix
slitil rerum scriptor, qui si non eadomfelici historiass censeas (127). ldeoquc minime est dubilandiini,
NOTiïî.
nientum brevissimum, Sasavenscmeliam continua- 166,169.
tionem, ut hase hoc loco absolvani, ab annalium (114) Cf. annos 894, 984, 994, etc. lbid. IV.
Pragensiiini audore esse exscriptatn probatur locis (115) Cf. libellas anliquissimas, annos 967,1002,
990 de Nemci urbe, 1053 de S. Procopio, 1150 de 1021, clc. lbid. loin III,
Meinhardo episcopo Pragensi, 1152 de Pribislava, (116) Vide Palackii Wùrdigung, p. 115. Hajecius
1154 de Joanne episcopoPragensi nndecinio (ab hoc ipse Cosmamlaudat auctorem.
enim loco Prnçenses episcopi numéro signanlur, ut (117) Mouuin. hist. Bohem. H, 1.
in ciintinuaiioue Sasavensi, quod anlea neque apud (118) I, 50.
Cosmam neque iu annalibus faciiim est) 1159 de (119) 1140, noveratenim (Sobeslaus) referenlibus
Silvestro, abbalc Sasavensi, 1143 de malrimoniis sibi collateralibus suis capellanis B. Gregorium di-
clericorum. Annis 1160-1195 annalium scriptor xisse, etc. El paulo post : AdvocantVincenliumca-
Gerlacum, abbalem Muhlhnsanum, videlur anle JJ pcllanum,quo aller fidelior sibi non état.
oculos habuisse, et ila ul uoniiullaalia aliiiudc péle- (120) E. g., 1126, in narrando bello Lolharii ini-
vél quod eliam ex duplici de morte Friderici l ini- peraloris et Sôbeslai ducis.
peraloris narralione apparet, et ex lleinrici ducis (121) A. 1126 et 1156 recurrunt verba, nec paires
anno 1182 facla mentione, quem anno démuni 1193 noslri nec avi nec atavi; anno 1126sunl ei Germani
ducalum adeplum esse scimus. Cum eumdem domi- hosles noslri, el «os, noslra gens, 1157, sunt Bohemu
nuni episcopuni, suppressonomine, appcllct auclor, (122) In giossa marginali'ipsi codici mctropolitano
annales anle lleinrici morlem iu ipsis non adnolalam, ascripla ; vid.PelzeliieiDobrowskii 1,prasf.,p. xxxui.
idesl, annis 1195 et 1197 esse conscriptoseo facilius (123) L. 1.
exorilur conjectura, cum qui sequuulur anni 1216- (124) Wiener Jahrbûchcr XVAnzeigcblall.p. 31.
1220 ab alia, alcoasva quidem manu siiul adjeela, (125) Wùrdigung, p. 37.
ulobservavii l'erlzius, vir ill. Quasomnia ideo hoc (126) A. 1129. Uluiii locuui, ubi verba quasdant
loco upponenda ccnsuiiuus, quia in examinanda se- falsi de Ecclesia Wissegradensi recurrunt
cunda Cosmascouliniialione, summi momenli, quod (vide prascepli Cosmam ad anhuiii 1070), esse inierpolalum
paulo i 11
fi-a patcbii, sunl annales Pragenses. argumentis nescio quibus sibi persuasilMeiiierl.I. 1.
(113) Pene ubique Cosmam exscripsil in anliquis- (127) A. 1131 et 1135. Anno 1150, se suosque
sintis l'aheliis.Cf. etiam locos de S. Adalberto, de (dicit nos) opponit Pragensibus eaiionicis, et an.
raptu Judithse, debello lleinrici III contra Rabemos, 1151 episcopuni Monasterienscnt in Wissegradensi
in Dobneri Monument. Iiist. Bohem. H, 140, 157, ecclesia missai» legissc tcslatur.
v2g PR0LEG0MENA. U
quin verbis i hujus Ecelesue faulor » quibus anno A denda d quaede Heutrici episcopi Olomuccnsisilinere
1157 usus est de Wissegradensi cogilaveril. Paiica contra c Prussos legunlur 1141, deque ejus redilu.
tanlum sunl dicenda de fonlibus ex quibus hausit ; SermoneS usus est salis puro el simplici; nonnulla,
pene ubiqiie enim ex lalissimo et limpidissimoipsa- Ul u conjuralionem contra Sobeslaum, dilucide expo*
ru m rerum geslanim fhiminesua dclibavil. Sumntas snit. s Neque scribendi caret prassidii»; anliquarum
enim verilnlis specieut pras se ferl narralio, et An< lilleraruin
li cognitio non desideraluf; ex annis 1154
nalium scriptor auclorilalem suam ipse diserlis ver- el e 1136, Horaliunt et Yirgilium eum legisse pa-
bis indicavit. In rébus cnarrandis pene nusquam tlet.
quod cqui.dcm sciant erravil, ordinisque chronolo- Haud ila diu post cationicum Wissegradensem,
gie*!viam accuralissinie insccuius, modesto lempe- < quinquaginla fere annis post Cosmam, monachus
iàloque incedil gradu, et si non naliva sua venu- < Sasavensis quidam (155) ad annales conscribendos
'
slaie, ul Cosmas, leclorum aninios allicit, minime animum ; aitcndit, cujus neque nomen postcrilali
(amen sua et diligenliasel utililalis Iaude fraudandus> mandalum
, est, neque lempus quo librum composiie-
est. Non uno loco ipsarum rerum se fuisse lestent1 rit ] accuralius circumsci'ibi potest. Hociinuttt ipsius
aperle docet, ul in coeleslîbusprodigiis describendis3 verbis probatur cum illi monasiefloS. Benedictior-
anno 1151haseverba i qualiier'vidi n el « videnlibus> " dinis
, fuisse ascriplum (134), quod, a Sasavasproeler-
nobis » lcgimus. Neque minus oculatorum teslium1 labente fluvio qui in Moldavam effunditur, nomen
narraliouibus hisloriam suam mutiivit. De pugnat traxil. Quodinter Bohemoruinmonasleriafacile ce-
Chlumcusian. 1126 qui inlerfucranl sine dubio au- leberrinium vel ideo mcnlione est dignissimum,
divit narrantes (128),deque coelestibusâpparitioni- quia quem anno 1038 (155) condiloremel auctorem
bus quod alii viderint accurale referl (129). Quanlaa invenil, S. Procopius sacra ritu ordineque Slavonico
fuerit gratia Sôbeslai apud Lotharium imperalorcm,, celebranda constituil, qua; usque ad sasculiundc-
qua; dissensiofuerit inler Wiaiislaum ducem Brun- cimi finent, non sine suntmo nionachorum periculo,
nenscmcllleinricum episcopuniOloinucensemi com- ipso chronograpbo leste, servala sunt. Idemquc erat
pertum habcl (150).i Ex i veridicorumrelalu(151) > Procopius, quem ex Boheinorum gente primuni in
alia hausit, et quasipsi probata non eranl se nesciree sanciorum choruni pontilices Romani recepe-
aperle falelur, vel verbis i si famoecreditur, ul fer- runl (156). Perduxit monachus Sasavensis chroni-
lur (152), » suspicionisquasi nota signavit. El, ni li con usque ad 'annum 1162, sed minime hoc ipso
fallor, quod suinmas aucloritatis momcnlum libro o anno calamum deposuil, sed circa annum 1170, ni
addil, rébus ipsis currenlibus Annales suos conscri-
i- Q fallor, librum videtur conscripsisse : SobeslaumH
psil, neque quin audierat aul viderai ullo modoobli-i- enim anno 1161 vinculis i mullo tempore maccran-
vioui obscurari passusesl. Testes sunl rerum natu- ii- dum > Iradilum esse testalur. At ilie non prius ex
ralium deseiïpiiones accuralissimasipsuque aucloris is carcerc quant ad solium vocatus est, quod anno de-
verba. Ul siippleret quie anno 1150 de duabiis stcl-
:l- muni 1173 faclum esse scimus. Ulriim vero verba
lis iu coelo visis scripseral, ad annum 1151 base ce illa anle vel post hune annum scripla sinl, ex ipsis
verba addidit: i Du ipsis poslea nullo modo ser- r- clici nequil. Multos sine dubio annos anle annum
nioiie meo aliqnid explicare potui, quia diverse se 1173 apud Sasavensesmonachus vilain degerat, Sil-
ibanl. Sed intérim diim ab aliis ncgoliis penilus os vestri abbalis lemporibus, qui 1134-1161omnium
otior — qualiter vidi explunabo.> Quo ex loco paletet sunima cum laude monasterio praserat. Cujus lnu-
longius lemporis spatium inter verba illa e4 Iweeca-
:a* des wjetor l;nn plenis nianibus fuilit ul facile libi
lanio conccpla proeteriisse. Procerum consilia paulo
do persuadeas clarissimum abbatem nonnisi ab illo
anle Sôbeslai morlcm an. 1140 capla charias com- in- qui in consueludinem ejus receptus fuerit , ila
iniitcrc non uudet, < ne odium incnrral ; > piècesses celcbrari poluisse (157). Praelerea quas ad an-
pro ejusdem ducis animas sainte conscripia; reeen-;n- nuni 1097 legunlur non anle annum 1154esse scri-
lissiiuasmoriis dolorem produnl; quibus sunt ad- id- pta ipse docet auclor (158), eumque rébus anno
NOTJE.
»
(128) Nolo autemvos lalere..... quod audivi. I )1095; an. 1155 legilur fralres noslri, an. 1156 hoc
(129) A. 1128,1159. in coenobio,apud nos.
(150) A. 1135, 1136. (155) Hune annum ab ipso Sasavensi monacho
. (131) A..1137. iradilum in consiilucudo tempore quo monasterium
(152) A. 1155. illud condilum sit excedere non possumus.
(155) Mcinerli seiilcntiain, 1. 1., p. 52, non ab (156) Qiiod factum est anno 1204; vide, infrai
uno auclore sed a pluribus banc Sasavensem eonli- Cosiiiasconiinualioiiemsecundamet Vitam S. Pro-
nuationem conscriplaui esse, jure sine dubio refu- copii in Act. SS. Jul. 2, 138, quae, ctsi Severo
lavil Palackius Wùrdigung, p. 46i Euindeui aucto- Piagensi episcopo dedicata, post Sasavensemmona-
rem et scribendi ratio cl ipsa verba produnt, cum cluini videlur esse conscripia. Palacky Wiirdigûngi
ad superius dicta vel inferius dicenda saspiusrespi- p. 51, 297.
ciat; auno 1135 ad ea qua; anno 1097 dixii, 1125et (137) A. 1134.
1161 ad annum 1154. . (158) Accurate circumscripsit annos per quos
. (134) Reliqnias sanciorum apud Sasavenses ser- Dieihardus, qui obiii anno 1134, abbalis Sasavensis
valas locosquosanclos accuralissiniedescripsil anno minière funçlus.sil. <»J»«--...-.
37 COSMJl PRAGENSISCHR0N1CA. 28
1120el 1132 gestis fuisse acqûalentsalis apparel. A quo ' Sasavensismonasierii orîginenï 1.038,LolSiârii
Illo'enint locode pace a Sobeslao et Ollone baud -1 bellunt cum Sobeslaoduce 1126, Friilerici 1 inipe-
diu servala liis Usus est verbis : c Gaudia nostra raloris 1 expedilionem llalicam 1158, vilain mores-
comiarius excepit succCssus; t alleroque Groz- (que Silvestri abbalis 1134 descripsit, rcliqua po-
naise viduant, quâsillo anno obierat, se vidisse scri- steritali
i non Iradideril, sed pene Ubique nimise
bit. Ideoquéeunt sequeac Cosmamlibrumseneciu- narrandi i brevitali sludueril. In schismaleecclesia-
lis fruclum nobis reliquissc, et res dimidio ferme < stico, ne hoc praslcreani, quod illis lemporibus
sa'culo posiquam gestas esseni mcmorias poslerii- iingruerat, ut facere solebanl Bobemi, Friderici I
latis commeiidasse conjicere licol. Raque non sane <et Vicloris IV parles contra Alexandruni III tuelur
niirandum quod bine inde, elsi rarissime laclum I(145)1Eriidilionis prassidiis salis nmnilus est ; Cx
est, in errorent incident (159). Duplex consilium, Latinis ] poelis Juvenalis occurril (144), cx Pairi-
si quasris, in chronico conscribendovidelur iniisse ; bus ! ecclcsiaslicis Gregorius Magrtus el Palér slu-
uimm ul Cosmas chronico supplcmcnla nonnullai pendus (145). Scribendi ratio est plana et dilncida,
adjiccrel eaqu.e adderet quas ab illo praHermissa i ni forte hoc vitupères, quod qiiidem ab illa laude
yideret, alterum ut ad sua usque tempora Bobemo- abliorrel, quoi! voces rariores el îiescio quomodo
rum historiam deduceret; quod duplex consilium i 13
[$obsoielassuclaliisest.
non sequeféliciter ccssil. Inlerpolatioiiumenim pars3 Longe majorent affert dubilationem magna illa
prior niinimi est momenli, cum auclori ipsi usque3 el ampla rerum Bohemicarumcollectioab anno 1140-
ad annum 1058 debcamus prorsus nihil. Quas ad1 1285, quam Cosmoeconlinuatioiiem sccumlani ab
Sasavense monaslerium non speclant inlerpolalio- ediloribus appcllalam i Pragensium canonicorum
.nés.ex Annalibus H'ersfeldcnsibussibi pelivit, quos s coiilinualionis t communi nomine nos comprehen-
Qucdlinburgensium esse Foulent docuitW'ailziuss dimus.Nain vel dilig'cntissiiiieéxeusso btiic libelle
(140). Alii, si quid video, libri ab auctore in auxi- mulli inhasrcnlnodi diffieillimesolvendi illi, et gra-
iium vocal! non sunl ; uno forlassc exccplo necro- |- vissimasexoriunlur quoestionesde singiilisannaïïuni
logio Sasavensi (141). Ex tabulisBracislai I fuitda- parlibus, deque via et ratione, qua illa reru'nï con-
lionis prasceptuinmonasierii Sasavensisanle oculos s gerics coniposila, de auctoribus a quibus coliscri-
habuit ad annum 1058, labuiamqiic donalionisPri-i- pla sit, el quid unicuique sit iribuendiiuKOjiarunï ^
bislava.', femina: nobilis, ad annum 1152. Qua inn dilTicullalumtoiîendarum eo minor nobis relicla est
»llcra parte, ubi, proprio marte, patrias historiam n spes, cum uno laiHuin Pragensi codice nictrOpoli-
niouachiisconscrihcrc conatus est, virum cordalum n lano innilaiurhfee conlinualio, neque hoc aulogra-
Cl criiditttnt baud uno loco loquenlem audis, quem m G pho, sed potins soeculixiv medii apographo. Post
baud imparem Cosmasesse conlinualorem vix ne- e- primant continuaiionem relicto ùrtiiis Vincièspatio
gabis. Qnasde origine monasierii lillcris inandavit it vacuo, ut tcslatitr Dobrowskius(146), amplior haie
et rumori populari et senioruin monacliorumdébet et conlinualio secunda sine ulla inseriptione scquilt'ir.
e- Jam diu salis vexali sunt hujiis libelli origine om-
narralïonibus, quos auclor verbis t ulferlur >et cve-
ridica fidehumrclalionei an. 1058laudasse videlur. r. nés qui rébus BohcmiCisopérait» suam navarunt.
Amplanieliam scribendi niateriam prasbebantmo- y- Balbinns qui et vidit et legil hune cod.icem, conli-
nacbo Sasavensis monasierii loca saitcta, qunedi- li^ nualionis inde ab anno 1126 usque 1200 auctorem
gilo quasi monsiravit bis cloculionibus: < Ut hodieiie eumdent esse sibi peilsuasit ac snspectum illum Ja-
çernilur, siçuli hodierno die apparel (142). i Quaslas roslaum, monachum StrabOviensein,qiicin Hajecius
inde ab an. 1126 legimtis, omnia pene ex propriis iis in indice aucioriinisuo libro prsémissointer fontes
hausit, in quibus fidëm ejus probatam esse dicérè rè se habuisse affirmai. Quassequnntur usque ad an-
non dubito. Hoc ununt doleas quod eodent modo do num 1285, Jaroslai appendicem appellavit. Quam
NOTM.
(150) Anno 1120, 1157. D savensescum llildeshcmensinus,in yuciiiinurgensi-
(140)Neque annales Hildeshemenses esse Sasa- bits dcsideralur aulem ; an. 960, in verbis^w/iuiiro
vensium inlerpolalionum fonlem cum Palackio, ne- ritu , ubi Qucdlinburgenscs exhibenl pagauismo,
que cs'sëQuedlinburgensescum Waitzio Archiv. VI, an. 986, iri vérbo venk contra Qtiedlinb. leclioncin
OiiQ,mihi iiersuadere possum. Apud Sasavensem perrexil. At vero cum iicmo-facile op'ineiur m'ona-
enim nonnuila legunlur qnsêin illis, e. g., an. 989, chiini exscripsisse, et Hildesftëinenses et Qii'edlin-
996,998, alia quae in his desiderantur ; nam quai burgenses, hoc unum rest are videlur, quod eumex
désuni in ;nostro exemplari annalium Quedfinbur- ambornmfonte hausissc statuas.
gerisiumam 965,975y 975, apud: Sasavensemliinc (141) Cujus veâtig'ia mihi dcpreliendisse videor
ilule ad verbum-eut» annalibus Ilildesbemensibus annis 1045, 1055, 1126, 1127!,1150, 1152-1154;
conseniiùnt, At qiiomiiius omnia ad Qnedlinbnr- 1139,1140, 1142, 1147, 1150, 1155.
gensesrevocemusivarias quaadam'lfectiones,niinimi (142) Anno 1058. cf. etiain 1070> 1095, 1097,
qnident!illse momenli,- obstaulvqiiat cum Hitdesbc- 1146.
nteusibusconcinentesin illis locis depreheiiduntur 143) A. 1159.
ail
qui verbum in Qucdlinburgensibusrecurrunt. E. (144)A. 103SL
g,, anno 958, eadeni iii
l'egiiiiUi'F antialibus Ilil- (145) A. 1097, 1162.
desbemensibiis, .Quédlitvbiii'gensibus et Sasaveusi- (146) 1, p. xxxiv. ,,.
liiis, al in varia lectioft«|,,Wi»JJ««W couscntiuitl Sa-
'
£9 PROLEGOMENA. 30
sentenliam et in ipsius codicis margine indicavil A compeiHliumredaclis ex Gerlaco abbate Mnhlhu-
(147),et bine inde iit Epilôme rerum. Bohcmicarum sano (155), quod observaruiiiPelzeliuset Dobrow-
induit (148). Eamdem fere opinionemamplezus est skius, annos 1140, 1171, 1176,1182 sibi petivit, ex
Pessina de Gzechorod, ita lanten ut in ipso codice, Vincenlii, DanielisPragensis episcopi capellani, li-
ad annum 1154, adnoiaret reljqua a canonico Ec- bro de Friderit i I éxperiilioneItalien annos 1154
clesisePragensis anonyme esse conscripia (149). At 1159, 1162(154), cx obscurioribus,Pragensibusan-
salis probantnt Pelzelius el Dobrowskius quas ex nalibus annos 1160, 1164, 1168, 1172-1178,1182-
fabulosojaroslao proposucril Hajecius nusquam rc- 1186, 11894190 in suum usum vertil, unum deni-
périri in bac conli'nualione, illauique Balbiiti'conje- que locum, in anno 1159, primo Cosmasconlinua-
cturant arguincnlis munir! posse plane nullis. Ipsis; lor-ideberc videlur. Àmplior eliam dcprelicndilur
baseplaçait senleuiia, Pragensem cauonicumrébus; lacuna;ab anno enim 1140' progredilur auctor ad
asqualcin,ab an. 1249 usque 1285, res soi ientporisi 1154, reliquosque quos supra non menioravimus
scripsisse, qua; procédèrent ex fonlibvisvelusliori- annos vacuos reliquit (155). Quibus omnibussrcculp
bus cum hausisse (150). Quod a Meinerlo(151) itai decimo.tertio vcrgcntc eum vixisse apparel, cum
est circuniscriplum, coasvo auctori illa latiium de- Gerlacum Chrônicon suum post annum 1214 com-
beii quas ab anno 1260 legantiir. Primus. denique; B posuisse constet (156). Al aceuçalius cxaniin.ttili
qui vera acii ingenio perspexit est Palackius (152),, rcslant nihiloininus nonnulla, p.aucis.simaquidem,
qui diversissimascribendi ralione indoleque narra- quasapud illos auclores non legunlur. In Yicenlio
lionunt annos 1250-1283 a duobus Pragensibus; describendosine ullo dubiomêlions notascodiceuli
canonicisesse conscriploscensuït et sseculoforiasses ci liccbal, quam is est quem1}pis reddiditDobnerus,
quarto decimo a conipilatore quodam in unum li- indeque baud paucasvariaslcclionesorigincmduxe-
brum esse conflalos (152). runl;atalia ex aliis fonlibus-Yinceniio adjecil,
Cum igilur in lanta rerum obs.c.uritatcex codices annos 1155, 1157, 1159. Longe majoris vero mo-
nulla pelenda sit lux, hase una iiteunda est via utt menti sunl quasPragensibus annalibus interseruil,
ipsunt librum cxaniinemus, nuni cx sermone colo- quas de Sobeslaoduce 1176occurrunl, annos 1187,
reque narrationis singuiisquequai aucloris indolem i 1188, et a. 1192de Wenceslao, Premislao elRein-
produit!.sc.nlenli.isoriginis indhia foriasse elici pos- rico ducibus paulo pleniorem uarraiionent. Hase
sint. Quas vero omnia in medii revi seriploro quamt vero omnia illud quod in annalibus Pragensibus
sint dubia, in quo rarius lanium ccrla quasdantsi- habes redolenl scribendi genus, el tam arcte cum
bique construis reperialur scribendi ratio , nemo3 r, n illorum lextu cotisèrent, ut certa niibi exoriatur
non videl ; ilaque minime me teuct lucc opinio, ull persuasio ab uno eodeniqueauclorcutramque histo-
nieaniquant proponamin sequonlibus sciilçnliantabl) rias parliculam esse conscriplani, et sic demum ex
ontni duhilalioiic libérant aul minime esse convel- Cosmascoiilinualqrcannales Pragenses integros esse
lçndam.pulent. rcstiluciidos. Et illud quidem annalium exeniplar,
Uiiicuique lotam annalium çolleclioneni obilerr quod desinebat in anno 1193, anle oculos videlur
inspieienii hoc unum vel sponle se offert, auctorem, i, habuisse, nam hue usque nos seculus est ; quas vero
quiconque ilie est, omnia qua; ab a. 1140 legunlurr yunis 1216-1220 in Pragensibus legunlur frustra
proprio marte minime conscripsisse,quin iuto ap- i- apud.auctorem quseris. Quod si vera sunl quaepror
parelpyiorcm parlent, quant ab aliis mutualus esl, posui, amplior quasdantannalium Piagensium exsia-
ab bac quaistione prorsus esse removenilam.Omnia a bat receusio, quam quas in codice Casiiicnsicxbi-
onim quasde annis 1140-1195 scripsit, ex fonlilms is betur, cl hoc loco fragmenta nonnulla servala sunt
sibi derivavit qui et hodie adiri pos.s.unl,cum velus-
i- eo minus coiilemneitda,cumbaud ita mulla hisloriae
tioris Bohemorum historia; scriptores clarissimos >s -Bohemicas sseculi xn exeunlis prassidia exstenl,
sibi duces sumpserit.. Paucissintis mulaiis'vcl inn Horuni ' igilur ducum restitua presse pede secutus
'
NOTvE.
(147) Rie.videtur chrônicon suum inchoare Jaro- D (153) Dobner, Monunienta hislor. Bohem. 1, 79
siuus Strnhoviensis. sqq.
(148) p. 221 sqq. (154) lbid. I, 29 sqq.
(149) Pclzcl et Dobrowski I, p. xxxvn, Cfr. pr;«- (155) Arridet conjectura quant Pelzelius el DÛT
lerea PcssinueMarsMaravicus,Pragas 1677, 1'.,pag. browsniu'sl,p. xxxvn, proposuerunl, çxslitissepriori
293 sqq. et ejusdem Phosphorus scplicornis-,Pnisf. tempore codices in quibus ex-Yincenlii chronico
1673,4, p. 37, 558. expièta erat annorum 1142-1154 l'acuna. Legitur
(150) I, p. xxxviu; Al Pelzelius ipse priori tem- enim, illis leslibus, in Lupacii el Welëslawinas Ca-
pore conliiiuatoriJaroslai nomen dederat, in com- lendariis, Hroznalam coniitem Hierosolymis Al in redu-
nïenlalionequar est inscripla Ob dem KônigOliokar cem, Cosma auclore, 16 Ocl. 1152 obiisse»
die Kaisérkroneangelrageu worden in libro Bornii nulla coiitiniialionum, quas illi ipsius Cosmasîtô.-
Abhaitdlungeiiei'n'erPrïvalgesellschafi iiï Bôhmen. mine compleciebauiuri taie quid legitur:quod, lèvera
Prag. 11,74. hoc eflieilurno-
apud Viitcentium occunit. Undeexstabanl;non
(151)Wieiier Jshrbiicher XV, Anz. p. 36. slrum codicem velustioribus qui re-
(152) Wùrdigung-p. 94, quod cerle confirmavil spondisse, sed in illo lextum esse paulo niulatum,
in commentaiioite der Mongoleneinfallvon 1241, quod, ni fallor, illi quam pioposilurus sum senteu-
in ïibri Abltandlungenider Kôniglich Bohmischeii tias (idem paulo majorentvidetur alîerre posse, :
Gesellschaft der Wisseiischafteii ser. v , toro. Il, (15b) Palacky Wùrdigung pi 8:1.
387.
31 CÔSMJËPRAGENSIS CHRONICA. 52
descendit compîlalor usque ad annum 1193, ubiîàb . { scribendi ralione diversa auctorum ingénia mani-
se differunl indole
illis cum desliiulum esse cl finis Pragensium anna- feste élucent. Yalde enim inter
anno 1196-1248, el quas annis 1149-1283
lium ipsasque res sequeiitcs temcre turbalse certo quseab
narranlur; quinquagiuta duo illi anni annalibusin-
cerlius probant. terdunt brevissimis contprehciidunliir, trigenta
Al qua; tandem fueninl in bac narrationis parle quinque anni poslcriores copiosissima narraiioue
coulinuaioris prassidia? El hase est quasstio dinicil- pene lotum libcllumsibi poscunt.
lime explicandà. Qui amplissimain rerum annis Al singulas annalium parles paulo accuratius
1196-1285 gestarum perlusiraveril maicriem, hase cxaniincmus. Ab anno 1212-1249, ul in bac parte
ab uno auclore scribi non poluisse facile apud ani- primuni insislàmus, auclorilalis non impugitaiidae
nntm eonsliloel. Nam hoc primuni mirari subit eas- spëciem prasse fcrunl annales, et in lemporibus
dem res bis terve recurrere, modoaliis verbis ex- (158) el in locis sanctis Pragensibus accurate dc-
pressas, modo alios ad annos rcvocaïas (157). Om- scriptis (159).A canoiiicoquodamPragensi eos esse
nia porro quoeab anno 1279 legunlur lam lurpiter composites ex annis 1235 et 1241 patet, quibus
ilisjccia sunt, ul via quasi inexplirabili iucedere tibi Yilum canonicum, dein dccaniim capiluli Pragensis
videaris. Quas ntaxima ex parle ila inter se discrè- li factuin esse lcginius, quod luni deiiium litleris
pant ut paucissima lantunt in librarii incuriam, niandatum esse potesl, cum clarissimumnomen in
minime quidem negandam illam, rejici possint. decanalu adminislraudo sibi Vilus comparasset.
Qnis enim crcdal auctorem, nisi lemerarins est et Ideoque hos annales ab illo auclore, cui sequcntes
inconsultus compilator, uno quasi spirilu easdem debemus, non conscriplos, sed in suum lanlum
res iliveisissime poluisse narrare? Sed aliud accedit usum versos et Cumpropriis esse conjunclos credi*
argumentum, neque id levissiini momenli. In om- derim. In sequcnlibus inde ab anno 1250, in quibus
nilms enim quas circiter inde ab anno 1212 usque longe uberius promanal narrationis copia, hoc nenii-
ad fuient legimtis, testis oculali vesligia cerlissima neni facile fiigiclusque ad annum 1278 circiter, quoi
neniineni facile fugiunt. Quas, e. g., de excoutmu- qualcsquc singulis annis fuerinllenipeslates, quando
nicatione Pragensibus ab Andréa episcopoimposila ceciderit grando, quales fucrint messes, summa cum
an. 1216 et 1217 habemiis, leniporis descriplione diligoiilia ab auclore litleris esse niandatum. Non
sunl inunila tant accurata nlnemo, nisi asqiialis,ila facile unum pnelcrntisilannuni,quo de rébus bis na-
scripsisse censendus s'il. Verba qu* ad annum 1261 luralibus accuralissinie et pcneiisdem ubique verbis
Jeguntur « Ciinigimdaiii (reginani) recepimus > non rcliilcril (160). In iis quas in adiiolalionc propo-
aperle produiit eum qui rébus ipsis interfueral, et G suimus exemplis, nemo, opinor, ejusdem scribendi
alrocissima anni 1283 famés ab eo lanlum ila de- ralionis vesligia desideret, nianifcstissima, quibus
pingi poinit, qui nefanda horrendnqne facla suis usque ad annum 1278, eumdciii aiiclorent deseen-
oculis viderai. At qui per sepluaginla annos rerum dere salis certo probari videlur. El non modo in
gestarum memoriain posleris testis oculalus maii- lempcslalibus et segelibus describendis eum sibi
dare potnerit, profeclo nemo est. Id ipsum secun- conslanlem deprcliendis, sed aliis eliam rébus, quas
dam eliani conliniiationis parlent cx diversis parli- minoris sunl momenliin historia conscribenda, ma-
bus confcclam esse certissime probat, el cx diversa jorem quam rerum scriplorem decebal operam dédit.
NOTJE.
(157) Duplex exstat nota de lleinrici episcopi , criter tn plerisquépartibusprovenerunl, oeslhaliafv.re
morte annis 1196 et 1198, illic Heinriciis, tnc Bra- penitus defeceruntexceptomilio. 1254 : Maie prove-
cislaus appellatur; ad annos 1178el 1199 Friderici nerunl annona autumnulh el fructus arborei, vinum
episcopi mors adnolalur, 1183et 1203 iisdem verbis penitus defecil. 1266 : Annona, fructus arborei et
Pragain a Moravia:duce Gonrado esse obsessain, vinum maie in Bohemînprovenerunlproptergrandinis
item iisdem verbis an. 1184 et 1204 Bohenios cum el siccitatis Iwsioncm.1270 : PerïU lola annona lam
Moravis belluiu commisissc, 1190 et 1210 legimus ~. hiemalis quam vernalis fere per totam Bohe.miam,
Coitraduin in Apulia esse mortuilm. Ubi hoc quo- fructus arborum provenerunlmediocriier.An. 1251 :
que compilatorem prodit quod anni siiiguli numeris Alix magna in plerisqué partibus Bohemimdescen-
inter se differunl vicenis. Bis legitur Preniislaunt dit, quatem non meminil allas noslra. 1252 : iVi.r
ducem esse régent factuin annis 1197 et 1199, Cy- in plerisqué locis descendit. 1254 : Cujus (viui) de-
rinini camerarii exsilium an, 1211 el 1212 adnola- feclus quantitalemaitas nosira non maniait. 1258:
lur; an. 1248. scribitnr brevissime Wenceslaum Hoc anno gelu loesit fructus arboreos el vineas.
. regem esse solio pulsum, an. 1249, eum in sedilione 1260 : Hoc eliam anno sala laisasunl et vineaiel fru-
ab Olakaro (ilio ntola minime solio esse pulsum, ctus arborei, quoedamsiccilate, quoedamgrandinein
sed viclorem exslitisse copiosissimenarralur; Victo- plerisquépartibus. 1262 : Sala diva si seminis lam
ria Olakari de Ungaris reportala an. 1260 primuni hiemaliaquàm asslivalia,inplerisqueBohemiaipartibus
obiter lanlum memoralur, dein uberrima narraiioue fere penitus perierunl, lum a grandinc tum a sicci-
expoiiilur. Bis legunlur anni 1182, 1199, 1249, late. 1251 : Orta est magna vis venlornm... quorum
1256, 1264,1266, 1271, 1278, 1281, 1er vero re- gravi hnpuhu mulla oedificiaruerunt. 1256 : Magna
currunt an. 1258et 1282. vis ventorum. 1264 : Magna vis veniorumorta est',
(158) A. 1216, 1217, 1227, 1228, 1230, 1236, quibus interpellentibus: mulla oedificia, mulla grana-
1240,1248,1249. el
ria corruerunt. 1250 JEdificia granarxapiurhna
(159) A. 1226-1228,1252,1234, 1244, 1245. turbine diruia. 1257 : Facla est maxima inundalio
(KiO) Anno 12;ïl legitur : Annontt maie provenil ttquarum qiue gravia el grandia damna per lolam
tl proecipuehiemalis. Anno 1252 : Hiemalia medio- Praqeitsem dioeeeseminùtlil. 1264 : Facla est i'nuii-
53 PROLEGOMENA. 54
Cop ose enimscribil de clericorum, de ecclcsiarumeti A luf vexWenceslaus—delrudi catenalos i neque cum
ararum cortsecralionibus (161), de ccclesiis suoi prseccdenlibus, neque cum sequcnlibus ullo modo
tempore asdilicatis (162), de reliquiarunt transla- conjungipossunl.Deducticrant annales usque ad an-
tione (163). A rébus publias non avertit quidemi uiim1249,el jam usque ad primuni Wenceslaiannum,
aniinum , sed maximein Romauorumpontificum1c- id est 1228,rejicimnr; et quaescquunlurtempora, non
galoriim in Bohemiant liscréliiincribus (164); reli- Christi nali, sedWenceslai regnantis indicanlurannis
qua lcviler lanlum leligii. Nusquant enim hoc sibii 15, 16, 20,21; quant coitipulandi ralioncm in loto
proposuil, quod in quibusdam aliis annalium parti- libro alias frustra quseres. Praslerearecurrunt in bac
bus factuin esse videbimus, ul liomiiium singulas s narralione nonnulla quas annis 1226 et 1231 jam
resgeslas corumqiie mores ob oculos poncrel. Est,t eranl prolaïa. Est igilur hase peCuliaris quasdam
Wenceslai I historia , conscripia ab auclore icquali
potiusstylus ejus rudis, confususatque demissus; utit
singula paulo arctius inter se conjungat minime cu- nescio quo, quas a reliquis continualioiiispartibus
rai , sed omnia sine ordine quasi sacco fundit. Si,i sine ullo negotio sègregari potesl. Auctorem asque
quasrisad quem usque annumhic annalium scriptorr capiluloPragensi ascriplum fuisse, iis quas de pri-
per tau.lamrerum molem viam nobis prasieril, ve- "l vilegio a rege canonicis dalo legunlur, probari vide-
sligia ejus ultima in Pragensium sêdificiorumcnu-i- lur. Ne ipso anno 1249haseesse scripla conjiciamus
meralione anno 1278 deprehcndisse mihi videor, r, duplex illa vox t lune > vetat, qua utitur auclor,
inde ab illis verbis : < Eodem anno liioms', t etc. ;. sed aiite régis obilum, mense Septembri 1253 lilto-
Nam in amplissinia quas sequitur narralione pene m ris hase sine dubio mandata sunl.
prorsus obmutescunt tandem constantes illasde lem- •" Majorentnobis movenl diibitalionemnonnullasalise
peslalibus et de segetibus adnotalioncs. Tempesta- t- annalium paries. Ad annum enim 1260, habissvi-
lum vero anni 1280 el faillisanni 1282 descriptiones îs clorias, quam de Ungaris Otakarus H reporlavit,
minime cum prioribus illis consentiunt..Ex omnibus is descriptionem dilucidam et accuraiissiniam. Yivido
quasproposui auclorem rébus fuisse aiqualemluce se quasi colore hic dcpingunlur quasjejunis quibusdam
clarius paiere facile mihi persuadée Quis, quasso, •, verbis a primo canonico Pragensi paulo supra ad-
prodigialongioris lemporisspatio decurso posterilali ,li notata sunt. Hoc prasbipucauclor, cujus libellum cx
lam accurate.tradendus curasset? Pragensis capilnli i!i reliquorunt annalium congeric annalium Otakaria-
eral canonicus auclor qui in publicam etiaiit lueem m norum nomine secernere conati sumus, anle oculos
se prodiisse diserlis verbis ipse lestants est (165), ), videlur habuisse, ul < talent ac (autant vicloriam
mullaque alia legunlur quasnonnisi a canonico Pra- a- digne soli Deo et sanclis ejus cum condignis gru-
Q
gensi coasvoscribi potiierunl (166). Accurate lir
igilur tiarum aciionibus et lau'dibusascribendam > celc-
et verc cas polissiuium res perscripsit, quas ad Pra- a" brarct, illumque, a quo Victoria eral reporiata,
gam urbeni spectant, ideoque librum ejus annaliimi m Olakarum regem.Allioremctiam scribendi ralioncm
Pragensiumpartent primam merito appcllasse nobis 'is scctalus est, nam servata qiioedebetur regiie digni-
videmur. Hinc indo in chroiiologiaconslilucndaeum m tali reverenlia pene ubique Olakarum vocal « do-
criasse qui mireiur nemo est; neque uliiqueliquet ICI ininiim regni Bohcnine, > quem curialium, ul ila
ulriint ipsi an librario errores sînt ascribendi (167).• dienm siyluin in aliorum eliam incntioiic accurate
Intra hos vero quos posuimus leriuinos haud ml observât; sunl ci Karinlhiat el Silesiasduces < il-
pauca alia hahcnlur, quas indolent produnt ab illa llit lustres; » comiti^s t spectabiles dignilalc viri, »
lam aliénant ut nemo sane haseel tempcstatuni illos 'os alii i inclyti be.llatorcs. > Neque minus himiiiibiis
annales uni auctori ascribere velit. Primtint tenc- ic- vel suis vel aliumlc petilis narralionem frequenta-
mns amplam Wenccslai l régis historiam, qua;, 10. vi(, gciiioqne suo saspiusila induisit ut exclamatio-
annis 1248 et 1249 auctorem demonsirat asqualem 3"t nibus cl intcrjcclionibusoralionis cursinn inlerrum-
qui res bene noverat beneque cas scriberc callebat. al. pal. Quas omnia prorsus abhorrent ab illa indolo
Luculentarerum narratio annales aridos et brevis- is- j) quant apud auclorem primuni deprehendimiis. Idem
simos excipit, et quaslegunlur inde a verbis : « I«i-ai- fere scribendi enus invenilur, ni fallor, an. 1264,

NOT;E.
dalio magna aquarum per totam Bohemiam, quarum 1261de repudio Margaretnas reginsedicit : Quas ob
inundationeinsolila facla suntdamna plurima oedifi- causas Deus novil. Quas poenas Barthotoniasuscano-
ciorum.Quibus mullaaliaaddi possuntexempla,e. g. nicus, anno 1251, solverit bene scit, et quantum
an. 1250, 1252, 1259, 1260. peenniasa capiluloPragensi Bernardo pouiidcis le-
(161)An. 1251, 1258, 1259, 1274. gato datunt sit 1254, 1256. Capellasarasqnc iu Pra-
(162) 1252, 1255, 1257, 1269, 1276, 1278. gensi Ecclesia singulis annis icdilicaïas vel obrulas
(165)1251, 1255. accurate adnoiavit, neque minus quando prasdiis
(164)1252-1254, 1256, 1287. capilnli daninum sit illalum 1265.
(165) 1260 : Quem reverlcntem ab
(Olakarmnt ea- (167) Librarins vel compilator videlur esse lapsus
dem expeditionerecepimus.1261. in annis 1240, 1249, 1272; alias falsi annorum nu-
(166) 1255 : Quid cum rege fecerinl (episcopi) meri inveiîiunlur 1259, 1245, 1274, qui, quod
manetincognilum. 1256 : Conradus arcliiepiscopus ssepius faclnm est, juslo numéro omîtes uno sunt
— —
Coloniensis.,.venit ut credimus traclaturus,tiic. C1minores,
55 COSMiEPRAGENSISCUliONlCA. 30
ubi non minus gloriose refertur de pace inler regcsi A nionijiin pcrliibcntus. « Alrocissima régis clades et
Bohemioe et Hungarias facla, lalesque occurrunt inexpugnables pallias miscrias inliiniim ejus pecius
Otakari régis laudes : < Quis aulem non possil mi- , vehemenlissimeniovent. in narrnndis rébus est mo-
rari de lam ntagnifico rege, qui ab utero matrisi dcslus et providus, beneque sibi cavel ne forte veri
vocatus est rcx aureus? » Eidcni auetori baud im- fines lemerc excédai, quod lalibus indicavil tocuiîo-
merilo bas conlinuaiionis parles vindicarc ausim,, nihiis ; c ni fallor, uirum per industriam an per cr-
quibus sierilis angustiquc hisloriat compciidiifines; roreni nescio (174), ad ênarrandtim nianel difficile
longe superal : quai, annis 1254 cl 1255, de Otakarii (175); de Otakari morte t niiiil certi dicere » po-
expediiionc contra Prulenos legunlur, quod el du- test, t quia diversi diversa diciinl (176), » Et quan-
plici hujus belli ntciuionc salis confirmari :videlur ».
, quam, quod rerum scriptorc est digiiissimuni, bene
anno 1271 Viti decani laudes, quas plena manui cavel ne odii aut adulaiionis nolani incurrat (177),
funduntur, 1272, narraiioncnt de Germanonun m- lamcii uno alierovc loco Otakari studio se abripî
perio Olakaro oblato (168), 1278, quas de moribus5 passus est, in eo quod régi Germanorum imperium
Joannis episcopi Pragensis habonlur, el ibidem ini « pluries »oblalum esse dicil, euiitqtie, excepta clade
Olakarum panegyricum, el ul ila dicam •i.brc- uhiiuà, al>hoslibus nunquain vicluin esse aflirmaré
npdiam, qua atrox ejus mors post magnificat» i B ausus est (178). In chionologia iuierdutn lapsus est;
vitam acerbe plangilur (169). At baud parvamt ncqueoinniaquasde pace anni 1276 huer reges eonsli-
scribendi generis similiiudineni identque fereB lula profert, ad vcritalis iiormaiii exigi possunl.
auciori ingeniuin in illis eliam partibus reperisseB 'lertius, ni fallor, auclor conscripsil annos 1278-
mihi videor, ubi cum in quibusdam Olakaïunt audi- 1281. Ycrum csl, hinc inde ropériunlur loculioncs
mus viluperantcnt an. 1276, 1278 (170). Hic Rudol- quas in prioribus eliam occurrunt partibus, al ni-
fuin eliam regemnobis depingit t virmn proviiiumet:t bilominus aliud est scribendi genus, aliusque est
discretuin, • longequc abcsl quin palriat hoslem suo o quem sibi proposuil auclor finis. Primus omnia quas
odio inscclclur, opliinc polius virmn cauUintsibique c in noliliam vénérant annalibus suis complecli Cona-
consiaulent Olakaro, viro audacissimo.cl splendidis- i- tus esl, aller ad res publicas el ad Otakari niaxinre
Bitno,opposuil. Est hic eliam auctor canonicus Pra- sortent aiiimum advertil, terlii, etsi suas habet lau-
gensis (171). Yili enim decani mores el vilain iss des narralio, lumen a rébus publicis quas uberriniam
lanlum ila accurate polerat cxprinierc, qui clarissimi
ii prsL'bcbanlntateriem se avertit, et in hoc uno potis-
viri collega decani inunus per îonguin lempus cum n simum videtur acquievisse auclor, ut Tobia?episcopi
viderai, administrante!». In reliquis quoque rébus is Pragensis clcclioncm posleris quant accurate tra-
scribendis fontes limpidiores ci.adiré licebal. De ie deret, Hic eliam singularis ejus csl nios, qui apud
Hungarorum clade anno 1260 Otakari cpislolam add reliquos nusqiiam occurril, ul Pragciisiiiin canonieo-
papam datant lmbebal ante oculos, el caplortim m rum menlioncni facere non possil, quin honorilico
Hungarorinu Icsiinionia vel ipse ex iis quoesivitvelel quopiant lilulo ces dccorcl (179), lalibusque vocib:is
ab aliis accepil (1.72). Quin imo Olakariint regem m t luimililcr, dévote, bénigne, graliose i sertuonem
babet lesiein (175V et deiniraciilis codem die factis
is suu.m cxorucl. Non modo canôuici Pragenses quid
Joniinem militent < viruiii omnimodis (hic diguinn > feeerinl. vel sensorinl conscripsil auclor, canonicus
tnullosqiie alios atulivit. SoepiusOlakaïunt vidit, ut ipso, imo quid cdcrinl vel biberinl poslerilnli tra-
leslalur verbis de eo 1278 : « Hasevidimus et lesli- i- . didil. Eodcm fere tempore quo res sunl gestas cas
NOTJE.
(168) lleruut summis làudibus efferlnr; est rex (170) Anno 1272 : Talibus dicitur usus fuisse scr-
serenissimus,rogalur ab elecloribns qualenus dignare- monibus; 1276: 't'aie ferlur dédisseresponsam; 1278:
tur assnmereapicesimperatoria!dignilatis; rémunérai Sua fala hune conlinitonolenlem ducnnl, volentem
nnntios muneribus magnifias in auro , argenlo, elC. irahuni ; 1260 : Fala noletilcindncunl, volentemira-
(169) Eodem anno, xu Kal. Nov., fùil mensura. huni; 1278 : El cetidil super militiam formido el
Ab uno eodemque hase scripla esse ipsis auctoris Dpgvor; 1260 -.Timor et tremor super impios ecci-
verbis probari potest. DeVilo decano 1271 , scribil : dere.
Sed ne videar singularum virtutnm ejus ipsi divinilus (171) A. 1260: Jarosius... eorum episcopoPragensi
collalarum pl'enius facla prosequendo notam adula- et proeposiloetdecanoel cunonicisin capiluloPragensi
iionis incurrere, stylo amolo malui posleris retin- relulit vivu voce.
quere, etc.; de Olakaro 1278 : stylo submolo, ne vi- (172)Anno1260 : Hiidèm infidèleset coeteri...sicul
dear adidalionis notam incurrere verilaieih prose- ipsi poslmoduntrehdcnïnt.
quendo,ejusfaçta... poslerisrêlinquo; 1276: quai ibi- (173) Nam sicat soepedicliis princeps Bohemiai el
dem... acta sunt malui subticere, ne fortesingula iu alii principes, barones et militez commuiiher teinte^
fiierant prosequendo àiiqubrum odiuin incurram; runi. Auclorem ipsunt praslio inierfuisse ex verbis
1271, de Vilo : ÎUuminabal enim mentes hominum inlet nos et se Quviodiclo Mbrawa elicere itolim, est
ulpote tucerna iucens; 1278 de Joahne episcopo : Ln- sine dubio vividius loquendi genus.
cerna Iucens... illumiiiabat corda hominum; 1271; (174) A. 1260.
de Yiti veritatisel justiliai ùriiïafioneloquilnr; 1278, (175) A. 1277.
est Joanncsjusiiltoesectator, verilalis imitalor ; Vitus (176) A. 1278. .
dividebaleliam denarios pauperibus; 1278, Otakàrus (177) A. 1271,1276,1278.
dividenscuïlibclsolïdumdeiiai'him; Wilde Vilo: Ele- (178) A. 1272, 1278.
mosynas iilius enarrabil omnis Ecclesia; 1278: Oiwdi- (179) Sunt ei 1278: Viri ittique Itoitestiet prùvlài;
tum largus fuerit mens Immana nec onarrare polest. 1279 : Viriprovidi el emineniiortsdiscretionis,eorum
37 PROLEG0MÊNA. 5g
calamo cxcepil, Ut ex verbis apparel ad annum A modo ni nescio quo corripuil aptisque locis îrtsèreit.
1279(180), deRrunonè episcopoOlomucensii nam Terminanlur tandem annales in Cosmasprimisca-
nions ejus fuit sehiper et est, > qui, paulo post pilibus pi iterunt repelitis, qùas catâlogiis principum
18Febr.l28l, diem supremumobiit (181).Annalium Bobemorum Bi indè a Primislao usque ad WciiCe*
Pragensiumpartent sccundani hànc continuâlionem slaumil si regem exeipll.Quseab illo quem loco quarto
insCripsimus. pi
posuimus auctore addila esse Vixâe ne Vixquidemt
L'nus landent restât auclor, i(cmane canonicus mihi m persuadere possum, cum laxioribusVel pene
Pragensis, illum qui ad annum 1281 desceiideral, nullis lu cum praéeedeniibusconjungaiilur vinculis,
cxcipiens; ilCrumrecurril usque ad annum 1279, v< verbaque ipsa compilatorisingenium prodere vide-
ut iilius annales quasi suppleret calamitalumel pu- anlur.ai Plenam quant nos habénius coiilinualionemi
biicariHitmiseriaruin narralione, quibus illo lem- hhujus, ul ila dicam, epilogi auclorem anle oculos
pure pêne obruta est Bohemia. Est hase annalium habuisse h ex his apparel Vêrhisse velle principum
Pragensium pars lerlia. Talem infelicissimaslerrsê c; calalogum proponerej t ea lanieh emendatione re-
nobis depinxit imaginera diserlissimis et acerriniis li licta, ut ubicunque iii liiis scriplis leclori nodus
verbis, quam profecto non sine vera animi commo- dubiclatis
d occurreril, ad depeilondunterrorem recur-
lionc inspexeris. Yix igilur mireris eumdeinàuclo- B rat r superitis ad scripla, ibi enim plcnius invenict
rem suninio peneque capitali Germanorumodio se adiiolaïa. a » Accedit ipse Calalogùs principum,qui
abripi passumesse (182), cujus apud priores vel le- lolam li BohentisccompleclilurliisloriamquainCosmas
vissimUmvel pene nullunt invenilur vesligium. Vi- él é continuatores ejus dcscripscriint.Uitimis denique
v
detur fuisse auclor inter legatos capiluli Pragensisi verbis coiupilator totam annalium molciiipaulo di-
ad episcopuniBrandenburgeiisemmissos, qui pelé- lucidius b digerere conalusesl. Ex tribus enim quas
rcnl ne penitus boita ejus diriperenlur. « Quod qui- fecitf historiéepartibusprima usque ad morlemWra-
l
cunqueaudivit, i sunl verba ejus, <linniverunl auresi lislai I régis 1092 deducta, Cosmasduos priores
ejus. » Alrocissimas patrias calamiiates suis oculis> libros
1 coniprehendil, altéra usque ad WladislaumH'
vidit. € El plura, inquil, et varia tormenla bis leai- rregem 1140, tcrtiiini Cosmaslibrum cl primant con-
poribus audivimus et vidimus quam in codicibtts > linualionenr
l compleclilur; lerlia vero, usque ad
legiinus(183). > Est igilur scribendi ejus genusve- ^Wenceslaum 11 regem 1285, amplissimassecundie
hemenlissimuniet violeiilum,flagralque quasi illo) coulinualioniaccuratissime
( respondel.Cnr lalislibro
liostinmpatrhe odio.Et in hoc etiant suam ingressuss finisI sit imposilus his imlicatttrverbis : i Quia mul-
csl viam auctor quod senlentias suas uberius expo- lorum i boiliitium aniinos lurbat sollicita)iode inve-
ncre easque doclrina quàdam ornare conalus est.. G C çstiganda série et descensioncpropaginis ducum ac
Cujusrei testisest longa illaexemplorumexScriplura* ircgtun regni Bohemiciqualitcr, » etc. Al profecto
sacra pelilbrum séries aliaque testintoniaquai, quod1 non i sine gravionscausa eranl hoininuinanimi solli-'
apud priores scriptoresfrustra quteris, cx Romano- icilati, nam autiquissimasPremislidarumstirpis ulti-
rum impcralortimlegibus sunt deprompla. Eum ett mus ; eral Wcnccslausilie puer, cujus Iilius Wcnec-
alias fuisse crudiiuhi litlcrisqiie iuibulum probaturr sinus
i 111,anno 1289 nalus (185), hominum animis
1
llotalii, Ovidii cl aliorum Romauorum pbelaruiu a curas illustrissimatregia;domusmox inleritura;sine
luiiiiuibiis, quàs cuinant debeut me indagarc nonn dubio pauloex imenat. Esl igilur, si quid video, ea-
[votuisselibère confileor,locisqueex GregortiMagni li taloguscl tola, quamhabemus, annaliummolesinter
et Ekkehardi Uraugiensislibris desumplis(184). annos 1285el 1289confecta.Acidedeniqueprioruin
Restant deniquepauca quasdanthislorhc Bohemi- i- annalium niembra turpiter esse disjecla, novumque
cat fragmenta, quas cx parle a canonico Pragensi si quasi rerum ordinomesse consliiulum,ila ul quseex
vidcnlur conscripia, baud scio an ab uno illorunt tt singulis annalibussibi responderent, ea dennimcon-
quos supra consuiihus. Sunl hi loci : i 1258, con- i- linuo quasi calanii duclu essent conscripia; qiioequi
sacrâtum est xvn Kal. Seplcnibris, >et an. « 1260, j, secum repuiaverit quin omnia illa a compilalore
ilcrum iranseunlcs—siliginisperîcrunl. t Ex parle Le lantunt lam misero modo pptuerint conflariminime
monachocuidant Slrahoviensividcnluroriginemde-- 3- dubilabit. Idcmquc sine dubio esl, quod colnpilalo-,
bere : an. «1256, DominusConradus-—inonlis >; rem maxime convenit, qui magnant illaut quain,
Sion;
1258,xivRai. Noveihb.— consuinniavil;>quas adno-t- annis 1142-1196,deprëhendiiïtus laCnnam,làciniis
lationes is qui annalibus ultimant adjecit mamun m ex Yincenliô, Gerlacoet annalibusPragensibuscor-
NOTyE.
coelusesl honorabilis;Moguntinusarchiepiseopusest nimio soevirein Bohemos; 1281: Velul vësperliliône»
reverentissimus, Olomuceilsis honohbilis , Tobias in anrora die lucescentese abscondunt,iiaThenlonici,
divina faventeclemenliaepiscopus. tanquam fumûs evanesèii,evanuerunt.
(180) Vide etiam vola de Tobia novo episcopo (185) Anno1279,ubi et haselegiuiliir: Hoec bm'uià'
—^
oblàia1279,'siuedubiopaiilopost eleclionéinscripla, hits lemporibusefflnxeruhtin Bohémos,etc. Coii-
ol qu« 1281de Spakmaniioéjvisquesociisnàrraniur. vertat jam luctiim nqstrum in gaudium lit vivehtes
(181) Richler, Ser. episcoporuin Olomucensium, laudemnseumomnitempore.
p. 67. (184) Annis 1279, 1282, 1285.
(182) Anno 1279: Mos esl Theulonicoium zelo (185) Vide slemnta apud PalackiutriH, 2.
*« COSM/EPRAGENSISCHRONICA. 40
replis cxplcvil. Quod co lanlum consilio faclum esl,, A quatuor
q in favorchi nostrat edilionis vel conta--
ut prima conlinualio quodain socielatisvinculo con- lértiiil
le vel inspexerunt alii, reliquoruin-denique
jungerelur cum secunda,quod sane minime féliciter varias VJ lcclioncs Pclzelii cl Dobrowskii edilio ex"
cessil. Eumdem deniquesapiunl auctorem verba illa! hibebat1» vel noliliant sallcnt dabat Palackius. Qui-
post annum 1260, sine ullo cum reliquo lextu vin- ubus prassidiis si Cosmat lexlus non plane novus
culo, tanquam glossa inserla, de rébus adversis5 constilui c poteral, longe tanten propius accedit ad
post illum annum iiigruentibus, quas verba postero} genuinam
§ chronici formant, qua auclor ipse iibrum
dGniuintemporeesse interjecla nemonon videl. Quas c in " lucem publicamemisit. Non quidem aulographum,
vero ilie in unam rerum congericmconfudit, nos di- ssed gravissimos duos codices adepli siinius,-'qui
gerere et extricare, et cuique quod ci debetur au- ssingulari quodam casu virorum doclorum nolitiant
clori restituerc conati sumus. I
plane effugisse videbantur. Raque quomodoCosmse
Non decrant, ut hoc eliam paucis absolvant, po- liber paiilalint quasi excreverit anle lectorum oculos
steroriim temporumscriptores, qui bas Cosmascon- ponere I non possumus; itl eo usque codiciimauxilio
linualiones quasi uberrimunt Bobemorum historia: K pervenimus
I ut dupliceni chronici recensionent fa-
Contentadirenl, suaque cx iis ducerent hauslibiis IS 'clam esse dicamus. Non ita quidem iu rébus ipsis
plenissimis.Quodmihi prius facilepersuaseram, fore " différant
.c B < duasillasediliones.scdsi scribendi ralioncni
ul ex bis foriasse annales intégra qua' cssenl ab au-,. 'respicias, sccundani paulo limalioreni esse vix ner
ctoribus composili forma, possent reslitui, hanc I
,c gabis. Haud raro enim ipse sine dubio auclor prioris
spent ad effectumperduci non possejam salis palet; l(. vocisloco aliam posait quoesenleiilisemelius respon-
omnes enim quos scio rerum scriptores hanc quant m dere videbatur.
habcmtis annalium compilalioneuiet légeruni et'in jn Duo codiciimgenera consliluimus, quorum unum
suum usunt verlenint. Sunl hi Franciscus canonicus us A, prièrent; alteruni B, poslerioreni lexlus recen-
Pragensis (186),.qui secundam tantum conliiiuatio- 0_ sionem exhibel.
nent exscripsit, Neplach abbas Opatovicensis, qui [U; A genus uno tanlum codice eoque antiquissimo
continuatores omnes duces secutus est (187), Mari- r;_ constat Lipsiensi, sasc. MI,, ex. niembr. 8 (190),
gnola, qui conliniiationeinWissegradensem et Pra- ,a_ quem nobis graliose transmisil conferenduiiivir ill.
genses ante oculos habebat (188), neque minus us Gersdorf, bibliothecasLipsiensis prasfeclus. Codicem
Pulkava et anle et post annum 1250 (189). Al j„ in qui inscriptus est Liber bealaiMarioevir'ginisin lluy-
parte priori nonnullaeliam alia apud hune inveniun-in„ sborg baud ita longe post Cosmasobilum exaralum
lur, quas ila arcle vidcnlur cobasrcrccum illis quas18C esse indicia nobis palasographicapersuadent, el qui
cx conlinuàlioneCosmasdesumpia sunl, ut hic for- )r. C f. 156adjeclus eslponlificum Romanorum catalogus,
tasse genninain annalium formant,deprehendi conji- ,ji_ usque ad Àdrianum IV, i. c. 1154 deduelus. Ipsius
cias, si quid cerli stalui posset de Pulkava ipso, so, aucloris mors ad annum 1125, ut in reliqtiis codici-
anteqnam chrônicon quod sub ejus nomine circum- m- bus adnotata est. Codex plena et rolunda manu
fertur, ad eritices norntum accuralius exigcrclur. diligentcr conscriplus csl, lineas subfusco colore
Jam .videantusqui sinl codicesquibus novo quasi asi duclat, haud raro manus coasva falsa correxit aut
firmoque fundantcnlohanc Cosmascdilioncin snpcr- ,er. verba quas librariuin fugeranl in margine apposuiv.
slruerc possumus. Longe sanc majorent codiciim nm ^'olli reliquoruin hune codicem fumlamculo fuisse,
messemhabuimus,quain in priorumedilorum manus ilus htcunasnonnulhe cdocenl (19!) in reliqtiis minime
vénérant ; duos codices babebant Freherus el Mcn- un- obvias,variaique lcclioncs quas in uuo Lipsiensi oc-
kenius, sex codices Pelzelius et DobrowEkius,oIC10 clo currunt salis probant (192). Neque ultinttimaccedit
ses, hoc argumenlum, quod in codem codice collocalio
eiiumcravit Palakius, nos tredecimnoviuius codices,
ex quibus (res, eosqtte anliquissinios, Lipsiensem,
em, verborum tant saspetamque niullum a reliquis codi-
Budissiuensem, Dresdensem , coululimus ipsi isi , cibus abhorre! omnibus, ul jam in hoc uno peculia-
NOT^E.
(186) Annis 1265, 1278', fide apud Pelzelium el D ; bum, neque rarius sex septemve voces; e. g. 1,6.
Dobrowskium,H. verba : Jam jumque appropinquabanlvilloead quam
(187) Canonicum Wissegradensem, annis 1129, ibanl. lbid. versus :
1150, nionachum Sasavensem 11,39, 1140, 1161, Et monslrantvestes-slemunlquecaballum.
1162, canonicosPragenses annis 1199-1271. Quibus 1, 13, verba : Et vos veslrosqueposteros a Ve-
adderc juvat ea vcrlsaquibus suum l'ontemad annum ntura clade quasi ex dtv'mooracnlo pmmonitus
"1265 descripsit : El usque ad hune annum quoeacla protexi; I, 29, verba t'Et hujus terra; ex dominisori-
fuerunl in chronica scribuntur, collera aulem quoe ginem ducis.
sequuntur de quibusdamquaternis recollegi.Cum illis I, pr. A habet inbuto, reliqui delibulo; I, 2,
confer Meinertimonachimt Opaloviccnseni,Wciner A (192) dolores, reliqui labores; I, 4, A rehabere, reliqui
Jahrbûchcr XLVIII.Anzeigebl. recuperare; ibid. A thoris, reliqui slralis ; I, 7, Ade-
(188) Annis 1126,1127,1130,1138,1142 et annis ditos, reliqui commissos; I, 18, A reperire, reliqui
1141, 1285. percipere; 1,26, A pastoralemcuram, reliqui virgam;
(189) Yide, e. g., apud Pulkavam annos 1201, I, 35, A misericordium,reliqui graliam; 1, 58, A pe~
li04,1214, 1216,1224. clora, reliqui corpora;\b'ni. Aes/, reliquicunsliluetur;
(190) Archiv. VIII, 282. II, 15, A negolia, reliqui iudicia; 111,51, A mansit,
(191) Haud raro,unum alterumve desideratur ver- reliqui convèrsalusest.
41 PROLEGOMËNA. 44
rem textus recensioncracognoscas.Godicisspécimen ALvoce item nihiio scripla signala al non fiitmenùa
«t Cosniseimaginent in ullimo foliosalis rude deli- siiht; in distingiicndiscapiiibus cerla-qUasd'amles
nealam dedinms.Cum hoc codice una lanlum cort- frustra quasriinr»In primo folio exslat tabula quas-
codex exaralà,
scn'.it àuciorilas quant " dam codent sine dubio tempore quo
A* signavimus : est annalistâ Saxo, qui, pàulo qua L'ccbô et Ceeho salis nillde depicti videiiturî
post annum 1157, ad verbum pene tsxscripsit Cb- Librarius.soepC erravit (194-5),et hoc argumentenc-
smani, sed lion tant accurate ul ad lexlum resli- gîigctitisoconvincili'ir, quod glossas quas bine inde
lusndum adhiberi possil. Sed certissiittâ depreben- in Cxemplorcpcricbal, ita in lexlum recepit, ut
duntur vesligia cum lexlum rcccnsiosiisA anle ocu- piiorent Icclioncm cl glossam uno calatui ductit
los habuisse (193).Raquepaucis lanlum locis lcclio- sci'ibcrcl; Bohemicaseliant glossasoccurrunt maint
ncm annalisUeSaxonis apposuimus,ut in apcrlo sit paulo recentiori supcrscripUe,quas suo loco appo-
quomododuo illi codicesinlcr Secoliasreant. suimus. Sed ïllrc ipsa: glossas nobis persuadent
B siglo omnes reliquos signavimus codices qui mêlions notas hune esse codicem.Hanc enim seu=-
inter se conscnlienlesrecedunt a codice A, ex qui- lentiam amplecli non dubilamus, post eoiifeclam
bus primo loco habendus est : codicis A rccensioucni, ubi non legunlur, al) ipso
1) CodexBtulissincnsisbibliothec.Gcrsdorf.msc. 1B auclore addilas esse illas glossas. Quas ejus sunt
7 mbr., socc. xiu, forma; allions quam longioris, nalura, ut nemoiiuns dubilcl quin ab ipso aiictorc,
73 foliis cxaralus, quorum ullima pulrcdinc valdc cum librum suum itcrtirn ilcruinqnc limarcl, sinl
sunt corrupla. Neque quod maxime dolendum est appositas; nam minime iuterprclalioni inscrviiinl,
inlcger est codex; excistint est folium primum in sed hasrebal auclor num ila an aliter meliori stvlo
quo epislola; dedicaiorias legebanliir, dein post sc- scrihcrcl. In omîtes peue reliquos codicestransie-
piimum unum et diinidimn allerius desidcralitr; runl glossasillas,in uno codiceA non legunlur(196);
désuni omuia quas H, 46, a Verbisquare jam cerli quid igilur clarius quam duas illas codiciim fantî-
de miseriçordia,etc., usque ad verba quorum suc- lias esse consliliicndas?Cum igilur cx bis omnibus
ccnderul animum, clc, Ul, 15, legtmtnr. Manus dubitare non posse nobis viderentur, quin librarius
sasc.xvii adnolavit : Ilie mulla désuni, licrutn dé- B 1 codicem secutus sit, in quo servais; eranl se-
suni duo folia in quaternione octavo, duo alia in cundo?,cur:c, quibus auclor librum suum cmeuda-
latere exteriore squalore obsita ves-ligiamanus bi- vil, textus quasi fundaiiieutiimB 1 posuimus; pras-
bliopegreprodunt ; involucro alius libri ea jam in- sidia accedtinl codices reliqui, anle OiiincFA, ntienl
hassisse vidcnlur, cl rcliqua ejusdem quaternioais Cosmas pene coasvumin scribendis nominibns et
folia tiirpiier disjecta sunl. Qtiteomnia hanc nobis C Teulonicis cl Bolicmicis secuti sumus, qilas recen-
probarc vidcnlur opinioncm, codicem, jam sreculo liorum Bobemorum more in reliqtiis scripta sunl.
XYUdilaccrattim et dein ul repararctur daninum Reliquoruin codictim origo in B 1 quasrenda non
forte fortuna cocquisilumesse. Scriplus est litleris est; haud ila paucasenim cxslanl lcclioncs queein
minusciilishaud parvis, salis pulchris; airaineritum hoc uno B 1 lanlum occurrunt (197). At prostitue
est subfuscuin; baud ita frequcnlia sunl scribendi accedit illi codici 1 alius quem signavimus numéro,
compendia; i liliera semper caret linea superiori, 2) Codex Pragensis mciropolilaims, sasc. xtv,
at scribi.itir£ i; sicpissimc occurrit e in fine ver- Cujusuberrimam descriplionem dcdcriint Pelzelius
borum iluce, opprime, curie, codent modo e loco et Dobrowskiusin proefatione(198), quam hoc loco
oe,cesus, penilencia,<:cl ce pro / cl cl ; porcio, clec- repeterc liceal :
cio; acccntiis à non desideratur. IIj11 c inde capita < Codex mcmbraisaccusinter annos 1520et 1545
NOT;E.
(tao) R,. g., apud nnnalislam Saxonent invcniitir domiuisui vilain; \ addil vitam rcl necesse,pro qua
Icclioquas iu uno codice A occurrit : 1, 20, curiim; Icciiouc sensu carcnle omnes reliqui codices cxiii-
1, 29, iu ulroqnc désuni verba et littjus-ditcis;ibid. beiit velneeem; 1,50, A, rapïdis lupis; 1, rabidis
illi Icgunl, recedunt, reliqui rcdeuni; ibid. illis decsl D vel cruenlis lupis, cl reliqui omnes repctuiit cruen-
maximo; H, 16, illi habcnlnegotia; II,'49, coiiscnliunt tis; I, 57, A, ad venalionemsa-.pcfaciens,i perverse,
iu lectionein post suo tempore; 111,26, habenl co- venalumire rellel ad venalionemsoepefacicns; ibid.
adunaloilerum; Ul, 51, mansit. A, urgentes; 1, urgentesiiiipingentes;I, 37, A, ifi
(194-5JE.g., 1,10,scripsit convinciepro conditione; coelestempairiam. vel habitallouent, loiiiitt il verba
I, 12, mirabilespro miserabilcs; I, 21, sociuniur pro patriam vel; I, .40, A, cupidims; 1, Vciwris,. sed
sorliuniur; I, 54, conciliopro condiclo;I, 59, correcut manu coasvasiipersciipluntieloloesacupidinis; 1,4!,
pro correpia; ibid. mor/e pro more;l, 42, connus A, ccclesioeinjuriant; 1 : damnum vel injuriant; U,
pro tercius; II, pr. optari pro optasti,quibus acce- 3, A, inlraul ; 1, adeunt iulrant ; ibid. A, ecclesioe
dniii alia. limina; 1, timina adiia; 11,59, A, evcnlu prospero;
(196) |, if, vinusA magnus lerror inqruerir, t.propicio vdl prospero.'
ii 1 habet magnuspostlegit
te velfrdgor vellerror 'inyrnc- (197) E. g., habet BI.-.I, pr. placere,cupio, reli-
i'i, cui reliqui aul conscntiuiii aiit solam voeem qui glisco; I, 14,1, pariter, reliqui pdr.lim.rÂ,50,
Iragpr exhibent; I, 12, A habet vincendi condilio, i, deprecor, reliqui deprecàmur; l, 57, \,.fulgur,ea,
»1 et reliqui addunt vel ratio; ibidem Icclio codicis reliqui sulfurca;l, 42, 1, .rfe.ee/,reliqui .par est; \,
A est mausoleumin soecula nominaliviim,151 cum 58, 1,. an.
57,.ç(i«detefei:«
fundanl, reliqui,sMrf,n}i/.;,l,
quibusdam aliis exhihel vel-memorialc; I, 13, A, rea, reliqui argentea; 1,42, 1, fereiùibus, reliqui:
cubglacienitidu; I, sub giucie novavel'nilida ; ibid! referenlibus.
A, iradutU cam ; 1, vel cioilatem eam; ibid. A, i» (ID8) P. xv.
P-i-ruoi.. CLXV1. 9.
43 . tOSMiE PRAGENSISCHRONICÀ. 44
1 exaratus grandiusculis characlcribus, qui in bi- ÀV « dam memoriasrccchUoréssrecutixvii de
aVcïiiepl-
«. bliôlhcca capiluli ccclesiasmelropolilanasPragcn- c scopisPragensibus cohlincnlur ; réliqûa usqiïë ad
< sis servalur. In secundo folio, cui minio in infe- < finem Codicisvacua sunl. »In inilio codicis
« riori marginc ntimerusl ascriptus est, inler alia tur passioncs sancii Adalberli el S. Wenceslai.iegun-Pro-
.• primas litlcras variis coloribus alqûe àuro decora- xime hune codicem accederc ad 1, ex haiid
paucis
* tôt ornamenla duo conspiciunlur insignia, alte- locis palcrc videlur, ubi cum hoc uno et in veris et
t rum capiluli Pragensis, allcruni baronum de falsis consentit Ieclionibus(199).Sed aliud
quoddant
« Drazicz, raiiium vireniem exhibens, e quorum peeuîiare sui gencris signiim hic habet codex ; sunt
< familia fucrunt Joannes 111(f 1278), el Joannes brevissimasnonnulla; notulasnullius sane momenli,
c IV (f 1343),episcopiPragenses. Descriptuinvero quas Pelzelius el Dobrowskius cum meliores non
« fuisse codicem pro Joannë IV, episcopo Pragensi, haberenl codices, Cosmasascripserunt, sed jam nemo
"• qui eliam Francisco canonico conscribenda;par- uims dubitabil quin, cum in dtiobùs
antiqnissimîs
c lis secondaschronici Pragensis auclor fuil, ex codicibusnon reperiaolur, ab intcrpolalore
quodam
« adnolalo ad fmem conlinualionis secundasobitu sasculi xiv ul videlur, inscrlat sint; idcoque itiicr
1 Wilhclmi Lcporis, an. 1520, ceriunt esl. Sunt varias lectioncscas recepimus ; legunlur aulem ail
< aillent in codice melropolilano non Ievia indicia B I annos 1008, 1011, 1014, 1015, 1026, 1032, 1041,
'< eum e duobusvoluminibuscompactum esse. Nam 1053, 1061,1081, 1081, ex annalibus nescio quibus
« et scriptura, qua Francisci chrônicon, quod se- descriplas. In quibus notulis rcjiciendis Palaekiiiltt
« cundani partent chronicasPragensis appcllal au- (200) minime fefellitjudicium ; al omîtesbrèves illas
« clor, in codem codice exaratum esl, diversa est notas quibus largissinnini narrationis flumcn iitler-
. « àb ca, qua prima pars, id est Cosmas cum con- ruplum videmus esse resecandas, vel idConon ccii-
« tinuatoribus Pragensibus, perscripta est. Folia semus, quia in codicibus legunlur auiiquissimis,
« eliam membranas aliter per lineas divisa sunl, quorum auctorilalcnt in tali argunienlo excédera
« ila ul quasviscoluntna prinitc partis triginla oclo, non licel. Quod eo minus fieri polerat, cum auciorcm
« secondas vero partis quadraginta quatuor lineas ipsum in libro suo componendoannalium viam in-
; < conlineat. Fasciculi quoque seu mcnibranarum gressum esse jam supra probaro conati sumus;
< colligala, quorum scxdccitn in primas parle nu- itaque ubi alia quas narrarel non habcbal brevissi-
. < merantur, in secunda rttrsus a principio seu nu- mas notas apponebat. Notulis illis supralaudiUis
< utero 1 coiiipulanlur. Fucrc tandem baseduo vo- probalissiiuumsane signum adepti sumus quo indi-
. « lumina in unum collecta, quod nunc centum 110- calur duosalioscodicesarçlissimc cum illo cobasrcrc.
• naginla novcnifoliisminio notalis constat. ——— " 2") CodexRtidniccnsis, sasc. xv, citait, in biblio-
< Cosmas.chrônicon legitur a fol. 48 usque ad theca Lobkowitiaria,quem anno 1826 in lucem pro-
« fol. 105. Sequuiilur deinde continualorcs ejus lrax.it Palackius ; in eodem primi eliam coiilinua-
< cadem manu et atramento usque ad fol. 148. toris lexlus legitur. Descriplioneutet varias nonnul»
« ïn hujus folii utraque pagina manus priori re- las lectioncsdédit idem,vir cl. in libro suo (201),
< cenlior, velusta lamcn, alio atramcnlo aliisque quas suo loco in tcxluni noslruni recepimus. Hune
« litleris sericni episcoporuntPragensium usque ad. codicem penc ubiqiiorepclcrc texluni codicis 2 jam
t Arneslum primuni archiepiscoptim ascripscral. ohservavit Palackius; at ctsi nolulasillas stipradicUu
< Post hasevcsligium folii serius exeisi apparel,quodI omîtesrepelitoeet casdemlectioncs in utroque codice
« erat oclaviimdecinti sexti colligali seu, ut lypo- obvias(202) sint, cum nihilominusex illo non fluxisso
1 graplii vouant, qualernionis. "Vidcnlurilaque nu- probatur verbis rèspomth— proesuleinquat an. U40
« mer}in inferioi'i margine minio exar.ati, quibus; iu hoc uno, minime vero in codice 2 legunlur.
* singula folia notata sunl, serius apposili; liant,, 2'') CodexBrcwnoviensis,in bibliolheea monasierii
« non compulalo folio exciso, continua série usques Brcwnoviensis servatus, quem ila dcscripscritut
« ad fmem progrediunlur.Foliuni, u. 149 nolatum,, D Pelzelius et Dobrowskius(203) : cEst in charia sa-c.
« quod est primuni qualernionis primi secondas s 1 xvi scriptus in-fol. Hic codex,-quamvisrccenlior,
« partis, vacuum relielum est. A fol. 150 usque adl 1 lamen eo snmme asstimandusest, quod plurimas
t fol. 185, Francisci chrônicon, seu secunda pars5 « bonas lcclioncs continet. Nequedubitamus eum e
« chronicasPragensis, divèrsis ebaracteribns alioqueÎ « vetuslissimo optimas notas codice iransumptum
« atramento perscriplumest. Foliis 185 cl 186,quas- t esse, quod cx anliqua nominmnscriplione aliisque
NOTiE.
(199) 1,1, falso Icgunl 1 el 2 hislonaca pro msto- (202) H, pr. ambo Icgunl arvis pro /irait*; bi11,sol
5 .•
1
Viea;I, 5, falso iidem Hérecynthiampro Berecyn- . ambo falso Foromalas pro Soromatas; H, 10,
thiath,; ibid. iidem thalitarium pi'0 thalarium; I, 15, lcunt fluvium quoeest circa Belinam pro quoe es'•
anïbo falso abseidenspro abscondens.In codil. 1 el 2 circa fluviumBelinam; Ul, 42, bi soli habcni corru
.tanttjtn legitur glossa telolesa cupidinis; H, 4, ambo ptum sco pro nomine; IU, 60, ambo «icerluin pro
parîïttn pro.paratam ; U, 39, ambo arripinnt pro cor- inceptum.
tipiuni. (0i03^P. xxiii.
(200) Wùrdigung,p. 16.
(201) Wùrdigung,p. 13-15.
IS PROLEGOMENA. 48
< indiciis certo cognoviinus. Est quoque cum alio A n
\ nobis adhibilis A cl I antiquiorem non esse. Fundatio
c qiioilànt antiquiorc codice collalus a quodant dili- V Wissegradensis in hoc codice non legitur, ut lestalur
« genti homine qui olint hoc codice usus est. Prors- Dobrowskius.
D At desideratur historia qiiinque fra-
i ter intcgros Ires chronici Cosmaslibres complecli- truni tt marlyrum in Polonia (206), et lasciva illa de
« lur eliam codex istc Cosma; conliuualorcm Pra- presbylero p (207). Codicem nihilominus familias R
« gcnscm primunt, a principio usque ad verba : In -ascribendum _a esse, quas plerisqué locis învcriiunuir
t craslino aiilem Moraviensescum profugis Bohemis glossas g probant (208). In haud paucis vero locjs
« et in marginc inferiori hase verba : In Vladislaum concinil c cum duobus codicibus sequcnlibus, quos 4
t el finirent, quas iiiiliunt scquentis folii, quod cum et e 4» nominavimiis.
f omnibus rcliquis dcsidcralur, exhibent. Esl aulem 3h) CodexYindobonensis7591-,charl. sasc.xviest
t haseCosmas conlinualio ab alia manu, ea nempe ;apographum codicis 5 anv 1574 confeclum, quod
i quae lcclioncs variantes in Cosmas libris apposuo- 1Yindobonasinspexil ill. Perlz ; lcctiones ubi textus
« rat, descripla. Tilulum prasfixum habet t Paraît- ]
poscere videbatur liberalissime nobiscum communi-
< pomenaCosmoea monachoqnodain, ul apparel, con- cavit < Impcrialis bibliolhecas prasfeclus, ill. ChmeU
« scripla.»Nolulasbrevissimascodicis2 repetunlur ad 4) CodexDresdensisI,45,fol. meinbr. in bibliollicca
anno.sl0I5,1026,1032,194I,1052,1082,1084;itaque B Regia Dresdensi asservatur (209),quem iuspicienduni
in lus non plane consentit cum 2, ex quo eum descri- nobis liberalissimetransmisitvirill. Falkcnstein. Hune
plum non esse cljalioecodicisprobant lcclioncs (204). codicem ante Menkenium qui varias (ledit lcclioncs
3) Codex llolmiensis, menibr. sasc. xiti, quem (210) et DobroWskium,qui eum sasc. xm, scriptum
splendidissimc exaralum — unam uhtani altcriusquei esse opinali sunt, jam viderant Lupacius, Georgiits
dimidium allum giganieum codicem noniinare soientt Fabricius et Albinius (211). Al scriptus est ilie eo-
— descripsil Debrowskius (205), nonnullasque déditt dex sasc. xii. Binis columnis lexlus cxaralus esl
varias lectioncs. Est fiiiulamenlum Freheri editioniss splendidissimc, lineasduclas sunl atramento, litlera?
anni 1607; cujus verba cx. epislola dedicatoria adI niinuseulacpulcherrimescriplas, litleras initiales co-
Petrum Wok de Roscnberg hoc lôco repetere liccat : loribus pictas. Cosmastextus 7 quaternioites el 6 fo-
t Hunequoque fructuin Bohemiciel Polonici ilineris,i lia compleclilur. Brevialiones neque fréquentes nc-
t luslro superiorc principis mei missu suscepti, > que insolilas sunt, frequentissimus est usus c pro oe,
< tulisse gaudeo, quod dum in regia urbe Pragat rarior e, simplex i iineola non sign'aluni, syllaba in
« diversor, memorabile istud iitontimcnliint indige- fine lineas rupta lali signo 1 nolalur. Compaclus est
« nat vclustalis in manus ntcas bona fortunadetulit '; Cosma?.lexlus cum Soliui libro eoque Theophili de
t idquc integrunt, cujus anlca particulam cumI G C coloribus, qui codem modo cadem fere manu scri-
t Bohcmicis mois vulgari in lande ponebam, utinattt!l pli sunt, ethic adnolalur manu coasvaliltcrisuncia-
« atque mendis nasvisqueliberum ! Quamvis aulentII libuslibrunt essts monasierii Velcrocellensis, iudeqiic
< unico cxcmplari nileiidiim essél, coque non fc'.i- conjici posse videtur Cosmas chrônicon codent loco
i cissinia manu c veleribus membranis descripto !; scriptum esse. In ligiMsolibri mTolscro, "frgsnlur
« dedi lanten diligcnti rcleclione opérant, ul detersiss verba Gesta el qua?dani alia cxslincla qua; legtsse
« maculis, quantum hoc quidem tempore liccbal, ' mihi vidcor Corb. et nomen CosmasPragensis, srri-
c requi lectoris oculos quam minimum ofiendero 0 pturn manu sasc.xv , quo tempore ligneuin eliam il-
« posset dalurus eliam porro ntagis, si quis me pu- lud involucrum facluni videlur. At gravissimi mo-
t blicasutililalis sludiosus, quod spero, aliis exent-l_ menti est codex ob inlerpolationes et coiitinualionem
« plaribus juvare voluerit. >Codex postca a Suecis ^ monachi anonymi,-qui in monaslcrio ordinis S.
deporlauis hodie llolmias asservatiir. Lcctiones ss Bencdicti Sasaviensi tempore Sylvest'ri abbalis nte-
Freherianas, cum ipsum codicem inspicerc non con- i- diosasculo duodecimo vivebat. Descripla est hase
lingeret, siglo 5 signalas inter varias leeliones reli-'• conlinualio usque ad annum 1162, quasi liber quar-
nuimns, sed non quidem omnibus locis, cum saspis- s- tus chronici Bobemorum , sed ila ut hic libei jam
sime ex crrorihuslibrarii vel lypographi falsa leclio io ab ipsius Cosmasverbis quas legunlur m, 59. ini-
originem duxerit. De veris hujus codicis leclionibiis iis lium sumat. Inlerpolationes neque paucas, neque
senleniiam ferre non est ila facile, quod non vahic ic minons sunt momenli ; potteriorcs inde ab anno
esl doleiuhini, cum salis conslct eum codicibus a 1058, ubi fuse Sasavicnsis monasierii fundatio itar-
NOTiE.
(204) I, 1, legil 2b. /errer, 2 cl reliqui orbis ; I, 5, . f206) I, 38.
paupertalis amabilitatcm, 2 cl reliqui pauperlatèm (207) Ht, 62.
amabilem ; 1, 5, cibis pro lierbis; I, 6, proescinspro (208) I, 11, 12, 13.
inscius ; U, 4, parafant, 2 partant,-U, 8, addil Frau- (209) Archiv. vi, 225.
(iii! quod deest in rcliquis, 11,40, el resilieiis quod (210) Scriptores rerum Germanie, 111.w
desideratur in 2. (211) Pelzel. ci Dobrowsk. in prasf.,. p. .xxvui ,
(205) Lillcrarische Nacbricbicn von eincr Reiso Albinus in libro Neue Meissnische ChvonikrWittou-
' nach Schwedcn und Russland im J.*1792, p. 35. bergl580,p. 737.
Palicki Wùrdigung p. 7.
17 COSM.EPRAGENSISCHRONICA. '48
ralur, ipsunt monaslerium rcspiciunl ; legunlur A « citinia , quasab a* 925 usque ad a; 994* el verba :
vero inlerpolationes ad annos 958 , 960 j 062, 973, «... norcs fitgio, pompas soeculi despicio,' etc.,
975* 985, 986-990, 995, 998 ,1038, 1045, 1053, - t legunlur. Singulare in eo est, quod nOminapro-
1070,1088, 1089, 1095, 1097,1116, 1122 , 1125, t pria ducum àliârumqùe personarum superflue rc-
1125; quas omnia e lextu noslro removimus suoquc i pelai. In plerisqué enim locis, in quibus Cosmas
loco una cum conlinuatione dabimus. Nolulas brc- i pronomine aul appcllalivo nomine ducis * de qùo
vissimascodiciim2 in his inlerpolationibus non in- « sermo est, ulilur , ilie proprium ducis nomen ad-
veniuntur, quo salis palet eum cum illis minime « jicere solet. » Nuperrime Yindobonas codicem ,
cohasrerc. Ex alio codice inlcrpolalo eum descri- qui praster Cosmaslexlum vilain S. Elisabclbas el
ptum essevel inde apparct*quod quotiesoccurrilvox quasdanie pislolas continel, inspexil 111.Pcrlzius. In
dux, rcx, episcopus, nomen quod in suo cxcmplari omnibus pene Icclionibus ita consentit cum codice
sine dubio superscriptum legebat, librarius in lextu 4, ul quod Pelzelius el Dobrowskius dicere dubila-
addidil. Nihil omisit nisi versunt unum I, 6, duosque runl* eum ex illo fluxissejam mihi persua'sum sit.
illos versus ad annum 1117 , quibus Cosmasconju- Nova enim inslilula Dresdensis codicis collolione
gtsm suam plangit, quorum loco duos alios in Her- pene rcjicicnda sunt cxempla , quibus illi contra-
mannum episcopuni Pragcnseni apposuil. Textus B ^ riant scntenliani lueri posse sibi videbanlur; nam cx
eapita litleris lubris dislincla, sed non nuniciala Menkcnii minus accurala collalioiie illa exempla
sunt, quas in nostra edilione retinuimus ; iitagnam originem duxerunt. Noslras sentenlias cxempla af-
parlcm concordant cum illis capilibus qua? item non ferre stipervacaiieumpulamus quasunicuique legenli
numerala dedcrunl Pelzelius et Dobrowskius, quos vol spoiile se offerent.
scclili sumus iis locis ubi codex nos descruil. Iitîcr- C) lutegris his Cosma? codicibus accedunt non-
polationibus recisis texlus salis punis esl el cmen- nulli alii magna ex parle mulilati, ideoque non ubi-
daius, oplimasque intcîd'um suppedilat lcctiones; vis Consultandi, al minime banc ob causant re'ji-
(212), e. g., Il, 5, codex 4 et unus cum co 4a habet, ciendij sunl enim cx parte antiquissimi.
verba allavus meus, quas nialê in omnibus codicibus 5) Codex Brunnensis chart. fol. sasc. xv, hodie
reliqnis desiderata verunt demum verbornm senstim. asscrvalus in museo Franciscano, quem Tribavise
rcsli liront. Ex quo uno cxemplo jam salis palet ex in Moraviaanno 1819 delexil Meincrlus (215), ro-
inilio eorum quos recensuimus eodicuhi hune esse; liquis hujus no(as inlegrior est. In comp'endiumÎÏÎ-
descriptum. Cum Holmiensi pr'as casleris cohasrerc; degit ilie Cosmaschrônicon qui hune codicem con-
videlur i.2i3). Ex hoc codice dcscriplus est scripsil ; privilégia icxlui inserla poenilus recidit
4«) CodexVindoboncnsis 1544-508-,membr., sasc; aul fragmenta cx iis dedit, el alia quas suo locodc-
xtli, qui priori tempore Pragas in collegio Clemen- dintus penitus suppressit (216). Nonnullasex gios-
lino apud Paires sOcielalis Jcsu asservabatur, quai sis manu rcccnliori supcrscriplas sunl (2i7).
solula a Pclro WTokaun,de Wokauiiio anno 1780) 6) Codex Carlowieusis chart. sasc. xv, hisa>
LibliolbccasCassare;cVindoboncnsi oblalus est, utt numerandus est, quem contulil Bonavenlura Pile-
refcrunl Pelzelius cl Dobrowskius (214), qui variasî rus.praspositusntonasterii Rayhradensis in Moravia,
alttilcrunl lcctiones ipsumque codicem ila descri- qui inter proesidiaad collcclionem scriptorunt rerum
pserunt : t Esl hic in membrana forma quarla ni-- Bohemicariim quinque vcluslissimos Cosmascodices
« lidis characloribus sasculo xm , quantum cx indi ontuleral (218), probal hune codicem canorscis
« ciis variis judicari pol'est, exaratus. Traclavintuss monasierii S. Auguslini in Carlow anno 1465 do-
e et ipsi, quandiu Pragat erat, hoc excmplar. Con- natunt esse (219). At oblivione obrulus codex in
i lincl omnia illa addilamcnta ; qua;monacho Saza- nescio cujus monasierii aut bibliolhecaslatebris in—
< viensi in descriptione. Dresdensis codicis tribuen- ventorcm cxspcctal. Sed non cslqiiod amissumhune
c da esse diximus. Dolendumest aliquol folia in hocc coiCccntvaldc dobamus ; erat enim mulilus. Refcrt
« prasslaniissimo codice desiderari. Désuni enim eaa D PalaciCîcs(220) praster alias nonnullas lacunas oin-
NOT^L.
(212)1,30, addit vocem possideam, ubi tutus I, 5, vosipsos— tollat; I, 58, omiltilur historia
1 legit liabeam , in rcliquis omnibus deside- quinque marlyrum iu Pulouia.
ratur verbum; cum A el 1 supplet lacunam 11,1, (217) 1,12,15.

wiorilms placabiles. Rcclclegit II, 16 , cum Aire (218) Dobnerad Ilajecium I, 176.
properat. (219) Pelzct cl Dobrowski prasfal., p. xxxn.
(215) I, 41 ,'ambo Icgunl fumas pro furvns;l, (220) Vûrdigung, p. 15, testatur eques de Schwa-
42, ventrts , reliqui noc/ts, corporis, etc. ; II, 59, benau in coninieiilaliouc quadam de Conrado II,
soli legunt 3 el 4 prospero sineglossa; 11,42, in duce Znaymensi in Monatscbrifi des Bôbmisclicii
ambobusdesideratur vox damnum; 11,47, addunt Muséums, Jahrgang 1 Ociob. p. 49 , se vidisse Pi-
vocem rcf//s. lori apparatuin , variasque lcclioncs codicis Caiio-
(214) P. xxix. wiensis fuisse appositas, codicem cx parte fuisse
(2lB) Descripsit variasque lecliones dedit in Hor- miililaluin , cx parle inlcrpolalum ex rcliquis quai
mayri archiv fur Géographie, Historié 1819, p. 65, referiintiir salis palet. Nom diploma Wissehradense
quod repeliil Palackius Vûrdigung, p. 11. quod ibidem se invenisse testatur iu Pilori lanlum
(216) É. g., I, 5, verba ad stabula — l-.abuere, apparaïuan rêvera in codice ipso exstiierit, dici
non polcsi.
19 PROLEGOMENA. §0
nia dcsiderari quaspost annum1091 leganlur, id esl A (222).Constat 14 tanluni foliis, diligctUer exara-
alierurnpene libri dimidiuntomisillibrarius. lus esl alramenlo subfusco, itemquelineas atra-
7)GodexArgcntinensismembr.fol. sasc.XII (221), •nicntoducias, minio scripla;sunl inscripiiones,bre-
quemcum prima Freheri edilione in nostrum usum vialionesnon i(a fréquentes.In folio primo bi le-
jam anno1825 conlulitvir clarissimus Engelhard gunlur versus :

Bawariac gen- I .;„


us Dux Hainricus dnoder Vnue
Vite laben- | (225) Gencrosocentate pie- i us *
Nobilisilie pa-. j .l". Ducefamosogênera- j -'
(224) Nobilis ex ma-j Regum de sanguine nar }
Èmical exinti- ) Post illos nobilila- ».
Plaudil ob hoc palri-j Félix hujus probila- ) -
Hic l'elixfue- j ™, Olim de conjuge cla-* >
(225)Filia régis c- | Ea quant mors dempsit ama- J -
Ileredcs pairi- ) (226) Bis quatuor inde relie- ) ,
Dux habet eximi- ) Cullu probilalis amie- ) (
lucolaBawari- j Deminoruni gaudet hono- i
Quas videt eggregi- ) Mire pollere déco- {
Gaudet el ipse pa- j ,^ Sobolenidum scil fore le- i . m*
Gaudealcl ma- $ Yilam ducendo quie- f.
Pulehrior ul vari- j . Rosalloribus addila pa- { re -
Sic paler egregi- J Pueris vinctus bene cla- }
Et vilà vetc- 1 ru m Nosscl per scripla prie- \
Atque siatiini mise- j Per mores sçirel eor J n'n''

Quos versus ad Hcinricum Leoncm scriplos esse ]3 tabula texlus mulilus verlitur, quant falsarius qu .
recte conjecissevidelurvir clarissimusEngelhard; dam Wissehradcnsishaud ila longe post Cosmam
qua?si ila se habcnl codexpaulo post annum1189 intrusisse videtur eo consilio, ul vclusliori origùt
conscriplusesl. Variarum leclionummessis Icnuis- ecclesia?Wissehradensis Cosmam leslem vindica-
sima primantFrchcri edilioncmnon ila ncgligenter. ret. Cui proposilosalis fecisse videbatur, si felun\
faclain esse probat. Yaldemutilavit Cosmaschrôni- suum laciniisquibusdam e chronico.lemerc d.ircptis
con librarius, nam vix decimam tolius operispar- misère vcslirctel quasi exornarct.
tent servavil; leguntur capila I, pr. — 15,21-25; Codicesquos jam reccnsuiinus cl haud parvus
1|, 57, 38; i cliquadesidcranluromnia.Acceditvero numerus conim qui iit noliiiam Pelzelii et Do-
supposilitiabuila AlexandriU papasde fundatione browskii vénérant, sed ab iis invenirinon poteranit
ccclesiasWissehradcnsis,quant genuinamessenemo probant Cosmaschrônicon diligcntissimca posleris
sane pulct, qui cant paulo altcnlius legeril ; inter lectum esse. Très codices conscribi jussil Caro-
varias cant recepimus lcclioncs (227). Ubi7 cum lus IV imperator,quod his verbis testalur Neplach
rcliquiscodicibusconferri potest, lexlus non est ila ad annuin 1125 (228): t Eodem tempore migravit
rcjiciendus, familia?-B eum annumeranduni esse ad supëros CosmasEcclesia?Pragensisdecanus,qui
probantglossas1,15. Ejusdemdeniquenota?uliimus Ç scripsit chronicas de Rohcmia,quas Plych decanus
est quem bàbcmus. Pragensis a; tineis el anliquilale pulrefactas il.lu-
7» Codex Monacensischart. sa?c.xv, cujus dp- strissimi régis BohcmorumCaroli inslantia tribus
Bcriplionemdebemus viro clarissimo Fôhringer. vicibus in membranis descripsit. J Quos codices
Est hic. eliam codex valde mulilus falsantque Ale- exteris prinçipi-busdono dalos esse, idcoquein Bo-
xandri H huilant exhibet.Sed hic cxsiant nonnullas hemia non lalere conjccerunl Pelzelius cl Dobrow-
aliicchronici lacinia; quas désuni in codice Argen- skius. Porro. codicem 'exstitisse in bibliolhccàRo-
loralensi. Conlinct codex Monacensiscapila I, pr. huslai ab llasscnslcin catalogus ejus docel,quant
—19, exceplis annorum 895-929,I, 21-26,29-51 anno 1570 incendioconsiimplamesse legimus.
usque ad verba vu Rai. Mai. dein sequilurbulla Edilioneschronici Cosma?exstant quinque,qua-
Wissehradcnsis,reliqua désuni omnia, Itaque nc- rtint dua? priores a Marquardo Frchero in lueem
mini, opinor, conintunis boruni codicuntorigo du- missa?sunt :
bia videbitur.Et salis, ni fallor, apcrlum est iilius 1) lu rerum Bohemicarumscriptoribus Hanoviss
consilium qui Cosma? chronico mulilalo faisant 1602, p. 1-14, qua?ut jam salis palci secuuditot
AlexandriII huilant inseruit. In una bac supposita codicemArgenloratensentdata est, quamquecodicis
NOTiE.
(221) Archiv. i, 392, vm,404. H89.
(222) Archiv. v, 700, 701. (220) Meibom.rcr. Gcrman.1H,166.
(225) I. e. schentaie, Hocloco idem quod slem- (227) II, 26.
niatc. (228) Dobner monnntenla hist. Bohem, t. IV.
(224) llcinrico Superbo duce Bavaria? cl Ger- Qualissit codex quem ante oculos habuit Simler in
trmla lilia Lotharii iniperaloris. epitome bibliolhccà?Conradi Gcsncri Tiguri 1555
(225)Mathildafilia HenriciH, regis Anglias,obiil nescio.
i>\ COSMiEPRAGENSISCURONICA* m
magis excniplar quam vcram chronici edilionem ; Lgensi, cui Brewnovlensem et Freheri (extus addi-
Domines. derunl eùilores, qui eliam suniina diligenlia omnia
.2) Secondant edilionem dedit an. 1607, Hanoviat conquisierunl qua? ad Cosmam perlincrc vidcban-
lypis Wechclianis p. 1-172, ex codice inipc Hol- lur. Quanto cum fruclu variarum Icctionuni col-
miensi tune Pragensi, quod salis probavit Do- leclionein quant illi "dederunl in noslram edîliouent
browskius. Sed ex llolmiciisi codice priorem itlam ascivimus, unicuique vel obi1er inspicienli appa-
edilionem supplevty magis quam novam secundum rehit. Ex illa enim ediliono eorum codicum Icclio-,
inlegram aucloiïiatcm conslituil, faisant enim nés desumpsimus qui, cum Perlzius v, ill. codicis
Alexandri II huilant ex codice Argenloratensi reii- melropolilani inspeclione eam accuratissimam esse:
uuil. Ul supra vidimus, Freherus ipse monuit libra- probasscl, sine ullo fruclu denuo evoluli vidc-
îium non felicissima manu codicem desc.ripsissc; banlur.
ilaque nomiiia propria lurpilcr corrupla sunl, et Primus, quod sciant, qui continualioncin fra-
scxcenlies, c. g., legitur lamen ubi codices exhi- gmenta majora ex codice mclropolilauo publici juris
bent enim. Suis ctiam conjecluris Freherus hinç fecit, eral Pessina de Czechorod, cui ad libros suos
inde induisit, quod ipse in prsefatione cdilionis salis contponendos hune cum aliis cx labulario capiluli
aperle indicavil. B Pragensis in lucem proiralicrc liccbal. Si ea qua?in
3) Terlia edilio nihil est nisi secunda rcpeljta, Phosphoro septicomi (229)et in MarieMoravico(250)
al in Tronic libri legitur anni 1620 numerus. lypis exprimenda curavil, in uno loco çolligisjustam
4) Frcherianum chronici lextiim in collcclionis jam habcs omnium conlinuaiionuin parlent; sed
scriplorem rerum Saxonicarum tomo primo p. 4967- haud ita accurate haseédita sunt. Quod multo inagis
2152 repeiiyit an. 1728 Menkenius, qui poslea in factum csl in prima quant habcinus cdilionc intégra,
lortlo tertio varias leciiones et intcrpolalioncs mo- qua? in lucem prodiil bac inscripiione Conlinuatio.
nachi Sasaviensis dedit cx codice Dresdensi. Orna- Chronici Boltemiciolim conscripli a Cosma nunc e
vit prasterca edilionem suant adnoialionibus Chri- codice tnanuscripio Pragensi producta, éd. ioach.
stian! Theophili Schwarzii', Allorfiensis professons, Krukovski de Kollovrath, proeside Baptisla Pilier.
ex quibus diligenler ex aliis chronicis conquisitis, Vieitnoe1752. 4. Quant ncgligcnlcr lucc edilio parata
paucas repelivimus, aliaque qua?explicandis rébus sit salis docuerunl Pelzelius et Dobrowskius, qui
inseryire posse vidcbanlur exscripsimus, cum adno- fedissimorumerroruni cataloguai confecerunl (231).
talioncs ipsa; nôslràruni cl indolcm cl lerminos ex- Nos accnralani illorum virorutn edilionem secuti
cédèrent. sumus, ascilis variis illis lectiottibus quas cx.codi-
5) Quinlam edilionem eamquc opiimam quae ve! C cibus aliis dedii Palackius, el vel sic priorum edito-
hodie sua lande ininimc fraudanda est dcdertin riMitrepclenda est quoeslio, minime omnibus loci»
Prâ'gat 1Ï85 Pelzelius cl Dobrowskiusin tomo primei verum àuclbris sensunt elici neque omnia librario-
sciiplorum rerum Bohemicarum, p. 1-282, quait rum vilia entendari posse, quas foriasse alio quodam
fundamento critico et apparalui codiciim salis am codice in bibliolhecis adhuc latente sanabunlur.
plo superslruxcrunl. Nililur. prascipuc codice Pra Scribcbam Bcrolini iticnsc M'aio1847.

KOEPKE.
RUDOLPUUS

NOT^E.
(229) E. g., p. 556, an. 1140, p. 182, an. 1249, an. 1201-1205, p.•.-.370, an. 1271, p. 581, an.
p. 556, an. 1271, 1281—1283. 1278.
(250) P. 546, an. 1249, p 361, an. 12E4, p. 368, (231) I, p. xxxix.
W PROLEGOMENA. 54
55 COSMOSPRAGENSIS. NO

INCIPIT PROLOGUS

AD. SEYERUMMELNICENSEM
(254) PRJEPOSITUM«.

DoiniioMelnicciisis* ecclesia?prasposilo Severo, A aucloritatis viro hasemea senilia deliramenla offerre


lam litterali scientia ' quant spiritual! inlelligeiiiia prassunipsisscm.Qusercnsenim quassivi,quidjocun-
prasdiio, Cosmas Pragensis ecclesia? solo nomine dum, quid ociosunt vobis offerrem :; set nichil tant
decanus, post hujus vila?stadium in celcsli regno ridiculosuni quam opusculum meum inveni. Si enim
braviuin. QUantamentis mea?devetione ac dileelionc suaviter ridemus, cum aliquetn offendi pede ad Ia-
veslra? fraierai (ali * subslernor, Détint tester, eloqui pidem videntus, quoi ' in hoc 8 opère meas offen-.
neqnco. Neque enim est magna dileclio, quam hu- siones, quoi ' granimalica? arlis synaliinphas vide-
ntana comprehendit ratio. Dilcçtio enim vera nichil bilis; de quibus si per * singula ridCre velitis, ultra
prnpriiim, nichil secretuni aul- occullum haberc niodum potestis uli proprietate hominis 10. Sive
qu'il "', quod non ei promal, quem sinecro affectu enim vobis soh ".liée scniles nuga? placcanl sive
diligil. Ea mihi nisi affuisseï *, nequaquam laitue: displiccant, rogo ne lercius cas oculus " videat '".

ITEM .

AD MAGISTRUMGERVASIUMPR^FATIO OPERIS SUBSEQUENTS«*.

Libcralinm arcium quibusque studiis plcnitcr in- n> Stacius iCacida, ila ipsi hoc meum"opus haheanl
buto, et omnimoda?'* scientia? sapientia delibuto ", pro materia, quo cl suam scientiam postcris notili-»
archigërolita?Gervàsio(255), Cosmas, quod dicilur cent, el nomen sibi memorialc S8in secula magnifl-
haud " diçi dignus, Dco tamen el sancto Wence-, cent. Igilur hujus narrationis sumpsi exordium a
slao ''Tamulaiilium.famulus, débita?orationis muniis primis incolis terra? BocmoruinS9, cl perpauca qiue
et.mulua?dileclionis pigniis. Cum acccpcris 19 hanc didici senum fabulosa relation?, non huiiiaiia?laudis
sçedlilam»*,scias" quod tibi transmiscrini Bocmor ambilione, set ne omnino tradanlur relata oblivioni,
l'uni clironicahi, quant ego nullo grammaticas arlis pro posse et nossc pando omnium bonorum dile-r
lepofe polilaiitysel simpli.citcrcl vix lacialilcr dige- ctioni. Bonis ao et peritis semper placcrc cuplo8';
slam, iua?prudencia?siiigulari cxaniinandamdelibc- idiotis aulem et discolis displiccre non pertimesco.
ravi, qtiatinus tuo sagaci judicio aut omnino abjicia- Scio enim noiinullos adore a?mulos,et eos eniori
W ne a quoquam Iegatur : aut si legi atjjudicatur, risu stibsannationis, cum viderint scema a* hujus
lima tua?cxâniinalionis ad unguein " prias climelur, operationis ; qui lanlitminododocli sunl aliis.dero-
aul; potins, quod magis rogo, per le cx inlegro garé, et ipsi per se nichil3asapiunl crogare. De lali-
laciaiius " enuclcetur ". Nam id solum opéra? pre- G bus cà'nit propbcta : Sapienles sunt ut fucianl mala,
ciuin duxi in nteo opère, ut vel lu, cui a Dcocollata beneaulem faccre nesciunl(Jerem. îv, 22). Hii natn-
csl sapientia. vel ** alii pociores sapientia vel '8 queca splummodo linceis oculis (256) inspiciunt8\
scientia, sicut Yirgilius habuit Trojasexçidia ", et et in corde suo, yelttl in adamanle, (igunl incniori-
YARL/ELECTIONES.
• Sie A. 1. deeslMehiicenscnt2. 4. 4». ad pr. Melnic. 2". CosmasPragensis decani prologns in chroni-
cam Bocmoruin ad Scvcrum proepositum5. Incipil prohemium2in erouicamBolienioriim5. Incipil prologns.
in ehronicam Boemôrum 7. prolosus libri Boemorunt 7». Myloccnsis 4«. 3 scientia omissum5. 7.
> paternitati except. A. el 1. tel. c quid cor.f. qu'il.A. ° affaissent 4. 4". 7 quod corr. quoi A. e ita A.
1. 2". 4. deesl rel. ° deesl7. 10addunl hic 2. 2». vF quod legendum\i\\c sive valclc. \el 2b. \el sive
vobis enim soli 7. 12 oculus rfees/4. 4". " Valete addunt 4. 4». J>op. subseq. désuni 4. '" ommiiodo
4. '4'a. ,c inbûto A. " aut corr-. haud A. ". Wencezlao 2h. 4. 4». " accipi : : s A. so ccdiilam 2.
sl " ' 23 sv
sehc.dulam 2b. scito 2K 5. 4». 7.
s6 s. v. A. et i.taiilum. nnge acldiioA.S9 latialius A. emidetnr A., "cl 4»,
*' oaeidiaA. *8•mortaioA. boemiorum A hoc loco. ^ ciiini except. Aet
" scheina.2»'.scçinata 4. 4». ao boni excepl. ici 1. add. tel.
hudd.reliq. il glisco except. A el I. rct.
?*.isnii'inotA.
INUIVI'J.
(234) Melmsk. D Dobnerunt in Monumeiilis historieis Bocinia? ïl»
(255) Sine dubio.idem Gervasius canonicus cl mti- 12. '
çister qui occurrit in Nécrologie Bohémien apud (236) Ilor. s.crm. 1, 2. 90.
«7 CHRONICA. — LUS.I. «8
1er quaedicta sunl inpropvle,aul ubi nionsmeador- A AIIUOSaiiiem uoiuimcn?incarmuionis *- meireo a
milans tilubavil. Quid miruni? Quaiidoquebonus lemporibusBorivoyw primi ducis calholicior.îiaare
dormitat Itomerus (257): Iloruni ergo 36nec iuvi- coepi,quia in iniliohujus libri nec fiagerovoliii,nec,
diosisderogatioiiibtisperlcrreor 36,nec yronicisadu- eronicanlreperire polui. ul, qnaudo vel-quibusg.;-
lalionibus pcrntulccor: qui voliinl, legant, qui no- sta s;n( lemporibussciroin, qua? ad prassensrecila-
luut, abjiciaul. Tu aulem, fralcr kurissime", si me bis in sequcnlibus. Vale cl luo jussu aul me ad
liium aniicum diligis, si meis precibus (angeris, cetera cvolvcmlaprascingam,aul ibi gradum sisiatn
p'roecingchinibosmentisel accipe in niammt raso- cl incis ineptis modiiutfigamceepiis.
rium 38,"calceinet calamum,ul quodsupcreslradâs, Vive,vale, mea ne rennues optant, sel impie.
et quod non csl dcsnperaddas, inpropric dicla pro- Ésl aulemhasechronicacompositarégnantequarto
prieiate muta 3»; ut sic mea inscichlia40ma suble- IleinricoRomanoM impoiatore, cl gubenianUssan-
vciur 41facecia. Non enim ab antico corrigi cruhe- ctam ecclesiamDeipapa KalisloVB sub lemporibus"
sco, qui eliain ab anlicis M nimio affectu emendari ducis BocmcruniWladizlay b\ sinml el prassulis
oxposco.Coiitinet aulem hic liber primusBocmo- Pragensis ecclesia?Ileriiianni, ut in sequcnlibusda*
ruin gesta, proul mihiscirc licuil, digesla usque ad -tur omnibusscire volenlibus,quibus sint acta anuis
lempora primi Bracislavi *3 iiiii ducis Odalrici*% Chrislivol iudictionibus.

INGIPIT PRIMUS LIBELLUS

IN CHROMCAM BOEMORUM

QUAMCOMPOSUIT DECANUS"
COSMASPRAGENSISECCLESL-E

i. Post diluvii effusionem,post viroruuinialignaB rogio sub arcloo BSaxe Tbanaylcnus'* et usque ad
meute ttirrim asdificaniiumconfusioncm,huntaniim occiduumco sila, licel in ea singula propriis loca
genus, quod (uni " fere consiabat in 72 viris, pro nomiuibus nuiicupciilur, generali tamcii vocabulo
lam illicitiset temerariis ausis " cumiliviuaullionc Gcriuania vocilalur cl. Ad hoc isla rclulimus, ut
"v
quoi capila virorum lot in diversa linguarum nostrasiiitentionismcliuscxcqui possimtis proposi-
gênera dividereniur, sicul hislnrica">relalionedi- luni. Vcriintanicniulcrim, priusquani ad cxordiutn
dicimus, iinusquisque eorum vagtts et profugtis, narrationis veniamus,sittnti (erra?hujusBoentica? 01,
longelaleque dispersi, per diversa spacia lerraruin el undc nomen sit sortila, breviler exponcre Icnt-
errabaiil, ac de die in (lientcorpore dccrcscentcs,in ptahinius.
gêneraliones et gencraiiones ntullipliciler cresce- 2. In divisionc orbis " secundum gconiclricos.
banl. Undchiimaniimgenus, Dei iiuluomniadispo- Asia nomine sub suo dimidiiim miindioblinitit, et
nente, in lanlum diffusuni"•'est per orbem terne, dimidiuni Europa et Affrica 6\ In Europasila est
ut post mulla sccula tandem bas eliam in parles Germanla,cujus in-partibus versus aquilonalem **
dcvcnirclGcriuania?: cumenim (258)oniuis illa "7 plag'imest locuslatc niniis diffususM,cinclus M-un-

VARL-EI.ECT10NES.
'"g. A. 30;j)l'eorA. " charissime2''. a8 rosariiim7. aomutait A. *• insciiia except. A cl I,
rel-. *>sub.vchatiir4. 4». " ila A. 1. 2. 2".2>\ 7. aniico4. A*, inhnieis Fr. *3ila A. i.Brzie-.
czislàvi2. Bracizlavi 2i>.7". Bracizlai 4. 4«. Bralizlavi7. u Odaldiiei A. Udaldrici2i>.7. Onlrici 5.
Odalriciapposilou swper0 4. 4". Udalrici7». 4Spost inc.trnalionis2>>.habet1resasieriscos. '• Borivoy
2i>.Boriwoi4. Boriwoy4". Borivoii7. Boiïvoi7». " Romaiioriim2'1.5. A".7. *Bpapa Kalislo omissa
in 4. 4». secundoadd. 5. *»tempore 21'.5. 4». 7. 60Wladislai2. <"libellus in cronicant boemôrum1.
Incipil liber primus chronica?Boemôrum3. Incipil primus libellus Cosme decani Pragensis ecclesie in,
chronica Bocmoruin4".Incipil chronicaBocmoruin,quant coniposuitCosmas7. "** tamen2". "3 ausibtis,
4. 4». 6l quod 1. 6BystoricaA. bysloriaca1. liistoriaca'2.2^. delclotamena antec. B0difusuinl. *' illa
omissiiHi4.4». m arcio A, 2. 4. 4«. ts Thanaylcnos.l. Tanaylenus2b. -6° occidiiamI. 4, 4«. 6Ivocalur-
A.. «Bocmia?7. °3 terras pro orbis 21'. "Africal. °»aquilonarcm4. el sic deinceps. " difusus 1,
7 cinctusque21'.
m'ÏM.
(257)Hor. ep. ad Pisoncs559.
(258)Sunt verba Pauli DiacottiIlist. Langob. 1,1, ab auclore cx RegiitonisChronico ad a. 889 dc<*
t'vnipia.
:B9 COSM/EPRAGENSIS. 60
G8
iîiq.:e ntonlibus per gyi'ttm, qui niirum in itiodumA. sic affalur : O socii non semel mecum graves lidio-
l'.xlcndunlur lotius (erra? 69 per circiiiiuin, ut in res 8Vper devia nemorum perpessi (244), sislite gra-
aspeclu oculoruin quasi umis et coiuinuus mous dum l^tâ), veslris penalibus lilate libamen gralum,
loiant illam terrant circucat " et munial, Hujus quorumopemsi per mirificamhanc vobisolim fato 9*
terras superliciemlune lemporis vasta?tenebant S'.d'.- proedestinalam tandem vénislis ad palriam. lloecest
tiidiucs nemorumsine habilalore Tl iiominum; nimis illa, hoe'cesl illa 87fecr«,quam swpe nie vobispromi-
lamcn souora? eranl examinibuj. apuai cl diversa- sissc meinini, terra obnoxia netnini, feris el volatil'i*
riito modulalionibus volucrum. bus referla, neclare mellis.et laçlis humida, et ul.
Feras silvarum innumera; ccu maris harena? 7ï, ipsi11*pçrspicilis,ad habilandum aère jocunda. Aquoe
vclquol sunt Stella?in aslhere ", nec ab ullo pér ex omni parte copiosoe,el ultra modum piscosoe. Uiç
lerrilas errabaiil per devia terra?, et bcsliarum gre- vobisnichil 8a décrit, quia nullus vobis oberil "..Set
giiuis vix sulficicbal tellus. Ad ituntcrumlocusiaruni cum hoeclalis, lam pulchra ac lanla regioin manibus,
asslatc per arva saltauliunt, vix poleraul asquipa- veslriss'il, cogilaleaptum lerroe nomen quod sil. Qui
rarc 7Variiienta jumeiilorùm. Aqua?illic nimis per- inox quasi ex diviito commonili oraculo : El undc,
spicua?.cl ad huniauos usus satia?; similiter cl iiiquimit, meliusvel aplius itomen iiwenicmus,quam,
pisecs, suaves cl ad coincdcndum «alubrçs. Mira B ijîtia lu o pater diceris Bocmus, dlcalur " et terra
res, el unde perpsndere pôles quant in alto acre 15 Doemia?Tune senior mollis sociorum augiirio.,ccç-
hase pendeat"regio, cum nulla peregrina hanc in- pil terrain osculari pras gaudio, gaudens cam ex suo
fluai aqua (239), sel quotquol amnes, parvi et im- nomine nuncupari ; el surgens ac ulrasque palntas
nianes ex diversis ntonlibus orti, a majori aqua quas leiidciis ad sidera v^/*6),sic orsus 9* csl loqui :
dicilur Labe recepli, usque aquilonale fluunl in Salve, terra fatalis, mille votis quoesila nobis, olim
mare. El quia hsec " regio tempore in illo iiitcin- dïluvii tempore viduala homine, nuiic, quasi tii.onî-
plata jacebat aralro, et honio qui templaret adliuc mevla °3hominum, nos conservaineolomcs, el multi-
cant non inirarat, de fertiiilaie sive slcrilitate ejus pliées noslram sobolema progeniein progeuies.
magis placuit lacère, quam incxpcrlam 78 rem dU 5. 3:> Quorum aulem mor.um,quamboncstoriiinvel
cere. lias soliludincs quisquis fuit ilie hominum — quanta?simplici(alis"" cl quant adniiramla?°*probi-
incerlum esl 79 quoi in animabus — poslquani inlra- lalis tune lemporis fucrint homines, quamque inlcr
vit, 'q-.iasrensloca humânis habiialionibus oporlmia, se (ulules cl in 07 semelipsos miséricordes, cujus
inouïes, valles, lesqita, tempe visu sagaci porlustra- eliam ntodeslia?, sobrictatis, conlincnlia?, si qnis
vit, cl ul rcor, circa uioiitem Rip 80(210), inter duos bis modérais liominibus valde contraria intitantibus
fluvios,scilicel Ogram 81 (241) cl Wlilavant8I (242), C pleno orc narrâre Icmplavcril, in magnum dcvciii-
primas posuît sedes, primas fuudavit et asdes, cl. rel faslidium °8. Proplerca hase praslcrmitlimus, ist
quos in lituneris secum apportant! 83(215), hiimii pauca, ac qua? sunl vera, iilius prima? aslalis de
sisli pénales gaudcbal. Tune senior, quem alii quasii qualilate dicerc ctipintus. Fclix (247) nimiuin crat
doniintini comil.ibanlur, inlcr cetera stios scquaccis astas illa,
niodico contenta suinplti, nec luinido inflata faslu ".
Cereris et Bacbi muncra haud mirant quia neque eranl.
Sera praudia solvebaniglando vel lerina carne,
IncorrUpli 10°latices haustus dabanl salubres.
Ut solis splcnilor vel aqua? humor,
sic arva cl nemora, quin eliam et 10iipsa connubia eranl illis communia
.; VARI/E LECTIONES.
r'8 inim. 4. nsirum dcotl 4°. M e. I. mundi (delelum) lerra? 1. 70 circulai A. 71 habila-
tiimc2b. " arenie 1. " helliere A. hclerra' corr. bêlera?1. 74 equippare corr. - i A. asquiparari 7,
T" aslhere2b. scripto snperius acre. 7* pondérât7. " pendeat addil 5. '8 incplain 4. 4". " esl addiï
sicunda manus A. 88B0Bip 1. Rzip 2.*l Rip corr. Rzip 2\>. 81Ocrant 7. 82ita A. 1. Wuliauani
8'
5. Willavani
8ti 86 fatum COÏT,fato A. h. e. i. secunda
5.' Wllavain rel. aporiaral A."8 dolorcs A. 2t'. 4.
ope.89
manu add. A. seine/omissa2>\ pspi corr. ipsi A. nihil i. °° quia — oberil omissa 4». 9I et d.
COÏT.d. et A. 92orius 1. 33 inoiiuiu corr. monini A. ovuiimeri capilum desuiit in codicibus, quorum
loco l.nonniinquam ITEMscribil. In capilibus udomundis cod. 4. seculi "" sumus, in quo singuta capila non
numeris al litleris majuscutis coloratis perpeluo signala sunt.
98 9D simpliciludiiiis corr.
,0° simplicitatis A.
'".ammir. A. °7 inter 1. fasiigitim corr. faslidium A. l'cslu COÏT,faslu 1. incorruple 4. 4".

incorrtipti somnos désuni 5. "" quin el ipsa 3. quin eliam ipsa 7.
NOÏVE.
(259) Egram non ex eo quem noscimus fonle sed D infra II, 57, cl Donner H, 150.
n Tepla?.origine,dcduxit, qui paùlo infra llicrmas (242) Moldau.
Cnrolinas in Egram cadit. Vid. Dobncri comment, (245) Virg., /En. IV, 598.
a;! H:jeeii Annales 11,129. (244) Hor., Od. I, 7, 51.
(240) Mous Sancti Georgii inlcr oslia Egnc et (245) Virg-, /En. VI, 405.
Moldavieiluvioriimsiius. (246) Virg-, ;En. V, 253, 256.
(211) Esl lluvius Te.pl.tet qutc cum excipil Egnc {'•Ul) Félix —glande sunl paucis mulalis. versus
iiuvii pars, Ogra ob c'alidas aquas voee.Slavica no- Roeihii de coiisoiaiioiicpliilosopbia?11,metrum 5.
iniuaia. Rcliqua Egra: pars Cosuix estCliub. Conf.
Bi CHRONICA. —.LiB.f.; ea
Nam more pccudumsingnlas ad noclcs novos in- A non minores, quam solet vins, sapientia?dtsdildi-
eunt '" hymeneos103,et surgcnte auront Iriuiii vilias.
gratiarumcopulamel sécréta"* amoris rumpunl,0B k. Quarummajor nalu niincupatacsl Kazi. qurc
vincula; el ubi uox quemqucoCcuparat,,IS,ibi fustis Medea?Colchica?herbiset carminé"* necPasonio'**
per hcrbani, frondosa?arboris sul) timbra dulces! magislro,aB arte medicinalicessit; quia sa'pe Parcas
carpcbal somnos.Lana?(248) vellini eis usus ac m cessarc inlcrminaliab opère
veslis ignolus, hiemc ferinis aul ovinis pcllibus-, Ipsaquefala la6 sequi fecit sua carminé m jussa.
ulunlur I08pro veslibus.Nec quisquam-meum dicere> Undccl incolashujus terras, quandoaliquidcsl per-
noral, 09, set ad instar monaslica?vilas, qnicquid 1 dilunt, et quod se posse rchaberem dcspcranl, taie
habcbant, noslrumore, corde el opère sonabant. Ad1 proverbiumde ea ferunl; Illud necipsa poteslreçu-
slubulall° non crant repagula, nec portant inopii perarc1!aKazi.
claudebant,quia neque m fur, neque lalro, neque o . AdCererisnatam haseest ubi rapta lyraniiam131>,
inops quisquameral ; nullum scelus aput eos furto o ejus usque hodie cernilur' lumulns, ab iiicolis-'"
graviuscl lalroeinio.Nulliusgeulis '" arma viderc, , terra?ob memoriamsua?domina?l3snimisallé con-
lanlunimodosagitlas, et,bas propicr ferieiulasferass gestus, super ripant fluminisMse133(251), juxla
habucre. Quidphira? Proh dolor! prospérain con-. B viam qua ilur in parles provincia?"* Bechiii13B,
traria, communiain propria cedunt; securam pau- i- per monlcinqui dicilur 136Ossecal3T(252).
perlalein olim atnabilem"3 quasi coenosanirolani n Landefuit digna sel natu Telcka ,38secunda,
vitant cl fugiunl,quia amor habendi sasvioriguibus is Expers et maris, cmiuictasl'eminanaris iS8,
/Ellina?(249)in omnibusardet. His ac lalibusmalis is quas cx suo nomineTclhin m (255)caslruninalura
cuicrgcntibus, dédie in dicm pejus et pejus inju- i- loci firniissimum,prasrupla?rupis in culminejuxla
tiain, quam neinoprius iuterre norat, aller ab alicro o fluviumMsainUl asdiftcavil.Ihccslullo et insipicnli
sibi illalain patientersufl'crebal,Cl cui qucrinioniam m populo Oreadas '", Driadas ,43, Amadriadas ,u
s.iain applorarel, judieem nec principemlmbcbal. I. adorare cl colère, el ontiieni supcrsliiiosnntse-
Post hase quieuniqu.ein sua Iribu vel generalionc, c, étant (254)ac sacrilegosrilus 1V"insliiuil cl docuil;
persona, moribuspotior cl opibus liouoraiiorhabe- e- sicut hacteinis ii 0 niulli villani velut pagani, hic
batur, sine exactore, sine sigillo"*, sponlancavo- o- laticesseu ignescolil, islc lucos'" cl-arbores aul14B
luntaie ad illum confJucbaiii1IB,cl de ll° dubiis iis lapides adorai, ilie ntonlibus sive "* colUbuslital,
causisne sibi illalisinjuriis salva libcrtalc disputa-a- alius quic ipse fecit ydola surda et muta rogal et
bant 117.Inter quos vir quidamoriumliis cxlilil no- o- oral, ul doimtnisuam 15°cl se ipsuinregant. Ténia
* 1
mine Crocco" 8, ex cujus vucabulo castrum (250) 0) ^- nalu 1B miiior set prudentia major, voeilala esl
juin arboribus obsilum in silvn, quasadjacet pago go Lubossalss, qua?eliam urbem tune polcntissimant
Slibrcnc uo, silum esse dinoscilur.Vir fuit hic iu in juxla silvant qua? tendit ad pagtun Stcbccnain4sa
suis gcneratipiiibus ad. unguem perfeelus, rerum un conslruxil, cl cx suo nomineeam "' Lubossin15S
scculariuin opulenlia prieditus lso, judiciortmi in vocitavil(255).Hasefuit inter feminasuna iMpror-
deliberatione discrets, ad quem tant do propriis •iis sus fcininain consilioprov.ida,in sermoneslrennwi,
iribubus quant cx tolius provincia?plebibus velut lut corpore casla, moribusproba, ad dirimenda populi
apes ad alvearia, ila onmes ad dirimendaconvola- la- judicia nulli secunda, omnibus affabilisset plus
lsl
bant judicia. Hic(antusvir ac lalis, expers virilis ilis amabilis,"féminci sexus decus el gloria, dictans
fuit prolis; geniiittainen1!slies nalas, quibusnaluraira ncgoliaprovidcnlcrvirilia. Sel quia nemocx omiii
VARI/E LECTIONES.
"* novas vel incu : : haut imîncos1.
A. .»» ila A. ferca 1. ferrea tel. ,05 probant, ineiint4. 4".
ioc promebanl7. 103yivmcos""corr. hymneos
im utebanliir 7. 10Bnoveral 4. il° Ad rmnpcbanl 7. ocup. 1. occiipavcrat 4. actui ï. A.
stabula— hiibucrcdésuni fiV '" nec 1er A. ,la generis 5.
u3paupcrialis aniabililalem2b. m sygillo A.""'1"conftiicbatA. no "7
deest1. . dispulabalA. na Croit
3. Crccko4. 4". _" 9 Ziibcne1. 7. Ztbccne 4, 4». Slibcno5. Ziihcne7". Ia0 r. s. o. p. désuni7. '" con-
volant4°. ls*im corr. lii A. m gramme4. ,sv pouio 4. ,5Bcassare2. laofacial. '" carmiua 5.
,î8habcreA. "a rchabereA. ,3°lyranam A. l31accolis 4. ab colis4». 13!doue 2. 133M-zie2.
Msas2i'.Msc4. 4». 5. 7«. Alsa?7. m deestA. i3BBeh'mI. 4. 4».. ,36moules q. dicunlurA. »3' Ossick
2- 138Tcllikal.2i>. 5. 7. Telnka 4. 4». Theika 5. Tbeelika 7". 139mariscorr. naris A. ,voThethiii
1. Tbolin2b. 4. 4". Teibiu .7. Thcchin7». Ul Mzam 21'. 4". Osant7. '" Oriadas 4. 4a. li3 deesl 1.
'" Driadas, Hamadr. omhsn4. 4«. "* rilus corr. usus -1. n6 aclenusA. - '" locus1. ,48seu 7. "" et
A. '80suamomissnm2. 1C 1 deeslA. 1BÎila A. 7. et sic
deinceps. Libussic2. Libus'sa5. ,03Ziibecina.i.n
i. 2b. 5. Ztibecznam2. Zubccnani5. Zlbccnant4. 4"-.Zilbccinant7. Zcibccinant7". 1BV deestA. "'s Lu-
bosin 1. Libossin2. Lubossaui7. 7«. Lubossiiirel. ""'mira 1. 7.

". \ . NOT/E.
(218)Eloculioncscx Rcginonc887 dcsumplà?. D in Jabrbuclicrdes BohmischcnMuséumsH, 4-1-2.
(24!))BoethiusI. 1. (255) Tclin haud proeulab urbe Bci'auiimurorum.
(250) Kiakow, haud proe.ula b urhe Rakonilz. rcliquias se vidis'sclesialur Dobner11,117.
(251)Miesqui ad Zhr.aslawin Moldavatnse pr;e- (254) l.e. vilie ralioncm.
cipilat; vid. Dobnerad liai. Il, 116. (255) Hanc. urbem esse Libossjh iii dominio
(252) Wosekcl Brdy. VidecomnienlationcmKro- Smeciia Palackiusin libro Wùrdigung,etc
ï>ai; Die allcs'.e Einîhcihingdes Landes Boliincn, p. 23. conjecil
65 COSM/E PRAGENSIS. (14
parle bealus "7 (256), (alis ac tailla?laudis femina, A îdeo; parum saperevobis videor, quia vos non in virga
hc-idira comlitio liuinnna! fuit philonissa 108.El- ferrea , judico (25S), el ,81quonian sine timoré ,8Svivi-
quia populo ttnilta cl ccrla prasdixit l'utura, omnis itis, merilo me dcspiciiis. Nam ubi limor est, ibi 18a
ilLi gens-commune consilium miens 159,palris ejus et i 18i honor. Nurtcaulem necesseesl valde, ul habca-
post neceiu hanc sibi praifeçit in jiidiccin ,6°. Ea l01 tis 18° redorent femina foriiorem 18°.Sic el columboe
lempcslalc inter duos cives, opibus cl gencre emi- olimalbiculum (259) milvum l87, quem '" sibi elege-
neniiores cl qui vidcbaiHur populi esse rectores, ranl 189in. regem, sprevernnt, ul vos me spemilis,et
o.rla est non niodica l'uigio agri contigui de 1er- accipiiremniullo foriiorem" 0 sibi ducemproefecerun',
mino 1GÎ.Qui in lanlum prortiperunl in miiluam qui ftngens culpas lam nocenles quam innocentes coe-
îixam, ut aller altcrius spissani unguibus volarel in pil necure et ex lune usque hodie vescitur columbis
barbant, cl nudis ronvitiis scmelipsos lurpilcr digilo accipiler. Ile mine doimim, ut quem vos cras eligalis
sub nasuin conl'undcntes, inirailt hachantes -cumin, in dominant, ego assumant mihi 191in marilum. In-
ac non sine magno slrcpitu adeunl dominam, cl ut terca procdiclasadvocat sorores, quas non iuiparcs
ralione juslilias dubiam inler eos dirimall 03causant agitabaul furorcs, quarum ntagica aile cl propria
siipplieiler m rogant. Illa intérim, ut est lasciva ludificabal populmn per omnia; ipsa enim Lubossa
inollilies mulieruni quando non habel 1CBquem li- B fuit, sicut prasdiximiis,philonissa, ul Chumasa Sy-
meal ,C6 virum, cuhiio subnixa, ceu pucruni enixa, billa, alicra venefica ut Cltolchis 19aMedea, terlia
aile in piclis slratis ,07nimis molli1er accubabattC8. malclica ut JE-xvtI93Circes m. Illa nocle quid con-
Clinique las per callcui juslilias incedens 17°,perso- silii inicriiii illa? 1res Eumenides, aut quid secreti
îiam hominum non respieiens1T1,lolius conlroversia? ; cgcrinl, qtiamvis ignotum fuerit, Inmcn omnibus
i.ilcr eos orta? eausam ad slalom rcctiludiiiis perdu- luce clarius nianc paluit, cum soror earuiii Lubossa
ceret-, lune is, cujus causa in judiciô non 17aobti-- cl locinn ubi dux futurus laluit, et qtiis esset, nomine
nuit palutam, plus juslo indignâtes lerquc m qua- indicavil. Quissenim crederel quod de aralro sibi
lerqne caput conciissil, el more suo terrain ter ba- ducem prasrogarenl? Aut quis scircl, ubi ararel qui
culo "* percussit, ac barbant plcno ore salivaa reclor populi fieret? Quid enim philoniciis furor
conspergens•"" cxelamavit "*; (257) : O injuria viriss ncscii? Aul quid est, quod ntagica ars non cilieit 155?
haud loleranda! femina rimosa virilia judicia mente e Potuil Sybilla Romano populo seriem falorum fere
'
Iractal dolosa. Scimus profecto quia femina sive <e usque in diem judicii priedicere, quas eliam, si fas.
slans m seu in solio résidons ,7S parnm sapil m,', est credere, de Christo vaticinata est, sicut quidam
quanio minus cum in slratis accubat? Rêvera tunec doctor in sermone sux pricdicationis versus Virgi-
magis est ad accessum mariti apla, quant diclaree G ( m i»B(260) cx persona Sibylla? de advenlu Domini
mililibus jura. Cerlum est enim, longos esse ainesis composites inlrodticiu Polui! Mcdea herbis 197 et
i, carminé sirpe e coelo Hyperionent l!l8 vct Bcrecin-
omnibus sel brèvessensus mulieribus. Salins est tnori,
is Huant 199dcdticcre; potuil ymbres, fulgura cl ,ld
quant viris talia pâli. Nos solos obprobiumnationibus
et gentibns desliluit natura , quibus deesl reclor et tonilrtia clicerc *°l de nubibus; potuil regem Eia-
viriiis censura, et quosprémuni (emineajura. Ad hase?c cum îOÎde sene facerc juvenem. Carminé Circes s"
domina "' illatam sibi contitmeliant dissimulans, et socii Ulixis m conversi sunt (261) iu diversas fera-,
dolorcnt cordis feminco pudore celans, subrisil et. : ruiii formas, et rcx Picus in volucrcm, quasîBSnunr
lia est, iiiquil, ut ais; femina sum, femina vivo, sel
;ct dicinir picus, Quid mirum? Quanta egerunt arlibiu

VARL-ELECTIONES,
187et «rfrfiiA. 1B8 fitonissa 2. pbylonissa 2b. philonissa 4a. ,Ba inigens delelo g A. "° Et quia populo
^—injudicem omissaiu 4. 4". "'El 1. 10'2 coniinui deterniiiiio A. '" diremit COÏT,dirimal A. ">'*su-
UBht A. 10°lirneâl A. "' thoris A. >68 acubabal 1. 1C 9 cum A. ,7° ita corr. ul.
pHcilcrl.
manus in 4. pro indecens; inilccens 4". m aspiciens 2. m Minuitsecunda A. 173ter 4. 4». m baci'i-
lis2, 17econspuons A. aspergens 4. 4". 176exclamai 2. 5. 4. A*. 177stal4. 4». "B resideat corr. al.
manus ta 4. licet addunt A. 4a. 1-" sapiat 4. 4°, 7. 18i 18° domna 1. Lubossa add. A. 4». 181sed A.
»8i sine dolorc et timoré 4. 4*. ,S3 manu secunda A. esl add: 5. 4». ls»deesl 1. 2. 18°ferociorem
1. 4. 7. ,87milviuni 7. 188que 1. ,8Dclegçrunl 5. 190ferociorcm 1. 4. 7. m mihi deest A. 4. 4».
>92Cholhis A. Chcobisl. "a M JE M 2. 2" 4». ."*inA.l. 19Bsufficil 2. 19°Yirgili 1. Yigilii 2.
?97cibis2b. m Yporionem A- ,99Herecinthiam 1. 2. *°°el deest A. 201ducerc 4. 4». 20aEgacuut
1. 2. 4. 7. "3 Ciriiis 4". s04Ulixcs 1. 2. 2CBqui 4. 4».
NOT.-E.
(256) Hor.,Od.H, 16,27.
(257) In carminé populari Judicium Libussa?(cfr. Weh den Mannern, toenn ein Weib gebielet!
librum quem e.dideruiil yiri clariss. Safarik el Pa- (258) In carminé populari p. 48 :
laeky : Die àltesteii Denkm'àlcr der Bohmisebcn Wahlt den Mann euclt unler eures glcichen,
Spracbe. Prag 1840), de cujus fide inler summos Der euclt herrsche mil dent Eisen.
viros niavinia cxorla est coulentio, hase legunlur (259) Num Icgendum albidulum?
1. 1. p. 47 : (260) Cf. Augustini exposit. ep. ad Roman. Opp.1>I,
Und vor Wuth erbeblen aile Gliedcr, 2, n. 629. et Virg., Eclog. IV ad Pollioucm.
Schwingt Ain Arn und brùllel alekh dein Vie. (261) Virg., Eclog. Vlll, 69, 70.
65 C:IRONlCA. — LIB.I. (H!
suis ntagi in /Egiplo? qu. pene lolidcmmira car- ALnue ad suumpalalium "3 lollel.Omnia veslra ijuoe
minibus suis fccerunl, quoi Dei faniulusMoyscsex sunl potiora"'', in villis, in campis,in agris, in pra-
virlulc Deiexhibuisse20B perhibetur.Haclenushase. lis, in vineisauferel, el in usus suos redigel.Quid
5. Postera die, ul jussuntfucral, sine mora con- mullis moror?Aul ad quid J2Bhoec,quasi vos"6 ut
vocant coeluni, congregant pqpulum; conveniunt terream, loqnor? Si persistilis in *"Vinceploel non
simulomnesin ununt,feminam résidonsin sublimi fallilis voto,jam vobisel nomenducis cl lociimubi
solio concionalurad agrestes viras *08 : O plebs csl indicabo.Adhasevulgus ignobile confuso exul-
miserandanimis, quoelibéra viverenescil, el quain tai "8 clantore; omnesuno ore ducem sibi poscunt
nemobonusnisi cumvila amitiil, illamvosnoninvili dari. Quibus illa : En, inquil, eu «/<r« illos "9
libcrialcmfugilis, el insueloeserviluli colla sponle moules— et motistraviidigilomontes— esl S3° fla-
submillilis.Heu larde frustra vos poenilcbit,sicut I'Î'HS non adeomagnusnomineBelina231(262),cujus
pamituilranas !0S, cum 21°ydrus *", quem-*1* sibi superripam dinosciluresse>3S,villat nomineSladi-
feceranlregem, eus necare coepil.Aul si nescilis, ci 233(265).Hujus in lerrilorio23V esl novaleunum,in
quoesunt 5l3 jura ducis, temptabovobis ea verbis longhudineel in luliludine23S22 23°passuum, qnou
dicerepaucis-, Inprimis*1''facileeslducemponcre,sel mirumin moduin,cumsit inter/o/*37agios in medio
difficileest positiondeponêrc;nam qui "B modoesl }B positum,ad nullumlumenperlinelagrum (264).Ibi
sub veslra poleslaie, ulrum eum constituonsducem dux veslerdnobus variis bubusarai; unus bos proe-
an non, poslqnamveroconstituaisfuerit-,vos el om- cincittsest albedincet albo capile23B,aller a fronle
nia veslraerunt ejus in polcstale.Hujus in conspectu post tergum S39 albus, et pedes postenores Italiens
veslra febricilabunlalt genua, el muta siccopalalb albos. Nnnc, si vobisplucet, meum acetpileIhalu-
adhoerebillingiia.Ad cujus vocemproenimiopavore rium 2M) el clamidcmac mulatoria(265)-rfiicedigna,
vixrespondebilis : < Ita domine,ila domine"', t cum el pergileac mandata populi algue 2>1 mea rcfeiie
ipse2I8 solo suo nutu sine vestro proejudiciohune viro, cl adducilcvobisducemel mihi marilum.Viro
dampnabil, cl hùnc oblruncabil,islum in carcerem nomenesl *is Premixl!'*3, qui super colla el capila
mitli, illum proecipielin patibulo suspendi. Vos veslrajura excogitabilplura — nam hoc nomenla-
ipsosm, et exvobisquossibi libel,alios servos,alios tine sonal prasmeditansvel superexcogitans(2G6)—
tuslicos, alios iribularios,alios exaclorcs,aliostor- Hujusproiesposteram hac nB in omni terra in oeler-
lores, alios **" proeconcs,alioscocosseu pistorcsm num regnabiin>et ullra.
aul ***molendinariosfaciel. Conslitueleliamsibitri- 6. Inlerea dcstinanltir qui jussa domina?et ple-
bnnos,cenluriones,viiiicos, cullorcsvineantmsimul bis ad viriimperforant nuncii; quos ut viditdomina
et agrorum,messoressegelum,(abrosannorum, su- C quasi iusciosde via cunctari : Quid, inquil, cunctu-
tores pclliumdiversarumcl coriorum.Filios vestros mini? Ile securi, meum cquum sèquimtni,ipsevos
et ftlias in obsequiissuis poncl; de bubus eliamcl ducel!»7 recta via el reducel, quia ab illo non semel
equissiveequabusseu peccoribusveslrisoplimaquoe- illa viaest trila.
Yanavolât fama, nec non el **8 opinio falsa, quod ipsa domina
cquilalu phantasmalico scmper.in noctis conliciuio
solitasit ire illo, cl redire pra?gallicinio:
quodJudasuscredat "9 Apclla(267).Quidlamcn9™ ? quamibanl, turn !8i illis puer unus obviant currit,
Proceduntnunciisapienter indocti, vaduntscienlcr quemîïs inteiTOgantesaiunl2°v: IIeus bonoeindo-
nescii,vesligiascqueiitcscqui.Jamqucmontesirans- lis puer, cslncvillaisla nomineSladici "" : aut si est
icrant, jam 2B1 janique ad-ropinquabaiilvillas ad in illa vir nominePremhl? — Ipsa est, inquil, fliini»
VARIEELECTIONES
"" hab!corr, cxh. A. sorLubossaadd. 4. 208dicensadd. A. 4". S09s. p. r. desnnt7. *10que corr.
cum A. "' ydrus COÏT, A.. 2,ï quam A. manusecunda. 213sint A. "* Inprime corr. hip'rimo1.
ydra
2:5 naniquc4. 21Bfebricitahabet'1. febricilalalabentur 5. 7. 217i. d. semeltegk A. s18ipse deestA.4».
"" deesl A.vos désuni5. 22°aliosomission4. 4». 211piseaiores4. 4». 22aalios7. "3pla-
ipsos— lollel2"
ciium exceplisA. el 1. rel. qtiasque pecora sunl 4. 4". 22Sad q. ad h. 1. 22G vos iilerream 1. ai7 in
cepto 4. 4». "8 exaltante4. 4». î29vosA. 230-ubi 2. 2alBelena7. 238rfee«4.4». S33Zl-adiczi 1. 5. 7.
Z-iadici2. 4. î3'*leriorioA.tcriloiio 1. 23B in deesl2b. et in lai. rfeswiit 4. 4". S3C a3Y
XII. 1. 2. 7. 2" lan-
tos2. 238ctarfrf.A. 239icgrum 1. 2''°i/o A. Ihalilariiim1. 2U ac A. 2b. 2" csl deestA. ita A.
Primizl alii excepto2. Przicmysl et sic porro. 2Viposlea2b. 2612iB hase.1. .2™deeslA. 2" addiicct A.
2B0
deducet4. 4». "8rfees/4». 2V9rf«cs(7. tamen A. diim7. i. i. a.v. a. q. i. désuni.A. 2B 2 lune
4.4». dum 7. *53deestA. 2B*ad illum addunt A. A». 2!Bila A. Ziadicialii. Zt.adic.zi 7«
'
NOT^E.:
(262)Bilin in regione Lutomericensi,qui apud D pulovocatur.Cf.Pal.ackyGcschichlevoiiBohmenI,8î.
Kussigin Albiinexundat. (265j Scilicelindumenla.
(265) Staditz. • (266)Cf. Dobnerad Hajeciuni11.158.
(261)Campusnostriseliam diebusKonigsfelda po (267) Hor. serm. I, 5, 100.
67 ÇOSM/E PRACJENSIS*. C8
quoerilis villa, tleccevir Premizl prope in cgro boves A lium dominum familiaiius E88 loqui audcreiil, set
s(iimt(a/, «I, quod agit, cilius opus 2"°peragat. Ad sicut colunibas,si quando aliqua peregrina ad cas
quem nuncii acccdenlcs iiiquiunl : accedit, inprimis cant pavescunt, cl mox in ipso
Vir [onunale, dux nobis ,BTrlfis générale! volalu cam assucfacitml 28°el 287eam (piasi pro-
Ei, sicul mosesl rnslicis, non sullîcil îBSsemel di- priant faciunt el diligunl; sic illi cum fabularcnlur
xissc, set inflala bticca ingcminaiit cquilantes et sermbcinaiionibus iler adbrcviarcnt,
Salve dux, salve "', magna tfigiiissiiiiclande, ac jocando 288per scurilia verba laborcm fallercnl,
Solve boves,muta vesies, ascendc cabatlum! unus, qui eral audacior et lingua proniptior : O rfo-
El ,c0 monslranl vestes slcrnuiiique cabalhtm. mine, die, inquil, nobis, ad quid hos coturnossubere
. Domina noslra Ltibossael plebs universa *u mandai,, consutos el ad nichilum nisi !S0 11/projician/ur *"*
ul cilo venias, et libi ac luis nepolibusfatale regnum1 aplos nos servare fecisli, non salis possumus admi-
291
accipias. Omnia noslra 'et nos ipsi in tua manu su- rai:. Quibus illc : Ad hoc inquil eos feci et faciam
mus, le ducem, te judicem, te redorent, le prolecto- in oevumservari, ni noslri posleri sciant, undesinl "•
rcm, te solum nobis in dominum eligimus. Ad quam1 oui, et ul semper vivantpavidi et sttspecli,nec "3 ho-
vocem vir prudcns ,62,quasi futuroruiti inscius 203, , mines a Deosibi commissos29iinjuste opprimantver
subslitit, cl stimulum quem manu gestabat in ter-- B superbiam, quia facli sumus omnes wqualesper nu-
ram fixit, cl solvens boves : Ile illuc inde venislis!! titrant. Nunc aulemcl mihi liceat vosvicissvn f,Bper-
dixit; qui slatint cilius diclo ab oculis cvaiiiierunl, l, conluri tilrum magis laudabile esl, de pauperlale ad
cl nusquani amplitis comparuerunt. Corilus au- dignitaicin provehi, an de diynilale in paupeilalent
lem ,6i, quam hunii fixit, très allas propagines, et't tedigi? Nimirum respondebi'.is29C«n'Ai, melius esse
quoi! csl mirabilius, cum foliis et nucibus produxit. t. provehi ad gloriam, quam tedigi ad inopium. Atqui
Viri aulem illi 2CBvidenics lucc lalia ila JC0 fieri, i, sunt nonnulli parcntela geniti ex nobili, sel post ad
tlabant ôbslupcfacli. Quos ilie grata vice hospitum ,11 lurpem inopiam tedacli cl miseri facli; cum suos pa-
invitât ad prandium, cl de pera subere 2" conlcxla in, rentes gloriosos fuisse cl patentes aliis proedicani,
exculit2C8 inucidum 2f,°panent el fornialici parlem, 1, ftrtiirfignorant, quod scinelipsosinde plus lonfundunt
el ipsam perant in cespitc pro mensa el super rude le el delurpant, cum ipsi per suam hoc amiseruiil tgw -
icMinn ponil el caslcra" 9. Intcrea dum prandium m viam, quod illi habueruut per induslriam. NaiK'or-
suiiitinl "l, dum aquant de amphorn bihunt, duas as iv.na semper hanc ludll aleant sua rota, ul minehos
piopagincs sive "s virgulla duo arucrunt et cecide- e- crigal ad summa, nunc illos mergal in ,9' infima.
runt, sel lertia mtilto altins cl lalius 27' accrcsce- e- Vnde ///, ul dignités terrena, quoe eral aliquantlc ad
bal. Unde liospiiibus major excrevil admiratio '" C m ( gloriam, ainissa sil ad ignomimam. Al vero paupertas
? inquil. Scia-
ciim timoré. El illc : Qiiiii«rfiiiirani/'iii '"- per virlutem vicia, non se celai sub pelle lupina, sel
it! ex noslra progenie "" mnlios dominos nasci, sel se/ vicloremsuum tollil ad sijdera, quemolim secum lut-
unum semper domiiiari. Alqui 27Csi domina veslra ta xcral ad infera a9B.
non adeo de hac re 277feslinarel, sel "8 per 279 mo-
o- 8. Postea vero quant 2" iler emonsi 'fucra'.il, cl
dicum lempus 28°currentia fala expeelarel, ul pro "'o jam jamqiic prope ad urbem vencraiil, obviant ci»
me lam cito *81non millerel:quol nutos hérites nalura IÎ'J domina stipula suis salel'.ilibus accélérai, cl inter
proferret, lot dominosterra veslra haberct. se conscrlis dexlris cum magna laslitia lecla sub-
7. Post hase induliis vcsle principal! cl calcialus •us cuiit, thoris discunibiiiil, Ccrere cl Bacho corpora
calciamcnlo regali, acrcin ascendit cqunin aralor; >r; rcficiiinl, ce(era noctis spalia Ycncri 30°et llimc-
lainen suas sùrtis non imnenïor, tollil secum suos 10s na?o301indulgent. Hic vir, qui vere cx virtutis me—
coturnos cx oittui parte subere consutos, quos fecit ii'it riio diccndiis csl vir, hanc efferant gcnlcm lcgibus
servari in posterum, et scrvauiur Wissegrad 282 in frenavit, cl indomilum populum imperio dontuil, et
cauicra ducis usque hodie et in sempiternum. Fa- 'a- serviluli qua nunc prcinitur subjugavit, alque 0111-
clum csl aulem, dum per compotidia 283 viarum 11111 rj nia jura quibus hase lerra uiiiur cl regitur, sblus
iront, nec taittcn a8Vadhiic illi nuncii ceu ad novi- ivi- cum soht Lubossa diclavil ("268).
VARIEELECTIONES.
286opusonii//i/2. 287nobis deestA. 4». 2S8 sufticiuitl1. îB9 dux repelunl 4. 4". 2<1(l El—caballumin mar-
gine codicisA.a03scripla, désuni in 4. 4->.slerniilantemque omnes except. A. 2Cl imnteusa 2. 2Ca Primizl
add. 4. 4». subducio inscius 2>\ 26i aulem deest A. 2cbdeest A. îucibiA. 2f,Tsnburo
aC8 prassciu's
' ÎCS
4. çculil A. ila A. i. 2b 5. nucidum iu nuirgine muscidum manu antiqua 2. muscidum4, A",
mucidùm vel muscidum7. »'• 7'«'A. 271 dum prandium siimunl omissn 4, 4". 27S seu 2'»sive
virgulla dtto rfesimi5. 273 allius A. 27t animir-eons/miter A. 4. 28° propagine A.281 216 at 2,
275 .
277re deesl 4«. 2'8 si 7. 7. 279per deesl 4, 4". diitn addil i. numeret 1.
282WISSEGRAR. A. Wisegrad p. m. t. rf<>sM«t 283 28V
7. compila in marginc 2. lamen deesl 4. necî8Snon 4".
280familiaris 7. 2S6 asuefaciunl1, 1.
4, 287
el.e : tâmquam A. 1. p. f. in marqine addita A. jnrundo
A. 2"8 nisi omissum2. 29° 1. 201 base.1. 292st. A. 2S*3 COÏT,n e 1. ita 2, 4, ncu 7.
propicianlur
so*dcdilosA. 20livos vicissim désuni 2 vos invicent percunctari 4, A'. 29° rcspondelis 4, 4". s97ad
A. 2i>. s 8 infiuia 2.. iuferna 5. saocum 2b. »°° veri A'. M1hnineo 1.
NOT^E. -
(26S) Eadcui fabclla iu veluslissimis eliam Icgimi Bohc'micaruntcollcclioitibus reperilur.
C9 CHRONICA. — L1B.I. 70
9. Inler IMCC primordia legumquadain die pra?di-A lum t feminca 33°excrevit£!1audacia, ul in quadam
cla domina,philouc concilata, prassenle viro suô irtipe, non longea prasdictaurbe, oppidum332nalura
Premizl cl aliis senioribuspopuli 30*astanlibtis, sic loci 1 il'rmumsibi conslruercnt, cui a virginali'voca-
esl valicinala 3?3: 1 indiluntesl nomenDivin833(272).Quoi!viilen-
bulo
Urbemconspiciofama quoe 'tes juvenes, contra eas nimio zelo indignâmes,
syderaianget,
Esl locusin s:lva, villa 30Vqwi 39Sdistal ab isla 30a mulio
1 plurcs insimulconglobaiinon lôitgiusquam
307
Terdenisstadiis, quemWtilava terminalimrfis. ,iiiiius bticcina?33*in altéra 33Srupe inlcr arbusla
Ihinc 30Sex parleaquilonali399valdemunit-. 310valle311 asdificant
: urbem, quam moderni uimcnpantWisse-
330arbuslis iraxeral nomen
prafunda rivulusBrusnica 3l2; al australi ex lulere grad, tune aulem ab
lattis mons nimis pelrosus,qui a pelris dicilur Pétrin Iiraslcn 33T(275).Et quia saspevirgules solertiores
*'*(269), supereminelloca, Lociaillentmonscurva- ad decipiendosjuvenes 338Ciebanl!38, ssepe autan
tur in modumdclphinimarini porci, tendais usque; juvenes virginîbus forliorcs 8S 0 exislebant, modo
iu al*proediclutnamnem. Ad quemcum 31°pervene- bcllum, modopax inlcr eos agcbalur. El dum inlcr-
titis, invenietishomincmin. média 316silva limeni posila pace poliunlur, placuit Ulrisque partibus ut
domusoperanlem. El quia ad humile limen eliami componerenl3" cibis 3" et polibiissiuibolum,el per
magnidomini se inclinant, ex evenlu ici 317urbem i " 1res dics sine annis sollenipnciuinsimul agerent lu-
quam aidiftcubilis,vocabitis Pragam (270). Hue inj dura in consti'luloloco. Quid plura? Non alilcrju-
urbeolimin fulurutn binai"* aureoeascendenlolivoe, , venes cum pucllis ineiinl convivia, ac si lupi rapa-
quoecacttminesuo usquead seplimum31«peneirabunt l ces qua?rentes edulia '", ul 3iv inlrarenl ovilia.
toelum,el per lolummundumsigniscl miraculiscoru- Primuni diem eptilis cl nimiis petibus hylarcm*"'•
scabunt. lias in ho$liisel muneribuscotentet adora-- ducunt.
bunt omîtestribus terroe Boemioenaliones-reliquat. Dumquevolunlsedarc silim, sitis altéra crevil,
32°
Unaexhis vocabilur MajorGloria, altéra Exer- 3!1 0ad horain'',T
LastitiatnqucsuamjuvenesvixnoclU8''-
citus Consvlulio(271). Pluni locutura eral, si nonn differunl :
fugissel 322spirilus pestilens et 323propliclans a Nox eral et coelofulgehalluna screno (274);
plasmalc Dei.Conlinuoitur in aiitiquamsiivum,ett Inflanslune lilnum, dedit unus cis ila signuni,
rcpcrlo dalo signo in 32*pra?dicloloco urbem, io-- dicens:
tius Boemiasdominant,atdilieanl32B Pragam. Ei.qliiaa Lusislissalis, edislissalis a'.que3*8 bibislis;
ea tcmpcslaïc virgincs hujus terras sine jugo pube- :- Surgîte, vosraucoclamai Venusaurea sislro*™.
scenles, vehiti Amazonesiniliiariaarma affectantes s .., Moxque3B 0 singnli singulas rapnere pnellas. Mann
cl sibi ductriecs facienles,pari modouli lironcs 3a18 8 aulemfacto, jam pacisiuilo paclo,stihlatisCerercet
militabanl, veiiationibusper silvasvirililcr insistc-;- Racho est earum oppido3B 1, murosLemi.iacovacuos
banl, non cas viri, sel ipsasinct3a7 sibi viros, quosis indulgent Yùlcano. Et 3" cx illa tempeslatc, post
cl qtiando voluerunt, accipichnnl; cl sicut gens is obitumprincipisLubossa?,sunt3B3 minières noslra-
Scilica Plauci saasive 329Piceualici, vir ci femina ia tes virorttm sub poleslalc. Sed m qiiouiam ont-
in habilu nullunidiscrimen habebant.Undc in lau- i- nibus
VARIEELECTIONES.
3"populisl.30B a" vocilala4, 4». ï0.v809 willa 1. 30aqua;4". M0 illa 2b. ""ila A. (Willava 4«.
al° munilur 7. 8" valde 2, 2b. ,1J ita
Wltava tel. Hanc 4, 4«. Nunc. 7. aquilonari 4,7.
A. Bruzinca2. Bruznice 4, 4». Bruznica tel. 3'8 Paotrîn 1. Pétrin 2b, 4, 4a, 5. Pelrun 7.319m ad A.
alBdum 4, 4». °16niedii 1. 317régi corr. rei.A. 1. 318coliimne ttddiiumdelelA. sempiter-
nuinA. 3ï<>
vocabilurdeest4. Wieeslawci Woyliecbaddilmanus scaili XV in 1. Wcchlavn, 3îalalim;inscrit
3. Wcceslava5:'. Weczlava corrigit D. 3Î1 Tressivoya,latine inscrit5. TiessiwoyaCOÏT. //. fuisset
3a3 sed 7. m deesl A. 32B 32S 3Î
7 ^ ila A. 1,
2, 2", 7.. 3as a?dificavil5,
3n
7. ihyorncs A. semet A.
2,4,7. Planci alii. 3M seu sitperscr.a33 sive 2b. feminaaddilo rum 1. 33lexereuil 2.3îB i» mnrg.manu,
antiqua excrevit. opiduniA. Devin 1, 7. Dewin2b, 4, 4a. 33V bucina?A. I. alla corr. alla
1. 33Cab deestht 7, 337 Huaslen COÏT.Iiraslcn A. 5. Ituraslon 2, 2b, 7. Nuraslen5. Wraslen 4,sia4".
838virgincs corr. juvenes 1. 33Df. s. a. i. iu margincaddila A. 3'°1,ferociores 7. 3U componerel7. et
cibis4». a" edilia 2, ab antiquamanu u apposiium. 3V4 ul in 2, erasum. 34B bilarcm deesl 4,4».
3k0 iioctuA. 1, 2, noclu sitperscr.n'ocli's2b, noclis 4". 3" ad horam 'deeslA. 348satisque 7. 3l9 silro
addilos A. w" M.s. r. p. in margincaddilaA. 3Blopido 1. 352elAI,2, 4. 383eranl 2b. ">''Ct7.

NOT/E: '•
(269) Hodie nionsS. Laurent» ; Dobner ad Ha- D 415. IV, 20G.
jec. U, 119. " (272) Devinigitur Bobcmiceidem esl quodapud
(270) Limenenim Bobcmicesonal prag. cfr. Pa- nosiiaics Magdcburgi. e. Parlhcnopqlis.lu Fuldcn-
lackyI, 88. V'id.eliam PelzeliicommeiiiatioUcbcr sibus Annalibus 804. hase legunlur : Tiasticenin
Ursprung und Namen der Stadl Prag. Ncueie quadain civilale, quoelinguagentis iilius Dewin, id
Abhandliingender kônigl.Ilôhmischc.uGescllscbaft estpuella,.dicilur, obsedit.
der VVisscnschitfieitil, 112. (273) A BohcmicoChrast. DOBKOW.
(2^1) lunuit SS. Wenscslavumet Adalberlum;; (271) llor., Epôd. 15, 1.
conf. de bis etymologiisDobncrum àd -Hajcc. 111,
7I COSM/ÏÏPRAGENSIS. 72
Ire quidem restât, Numa quo devenil :" et Au- A Ncclan 381in campo qui !8t dicilur Turzco ,83(2/8)
[eus (275), fi, conscrliim est inlcr Bocmos cl Luczaiios *»v(280),
Premizl jam plonns diertim, poslquant jura inslimil qui nunc a inoileniis ab urbe Salec 8SS(281) voci-
lognm, quem coluil vivus 3B6 uldemn, rapius csl ad laiitnr Satcenscs38< 1. Undc aillent aitliquilusS8Ïimii-
Cercris gencnim (276). Cui Nezamizl 3" successil cupeiur 38Bea 58°nalio Lnczano, nolnmus pratler-
ia regniim. Hune ubi mors rapiiit, -Mnaliiprincipales ire 39°sub silcnlio. Quippe illa distinguiliir provin-
obtinuil rasces. Quo dcccdcnle ab liac s58vita, Vo- cia quinque regionibus loCorum per compciulia.
gen 8B9 suscepil rerum gubernacuia. Hujus post fa- Prima regio est sila circa rivuui nomine!DIGulnaS9'
lum Unezlau 8C°rexil duciiliiin. Cujus vilain dum (282). Secunda cx ulraque parte csl (luvii Uzka J9S
rumpunl Parcas, Crezomisl 3Û 1 localur sedis in (285). Tcrcia cxtendiiur per circiiiluni lorrciilis
arce 3CS.Hoc sublalo e 3C3 utedio, Ncclan aotducaius Bocuica 39'1. Qiiarta, qua? et silvaua dicilur, siia Csl
polilnr solio. Hic ubi vita 3CB decessil 3C\ Gostivil36ï ii.fra terminos fluntinis Msa 89B.Quinla 39°, qua? in
tbrono successit. Horiimigilur principum de vita 3CB hicdio est, dicilur 897Luka 398: pulchcrrima visu et
asquo3B9 cl niorte silelur, lu.in37°quia ventri 371et uiillima 399usu aé uberrima salis, nec non habun-
somno dediti, ineiiUi cl indocli assintilaii sunl pec- danlissima piatis, uude el nomen ipsa regio traxit,
cori, quibus profecto contra îialiiraui corpus vohi- B q«ia luca la:ine pvalum dicilur (284). El quoniam "'•
p:ati, anima fuitoncri (277); lum quia non eral illo hase regio primuni, longe antequani Satcc %°lurbs
in tempore, qui stilo acta eorum commcndaicl' 72 condiia forci, csl inhabilata liontinibus, recle ejus
memorias. Sel sileamus du quibus siletur, cl redea- incoUesunt a 402regione Luczanc 4B3 niincupati MK
mus undc paulo deviavimus3". His prasfuil (lux nomine Wlazlizlav 49\ vir bellico-
10. Gostivil aulem genuit Borwoy37*,qui primus; sus cl in bullicis armis an'unosus406,ac i97consiliis
dux baptizatiis eslS7Ba venerabili Metudio 37Cepi-- supra modum dolosus, s:>.tisqttrs"in prasllis felix po-
scopo in Moravia, sub lemporibus Arnold 377inipe-- tuisset dici, si sors suprcina non clausissel cum fine
raloris, el Zualopluk378cjusdemMoravia?régis (278).. infelici. Nam contra Bocmos fréquenter suscepcral
Nec siipcrfliium esse judicavimiis 379,quod rcferenleî hélium, el semper Marte secundo alqucs diis auspi-
frma aiidivimus,huic operi noslro hoc in loco suin-- cibus pravalucral, terramque eorum satpeingressus
malim lilerarum opicibus inscicre bclluiii, quod-. cedibus, incendiis ac rapiuis crudelilcr devasla-
nne m olim antea rétro dierum, tempore duciss rat 408 (285), et ipsos populi primates in tantum
VARIÂT.LECTIONES.
»'»vnnit
\cmi «rfrfifoal
aatnio "'• manu A. vonit 2b, 5.4. niitiia quo venil 4», pçrvciiit 7. >° ttà 1, 2", o,
'"".'"* de
"yv* ;', •„, NWamil-I. Nezamysl2. 8BSbac testiimt alla manus 1.
hÏJUTV TV 7 V.vnu'i &l<vcn 4 * Vu > 7«.»• Unizlu 1, Win/lau 2b, Vilozli.u 4,
Z BhÏBÏ '-C™ il \\ ï 5. *: 2, Krcsomizl 4, 4 , Creczomiezl 7* 3« s.
tozoïïsl
sJ° vira i. 3C"dïseessil con'.-deccisit A, d.scess.t 1. SMHosli-
, i U .î»i ob «" Ncklan 8

% 4. 3" uiilissima 5.mùllima 7. *•• quando 7. »•»Satçch 4», relyutulmma.


»• A 2 fuczeiiel niiiicunata?1, 4, 4», 7, iiiinen paiera 8. *oeWJazlizlau îhde%2.:hUv
2b,'•»'Wializl.w^5A, 71,
. Wlatilians 4 i". «» cl ïn - animosî,s désuni in 4, 4», imbccillis.armis animosus 7. bac 1. de-
NOT^E.
(275) Hor., Epp. 1, 6, 27. (C (281) Saaz urbs ad Egram in circtilu Saazeii«.i.
(276) Jn'Vfitial-,X, 112. (282) Vixcerti aliquid de his regionibus clduviis
(277) 'Sallust., Catil.,c. 2. nfferri posse videlur; cf. laïucn Dobnerad llajcciùtu
(278 lu chronologia consliluenda frravit; obnt 111,78. Gulna vel Gunta fluvioliiiiiDobner in pras-
Meibodius die 6 in. April. 885, Arimlfus regiuim ceplo qiiodanijJuannisrégis a. 1352dalo dcpreliemlil.
adeplus csl a. 887, et Zualopluk Marahcnsiuni dux (285) Si Dobncrum aiidis est Sua rivus qui paulo
înorluus csl a. 894, lestions Fuldcns. Annalibus. infra Salec in Egram cxuudal.
Eoriintdcmauctorilale, qua confirmatur Bobemorum (284) Wlaztizlavi terrant in Sacensi, Raconiccnsi
ilucis filiain a Marahcnsibus in matrimomum du- et Liiiomcricensi circulis quasrcndam esse conjicit
ctam esse a. 871, haud inmerilo rerum Boheniica- Palacky.
nim scriploribns clficividebatur Borwoy ducem co- (2b5) Haud supcrflunmvidetur hoc loco apponere
dent fere tempore haplizalurit esse ; clsi alilcr vide- quosdam versus ex carminé populari, in codice rç-
batur Dobnero 111,252..Cf. Dobrowskilibeilum Ver- gina? aula?reperlo,:quo idem praslium Wlaslawi el
suche die altcsle Bôhmiscbe Gesch., etc., p. 49. Cesimiri fqni Cosmasest Tiro) lingua Bobcmicade-
/279) Haud procul a Praga ur.be sepieulnonem scribilur; nonniilli enim versus cum verbis aucloris
versus Dobner ad lLjccium 11,68, hune locum sibi- noslri nescio quomodoconcincrc videiiiur. In lau-
reperisse visus est. dandis vcrsibu's secutus sunt librum : Koniginhofer
(280) Ex Cosma? opiniOnc Luczaui : igilur. non Haitdsehrifi aufgefmulenund hei'itusgcgchcuvon NV.
oratit Bohenti. Hauka, vcrdeutsclii voit Swoboda. Prag. 1829.Cum
73 „ CHRONICA. — LIB. I Tfc
prassiditsaltciuiaveralM»,ut parvoclausi u oppiùo,A el v'uiciteféliciter.Exorilur ciamoradailheraU6(29â)
quod dicilur LeVigradec4,°(286), Iiosliuntincursio- ulilis et inulilis 4as,forlisel Vilis44°,polénsel inpo-
nes tintèrentoppido,Ilie condiditurbem»quant ap- lens, perstrepunl arma V'1,saltai scabiosa***equa,
pcllavilnominesuo Wlazlizlav*", inler duosmontes ut acer equus *Mta pugna.
Médites4" (287)et Pripek 4la(288),scilicel in con- il. interea quasdam ntulier , una de numéro
finio *u duartim provinciarum Belina (289)et 4IS Eumenidum,vocansad seprivinumu*,quijamilurus
Lulonierici4*6 (290),el posuil in ea viros 4lT ini- eral ad proelium.Quamvis, inquil»non ist naluralé
ques, ob insidiasulriusquepopuli, quia hii adjuva- novercïs, ul bènefaciantsuis privignis;-lamen non
banl parles Boemôrum;Et sicul in omni vicissitu- immemorconsoniilui patris, caulumte faciâm, qui)
dine rerum prosperitas elevatj advcrsilashumiliât 443possisvivetesi vis. Scias Boemôrumstrigas sivè
cor huminiim,ex niinia quant semper oblinuil in 4',Btenturesnostrai ptoevaluisse votisEUmentde's,undè
prxliis prosperilate4ie, cxaltatum esl cor ducis et nosiris usquead Unum interfectis, dabilur Boemiis
elevatuniiul meuleferocicxardescerëtoninëiuBoe- Victoria*«.
miamad obliuendum.Ah *19!menshominumignara Hanc lu, quo tandemvaleasevaderecladem,
ftiturorumsa?pesuo fallilur augurio, saspcfit, quod quemin primocongressuinleificies%v> libi adversan-
alite ruinant 42°cor exiollilur4î1,sicut anle leliliamIl lem, utramqttesibi abscidensw*aurem,millein tuum
sa?pehumiliaiur. Mox lumidoinflalus faslu V22sû- bursam, et inler ulrosquepedesequiin modumcrucis
perbia?;scirc volensvirlus sua quanta?s'il poleiilia?» evaginatoense terrantl'uteabis.Hocenim faciensin-
niillil gladiumper omnesfineslociusproviucias,bac visibilesliguturas laxabis,quibus ita deotumvestri
éôndilionc'***principale senlencias,ut quiconque,,ïV equi obligali**• déficient Ul et codent*"$ quasiex
corporisslalura praseellensgladiimensuramsegnius longo ilinere faligati, moxquem insilienseqtiunti
jusso 42Begrederetiir ad pugnani,procul dubio pu^ terya vertes*84,el si magnuspost té fragor *Min-
nireiur gladio. Quos426eicius 4" dicto ut vidit "8 grueril, nunquamretto aspicias,fugamsed accetetesi
in Condictocoadunaios429loco, stans iu mcdio ag* atque ila lu solusvix 4B 6 effugies:Nam
qui dit tio-
43° l>
8 ' 8
gère, corona vulgi sepius, clippco subtiixus, biscum comilabanlur4-Biu prwliumjversisunlni
manu 431ensemvibraris,sic esl exOrsus: O milites, aitxiliuminimicis veslris4B 9. A coulra Boçntisrc
(jUibusullima in manibuscsl Victoria4SS,olim non sistere non vàlentibus,hoslibusquippe jam tociens
ténielvicislis,jamacttimagilisi Quidopusesl atmh? triumphaulihusvo°juna.
Armaad 4SS 4S1
speciemmililioeponarefacialis.Quinpotius Salus eral vielisnullam sperare satutein(293);
fnlconcs^, nisos,herodiosel omnc*3*hujusmodi genus Sed sicut semper infidèleshomines,et eo ad inaium
v«latilium,quodmagis aplum esl ad jocundilaleniet proniores4B 2, ubi deficiunlvires et bona?artes, ilico
ludum,lellitevobiscum,quibuscarnes43siwt'micoriim, ad détériores pravitatis vertuntur partes : haud 46i
si forte sufficient,dabimus43Tad vescendum.Teste aliter gens isla vanis 464sacris dediia, plus inenda-
MartedeoelmeadominaBellona,quoemihi fecit om- ciis credula, jam desperanlësvirihuset annis mili-
nia boita,percapulumensismetjura quemmanu le- tàrihus, quandam adcunl sorlilegain el cousulunt
neo, quod pro infanlibus eorum catulos canum po- eam atque inslanl ut edicat M",
namad uberamattum. Levate signa, tollile motas; Quidopus sit facto in tali discriminererum,
sempernocuitdiffetre paralis (291). Ile jam velocif'- Aul atios cveniusfuluriimobtinealbelluin.

VARIEELECTIONES
w»atténuerai corr.eademmanualtenuaverat I, alennarat 2, 7. *">.ticvigradck 2. "' Wlastislaw 2<
Wlatizlau 2b, i, 5, irtserlolamen s anle l 4", Wlalzizlau5, 7. *» Medniz 1. Medttel2. *13Przi-
4,4corr. 1, rubro atramento. 4lBrfees<1. 41° Luihomii'ici4, 4». 4" mnro's con\
pek 2, Pripec 4, 4».418 *'» ™ "'
alia manuviros1. prosperilalem 4". Ah! ah !42°4, 4". corr. 1, minio. exallftlur 4, 4-;
421falu 4. 4"convinciel. t2Vqui 7. 4" jussu 4<«. quo 1. 4" lolius 4, 4a. 418 ut vidit corr. a/iit
"2
manuA. "* corr. alia manu\. 43°qua?rfeesfA.4ïlmano1. v.i.m.e. A. 433elL ''3VcoiT.A.438omnis2;
488canes cotr. carnes A. 4" dapibiis1. 7. corr. A. *38 hetbera 1. 439corr. alia manu1. 440f.et'v;
désunil. 4il arma repelunt1. 5. 7. "9 scabio4. 4». 443u addil alia manusA. m ila A. et cotr. %
4" ut 4. 4=i 449siite 1. sive deest 4». 447v. B. A. UBcorr. alia matin 1. 449abseindeiis2^i 3. 4». 7:
"9 invisibiles—obligaliomissa2. 4B 1 invicient2. 4" c. eld. A. 4B3 que deesl 2b. 4B4 veriens corr;
vertes1. 46Smagnusterror ingrueril.A. m. p. t. vel fragor vel timor 1. limor 4B8
vel omissa in 2. 2b; m. pj
t. limorvel fragor 3. 4. 7. ut fi'agor5. 4B6 vix deesl2. 4B7 nobiseuin7. comitanHir4.4«. 4"9 no-
siris?. 4Mliihuphanlibusi. ' 4C1soli alia manu superscr.^ salus1. 4CS proniciores corr. alia manu 1. "» aiit
corr. haud A. 464vallis L kéBel d. 1. ;
NOT^;. . . ;"
hoc locohi confereiidisunl versus p.Til : 86.
Brach (scil. Wlaslaw)mil Feiier mut mit Sdiwcrl (288) HodiePriseiii cf. ibiu. ..,-
Oft Itereiuin NcklansLand. (289) Bilinad Bilamin circuloLutomericettsi.
(286)Lëwy Hradekcastrumin sinisira ripa Mol- (290):Leilmeritz.
daviefluvii,haud procul a Pfaga Urbe.Clï. Dobrow- (291)Lucan.,Phars. 1, 281.
ski Vcrsuchep. 95. (29SVVirg.,Ma.M, 313, 358.
(287) Hodie Nethik in circulo Lititomcricensi ; (293).Virg,,iEn.llj.S54.
cfr. ScliallerTopographiedes KônigrcichsBobmen
PATUOL.CLXVI.
'S COS.NLEPRAGENSIS . 7ti
406 nos pro palria dimicamus et poputt atque
Illa, ni crut plena Philone, anvbigua non tcnuil A gloria, i
eos diii verbornnt ambage : Si vultis, inquil, irium- nostra libcriale (296) él salu'e ultinta ; illi ul rapiam
467jussa aliéna, -nos ul defcndamUmdulcia pignera el cura
phum Victoria) consequi, oporlel vos prius
Deorum exsequi. Ergo lilale 4T' 8 dits' veslris asinum, conntibia. Confoftamini 484,elcsiote viri. Nam dcos
u: sint et ipsi vobis in asylttm. Hoc volum fieri sum- vesltosquos aetenus habuisiis offensos,placaslis volis
mus Jupiter, et ipse Mars' sororque ejus Betlona, quibus placari voluerunl. Ergo limorèm èorum tic
486 487
atque gêner Cereris jubel. Queritur intérim miser timueritis, çnia 485,quibus in proelio iiinot of-
asellus el V* 9 oecidilur, et, ul jiissum fuerat, in ficil 488 animo, maximo 4S9 vetsatvut in peticulo;
mille niilli.es frusia concidilur, atque ab universo audalia aillent habelur pro mttro Ç&97),-audacibusel
exercilii cicius diclo consuiiiilur 479.Quibus ila esu ipsi rfi'i490auxiliantw. Ctedite mihi, ullta illacàstta
aniiuatis asinino 471—ressimilis prodigio—cernerts veslta 491salus posita esl et-gloria. At si lerga hvsti-
laslas phalanges et viros mori promptos ul silvalicos; bus veniiis, motiem lamennon effugielis. Set ûlinam
47! aquosam nubem fil solL motiem.' vei:«mpejus morte agelur ; conjuges vesïras
poi-cos; el sicut post
clarior el visu jocuiidior, ila post niniiani inerciam\ in conspecluvestro violabunl, et in sinu earum infants
exercilus ilie fuit alacrior et ad pugiiani au- ferro irucidabunl, el ad laclandum ois calulos du-
dalior. B bunl,quiaviclh una est virtus,ricioribus nil denegat^
\ï. Inlerea dux eorum Neclan 4", icpore pavidior Inlerea dux Lucensis, ferocissiums mente, cum sti-
et pu'rdo*74fuga velocior, pugnam inmiiieiilem per-- -perbissiniagente.quibtis et hodie a ittalo iûiiaïuni est
tlmuil, cl ficlu iiifirmilaie in Castro supradicio> superbire 491,venions ex adverso, ul vidit bosies non
tlclituil. Quid facerent membra sinecapile, aul mi- cedere loco, jubel suos paulisper slare illico, et
lites in pnvlio sine duce? Eral ea leinpeslale quidami quasi condolcns super fala 493inimicoruin, his dictis
vir prascipuus hoiicsiatc cor'poris, a?lale et nomine? acuit animos suorum 494: O miserabites 49*limido-
49° colles,
Tyro, cl ipse post 'ducem secundus inpcrio "", quii tum hominum mânes, frustra ptenduiil
ad occtirsum mille' obpugnaiiiium in praslio ni'illum i quibus désuni vires cl uellieai ailes, nec juval collis,
timerc, nc'mini scivil cedere. Hune dux clam ad seES si esl virlus dcbilis. Cernilis, quiainplanis vobis non
. vocal cl ptascipit ût arma sua indual, et paucis clicn-'- andent occurrere 497cumpis, nimirum si non fallor,
libus id sciciilibus 4,s, herilem cqtium jubel ulasccn-- jam fugere parant. Sed vos, p*riusquumfug'.anl492,
dat, alquc vice sui "7 milites ad pugiiani prasce- •- irrnite super eos inpelu repentino, cl sub pedibus ve-
dal, qua; non longe ab urbe, sed quasi duobiis s s/ris ce« frivola stipularum ul conteranlnr, facile
sladiis disiabat. Ventum erat ad campuni ab titrisquee more solilo. Parcite ne igiiavorumsanguinepollualis
«xercililms condiclum ; sed prius Boemi piasoccu- - €i fortia lela, sed pocins snbmitlite 4" quoe portails
°"l>perterrefacialis "" falconibuspavidas
panl collent in meiiio campo em'mentem, unde ett volatilia, ut
bosies prasvidcren't adventantes (294), el is qui "88 ««'es ul columbas. Quod ul factnm est, lanta fuit
asstimabaiiir 47° dux, slans in cmiiienliori loco, >', densilas diversarum B0>avium, ul sub pennis eariun
«soiicionnreliir48°ad milites Tyro : Si fas, inquil,l, obscurareliir aer velut sub aquosa mibe, vel nigra?
esset diki verbis addere virlulem mililibus (295) miif- icmpcslalis tempore. Hoc cernens intrepidus Tyro,
4SIumbugibus. Sed d coeplumintcrruuipénscolloquium ad suos dixil' 03 :
'Aplieibustos lenerem sermonnm
quia hostis ad oculum stal, el brèvetempus ad exor- Si forte contigeril me mori in proelio,sepélite me in
tandum 4,a extul hoc colliculo, et construite mausoleum mihi B04 in
Fas mihi sit vosvel paucis succenderedictis. secula1""*memotiate, Unde et hodie noniinalur mi-
Omnibus in beilodimicandi pur est devolio, sed im- i- litis acerrimi bustum Tyri (298). Moxqueprosiliens
pur vincendi ratio 48a. Illi paucorum pugiiunt proo ceti maxiiua moles rupis, qua?B9efulmine B97 rupta
VARIEELECTIONES.
436 anibiguilate omissa voce ambage 7. 497pnus deest 2b. 488libate 4. 4«; 4CSet deest A.
470 corr. 1. «' asineo 7. 4'" per 7. 473 Niclan 4. 4». "4 corr. alia mutin A. parlho ai. m.
supetset. 4'pardo 1. 47Bi. s. A. m id sciciilibus désuni 4. 4«. "7 sua A. 47S bis uinisso
4 corr. 1. 48°concionatur corr. al. manu eoncionaretur A. "" sermone 4. 4«. verbo-
qui 7. 4fla
niui 7. ad exhorl. omissa 7. 483condilio. vel ratio addunl484i. 5. 7. In 2. 5. 4liB supra vocemcon-
ditio alia manus .antiqua adsctipsit veLratio, condilio A. el rel. el nolile addil 1. deest 4. 4».
496 t. i. pr. A- 48!limor onusstim2. 489eflieit. 2. 489.moxuiio A. 4S0 deesl 1. 491quia veslra deesl 7.
*•* corr. ul. manu.l. 49asuperscr. A. 494eorum 7. 49Bmirabiles 1. 49epcndiiiil 4». 497occurre 4*.
498 corr. A. 4" submiltile deesl 4'»'. ™ in 2. 801perire facialis A. OTadeesl A. ">*d. a. s. A-
894mihi deest 2. B0*i. s. nomiiialivum A. vel memnriale uoinin'aiiviiin 1. n. vel m. 2. 3. 7. vel ineui.
désuni 2b. 4.-4°. manu recen/ioriadscripta in 5. noniinatinit 4. 4a. »Mrupisque 1. 4I)7 corr. al. manu i.
NOTiC. "
(294) In carminé populari, p. 105 : . (296) Salltisl., ibid.
Don in weiterFtache hdriet ihrer (297) Sitllust., ibid.
ErictjesfreudigWlasJatOi •" (298) OslCnditurin hune diem crudi et abrupli
El pauio infra verbâ CéstinîrP ; :' / saxi moles super slerililms cantpis ad Tursko, qua?
lliet vontBetge kann unsWl'ax.awsehen; in busli hujus memoriam hue advolula dicilur, quem
llasch hinab tings um den-Berg yezoyen. et ipse speelavi oculis. DOBNEH ad liai. 111,108.
(21.51Salltisl., Cal. 58.
77 CHRONICA.—LIB. I. 78
de sumuti (aie. alii monlis ferlur per abrupla loca, /i mus héros sl)8 Tyro in confertissimoshosiiu.ticu-
sternens omnia obslacula, haud aliter mil forlissi- neos (299).
Acveluli, si quisin horlo B" tenera papavera succiderelferro,
iia obstantium metil ense capila hoslium;
donccplenus aslilibus, quasihcrinaiius,
in média slragcsuper magnant striiem "l0 occisorumcecidit.
Incerluni esl, quis, a quo, vel quali vulne;rc quisque
cccideril, nisi hoCsolumscinmspro certo, quia B11 beluacrudelior. Quoduiique B3G factunt est omnium
B 13
Bocntipolili sunt Bls triumpho, Lucensibus om- consilio comilum B37, ut populus*38qui dispersus
nibus B14.inlerfeclis usque ad unum 81B,pra?terilluttt fuerat ad filium herilcm, suuni quippe principem,
videlicet quem novcrca olim prasmonueralciinlcm ceu apes ad suant inalerculamconfluèrent; luin si
ad praslium.Isque dum jussa peregit noverca?prse- quando resislere vcllenl in piano loco facile capi
peli *-l°elapsusfuga, dunique817concilusvCnerilad possent B39,lum quia cum viro alienigena non tant
domum,eccë uxor suaplangcbalur defuncla.Quant cilo conspirarelplebs.indigenaB4°illisila '*' dispo-
ut viderclvir sutts, dum discoopcrnissetfaciemejus silis repedant ad propria cum magna Iclicia, alque
—res similesficla?— visum esl funushabere infe- B victrices aquilas in sua rctenint stacia °12.lnleieu
ntineo peclore vulnuset abscisas 818aures. Tune scclcsius Zribint43illc, delerior infidèle, perpétrai
vir 519rccoleus quod facliim fuerat 829in pnelio, sccltiscrudelc. Namquadaindie piscutoresnunciant
protiilil aures de bursa cruentisB21cum inauribus, slaeioncm pisciumnon modicamin placida aqua
2 quem sub glatie iiitida B44;erat enim glacies perspicua,
alque recognovilhancfuissein specieiiliusBS
adversanlcmoccidit in bello. quain nec adliuc.641'aura c.orruperal,îiec.pulvis ,4S
15. Post basemirantes Boemi in terrant illamB23 commnciilaverat.Tune ilie Judas secundus.847Du-
ctnullo resislentedévastanteseam B24civilalcs de- rinch B48,ralus esse congruumtemposad exercen-
slruxcrunl, villascombusscrunt.,spolia mulla acce- dam suam iicquiciam, quant dudum mala mente,
perunt (500). Inlcr qua? filium B2Bherilcni apud malo B4»aniino conceperalin dominisui ,M..neeem,
quandam velulam iiiuliercm inveniunt lalilanlcm. ait ad pueront : Eamus tB1 piscàri, quemfraudepa- .
Quemdux ut 826vidit, qtiamvis paganus, lamen ut rabat nccare"02.Quo cum ""pervenissent,inquilBBV :
catholicus bonus, misericordiasuper cum motus O mi dominelle,perspiccnotantesecce sub glatie pi-
astaiula?ejus027el forma?pepereil, cl novamurbem stes plusquammille. At illc, sicul eral puer, pueri-
in piano lococonstruensnoniineDragiisBa8 (501)su- lilcrgcnua (lectens, dum inspicil sub glatie pisces,
per ripant fluviiOgre Baajuxla pagiimPostolopirlhC sccuriis securimtoiicro colloBllB excepit et cui lio-
,3* (302), ubi nunc cernilur sancla? Maria?coeno- slis
pepereil, suuseum pedagogusMt interfecit Be'.
biiim, tradidilS31civilatem et pueruntpedagogo,cui Diffugiuntomnes a tali speclaciilo, At illc M plus
anlea B38 pater suus cum B33.commiserat,nomine quant parricida, quod non potuil uno iclu securis
Duringoqui fuit de Sribia B34génère (505), exce- peragil cullello, caput suo dominelloabscidensut
dens homineinseelerc. vir uejorpessimoS3Bcl otitni porcello,quod abscondens"* sub clamideveluido-
' ' VARliE
. LECTIONES.
808ères superscr. al. manu héros 1. M* orto 4. tlDita corr. A. slragem A. striigem 1. Mlquoil
2b. 4. 4a. Blssi/perscr. al. manuA. ",3 Lucceiisibus.2. Luezensibiis 21'. "4 hominibns 1. .".I*bu-
num corr. ununt 1. B16 prasccli corr. "alia manu pra? céleris I. "" delelum que A. B,sabscissas'2.
2*>.5.7. B19deest 1. "• eral 21'. Bal cruchtas 4. 4«. 6,s ejus 1. 823B. intr. I. i. A. 4.
B. t. i. intr. teliq. 8n deesl 1. B25 rfeest 4. 4a B26 superscr. 1. S27 omissnm 2. •". Vragus
2». Oragus 7. B29Oggre 5. 7. 83° Posioloprt 2. Postoloprilh V>. 7. Postolopnrih 4. Posloloprih
4". Poslolopert5. Bal vel civilatem cant 1. et civilatem eam 5 7. eanilem civiialem omisso eam
4. 4". B3aante 4. 4». B33 deesl 1. B34 Zribia 1. 2. 2'». 3. 4" 7. Zurbia 4. Ztribia 5. B3B
simus 1. B3Bitaque !.. •837deest A. 4». B88 recenli manu superscr. 1., BS 9 lum si quando — pes- capi
possent, désuni in 5.-4.-4». 7. S4° COÏT. A. ÏU bisque def. ila A. 842slacia 2b. 4. 4a spalia 5.
7. ns Zirbiu:4.4a Zribni7. Bli nilida A. nova vel nitida 1. s. g. nova 2. 5. 7. in 2b. 5. a corre-
ctoreaddilumnitida. n. nova 4. 4» . B4Bdeest4. 4a 848pluyia subducto pulvls2b. S47 sceleralus corr.
secundus2b. ."«, Durinch2b. 5. Durincll3. 7, During4 Durinh4». 849que deest in 1. 2. 3. 7. 8B 0 vi-
lamA. vilainvel necesse1. v. vel neceinréL SBldouine addv.nl4. 4". . BB
2 necari 2b. 4. 4a BBa omnes
2. 6B 4 inquiunt COÏT, ex inquil 2. ait 4. 4a. ,BBsecuri tenërum collum4. 4a 8B
6 pasdagagus4a. "" in-
terficit7. B08Zirbinaidunl A. 4a BBSabscidens A. 1.2.4.

NOIVE.

i299)ln carminé populari, p. 105. Blinklvor Neklaus[reudehetlemAuge.


Tras brichlmil hervoruus Waldesschalten, (301) Postero tempore Drahussnq,minata.
.Tras etfasst desFeindszahllose Uaufen. ' (51*2)C fr. Dobnerad Hàiec. Il, 302.
(300) In carminépopulari,p. 107 : (503) Ex Soraborum, ut videtur, populo onun-,
VintdieteicheVente dus.
79 COSM/E PRAGENSIS 80
mini sui pro honore, ntunda involvil sindone B,°, ut A prolexi. Vos aulem, qui eslis capila terroe, finie faclo
ud.ducem, qui sibi cum comiuiscral, infelix mal.) nomeninvenite.Si est mcrilum, facile ut omîtessciant,
suo.déferai, Ferl sine mont funesla doua, speraus quantum merui ;' aul si dicilis esse scelus, plus mihi
pro.tali facto 8C1innumera BCSronsequi inuuera, el debelis, quoi vos ipsi non facitis scelus. An ideode-
invcnil ducem iu Pragensi palalio cum omnibus re- buislisinfanli par.cere,quia palet ejus vestros infan-
sidcnlcm comilibus in concilio ; alque optimum ra- tes inlerficete el talulosvoluitpvnere ad sugendumeT0
lus fore, ul in conspectu omnium facinus suuiii re- vesltas conju'ges?Cette nec ca'riiessuaves ", tabidi
ferai in médium,.mirai cl salulat ducem, et resalu- 7tecsuave lupi jus. Ecce patetni sanguinis ullor, vo-
latns sliiis exspcclal, el ut data esl sibi copia fandi, bis quandoqueB7S
dixil : En B63ego, en ego 864sofus mea effeci securi, nociturus jacet sine vestto sanguine vicias ' J,
ni vosomnesdotmialisin ulramqueautemsecuti(Wi). Quin ite potins, accipile tegnum ocius, quod sine
Sespe enimuna el minimascintilla B6S,quam incaule melu possidebilis in sempilernum [elicius. El slutim
cusios domus teliquit sub tenui favilla, excitai ignes prolulit capul in disco tenclium, in quo nichil adliuc
viagnos, el non soluni domum, sed eliam involvilel vivi hoininis fuit exterminaient, nisi lanlum quod
combutil ipsos 86BrfoiHi<s dominos. Hanc ego sciniit- eral voceprivatum. Expavil dux, corda iremuerunt
lam proecavenset ptivvidens in fulurum vobis noci- iI) comilum, confusmn inhorruii inurmur. Tune dux
lutam exlinxi, et B67vos"^ vesttosquec(,i posteros a lorsil caput a minière nefando et solvil ora lalia
venlura clade, quasi ex divino oraculo proemonitns, fando :
Aufet ab aipcclu noslto tua "* dona seeleste,
tua sceleraexcedunlmodiim el veniam, nec dignam inventant vtnatclam.
Ad hoc flagicium nec potestdignnmexcogitati rvoejudicium, nec par supplicimn. •;.i- .,
An ptttas, quod facere non potuissem quod fecisli,si votuisscm?
Mkhi autcmifuit ticitum occidereinimicum, sed non tibi dominum.
Hoc quod peccastipeccatum majus B7Best, quam dici poteslpeccatum*
Cette quicunquete occident tel occidere le judicavcril B78,
i..-, non tolunt peccatum serf duplex incurril peccatum,
quid el peccatum quod occidaris B77,
el peccalum quod occidislidominum,
pro utroque peecatoIripticalunt potlahil peccatum.
Ycrum «i pro hoc tant scelere immani aliquod aC' latio commendat, noster sinus, Iicet oDiusïia ts-
nobis donatiiiumsperasti, scias tibi pro mngno mu- men dévolus, ad exarandum dignà memorioe se
nere Itoe dari, ut unam de tribus quam velis-eliqaa ticuat OT".
mortem. Aut te proecipitesex alla rupe, aul le mani- 14. Anno domiitica?incarnaiionis 894, Borivoy ,B*
bus luis stispetidrtsi» quavis arbore, aul scéletosam baptizalus est, primus duxB8' sancla?fidei catholi-
vilain luo finias "* ensc. Ad hase vir B8° ingcinisccns cus(505). Eodent anno ZualopulChB88,rex Moravwe,
ail : Heu B81.'quam malevitum ""*habet, cum proe- sicul vulgo dicilur, in medio exercitu suorum dclï-
ler spem sibi eveiiit. Et slatim abiens in alla B83alni» tui.let nusquam coniparuit (306). Sed rêvera mm •*•
se suspendit laquco; unde alnus illa quamditi non in se ipsuni *">reversus, cum recognovisset M1quod
cecidii, qn'ia juxla viam eral, dicta est aluns B-u- contra dominum suum imperatorent et compalrent
r'mci 684.Elquoniani hase anliquis rcferuninr eve- Arnolphum B92(507) injuste et quasi iinmemor be-
nisse tentporihus, ulruni sinl facla an ficla, lectoris neficii arma movissel—quisibi non sohimBoemiam,
judicio reiiumiimus. Nunc ea qua? vera fideliunt re- verum etiam alias regiones, bine usque ad flumen'**

VARÏ^ LECTIONES.
•"* COÏT.A. BMcort. al. m«mi 1 or,Jdeesl ? ,M onénl. 8C4 semel4». B6*seinlillula corr. A sciri-'
tilla corr. dli'a manu- .1. ""* deest A. 887et vos—-"70protexi désuni A. BC8 et vosque omissoveslros 4. 4».
609liïrosque superscr. ul. mniiu"vesirosque 1. sugendas 1. 87» deest A. e7i nobis quoque 3. T.
878corr. A. B74 deesl 4. 4". B7Bcorr. A. t7° iu syllabn alia manu superscr. A. B7' occideris 7v'
878cort. id. m. A. MS"finies A. BUZirbin add. 4.4». B8i neii repelunl 4.4*. "8* vir 4. 4a. MSalto
4. 4°. B"4 Durinici 7. t8BiHic in inferiori m nr#.2b. alia manu scripta leguntur : qua? hic desuiit adscribe'
Est autemiii charlulaseparalu nartalio de BorxAvogïtbaptismo ex Chtislunno adjeéta aB86 verbis-:at vero-
homines Bohemi ipso sub, etc., usque ad verba populum Christo Domini acquirentes D. Borivy l.Bor-
"8Î Bohemia?in-marginc2. 889
alia manu. Boemôrum addunt 4. 4a. BRBZuaihopluki.Zuatoplick 2b.
woy 4. alio atramento in 2. dnnt 7. refértur 5. "*•'
7 Zwatopftick5. Zvatopluc°92 4. 4a. tum linea confossum
deesl A.. "" cognov. A. Arnulfum 2. 2b. B9Sfluvium7.
NOT/E. .

(304) Terentii Heautont. H, 3, 101. fûm rëgcrn Radisbonatn venisse. '


(505) Anno895 Borivoy d.icent ininler vivos non (306) Nihil taie apud .Reginoncm aut FuUlennéi»
fuisse probant Aimales Fuldcnscs, quibus legitur scriplorem exslât.
SoUiejicum elWitizknt Boemôrum duces ad Artuil- (307). Cf. Regino 890.
81 CHRONICA. —LÏB. I. 82
Ograni *>\-etinde versus Uiigariamusque ad ilu-.A A humus6sl
|u pra?terniiticrequant faslidium legentibiis
vium ", Gron (308)suhjugaratB96,— pciiitenliadu- ii ingerere,quia jam ab aliis scripta.legimus: qui-
dus, média?noclis peropaca, iicinincsciicienleB9r, dam d in privilegioMoravicnsisecclesia?,quoedamiu
ascendit equum, et Irausicns sua castra fugit ad pepilogo6" ejusdem82Sterra?alqueBoemias,quasdatu
loçum in làtere montis Zobcr siluniB98, ubi olim iu j, vita vel passione sanclissimi noslri palroui et
très heremita?inler magnantel inaccessibilemho- inarliris n 624Wencezlai82B (515); liant cl esca?exe-
minibus silvantejus ope et auxilioasdificavcranl"'•" cranlur c qua?saspiusstiiniiniur,Inler 626hos aulem
ecclesiant(509).Quo ubi pervenil, ipsius silva?in annos a quos infrasubnolavinius°27facla sunlhatc,
abdilo loco equum inlerlicil 69°,el gladiumsuum „qua?supra 628pra?libavinius: non enim scire po-
luirai cond.idit,el ul lucescenledie ad hcremitas luimus, n quibus annis sint gesta sive6!-9'lempori-
ascendil 8D 1, quis sit illis igiiora.nlibus,csl lonsiira- busj, ' 63°. ..
tus el hcreinilicohabilu indutus, elquamdiu vixit Additcod. 7 seqneniiu: Inlerea déficienteno-
omnibus incognitosinuusil; ubi 602cum jam se 003 slra s materia, quam nemo iilius lemporibuslioiui-
niori cognovisset°0- 4, monachissemelipsum, quis ri num, clericorumseu laicorum mémorisecoinmeu-
sit, innoluitcl slalim ohiit. Cujus(310)rcgnum filii davil ^ poslcrorum,riirsus ad nobilia facla Rontano-
603 R
D
ejus parvo leniporç.sedminusféliciterleiiuerunt, (tu.miiiip'cralovum recurranius.
pailini 60e Ungarisillud diripienlibus, partira Teu^
60T 16. Annodominica?incarnalionis895.
lonicis oricntalibus, partim Polonieiisibussolo- Anno dominicasincarnationis896.
tenus hostiliter dcpopulantibus. Annodominicasincarnationis897.
15. Borivoy aulem genuil duos lilios Spiti- Anno dominica?incarnationis898:.
8
gucuin e°. et Wratizlaum 8" cx ea qua?fuit lilia Annodominica?incarnationis899.
elQ
Ziavoboris comilis de castcllo Psov 6" Annodominica?incarnationis900.
(511)
nomine Ludmila 'J* (312). Quo féliciter universa? Annodominica?incarnationis901.
çarnis viam ingresso, successil palernum in princi- Annodominicasincarnationis902.
patuni Spilignev al3; post cujus obilum o.blinuit Aimo dominieu?incarnationis905.
eu
Wralizlav ducattim (315), qui accepit uxoreni Annodominicasincarnationis904.
nomine Dragomirde durissima gentc Luliccnsi, et A.uuodominica?incarnationisftOSu
ipsant saxis duiiorcnt ad crcdeiiduni, cx. pi ovin iai . Annodominica?incarnationis900.
nomine Stodor118(314).Hasepeperit binosn.iios" 8,, Auuo dominica?incarnationis907.
Wencezl.iuin°" Dco et hoiiiiuibusacceptabilem, elI Q Anno dominica?incarnationis908.
Bolezlaum6le fralerna cède exccrabilem. Qualitcr r Annodominica?incarnationis909.
aiitcin gratia Dei semper pKiveniculeet ubiqiio.. j. Anno.doniiiiica? 9.10.
iiicar.nat.)ohis
subséquente,dux/'" Boii.vo.yadeplus sit sacrameiir Annodominicasincarnationis911.
tum bapiisini, aul quomodoper ejus successorcshis. i Auuodominica?incarnationis912.
in partibusde die in diem sancla proccsseril M0re- Annodominica?incarnationis 915.
l'igiocatholiça?lidei, vel qui dux quas aul quoi pri- Anno dominica?incarnationis914,.
tnitusecclesias eredulus.erexil ad laudem Dei, ma- Anno.dominica? inca.rtialion.is.
915..
VARIEELECTIONES;
894ila A. Odramrel. 89Bflnineii4. 7. M snbjiigavcralcorr. al. m«iiu;1. B97 scienlecorr.l. 5. 7. ***»..
Z-.A. ""s *j/.''at(Bcrarit«/.manuadditoel.oedificaverat2. 4". M0itilcrlëcii4. 4». 091accessit1. 2. 4. 7.
c>*ila A. deest 1. nisi tel. 608superscr»/)/.alia manu A. deest 1. adduni 4. 4». 8n cl addit. A.
2.4. 896pariter 1-. 607-ThculO!iis 609Wratizlaum2b.-.4»..7.
4. 608ita A. 2. Zp'tligncuiitrel. cla
60Bpaucol
610Zlauboris 2b. 3, 7. Zlaviboris4, 4*. cl1 Psow 2, 2b, 4", 5, 7. Pson. 5. Luidmila 2b. Ludmilla
4, 4a. "3 Zpiligncii 2 b, 7. Zpilignen3. °14 Wralislav 2, Wralislati5, Wratizlaus 4, 4a. C1SSlolor 7.
416 deesl 1. 617Wcneeslaum2. 6*8 Boleslaum2. f'19rfees(2\ 3, 4, 4a. oao-proc,essil2.. e%lmaluiniis.
3. »» ephiiogo1. 623dent addidit alia manus.A. 02VChristi adduiit4, 4«. 623-\Vcueczlavi, 1. 62Bintra
7-. ta ita corr. al. manus 1, subnotantus2, 4, 7. Omissisrerfcis.
quos inf. subnol.legil*292b, annum videlicet,
dom. incarn. 895, et annum929. Inde annorumsubnotationemomiitit. 82a-scripla 5. sunt gesta vel 2b.
830Deficiunlinl, omniaquoeleguntutAisquead annum.9.67..Scf/uculium annorum nujneii rfc.sun./ 7a.

NOTyE.
(508) Cran. VideDobnericommentalioneniVon ut fi'edilui'.,niarlyrio obiil. Cf. Dobner ad'Haiecv
den OrenzonAltmahrcusin BorniiAhhaiidliiiigcn oi- 111,541.
lier Privalgesellschaftin BohinenYl,!. cl Dofirows- (515) Teitebrisvix ilispollendishoriintprincipum
kiî Benierkuitgenuberdas allé Mahriscbe Reif.li iir lempora prenuintnr. Dobner 111, 502. Spilignevû
Monatsschrilides BohnsisclienMuséums I. Febr., obitumad a. 922, Wratislavi ad a. 925 revocavit,
P 64, quod vero conjecturamagisquam cerlis arguntenlis.,
(509) Quo in monte postea conditnrit,est mona? iiiiiililur.
etvsriumS. llippolyti. De eodenimonte fusiusdisse^. (514) Quoe Ilevellun dicilur. Thiçlmar. IV, 20*.
luit notarius Relie,c. 57. Schwandlner1, 24. Conf. quoque AdiintiBr.cineusislocuniII, 18.
(510)Sequentiasunt verba Rcginonis. (515) Est Vila S, Wcncczlaviquant.,conscripsil
v311) Bssov.co locosiluni quo hodieMelnikurbs Giimpoldus episcopus MaiiluaiiusMon.Germ.Sîi,.
exstat. IV, 215.
(312) Jussu Dragoniira?ntirus die 15 Sep!. 927-,
83 COSMJEPRAGENSIS 84
Anno dominica?incarnationis 916 . [\. esset
A es jam puer docibilis et muttunt parenlibus ama-
-
i non ferens pater ul suis disecrelB48prasoCu-
Anno dominica?incarnationis 917 63>. bi
bilis,
Anno dominica?incarnationis 918 63!l. lis, misil cum Radisponam ei0 iradens sub regulares
lis
Anno dominica?incarnationis 919 63S a! ahbati sancti Emiiicranimi marliris (319). Ibi
alas
Anno dominica?incarnationis 920. ei
ecclesiasticis et regularibiis 6B0 sanclionibus esl int-
Aniio dontînica?incarnationis 921. b
bulus GB 1, ibi nionachico habilu indulus, ibi usque
Anno dominica?incarnationis 922. a virile robur est enutrilus ; de caslcro ejus vila?
ad
Anno dominica?incarnationis 925834. Ci
cursu in seqiieiilibus sa'l manifcsiabilur. Deactibtis
- Anno dominica?incarnationis 924. a
aillent ducis Bolezlai nihil aliud dignuin rclalione
Anno dominica?'incarnationis 925. GB2 polui nisi unum, quod vobis opéra?
p
perciperc
Anno domiuicavincarnationis 926. p
precium panderc duxi. Nam servus Dei Wencezlaus
Aimo dominica?incarnationis 927. <.
ecclesiam in melropoli Praga sub honore sancti 6B 3
Anno dominica?incarnationis 928. > niartyris conslruclam non lamen consecratam,
Yiti
• Anno dominica?incarnationis 929.4 Kaiend. Oeto- morte' i prasvenlus, reliquit. Hanc ul consecrare di-
bris sauctiis Wencezlaus, dux Boemioruni, Ira- ™gnarelur, g qui lune praseratRalisponensiecclesia?pras-
terna fraude murlirizalus Bolcziav (516) in ur-B sul s nomine Miclmel, diix 6B''Bolezlaussupplex, mis-
beG3B, s legatis cum magiiis niuneribus cl màjoribtis pro-
sis
inlrat perpetuam coeliféliciter aulant €36 (317). ,
missionibus atque pollicitalionibus, quo pelicionein
Nam Bolezlaus, haud 637dignus dici sancti viri ger- suam GBB
£ adimpleret, vix impetravit (520). Quod
manus, quam G3Tfrauduleuler fralrem suum invita- vulique GB 6 haud 6" annuisset prassnl, nisi ob vecor-
verit ad convivium, quem polius machiiiabalur 638 ' dalionem
( anima? et saluiern 6S8 Wencezlai amici
ob rcgni relinendi gubernactila °39 nëcandum, autl < sui jam interfecliid deliberàsset fieri, quia vir Dei
6B*
qualiter'eoram bominibtis sed non apud Deum, dis-- 'Wencezlaus. dum carne viguei'al, nimio eum
simulaveiit fralricidii reatuin, sufficienler diciumt affectu • colucrat utpole patrem spirituatein 80° et
pulo in passionis ejusdem sancti viri tripudio (318). ]bctiigiiissimuui prassulein. Nam elCG1 prassul Mi-
Cujus post ville bravium aller Cain Bolezlaus heu ! cbael simililer hune sibi adoptaverat in filium dile-
maie adoplatum obtiuuit ducalum. Haseaulem interr ctissiniunt, tum ,6a saspe inslrûcns limore et atiiore
convivia quas B4°,ul supra reliilimus, fraterna cicde e *« Dei, lum saspemiltens ei 6e4 sua dônaria, quibus
execrabilia, nascilur proies eximia ducis Bolezlai d maxime illo in tempore indigebai nova ecclesia
m ex conjuge egregia, cui ex evenlu rerum nomen n „ Chrisli. Mox ubi dux esl. factus compos voli, plcbs
esl iudiluni Zlrahquaz 6,s, qiiod nomen sonat ler- uuiversa et proceres atque clerici obviant adveuicnli
ribile cont>iviitm.Quod enim lerrihilius potesl esse ie episcopo muni devoli, el cum niagno honoré el
convivium, quant in qiio 64s perpelraliir fralrici- i- lasticia rccipiuitl eum in 60"ntelropolis Praga? asdi-
dium ? Ergo dux Bolezlaus, sceluris patrali B44con- i- ficia. Quid mulla? 10 Kalend. Oclobiis dedicala
scius, timens penâs Tarlari, mente semper recoleiis is estC68S. Yiti marliris 667 ecclesia, la?lus repedat
sagaci quoquu modo possil Dcus super hoc crimine ie 66Sprassul ad propria.
placari, volum vovil Domino tlicens : Si iste meus is 19. [REG.JAnno dont, inc. B69 930. Otto filius
filius °''B,inquil, superstesfuerit, ex lolo corde mëo io lleinrici 67°iniperaloris, Eggid C71 liliam Angloruni
iJeo eum voveo,ul clericus sit et servial Christo om- i- régis, dux.ituxorem.
nibus diebns vilai suoe, pro meo peccato et hujus it« Anno dont. inc. 931. Heinricus imperator re-
terroepro 6lGpopulo. gem Abotridorunt et regem Danorunt cûecit Chrt-
18. Post °47hase genilor voti non inmemor, cum ni slianos67î
VARIASLECTIONES.
*»*DCCCCX1I,1. G3iDCCCCXUI.1. 633DCCCCX.1V. I. GaiAb hoclocodésuniin codice A\ aliquot folia
ad verba : honores fugio, pompas seculi despieio, quai a. 994,1, 26, legunlur. G3Sin urbem, omissa-
usque
Boleslaw3. 63G in aulant 2. G37 corr. al. manu A. G3S niacliinarelur. 1. G39 gub.eruaculum 2b. G1°
omt'ssiim3, ut deest A. 641Bolezlavi 1. 64a ila A. 1. Ztrahkwas 2. Sirahquaz alii. CM\. q, superscr.
alia manu A. e4i c. se. p. 1. 64eSirahquaz addit 4. ,G4GrfecstA. 847Pot 1. 64sdiseederet 3. G4aRa-,
lisbonam 2, hic et deinceps. 6B0 disciplinis et addit colïator 2b. 6B1 ibi ecelesiasticis — imhùlus désuni 4.
6"! reperire A. 3Ba superscr. alia manu 1. 6B4 Boemôrum addit 4. GBB
inipetral 2b. 6BGdeesl A. G87
corr. alia nianu A. 1. 6B8 heati addil A. 6B 9 cum 2. 6S0 spiriialem 1, 4. 8G 1 deesl A. 6C 2 lum—Dei
désuni A. 663limorem et amorem A. 664per aîldunl A. 2. G0B iu deesl2. G6°ita A. deesl rel. 667deesl
3. 6'8 COÏT.al. manu 1, repedabat 5. 6G 9 incarnait. A. "* Henrici A. G7icorr. A. Edgid rel deesl5.
472quai ad hune el proecedenlemannum teguntur, desunt A. -,-
NOTiE.
(316) Btmzlau. anno 944. Conf. Annales S. Eiimierami minores
(317) Cf. Gumpoldi Vita Vencezlavi e.. 17-19. Mon.Germ. I, 94,
In cousiituenda chronologia longe a veiïlaie abei ra- (520) Gimijibldusecclesiam lemporibus S. Wen-
vit Cosmas: S. Wenceslaus inlertëclus esl a. 955. cezlai a 'futone consecratam esse tradit, c. 15. Tuto
Conf. Jahrbûcher des deulschen Reichs unler den vero obiit non post annum 932, quo successor ejus'
.Sachs. Kaisern. 1, 2, p. 7. Isengrimus interfuil synodo Dingolvingas;vid. Mansi
l. e. in libro quo mors ejus. celebratur. XV1II,561. Ca?terumconf. qua? de liac re disseruit
Sis)j Michacli, Ralisponensi episcopo el S. Em- Débiter ad Hai.-IH, 621.
!318)
mtrauii abbali, qui numeie suo fuiiciusest indé ab
SS CHRONICA. — LIB. I. 86
Annodom. inc. 932 8W-4f,7VNonasMartiiirans- A non n< esltssemiviriaulr,s4 non vilioresMSperipsimajé
Ulum esl corpus S. Wencezlay.marliris du Rolezlay phi pi 69G, (actis dicta comprobale,el ulrum gladioan
«7Boppido.inurbemPragaminvjdifralr.isodio(321). servUulis se C97juj/osit levius *»*collasubmitterelent-
Siquidemfratercjus Bolezlausde die in diem pejus plate. pi Eral res speclacttlodigna cl audacisprocaei-
faciens cl pejus G7G, nulla coinpunclussui facinoris lalela ducisammiranda.Nam si mille dexlras in un;>
pceuilenlia,meulenon °77lulil 678lumida, quodper corpore. ce 899àrmatasbaberci, non in tantuin7C 9 Uuiia
marliris sancli G79Wence/.laimérita. Deusdéclara,- liirma. u hominum trcpidarel. Qiios ul vidil-dux "l -
rel iiiiiumcra;ad ejus lumbam G8° ntiraciila, clam buxo lu pra?timoré pâllidiores,ununt, qui fuit primus
sibi lidis clienlibus mandat,, quo eum in urbem1 inlcr ù seniores, apprehendens per cincinnos70aver-
Pragam iransferentes,.noclu in ecclesiasancti Wilii licis li ut fortins valuil, percuciensaniputavil70Jceu
faumîcoudant, qualcnus,.si quasÛCus mira suisi leneri l< papaveriscapul, el inquil ;
ostcnderelad gloriamsanclis, non ejus fralris, sed! Sicvolo, 5 sic faciam,sit pro ratione volunlas(325).
sancti Vili marliris asseriberelur inerilis. Cidera1 ,Ciclerihoc cémentes
scro poenilenliaduc(i, cecide-
ejus malefaclanec duxi relalione digna, nec pro runl ad ducis 704 reniant cum laçrimisposiu-
certo habui comporta.Unumtanicn ejus satis au-" 1lanles. genua
Jam, iuquiunl, domine,nosttis patee cttlpis,
dax cl inemorabile l'acinus quod rétro dieruntinI nB D,
omniatuis oblemperabimus ultra
stia veslra?carilalîreferre jam pet jussis,jam
juvenlute fecit, «upimus. 708 , fucimitsquoecun.que
Fuit enim iste dux Bolezlaus—sidicendusest dux,*. delis.Et slalim ad ducis vclis, ne sis nobis ultra cr«-
volùnlatentasdilicanleivj-.
qui fuit impitisatque lyrannus sasviorHerode,triw:": latent
spisso et 70Galto muro, opère.Romano,.sicut
culcntiorNerone, Deciumsuperansscelei-uminuna- lr ,hodie
nilaie, Dioclelianumcrudelilale, unde sibi agnomen cemitur, qua?ex nominesui. conditoiisBo-
u .lezlav'o7 dicilur798.
601ascivitsoevusBoieilans ut dicerelur 68a—lanla? se
enim fuit severitalis,.ut nichil consilio,.nichil ra=. 20. [CONT.REGIN.] Annodont,iiicarn. 955 Ungari
tioltc regeret, sed omnia pro sua Voluiilaïcalque. IC orientales Francos cl Alainanniam alque Galliam
7C
9dévastantes,per llaliam redieruiit
iuinelitanimi agerel..Undefaclum est, ut in meule (e
concipcrct, quo sibi urbem Romano opère (522). 2). Annodom. inc. 934. Heinrichus71°rex Uvgitros
condercl. Moxqucpopuli primates °83convoeai in. in, 'u mullaca?deproslravil,pluresque 7" ex iis com-
unumel usque ad unum, cl.deducenseos in luciiui 111 prchcndil
884juxla llmneiiLabe GGS Annodoni. inc. 935. lleinr.icusrex paralysi pe-r-
(525)alque designauslo- 0-
ciiin, aperit ois sui cordis secrelum. 686.Ilie, in- 11- cutilur.
G87
quicus, v.oloet jubeoul mihi opèreRomanooedi- li- G Annodom.inc. 936. ohiiiUeinrictisrex, cui suc»
jicelisinurnin ttrbis nimis altum per girttm.Ad ha'c jec cessit 713filiusejus O.lloimperator.
illi : A'osqui sumus,inquinnt,.populifanées(524)et Annodont.inc. 937, ArnolfusdiixBavariorum71*
tenemusdignitalumfasces, nos tibi. abrenunliamus, us, obiil.
quianequescimtts nequevolumusfacerequodproeci- •ci- Annodom.inc. 958. Ungarj ilertima Saxonilms
vis, nequeenim patres noslri laie quid auleu fecer.e er.e mullacasdedevastanlur, cl '". -finidticis Amollirugi-
1,8B.Ecce in luis conspectibusam assistimus.C90, et -chelkuil71G Oltoni.
polius tuo gladio quam imporlabiliservilntisjug& tgo Annodom.inc. 959, Luiluiçusrex.Gerpirgam.vi*
vpslracollasubmiitimus.Eue quod vclis,nonenim lim duamGisalberli7lrdtixiluxoreui718.
c91
IIIÎJoblemperabimus jussis. Tune dux G' dirant 2 am Anno dont. inc. 940. [CONT.REOIN.JHelnrico,
un- frairi regis, Lotharieitsisducatus coinmittilur, cl
exarsit in iram, et piosiliens,stetit in 'putride trun-
co, qui forte lune ibi jacuil in loco G9a,et evaginalo
alo codemanno inde expellitiir.
gladiodixit : O ignaviet patrum ignavorumftlii. S' Anno dom. inc. 941 "". Heinricus.fraler re-»

VARIEELECTIONES,
85s DCCCCSXX1. 4. "4 inlra nouas 5. 67BBolczlau 1, et deinceps. 67G A. *'7 nam 4,.
*:s intulil 1. °79 sui A. 4. Ga<> prius
6Binomen 2, cognoinen2b. *8*dr A. 693prim,
iiimnlum 5.
pop.C88A. C84ita 4, locuin rel. 6GIS-Albe i; alia manu adscriplum.Albim 2b. 886sécréta4. G87rfeest.
4. corr. 1. G89 aspectibus5. C9°"consi'slimus 1. 891obteniperanius2, 2t. 09aBolezlausaddit4."
ri" lulo 2, liico2b. posito lo co. 694non addunt A. 1, 2b. 4.' 698cullores3. G98pili corr. piri 2bi
6B'corr. A. G98levil. 6" super- ac addit A. """>\. U alla manu.i. »01bolezlausaddit 4. "" ila corr, 1.,
rinninosA. circinosrel. 703amputai1. '°4 Bolezlaiaddit A. '°8 rfccsfA. ,0Gsuperscr.A. ,07 Bole-
sliiuin3. ,58Seïjueniiadésuniin cod. 7a, ttsqiiead annum967. 709Calliam2. 7lî ita A. h. I. Ileinricus
3, ci sic porro. 711Ung. H. r. A. "2 plerosque 5'. 713in regniim add. A, 7Udux Bayariotjini2b, res
liavaria?5. 7lBdeestA. 71G debetlanl2, 7" Gisalbuin5, Giselberti4. 71BEodcmanuo conieles appa-
ruit, «rfrfii4. ,19dom.i. 941, rfesimil
N01VJÏ.
(321)GumpnldiVita S. Wencczlai, e. 23..Quod Tbiclmar. L, H).
a. 958 faclumsit.nceessecsl, si rêvera tribusannis (525)Albis.
pusi mai-iyriuni.S. Wenceslai ossa ejus Pragam (524) 1.c. capul, primates.
tiMiishilastinl. (325) Jiivenal.,sal. VI,225,
1, c. urbem mûrislanideismunîlam, cfr.
(3V22)
87 COSMiE PRAGENSIS jf.i,
gis '" cum quibusdam Saxonibus. contra regem. A agnomen tS8 sasvus Bolezlau.s, maie merçalum fi;«r'
conspirât, sed nilnoeere potuit. 1erno sanguine diicalum cum vita amisit. Cui filiur
Anno dom. bip. 942, sidus simile çometa? pçr 14 ejus asquivocus in principaiiim successit, multum
nocies visum est, et inmcnsa morlalitas boum "» dissimilis patri moribus bonis et conversationë spi-
seculaest. triluâli ,3S.O mira Dei clcmcnçia no ! O quam in-
Anno dom. inc. 943. Otto dux obiil, cui Con- çomprehciisibilia ejus sunl judicia ! cçce de rjibo
radus filius 72SWcrinheri *S8 in dticaluni "* suc- uya, de spinis rosa, de iribulis ficus
gigniU'r t4*
cessit. generosa : videlicel de fratricida prédit cliristicola,
Anno dom, inc. 944. UngariaCaïauianis ""mulla de lupo agntis, de lyraiino74a modeslus, de impio
çasde maclanlur. Bolezlaopius nascilur secundus Bolezlaus dux, nulli
Annodom. inc. 945. Berlholdiis ' 26 dux Bawa- probilale secundus. Neque cum contaminai iniqui
rieiisis "•* obiil, cui Ileinricus f,rater régis suc- palris asquiyocalio, in quo verus 743Clirisli fervebal
cessit. anior et pura dileclio '.**,; riant sicut mulli nominit
Anno domine. 946. Luduicus rex a suis 7'8 régna sanciorum sorliunlur74B, nec lamen sanclilalem 7>6:
êxpellilur W. assequuntur, qtioniam neque sanclilas nëque iniqiti-
Anno dom. iiic. 847. Dotnna Edgid T3° regina **las çx nomine, sed pro inerilo hase ulraque dino-
obiit. scunlur, 47in liominc 748.
Anno dom. inc. 948. sinodus in Inglenlieim *" a 22. Erat aulem isle 749 princeps, secundus Bo-
34 numéro 73aepiscopis habita est. lezlaus, vir chrislianisshnus, fide calholicus, pate.r
Anno dom. inc. 949. Liudolfo fiiio régis Machtilr orphanorum 'B9, defensor viduarum,gcmenliuiu con-
dis ", filia iiascitur. solalor, clericorum et peregrinorum piussusrcpïor,
Anno dom. inc 950. dux Eocnioruni Bolezlaus eçclesiarum Dei prascipuus fundatoir. Nam ul 751iu
régi rebellabat *34,quem rex valida manu adiil suie- privilegio ecclesia?sancti Georii 7Balegimus, 20 ec-
que per omnia dicioni s.ubdidit738. clcsias ebrisliana? rcligioni credulus erçxit, et cas
Anno dom. in,e. 951. rex Otto in ltaliam per- omnibus ulililatibus qua?pertinent ad ecclesiaslicos
îC-xit. u.sussufficienter ampîiavit, Hujus fuit germana so-
Annodom. inc. 952 *3G. ror nomine Mlada, virgo Dco devola, sacris litleris
Anno.dom. inc. 955. crudita ,C3, ebrisliana? religioni dedita, huniilitale.
Anuodoin. inc 954. 784praHlila, alloquio blanda, pauperibus et orphanis
Anno dom. inc 955,
ç faulrixlarga, acomni ntormti boneslate decorata.
Anno dom. inc. 956, Quoedum causa prationis Romani veniret 7BB, bepi-
*"
Ànno dom, inc. 957. gne ab apostolico (520) snscipitur : ubi tempore
Annodom. inc. 958. aliquanlo degens, monaslicis sat disciplinis intr
Anno dont. inc. 959! lmilur , cl ad ultiniuin domnus papa suorum car-
Ànno dom. inc. 960. dinaliuin çousilio' 09, imnio volens noya? ecclesia?
Anno dom. inc. 961. ,B" suffragio , consociai
bénigne "* subvenire
Anno dom, inc. 962. cant nbbalissam ?'?, ntulalo nomine Mariam 7,i0,
Annodom. inc. 963. dans ei sancli Benedicli régulant et abbacialem vir-
Anno dont. inc. 964. gam. Post hase nova abbaiissa novain et sanclam
i.i'iïiOdom.-inç, 96S. illalura w, Boemias lerras munaciiicam '"régulant,
Anno dom. inc. 966. accepta licenlia et bencdiclione apostolica, cquitat
21. Anno dom. inç. 967 ,a*. [dus. Jtilii dus, eui in dulcem patriain eum suo comitatu valde lastili-

VARLE LECTIONES.
',*• Otlonis add.it supra lexlum 2V. 7-21 hovum 1. Taafilins — successit désuni 5. *sa Werinari
A. Yerneri .5. m ducum 2b, 5. 72K.Carinlliiis 3. 7i8 Bisrdoldiis I , Bcrlohlus 2. 7a7 Ravarias
5. "3a,a- suis désuni A. assuis suo 1, 4. t*P exp. r. A. , 30Ediil. omisso'domina 5, domna Iledgyd
4. V1 lngclcnheim 5, liigliiiheim 4. 73- 2 ituincro deest A. XXXIV2", 2b, 4, sed in 2b, in : alii 50.
In 2, pôsl liiglehheim omnia omissa sunt, relicio rasurw vesligio. 733Mcchlildis 5. 734.rmargine
ebellai A. rcbel-
lavil 5. ',"!.'snbjiigavit3. 7*GSolos annorum 952-966 numéros exhibent uniiqnissimiduo codices A. i-,
désuni promis.tin rétiquis.. In cod. % verba qutv'séqùunttirad'a.WI, de rubo uva -palris asqtiivoeatio
perverse disiribùla stinl per atmos737 952-957, ijuorf miro errore induclus in texltim recépit Dobrowski.
Anno dom. inc'.' '951, repelit A. DCCCCLXH.Sequùntur in A, anni dom. inc. 968, 969,, 970, 971 et ail
annum 972 legitur mors Bolezlai.
89 ' Quoead annum 967 natranlur, legunlur eliam in 7, 7«. 73°cognomen 2b.
41
* spiritali7. '74°.cl. R. A. T corr. A. ,4a tirranno 1. 743COÏT.A. '.**'dileccio 1. 74Bsociunmr 1.
"e sançlilalê 7. ,41(diiioscitur A. T48nomine 4. 74Scorr. A. 7eoet addit A. 7B1 uli 2b. 7B2
Georgii 1.
7?3 s. 1. e. 'désuni 5. 75>biim'ilitaii 2, humilitale — larga desmt
' b. 7BB ad (imina sanciorum aposln-
lorum Pétri etPaùli addit 4. 'Ç«Cxc. card. A 7S7 beniguiss. 3. '•."'-mmargincA. «Huosiiuin. 7B'corr. 1.
769Maria 5. 7C1 alatura 1. ln nionahicam 1.

NOT/E.
(326) Joaiine XIII.
89 CHRONICA.— LIB.1. 99
calo. Yentum eral ad regiam urbem Pragam , et ^•*•placilumeligas in hoc opus cleticum,Lathûsadptime
dux Bolezlaus diu desideratam hoiiorificè recepit lilletis etudilum, qui verhi vomete novalia cotdis
sororem antantissimant,el inler se manibusconscr- genliliumscindeteel ttiticumbonoeopetationissetete
tis suheuni regaiia teela ; ubi simul résidentesdiu alquemâniputosfrugumvesltoefideiChrisloteporlate
muluis alternatim sermonibusdum fruuntur, dum suffteiat.Vale. El slalim, ut jussumfuerat, consilio
multa qua? vidit Romoe sive 7G 3 audivil relalioue ducis et abbaiissa?sancti Yiti ",Becclesia ,87decer-
digna etadiniralione ,G4, fratri suo refcrl7C5, insii- nilur futuro episcopo (529), ecclesia vero sancti
per hueras cx parle aposlolicisibi direclas Oblulit Georgii marliris (350) ad prassensda(ur abbaiissa?,
766,quarum formula hujusinodifuit : Johannes7G 7, ducis sorori, Maria?.
8 6"
servttsservotumDei7G , BolczlaoT culholicoefidei 25. Igilur quidamde Saxoniavir mira?eloquenliiç
alumno aposlolicambenediclionem.Justum esl beni- et literalis scientia?,nomine Dethmarus,88, presbi-
volas aures juslis acçommodarepelicionibus: quia ter promolioiie, monachus professione, olim in
Deusest juslicia, et qui diligu.nlDeum779justifica- aulea diebus causa orationis vouerai Pragam : qui
buntut, el omniadiligenlibusDei 771jusliciamcoope- dum ducis seciindi Bolezlai devenire '" ad noli-?
raniur in bonum.Filia nostta, tua telativa (327), ciain, in brevi tempore magnant ejus graliam ade-
nomineMlada, quoeet Mafia, inlet coetetashaud'1''* plus fuerat el amiciciam. Et quoniam Selavonicani
abnegandaspeliçionescotdi nostto dulces inlulit ex perfeele 79°liiigtiamsciebat, hune per suos legalos
assensum in tuo ' duxadvocat, clcruin, primates lerrseel populuin
parte lui pteces,scilicctut','l:3.nostto
principaiuadlaudem el gloriam Dei77Becclesioe lice- convocat, alque suis precibus et monitis ellicit, ut
tel fteri episcopalum.Quod nos utique loeloanima eum sibi in episcopumomnes communi assensu "*
suscipienlcs, Deograttas 77G rc/u'imits, quisuam ec- cliganl. Postera79aautent die ul duci plaçait, favo-
clesiamsemperet ûbiquedilatât et magnificatin om- ntli 793acclamalioneab omnibus in episcopumDe-
nibusnationibus.Undeapostolicaauclofilateel san- thmarus eligilur, ad imperatoremchrisiianissimum
cti Pétri ptincipisaposloloiuni poteslate, cujus licel Ottoneni(531), filium lleinrici iniperaloris"'4, ex.
indigni, lamensumusvicarii777,annuimusel coltaur parle ducis et tocius cleri alque plebis cum bis
damas "8 alque incanonizamus,quo ud 77?ecclesiam iriinsn.iuilurlitleris798.
sancti Viti elWencezlai muriirum,8°. fiai sedes epi- O gloriosissime79Gimperulor et Christianoereli-
scopalis; ad ecclesiamverosancti Georii marliris, gionis maximecullor 797, suscipenostras clemenset
sub régulasancti Benedicliet obedientiafdioenpstroe, la.ciusçleri atque populipreces, el hune virumper'""i
abbatissoeMatioe,constiluulutcongregutiosanctimo- n oinuhiabprobatum,09, nomineDethmarum89°,quem
nialium,81. Verumtainennon \ secundum rilus aut nobis in pastorem eligimus8<", veslra sanclisiima
scclamBulgatioegentis we''8aRuzioe78'(528),oui Sçla- çollaudationeac 80ajussione, ul otdinetut inepisco-
vonicoe,n linguoe, sed magis sequens,aBinstilulaet p::\n, suppliciletexoramus.
de.çretaapostolica, unum vociotemlocitisecclesioead 'tune imperator, sicut crat divina?legis amator
VMtl/F,LECTIONES.
783seu 2K 764 et admir. desunt 4. "« corr. al. manu i, 7GGIradit 2b. supra tero oblulit.
,CÏ episcopusaddit 7.digna
epistola mutilata in 5. ,G8 servormii Deisemis A. 709duci addit A. 7Ï0 eum 7,
lu 2*. nolavit collator: alius"eum. ' 71 Dei dilig. A. 772corr. A. aud. 1, non 7. 773in 1, corr.
al. manu. ul. 774aseiisu1. 77Bcl addit 7. ,7° grales 1, 4, 7. 777v. s. A. 778laiidanius2. 778quod
A 2b. ™»ila A. 1, sancti V. W. fiai 2, sanciorum Viti et Wenceslai marlyrum 2b.5, 7, sanciorumVil.
Wenc. Adalberli4. 7B1moiiialiumA. '«set2b. 783Russia;5. Ruseia?4. ,w Slavouica?2b. ,8Bsequen-?
les 4. 78Seccl. s. VitiA. ,87in marginc A» appositum. ,8G.Dielmarus2, Diehlmtirus7. 78Bveniret 5,
7901.perf. A. perferre 1. '9l affecttiA. consensu2b. ï92r alia manu superscripl. t. ï9a favorabili2b,
?B4primi régis manus tec. in miirgine7. m^corr. 1. "'0 gloriosissime—exoramuseircirferunJ 5,
797superscr.alia manuA. apposuil
,9B-verba per omnia —'nobisdesirferaii/îirin A. quem ulia manu superscriptum,
790probatum3. 80°Diellimarum et alias. 8M
1, elegimus2b. *" deest1
NOT;E.
(327) Cum Dp.bncroIV, 173. supplendumesscl n (329)Minimeànno967,sednonanle annum975ope
filia, ita ut bulja non Bolezlaoll, sed Bole^.laopa- etcoiisilioS. \Yolfgangi,qui a, 972, sedem Ralispo-,
tri ntissa videri possel, nisi asqiieac CosmasDob- * neiiscm adeplus est, cathedra episcopalisPragensis
nerus eliam sup'posita bac episloladeceplusesset. constilutaest, cujusrei testisest HeinricuslViii diplo-
Genuinamhujus epistola?origiiicm primus iii dubiuui mate ab ipsoCosma II, 37 iransBfipto, quo legitur
vocavit AssemanusQrig. ecçlcs. Stud. i. Ill, p. n, Pragensentepiscopalumab Oitnneprimo et a-Béné-
p. 169 , quod çuni illé argumenta sua non allulisset dicte papa (sciliect. VI, qui sedit annis 972-974)
salis mihi probassevidetur PubilschkaGeselt. von confirmatumesse. Et large'cl acutc de bac redisse-
BohmenUl, 7 ; PalackyWùrdigung, p. 26 , eorum ruit DobnerIV, 215. Videprasierea'Pubilschka 111,
sentënliam amplexus csl, quibus Cosmas verbis 18. OthloniVilain S. Wolfgangi, c. 29 Mon. Ger-
formulahujusmodifuit indicassevidebatur, se non mait. SS. IV, el Ami. S. EmmeramiMon.Gerin.li
ex exemplari sed e, memorialajilum icxiumi'cddi- (330)AWratisIawo I duce iu arec Pragensi con-
ilisse. stiluta.
(528) His verbis tenet falsalorem Pubilschka Othloneteste 1. 1. temporeOltônisniedii i.
nam lemporibusJoaunis Xlll papas Btiigari catho- cil,(551) primus episcopus Pragensis electus esl, quod
liea?Ecclesia?addicti eraul et Russi noudiiniproli- PalaekioI , 229, paschali l'estéa. 973, ipusdOtto l
lebaiitur (idem Chrislianam. Quedlinbiirgicelcbravii, fuelmuesse videbatur ; efr:
Ami. Qucdliub.Mon.Gcrm.-S-S.Ul.
91 COSM>EPRAGENSIS 92
consilio ducum el principum sed pratcipne prcissu- -A1 vitns episcomisvocaberis. Tua nobililas, lui tiiores el
luin, consuleiis saluli-et novilali ebrisliana? plebis , actus optimeconcordant cum honore pontificatus.
jussil Magiinlinum archiepiscopum (552) qui tune: Tu nobis talos a verlice nolus. ad imos (357).
pncerat curli , ul eum or-dittarel in ao3 episcopum. Tn bene scis nobis pandere viam, qua ilur ad ccele-
Tune proestilM1 milra redimilus novus-novam reditt stem palriam.Jussa lua nobis quam.posse sequi, lam
Isslus locius Roetniie in parrochiàm , alqiie ul ven- telle necesse est. Te dignum omnis clerns, le «ui-
lum csl mciropolim Pragam, juxla allare sauciii versus idoneum episcopaln acclamai populus. Facla
Viti iiilronizalur ab omnibus S0Bclero modulante: : csl aulem ha?e electio.noti longe ab urbe Praga Le-
Te Deum laudamus. Dux aulem 89Gel primates reso- vigradec in oppido 11 liai. Mari, codent quo. obiit
nabanl : Christe keinado 807, kirie eleison, und dii Dellimarus episcopus anno819.
hallicgen aile helfuenl uuse, kirie eleison el caslcra;; 26. Ea 82°ti'iopesiale (558) rediens de Saraccno
simpliciores aulem el idiotie clamabaiit Kyrielcysoni bello adiit8al Veronam urbem prascellenlissimus im-
808: et sic secundiïm ntoreni suum toiam illani d'ienii peralor Otto secundus, pacisamalor, jusiieice cul-
hylarent sumutii80».' lor, gloriosissinto paire primo Oitone gloriosior 822,
82S
Anno dont, inc' 968 obiit Vok cornes 81°. qui in omnibus prasliis cxsiitil vicloriosissimus
: 24. Poslhrec 1 victor. Ad quem Sclavonica 824 manus Boemia?cum
pnesul Dcthmarus ecclésias a fide-. B
Kbitsin iriultis locis ad Dei laudent conslrùcias con- elec.topergit episcopo , ferens ex parle ducis lcga-
secrat, et populum géntilem baplizans quant pluri- lionent et tocitis cleri alque populi peticionein., quo
nmm facit Chrislo fideleni : nec post inulios dies,, 82Bimperiali nutu corunt comniu.uent confirmcl 82G
8'7 intperalor con 'e*
anno sCiliceldom. inc. 989 (533), 4 Non. Jan> (534) .) electionem. Igilur serenissiinus
vinelis carnis absolutus, laleiilum sibi erëdilumil scendens eorum digna?82Speticioni 5 Non . Junii8i 9
Chrislo reporlavit cenliiplicatum 8I*. dat ci anituluin 83°et pasloralem virgam 831: et cujus
25. Inlerea rediens philosophias de easlris, ubi)i suffraganeus erat, Willigisus 83>Magunlinus arçhi-
88Bforte- aderat, jussu impera-
(335) decem aut plus mililaral81t annis (356) secum n piassul8a3 qui 834ibi
haud *» moilîcaui librorum copiant referons, adcral,1 loris consecnal eum in episcopum nomine Adalbev-
834Adalbertus Magidburien-
speciabilis héros, nomine Wogiech 9l4, adliuc onlinee tum. Nam archipra?sul
stibdiacoiitts ; qui velut tener agnus inler oves sui,i sis83Gecclesia?olim coniirmans crismale, bec pro-
pasloris super m morte moerenles , sedulus exhibe- .- prio suo vocilaral 837eum nomine, Consecralus83'.
bst exequias funèbres; orationibiis diurnis instans,s alitent 5 Kal. Julii 839(559) cum suis sequacihus e4°
simul et nocturnis, animant palris universalis cle- ;- cquilat in 841dulcem palliant, et ut pervenit adM*.
niosiiiis cominendabat Deo largis et precibus sacris.3. ^ civilatem Pragam nudo pede et humili corde, clero
Quem dux Bolezlaus et ejus optimales Bls in lam» el oinni plèbe pra? laslicia modulante 8''3, episcopa-
bono opère devolum cernenles et in fuluriim devo- }. lem obsedil kaihedram. Hujus lam prasclari pasloris
tiorem fore speranles, gratia Spiriitis sancti inspi-j. Adalberli consilio cl prasdictte alque dilecla? sua?
rante, juvenem 81»'n'unis reiiileiiieni rapiiinl cl ît sororis abbaiissa?Maria?84*inlcrvcnlu dux Bolezlaus,
adduciint iu médium, alque inquiunt : Nolis,i qiiicquul.prassulPragensis usque hodie in suo possidet
velis,noster episcopus eris, el Pragensis 8'8 vel in-i.. vel obtiiiet episcopio, vel quicquid abbaiissa optav.it
YARliE LECTIONES.
B0S;rt'eei/ A. s"-veuerandus Dieihmartîs addit 4. 80Bbominihus 7. 80GBolezlaus addit A. B97 Xpc
keiiiando kirie! unddi gatlibccnallchell'hcnt unse kiriel. Haie esl leclio anliquissinti c.oii.1, Christe keinado
et cetera liabanil, 2«', 5, Christe keinado désuni 2, sed in uuirgine 2b, Christe .keynado. Christe kreyua.l
cl cetera 4, C. keynado e. c. 7, Chrislo kevnàdo 7". 80Bkrilcsti A. krlessu 1, 2b, 4, kyrie eleyson 5,
kr.lf'sn 7, krlesu 7». 809In cod. l,sequilut fundatio ecctesioeWissegrudensis a. 1070; reliqua 8U
désuni omnia
usque ad II, 57. 81°Wok cornes A. 2b, in margin'e.Wolkomes 5, cornes Wok 81B 4. ccutuphiin A.
5,12 miliiaveral 3, ntiliiavil 4. 8l3 corr. A. 8l4 ita A. Woyliech 2. Woytech. alii. de A. A*. 810obli-
tnanles 1. 8'7 818 8l 9
deesl A.'urbis addit A. 823tempore et anno, omisso episcopus 5. anno
810 woyicch addit A. 823 824
deest A. vero addit A. 811abiit I. gloriosior1. deest A. corr. at. man. 1. munifica %
828qui 2. 82Gila A. 1. 5. confirmaret 2. rel. 827serenimus 1. 828deesl A. 8"-
9 rfeesl5. 8ao an. dat ei
A. 8al curant A. A*. 83aWillcgisus 2b. 83aarchiepiscopus 4. 834qui— archiprassiil83S alia manu in matgina
A. adscripia sunl. 83S(une add. A. , 838Magburgciisis 1. 5. 837 voeilaverat A. A\ est aulem sanclns
Adalbertus addit A. 839Ita unus 4. reliqui omnès 5. ldu's Junii. 84° sequenlibus 3. 841suam addit 5.
8,2 sanctam addit 4. 843 844 Maria? ab. A.
kyiiel'cvson addil 4.
NOTiE.
(552) Ruotbertum. nis Cauaparii Yila S. Adalberli c. 3 Mon.Germ. SS.
(335) Iteriiin ërrat ; Detliniariis episcopus usque IV, 582. .- -j
ad annum 982 vilain duxit, ul palet ex ,Yita S. (356) Quoi annis studueril incertn-n esl. lbid,,
Adalberli c. 8,-1. 1. quod phiribus argomeittis c. 5.'
probavil Dobner ad liai. IV , 284. Eumdem erro- "(557) Cfr. Hor.,ep. — H, 2, i.
rout jam annalisla Saxo ad a. 982, Mon. Geint. SS. (558) Ea tempestale obsedil kaihedram ex Vita
VI, in auclore nostro reprehendit. S. Adalberli c. 8 desuinpla sunt,' paucis ab auclore
(334) De die conseniit Necrologium Bohcm'icu'n'i de suo addilis.
aptuf Dobiierum Monuiiicnl..Bohciii. Il, 9. (539) Rccte; cqnsecralus est S. Adalbertus fe;lo
(355) Magdeburgi Olrico maaislro. Yid. joan- SS. aposiolorum Pétri et Pnuli i-.e. ùi Kal. .lui.
eont'r. Vita Adalb., c. S.
93 CHRONICA.— L1B.I. 94
dari «'fitii uiiliialis in suo coenobip,graluita ulri- j^ ubi amnis Cydlina86t(344) nomenperdit suum, in-
que B4' concëssitpielàlcclcanonumsacraconfirmavit Irans libérions aqua?86ain fluviumLaite. Habuit
amclorilate?48. autem sui principatiis hos 863lèrniinos. Ad occi-
27. Annodominica?incarnationis 970. denialcm plagant conlra Boëmiam rivulum Suri-
A'nn.ôdominica?incarnationis 971. na ,<i
4 (545)el castrum quod'est siluni in moitié
Annodominica?incarnationis 972 sanctus Oudal- Oseca SES juxta flunien Msain*GG. Similiter piagant
ricus migravit a seculo 847(340). ad australem contra Tcutoni'c'osorientales lias u'r—
Anno dominica?incarnationis975. bes habuit terminales : Hinov 8G 7 (546), Dudle-
Annodominica?incarnationis 974. 8(548)usque ad mediamsilvam.
bi (547), Nctolici8G
Anno dominicasincarnationis 975. Item solisad ortuni contra Moravia;regminicastrum
Annodominica?incarnationis 976. sub silva siiiim, nomine Luihouiisl8G 9 (549),usque
Annodominica?incarnationis 977 848 obiit Du- ad rivulum Svitawa 87°qui esl in média silva. Item
"
biMU.ca, quas, quia nimis improba fuit, jam mulier ad aquilonalëmplagam conlra Poloniam caslellum
provccla?aslaliscum hupsisseïPoloniensiduci (541), Cladzco871(5501, siluni juxla flunien nomine Ni-
péplumcapitis sui deposiiit, el puellarèm corônam zam 87!(551). Hic dux Slavnic,quamdiuvix.il,feli-
sibi imposuil: quod eral magna demenliantulieris. B citer vixit.
Annodominica?incarnationis 978. 28. Anno dominica?incarnationis 982.
Aiuiodominica?incarnationis 979. Anno dominica?incarnationis985.
Annodominica?incarnationis980. Annodominica?incarnationis984 obiit (352) Re-
Annodominica?incarnationis981obiit Slavuic849, nia?cassarOllo secundus. Huic'impéràtori8T3(555)
paler sancti Adalberli nB0, cujus de moribusel vita AdalbertusprcesulPragensis adeo fuit familiariset
licct plurima cnitcanl ntemoria?8B 1 digna, ex
qui- carus obsequiis,lit in pâscha Doniini874,quod cele-
bus lamen ut rëferainus GBa pauca, coepla inler- bravit rex Aquisgraui in palalio coram omnibus
inilllmus noslra. Erat enim 8B 3 vir làsiissimusad
épiscopis,bac eum 87Bofficiicelsittidinesublimaret,
omnes facie, in coiisiliis serenissimiismente 8B4,: quo sibi coronam imponeret et majorent niissara
alloquiis'hlandissiiiiiismt, locuples diviciis quant cclebrarel, quod solinn fas erat ut àrchiepiscoous
sccularibuslam spirilualibus. lu domo 8BG iilius ho- faceret (551). Posl festum vero, cum jam accipe-
neslas BB
7 fulgcbal et sinccra dileetîo, judiciorum ret 87Ga coesarelicentiam redeundi ad patriant
recliludo et procerunt mulliludo BBB.In operibus sevocat 877eum cicsar iu secretarium, et faciens
ejus erat legiimcognitio, paupërumrelectio, moe- suorum confessionempcccaininiuii, eommondat se
renlium coiisolatio;pei'egtïiioruntrcceptio, vidua- C piis rccordatioiiibtisejus oralionuin. Insuper dat et
l'iintel orphanoruiii8B»delënsio (342).Hujus8GI> lam pariimeiila, in quibus missam eclebrarat"T8 in pâ-
insignisducis mctropolisfuit Lubio (543), sila leco scha, sciiicet albam, dalmaticam, cjsulaiii, cappam
VARIEELECTIONES.
"4Butnsquc A. 84B/IcJt'i/ita
usque ad annum 994 désuni in 7«. 84TIloec verba destint A." 2». 5.
"iRQuoesequuntur,.ad prioremluunum
"">XV Kal. Apr. orfrfit4. 8B1 memorià Frehero. e49Zlaunik1. 2b. Slawnik 2. Zlaunik dux 4,
legunlurin88a
BS
0 2>'. reflëramns1. 8B3deeslA. B84vita?5. 8BSa. b. désuni
o. in domo—deiënsio des:inl 5.. 85Thonesla4. el cotrectot2b. 8B 8 cott. al. titan, i. 889Cl orpb.
désuniA. "**hius 1. 881 5. Cidlinia2. Cydlina4. 8Gaatque 1.' 8G 3 os corr.al. manu hos 1.
801Sirina corr. 1. SurinaCidlina1.
5. 86BOssieka 2. 80GMzie2. 8G 7 Chinov.1. 2b. 4. Hinou 3. 8GS Nètholici
1. Nololiczi2. Nolholici2b. prius, serfcorrcclnmNelholieiet delelo ultimoi supra scriptume.Nelholici 3.
9mLutoinisl1.4. 2. Lutomizl2b. Liitomisvel, omissonouiine5. 87°Zuilava 1. 2b. Zuilawa 2.
Liutomysl
871
SiiltavaS. Zwilana4. Kladsko2. Kladsco 5. Glccz addit man. tec. 5. 87SNisam
Kladzeliot. 2>>."
corr. al. man. Nizam i. Mzam2. 5. Nizau 4. , 873secundusaddil A. 874deest 3. 87Bcum 2.
876 acespisset 5. 877clam vocal 4.Nizzam
878celebravil4. cclebrarel 5. cum cotteclore 2b.
NOT.-E..
D
. a40) Obiit die 4 mens. Julii 975. Cfr. Gerhardi (348) Nelolilz.
-VitaS. Iklalrici, c. 27, Mon.Germ. SS. IV, p. 414".
(549)Leuloinischl.
(341)Miseconi; conf. qlia?apud Thielmariim IV,
35, 36. de Dubrauçailla, filia BolezlaviI, dueis Bo- (550) Glalz.
hemoruin,legunlur, el Roèpcll, GeschichievonPo- (351) Neisse. ...'..
leu I, 022. (352).Constat eum anno prascedentiobiissc.
, (342)Conf.Vita S. Adalberlic. .. (555) Potius Oltoni tertio; cf. Vila S. Adalberti,
(345) Libiczin circulo Bidschowensi,cfr. Schal- c. 22.
ler XVI,21.
(554) Minimede coroiiatioiicOltonis III, sed do
(544) Czidlinafluvius qui prooe Libiczin Albinï imposiiionecoronas,qua? in diebus feslis.fieri.sole-
cadil. Ibid. bal, cogilandumesse, ex ipsis au'cto.risverbis.salis
(545).Bilâ qui prope Aussig in Albim exundal. apparel; quod quo tempore fa'ctumsit non liqùet.
lbid., Y,.14. Ottonciit,a. 995, Pascha Aquisgrani célébrasseta-
bulas ejus probant ap. Btfehnierrcg.,"n. 746 ; eodcttt
(348) Cheynow. fore ii'inporc S. Adalbertimvin Gerivianiafuisse,"au-
(347) Daudleb. clor YiUcejus iiiiutcrc videlur c. 19,20.
$5 COSMvEPRAGENSIS, 96 |
et l'iicilerium *79, quo ea babçal soi ob inéinoriam, A est, e inquil, quod tu fréter nosceris esse ducis, el hu-
'
Quse usque hodie in Pragensi ecclesia lionorHice jus j\ terrai- ex 89Srfomiiiis».n originem ducis ""- ; Je
I alientur et dicuntur paranicpla sancti Adalberli. vylebs ista muvitlt 89Gdotiimari, et tibi. mugis obedir.e,
mihi. Tu "**consilio el auxilio tut 89- 8 fratris.
Anno dominica?incarnationis 985 88°. 1
quain,
Anno dominica?incarnationis 986, sjtperboscomprimete, négligentesarguere, inobedien-
«.
Anno dominica?incarnationis 987 obiit Slrczizi- tes / corriger.e,infidèlesirtctepatfipotcris. Tua dignilai
l.-.va8SI(355), sapai Adalberli mater venerabilis el el « scientia, tut hfibilus sanct'imoniamultum ^con-
Deo aCccptabilis malrona, tania? et lam sànçta? KO- cordant, C ad ponliftcalia tegimina. Quod ut fiai ego.
bulis88'dici mater el pssé digna. /
libicuma<>KDeiv,oluiilaleet mea polcsiale concedq,et
Anno dominica?incarnationis 938. t liceat mevivente.islicepiscopusut sis, qput aposlo*
ul
Anno dominica?incarnationis 989. /
licum omnibus votis intercédant 9'", Et quem forte
Anno dominica?incarnationis 99.0 (356) sapelusi manu i lenebat çpjscopalem baciihim, ponit sibi in
Adalbérlus Roma? ad sançtuin Alexiiun, inseio ali- siinim. i Quem ilie, quasi fnribintdus, in terrain'" pr,o-
baie quis esset, faclus est monachus. j
jçcit, et haseverba insuper adjecit : Nolo ut alir
Anno dominica?incarnationis 991, tquam dignitalent habeumn 3 in mundo sn, honores
Anno dominicasincarnationis 992'.. "**fugiq w*, pompas.-secuti despicio : indignante jtuliço.
"Anno dominica?incarnationis 995, , ipiscopqli fastigio , nec lanlum pondus pastoral'n
Anno dominica?incarnationis 994. çiine ferre, sufficio. Monachus sum, mottnus sunt :
*•
29. Nëc 883Iraiissiliendum censeo quod ab aliis5 motluqs sepeljre non passum. Ad hase pra?sul re-
prasteriiiissum video. Nam prassul Adalbertus videns,, spondil : Scias, ftatet 90T,scias, quod modo non (aci*.
quod grex sibi coinmissus semper in pnveipiciumt cum bortOifaciès autem poslea, sed cum lu? nigxj-
ircl, nec cum ad roctain viinn çonvcriere quiret,, niq ^malo. Dosl hase proesul*% ut proposueral,
timeiis ne cl ipso cum pcreunlc ' 84 plèbe periret,, Romain iler arripit, et genlem suis prasceplis in-
non ausus est cum cis ampliiis slare, nec passus estt obcdienlem relinquil 91°.El quia tune lemporis dux
suant ullerins incassum prasdicandiopérant dare88B. non eral sua? poteslalis, sed comitum "l, comitts
Sed cum juin jamque 88° Romain iler arriperc vel-I- versi in Dei odium, palnim iniquorum pçssimi îlii,
-fct (357), forte rortuna lempore in ipso Sirah-r valde inaliim operabanliir facinus 9la et iniquum.
quaz 8B 7, de quo supra reliilintus, s.u.iabbalis cum n Nam sub quadam Testiva die 9" (360) furliin ir-
liccnlia venerat de Radisbotia 8ft8, poslntullos annos is rumpunl urbem Lubie, in qua fratres, sancti A;!aJ-
visere pairiam dulcem et cognatos atque fralremn berti et milites urbis universi velut oves innocentes
suum Boemiasducem. Cum quo vir Dei piassul Adal- t- "*-*assistebanl sacris missaruin solempnjis fesla ce'.e-
bertus secrelum peciil el colloquium tenuit, mullaa brames. Al illi ceu lupi immanes urbis. moeuia ir-
conquestiis de iulidelilale el nequicia populi, de in- i- rumpentes, masculum et feminam usque ad ummi
cesta copula et super i|licila discidia 88°(358)lncon-t- interfieienles, quatuor »u fratrihus sancti Adalberli,
'i, cum omiii proie ante ipsuin allure decollalis, ur-
slaiilis conjugii, de inobcdienlia el negligenlia cleri,
de arroganlia et inlollerabili potencia comitum. Ad id hem 91Bconiburunt, plateas sanguine perfunttiint, et
iiltimiiin, omiieni intencionem sui cordis sibi ape- e- crucnlis spoliis ac crudeli prasda. onerati*1*hilare»,
ruil 880,quod vellet Romain apostolicum (559) con-r n- ad proprias 917 redeimt 9W lares, hilerfecli sunt
snllum ire, et ad genlem aposlalricem 891nunquain m autem in urbe Lubie quinque fratres sancti Adat-
redite. Inler haseel ad 89'hase ha?caddidil : El benene berli '-" anno dont, iiiçarn. 995, quorum nomina •*•

VARliE LECTIONES,
"'•. lacilersium cotteclotl . facitergiunt '3. 8s0 Ntimetus alinmami in margme- A. adsctiptus, 88' Zre-
z'zlava 1. 2b. 4. Strziczislawa88G 2, Zrczizlana 3. Ztrehzizlava 5. 88ïcorr. 1. 883Hic iletum889 inéjpit cod. 7a.
884perheunte 1. 8,BCOIT.1. jamque deest1.5. R87 Ztrahquaz 1.4 "8BRadispona 1. dissidia 2b.5..
89°aperit A. A*. 8DI 5. 89J 1. 89Set corr. cx 1. 804 dominis corr. domini 1.
A, apostalicam
89G superscr.
8:18et hujus—ducis désuni A...A*. magis vult 4. 89'-tuconsifio-r-poteris desideranlur in A, m deesl A. A',
839 mulliim deest 2. 9D 0 deesl 3, "" inteudain 5. 902ilflA,l, 4. m3 deesl in omnibus cod., alia manu,
superscr. 1. 904 possideam 4. : 90BA verbis norcs fugio couiiniiaiur chrôniconin cotl.Ao. •0BAdalbertus
add. 4, 4a. 907Ztrahquaz add. 4, 4»,18998deesl A, A*. 9°9 Adelberlus orfrfit 4. B"' reliqnit 2. 9U du-
*'" scelus 4, 4». ° die feslivo A, A*, feslivitale 4, 4a. 914imiversis 3. 91B.Lubie
pitnt À, ducis A*.
add. 4, 4". 91Gcorr. al. manu i. "" ila A, I. s' 8 recedunl A, À". 91SIprsesulis addunl 4, 4«;.
?"-0 quorum'-nontiha rfecsl'% l\t verba : Anno dom. incarn. 995'Cii/ea alio ulrameuio ductiles'-

'[;. ;"-:NOTA:. .-
cum Cosma minime ad annum 994 relerri
("55) Ex caro génère Sclavornm nobtlissima ; ilaque
conf. Rrunonis Vita S; Adalberli, c. 1. potesl.
(358) Yil'a S. Adalberli, c. 12.
(556) Jam tempore Nalivitalis Christi, a. 988, Joamient XVI annis 985-996sedenleni.
8. Adalbertus Roma? cominoralûs ,esse videtur ; (559)
conf, Wilma'ns Otto Ul, p. 92: (560) S. Wenceslai; cfr. Bruuonis Viliv iler S. Ad.il-
berti, c. 21; sed hoc post secundum ejus Ro-
(557) Pi'inium-erat S. Adalberli iler Roinanunt ; iiiaiiuni factuin est mino 996. -';
il? CHRONICA. — LUI, I. «g-
siiulh.cc: Sobebor,Spilimir-"', Dobrazlav- 922,Po- A melropolila Magiiniinussolliciuis ne pnpulus im-
rey9a3, Caslav9'4.. per 93a ChristO adquisitus;, relnpstis in antiques
50, Hisila9*8 peraclis, dux Bolezlausinilo con- pereal sacrilegosrilus, miltens legalosad aposto-
silio cum clericis, Magiinliiiuinpra'sulein9,e his licum clamât Ul aut vidiiala?Pragensiecclesia?nia-
sollicitai.verbis: Aut nostrumpastoremAdalbertum ritiimrcinittat(361),aul aliiiminlocosuiordinarim
ad nos revoces,quod magisvolumus,aul atinnt no- pcrmittal. El quoniamscrvîis DeiAdalbertus,jussu
bis in loco sui ordines, quod invili poscimus9"* aposiolici faclus liber a custodia grégis domiuici,
Nam*™Christi oviliaadliucin hac géniefidei novi- in eoenobiosancti Aluxii"»' cum scnuloiibus coeli
cia, nisieis assit vigilanspastoris custodia, cruen- infra ainoenamcuriain lerreni eonversabalur***
iiss" lupis opimatecta*30fiunl*31 edulia'3*. Tune Elisii,
itunc domnuspapa, suus ëi pins insimulabba (362),
Talibusalloquiis937masslumsolanlur amicis:
O pli dulcissime et [rater amaitiissime938,
pet catilalem Dei te deptecamut*3*, et per amoremproximiobtestamur,
ul ad tuant patrociiiuin94° (liguamer tedeas
regimenqueluatum ovium diligenlettecipias.
Si lé audierint, Deo gratins: si ie non audierint,[ngientesle nt [ugias,
ne çumpereunlibuspereas, el ad naiionesexterasproedicandiUcentiamhabeas.
Hac pnesul,942valde exhylaratus' 43senleniia,
quod sibi sit 944data docend! exteras génies licentia,
non sine magna moesticia fratrum dulcia linquil94B consorlia.
Etcumvirosumma?discretionispra?sule(665), nomine B urbis, in palatio rogal, quo per ejus missosseiro
NolliarioM-,adiens94' archiepiscopumMaguntiiia? posscl, si se suus grex9'"1 reciperevcltet,4S.
Quofacto, quid sibi suus grex responderit,
aut quam ob causant eum non receperil,
vel ad quas gentes inde transieril, ; ,
quanta?eliam frugalilatisomnibus diebus sui episcopiifueril,
quanta rnOrtimhonestale enilucril, '
scire poterit, qui vilain ejus seu 950pnssioiiemlegcril.
Nam mihi jam dicta bis3"' dicere non placct isla.
TuneZtrahquaz'»' fraler ducis, de quo supra me- pravoriimhominuminviilescorepoicnliam,sicul ill
tn'minius,vidonsepiscopumquasi jure et regulari- hac inrégulari'9" cle'ctioneliidiera8'rprasvaluere9BÏ
icr 983a sua plèberepudialum, luintdofaslu exarsil Ccreris gencri9t9(564).Nainfuithie Ztrahqusuveste
in episcopatnin.Et quia facileest volenlenicogère; couipnsiliis, meule lumidus, actibus dissipants,'
protinushune ydiotam cl sicophantampopulusnc- oi'tdis vagus, verbis vantis, inoriluts ypocrita, et
quainin cpiscopalcmlevai914kaihedram. Sic enim, tociliserrons tnandriia,atque in omnibusoperibus
sic Deu» sxpe "* permillit per sui providenliantC malis iniquorumarchigeronlaSM.
m
Plura referre pudelZtrahquaz de proesulepseudo.

VARl^iLECTIONES.
9,1 olimSpiliinnr2. Splimir4,4". 92,Bobrazîau1, 2b- Bobraslatiolimin2. mutalumveroalterumhinUt
deletumra et suptasetiptumu, el ita correc/MmBohuslau. Rohrazlau collalot2b. Drobozlau3. Piibrazlau4,-
4». 82> Poreii 3. 9a4 Cazlav 1. tel. Czaslau % Chazlaw 5. 92B itaque 2a. 928deesl A. 92Tpossinius-
corr. alia manu poscimus 1. 928 nam — edulia desunt 5. 929 rapidis vel rab'idis chientis 1.
930recte 2b, 4, 4a. 931fient 2b, 3, 4, 4«*. B3*edilia' %. correctumalia manu edulia. 933.a .addit 2.
934suo oniinare 4, 4a- 93Bconfessons orfd.4, 4». '** convërsabantiircorr. -batur 1. 937aloquuiis;
1. 93BAdalberle addit 4a. *39 deprecor 1. *49littera c. ul. mnnu superscr. 1. 8VIdeesl A; 4ȕ
9il'Adalbertusadd. 4, 4a. B4Salia man. superscr.1. » est 1. 94Bliquil 2*>. 846Yolhaiino corrector
44
2b.Notarié4a. 9,ï deest 4, 4«-, 8'8 Verba grex — suus alia manu in matgine.A. apposila. 949corr.
ut.man.1. 9,°sive 2. *^ biisl. **• Stirahqnas2 el sic deineeps. 98î rcgaliler 2a. *B4local5. 9BBDous-
sic sx'pe3, saspedees<4, 4», 5. 9B8 syltaba in at. manustipetscr.A. regulari4, 4». *" ludrica A. Indicé
lus3. 9BB 989génère corr. «eneriA. 88»arv
prasvalerecorr. alia man. prasvaluereA. prasvalerc4, 4».
cliiKeron4 ..'.- :
/v1!-; mTM. ,'.'.

(361) Vita$, Adalberli,c. 18'. sud quodfaclum esl in .secundo ilincre Ronianoy
(362),Léo abbasmonasieriiS. Alexii. a. 996; auctor duo illa ilinera in unum conl'uudiu
(363)\Lëodieusi;cfr; Yila S. Adalberli, c. il; (564) 1.e. diaboh. .
99 . COSMiE PRAGENSIS 100
SiiOîciuitl*81pro niullis pauca. YcDlumerat Magutt- A laniàm9G4 modulante, dum prociimbil super lapecia
lina? sedis ad 982 archiprassulem 983: ubi peraclis archiprassul infulalus anle altare, et post eum inter
omnibus qua? agenda eranl per ordincm, sicut licri duos suffraganeos :
solet, post cxaminalionem episcopalem, choro le-
qu'i oïdiuandus erat Ztrahquaz dum 995prosternilur,in medio,
heu dira condicio, arripitur alroci da?monio:
et quod servus 968Dei.96' . olim sibi prasdixerat clanculo,
palam fit corani clero el omni populo.
Ilactcnus ha?c inscruisse suiuciat9G'' (565). , clesia? recipilur, atque cum magno gaudio ad cornu
31. Annodom. inc. 996 (566) poslquant insignis ailaris sancli Viti inlronisatur. Dux. valde cougra-
signifer Chrisli, prassul Adalberliis, relibus fidei lulaliir quia pastor bonus suo gregi arridet, et

cepit Pannoniam simul et Poloniam, ad ullimum, grex laslus paslori novo , alludit. .
dum in Pruzia 989séminal verbum Dei, banc pras- „ 52.' Rexil aillent iste excelleniissimus princeps
scniem vilain pro Chrislo féliciter lerminavil mar- Bolezlaus post palris obiluin 52 ànnis duestum, quia
liro 9 Kalendas Maii, feria 6 97°.Eo anno fuit pascha quoejusticia?.'qu* calholica?981fidei, quu; ebrisliana?
7 Kalendas 971Maii (5/17). religionis sunt, erat ardeniissimus ëxeculor, apud
Anno dont. inc. 997 siepe mcmoralus dux Bole- quem 982nullus ecclesiaslicam, nullus mundanain
zlaus videns Pragcnseiit ecclesiam suo pasiorc vi- dignitalem obiiuuil per pecuniam 983.Fiiil eliam 984,
(luulam, dirigil legalos suos ad imperaloreni Icrcium ul res probai, in prasliis vicloriosissinius"viclor, sed
Ollonem, rogans 972,m Boemicnsi ecclesiicsponsum viclis clcmeniissinius indullor alque prascipuus paris
nicrilis dignum darel, ne °73 grex Chrislo noviter amaior. Cui eranl niaxima?opes, bellicainsiriiiuenta
98"
inaucipalus redeal ad prislinos vanilalis rilus cl ad el dhleia armoruni studia. Nain plus diligibat
iniquos aclus; quippe profitetur non haberi in- loia ferri rigorem, quant, auri fulgorent, in^cujus oculis
Boemi'a lune lemporis cicricuhi episcopalu dignum. liemo uîilis displicuil, nunquam inulilis placuit, suis
Mox cassar 974augusius Otto sicut 876erat in divinis milis, hoslibus lerribilis fuit. Habuit autem hic glo-
98GHcmmam sibi in malrimonio
humanisqiie reluis prudciilissimiis, animons pcli- riosissimus dux
cioni eorum coepit curiosiiis cogilarc, quem de suis junclaiii, qu'a? génère fuit casteris nobilior (369),
poiissiimim in hoc tain arduum opus dirigcri't clc- Q sed, quod magis laudandum est, nobilitalc moruin
ricuin. Forte aderat in regali curia (5G8)capellanus mullo 987prasslancior. Ex qua duos (370) filios sus-
nomine Tbeadagns 97°, aclibus prohis el moribus cepil elëganlissinia? indolis, scilicet Wencczlauni et
decoralus, liberalibus studiis adprimc eriidilus, gé- Bolezlaiim ; sed Wencezlaus ab inCunle asiate hanc
nère de Saxonia, lingua perfecte 97' intbutiis Scla- «s» fiagHcm vilain mulavit aslerniiale. Bolezlaus
vonica*78. Iluiic quia sors oblulcrat, oninis regia? aulem post discessum palris sedis suscepii gtiberna^
auhv senaliis et ipse cassar valde laslificalus in pon- culii principalis, ut in sequcnlibus declarabitur 988.
lîficem Pragensis ecclesia?eligit et colluudal, et mit- 33. Factuin est aulem, cum appropiiiqiiarent "•
ions ad Magtinlimim archiprassulem, quo cum celc- dles supra memorali ducis 991Bolczlay, quo jam
riier in episcopum consecret, mandat. oelernani coniniiitarel morte vilam.*"•,. vocal asqui-
. Anno doin. inc. 998 Nonis Julii consecralus esl vocum. suum cl supersiiicm nalum,,s, et adslanle
Teadagus, honesle a clero et populo,979Pragensis ec- coniuge llemma *94 (571), el mulla .proccruni' lur-
VARl^ LECTIONES. . , - -
961sufficiant 2b, 3, 4. 9G 2 superscr. al. manu. A. 9G 3 episcopum 5. 9C4 Iastamini corr. lasta-
niam 2b. Ia?lamiua 5. 9GBdeest. A. 9f,f'serus corr. al. man. servus 1. 967Adalbertus addunt 4, 4-«.
908 sufliciant 3. haclemis — sulliciat désuni S. haelenus — 996 rfesiuii 7a. ms Brussia 970 lleliqua
2,^5. 971 VI Cal.
hujus"*libri pars penitus desideratur in 7a. Sequiiur fundatio ecclesioeWissegradensisa. 1070.
3; 'deest 5. 973-ut — non redeal 2. 974odrfirf. al. man. A. 978deesl 2. 97GThegdagus I,
3 c/ deinceps; corr. Thedgadus 2b. 977proferre 1, 5. S78 Slavica 4, 4a. 979et populo omitlit2b.
980suo 2b. *"> chaloliçe I. ' 98a'Christian»' répéta 1. s8Spro pecunia 2b. 5. 4. 4». 984 et ,2b. 5. 4. 4".
•'* diligebanl'. corr. — bal. 1. 98GBolezlaus «rfdtint 4. 4». 9B7 corr. al. man. 1. 988hanc deesl 2. 2>>.5.
989dëcfaralur A. 99° appropinquarct 5. 991ducis deesl. 2. 2b. 5. 99acoin. in. v. ael. A. 99Snalu 4.
4». »94lieinina 2.
NOTJE.
(565);;Merâmhoc fabellam '[esse Pubilschka pro- ' ab Oltone Theadagum sedent Pragcnsem regendant
hare cônatus esl 111, 224. . aceepisse.
Dobner IV, 452, eam filiam Conradi régis
(366) S. Adalbertus obiit anno 997 ; cfr. Palackv -i (509)
Wùrdigung, p. 2P. B'urguntiia?fuisse coujicil.. , _.
Vita S. Adalberli, c. 50. Pascha anni (570) Quatuor potins ; pricter nominatosJaromi-
(367) 996, rus et Udtdricus, quos BolezlaviIII filios fuisse falso
die 12 mciisis Aprilis cclebralunt est. opinaltir Cosmas, eranl filii Bolezlavi H, lesle Thie-
(568) Non in imperatoris sed in BolezlaviII ducis tniaro V, 15.
anla yersabatur Tbeadagns, qui monachus Nova? (371) Valde vexavit Emma? hujtts origosaiis ob-
Corbeise arle medica peritus, duci sanitnem resl'- scu-a reritih Boheniicarum iiuiagaiorcs.
' Yid. JPu-
lucral; cfr. Thicimar VII, 41 ; qui veto confirmai biiscbka III, 153; Palacky 1... .
tH CHRONICA. — LUI.I. 102
ma m, jam inlcrrumponle996singullu verba, proui A. peslis, nul quoe infernalis Herinis inclementtusspo-
esset liai, perditet atténuât chtislicolas, quant ftaus in
potuil, his"' dulcemalfaltir filiumdictis: Si [as
mairisui uleri infanli, ul luclisubera, sic sapien- nummohetilis? Alqui1(mposthoecsenescentçjusticia
tia: dure,munera,non nalura, sed homocrealus do- et invulcscenlenequiciasutgenlnon.duces,sed [utes*
minareturin çrealura. Allamen nonnulla Deus sua non redorespopuli Dei, sed nequam exaclores,ava-
coiiccssithominibusdona, sicut Noe, Ysaac, Thobioe Wssimisine misericordiahomines,Deum omniacerr
alqueMalhaliw,ila dunlaxal,ul quos illi benedixe- nenlem non limenlesloi^,quilervelqugterinanno
l02B
runl998,benedixitillis Deus, el quos ptoeotdinave- monelammutando erunl ^'^in laqueum-1''^-dia-
tunl 999ud bonoeconversalionisvilain, contulilcl UHs boli 1C 28 ad perdicionempopuliDei. Talibusenimne-
Deus-perscveranliam.Sic et hodie, fili mi, si non quam arlibusel per leguminsolenliamcoanguslabunt
ussilsanctiSpitilusclemenlia,pantin ptodestmeoriim hujus regni letminos, quos ego dilalavi usqueSad'
verborumjaclancia- Ducemte, inquil Deus, consli- montes,qui sunt ultra. Ktakov,02BnomineTn'/i103V
tui 1099 : noli exlolli, sed esta quasi unus ex illis ,0°l, per Dei graliam ,031et populioppulenliam.Nam-
id esl ,002,si te coelerissublimioremsencias, morla- Divicioe plebissunl lauset gloriarégis,
lein lamen 1003le esse ,oov ,00B Necsibi seddominogravisesl, quoeservitl93aege-
cognoscas,nec digni-
lulis gloriam,qua in seculosublimuris,aspicias.sed B [stas(572)
opus,quod lecumad inferosdéportes,intendas.lloec Plura locuturtiseral : sed cxlrema liora diriguerunt
ic33printipisjora> et eicius diclo obdormivitin Do-
proeceplaDei in corde tuo scribe,cl hoecmandata
palris lui non outille.Ecclesioelimina fréquentervi- mino, alque magnussuper eum faclus esl plancius;
sita, Deumadora, sacerdotesejus honora,ne sis sa- dics a.item sui obilus esl 7 idus Februarii ami»
piensapud lemelipsum,sed consuleplures, si sapianl Dom.inc. 999.
in id ipsum """t Pluribus at placeas, serf qualibus 54. Ëodeni anno Gaudenlius. ,03V, qui et Radini
slude. 103B, frater sancti Adalberli ordiiialusesl episcopus
Omnia.cumamicis, sed prius de ipsis (racla. 1038 ad littilum Gnezdensis1(l 37ecclesioe
(575). Hic
Juste judica, sed non sinemiscricordia. Viduamet gloriosisslinusdux secundusBolezlaus,vere et. hodie
advenantne despicead tuant 1,Mslanlesjanuam. haud 1038plangendus salis 1039,cujus niemoria in
Dilige denarium,sedparce(litigeformant. benediaione est, in quantum.amphandodïlataverit
Res enimpubliai, lied sit 10° 8 nimis arfn«clfl, îo.o rei.,.0Slli ic,.n,i„QSducalus,
aposlolica leslalur
per.formant 1U'Jnummisinuisfaisantrilo eril ad ni- auctoritas iu privilégieejusdemPragensisepiscopar
hilum tedacia. Esl attquid, fili mi, quod Katolus, lus (574). Post cujus obiliim iilius ejus, lerciusBc-
rex sapienlissimuset manu ""°, potentissimus, haud C lezlaus (575), ul supra relalumest 1041,successitin
!011oequiperandus 10tanobishominibusvaldebumili- ducatum; sed non eisdcin rerum successibus, nec
bns,cumfilium suum Pipinumpostse in sulio sttbli- paiernis atispieiisterminosadqnisiiosoblinuit. Nain
mundumdisponcrel,cur terribilieum.l013sucramento dnx PoloniensisMesco104s(576),quo non fuit aller
consiringeret,'netu regnosuo subdola101'* el prava dolosior homo, inox urbem Kracov (377) abslulit
taxatio101"ponderis",IGaut mouetteftetet. Cettenullai dolo, omnibus quos ibi invcnil Boemiis19> 3 extiuclis
çlades' 0'7, nullapcstiléntid1018 néemorialiias,uccnon i gladio. Fueruni auicin duci m4 BolezlavmB ex
si 1019/ios/es totamterrainrupiiiis102°,incendiis(leva- • conjugeiiobJiduo fraise- lc4%ficcinda?10" matris
starentl021,magispopuloDeinocerent,quamfréquent i gloria nali (578) scilicel Udalricusll)4ïel Jaromir.
mulacio10" et frdudnlenlapc.joralio nummi. Qua; Sed Jaromirjuvenisnatris esl nuiritusin aula. lldai-
VARLE LECTIONES.
998turna 2. 99GinlerriipenteA. 997sua; uiii infantis 1. 99Bbenedixeril2. corr. erunt5. 999
pra?-
ordinavuril5. 1009 alia manusuddil I. 2. 1001eis 4. 4«. ,0" i. A. 1003tamen add.'alia man, A.
deesl.2b. 5." 4. 4». '•« esse deesl 4«. '"o ne 2. 2b. 5. J008 sed — ipsum désuni A. 1M7 corr.
al. man. i. 10l) 8 deest A. A". 1909aulem minio
superscripsit recèntior ntunus \. 1fll°deest 4. 4»
""corr. A. Verbis haud — huniilibus superscriptatsunl in 2. hoeglossoeBoheinicoegestotni liizizibide
nemiiozénisi gecziiiwrohclati. 1012ila corr. A. eqiiippcraiidusI. 1013cura terribili eum 2: 2b. eum
lerribili eum o. ,m superscriptaglossa Bohémienchylra. I01SglossaBoh. czena. 1G 16 glossa Boh.
proniieiiii. 1017 101S ,0"
gl. Boh.wahy zahiiba.">21 gl. Boli. mor. 1922 si 4, 4a, non a correctoreW,subdiicium'.
1024 el adduni 2b, 5, gl. Boh.lupezem. dévastantes5. In Vdifficitisteclio,ila ul potins invilalio
quantiiiitimtaliolegas.,027 In margiuevero mutatio. loa
3 nul qui 4, 4a. 1024metuenles3. I02Bdeesl5. "*•
muni 5, eunl 4, 4».
1830 gl. Boh.kosidla. ,02Sgl. Boh. diablowa. . 1029 Crukovi, et sic deinceps.KrAkon
5. Trili A, Trytri 1, Tryu 2, Tryii 2b, sed correclorTrnin. Triti Tritri 4, 4a. 103tmisericordiaiu
A. 103apromitsuperscr.recèntior-maintsi, quem gravaiqui s. 3', 4.5, 1033dirigtieial ,5. ,0>4 arciiicpi-
*oa"
iscopus«drfi*-4». Radini5. 103" deesl4, 4». 1037 Genczdensis1. l03Scorr. A. ,039salis deest
episcopusI04°
A, 1,2,.'2o,4, 4«, 5, bande/ salis désuni2b. dilalandoanipliavuril2b. l041rc(ulimiis4, 4». 1042Mesko
l,c/„iio porro. 1043rfces/5.1044rfees/A. low Bolezlao1. * iM du», omissofralres 3. 10" secunilic2,4".
1JWOodaldricus1, Udalricus2b, Oalrilcus3, et sic
deinceps.Odelricus4, Oudalricus4a, Dedalricus5.
' NOTiîî.
(372)Lucan., Phars. Ul, 152. (575) CognomenloRufus, leste 'FbietniaroV, 7.
(575) Jam in tabulaanni 999Gaudcnlii archiepi- (576) Imo Bolezlaus cognoinineGlirabry, -iilius-
scophnenlio(il; cfr. WiiiuansOilo lli, p. 113. îlesconis.
I. (374) Dubio nuiuCosmascx descriptione dioece- . (577) Krakau. "
sis Pragensisin privilcgioponliiicismerilo conjçce- '." :
,ru, Bolczlavuml'erroregni finesauipliassc. (578; Hoc falsumessevide supra.
103 COSMiE PRAGENSIS « 104
ricus IB4i' autem a pueri ia l0i0 trad'tns eral impera- A alga «' viliot (586), qui super nos'debeat 10G7- esse major
1
loris lleinrici,0B in curiam, quod addisceret mores el et dominas vocari 1 An non invenilur inter nos melior,
,0BSet eoruin10s* astuciam ac Teulonicam linguant qui qi el dignior sit dominari? Ah! mala mens, malus
(379). Post hase trans&eto non longO tempore (380) animus! ai Quod ruminant sobru, palam faciunl ebrii.
supradiclus utorque dux Mescoel Bolezlaus in con- Nam N iniquilas eorum ut ,0C8iiicaluitel assumpsilcor-
diclo 10B4 loco convcniunl à-d colloqiiium, et data nua n' ntero, capiunl dominum suum et crudeliler li-
fide ac jnramenlo firmata inter se pace, dux Mesco gant, g: atque niidiim et resupinum per braclii.a et pe-
in vital Bolezlaum, quo dignaretur venire ad suumi des d ligneis ,0G 9 clavis affigunl bumi, ël saltant salin
10,1 conviviunn Al ilie, sicul erat vir cohimbinus et, "'• " ludeities militari, saltantes in eqttis traits corpus
sine felle (381), suornm consilio familiarium dixil se; sui s mlheri!07". Quod videns unus de conversis '"*
omnia faCtUrum velle. Sed qua? peslis nocenlior nomine n Dovora 1074,velociler currens in Pragam,
quam familiares inimici? Quorum quia non potuilL Quod faclum fuerat dUcis 107li nunciavit '•'•
contraire dolosis consiliis , imino jam suis,lalis, haity [amicis :
mens pra?saga ducis ! vocal ad se nobiliores, el quosj et c eadem hora ">77dedneit eos ad lurpe bravium sine
reliciurus eral in rëgno, qui videbantur sibi lidelio-- mora. i Quos "'• ubi ,079viderunl iniquitatis operarit
res, et bis êos affalur dictis : Si quid forte mihi,, B armants$ super se repente irruerc, diffugiunt ut ve~
quod absit! aller et ptoetet fidem alque speni in Po-- ispcrliliones per silvarum lalebras t08°. Al illi, Ut
loniaeveneril, hune 10" meum natum Jaromir veslroe c invenerunl19Rl
i ducem maie muscis laceraium, se-
fidei commillo, el met in loco ducem vobis relinquo.i. iminecem, nam ,(l8' ut examen àpunt, sic ascende-
Sicquc disposilis regni negotiis it cari (unis luniine,i, bal 1 agmen muscarum super corpus nudum^ solven-
elintrat urbem Kracov sinistro omiiic10"'perfidi du- i- tes eum el véhicule ponctues defèrunt Wissëgrad
cis Mesconisad 19B 8 convivium. Nammox inter
pran-|iS
îosa jn uri)em. Servo autem Dovora?, onini lande
dendum pax, fuies, jus hospitale rumpitur, dux Bolez- i- digno ducis amico, lalis gratia reddilur 1084pro
laus capitur alque oculis privatur (5s>2)< suosque om-i- merito, Nam voce 10BB prasconica 108Gindicilur ubi-
îtes alios trucidanti(,!", alios obtruncant, alios carceri
ri que per font; ul. quant ipse Dovora tant ejus proies
?s postera, sit inler nobiles et ingentios 1087in aster-
traduit t. Inlerea iducis Bolezlaidomeslici cl familiares
inimici, gens invisa, generalio mala, Wrisovici 10C 60
0 nuin el ultra, insuper dant ei el dignitatem vena-
(585), operabantur ,oel abhoiiiinabile inaiiim et loriam, quic perlinel ad curlem Stebccnam lmB
nntea rétro seculis inauditum (584). Quorum primus us (587),-quant cx tune et usque modo per generationes
et quasi caput locius iniquilalis eral Kochan """, iJ, l>j,,spossideiit ncpoles.
vir sceleratissimus et omnium maloruni hominum m 55. Dum hase geriiiitur in Boemia, dux Mesco
pessimus. Hic et sui propinqui, homines iniqui19Ga, "» venions cum valida manu Polonica invasit urbem
ducis cum lilio Jaromir veiiienles venaliotiis ad lo- o- Pragam, cl per duo spacia annorum, scilicet anno
cum, qui dicitur Weliz m4
(585), postquam refe- "e- dom< inc. 1000, anno dom. inc. 1001 oblinuit
rente fama perceperunt,0M qua? facla sunt de duce ce eam (588). Sed Wissëgrad 1089urbs duci suo fide-
in Polonia : Quis iste est, inquiunl, homuiicio l0M »«8 [jj. 1090 mailsji iuiperierriia et inexpugnabilis. llisdcnt
VARIEE LECTIONES
' 194»
Odaldricus 1. im a puerilia désuni A. 1BB 1 Ilenrici A. 10B2 ita corr. i, niorent A, rel. 19B3 deesl A.
,0B4 concilio i. :.-,M*ad s. ven A. l0BO erasnm 1. »«»' 10B8 ad deesl 4. 4a ,989alios truei-
,069 hominel.
dant destint 4, 4». Wirsovici 1, Wirssevici 2\ Yersovici 3, Wrssovici 4, 4a. ,0G1 operaniur4, 4».
,êS2 c. superscr. al. man. A. Kohan 1, 2b, 4, 4". Cohan 5, ,06Shomines iniqui désuni'A, 1. 10G 4 Veliz %
Weliz2b, 5. ,0SBperceperal3. 100Ghsuperscr al. manui. 10G 7 debei A, 2, 4. l0G 8 superscr. A. 10G9 ligneis
deesl 2b, 4, 4a. 1G
7° deesl 4, 4a. "l7, omitlunt A, 4». ,07aeri corr. beri al. man.l . " 78suis «drfil. 3.
1074Ilovora 2a, el sic deinceps. Dowora 4. l07Sduci 2. ">7G
1079 ,08° nnneiat A, 2, 2b, 5, 4, 4a. ,077ora corr.
hora i. ,07GQuod4.
1084
deesl 2 lenebras A. "o"' viderunl 4, 4a. 1082deesl 2. 1083Wisegrad
108B
1, Wissograd 2. deesl 2.
1088 falso tepeiil 1. pro merilo. 103G pra?conia A, 5, 4, 4a. 1087ducis ami-
cos addit cort. 2b. Stebecznani 2, Slhecnain 5, Stbecnam, 4. 4a. ,aB» Wissehrad 4, 4°. ,09l>lide-
liler 3.
NOTiE.
(379) Aufugeraht in Germaniam, quia Rolîzlavus D (585) Est pairoriyniicnm, filii, posleti Wrs; cfr.
Jaromiruin eviraii, Udalricum in balneis sulfocari Palacky Gesch. Bobmens, 1* 16d. 563.
jusserat; cfr. Thieiniar. V, 15. Ex ipso rerum or- (384) Quod quo tempore faclum s'il non salis
dine patel Ileinricuin illo lempore minime imoera- .iqiici. Dobner V, 57 ad annum 1012 celus re-
torein, sëd Uavaria?ducem fuisse. vocat.
(380) l. e. -ani'io1003 ; fugit Cosmam, Bolezlaum (385) Poslero. tempore hocloço proepositura ex-
a. 1002Bohcmia expulsum et anno 101)3a holczlavo slabal S. Joauni Bapiista?dcdicàla, qua? haud pro-
Polono rcsliluluut esse, cum inedio tempore Wla- cul' a Rakonicz sita in bello Hiissilico diruta est.
diboi Polonus et Jaromir reguum paucos nienses Cfr. Pubilschka 111,205.
oblinuissent. De his omnibus cf. Thietmar. 1.1. (586) Hor.^serm. Il, 2, 8.
(381) Thielmaro V, 7, est iinmensa? impietatis ( 587 ) Zbecna in circulo Sacensi.
auctor; et merilo; confer quod idem narrât V, 18. (588) Annis 1005 et 1004 tenuii Pragam dux Po-
£382) Obiit anno démuni 1057, ut lesianitir An- oniic, vid. Annal. Qucdlinburgenses et ThietntaF.
nales Pragenses. Vl,9-
Ififi CHRONICA.-LMÏ. I. 106
moivero diebus idem M92dux Mesco niiilit legalosA ft'si /» turpiier,irruite, irruilc annuii Boemiacriler. Ail
ad iinperatorcm,dans ci et promitlcus">93inÇmilam quant q vocem irrruil super eos formido et payor,
pecuniam,quo filium ducis Bolezlai,nomine Udal- quod q eral mira Dei permissioel sancli Wencezlai
109*
}riotim qui eral ejusin obsequio,caicitnttimmil- il inlcrccssio, Diffugitintomnes, alius ohlilus sui,
: terel l09B in custodiam(589).O iiiviclissimafamcsi cl c M'^armprunt, iitidnsîiudumiusiiil 11IBequum oi
auri! ubi est potcniissimum jus Romani imperii?! fugi.lt- f alius.ut dorntivii, eliam !ll° sine bracis 11!7
.Ecce possessor auri pressuspondcribiisauri ducis5 accélérât a fugani.Fugieiilesquenoiinulliprircipiian-
obtempéraijussis, el lorlor fit ac carecris niaiici- lurde l poule, quia-ppnseral inlcrrupius ad insidias
pator a'uro corrupius imperator. Necmirum, si ilie? hnstibus: I aliis l.ugienlibusper ltlâ pratriiptamviam,
paruit duci ,99<i: cum nostris lemporibus (390) ) ^viam, quod vuigo dicilur per caudam urbis, in aria
Wacck1997, sub ntolaruslicana nalus, terlitimHein- poslerulapra?anguslia
| exitus ibi liinumcrisoppres-
ricuin (591) regem polenlissinium— o iudignum ii sis
s (598), vix ipse dux Mesco cum paucis evasit.
1098facinus,099!— caleiia nuiea'ui niolossumira- iSieqtiefuil, ut solet fieri, quando homines fugiunt
xîtin Boemiam;elqnod jubel fainulorunifamulus, i, mo ' pra?timoré—eliam ad niotuntaura?
pavent, et
parcl doininonintdominus,atqueBorivoy110° ducem n ^ iipse payor timoreni sibi augel, — lia, hos 112°nc-
jusl'itenacem(592),virum veracein,usque ad genua a " mine perscquenlcll21,videbanlureis saxaet parie-
cmupcdilumrex millil in custoiliam, ceu iniquiim n les post se-clantare cl l'iigienlespersequi. Postera
,101hominemel niendacem.Sed hxc in suo 110S ;o luce dux ,,sa Oudalricus"" inlral urbem Pragam,
loco
plcniuscxarahunlurslilo. et isdem"2Vl'amiliaribusinintiëis, de quibus supra
56. Faclum 1,C 3 est autem anno dom. ine 1002 12 relulinitis, fraudulenter suggerenlibus (.599), fra-
(395)jam Chrislo Bocmosrespicicnle1!0V, lo ireiii stium laromir lercia die privai lumiiie(100).
et sanclo
Wencezlao suis auxilianle, incerlum est nobis, ;, Haie ex legilimo malrimonio non est nala sobo-
ulrtini clam fuga elapsus an jnssu imperaloris di- li- les propter infocundilatemconjtigis; sed ex quadain
missus,dux Oudalricus(594)-rediensin ,l0' palliant, n, fëruina nomine Bozcna1I2B,quas fuit Cresiiias,12e,
1I0G
iiitrat mimiiissimum cuslriiin, nomine Drevic ie filium pra?slautissiiiias formassuscepit, quem Bra-
"°7(395),undemilitemmillil119B sibifidelem,cl am- ,127
u- cizlatt appellari fecit (401).Nam quadamdie de
inouei,quo inlrans urbem Pragamper iioctemela-n- n- venatucum 1,2Sredircl per villainriislicanam,banc,
gore im bucime perterrefaciat incaulum hoslcin. n. quam pradixinius, fctninam ad pulctim liivatilcin
Moxfideliscliensjussa facit, et asecudensiioeluin in pautiosvidii, el. inluitus eam a verlice usque ad
média urljc ciniiiciicioroinlocum, qui dicilur ,110
"° „' talus, hausit pcclorc igues ainoris non inodicos.
Zizi mi us Erat enim corporisejus babitudo ll29insignis, niva
(596),luba intonal cl clara vocedamans
ingennnal(597;:/'H(/iHH/" 12,(itgiuntPoloniiu,3co>i-
)'- candidior, mollior evgno, nilidior ebore aiiliquo.
VA * I.F.CTONKS.
,091isdem 1. ,09îi, superscr. al. manu isdem A. i0'> 3 cl prontittens désuni A. ,m OaldricumI.
109B IiliusducisBolcslai—calenaliisinilleretur 4, 4». 1(l!,b ducis snasiotiibuscorr. 2b, c superscr.al.
man. ,C97 Wiicec1, Wack2, 2% Wa.k2b, Vocek5. "'s ob indiguiini2, o dignum4, 4». 1099scelus4,
4». 110° Udalricunicorr. 2bdeesl5. l101iniinicumalia manusitperscr. iiiiquiimA. ,loaal manu super-
scr. X. ll03actum 2b, 3. "°4 s s superscr.al manu 1. 1,0BadA, 2, 2b,5. 1,0° iiiviclissimnut5.
no? Drevis5, Drcwie4, 4". lloa millil mil. A. "O0
clangoreni2. 11")qui dicilur deesl2. ,m Zizi
CHHI punclis super z uirumque2. Sizi 2", Zizi 2b. Corr.ll14in marqiueaddit : modo Strabow voeitainr.Zicis
4,4. "» semeli, 4«. U13 Puluui 2b, 5. ut rfeesf 4". l,la iu addit A. >"Get2i>5.
fugiunt
11,7 braccis corr. 2b, 3. '"* 4,
per deest4«. "" prast, f, A. " 2" ila ul hos craso ul A, ul hos 1, iiu
homines2, ita hos tell'. " 21 proseipiente2, 2b3.. "" dux 1, A. U23Odaldicus1. "2VHis2b, 5.
1128Boziena2. 112G Itresino 1, 2, Krezmae5, Krizinc4, 4". "" Brzicczislaum2, Bratizlati2b, Brccis-
lautn5, Brazizlau4", Bralislavv5. "2" deesl 4". 1129 abitudo corr. albitudol, babitudorell.
NOT/E.
(o8!jjAilier rem se tmimissenarrai îineimar. D Ati-jdie' liruckemil der util, unit vlasl et, —
V, 19; non a Polonorumparle slcti.iIleinricus, sed Teste Thiulmai'ocumpanis.Wisscgradcusibiissedi-
cxsuiesBoliemoi'iimprincipesadjuvii tionis signumdaliimesl.
(590) Anno 1110; cfr. infra 111,52. (598).Incarminé populari,1.1.
(591)Quinltisesl Ileinricus. Schtecliergreifidie Polenkriegiir aile:
(592)llor., od.-lll, 5, I. Ha, die Polen greifennach rienWa/fen,'
(595) Anno 1001. lia, die Grafen fuhrenmâchC'ge Streiche!
(594) Thiclmaro leste V, 9, laromirns eral qui Unddie Polen sprengenhierliin,dorlhin,
: Pragamexpugnavit. Rennenim Gedriing'zum Tlwr dnrchGriiben,
(395) Siluni erat inlcr Rocowet Koruhaiis,Pala- Rennen,rennenvor den lapferuStreiclien.
<-ky_l:,259. (399) GénieWrissovici,cfr I, 34,
(596)Qui nuncSlralwvia dicilur. Pnlkawa. (400) Oclo annos larouiirus Bohemiasregnuni
(597) In carminépopulari Udalrich und Jar.mir, leniiit; anno démuni-1012a fralre expulsus, lumiiie
p. 155: . n 1034privalus est. Thielmar. VI, 45, cl Anii.llii-
Géhtein flirt als frùh der Morgendàmmerl, des'icim.
' _.Rttfiitin.auf, dass.mandusThor ihm ôjfiw. (401) CumCosma?hoc post clttcatuniadeplutit
llôrl des llirlen lauien.RufdieWache, faclumesse yiderelur, Udalricinupliascum Bozena
sine dubio cum Dobnero post annum 1012 roji-
OeffnelihmdasThoram Moldaustrome. cieudtest'inl. '
'
' 6. "'
PATUOL. CLXV]. ,v;:-
107 COSMyEPRAGENSIS 108 s
pulchrior saphiro. Hanc côntinuo ntiltcns dux tulit A in honore U4SsanclasMariasVirginiacl sanct'iGeor-
in sua, nec lamen antiqua solvit cohubia, quia tune gii Chrisli marliris, quod simililer iu lanlum ad-
lemporis, proul cuique placuil, binas vel ténias auxil dolalibuSccclesiascl orualibus ami cl argenli
eonjuges *130 hahere licuit : nec nefas fuit viro el coîleris regalibus u44 aparatibus, ut mihi videa-
rapere alleriùs uxorem, et uxori àllerius nubere tur de his lacère ntelius, quant dicere minus et
mariio. Et quod mine ascribil'ur pudori, hoc (une quam habeatur in re.
fuit magno dedecori U3J,si vir una conjuge aut Utile <lcniullis faclum référant lamen ms unum.
ll46 longe ab urbe prasdicla quidam erat aua-
coujunx uno viro coutenti viverenl. Vivcbaul U3a Haud
eiiim quasi mi bruta auimalia, couubia habentes eboreta 1147,sanclarum virtultim archimandrila,
communia. aiP 148quem imperator, saspefiugensquasi venatum
57. Eodem anno ire vellel, saspe m9 faciens aliquam oceasionem,
Cassarab hoc ntuiido migravil lerciusOtio, clam cum solo cliente yeniebat cl se ejus oraliouibus
Vivat ulll 34in coelis,ubi vivit quisque fidelis. commendabal. Hune cum intellexisscl cassar 118°
Unie, successit filiusejus "3B(402) Ileinricus itnpe- quia 1,B' causa oralionis Hierosolymam,1B!ire vel-
rator, qui inler cetera ,13G quasfecit in vita sua pro lel, conmiillil ei dominici corporis et sanguinis
Chrisli nomine magiîalia, conslruxit claustrum U37B calicent aureunt, qui pro sui magniludinc, ut facile
in qtiodam monte, non modico sumptii empto a possil a quoquam levari, duas cx ulroque iatere ha-
pnssessorc loci, nomine Pabo,: iimle iraxil nomen buit ansas, quod nos vulgo dicimus aures, quem ut
-i:w Bamberk ll39, quod esl Pabonis nions. Ibi iulingal U53 sub li'ina UB4 mersione in Jordanc,
eliam consliluil 1148episcopalum, quem in lanlum ubi11BBClirislus baptizatus esl a Johanne, ,pra?ci|it
ampliavil facultalibus crdigniiaiibus poiilificalibus, imperator cl rogat, dans ci pecuniamquantum suffi-
il in iota orienlali Francia non ullimum, sed secun- cerct ad viam. Quid mulla ? Homo Dei vadil Ieroso-
timri post primuni habeatur episcopium "41.yEdifi- limam,jussa facit 1er niergcns calicent Jordanis iu
cavit eliam 114aibi el icmplum mira? magnituditiis unda n' 0.
Post rediens per Conslaiilinopolim, transibat11B 7 per Biilgariam.
I4)iquidam eral, 188heremila, sancla degens vita 1159.
ad quem illo veniens Hicrosoliniîta,
post mulla et dulcia atque sancla cnlloqitia,
suppliciler rogabat eum, ul pro incolomilatc iniperaloris lleinrici orarcl Deum "eo.
Ad quem ilie : Non esl, inquil, pro incolomitaleC ibi malignos spirilus telcrrimos, quorum ex ore et
"l)1 flanima, qui imperalorem
ornmlum, quia ex hac convullelacritnarumtranslatus unribus exibal sttlfnrca
est juin in requiembealorum.Al illc inslal el rogat, Ileinrichuni per 11C 2 barbantinvituin et quasi ad ju-
ni sibi dicat, unde hoc sciai. El ilie : Ilac, inquil, dicium ur'3 truhebaiti ,m : alii coilumejus fmeis fa-
pro.-ciniM nocle, dum née udeo vigilarcm nec omnino rcis inpingenies,1GB loeli clamubanl11GG .' « Notter est,
dormirent,sasluiil me alla thio ad magnum ciim;-vin noster est. > Quos a longe sequebatur sancla Marin
va'.deplunitmel nimis lattim alquejocundum; et vidi el1IC7 sanclus Georgius,quasi (listes el quasi eripera
'
/ VARIEELECTIONES.
ii3a al. manu in margine A, appositum lm ii«i, 2b, 5, decorari corr. decori A. decori 2, 4,4",
sed in posterioribus de erasum. U3a videhant A. corr. al. man, vivebanl. 1133I137 in margine A. (diu
manu appositum. 1134rfeesl4, 4». 118SIilius ejus désuni 2. 1,30cuiicta2. castrum 1, 2,
2b, 5, 4, 4". ms n. ir. A. ll3ilBitbenbetk1, PabenbergkS, Bnbcnberg 4. 114° conslruxit 1. ,m epi-
eliam—monaslerio désuni 5. "" honorcm 2lj, 5. i144ila 1. rega-
seopatum 2. m2Va?dificavh
liier tell. ",,Brfees(A. '"•8 corr. A.' ,147anaehorila 1. 1148al.A. 1149ila addilis verbis ad vena-
cionem 1. saipe ad venalionem faciens A. 2, 21'.erronée advcnlalioncm 2. ad venalionem iler 5. ad
'-venatum ire vellel4, 4». 1,B0 Ileinricus addit A. UB1quod 2b. ne*Ibcrosolimant1, 4». lorozolymam2. 4.
1163iulingal 2b, 5. ll84ternit 2h, 3, 4, 4°-. "BSJésus addit A. 11B 6 nndani 4, 4». llB7 Irànsicbat.A. 4.
1188ci*,quidamA. 11B 9 sanclain gerctis vitam A. saiictam degens vilain 3. llK0 dominumA. "" l'id-
gureal. 1162cll. llC3ct—judicium rfesimlA. "Gl liabebani 5. lus urgentes A. 4, 4". inpingenies
11Gr
urgentes 1. ,10Gdicentes addtint-corrector 2b, 4, 4a. om'mum2.

NOT/E.
(402) Quam longe Cosmas hic a veritalc aberra- hiis Suevieis II, 186, qui ha?ctestatur : liaient illo
verii, ueiniiicm. talel. Unde sequcnlem fabé'llam niiigno volnmine, quibus ccclesiastica el monaslkn
hauseril nescio. Eantdem paulo ante CosmamLéo gais non tanium pro siimma liberalilale grata esae
Osliensis ll, 47, non de S. Gcorgio sed de S. Lau- etga benefuctotemvoluil, sed eliam alios proceres cl
reniio narrav.it,-et post eum Adalbertus in Vita diviles ad similem et parcm bcneficenliaminvitare.
S. Heinrici, c. 55. Amboeatndem fere rem longe Sed monaslcrititn ubi hic libellus scriplus sit lacet.
iiliis çxpresseriinl verbis, ila m nullum sociclatU Al cum Cosmas sermo rliythmicus in codem frag-
viucuhim inler 1res hos auclores iiilerceiiere pos- mento legalur, sine dubio"non geiiuiii.uutse1' es
sil. Al ciiindem îiarraiiunculam iisdem' ht apiul ipsius Chronico est dcsumpUim.
Cot'inam verbis legimus apud Crusium in'Annali-
liia CHRONICA.— LiB. I. 110
c«m «rfcitlcsel cum cis litiganlcs, donee snspeusa est j \, icrciiim rexil Roiiiaiiuminipcrium, iu partibus Polu-
in medio campo Irulinu, cujus capacitas lacior fuit tiias quinque lucre monaclii cl hercmilic, veri, 18'
quant duo milliaria ,tG*. Ad sinislram maligna pars Israelilas, Benedicliis, MathciiR, Johanncs, Ysaac,'
magna el immensa pondéra el inuumerabiUa,quoe Crisiinus "9G,el scxlus Barnabas : quorum non esi
sunlllG9 mala opéra, inponebanl. At conlra sanclum inventifs in ore dolus ucc in mauihus pravttni opus.
Georgiumvidi monasleriutn magnum cum loto clau- lloriim de vita palruni scripturus mulla, malui
stra inponerc, vidi aureas cruces preciosis lupidibus pauca, quia semper duicius suinitur qua? parcius
1IS1 conver-
graves,vidi loi plenatia gemmiset auto grandia, vidi appoiiitur esca (404). Eral enim eorum
cav.delabralI" aurea el luribula alque pallia innu- satio landabilis, Deo acceplabilis, hominibus admi-
meii ,lTI, el quicquid boni rex in vita fecetal. Sed rabilis cl cant sectari volenlibus imiiabilis 110!.
adliuc maligna pats ptoepondetabalet clamabat : Nam ad '?93 hoc mérita sanciorum , 194ammira-
i Nosler esl, nobter est ,172.y Tune sanclu Maria mur 118B, i,l eos imilando ipsi ammirabilcs redda- ;
1I9Gincongrue
accepil aurenm calicent magnum de manu sancti mur. Ilos quippe viros quinque non
Georgii, et conculiens 1er capul inquil : t Cerle l173 atquippararc possumus sive quinque porlicibus pro-
non vet'er, sed nosler est , 174;i el cum magna indi- balicie piseime, sive quinque prudenlibus virginibus
givfionc projecil calicémad pariclem ecclcsioe,el ,l7BB oleo habiiudaiilibusmisericordias1I9G, quia pauperes
[racla esl una ,17Gansa calicis.Ad cujus tinnilum ,177
ipsi pauperibus Chrisli, quos in suis confovcbant
mox evanuit agmcn ignilum n' 8, cl accepil sancla iiiansionibiis 1197,prout poterant, subminisirabant
Maria per manum dcxteram el sanclus Georgiusper iiiiscricordia?sumplibus. Ipsis aulem vitlus lalis crut
sinislram imperuloremi"°, el eduxerunl ll 8° secum, ahsiinculias, ut alius bis, alius semel in sabbalo,
ul credo, in coeleslem1181habilationem. At ilie Iiie- nullus lamen dielim n 98 sumeret cibiim. Cibus au-
rosolimila corde rcvolvens ea qua? dicta sunl, de- lem cis 1199holus propriis olaboraium manibiis ;
scenditad sarcinas cl invcnil fractam calicis aitsani, panent raro habuerc, sed piscem 120°nunquam, log'u-
sicul prasdixerat heremila. Qui usque hodie niagni mina aut l2Clmilium non 12°2 nisi iu 1203pascha latv
niirnculi pro leslimonio habelur Bamberk sancti sumerc licuit, lympliant incorruptam, et hanc liluin'.
Georgiiut* in monasterio " 83. ad mensuram, carnis esca cis abhominabilis lî05e.',
Anno dominica?incarnationis 1005. Hic inlerfccii femina?visus execrabilis. Veslis hyrla cl nspera isw\
finit Wrissovici, 184(405). coniexta de ctttida et equinis ,207jubis. lu lectiilo
58. Anno dominica?incarnationis 1004 !,8B.Bene- lapis pro sustcnlacnlocapilis, el malta pro lectisier-
diclus cum sociis suis martirizalus esl ,,8G.Tenipo- nio, et busevelus nimis et singularis
rtbtis ll87Ilennct, 188iniperaloris, qui post Oltoncm G
Nec fuit ulla quics, stanl iota nocte lugciites
Tant propriiim quant plebicula:-scelus atque rcatum.
Nunc sonant peclora crebris iunsioiiibus livida,
nunc 1208sttdanl 1209corpora 1210 innumeris gcmiflcxionibiisl!11 fessa,
nunc iiianibus expansis cl oculis ercclis,
vivat ul in coelis precibus unitsqiiisqueinslat anhelis.
Niinquant locuti sunt ad invicem, nisi veniciitemad bospilcm.
et ad hune paucis. Yere logis raclorcs, non auditores cx ,,.,
pccorc ali{.n0)scd cx corpo,e proprio Mli-
crant, verc semel.psos cm viciis cl concupiscentiis vel)ant „„ ,,a coUulicvidssim vapll|aballl. TilHs
mundi crucifigcnles, el crueem Chrisli meule el cn-m
corpore hajulanles, gratuin Dco sacrificittin non
VARLE LECTIONES
liM milial, l,w qutc sont désuni 4,4». 1170i'nl. cand. argenlca A. 2, 2b, 5, 4, -'i". "7I COÏT.1.
l 173 1'74 117B ll7r' 1177
""nosler est désuni I.
n»8 superscr. 1. 1179 omissiim4, 4". ubi 5.
,180 pars add. 2. tremi-
tiiinS. i. alia manu. Hcnricnm «rfrf.4, 4». diixcrutil A. 2, 2b, 5,4,4".
1181patriam velsuperscr. 118î 1183 A. 1184 Wrisevici 1. rell. ul supra.
1188sanclus add.hab. A.
A, 4a. ,18<!
marliris 4,
fraircs
in. ecclesia S. Georgii
sunl 5. U87 omnia usque alque Joliau-
nes désuni 5. llS8 Heinridi 1. 1189viri A. martyrizali
quinque
2, 2b, 5. 119l> sequenlia
Crispiniis 5. 1191 in margine A. appositum.
1192quai scclari volenlibus imiia-
sequuntur, usque ad verba : Passiimsnnl autem désuni 5. Post verba taineit l""i
bilis addit : Hactenns ha?c. 1193obA.- eorum A. 119Bamiramiir 4°. llnnclocum ila dedit cod. A.
Hos quippe vires V prudenlibus virginibus oleo habundanlihus misericordias-cleos (expuiictum)non (alia
manu snperscriplttm)incongrue cqttipparare possumus sive V poilionibus (uiiibusexpunct. superscr. iib-js)
probatica?
1201 piscine quia, etc. ,l!17cis add 4, 4». 1198 dielim 1. 1199 erat addunt A, A«. ,20°pisces 4, 4».
aulem 1. ,202 deesl 2. 12°3 deest A. la04 aul pentecosten addunt A, ia. ,s« ltabont. 1. 1200et ad-
dit A. 120'dequinis 1. U08lune corr. nunc 1. mo liiiidiiiill. l"° 1511corr. alia manu A.
"* superscr. al. manu A. 1213ofierrebaiil peclor-aA.
A.
1 NOT/R.
(405) Sine dubio crudelissiiua esl illa éludes Bo- (101) De iisciemvins sanelis egil Pelrus Damiani
leslavi 111jussu perpetrata, quam relulit Thiclma- iu'Viia S. Roniualdi supra SS. i. IV, p. 852.
rus V, 18.
111 COSM.E Pl'.AGENSIS 112
Mos erat ii'oritni simul uiiaqtiaqnc 1S'* 4 dicriim ,2,B, A-cl slansciiin
Hagellorespoiidil : Sicut
Post priman. dorsum mollirier 121G
usque deorsurii. Vis, fiai, ChrisinninuC rogal, frairemqoc flagellai,
In facientque cadcns ad fralrcm frater 1217 nichât :
Si patcis peccas, cum langis, ne michi patcas, (licens :
IIax pet [acta ,218pius solvaltua crimina 1219Chrislus,
Alque cadcns ileruni prasbet sua lerga vieissinw
Nec Doluil, [râler, dum 122°fralrem verberat aller,
Sed' Jlfiscreremci Deus aul Benedicile cantal.
Niii'nsufferl levitcr palilur quod quisque libcnler.
lloiuni Deus cx alto prospeclans pacienliant
el vila? innoctsntiam, atque. fidei et operispersevcraniiam,
ciiiïi ja'in luboriim sanciorum suorum ,2al
thercedcnï reddefe vcllet et ul per viam mirabilem
eos ari palriain reduceret, 222exultabileni.
Dux Mesco audiens bonam faniani eorum et conversalioiiem sanclani,
ven'il ciini'paucis-, ul se cbnimcndurci hominibus sanelis.
El iil-eoriim l223cogliovit inopiant, dat cis magnant census copiant (405),
. scilicel marsiip'mnt ceitlnm marcis plénum. .
Et accipieiis ab eis fralertiitalem, cl orationum conimiinila(em,
lastus abiil ad suant aùlàut ,22Vmullum ,22Brogans et B quid hunquani habucraiil. Slaiil stupefacli, cl quia
comiiiciidan's se, til- sui habcàtil nichtoriani. Al illi "jàin per ditiiidium annum nihil fuCrant ad invicent
1S27de
nesciimll22C,quid faciaut pecuniit, quia laie loculi, unus ex illis apernit os, cl ait :
Est laqueus ,228mollis argent! pondus et auri,
él quibus -super,229habundat mordax emmena,
'lis non [ucileyalebunl loca ehjsey amoena,
sed horrore 1!3°plena in[ernalis poena
illoscrn.ciabililninElhiia133*.
iVimiriimhoecesl temptatio humain generis inimici,
ul nos facial in'nnicosChristi.
Nam qui amicus est mundi, iuimicus soustiluelnr laa:iDei l234.
Deo namque 123B conlradicunl, qui ejus mandata non cuslodiunl.
Nam Deusdixil : « Nemo potesl,a3<lduobns dominis servire, »
et quasi exponensadjtinxil : i Non poleslis Deo servire et mammonoe(405'). »
Jam mammonoeerimns servi, qui hactenus [uimus parsymonioeliberi
An non ad motum auroeportant anrum pavebil?
An non cantabil vactius coram lalrone viiitor l237(406).
Nonne mullociensad nos tutrones venetunl ,1ÏB.
et " 38ob quam tem nos inlevftcetent non invenientes?C mo p0(;„s cjicitttur cic'nis niorlis1*41 [omenium, ma'.i
atiquando plagis nobisimposilis, aliquando benediclio- nutrimentum, anima; delrimentum,el referatur ad eum
uibus aeeeplisabierunt? Ceriejuin volai [ama per mun- cujtis esl hoc argenlum. Et mi'tlunl unum de fratri-
dum nos diligeremundum el ça quoesunt muiidi. Cla- bus, cui nomen Barnabas, qui semper exlcriores
mai conlra nos et hoecipsa, quoe,nunquam scil lacère tractabal causas, ul hase ms cx parte fratrum refe-
12'
pecunia;el jam jamque aderiiimproba manuslaltonum rai duci : Licel nos peccalores et'indigni samus' 3,
injanuu, tjuiaàuod.faciunl dominisciuntplurimi,qnin lamen teslti mèinoriamin noslrisorationibus habcmits
YARLE LECTIONES.
' 12'4
; unaqùneque1,'2, 2b, 5, 4. --"'«.'die A." lalGmollirier 2. in lextu. Alia manu», tlncta per vocemhanc
linea, in mitrgïneailseripsit de'leg'nnl. Mollirè 4, 4'a. ,al7 frater fratri omisso ad 2.., 1218perfecla
1222
•£>.prà'.-
l'ala 4, 4". 1219 termina 2b. 122° cum A. 1221 ipsorum pro sanciorum suorum 4, 4a. pCrdiiecret
2b, 3
-!12S' cntii A. lm aulant curiaiiil. serf vox euriam. 122B niuliis 2b. 12,Ghcsciç'ritesA.
: '-"faeerenl A. 122S expuncta
,229 123°horroris 4, 4a. 1231
laqnetis:est A. 2. semper 4. 4a. crucialial 2.
1238Hctità 1. " 33est -A. consliinitur4, 4<>. 1234loco ernsi verbi i.- 12SB aulem corr. hahique A.
1230 23'
Non poleslis A. ' cor. lalr. viàlor A. 1238 veniuni 4. 4". la39 deesl 2b. 124'<''eliamaddit %
1341'mortesA. i"'1 deesl 4. 4". la''
8 indignissVmiA.-simus 4.
NOT^,
f (405)'Siscunduiii Romualdnni annim eis 'daluiit (405'). jtfa///i. vi, 24.
eral, ul Romain prdl'ecli Coroiiam regiam sibi a (400) Jtivcnal., sat. X, 22.
Mimmoponlillce imivetrarent.
H3 CHRONICA.—LI». I. 114
continuant.Argentumuunquamhubuimus,iiecli.aberel k Anno dominicasincarnationis 1015,
volunius.DominasenimnoslerJésus Christusa nobis Annodominica'incarnationis 101i..¥¥¥
non argentum, sed bonaiopcraiionisduplexexigil.fa- *¥¥Réx Henricusiuiperator conseeralur.2. 2'.
leulum Monachussi habet oliulum,nonvaletobulum. Anno dominica?incarnationis 1015,-j,
ï Ecce quod luu.ni est acçipç atgenlum, nobisillicila J-Imperator Henricus BuleslattmPolonia?du-
possidefc-nonest licilum ,24\ lllo.abeunte ducis ad çent subegit. 2. 2». 2b.
euriam, inox in prima, noclis vigilia affuil manus Auuo dominica?incarnationis 1016.
inimica, el irruiiipcnlcs valvas mt.domus subito, Anno dominica?incarnationis 1017.4 Junii
iiiveniuiileos caillantes cl psallenies Domino.Quo- 1280 (407) obiil Tcadagus, quartus episcopus 1287
rum adaclis jiigulogladiis iiiquiunl : Pragensis. ecclesia?. Fuit aulem hic 1288Tcadagus
Vivetesi vullis cum pace boita, quod habelis -sancti. prassulis Adalbcrti sucçessor 1269idoncus,
Atgenlumnobis date mine et para le vobis.. coiporc virgineus, nioiïbus aurons, aclibus purpti-
Scimnsenim verevos ccusumrégis habere. reiis, sui anlecessoris sequens vesligia, commissas
Ai illi teste Dco jurant., censumqueneganl con- plcbis persequensflagicia, cl si non corpore, iiiçnlc
sianlcr et aiunl ; Pecunia, quam quoerilis, jam est lamen lulit martiriiim : nec obiit more 12C 0 homi*
in caméra ducis, quia non fuit necessatianobis.Quod iiuni, sed secutus Dominumin pace iu idipsumdor-
sinon credilis,cçce-.domus nositg, quoerilequantum mit ,261et requiescil, cui I2G 2 anno dom. inc. 1018
1263successil Heccardus 12G 4 prasul (408).
placelvobis,lanlummpdonolilemaie [acere nobis1246.
Al illi rigidiorc.s-s.axjs : ATonesl opiis, inquiunl, ver- Auno douiinica?incarnationis 1019 12GS.
1247
bis, aul nobis reddile ducis pecuniam,aul diram Auuo dominica?incarnationis1020.
mortissubibitis sentenciam, et slal'un crudeiiler eps -40. Inlerea nalus ducis Bracizlaus, de pucricia
ligavei'iinlet per lolam noclem diversis poenjsailis- transcendonsin juvcnlutcnt, ibal de virtule in vir-
ccrunl, ad uliimum in ore gladii s'unulomîtes inlcr- lulcni; cui pra? casterisprospcrilas operis 126G, pro-
feceruiit. Sicque furor impioruin transvexit eos ad cerilas corporis cl formas p.ulchri.lu<iiuc, ae v.riiiiu
régnapoloruni. Passi sunl aillentbi fralrcs quinque, iM1 sapienli.eqiiemagnitude, in adyersis forliludo,
Bunedictus,Malhetis,Ysaac, Crisiiutis alque Joliatir iu prosperis lemperala iueral mansueludo. Hisdcni
nés l,4sau.nodoininiça?incarnationis 1004, 5.'""I.dus lemporibusTeuihouicisin partibus fuit quidam co-
Kovembris. rnes valde poleus, cognoinincalbus 12G 8 Ollo, san-
59. Anno dominicasincarnationis 1005. guine de regioprodiens slcnimalcpalrio. UiiicaIniic
Anno dominica?incarnationis 1006 12B
0 princeps Q eral gn.a.la''*", nouiine Judila (409). .pub•lii'iiiuiim.*.
lleiiima, feininci sexus gemma, febre correpia "•"-, SubPhebo ctinctis qua?sunl praslatapucllis:
a vinculis carnis est m* crepta. Cujus cpitaphitim quant bonuspalçr et ejus opiima mater, quo addisce-
m8 nicmini
j bis vcrsiculis aut vidi, aul vidisse me rol psaltci'ium,tradideranl in easnobium quod di-
\ wliitim ,2B4 : cilur Zuinprod v».»» (410), loci-situ et uioenibusmu-
j Qua?fuit ut "SBgemma, vilis jaccl en cinis llcmma. niiissimum. Sed qua?1271 lurres, quaiiivisaltissima?,
Die, precor, Iluic animoeda veniam,Domine. aul qua? inocnia firmissima"' 2 aniori rcsislcre el
I Anno dominica?incarnationis1007. amantem posspiil excltidcre127a?
Anno dominica?incarnationis 1008. *
| Omniaviucitamor(411):rexcl dttx ceditamori.
* Slcphanus rex Ungarorum claruit. 2. 2".
~\ Igilur *"4 Bracizlaus, juvenum pulcherrimtis,héros
Anno dominica?incarnationis 1009. acerrintus, ntullis referenlibus audiens de nimia
î Annodominica?incarnationis 1010. pnlchriludine et niorum probilale ac generosilale
S Anno dominica?incarnationis 1011. **
-¥¥ parentcUesupra dicla?pnella?,ultra non habebat spi-
% DediciuioR.ibinbergesisisecclesiic2. 2". ritum et intra seinclipsuniccepilc.ogilarevujiifmpain
Anno dominica?incarnationis101.2. vi rapero .'."" icmptc'l,an dotalibus conuliia .paroi-.
"
| " . '""'\ VARLE LECTIONES.
"4,licetA. 2,'i wralvas1. ,,4Gquicqua.maddit A. la',rsuperscr. al. manu I. ,,.v"quinquehoecnomina
||S proprin désuni 3. ,249IU 2. 2b. Id. Nov.A. 126°quoesequuntiir,priori anno in 4. 4a annexasunt. ,3B1 eor-
reeia I. ,2Badeesl4a. l2Bame sitperscr. al. manu 1. omissum2.. 12B 4 omissum5. 12BB iti 1'. ,25G ila 1. "
S 2. IV. M Junii désuniA. 4». 12B
7 flrfrf.4 4". V25S deesl4 ,2B9 in margine \. al. man. la6° niorte
1. 12S1 doniiivit 4 4a. '28i amensancla? 4. 4->. ,2G3 ,2C
4
|| pro cui 21'. codent anno mill. XIX. 1.
12GB
Eecardus
lï 1. 4». « recentiori manu correctum Erhardus. Ekkardus 2. Eekardus 4. desideratur liwclin. 1.
Wi 120,iopis3. ,2G 7 virlultiiii I. l2(1!,
Alhcrl'us 5. I2'9 n'ala A. 2, 4. 4». ,27°Zuinprid 1. Zumbrod5<Zuin-
f brod:4.4a. , 127> deesl .5. 1272for.tissiina4. ,273extritdere 2. 2b. I274inlerea 4. 4". 127Bcapere A.

| - NOTJE.
J| ,(407)Conscniii Thieimariis Vil, 41, et Nccrolo- (ledit SciiWarz in adnolatione 1.08ad Cosmam.Yidit
|l gininBoheiuicum. eliam Pubilschka 111,265.
S (408)Aniea abiias Nieubiirgcnsis.Consecraluj est (410) Le. Suinford, ubi sanclimonialiuminona-
I dicCOçl.Tbietmar.VH,48. sicrium ab Êi.ht,Juditlne avia, condituni fuisse prô*
î| .(^99) Eral filia lleinrici ci soror Otlonisiiiarchio- bat Ann. Saxo ad a. 1015.
|j 31|sde Suinford. Vide sleiituia scncaloaicuiç quod (411)Virg., eclog.X,69.
*!5 COSJLEPRAGENSIS 116
Sed inaluit viriliter agerc quain supplicando colla i^ iu niedio ecclcsiie. Quam ut vidit audacissimus
submitlerc. Pcrpendii enim iiinatani Tcutonicis raplor, sui pra? gaudio faclus 1S9G immemor, ceu
siipcrbiam, et quod semper tiimido faslu habeant lupus qui ex occulloirruil et tapit agnam, cl con-
despcclui Sclavos el eorum liitguam, Sed quanto fit scitis facli rugit submttlcns caudam ,s97, peiens
bomper difficilis adilus ad amoreni, lanlo antanti ulteriorcm lalcbram, sic et ilie rapta virgine ftigil :
filius Vencris igncni 127Ginculil validiorem. Flu- el ul venil ad porlam, invcnil eain calcna 129S nto-
ctuât la77 mens juveuis igné suçcensa Veneris leudiiiari Cime grossiori 1!99 prasstriclam Clviam
1278, velut ignibus ar-sliiatEthna. Et hanc ,279 cxeiindi
pncclusam.Moxexeii.pto gladio uifesiu-
aposlrophain 128°eufonizal secum : Aul ego conjtujio cani prascidil aeitlo, qua?usque hodiecernilur seclio
(ungaregregio,aut ego ml ludibrio mergar perpeluo, forlissimi ictus pro leslimoiiio. Caslerisauteinsociis
fieri non poleril 12SS,ni mea non fuerit Judilha, no- id minime sciciilibus et adliuc iu papilionibus ma-
bilibus édita natalibus, virgo speclabilis, mnllam nculihiis, ab irrucnlibiis inimicis coniprehensis,
amabilis, solis' luee 1283clarior, vita mihi canot; alioriim cruiis oculis el naribus abscisis , aliorum
vivatul supersteslaus Dco sit perpcs. El'slalim quos inaiibus cl pedibus iruiicatis, dux cum paucis et
inlcr 1284suos novil manu promptiores et sibi fide- virgine rapia per noclis vix evasil opaca. Rapta est
liores, jubel probalos cl laboris patienliorcs aplari aulem virgo Judila anno dominica?incarnationis
oqiins, el fingii se ad imperaiorem cilo ilurttm et 1021 (415). Et ne darelnr 130°Tciiihonicis jusia
cicius redilurum. Jussa viri facitint, sed quid do- occasio caltimpniaiidi Bocmos,quasi, pro illat.i in-
inimis suus moliatur iicsciuul. Mirantur inter se juria, ilico héros i3t" Bracizlaus cum nova 130auu-
quod lam celcritcr vadnnl, cl quasi septom dierum pla, paire salutalo duce Oudalrico 1303,reela via
iler agonies, vice bospitnm l2*° inlraul priedicti profieiscilur in Moraviam (414). Nam antea 130V
coenobii atrium. Inlerdixcrai enim suis omnibus pater sibi tolam illam terrain tradiderat in polesia-
ducis nalus, ne olicui eum, quis vel12SG undc esset, le.ni,fugalis cunclis de civitiilibns 130BPoloniis 130S
innolesccrcnt, seil quasi unum ex ipsis se ipsum (415), cx quibus mulios comprehensos, cenlcnosct
uaberent. Ccdat Ithacus callido ingenio investigassc cenlénos ordinatim ealenatos vendi jusseral in
îiatum Thethidis,287,(412)nec se jactel, 288Uiacuspa- Ungariani cl ultra; quia rêvera post obituin secundi
sror Tyndarideui m9 rapttisse Aniielis, quia hic ju- Bolezlaisicul urbem Pragam, ita lotam Moraviamv'
veuis Bracizlausambos il prie lï9° et aniniosilate et obtinucraiit Polonii,
au.lacis facli iinnianitalc.Naiu poslquam data est cis Anno dominicas incarnationis 1022. in Polouia
ibi pernoctandi liccmia, sicut lupus, (îuando o'.iniu-P facla esl persecutio chrislianoruin 1307(410).
buhit ovilia, quasrcnsqua parte irrumpat ut nil'ulam Anno dominica? incarnationis 1025. 6. Idtis Att-
rapiai agnam; sic el 12S 1 héros Bracizlaus visu 125s gusli Oci-ardus1308quarlus episcopus 1309 Pragensis
l31>
sagaci et animo illustri Instruits clauslrum, vult vi eeilesiic transi*,il ab hac lncc victtirus pcipcte
1311
irrtimpere sed non aiitlct, quia secum lanta/ii co- vita (417). Fuit aulem hic 1312prasstil13lacoiitra
m"
piait! iniliium la93non habet. Forte fortuna alfuiii polentes crcclus, erga htimiles cl mansuctos
dies fcsla, el cece mille volis oplalo cum suis coie pins l31Bcl modeslus, facundis«imus prasdicalor,
vulis de clauslro exil,a 94virgoJudilha, sicut puellas lurgus eleniosiiiarum ditloi*, dominica? faniHiusin
solebantI29Blemsllicad vesperas pulstirc campanii!i iiicusiira tritici fidelis dispensant!*.'Hic consliluil ut
VARIEELECTIONES.
1270verba ignciii—juveuis dcxidcruiitur2; mn»i»recenit tn margineapposilusunt. -277micluaiqttc2". o.
1278cnpidinis A. in i. verbis igné s. Yen. manu cooevasuperscripinmesl tclo lésa ciipidinis. Eodemmodo
in 2.5. lelo ignis4.lcloigne,s»'ldKclnlamen vocelelo,legit 4«. ,273aliiic.l.12B0 aposlraphain5.4». 12eldeeslU
"8S potuil 5. 1283vice 5. m* deesl. 1. 128Bhospitii 5. 12!1C et A. 2. 12S 7 Tetbidis 2b. Cheridis5.
Thcchidis 4. Tcheeliidis 4°. 128Sjacet corr. recenliori manu jaciet 1. 1289i. Hclciiamsuperscr. A. al.
manu. 129°prasil 5. 4. 4". 12elsicut 2. sic oim'ssoet 2b. 4. 1292nisu 4. 4«. ls93deest2. 1S9B
1294exiil4.
4". 1298COIT.'L lao0omissumA.4»-. 1297 cattsam v 2. serfs erasum. 12sl*
deest3. rfeesl5. ""Et
1301deest A. 130adeesl 4. 4». i 3"
3 Odaldrico1. el sic deinceps. 1304anle 2b.,30Sde civilali-
îicjuslaA. 1307 13c8 Oggardus2. Ok-
hus desunt4. 4a. 130GPolonis 1. 5. nihil
chr. pers. A.1309 ad hune annum A.4».131°
kardus 2b. Ekardus 5. Eccardus 4. Hcccardiis 4». sancla?addunt A. 4». transiil 4. 4a. ,3H
perpeitta v. A. perpetem vilain 5. 1312deesl 4. 13laHeccardus add. A.4». 1314mansuelus omisso cl 4.
4». ,3,° et deeu 2. 2b 5.
J\(J1Tli.
(412) Cfr. Slalii Achill. II, 44. cum formosa sua conieciait coramenoro icrroestuc
ntimeroso.
(415) Hune annum a Cosma falso prolatuin esse nobiliumNon de Polonis solum, sed de Ungaris, qui
sequcnlibus ipse probabil, quibus apparel Judilhaut illis (415)
Moraviam eripueranl, Bracizlaum victoriant
posi Moraviama Bohemisexpugnataiii raptain essc. testatur princeps ilie in tabula qua-
Moraviavero sine dubio eodem anno 1029 recopia reportasse, ipse
est, quoConradus 11imperator arma contra Polonos dain, qua se ducem Moravicnscm appellat apud
ùidvebat, quod probavil Dobner V, 156, et posl cum Boczekcod. dipl. Moravia?1, 112 ; sed désuni notas
actum est Olomuci.Quo loco Braciz-
Roepcll 1,166. De filio Bracizlai cl Judilha?anno chronologie»?;
laum a, 1051cum conjiige sua el filioloSpitiguei)
1051 nato cfr. infra. habitasse probal alia tabula a. 1051 Boczek 1, 114
(414) Donaiio quasdant apud Boczek cod. dipl. (416) Continuai NecrologiumBobeniicuin.
Moravia?1,111, sine nolis chronologicisscripta est (417) Hoc factum est aitr.o 1054. posl iiioi'tcui
ftmpore alto dominus uosler B. dux venil Olomucie MiseconisII; cfr. AnnalesHildeshciiu.
H7 CHRONICA. - LIB. I. 118
m* poteiis sive / i qui tempore juvcnliitis miraseniluildécore agilita-
pro decinialioneunusqtiisquc,sive ~
dives sive pauper, lanlum qui de suo pheodo l317 tis : quia quolquol eranl in curia ducis, omnessuis
vel allodio13,aaraluram habcrel, duos modiosquin- prascellensobsequiis, scduhinisuo domino el magis
l33Bfidèle, cxhibcbal servicium. Pri-
que palmarum cl duorum digilorum, unum tritici cl gralum, quia
altcrum avena?episcopo solverel. Nam anlea, sicul mus enim fuit officiis 1336 clericorum, nec minus
l319consliltilumeral, pro deditus sludiis laicorum; semper aderal contes in-
primo episcopoDelhmaro
dcc'unalioneduos messis acervos dabanl; dicimus dividuus 1337duci in venalionibus, primus enint
ciiitn 13,°acervum qiiirîquaginla*321manipuloslia-' affuil in occisione silvatici apri, et abscidensejus
benicin. Hujus post obiluin lzo 1322obliniiilepisco- 1338eaudam, purgal et parât, ut ducemvellc norai,
pium,3S3,quiordinaluscslabcodent anno ,3a44.KaI. paralamquc venienli domino ad vescendum donal,
Januarii ab archicpiscopoMaguntino (418). ,32B unde dux Oudalricus,saspe sibi ferlur dixisse :
41. Anno dominica?incarnationis 1024. 4. Idtts O Severe,dicolibi vére, pro hoc lam dulci ednliodi-
Julii obiit Heinrichusrex 132G. gnus es episcopio.His alque hujusmodi sludiis ha-
Anno dominica?incarnationis 1025. 15. Kal. Julii buïl gratiant ducis el placuil un'tvcrsis.
obiit Boleslaus rex l"' (419). Anno dominica?incarnationis1031 ,339sanciorum
Anno dominica?incar.ialioui*1026'.
aposlolorumPétri cl Pauti in nalalicioordinattiscsl
(* Conradusrex Roma? consccraiur. 2, 2a. 2b. Severus
episcopus a Magunlinoarchiepiscopo.Eo-
Anno dominica?incarnationis 1027. dcm anno nalus est Spiligueti 134°filius Bracizlai
Auuodominica?incarnationis1028. ducis.
Annodominica?incarnationis1029.
Annodominica?incarnationis1050.Hocanno dux Anno dominica?incarnationis 105-2.'*
Bracizlaus,328magna cicdc prostravil Ungaros' el "*)Inilium Sazaviensisecclesia?,34v.2. 2a
terrain eorum usque ad urbem Slrigoniam(420) Auuo dominica?incarnationis1053.
devastavit. Eodcm anno 3. Kal. 13S 9 Fchruaiii Annodominica?incarnationis1054.
lzo (121), quinliis episcopusPragensisecclesia?, Anno dominica?incarnationis 1055.
Transit ,m ab hoc niundo bravio fruilur- Anno dominica?incarnationis 1056.
Annodominica?incarnationis1057.obiit dux Bo-
[que ,331jocundo. lezlaus
Hic fuit nobilis génère, sed nobilior oj-erc,qui prior t34a,quem Mescol343luniinc orivaral ,34\
fecitqua? facienda prascepil. Nain nuMi magis csl 42. Eodem anno 5. Idus Novcntbris '422*<dux
nota propria sedes, quam sibi carcer el 'iiiirmoriim Oudalricus,
erant asiles.Nec eum 133alatuit quoi hoiuinumca- linqiiens terrena captât coelestiategua (S25).
pila viliesint reddita, .Viinclaromir, de quo supra memitiimus13> 5, luiniuc
Vel quoi mors animas ad furvas l333 miltercil orbus, cui dux Oudalricusdeslinaverat 134B, ut dege-
[ombras. rel "*' Liza m' (424) in viculo ,34\ audiens quod
Praslcrcasolituseral cotlidieqttaler denospauperes> frater suus ab hoc ntigrasseïsccùlo, surgit diluculo,
pascere, quibus habtinde procurans cibumcl potiinii cl impcral ut se deduCaitlad urbem Pragam veiculo.
ipse benedixil et ipse hilariter 18a 4 dislribuil. Erait Quo cum pervenit, jam frairem suum ad ecclesiam
eniin el corporis ejus ptilchritudo insignis, caput delaluni 13B 0 sancti Georgii ,Ml invenil, ad cujus
capillo albius cigno, undc cognomen oblinuit, u l funus slans juxla ferclrunt,omnium circa astancinin
diccrclur albus alque blandus episcopuslzo. Post movil el couciissil 13Ba corda hitjiismodiclogii Lu-
luiiic menlo : „
Siverus prassttlsuccessitin online sexlus,
VARIEELECTIONES.
1316sive omissumA.4". t317al. manu superscr. A. 1318allidio 4a. 131°Dielbmavo1. 1:,2° deesl A. 4.
1321 vel 5. «irfe/«iin suo codice L <jnorf scriba legitvel. I32a l/./.o1. 2. 2b5.
pro quinquaginla
3 episcopalumA. 2. 3. 1324 fuisse 13a0 IVi Id, t.
,S!* al. manu superscr.A. ,32B ab arch. Mog.rfesii'il4. 4a. 1327
— rex désuni5. Tbcuiouicoruniadd. A.4a. Iranspositis aliquanhim teliquis vocibus. XV.Kal.1.—
risxdésuni 5. In 2b. subductorex supra adsctiplnm est dux. J»4a. rex tecenliuserasum. 1328 Bolezlaus1.
1329 ila 1. Kal. corr. Id. A. 133° 1331 13:2 i333
furias A. furnas 5.
transiil 4. 4». 13* frugilurque A. eniin 4a.
1337
4.4". 133Vhylarum I. ,33B et proquia 4. 4j». 6 iis al. manusuperscr. 1. individuisA. 133Sdtcsl
A. laaa10524». 134°Zp'.tigneu1. 2b. Zpiligneus4. Spitigneus4<'.e/sic porto. lm Adseqttenlemannum
2b : Factuin esl. inilinin ce. 134aBolezaus1. ,343Mesko2. 4.» m4 privavit 4. 4«. 134S ment. Iaroiisir
A. l3** 7
desliiiaratA. 4«. i3i expitncl. et at. man. superscr. darclur A. 1318Licza i. Lisza 2. 4. Lizza5.
13,9 ila A.4". vinciilotell. ,3B0 inouaslcriuniA. ecclesiamal. manu in margineapposilum. iu ceci. desu*>.l
2. 2b. sed corr. addidit ad iiionasteriuni ,5SI 13"'J
martyris addunt A. 4". convertit 5
NOTiE.
(418)Probant AnnalesQuedlinbiirg. (422) De lurpi ejus mortevid. Annal, llildesheitn.
(419) Cfr. RoepellGescli.Polens I, 102. 1034.
(420) Grau, ubi Grauain Dauubiunicxiindal.Illud (425) Exlrcma Udalrici fala non oene nota fuisse
videlurbclliimesse de quo vide supra mit. 17. Cosimudocent AnnalesHildeshcmcnscs.
(421) Consentit Nccro'ogiuiuBobim'cum. (1241 Lvsa castrum.
119 CÔSM/E PRAGENSIS I2u
Ei mihi! quid dicam, nisi soepius: Héti mihi! dicam !
Hei l383mihi ! gentiane, hetj dira condiliovionisamara: !
Morluus ecçejaces, née ego nec lu modo gd'Udes
Ilujns terrent [itgttïvo13**culminéregiii.
Nûdius terciiis 13SS dux nobilis, hodie iruncus inmobilis,
craè vèrhiibns esca, posl lenuis favilla'3*° et inànis Cris[libella.
huinihë privàsti me, nec [ralremnl [rater amasii,
Non [ecissèmodoquôci[ccisti mihi malles.
Nunc scio, si pusses, mihi lumina reddere velles,
cum tua sunl l3S1' nuda el 13Waperla seii bene s'etim'aie[acttt.
Sed nunc ex loto libi, [rater, corde temitlo,
Ut pietate sua Dans omnipolenslibi parcal,
Spirilus alque l3B 9 lu'us post hac in pace qutescal.
Post cxplciis 130°rite fuiiebriis ,3G 1exeqtiiis 13G 2 ac-- A ut coenosamrotant (lévitesel cousorliàeorumdectiiies
-
"B3 . - -*
cipil Bràcizlaiim lialrueleni, ci dilcit eum adil < quia nobis nunauam ''iiere fidèles. Ecce nié innocen,
sedenl priiicipalem : et sîciitseinpcr in eleelione du- lent et suum priiwïpemmpriinis ligaverunl cl dive'tsis
cis fâchait, per supérioris ,S8*aula?cânccllosdeeem n a/j'eccrunlludibrih, posl sibi inn'etisversticiisel fratir
îtiiiia niimmoriimaul plus per13GB populum ppargunl, I, dulenlis consiliis id egerunt, itl [râler ftatieiii me
ne l3GG ducem in solio comprimant, sed potins spar- r- hisce privarct ocvlis. Il abêtis, fili mi, semper in me-
sos nummos rapianl. Mox duce locale in solio el ?l moria sancti Ailulbérti proeconia,qui eorum ob facla
facto silenlio, tenens doxtram sui fratruelis Jaromir h- crudelïa 1erni fiant super eus excidiasanelo oie con-
dixil ad popnlum : Ecce dux vcsler! Al illi 13G 7 suc-z- firmavil (420), el excommunicaviléos in iml ecclesia.
claniai i ter ,308: Krilessu 13C 9, quod est Kyrieley- (- Quoe'mîtn Dei jam bis suitl [delà, tercio Ulfiant su-
s(/tt 137°.Et 'teriim Jaromir ad populum : Accédant, t, péi eos excidia 138a,udliucsunl sollicita [ata 13S 3. At
inquil, de génie Muncia ml.' accédant de génie te illi audieiiles liiec dissecabaiiltir 1384cOrdibu's, Cl
Tepca137*! (425); cl vocal eos nominaiiin, quos no- o- freiiiebant deitiilius in eum ut Ieoiics: nec post nuil-
ral armis notenliores, fide nicliores , mililia fortio- o- tos dies Kotian, de.quo supra relulimus, misse lic-
rcs ei divitiis cminciiliores. Quos ul sensit adesse, e, tore 138B suo, dnni ilie casciispnrgat vciilr'cmiit ne-
«iixit : Quoniam me mea [acta non sinnnt ut sim m " «essario iioelis 138°in hora, àculissiiiia sica perforât
tester dux l373,hune assignamusvobisin ducem ,m 174 ctiKi in posteriora.usque ad tordis 1387interiora..
el collaitdamus, quo ei obediatis, ut dignumest duci, <ii, Sieqtiejtislus vir, vclitl '38BDei iiiar'liï, dux Jaromir
et débitant fidetitalcmexhibeath, Ul decet ,3rBsuo no obiit anno dominicasincarnationis 1058. pridie 138S
"priiicipi.Te autem, fili, ïnoneo, et tepetens iierum ,m m KomisNovctiibris(427).
iterumq'ne monebo, islos colasitl paires, hos diligas <as Hacteiius acta aiiiiquitus liber conlincl primus.
ul fralres, et iit omnibus negoliis libi consiliarios ios Sed q'uia, sicul ailbeatiis Hieronimiis(428), aliter
liabeas. His urbes'™'1et populumad regendumcom- n- visa, aliter attdila tiM, aliiei*narrantiir fi'cta 139°,
milltis, per hos enim Boeiniai rcgnmn stal el steiii uii ipiasiiicliits sciiuus, iiieliits et "9l prolerinins, nunc
atque slabîl in sempilernumm(l. Ast itlos, qui sunl ml ,3'J2 auxiiiantc Deo et sanclo Adalberlo èii fort aui-
VVtissovki,iniquorum patrum iiequam 1S IO- mus dicerc, qua?ipsimCtvidimus, vel quasla93ab his
79 filii, no-
sl'i generis 138°hosies domestici, [amiliares inimici, ci, referenlibus 1394qui viderunl, veraciter audivimtis.

DEcunoxicis HOEMORUM.
Exn.icsT i.niF.nIMUMUS
VARL'ELECTIONES.
1383lleri. 5. 13B4 fruiliiri 4. 4«. 13BS concins 1. '"»Bet jam es insenoil 4. 4a. 1387sinl 4. 4". 13i"
nuda cromis.srt2b. laB9 nique 2b. ,3G 0 hoxpl. COÏT,expi. A. 13GIfiincbri.isA4. 4«. funebris corr. In-
ncriisl.: ,3Gaobsequiis 2b. 13G
3 2b. 5. A. 4a. 13G4 superiores 4». 13GB in 2b. 13G 0 iit--non 2.
"' is.li 2b. .5. 13U" accepil 1dé-
siibclumahant 4. 4». '3G 9 Kryelesu 1. Krlesu 21».Kirlessu 5. Krlessu 4. 4a, 137'
suni A. 1371Muncina4. 4». I8,aTepca 2b ,373ducem corr. al. manu dux A. l374jtidicein 5, 137B ila
1. tiifl'tucooevain tasura. par est relt. 137G 1377 corr. 1. 1S
7 8 i. sémp. désuni A. 137°
1 atque addit A. 1383
deest 2. 138°
gencri 1.
ISS ex corr. 2b. 1382 ila Y.désuni in tell, omnibus. facla 1. J384discalcca-
bantur 2. ab antiqua manu detelnm ei in margine scriptum dissecabarilur. l3SSlilore corr. licloi'e I. ,38G
notis corr, al, man. noçlisA. 1387noctis A. 1. al. manu superscripiumA. cordis. deesl2. corporis2b. ven-
iris 3.4. 4-tt.. 138svel et pridiesuperscr. eademman. pridie A. deesl 1. 1389mandata rece.'ilimanu superscr.
ntidita A. 139°alia manus in 2. supra i apposait A. ,391rfccslA 1392nam. 1. 1393quia 5. 1334feren-
tibusl.
N'OT^;.
(425i Ex Paîackii seittentia I, 168"scribendùm (427) Confirmai Nccrologiuut Bohetnicum
esl Munici; sunl poslcri Mon et Tepla. (428) Opéra Hier., éd. Vallarsi II, 521v
(426) Cf. BruiiotiisVita S. Adalberli, c. 21.
jv2i CHRONICA.— LIB. II. 122

INC1PIT PROEMIUM
139B
AD CLEMENTEMBREUNOVENS1S ECCLESIA ABBATEM'39<
1

'"
Spirîtaii 13" Breunciisis ,398coenobii palri dé- A vasio l4ÔV scripseram, voiles videre libentcr. Hac
menti, sic ex re nomen habcnti, semper theorias ia'Ji (iblala occasiône roborattis, immo cari ainiei per-
inliasrcnti, Cosmas, haud dignùs dici decanus, an- - suasione conpulsus, non solutii quod op'lasli-',48B,
gelici ,40°consorcia ,' 01senatus. Cum mulla mecum veriini eliam secu'ndum ejusdem narrationis, ul ila
revolvenssuporsederem, quid polissimuni caritalis dicam, libcllum, quem siutiliter proul scire licuit
viro lania?sanctitalis Iransniillcrem, quippe cui pon- 11, 98à tempore Bracizlaî, fiTiiducis Oudalrici, usque
déra auri et argenti sordcni, solaque qua? sunt spi- ad ejus asquivocumfilium régis Wraliziay digesliim,
ritualia placent, optimum fore ,402duxi Unelan- tua?palernïliUÏ païu'lcrcprassuino, Licel enim, pater
tiimmodovohiiilaii obsequi. intellcxi enim per tuuini o veiicrandc, divinas non cesses epotare sc.ripiuras,
iM3cJcricuiiihomme Dcocarum,qui mihi clam iimo- Ci
profundos philosophias semper exhaurias fontes,
luii familiàïilèr, quod incas iia-nias, quas oliinGer- lamen hoc lam lenui liquore
Non dedigneris tua sacra proluere labra.
Sicpc enim (il, ul posl fortin vina 7 nocuhi,
el soporifera 14l)
niitiiralis qnandoque honiini incidal 1408silis, '
fitque 1V 01'liaustus puri 141°lalicis suavior dulcibus poculis.
Saspe fil ul Martis lm miles qui sudal in armis 1,,a,
Gaudcal ,4U virgincis se cominisccrc 14,vchorcis,
Aul juvat in circo ,41Bpucrili u" ludere llu'oco im.
Sic lu, o sanctissinic pater, jam grandia cl sillogislicavolumisialinquc,
el liiec mea opiiscula sensu puerilia, slilo ruslicalia, pcrlegc :
ubi nonnulla subsannationecl derisione ,4i8 digna iuveuie
quasinique ideirco memoria?commendes,
ul ea libi a Deo collala sapientia quandoqiie ad iingucm ,4,s cmendes.
Quod locis quasi metricos versus invenis, scias me sciènter ueseiuii*.fecisse,
(lumftw\aillent-in-quibusdam
vnrftiifi.Vnlft.

INCIPIT LIBER SECUNDUS'V


1. Igilur dux Bracizlaus jam in patenta sede vt- B occulit el ebclal 142B,sic novtis Achilles, novus
goraltts, quain Dco lam hominihiis hcneplacitis ar- Thitides 142G Bracizlaus novis tiïtimphis fortia acta
libus calcans vesligia 1421palrlim, et eos prascellens et vicloriosissiinas atàvoraut palmas atténuai cl
conliguà arce im virtiilum, sicul sol in 1'23 virilité obscurs*t. Nam Deus lalerit sibi grattant Contulit, ut
stia sydcrcuin i424lumen et luna? niniio spïendore quas siiigulis hominibus parliculariler, lias quoque
huic indeficientcs virlutes largilus esl getteraliier.
Quippe liane virluUim oblintiil accuniiilationcm,
ut. in reluis rebeliieis slrenituitale proecellerelGedconciti
corporis viribus exsùperaret Samsonem,
quadam spécial) prasrogaliva sapicnliie prasiret Satonioncm.
Unde factuin esl, ut in omnibus proeliis •vicierexisteret ceu-Josiic,
aiiro et argcnlo locuplccior esset regibus Arabias,
et undiqiic inexhausiis affluonsdiviciis,
atqïic in largiettdis ntiincribus non deficiens.
VARIEELECTIONES
"«"Breiinensisl. 13" 9 prohcmiiim addémentent Brcuitensemahhatcm4.4«. 1397Spiriluali2". o. 4-ia.
,39S
1398Brcuuovensis4. theorice A. 14<,°angelica 5. 1491consorlii 4.4». I40S'omissum A.4". ,4M*yrum.2.
1404tiingistroadd«Mt4.4». 14osoplariI. l40G 1407
debuiH. sopifera 4. 4a. ,498ineidil2.2b.5. 1-,09sicq!*o
1. )4">purie 4. 4»'. ,v" morlis corr. fortis 1. 1412mis al. man. sitperscr. i. arvis 2. 2". 4. 4'». l' 13ila
A. gniidcl re//. 1414commiscens 1. lllBin c. désuniA. ideirco 4.'4». 14,Gpueruli 4». «m liOcho5.
1118irrisione 2b. ul 9 tient al. man. superscr. A. mo I. I. s. in chronica Boènlorum4. li21vestigiuin5.
'"arteô. ,' 23deesl A. 142V syderum 4. 4a. ,'« ebelltat 1. hebclat 5. '2fi Tilhides 2. TydWes2b.
Tychidcs4. 4°. novus Tith. omissa5.
125 COSM/EPRAGENSIS »2V
nsKimilelttraqua1, qua?iiuuquam difieil anme.
Unie coniunxJudilha nohilissiiitagcncre, fecundissimaprolis gemnine,
gciutii quinque juvenes, coi'|iorc insignes
et supcreniiiicnies, ceu Elicinaiia?1427montes,
sapientia s'tugulareS, probilalc nulli comparabilcs,
moribus acceptabiles, in delinqueulesplacabilcs l428,
iu universa virtulum honestale lattdabilcs.
Fuît aulem primogenilus 1429nomine Spilignev, i ^ iiural terrain Polouia?suo viditaiam principe eleam
secundus nalu Wralizlav, lerciiis sleinmate Conra- hosliliter invasil, ac velut iiigcns tempeslas finit,
dus ,43l>, quartug genitura Jaromir, 1481,quinliis et sasvit, slernil omnia ; sic villas cicdibus, rapinis,
ulliiiiiis Otto pulcherrimus. Horum 143ade vita et incendiis devaslavii, in l449municioncsirrupit. Kra-
in kov aulem eorum melropolini ingressus a culminé
gloria, proul affliiel verborum copia, siiulciehler1433
suis locis explicabitiir. Quos adliuc posilos annis subvcriit, et spolia ejusôbtiiiuit 1489;insuper Cl vc-
in puerïlihus sed sludiis pollere ,43ivirilibus paler leres ihesauros ab anliquis ducibus in asrario ab-
valde miralur : scondilos cvolvil, scilicei auruin et argcnlum infi-
Cernens egregium deeus et par nobile fralrum' (429) nilum nimis. Simililcr el Casteras urbes igné suc-
Nec minus angchaiit malrem sua gaiidîà laslam 143B cendit et usque ad soluin destruxit. Cuinque perve-
de-taiilo provectu l43°fi'iorum el magnificatgloria? nissent ad castrum Gedcc (453) 1WI,caslellani et
slàiu. simul qui illuc confiigeranl villani ,4Ba,non valenles
2. Ea ,437lempeslale (450) Kaziinir 1438Polo- ferre inipcluni ducis, exeunt ei obviant aurcant gc-
. ni'e.nsi nobîlissimo duce ab hac subtraclo htee, fi-. sianles virgam, quod erat signum dedicionis, et ul
Iiis ejus Bolezlaocl Wladiziao(451) adliuc in infan- eos pacifice cum suis peccorihus et casteris l4B 3 re-
lia posilis ad ubera laclis 1439,una 144<> eral spes B ruin appenditiis iransfcral in Boeniiam, suppliciler
salmis in misera fuga fiigicnlibusper diversa loca roganl. Quorum dux pelicionibus adquiescens,posi-
Polonicnsibus,Quod aniniàdverlciis ,441dux Braciz- quain perduxitl4B4 eos iu 14BB Boeniiam, dat eis par-
laus, quarto anno sui ducùliis (452), optimum fore Icm silva?, quas vocalur Criniii14BB (454), non mo-
j-atus né differret ob.lalamoccuSioncincahintpni.iudi dicam, conslitueiis eis unum 14B 7 ex ipsis pnefe-
suis iuimicis, iiiimo ulciscendi de illalis injuriis, etnm 14B 8 «l judieem, cl decernil, ul sub tege quant
quas olim dux Mescoti4a intuleral Bocinis, quànlo- in Polouia liabucraut, lam ipsi quant eorum posteri
cius M' potuil, iniio consilio cum suis, eos inva- iu seinpiieniitm vivant, alque nomme ab urbe dé-
dere slatuit, sialimque 1444lerribileni dictât sen- rivait) usque hodie iiiiiicnpanlur Gedcaue 1469(455).
lenciam, tociusBoemia?per ,''40provinciammo mit- 5. Nec 148°longe a prusdicia urbe vciitum erat ad
tons in signum suasjussionistorquem de subere,*4,' metropolimGnozdeit (436), nalura loci et aiilemu-
torlum, ut quicunqiieexierit in castra scgniiis dalo rali firmain, sed facilcm.1461capi ab hostibus, ra-
,4Gaeam inhabiianlibiis civihus, ubi Uni? tem-
siguaeulo, scirel procul dubio lali torque se144s ris
buspcndemhiin in patibulo, Quibus in momciito, in poris 1463in basilica saiicta? Dei genitricis Marias
ictu oculi congregatis iu unum cl usque ad unum, perpétua? Yirginis preeiosissimtis ,4G 4 quiescebat

VARLE LECTIONES.
142?HenialiiK1. Hemacic4. 1428 moribus— placabilcs désuni 2, 2b, 3. "«* primus A. ,439-Ctionradus
1, 2b. Cuoiirailiis 4, 4!1. 143! iariimit*4n. '''•" quorum A. ',4a3 annis omissum 5. 1434sludere A.
1MBleta1. 143G proleeiu 2b. 1437vero audit 4. '"143H Cazimir 4, t». U33deest 1. '''40 nulla 4, 4*.
1441igilur udveiiens 4, 4». ,4W-Bracizlaus erusitm1. 1443quanlo cicins A. 1444dux Bracizlaus ad-
rfiml"4.4». ""deesl A. ,44G proviucia?A. 1U7 subiirc 2,14B 2b, 4, 4 ", corr.' 1. 1448 se deest A, 4". 144svi
pro in 4, 4°. ,4CI>li superscr. al. man. A. in rasura I. 1 Un corr. A. 1. Gdec 2,
,"82 14Sa pro Giiezdcii.GradéeI484
2". Gilee 2b. Gocc 4, 4».' ni al. man. superscr. i. cott. A. casterum 4, 4«. duxil A.
ivoiiat| 2b. >t6oCiruiii 2. qtiamvisel legipossit Ciruiii ; Cirnin I4B7 u. cis A. 14B 9 per-
,489 ,40° ,4B1 2s, 4. Ciruin 2b.
feclinn corr. prasf. 1. Geilcane 2b, 5. non A. facile 4, 4a, ,ua ralis ul. manu superscr.
paucis I. ,4G3 deeslA. 14G4 'ireciosissinie 1.
NOT/E.
(429) llor., serin. H, 5, 243. (453) Quod ubi silum fueril non salis liquel; con-
(450) Maie confuiuiii Cosmas res Poloiioriun; jecerunt nonnulli esse Giccz, qiiam'ducalctn quon-
Ka/.iinir obiit post Bracizlaum.a. 1058, iiisquereli- dam arccni inlcr Gnesnamet Posnaniainsilam esse
. quii filios.pueros, sed ipse relielus est puer a pa- scribil Dlugosz.Cfr. Rôepell 1,177.
ire Misecone H; cfr. Marthiiis Gallus I, 48, -éd.
Bandlkie. (454) Qua? fuerit illa silva, non palet. Divcrso-
ruin senleulias vide apud Pubilschkam 111,301.
(451) Pricler hos duos alios habebat filiosKazimii*
Misecoiiemet Ottonem. Cfr. Martin. .Gail. 1,19, (435) Vel hodie duas cxsl'arc villas in circulo Ra-
conicensi lledeïko cl Hcèdany observai Palacky
(432) Le. cx ipsius Cosmascoiiipulalionea. 1041; 1, 2S0.
cfr. supra I, 42; sed hoc loco errai, utex-accura-
lioiibus nolis de Iranslationc S. Adalberli 11, .», (43tii Gncseit.
palet.
t25 CHRONICA.— LIB. II. ,-°
thésaurus, sciliecrbcalissinii Adalberli marliris 14CB A tepeiilis mala, quibus nbtenuntiaslisin fonte 148 ''"'
Xrep
,46G 9. Hoc mane cum prassul149°innolcscu-
corpus. Qua inox lîoemii sine Marte poiiiiniur piismalis
pli 14B
urbe, el cum magna laslicia intima 14G 7 sanclie ce- relduci
rel et ejus somilibus, mox cxhilarali inlrau-
clesia; adila 1468,alque otitni pneda 14G 9 posihabita, les ecclesiamsanclie Maria?,et anle sepulchrum",9*
golain sibi poscunt dari pro Clirislo passant sacri sancli sai Adalberli U9a biimilwa prostrali, diu fusa
corporis preciosam massant. Quorum prassulSève- connini co oralione surgit dux ,49\ et slans in anï-
rus ut vidit icnierilaiem, et147<) pronam iu omne bonc ho •M",hac rupil sileutia voce t49G: Vullisproeva-
fasi 471nefasqiie(457) sensil voluiiiaiein, lalibus al- n'< ticuliones vestras einendure, el a pravis operibusre-
147S: sipiscere? At illi oborlis clamant149Tcum lacri-
loipiiisiemptal eos rcvoc.areab illicilis ausis si/
Frottes met el ftlii ecctesioeDei, non tant èx [ucili inis149B m : Emendarc varuli sumus qnicquid in san-
constat, sicut vos oeslimalis,ul sactam corporisgte- clum et, Dei l499paires «oslrj vel nos 1B0I> pravaricaii
bain, Dei virtutibusplenam,quis motlalium tant te- su sumus, el a pravo opère omni 1"0 1 cessare. Tune
mère ptoesnmaltangere. Timeoenim valde, ne per- dux di "'* extendens nianum suant super, sacrant
ccllamur aul menlis oblivioneaul coecilaleaul alloua« m tombant, sic orstis 1B 93esl ad populi tiirbam 1804:
tnembrorumdebililale, si id temete proesumpseri- - E Exlendilc, fralres1B9S,simul1S9<, testros ad Domi-
mus 1473agere. Quapropter1474prius Iriduojejnnale,, B Miim1B »i 07dexlras etad meosallendilesermoites,quosvolo
,47Bflî>om- ul
ilepeccatis veslris poeiiilenciumagite, el H veslroefideisacramentoconfirmais. Ergo hocmeum
nibiisubltominnlionibns,quas ipse abhoininuluscsl in'* proximum15G
p 8cl ptimumsit dectelum, ut veslra conn-
vobis, abreininciate, et ,47Gcastolo corde, quod cass 0bia, quoe aclenus habiiistis ut lupanaria, el ccu 1B0'
ultra non faciatis,promitlile.Speroenimin misericor- «nuis v animaitbus communia, amodo juxla canonum
dia Dei el noslri palroni sancli Adalberli^quod non '" scila
s sinl légitima, sint privala, sinl insolubilia, ita
privabitmtr spe peticionii noslroe, si persisiimus fi- '- dunlaxat
d ut ,*I° ««a vir conjuge et conjutix viro
dei '477in l478dévolioneet pteenm assidua otatione. • uno tl coûtent! vivant. Si aulem conjunx virum attt
Al illis visa sunl prassulisverba quasi deliranieiita, >• „vtreonjugem spreverit, cl rixa iulet eos usque ad
et conliiiuo aurcs suas coiiiinentes "*79fecerunl »l discidium
( efferbucritml, qui ex eis
1B12 iu priorem
iinpctuin ut râpèrent sacrum corpus, cl quia posl sl < copulamlégitime célébrâtam redire noluerit, nolo ut
allare l4B 0 juxla parietem condilum ruerai, el aliter sr secundumritnm
t noslroelerroehujus rai violalot "l*
cvclli non polerat, nisi allure1''81deslruerelur 148a, '"» in j setvilulem redigalut, sed potiusnoslri inmulabilit
manus 1483 inproba cum nienle ferina opeiaiuur pro- B_ decteli
, per ungatiatn , qualiscunquesit persona , re-
fana; sed non defuil ullio divina. Nam in ipso 14B 4
**. digatur in Ungatiam, el nequaquamliceat ul ptecio
opère suie tcmeritalis sicteriint sensibiis obslupefa- a- C seredimat aut in hanc tenant redeal, ne Minuscod-
ctis 148B,nec erat vox nec sensus nec visus per er tagiooviculoelolum Chrisli set-patper ovile.Severus
Irium fere horaruiii spacia, douce ileruni propi- n- episcopusdixit : Quicunquealiter [ecerit, anathema
ciaiitc Dei gratia rchabucro prislina officia.Moxqite ne sit. Eatlemsentenlia sinl pleclendoevirgines el viduoe
licîl sero poenitencia ducli faciunl jussa episcopii , etjululieroe, quoenomenbonumamisisseet pvdorem
ciquanto eranl divino nutu evidentiiis casligaii, li, eorrupisseacper scorlumconcepissedinoscunlur.Natr.
t'inlo devoliusperstabanl precibus itifaligali, iriduo uo cumliberum nubendi Itabeanlatbiirittm , cur comit-
ejiiuantcs cl voulant postulantes. tunt adulletium el conceptus suos uborlivant iUk,
4. Tercia nocle Severo episcopoposl matiilinalcni cm quod est pessimum scelusscelerum? Tune dux ""
u,°
syna-ximqu.iesccitlisanclus prassul in visione appa- ,ta- subjungens inquil : Si veromillier proclamuverUle"
reils Adalbertus14fiG : Die,ail, ista duci 14ST jus pari vicenon ttmari, sed inclemeniera virosuo
et ejus
comilibus: Pa.er de coelisdabit auod pelilis, si non wn affliyicl profliguri1B 18, delur inler eosjudicium Dei,
YARlyELECTIONES.
1UBdeesl 2. 14Gf'morte 1. ' 4" adcunl iniraut 1. snpra intratil manus- alia adeunt Z.
1'"'8 iiiiiina adita 1. adila alia manu suprascripl. limina 2. adyla 2b. liitiina 4. 14G 9 scripsit
corr. al. manu i.
u,(l el rasum 2. UTl fasque 4. 147acorr. A. pro causis. i473prassumamus2. 1474 kanssiini
addunt 4, 4« >«s cl peenitcnlianiagite ab omnibus 4, 4». ,47<!
deest2. 1477federi 4, 4». 1478'deest 2.
1479coutiniienles A conlinnientcs 2. 14S" litieroe ar al. manu 1 1481 *a-
14">deslruerel c)b 3. l483i'«l,2. l48Vita corr. A. pro iupio. superscr. 146Bobslupefacliprius «««,*.
4,4».,48S san-
1487
clus -Adalbcnudin visione,apparens 4, 4«. 40' Bracizlaoadd A, A, ,488fronle eroso r A. in hapli-.
smate A, A'. 149°Scvcrns add. A, 4». » superscr. 1. ,492murlyris add. 4, 4». " 93liiimo 4, 4".
1494Bracizlaus pro dux 4, 4». 1MB umbone 3. ,',9Gdicens add. 4,4». ,497(lamanl repe/iium 1. sed
98
erasum. '' d'u'entesudd. A, 4». 14»9 ,B»° "<" animo 1.
i5»2i>,.;M.izi;u,s 1B03
Adalbcrliimadd. A, 4« :
!B 04 peccalores nrfd.4, 4».
„dd. 4, 4». exorsus A.1B A'. liiitiliaiucorr. liiibam 1. tiirmam 4. 4». *a"s-
simi addunt 4, 4a. 1B("S
omissum-A. 4". 07 Deum add. 4c 1B08 inaxiniumA. A'.. 2, 2b, 3, ^.K
109 sunl inserunl A, 4». 1»10al. manu superscr. A. 1BltA, 2, 3.
al. man. superscr. A. efferueril1S1G -lus
A. A". lli13 pra:varieator4, 4<*. ,s,v avorcivant A. 3. 1B1B Bracizlaus add. A}, 4'*. perclamiivc-
rii I. i»" «i:» item. 5. lB18iirnallicaii corr. A. 1 . 2.
NOTiîî.
(137) I.ucan.. Pharsal. V, 3i3;,VÎ, 147.
127 COSMiEPRAGENSIS 123
et qui inven'.us [ueril reus, solval poenasrei. Simi- A pertesus '"48, nos ,B''9 suas deseruitovescl ad exteras
Hiercl de his, qui bomicidiis infamanlur arcltipre- mutait ire docturus génies. Hoec «( ultra non faciu-
sbyler comiliiilius civitatisnominaeorum ascribat, el mus, nostraisimul cl veslroefidei sacramentoconfit-
çomeseos conveniat;el si sunt ,B19rebelles, in car- matuus. Sic ail dux. El prassal 1"° sancla?Triniia-
rèrent redigat ,'donèc aul poeiiitenciiini dignamayant, lis nomine invocaloet mallco assumplo, cscicris,BB'
aul si ncgunl, ignilo[ctro sivc.adjuralaaqua, ulritm clcricis septent "Bs psalmos et alias huit:sanclo ,BB 3
culpabites sinl examinentur; [ratricidas autem el operi compétentes oraiiOites ymiiizaiilibus, ca'pil
parricidus sivesacerdoluminterfectoresei hujusmodi mollitcr deslrucre siiinma scpnlchri, destruens cuui
cavjlalibiiscriminibiisirretilos -, atchiptesbilet assi- usque ad ima ihcsauri sacri, el cum aperiiis'scnl
gne, eos comilivel duci, sive 1B 2°per manus et vén-
sareopbaguni,omnes qui in ecclesiaadcraul tan la fla-
iit,m (erratos de rcgno ejicial, ni ad instar Gain 1B 21 grantia,m (458)suavissimiodorissunt rcfcrli, ul per
vagi el profugi circueant 1B 22terrain. Severus episco- Ires dics quasi opimis 18BB fcrculis referli obliviscc-
pus dixil : hla ducis deliberaliojusla si/ anathemale rentur cibo rclici, quin eliam el 10<iG iiifirini sanali
n*3
firma. Nam ad hoc vobisducibus muctopendct iu sunl cadem ora leB7 quain plurimi. Tune dux ,S88el
femote, «l manus veslras sa'pitts,m luvetispeccato- episcopus 1B 59cl pauci comitum iiispicicnlcs, ut vi-
tisin sanguine. Iterum dux1B2B:Tabernam 182G,I! dormit.sanclum Dei,5G0ïlavultii et habiluclaruni.el
inquil1B'7 , quoeesl tadix omnium malotum , unde sic corpore inlcgruni per omnia , ac si cadem die
ptodenni futla , homicidia,828,adultérin IB29el coe- sacra missarum cciebrassét solempnia, clcrici Te
lera mala, el qui parai el qui paralum 1B 3° conipa-
Deum laudainus, laici liyrieleyson10G 1 modulanlur,
tni , Sevcriis episcopus dixil: Annihemasit. El dux et rcsoiianl voecs connu usque ad cihcr.t lu'*. His
2831: Qui, inquil, comprehcnsnsfuerit hujus viota-
ila pcraclis dux pra? gaudio facicni perfusus lacri-
tor décret! ttibernatins, in medioforo ad palum su- mis, sic oral ,6C3 : O 1B 04Chrhti marlir, béate Atlal
'ipensns, el Usque ad faslidium proeconiscwsusdepi- berle 1SGB, noslri semper et ubiqne miserale 1"*e,
,B32
Iclur : res lamctl ejus non infiscentur ; serfpotus nunc so/i/«nos respicepielale, et nobis. peccaloribus
i«a3tanlnm in terrant
projicialur IB34, ne guis 183° prophiurc, alque ad 18CT tuant sedem l868 Pragensis
execrabilihaiistu 1S3°polluatur. Polatores anlvm, si ecclesioe nos
1B37 per quamvis pcccaloresreferri non dedi-
deprehensi [ueritil, non prius decarcere exetint, gnate. Mira res cl valde slupcnda , cujus luinban*.
quam in ftscumducis unusquisque500 nilmmoscom- nudius tercius contingent non polcrani, continue
ponut. Severus episcopus dixil : Qua dux jtidicat, dux et episcopus sine iinpedimcntocorpus ejus sar-
noslra auctorilas firmal. Adliuc dux 1B3B proscquilur _ cophngo levant et scrico cooperienlcs in superiori
dicens: Fora aulem dominicisdiebusomnino ne fiant
allai! locanl, ul plebs sua vola solval 151' 9, qua?Deo
interdicimus, quoeideo maxime in his célébrant ts- et sanclo voverat, alque eadcni die lti7l> coin- •
ejus
gionibits, ul cwlcris diebus suis vacent operibus. Si sunt 200 niarca?allaris in arec 18T'.
autem 1B39 positas
quis quant dominicistant [eslis diebus'"'">
publiéead ecclesiamferiari initiais in tiliquoservili O Deus omnipolens, mundtim per seela revolvens,
opèreiuventus[ueril, ipsumopus el quod in opère est Qui semper régnas, soins qui cunclii gnbernas ,
vivcntumarchipresbiter lollui jmmmtum1BU, et 500 Nil fil, nec fuit in niundo necerit, boue Christe,
ducis m* infiscum solvalnummos Simililer d qui in luo sine ntitii. Qtiisnam mortalis hoc iiitquamcre-
agris sivein sitvissuos scpelitiuiutorluos, hujus rei d'erc posset. ut ad génies aposlalriccs jam in cclesli
proesumptoresarchidiacono 1B 43 toreui el 500 in fi- rejaïo laurealus
corpus suum referri sinercl, qtiarum
scumducis U44 solvant m5 nummos lB4G ; motlttitm 1672aspertiiUitsfacinora anfugil 1873cousorlia , cum
lamen in poliandrom7 ftdetiumhumi coudant denuo. adliuc viverot. Sed si majora Dei cl antiqua miractila
Haie sunl quoeodit Deus, hoecsanclus Adalbertus 16,4 perpendimus , quomodopopulus lsraeliticussic-

VARIJLLECTIONES.
1819al manu superscr. A. ,S2° vel — sive A. seu 2b. sive 5. 1B 21 canum 5. lm cifcueranl 1, serfcorr.
23
1, dulcibus corr. ducibus A. 1B2 4omissum2. 182Bail addit. 4». ,,2e labci'iia A. ,627 deest 4, A".
1888Imnicidia4"; 182°foriiicalioncs, cbriciates addunt. A, 4». lB3° parlant A. 1,2. 1S31iterum add. 4,
4<i. mi cottlisceniur 2\ 1833polius A. 1B 34 seu potins— projiciantur 3. '"3Bde inserunt 4,._4«.
1858haustii corr. 1, pro hastii. 1B37de presensi 1. corr. tu. man. ,B38 Bracizlaus add. A, 4«. n'M lam
dominicis, quam feslivis4, 4». ,B4I> dom. diebus t. f. A. 10'"deesl A. A'. ma duci 4, 4». 1BV 3 archi-
diaconiis'4». " 44duci 4, 4». "tB solvat 4. ,B4G o.ittss«m 1, 2. 1B 47 r al: manu superscr. A. 1 polyamlo
2, 4.,8B184aperosus 2. ,B49 vos 2b. 1BB
0 Severus add. 4, 4". 1 omittunl 4, 4«. ")b2 VI, 4". 18B
1BB 3 rfcesl
3. 4 fraglancia 1, 4. ,B5«oplimis A. 4, 4". 16BG et deest2. im ila 1. die rell. ,BB 8 Bracizlaus add.
4,4». "»s Severusadd. 4, 4». 1B6,> Adalberlum tM. 4, 4». 1BIU krilcs A. kyrl 4. ,6G 2 heiïi 1. 1BG 3 di-
<-.?usaddunt A, 4». 1*"î 4 deest 1. u*5 Adaberle 1. 1B6e miserere 5. 1BG7 deesl 5. 18C 8 sancla?addunt. A,
4". .•*msolvant cort. solvulA. ,B7° deesl 5. 1671ait. in arec désuni A. 1B 72 otiortiiit4, 4». 157S aufu-
gérai 2'*. ,874sttperscr.-al. manu A.
NOÏ-E.
(4OÙ)1. q. fiagrantia.
120 CHRONICA.— LI1UI. l'O
co vesligio iransivil mare , qualitcr de siCca rupc j i castra niclali siitttcirca rivulum Rokilnica.ni 1" 3
fiuxerunlIB7Baqua?, vel qualitcr faclororbis appa- (441) i ubi luccsccnle die clerus el universa pleba
ruit in orbe nalus ex Maria Virgine, non ammirari, cum processione occurrit, cujus lougam sérient la-
sed potins Deo , qui Fecitet facerc potesl qua? vult, ttis vix explicuil campus. Talis enim processio fuit *
nos dcccl humiliai' et ejus gratia? lotum assiguarc; Dux ipse el episcopus humeris subnixj dulce pon-
cujus gralia inspirante ascciidit in cor ducis, ut dus portant marliris Chrisli Adalberli ; posl siinu
siniilitcr transrerrel1B7B corpus archiprassttlis ejus- abbates ferebant reliquias quinque 1B 94 fralrum ,'
dem civilalis, nomine Gaiidcncii (459) qui in eadem deinde àrcbiprcsbileri garniont onere Gaiidentii ar-
forte 1B 77ecclesia quiescebal. Hic inique 18'8 superius elecli 12 ,59B presbileri, vix su-
chiepiscopi, quos
rutulimns, non solum carnali verum el spiriluali 1B 79 stentantes
pondus 159G aurci crucifixi, scciinliir —
coiijunclione ''B»° fraler sancli Adalberli el cornes nam dux Mesco 1er 1B97 scnielipsum hoc appoulie-
individiius in omnî labore et erumna fuit, cl si cum ra rat auto, — quinio 1B88 loco ferunl tabulas 1res
co non corpore ntarlirium 1B 81, mentis lamen com- graves auro qua? circa aliarc , ubi saiicluni corpus
pnssione tulit. Nec enim fieri polerat ut,B8a gladius 1899quievit, posilas fueranl. Erat enim major tabula
auimain ejus non pelransirel, cum germanum suum quinque ulnuriiin in longiludine cl deeem palmaruut
rompheis pngaiiorum in frusla 1883concidi videret, B iu laliiudine, valde adoruata lapidibus precîosis et
et ipse pariter occidi valde oplarcl1B84. lient 1B8S crislatlinis sacbis (442). Cujus inscriplus fuit hic iu
visum esl 1B 86 duci ,B87el episcopo, ullï 38quinque
margine versus :
fralrum reliquias sanclo corpori adjunctas, quorum
Tet cenlum libras apponderat hoc opiis auri.
de vila ac passionc salis supra rclulimus IB89 (440),
qui ™'° in cadem civitatc sed in alia ecclesia quies- Postremo plus quam cenlum plauslris diicunl iumen-
cebant, pariter les[ cum suinnia diligenlia transfé- sas campanas el omnes Polouia? gazas, quas seqtti-
rant. Quid mulla? lur innumera nobiliunt virorum lurina , assiricti
o. Yeiiiuni eral cum ontiii sacra sarcina in pro- 1600manicis ferreis el conlrili colla bagis 1G" (445),
spei itaïc el lattitia Boeniiam, et in vigilia 1B9S sancli inter quos, heu! maie capius, adductusesl meus
Bartlmloinei aposloli prope metropolhim Pragam atlavus ,G0S.
Consors in clero, presbiler offiçio.
O dies illa, dics 1G 03 Boemis hoiiorauila et per sascula nienioria?tsoniincndaiwa ,
sacris niyslcriis freqiicntanda , - dignis prasconiis celebranda,
lrtudibus devolissime U04 vencranda ,
diviiibus lattabunda , debtlibus exoptanda,
pauperibus jocunda, dalionc ehsmosinarum decoranda,
el omnibus bonis lc0Bsludiis excolenda, in qua TestisTesta
refulgent accumulala. O nimiiim 1G9G félix mclropolis Praga,
olim sacro duce lf,°7 sublimala, nnne bcalo prassulc 10l) 9 decorala,
a Domino Deo libi collata excipis gauilia gcminala,
cl per bas binas misericordias olivas
fama volas 1C0° iilira Soromalas 1Glualque Sarigas 1(''11.
T'acla est aillent Incc translalio healissimi Chrisli 1059^(444) ,G12Kal. Scptcmbris ,51*.
marliris Adalberli anno dominicas iiicarnalimiis 0. Sed his ptospeiis a Dco im coneessis impro-
VARLE LECTIONES
18711fliixcriul 2K 1B7G transférai A. 2, 2\ 5, 4, 4». 1B 77 fere A. ,B78 ila 1. uli tell. 1B 79 spirilali 1.
1880coiijiuicioiic 1. cotnpiiiiccione 4. 1C 81 sustinuit.addunt A, 4a. 1882deesl 1. -1B 83 frustra eivisa r.\7•
fera A. 1. 1BB 4 oplarat corr. oplarcl A. 1B8B iterum 1. 1S8G nobilissimo insermtt A, 4«. ,B87 Bracizlan
""* '"'"'
addunt A, 4a. Ili"8 sanciorum marlyrum
lS92
inseriiul A, 4". *893 Doodonanle rclaluri sumus 3. U94 non at
manu superscr. A. 1M 1 par. q. A. U'9G vigiliis 4, 4».,B97 Kocitnicani 2, Rokilniczam 2b. sancio-
rum inseruiti 4, 4». 1SM 4a. 2. deesl I. 189S to superscr. al. man- A. iB 99 posi-
XX, 4, corpus
liim iiiserii 2b. 1G 00 aslriclis'4, 4». 1G 01bogis 4. lr,°2 meus alaviis rfesimfin A. 1, 2, 2°, 2b, 3. Icgunl 4,
4». 1C° 3 dies dee.sf4, 41', lli04 devotissimie 1. l{"" deest 3. 1GOti omnium A. sed. corr. 2. 1G 97Wcncezlai
flddwiir4, 4-*. 1G 08 Adalherlo addunt A, 4«. 1G 09 volât 4, 4". ,lil0 if« I. Solamalas A. Foramatas 2, 21*,
Sarmalas 2b, Surnommas 5. Soramaïas 4, 4<>.. 1GliIazygas 5. 161î1050. 9. K. Sept. 2b.: Yill. 4, 4",
1613régnante Domino noslro Jesu Chrislo, cui est horior et impcriiim in secula seculoriiin. Amen, addum
4,4a. i"* .Domino.A.
NOTiE.
(459) Hujus ossa loco rcliquiarum S. Adalberli a XLVIII. Anz., p. 48.
Polonis pia"fraude data et a Bohemis translata esse (440) Cf. 1, 58.
proharc conalus csl Dingos/ cl post eum alii ; sed e (441) Rokylnicc.
parte Cosma? Polonus sial auctor Màrlinus Gallus (442)1. e. rébus?
I, 19. Cfr. BalhiniEpiiome rer. Bohem. III, 4. Dob- (445) I. e. circulis ftrrois.
ner ad lïaicc. V. 255. Mcinorl Wiener Jahrbucher (414) Consenliunl Annales Pragenses.
COSM/ÈPRAGENSIS 152
4**i
bus delalor non defuii lclBiqui apr.slolico ml gçsta \- siolicus s os apcriiîl sacrum, pnuderosis verbis et
:
lioeceranl- rclulilleit, divinas sanctioncs et sancto- auctorilale plénum, Sicut, inquil, pertinacibus in
,629est soeyiorexerenda 1G3B
ru m palrum liadiliones violasse ducem Boemia?et iimpieltttisculpa vindicla,
episcopumpronmlgavit ; cl si hoc itiulium domniis ita i tealum suum tecognoscenlibusel poeniteneiaai
papa (445) praslerniiliercl, jura iipostoliciusedis per .< dcsidetanlibus [acilem ptoebemusassensum ,sai, et ab
,C3ainfliclis rulnefibus misericord'toeadhibemus
louiitt miiiitiuin observanda immiiiuorcl, Coiiti.iUo Ilioslc
'
1838 anlidolum. Magnum eniin peccatum est aliéna
Sacer convëntns celebralur, canoiicS reciianiiir,
sacra? Scriplune sCrulaiiliii*.Dux el episcopus, it'opère, séd majus chrislianos non solnm spoliure,
: alii t
verunt eliam caplimite el Cdptivos 1G34cen brûla atii-
quamvis ahscns, de pratsumplionc arguitur
ducem onini digiiilale piivatum per 1res annos in malia t vendere, nimis est abliominabile: quod vos
"cxiliuin decernunt, alii episcopumabomni pontiii- perpétrassent j Polouia, nebis rclalum esl per veridica
cali offi.'.iosnspeiisnm, quoad usque vivat, iu cl.au- nunciit. Quod aillent niilli liceal sine noslra pertn's-
siro nionachorumdegerCjudicaiil, alii ambos gladio sioné de loco ad locum sacrum Iransferre c.rpus,
aualhcmalis leriendos clamant. teslanlv.r canoncS,prohibent ,r'38 palrum décréta, cl
lf'30ici ditina jubei-.lelo-
7. Inlerea legati ducis et episcopi Boemôrumex proesumploreshujuscemodi
parte locius populi el ipsoriim Roman advcniuiit, ,HR quia gladio anathematis Ut ferianlur. Sed quia vos
ferentes mandata magis nuuicribus ob.lila1G 17quanti sive per ignorantiam sire bonoeinten'.ionisnb gratiam
iGS7 Ht pro hac tant
facniidia?verbis 1Glspolila. Quibus libi data est co- hanc rem fecisiis, proecipimus
1619aposlolicicl sacri conciliii lemeri1G 38proesumptione(luxtester el episcopuscoeno-
pia fandi, in conspeclu
lali sermone causant sua? legalionis sunl prose- bium omnibusecclesiasiicisusibns et honoribussufji-
cuti ,220.Ofidei calholicoeet sedis apostolicoesanctis- cienter amplificalumin competenti1639 lococonsirmiit,
21
r.imcteclor, et o paltes in libro vilte ,G consetipti, , probutasqnepersonas ac officiaservienliumclericomm
quibus a Deo cotlala est polestas judicandi simul elt ex more constituant, ubi Deo sedulumserv'uiumlam
inisetendi, Hitscrcminipeccasse confilenlibus,parâtee pro vivisfidelibusquam pro defunc:is in sempiternum
poeniienlibussimul et veniam postulantibus.Fatenturr exhibeatur, ut saltém vel sic in conspeclu-Dei renias
enimquod illici a et contra canonnm slaluta cghnus, , véslri transyressio deleatur. Mox legati valde 1G4<>
1Ga2 longiuquis partibus ob lum brève e cxhylarati proficisctnituret referuttl duci jussa apn-
quia de tant
lemporisspacium ad lum sunctum negoiium veslrum <i slolici. Quibusdux, velut divinis jussis ohtemperuus,
1023ncquivimushabere nuncium. Sed quicquid esl il-- sub honore sancli YVence/.laimarliris in urbe Bo-
lud,quod fecimus, sciulis, o.patres, sciulis ,G24,con-' •-' lcslau iB'1 juxla (lumen Labe (446), ubi idem snn-
scripli, nos non ex lemerilalc,sed pro magna tttili- C dus 1042
i- G olim féliciter coiisuiumavilniarlirium.vciiii-
tate Christianoe retigionis alque boita intenlionc idd slissimum fabricavit ccenobiuin, in quo, sicul et
tecisse. Aul, si unquam bmia iniencio cadit in vi- i- hodie cernitur, Dco servit calerva fralriuti umne-
tium, o sanelissiini paires, seenndumveslrum judi-i- rosa, cl habclur pnvposittira el basilica valde reli-
cium parali sumus nositum emendateflagicium. Ad d giosa (447).
hase aposlolicus paucis : Si poenitcl, inquil, haud d 8. Anno domin, iucarit. 1040. Fuma, qua nulliim
nocel ettot. Mox legati summoli a concilio 182B )- pejus mnliimvigel in nitiudo (448), cl'quie mcn.'u-
po-
liiintiïr hospicio, scqucnll die reddituri ralioncm in ciis piiiguescil, Cl miseens plur.apaucis, l'alsa vcr'.s,
judicio. Illa autem noclc ducis missi et episcopi, i, volandocrescil, perfert ad aurts iniperaloris secundi
circuciiules ,8a6 corrtipcrunl pecttnia cardinalium m lleinrici (449) ceitcics plus, quam veriiin fuit, pon-
asuicimn, auro siibplanlant justiciam , nicrcanlur îr dus auri cl argenli Boemosde Polouia asporlasse.
7judicialeinm Tune imperator 1G 43caspit qurererc oc.ciisionesad-
preeio clementiani, muneribtts leititinl1G*
sunleneiam. Postera aulem die iterum legalis sacri ri versus eos, quoquoniodo1044ab eis quod sibi dlctu'in
concilii in capilolio !G2Sprasscnlaiis, donintis apo- o- fucral IV"eriperet aurum. El inandaus per quic-

VARI^E LECTIONES.
,S1Bdcslilît3. !6lsd«es/5. lV oblata A. ,6'8 facundia vcihorum 3. l019rou'speitum 2, 4, 1».
!«•• persecuti 3. 1BS 1 deesl A. lf22terrai. l0" oiiiil/tuit4, 4». 1G 24ita -1.deest in rell, 1,"'2B ha A. ad
1.
concilio itego.iu 2- concilio tell. 10aacircuicntes A. lf27 eniiinl corr. 1. ,62S 4». lû29
1630 16sl IC 32 capilulo4,lljari impi-
4<».
elalibus pro culpa 4, 1G exercenda 2b, 4, 4». asensum1. hoslibus 2b. h. al. manu
34captivatos 2b, 5. 1G3B 2b. 163Gbujusmodi 2b, 5. lt37 per sau-
superscr. Lut saipitts. "!3S pcrhibeiii
163s
cliun obedieiiliam adduni A, 4». lomcrii 5. corr. al. man.. competenti A.
,G4° deesl 2. ,,i4' lloleslaw 2. Boleslai5. Bolezlai 4". ,G42cornpenti
Wcncczlas addunt 4, 4«. lti43 Hcnric>is
addunt A, 4». 16>*quomodo 2, 2b, 5, 4. 16,
8 ut addit A.
NOT/E.

445) Benedictus qui sedit a. 1053-1048. (448) Virg. Mn. IV, 174,175.
(440) Al-Bunzlauad Albim. (443) Heinriços imperatorcs mimerai Cosmas.
1447^Hase res anno deiiiuni 104li diiiidicata est.
r,5 CHRONICA.--LIB. II. 13*-
slionarios, ut argcnliittt,quod in Polonia rapnerani, i i sihRut.iri sollertia prasditiiset rebus hisllicisa pne-
nisi infra stalutiim tcrmimim usque ad unum ohu- ' ricia dedilus, sed nmiqiialnbclli felicesohliiiiiitsuc-
lnm lB4G sibi millant, min.ilur hélium.Ad haseSclavi cossus. Fpse aulem cassar castra meialus est ex
parle flitinhiïsRozne 1G''1 (455). Postera au-
iiiquiiinl: Sempit salvolenorenoslroelegis [uiitiuset utraque
hodiesumussub imperioKaroli régis et ejus succès- tisiu,6G 2 die pertriinsienscastrumRaiib 1863 (450)Cum
soribns,noslra gensnunquamexlitil tebellis, el tibi admoveret aquilas silva?qua? dirimil Bawariamat-
in omnibusbellis mansil cl sempermanebilfidelis, si que Boeniiam(457), Ul 1G 04cognovitquod obslrtié-
164Tfacere velis. Talentenim rCnl Bocmii vias per silvam 16(:B,
jnsliciam nobis lanlum indignalus paruin
nobis legem insliluit Pippinus (450), magni Karoli tacuit-jconcuciciisq'uccapul ter, concipit iras (458)
,GGG
régis filius^ul anuualim imperatorumsuccéssoribus civsarc (lignas,6G 7,alque inbasc verbasolvilora :
120 bovesetecloset 500 marcassolvamus^' marcant Licel exslruanl murossilvis lnt allions, licet élèvent
uosltoemoneloe200'tinnunos dicimus (4SI) —hoc lurres sublimes usque ad nubes, uli frustra jacilur
teslatut noslratumoelas in oelatem1G 48; ftoc omni tête anle oculos penntilotum,sic nichilvalent conlra
anno sine refragatione 1G 49libi solvimusel luis snc- Teulonicosobpugnac.ulli. Boemôrum1*3*
ccssoribiissolverevolitmus.At si aliquo proelersoli- Aulsi ascendentSuperntibila, aul si includanl 1870,
lum legis 1GBI) jugo nos aggravare voluetis, mori R se inler sidéta,
potius prompti sumus, quant,CBI insuelum ferre onus: nerditamet miserait!genlemnihil isla juvabunt.
Ad hase imperator respondit : Regibus lue mos Sic ait et jussil cUnclosirrunipere silvam,
esl semper aliquid novi l'rgi addere unteriori, neque el ipse 16'1 eos prascedensascendil montent 167"al-
enimomnislex es! coiïstitxlatempore in uno, sed per lum in médiasilva siluni, sedensquein tripode dixil
snecessoresregum (-revitséries legum.Nam qui ré- 1673ad astanles tociusregni principes:
guul leges non tcgunlut legibus,quia lex, ul aiunt Hac in vallecohorsignavatatel Boemôrum,
vulgo,cereumhubeluasum 1B",el rex ferream nia- quasi mus agreslisin suis receplaculis
fiiHiel longam,ul eam(leclerequeat, quo sibiplaceal. anlrorum. Sed fefellilcicsarem sua opinio '*7*,nam
Pippinus rex 1G* 3 /'eci/ quod v'olnit; vos autem nisi ultra altcrum montentfuit illorum munitio. Tune
quod volo faciulis, oslendam vobis, quoi 1GB 4 piclos unumquemquecassar appcllansnomine, prius mar-
habeumclipeosaut quid bellevaleam. chioncs, dchinc quos.qucnobilioresarmatos prasinit-
9. Et slalim miilens lilicras per loinm regnunt, lens, jubel pédestres ire in pugnam, lus verbis polli-
valdeforlem colligilexcrcilum (452). Altéravia qua cilans cis Victoriam : IY'OM esl, inquil, vobis opus
iiur per 1CBB Zi-ibiam1GB 0, cl est exitns de silva in laborioso cetlamine; lanlum descendue, cerle ipsi
islam terrant per castrum llluniec 1,B 7 (455),jussil C fugienl ,G7*proetimoré, neqneuntenimveslrumimpe-
Saxoiicsinlrare Boeniiam, quorum lune lemporis tum ferre. Ile met, ile, [ulcones,pavidas capitepa-
dux 16BB eral Occardus,GB 9 (454), cui omnis Saxo- lumbes, et ut férocesleones, more tuporitm,qui dum
nia lanqttam régi paruit per omnia; Fuit enim vil irrunwunt ovilin ovium1G7G, non curant de numéro,
magnicousilii, el in ordiuaiidis *0''° rogni negotiis el non nisi loto gregemactalo pociunturedulio.
VARLf; LECTIONES.
1040oholum1. ,f'4, ti- n- A. lantumntodo2b. Ie48 nostrariim etas elattiiii A. asiate 2b, 5, 4, 4».
1(49 rellagralionc A. 1. 'Iîl1*régis 4. iGB
1 respondens dixil 2b. IDB 2 quin ni — lex uasum rfe^-
sunt A. ,G83Frauda? addit 2b. 16B 4 quoil corr. quoi A. 1. quot superquod2b. 1G*B ad 2b, IGB 5 Zrbiam5.
iGB 7 Illymcc1. Hlymee2,2b. lllumerS. ,S''Bprmceps4,4». 1GB 9 Okkardus2. Okardiis5. semper. ,6,l>or-
dinandi 4, 4a. 1GC 1 Rezenc 1. ,b8avero A. 1003ila cort. A. Kamh"1,2, 2b. Kamba 4, 4»-. 1GG 4 quod iii-
scril2. ,6BBsilvas 4, 4a. U0Gcicsari 1, 4». 1CG 7 lioecverba a correcioréin X. ila mutata : cepil irasci,
8 corr. al. maii. 1. ,,n" Bocmiiptignarc A. iG70in-
syltabiscon et ,C sarc erasis, vox dignas expunclacsl. ,GG
cludcnt A. 71super addit A. 1G 72magnumet insertinlA, 4». lc'3 dux 1. dixil corr. man. recèntior.
,G74oppinioA. 1G7B fugiuntA,4>. 1G 70omnium4, 4°. .
,NOTJE.
(450)Carolus erat, Caroli Magnifilius, qui a. 805 conjicil Dobner Y, 250. Vide quoque comincnlalio-
cxpediiioneiiiin Bocmos fecit teste Eiubardo in ncin KropliiinMonalschrifl der Gcsellschafldes va-
Annalibus. lerlândisCbcn Muséums in Bôhmen I, Decemb.,
(451) Dobner.ad ll-jiec. Il, 453, doeel minimum p. 57.
uiiiiiiiillnruui temporumidem valuisse quod ooslris (454) MarchioMisncnsis.
diisbnsquatuor cl ilimiiliummiuinioscruce s'giia- (455) RCgen.
los (Krcuzer), B ilicmi'cumigilur censuin fuisse
7;i00florenosnoslrnsinonel:". (45G)Kamb in Bavaria.
(452) Primant Bohemicant expedilionem llein- (457) De loco quo haseBobemorum Victoriare-
rici III, a. 1059, auctor silenlio transiit, qua Rie- portant sit fusius disséruit Débiter1. i. In limililuis
tislaus filium pwmogeuitiim.obsidani dedit. Cfr, Bavaria?et provincia? Pilscusis, haud procul ab urbe
llcrmanii. Aug. a. 1059. Tauss, praslium comniissuinesse pulat.
(455) Nonicit sorvaium esse in odierne Kuml^ . (458) Cf. Ovid., Metamoroh. H, 50- î 168;
castrique rudera in monte Geyersbei'gsupercsst 181.
155 COfeMiEPRAGENSIS 15(>
10. Mox seciindum jussiim régis ritunt loticata A^ ul vidit adessc criienlos, itisiliens tergo sonipedis
,CTT agmiua; de primo loco piigna?cerianl proceres;- 1G!' 9, iiiciunbil'jnbiset
"C78
Coiispiciia? niteiit acies ul lucida glacies, Admovel l70°liunbis ralçar qiiadrupedis cassar;
cl ni sol refit1s'il eorum in arma, rcspleudent frondes quem nisi habuisset prompimn, cadem hora descen-
silvarum ab eis cl cacumina inoiiliiim. Dcscendentcs disscl in oremn sine niora Ronianus imperator (462).
aulem in vallem neminem inveniiint, quia hiuCel il. Dum hase ibi gçruulur, Saxoncs cum duce
illinc spissa silva et inpcncirabilia sunt loca; et Okardo ^70' de quo supra dixi, Boemiamingrediun-
sicul solet in-otnni ccrlamine lieri, subséquentes t'ur.ct unam parvam regioncm, qua? est circa flu-
eliam invilos inpeÙunl ad pugiiani prascedentes, sic vium •702Belinam1203,hoslililer dcinoliunlur. Inlerea
jam faiigali proccres iterum conpillunlur ,CT 9 a dux eorum fitntam ul percepil sinislram, Sclavos
subsequeutibus transceiulere allcrum moulent. Sed de cixssarehabuisse vicloriam, fixit 1704gradum ad
1G8° el siti sicco 1G81 ,70B(465)
jam àsslu liugua adhasrcl palalo; ponlem Gnevin juxla fluvium Belinam
vires dcficiiint, déviera? laiigucscunl, anhcliuis 170S,valde soMiçilusuiniiii bello forlunam icmplaret,
,707lanlo dedecore 1708
oegrosde pcclcrc Irakuiil, nec lamen sislcrc queiinl an cum r.epalriaret. Maluit
ie»! gradum. Alii -super scula suas 1GS 3 lorieas 1709
auiniiim ducis, cl per tiuii-
deji- lumen,prius experiri
ciunl, alii slaiil appodiali arboribiis, frustra iitaueui B ' cios lempians eum verbis suadel amicis : Qui le
aurâm captantes, alii jacuere ul Iruiici, homines modo pugitandom0 vicisse gaudes, si suppticandovi-
crassi et insueli iiinere cerlainine pedestri, ei cum cisses, melior mullo mi viclor ,715''fuisses;propterea
noli lemeiipsiimsuperle inaniler exullare, quia duruni
applicuisscnl munilioiii, exorilur uiidiquc clamor,
(459), ascendil ut iicbula super silvam faligato de est libi coiitra stimulant calcitrare. Nam qui modo ,
corpore vapor. Quod videnies Bocmi ad brève lem- quasi pateendo vobis et misetando, veslfam terrain
pus hassilaverunl, moxquc, ul inlellcxerunl virihos cum paucisinttubiil, ejus intérim grattant nisi inve-
eos defeeisso, auikicler prosiliuut 1C 84de niuniiioiic. nerilis ma, cito cum tanla multiludine exerciluum
Audatiam siipcrveniet,quibus nec fontes v.stri snfftcient,el quos
Dabal eis iiivicla soror forîuun?Bcllona veslra lerrula vix capiel; tune erunt itotnssinutpejora
O fors 1086fortiiiia! niinquani es perpétue bona; prior.ibjts.Unde iterum admoneo te et consilium do,
ne lolum, quod possidere vidais, amiilas. Pi'ginam
Iiistahilique rota magnâtes incrgis iu ima. 1714pecuniam
Fortiiiiatoruni en ora lf8° vereuda vi.roriitn (164), <ytui!omnia superal, iralos pla-
L'ngtilaTerrain -1887stilltinliiitn l'oedalcqouroni, çai, ininiicos réconciliai, per tibi fidèles amicos 1713
et venircs in delieiis ac himbos.baltlicisbis 1688cocco non modicam coesuri initias, quutcnus pro te ipsa
'""» thictis 1G09priecinclos1091tnneiiuis,0U3' ^ intercédât et ejus libi 1716gratiam acquiral. Ad hase
(400)pede
runipil, et (tistrahit iiilcstina el exla ccu 1C9afasciain dux Bracizlaus ira commolus sitlubrcs sprevit nioni-
aut liganiina cruris. lus, cl iimixus minium capulo sic ail: Dicife vestro
1,17Occardo ms .• Consilii salis 1719csl
Plura relerre piidel de tanins lcn hobilitalis mihi, neve
,72°monendo
Morte repenlina nec scriplis promere digna. profecisseputes. Audiant le 17!1Saxo-
Tanla enim nobilium ibi 1G9B facla csl slragcs viro- nes saxis rigidiores, el si qui sunl iiiconsulli 1722ho-
nim, quanta nec in campis Emaihias1G98(461), nec, mines, qui te sapere atiquid pulani. Ego autem, nisi
in ,11'iitporeSilla?, nec aliqua '"87morlaliiim posto, his in tribus diebus hac de mea provincia sine omni
"*3 ense caput litum
.uccTioslili iinqnam gladio 1MS-, feriur siinul Teulo- viofeiftiaexeas, hoc abscidam,
nicoruiii inlcrisse nobili.las. Inlerea cassar sedenss el tua ora ponam libi ad posteriora.
moidis in supercilio, sua? mentis fallilur augurio. Civsaris
' in cuite quid agatur,
' lion mihi curie
Nam dum suos vinci non asslimalab hoste, viclorcsi [esl 1721.
VAULELECTIONES.
2077la alia manu I. 1G7B A. 1679itacott.A, cogiuuur tell. ,M0 deesl 5. lral si.cca
suprrsct. prospictia?
2b. iras quellll, „i\a mmu snperscripi. A. deest 1,2, 2b, 3; valcnl 4, 4". f' 83sua A. ,68Vuni al. manu
superscr. i. 1G8Bsors 4, 4". ,GBG opéra A. alia manu superscr. t, n! sit operla. 1GS 7 ferrea 4, 4°.
1888bis A. lm î[i\; superscr. at manu. X. 1G 0° tiiicius 2. 1G 91 pnccinclis 4, 4». 1C 92 rancinus 2b.
1893deesl A. ,G94'-détente corr. ,«/.m««. détailla?I. 1GD 6 o»ii//.««l2b, 5, 1C9G 4". l097aquila
Amathia?4, "oi
.2. 1098 deesl 3. 1C
9 9semipedis A, 1,2, 5. '"" l alia manus minio superscr. i. Okarado i.
17)2 omiltil 4". 1703fluvium qua? csl circa Belinam 2, 2«, fluvium, qui est. circa Belinam2b. 170> fecit
corr. a/.»i«iiH fixil A. 170°Gneuni 3. Ghnevin4, 4». 179°Bilinam 4». ,707de addit 4. " 03dolore 2b.
1709exoeiïre COÏT,experiri A. 1. 17i0 1. ,711al. manu superscr. A. 1712omissiini4, 4». ,713ne
pugnare
svllaba ul. man. superscr. 1. m4 regina 5. 171Brépetit fidèles serf expnnxil 1. 1,I° ottu'lluiil 4, 4".
17"
17viro1. 1718Okardo 2, et Ockarilo:4, 4».: ,7!Ssalis cous; A. 172U ne 2, ne me 4, A". 1721se
deinceps.
é." 1722incousutiu 4, 4". i7".corr. 1. ,I24.si'()erscr,al. man. X.
m'fJE
cfr.Herntann Aiig. et Ann. Sang, majores.
^59) Virg., Mn, XII, 754, (463) Gncniii, Briix, ad Bilamin circulo Salzensi;
(400) Eii'uus. cf. Pubilschka 111,519.
(401) Lnean.,Pharsal. I, 1. (464) llor., cpp. 1, 6, 57.
'4C21De lleinrici clade die 92 m.Aiig. 1040 facla,
CHRONICA.— LIB. 11. 133
157
irani.:
Quanuliu '" [«more Braciilai pcndetensis, HOU/«c A cassaris
sud similisflttci sanguis ex lalete coesatis.Qua?cum Betlagetis, coesat,iiulloshabilutairiumphos(459).
f" duci172G relata fuissent, quamvis nimis irgie id Noslta "" terra tua esl caméra, nosquelui similis,
27
lulissct, lamen invitus ceu lupus, qui,1* cum amil- el esse lui ,748cupimus. Nam qui suos in subjectos
lit pratdam et investirait'ibus canibus subniiliens soevil,
ciuiilainrepeiil Silvam,sic dux Occarduscum magno Hostecrudeli crudelior.nosciluresse;
dedecore repodal in SaxOniam. lient relalum est si speclas ad robur tui exercilus, nos tibi nec mo-
duci Bracizlâo 1728de Pricos ,799comité, qui pras- ment rerum sumus. Cur attendis potenliam luam
fuii 173°Beline "" in urbe, quod CorruplasSaxouum quasi .on/ra folium, quod a vénlo rapitur ? Nam
i749ut
pecunia non slelisset ex adverso munitionis in cu- veninsdéficit ubi nichil sibi officit. Quod vis
stodia; sed, ubi sunl ilemora Itostibus pervia, ibi sis, jam viclot es,
pnsuissel173aprassidia (465). Hune enim dux pras- Jam tua jam cingevicitkia 1780 ttjmpota -im lauto
fecerat loti,,aa cohorli qtia?fuit dé Moravia, et iri- [(470).
liuâ higionlbiïsqua? fiieranl l734inissa?in auxilium mille et quingetitas marcas de-
ci
de Uiigaria (466).Quem slalim '73,dux l78Giralns, Insuper promiliil tribuluin
ï quod erat Irium annorum jam
criitis oculis , manibtis et pedibus abscisis, jussil nariorum,'1781prastcrilorum(471).
17*7 in abyssum ,73Sfiuminis 1739, anno
priccipitari
dominica?incarnationis1041. Moxvelut insigniscum flàmnlisa?slualignis,
1782aquam, paulalim
Imperator Henricus ptignal cum duce Brzie- si <|iiisnimiam desuper fundit
czisltioet turpiier fugalur. 2. 2a. 2\ impcltimejus confondit, el. pratvalenlibusundis dé-
12. Anno dom. inc. 1042 (467).Ileinricus impe- ficit ignis :
ralor, semper ntagnificusiriumphalor, volensiilci>,ct Haud secus 17B 3 extinxit regina pecunia catsaris
suorum ruinant inclitorum, inlral tribus itineribus [iram.
terrant Boemôrum,et eam fere lolam bosiililer der Nam qui olimhanc terrant intraverat inmitis, acce-
vastai, ac militas civitales, quas illi defenderc non pta pecunia rêverlitur inilis, pace inlerposila.
valcntes dcserueranl, igné succeiidit.Et ul pervenit 13. Anno dominica?incarnationis 1043 tanla fa-
ad urbeniPragam, ante ipsam ex adversofixit aqu'- més fuit in Bocmia, ut tercia pars populi intcrirel
lasSibcnicam» in monliculo(468).Ibi nichil acliim famé.
(ligniimrclalti comperi ,74', nisi quod prassul Se- Anno dominica?incarnationis 1044.
verus r Anno dominica?incarnaliouis 1045. obiit Gunter
Ctcsarisad castra clam uoetu fugit ah urbe, monacus7 Idus Oclobris (472).
liinens,ul assiimn,ne quasi dominosuo rebellispri • Annodominica?incarnationis1046. dedicatuinest
varetùr sedis honore ponlificalis.Quod videos dux mouaslcriumin urbe Bolezlau 14 Kal. Junii ,7'4 a
Bracizlaus SeveroPragensis 17BB ecclesia? scxlo episcopo(475)
Neseilquid facial, mententdolor undiqiielurbat. Anno dominica?incarnationis1047.
Jam pceiiitcl eum olim pugnasse contra cassarem Annodominica?incarnationis 1048.
1,42 iam poenitel coin
sprevisse 174amoiiiia ducis Anno dominica?incarnaliouis1049.
Occacdi,juin niavull174V precibus pugnare, cl eum Anno dominica?incarnaliouis1050.
"•" precibus superarc 174! 1 quem olim pugnandosu- Annodominica?incarnaliouis 1051.
perarat; atque bis verbis icinptat dirani detlecterc Annodom, inc. 1052, obiit Bozcna 17B*conjunx
VARIEELECTIONES.
1725dum 2, 5. "M,,2Gdeest X. Ockardoaddunt 4, 4". ,727rfcesl4. 1718 Braci/.lavo1. 172B Prikos 1. Prvcos
2, 2b. Picus 5. fuit 4, 4«. 1731Beliu 1,2, 4. Bolin5. 173a posuissenl 1. 1733toie4. 4», 1734fiierunt
4,4a. 173Bdeesl4, 4». "3i Bracizlausaddit 4a. 173' prascipilare5. 173Sabissuni 1. 173S ad hanc rem
pertinet aitmisdom. incat'ti.MXLI,«rfrf.4«. t74°Sibeiiice1. ëybenice 4, 4». 17V 1 comperil 4, 4". 1742
jam poenilel— cassarcmomissa4, 4". 1743verba sprevisse— cum in marg. A. apposaitalia manus ,744
2, 2", 5. I74B
niiiliiii
80 exsuperare 4, 4». 174Gnam 2, 2b, 5. 1747deeslA. 174adeestX. ,749vilrici 2b, 5.
A I' runpora2, 2b, 4, lempora5. 17B1 deesl2b, 3, 4, 4". ,7Bafundat2b, 3. _ 17B 3sexus corr. secusA.
4IV Caleiid. Januarii 5. 1,,s a domino Severo sancla?Pragensis 4, 4». "*•' Bona al. manu superscr.
«eA. Boziena2.
NOTJE.
(4G*<) Ànno1043 Eppo est prasfectus Bilincnsis; D (470)Virg., Mn. V, 539.
J vide tabulant Boczekl, 116. (471)Autumnoin festivilate S. MichaelisHeinri-
(406) AJPelro Ilùgarorum rege Bracizlai socio. cinn ad Pragam cum Bohemispaeem fecissetesta-
Qua?cum Annales Hildcsh.ad annum1041référant, tur amialisiaSaxo a. 1012.
;: dnbiiarinon potesl quin prodilib comilis Pricos et (472) DéGuntàrio eremila in silva Bohemicavide
nuiiiei'usanni 4041 in tcxiit ad H. H revocandus Herm. Aug. 1045; Vilam S. Godchardiep. Hildesh.
'à. 6U. ap. Lcibniliiim I, 487, cl prxceptum Bratislai a.
Anno1041 hasegcsla stint; cfr. lierai. Aug. 1045,Boczek1,120; Vilam S. Gunlhert Act, SS.
et (467)
Ann. Sang. Oct. IV, 1068.
;.' (468) MonsZizka postca nominattts. (475)Vide supra II, 7, et prceceptum Bratislai
(409)Lucnii., Pliais. 1, 12. BoczekI, 125.
PiTROL. CLXVl. "\ 5
139. COSM^ PRAGENSIS 140
Oudulricilm ducis, mater Braeizlailm. jK oblinenda fcgni gttbemacula. Qua de re rogo vos per
Anno dominica?incarnationis 1055. Dominum 178ï,el oblettor fidei vcsirài per sacramen-
Sanctus Procopius abhas (474) obiit. 2. 2». 2b, tum, quaiiuus inter meos ualos s've nepotes seniper
- Anno dominicasincarnationis 1054.17>durbs Wra- major 178!* nalu summum jus el solittm oblineal in
tizlav l'M (475) el alia?civitales a duce 17GI Braciz- principatu, omnesque,78Bftattés sui, sive qui sunt
lao reddila?sunt Poloniis, ea coiidîtioneul quam si- otti herili de Iribu, sinl sub ejus dominatu (477).
bi lam suis siicCessoribus-qu'ingéniasniarcas argenti Crédite mihi, nisi monatchosi78Shv.nc régal ducatutn,
cl50 auri annlialini sôlvercnl. vobisprincipihtis adjugulum, popuload magnum de-
Anno dominica?incarnationis 1055 1,B2. venieil 787damnum (478). Dixeral, cl inler àslanciuin
Dux Bracizlaus 1763virtulum culmine clams inatiiis corporeos arltis linqucns petit ethera flaliis
Gemma Boemôrum 17G 4, palrum lux clara suorum, ejus 4 IctusJanuarii178a (479), ac magnus plancltis
est desnper illico faclus t789.Quanlasaillent dux istc
(•.iintadjuvanieDeololam sibi subjiigasset Poloniam,
nec non bis victor, jam lercia vice proposue.ral in- Bracizlaus frugalilalis 179°,vel quanta? discrelionis
1731el humanis judiciis, aut quant
vadcre Pânnoiiiain (47'.,, dumquc prascedenssuum in divinis Icgibus
exspcclat exerciliim,'llrudim 17G 11inurbc acri pul- largus dater 179sclemosinariun el quam pius faulor
B
satur asgriludine; quam ut sensil magis magisque ecclesiarum sive viduarum fuerit, facundia TuIIii
mérita
ingravescere, el sui corporis vires cvanescere, con- prius defecisset, quam singula ejus qua?que
vocal eos qui forte aderant terra? ,'6G primates, explicuisset 1793.
14. Post cujus obilunt filium ejus primogenitiim
quibus astanlibus verbis falur lalihus : Quia me 1794
mea fala vocintl, el atta mors jam proeoculis volai, nomine Spilignev omnes Boemica?gentis, magni
volovobisassignureet veslroefidei commendare,qui17G 7 et parvi, contmtiiiiconsilio et voluntate pari eligunt
sibi in ducem "a°, caillantes kiricleison canlilenam
post me debealrem publicam gubemare. Vos scilis
quia noslra principalis ,7G 8 genealogia, partim steti- diilcem. Erat enim vir valde speciosus, ctesaria?pice
liiàte, partim pereuntibusiu 17C 9 inmalura oelale,-me ni^rior aIra, barba ,79*'prolixa,facie lasla , 797,gêna?
770 177t fuit redacla. Nunc aulem, ejus candidiores nive, el pantin rubentes per mé-
usque '- ad unum
ul ipsi ccrnilis, sunt mihi a Deo dati quinque nati, dium. Quid plnra?
inler quos dhidere rcgniwi Boemioenon videlur mihi Vir bonus et lalos a verlice ptilcher ad imos
"w die qua inlronizalus est, hio
esse utile, quia omne tegnuui in seipstim1772divisum eral (480). Prima
jdesolabiiur. Quia 1773vero ab origine 1774mundi, et magmini cl inirabilc ac omnibus seclis memorabiU
ab inilio Romani impèrii, et usque ad hoec tempora feeilhoc sibi memoriale; nam quolquol inventi sunt
17"
[ueril fralrum "''"gratia rara, testanlur nobisexem- de gente Teulonica, sive dives, sive pauper, sive
pta.râla. Nam Gain 177G et Abel, Romnliis el Remus, percgriniis, omnes simul in tribus diebus jussil cli-
cl met alavi Bolezlaus et sàncins Wencezlaus, si minari de terra Bocutia (481), quin eliam el geui-
speclcsquid fecerinl1777fralres bini, quid faelnri sunt iricem non lulil remanere suam , de qua supra
quini i778? Hos ergo 1779quunlo poliores ac potenao- mciniiiimiis(482), Otlonis nalam, nomine Juditham.
tes inlueor, lanto mente proesagapejora augurior. Siniililer etabbatissam (483) sancli Georgii, Bruno-
Heu inens 178°semper pavidu gcnilorum de incertis nis filiam, climinal, quia haseolim aiitca eum verliis
salis natorum! Undeproevidenitum1781 est ne posl mea offenderat acerbis. Nam dum paicr ejus Bracizlaus
faut 1782aliqua inter eos oriatnr discordia proptet. reiedifiearei moenia tocius urbis Praga? per giriini,
VARIEELECTIONES.
1787Odalrici 2, Udalrici 2b. 17B,)hoecad 1050, A. 17B9 i" margine superiore A. alia manu ad-
.scriplnmsed falso MLIII. 176° Wralislaw 2, Wralislai 3, YVralislaii2b, 4». ,7el Bocmicoadd. 21',
4,4<*. 17G2Mill. LUI, al. manu superscr. A. 17Cà Bitcmorhni add. 4, 4». 17G4 Sclavorum 4, 4».
1768Chrudim 2, Hrudiii 3. ""sui 2. 17G
7 erasum el A. 17G 8 deesl A. 17C9 deesl 2, 3, 4,
1 imum2. superscr. 1773
4«. ,n-° eo»,. al. man, A. 17T 1772i. s.
ipso al. man. in margineA. apposita. i7'G quod
Ob. - m* oriente !.. ""'"omissum A. 1,2, 2*, 4', Icgunl 5, 4, él in margine 2b. Cliain 1.
1,77fucrinl pro fecerinl 5. 1778quinterni 5. 1779ita I , 4, ego rell. ,78° in ul. man. sitperscr. i.
1781providendumA. 178afacla corr. l'alaA. 1783Deum 2b, 5. "1784minor 5. 178B et omnes 4. 17B 8mo-
iiachos o/. manu superscr, soins 1, nec monarchos 2b, si nioitarcha 5. 17B 7 devenirel eraso r 1. 1788deest
4». 1789esl hoc locosuperscr. A. 179°fragiliiatis corr. frugiliiatis A. 1791regibus 1. 1792dator tepétit 1.
1793cxpliciiis'jenlA. ,794Zpilignev 1, 2'>; 4, Spiiigneiim Aa, et sic
1,9B lm Spiligucu 2, Zp'ingnen 5, 1797Zpiligiicum 1788
j-orro. omisso in 4 4a. barbara corr. barba A. lata 4. aulem inserunl 4, 4».
IÏS9ci.il?L judieem
NOT^E.
(4(4) Sazaviensis. D (479) Consentit iNecroIogmniBohemicum.
(475) Breslau. (481))llor., cpp. Il, 2, 4.
.\\lti) Dubititl Palaeky 1,291, Hum Bratislaus rc- (481) Sed non omnes Teulonieos expulil c Bolic-
. vyra belluin. conlra Ungaros tempore liieuiali susci- mi'a, poiius Yiium abbatetit Sa/.avieiisem Slavicn
. pore voluerit. nalione oriundum niunere privavil, el abbatem TMI-
(477) Hanc legem Cosmas infra III, 15 vocat ju- lonicum in monasterium iuduxil,••ul refert .-
niona-
si'v.iamtioliemotum. clius Sazavien'sis.
(478) Hune rerum ordinem a Bratislao non in (482) 1, 40.
ipsa morte coiistituium esse, docet tabula qtiasdain (485) Dobner V, 329 ex diplomate qnodam Olio-
». 1S54 scripla, in qua nienlio fil Wralislai, filii cari I effecissevidelur ci nomen Adla'utiefuisse
ejus, ducis Mor.'.vicnsis; Boczek I, 150.
Ml , CHRONICA. — LïB. IL M?,
el hic l8*°siipradiclus héros a pâtre sibi côncessamiA lao1S27(487)partcmaltérantChonrado1828,eiO!lo;iiisS!*
Salec """ haberel 1802provinciam, forte *-80-s exiit ul dederat; Jaromir aulem adliuc dedilus sludiis inter
cum suis circa sancti Georgii claiistrum compone- scolaresvcrsabalur alas. Pratmisil aulem dux Sp'w
rct mliriim.El cum nullo modo recto poni posset tignev iilius terra? IS3° ad primates Hueras, in qui-
munis, nisi deslrueretur foriiax abbaiissa? qui ibi bus noniinalim vocat trecOnlos viros, quos ipse
1804forte stabal, jaclala fune in média, lune aliis tiovil 1831 meliores el nobiliores 183ïex omnibuscivi-
hoc facere Cunctanlibus, accessit nalus liCrilis, et lalibus, élut sibi ad urbem Hrudim 2833occurre-
quasi risum sibi faciens, Cummagnô càchinno 180S renl 1834,per saluiemcapitis sui mandat. Jussa viri
jussil eum dejiccre subito in lorrehlëm Bruziticum faciunl, el jam 183B ultra portant cuslodia?in agris
180G, dicens: Hodie domina abbaiissacalidàs non gu- Grulov 1838(488) duci obviant veniuitt, quos siatint
slubil placentas, Quod agnoscens abbaiissa exiit dux 1S3r,iratus quia non ad condiclumlocumoccur-
irala de claiisiro, el valde moleste ejus dicta ferens, rerànl, jussil comprehendere, et catenatos inisit ad
sic eum yronicis aggredilur el confondit dictis : cnsiodicndiim, dividens eos per singulas civitates
Boemias,eqttos aulem et arma eorumInter suos dis-
Nobilis, insignis, vir [orlis et inclitus annis,
Quant magnaslurres nunc expilgnavilel urbes, tribuil, et lenuit viam in Moraviam.Quod audiens
El sibi [amosnmfert de fornace Iriumphum, B frater ejus 1338Wralizlaus valde eum limuit, et se-
Timporajam-lauto viclricia 18cncingal et auto. cessit in partes Pannonia?1S 39 (489), relicta 'conjuge
Clerusmuttimodas-campants
09[ùrnacem personclfecil,
>30Sodas, ©loittiic184°(490) iu urbe. Quem rex Ânilreas gra-
Dux quia deiecil 1S miraque
Ali1310!pudeleffari is,lquoe non pudet liuhcoperari. lanler suscepit,ct qua'ndiuseciim' 841fuil, hoiiorifirc
Corporediriguil vir, voxet [aucibus hoesil(484),
181a eum habuit. Ergo dux Spiligncv, postquamad suum
Indiqnansque suam gemilu compescuittram
placitum 184aomnia ordinavil in Moravia, fralres
[(485). _ suos
1'1' -accepil,ul esseiit secum in eiiria,Gûnraduni'843
Hase quoniam abbaiissa?-dict» dux alla in prasficiensvenaloribus, Ottonem vero posuii super
mente reposita (486) reservarat. t3i*, postquam est pislores alque cocos magislrum 1844.Nuruni autem
inli'onizalus,priusquam 181B sancli Georgii ecclesiam suam coniprehcnsammisil in quoddam castrum 184B
iutrarat 18!G,abbatissam expellil 1817mandans sibi nitinilissiiniintnomine 18*G Lescen1847 (491), commit-
(alia 18,s: Niinc potins convenil clerum resonare leus câni ad custodiendum comili nomine ,8la
otlaset pulsare campanas, cum abbaiissa foras et <8'9 Mslis 1849,quam ilie, non ul decuit laleni dominant,
de terra liacejicilur13*'',quant cnmfotnaxejus dejici- custodivit, nam ontni nocte ejus pedem suo cum
lur. Ecce vit [orlis et inclitusarmis non lurres, non , pede 1Ui>inuiiivil compede. Quod vir ejus audiens
urbes expnguando, sed te abbatissam lnal,iilius for- ivgrc lulil, et quid mercedis comili pro lam lemeri
nucis18aadominam, hodie ejiciendo 1823fert 182*- [a- facto postca reddideril,in sequcnlibuspatebil (492).
mosum Iriumphum, el cingit timpora lauro. Et ul 16. Posl ititiimvero mensem 18B 1 evoluluiii inter-
jussmiifuerat, super bigàm imposita ferlur vclociler venlu Severi episcopi et comitum nurtim suam di-
abbaiissa, et cicius diclo ejicilur hujus terne de mitlil.el ,8B,'dansei conductum, fecileam l8B 3 redire
«oiifinio. ad suum inarilitm. Qua»quoniam 18"4 viciha parmi
15. His ita 182Bperaclis, vadit novus dux novum erat, dum ire properal18BB, malriccm viciai, et infra
disponercMoravia?regnum, quodolimpater ejus inlcr spacium iriuin dicriim spiritum 18BS exalat pulcher-
18a
0
liliossuos dividens, partent diinidiatn Wraliz- rima niulieruni 18S 7, quia non potuit ,8BB uteri expo-
VARL'ELECTIONES.
IROOh;ecl. 1891Sale 2. Sulez 2. Sale 2b, Saihec4, 4». 1B0I!h superscr. ai. man. 1. •soasorte 2. 4.
1804 corr. X. omiitiint4. 4"-'. '""-chachiimo 1, 4n. 189G Brtisnicam1, Bruziiicam 2b, 4, 4» Brucitucnm.
5. «o' campanas corr. campanis A. campanas4, 4» **li 1808personal 5. 1809dejicit 4". 181°Ac.h4.
1811 ca fari4»4. "" n superscr. 1, indignamque 5. .quiim 2b, 5. 1814reservarel 1. 18'Bpq 4.
1310 1817ita A. superscripsitalia manus el cooev.ailla ; deest in rell.
iiilral A,'intrarct 4, 4°, ad addii 1. 1819
IS'8 3. sic /effil.'tibbatissusmandat talia. omittunt4, 4». 18a 0 ejicilur d. t. A, 1821m al, manu
22
1S 3
18S 1824 '825 superscr.
28
1S
A. abbaiissa 5. n 1. ejici ipio 1, corr. 1. corr. X. ilaqtte 1. corr. A.
-18"Wratizlavo 1. 1828supencr.
Conrado A. 2, Chtinrâdo2b, 4», Cunrado4. 1829 Otoni 1. it 3° al, man. superscr.
A. ,S31vidit 2. 1832el nobiliores omjssre4, 4», 1833Grudini 1. ,834ita X. occurrant tell. 183Beliam 4,
4,i. ««s»Grutoii-2, 2b. Chrulon 3. Grolliou 4, 4''. 1837Spiligneusaddunt A, .4*. 1B3S suus A. l839Polo-
n as4, 4". le4°Olontucï 2, 4, 4a. )841corr. A. ,842palitliuin4, 4". 1843Conralum 1, Cunradum,4, 4f.
I8'''' posuit pislorum atque cocorum magislrum 4, 4a. 184B caslclluniA. 18iGomiitit 3. 1R 47Lcsczen2.
1848 omiitit4a. 18'9 Mztis 1,2, 4. 18B
0 18B1
cum pede désuni 2.1854 messem, n,8B superscr al, man.l. mi manu
18Ba 5
alia et cowvasuperscr. X; deesl in tell.
18BG
deesl4, 4».
18B
7 quia 4, 4«.
188a
te al. man. cort. ire 1. dum
le properal 2, 2b, dum properal 5. spirilus 2. corr. 1. polerat 3.
NOTA:.
{AU)Virg.. Mu. III, 48. 13MoraVicnses.Vid. Pubilschka 111,359.
(185) Liicai!.,Pliars.lX,166. (489) Die20 mens.Aprilis1055,Wralizlaus adliuc
(486)Virg., Mu I, 26. residebai
" Olomuci, ' ut probat ejus tabula BoczekI,
(487) Wratislaus sedem hahebai Olomuci,Conra- 132: '
JiisZnaymi, Otto Brunaie; cfr. Boczek I, 129. (490) Olnuilz.
(188) Cainpi Grutauvienses, uiir.i Chrudisiioppi- (491) Leste».
lîuin Mii; lotigii'isquani dux jnsscrai iler fcceriinl (492) 11,19
/|4*5 COSMiEPRAGENSIS 144
nere pondus iiimalurum. Cujus de morte rex ,SBS 'A A.siaslica
su disponil '8BGnegolia, posl prandium autem
Andréas ,8Mcum viderel suum hospilem usque adeoi secularia se tractai,8B7judicia 1B88.Pclliciamaillent ,88°
tiioêrcnlem, cp
cpiscopalem el lunicam clericalem, quant desuper
His juvenem dictis moeslumsolatur aniieis (493):: induensin 189°in capite jejunii per tolam quadragesi-
O mi cote iiospes, Deus [aciat, ut sis sospes.De coe- inam m geslabat, in coena Dominisuo capellano cubi-
tero, jàcla super Dominum,8Bleurnni /«/mi, el speta% culario eu eam dabat, bene el rcligiose reputans, ut
i» eum, et ipse [aciel, ul hic moetot cicius18C 1 vet-^ qui
qi tempore pcenilencia?parliceps laboris 18slfierèt,
taturin gaudium.Soepeenimfil ul, Undehomominus s in die magna?feslivilatis 1882non inmunis habirel.
'8C4 [état. Dee
ptofieni, 868spetal, inde plus commodi 17. Anno dominica?incarnationis 1056.
obitu autem luoeconsottis eslo vit fotiis, nec dolendo o Anno dominica?incarnationis 1057.
excédas modum, quasi tibi soli aliquid conlingetit il Anno dominica?incarnationis 1058. 4 Nouas Au-
novum, cum omnibushominibusconstel notum, gi (496) Judila conjunx Bracizlavi, duelrix Roc-
gusli
Omneredire 186B $uttmhumanumcorpusad horium. i. nmorum, obiit, quam quia filius suus Spiligneus
Dixcralel trislem secum ducit18GG ad mensani hos- i- eejeccrat de regno suo, cum non possel aliter ul-
7 1"93 injuriam suam in filio, ad coiuumcliam ejus
pilent, ubi opimis ferçulis reficiunlurl8G alque utero '0 cisci
c
leniefficiunlurla?li.Forte fuit huic regi18G 8unica 186°
69B et
e omnium Boemôrum nupscral Pelro regi Ungaro-
1871 1872thoro
fO rumT (497).H:ecposlea m%a filio suo Wraiizlao duce
gnata l87°,nomine Adleyia (494), jam
marilalitB78lempesiiva,valde formosael mullis pro- o- inde
i translata el sepulla csl 189B Praga?juxia viruni
cis niniium spes invidiosa. liane hospes ul vidit mi- ii- suum
s Bracizlaum, sanciorum marlyrum Yiti, VVen-
scre adainavit, quod rex bonus non recusavit, li (ceslài, Adalberli 1896in ecclesiahonorifice 1897
alque 1874posl paucos dies matrimonio sibi eam co- o- Anno dominica?incarnationis 1059.
pulavit. Quod cum audisset dux Spitignev, sagaci ei Annodominica?incarnaliouis 1060. cum ad fcstnin
îiigenio prascavens ne forte invaderet frater suus lis sanli
s Wencezlai dux Spitignev vctrissci Pragam, vi-
tolam 187Scum Ungaris Moraviam, millens nuticios os dens, ecclesiam Sancli Yiti non adeo magnum nec
revocaleum dcUngaria,cl rcddidil sibi,878civiiates, ïs> (capesscntenipopulum concurrenicin ad festiviJalcm
quas ei antelm pater suus dederal in Moravia(495). 5)« çsanctam, quam videlicet ipse sanclus Wencezlaus
Erat enim dux 1B78 Spitignev vir prudens 1879rerummi conslriixcral1S98ad siniililudincni 1899Romainecc-
in discrimine, sciens arcum suum tendère et laxare ne clesia?rolundam, in qua eliam ejusdem 190°corpiu
in oporluno 188°tempore. Cujus inter casleras virili- u- sancti Wenceslai qtiiescebal ; similiter el aliam
tés hoc prascipuumsludium memoria dignum poste- le- ecclesiolamm,,qua? fuit eonliguiiet quasi in porlicn
ris vero itnilabile exemplum proferimus 1881 te- sila ejusdem ecclesia?,cujus iu medio nimis in iu'
in me-
dinm. Talis enim roos suus erat, semper quadrage- je- arlo loco eral mausoleum 1993sancti 1904Adalberli;
simali lempore,BB2aut monachoruniaul cationicorinn mit optimum ralus fore, ut ambas destrueret ,,BBcl
?iis uttam ulrisque patronis magnant ,906 conslriicrcl
degens in clauslro.çlçntosiiiisvacabat, divinisofficiis
instabat, vigiliis et oracionibus ,88ï iiihasrebal, sic ecclesiam. Continuo per longuin gyriun désignai
lamen, ul ante inalutinalcm melodiam aut cum uni ecclesia?locuin, jacit fiindamcnla, fervel 1907opus
extensione manuuin aut cum genuflexionibus tolam •aut (498), surgit murus; sed ejus felicia coepla in sub-
ruminaret psalmodiant. Post completoriumvero ad sequenti mox anno inlercipit mors inepla, Ejusdem
instar monachoruni serval 18B 4 silen.lium usque ad anni
tempore, quo legiones procedunt ad bella (499),
prima?slalium 1SBB. Et quamditijejunus fuit, eccle-?le- cum jam levatis signis niilicia? dux 1908 quasi

yxmjE LECTIONES.
,809audiens odd. 2. lM0 deest2. 1M1Deum2b,5. J8G2iuus5. ,8G 3 profectus 3. ,864corr. 1. 18f"red-
dereA. 1BGS duxerat 3. ,86' corr. i. ,BGBregia A. 18G9deesiA. 18"'nata A. ,871Adlegta A, A*. ,872h
superscr, al. man. 1. wa deesl 4, 4». 1874atque-copiilavitdésuni1. paucos omitluntA. 2. posl dies aliquot 3.
,87Blotam terrant M.c. U. A. lg7Gredidit 1. rc.dditei 4, 4». lm7 antea 2b3. »8'8 deesl. 5. ,879prudenlis-
«imus4, 4». 188° 4. in 4». 188Lproferemns 2, 2b, 5. ,8Batempl 1. ,»83.je'n,niis4, 4».
isskServabat 5. importuno
18,Bspacium A. portuno
1886exponiiA. disponebat 3. ,887tractabat 5. ,888negotia A. 1BB 9 rfeesl
A. ,89°indutus 3. 1891deest 2. 199aresurreclionis Jesu Chrisli domini noslri nrfrfuiil4, 4a. 1R 93ulcirisci
A. sed corr. 1894post4, 4». ,89Bomissoel el est 4, 4a. 189« V. W. A. 1. 1897ita A. rfeesltell. 1B? 8 con-
strucxeral 1. JB99sancta?add. A. mo deesl X. ,901ecclesiam2b, 3, 4, 4a. 1Miiu arlo e. 1. m. A.
•»08mansèolum
1908 2b, 4, 4a. 1984beati 5. 190B conslruerel 1. ,9I> 0 deesl A. 1907corr. 1. accélérai 4, 4».
Spiligneus add. 4, 4»
NOT.E.
(493) Virg., Mn. Y. 770. D 1046. Nnplias illas in diibitimvocal Pubilschka 111,
(494) Erat soror Andréa?I régis Hungarorum, fi- 550.
lia Ladislai,; clr. Pubilschka III, 361. (498) Virg., Georg. IV, 169.
(495) Tabula quasdamapud Roczek 1,155 probat (499)Ni fallor, Andréa?regi Hungarorumcumexer-
Wralizlaum anno 1059 Olomucicommoralum esse. cilu Teulonicoriiinadversus Belamcx consilio llein-
(496) Probat Necrologium Bohemicum. rici régis auxilium laliirus eral, quod de duce quo-
(497) Anno 1046 regno privato et cascato; sed dant Boemôrumanonymo,cujus advenlum Teutoiiici
tune vivebat priorejus uxor; vid. Hernt. Àugiens. non exspectaverint,lillcris maiidavilLambcrius1061»
U5 CHRONICA.— LIB. II. 146
iinius1909dici itcragcret, obviant habuit' 810viduarn, A denitam
< 193G elegill 937le in sacetdolii gradum, pr&-
*
quas liens et ejulaus ac pcdes ejus dcosculans. cur- pletea et geniiot nosletIradidit te ad lilerurum exêr*
rens 19ilpost eum clamabal dicens : -<
cicium, ut succéssoridoneusSeveriepiscopihabeatii,
taniummodoDeo favenlesi supétsiesfuetis-,Moxque
Domine,vindicame de advetsatio meo. iiilranlë Marlio niense, prima sâbbati die, quando
Et ilie, Faciam, inquil, cum de au expediiionered- celebranluri 1938sacri ordines, quamvis invilum el
eam. El illa : Quid si, ait Isl3, non redibis, cui me coaclum < alque nimis renilenlent lolondil eum, et in
1914
vindicandam dimillis m* ? Aut cur luam mercê- prassetilia 9 ad
| ipsius ducis ordinaïus est usque 19>
dein a Deo acceptants omiltis? Qui statim unius dia'cotiaiiisi officium,legiuriie publiée evangelium,et
vidua?ad peticionem inlennillit expeditionem, eam- ponlifici ] missam celebrânli 1B 4° juxla morem mini-
qiiejusto judicio vindicavit de advêrsario. Quul ad stravil194'. Post hase novus diaconus, immo 194'
lnecvos, o modérai principes, dicitis, qui lot vidua- antiquus dicendits 194aaposlata Julianus, parma l944
riim, toi pupillorum ad Clamoresnon respicllis, sedI sacra?milic'a? non bene abjeela (503), et gratia 194B
eos lumidofaslu superbiendo despicilis?Talibus, ut: quant per inposilionem manus acceperat neglecta
snpradiximus,misericordia?visceribusdux Spitignevr 194G, siimpsil mililare cinguluni, et Cufugitcum suis
hoc agnomen sibi ascivit, ut ab omnibus dicerelur B R sequacibus ad ducem Polonicum (504), mansilque
paler clcricorum, defensor viduaruin. Sed quia sa?- secum usque Severi 1947episcopi 1948ad obitum.
pius videmus occullo Dei judicio inalos relinqui,, 19. Ea tempeslale Mzlis contes urbis Relina?"**',
honossiiblrahi, 918de medio, hic vir tanla? 1917pro- filins Boris, vir magna?audalia?, ntajoriscloqticnlioe,
hilatis est 1918ab hac luce sublràclus 5 Kal. Februa- nec minoris prudenlias,quamvis non inmemorquod
rii (500), anno sui ducatusG, anno vero " 19domi- suspecluin ducem habueril19B0, quia ejus coiijugem
nica?incarnat. 1061 lno. sibi quandoquea domino suo commissam in custo-
Obiit Spiligneusdux Bobemorum2. 2". dia tenuerit l8B1 (505), lamen 19Ba audacter palatium
18. Post cujus obitum frater ejus 19alWralizlaus,i, ducis ingressus, rogalurus eum his verbis supplicilor
omnibusBocmis favemibus, sublimatur in soliuni,, est aggressus : Fralris lui, inquil, per gratiam in
qui confeslim 192aMoravia?regntiininler fralres suoss honoresancli Pelri aposlolioedificaviecclesiam,cujus
dividitper médium, dans Ottoni orientaient plagain n ad dedieatioMSsollempnitatemquo dignemini adven-
(501),quam ipse prius oblinuerat, qua?1923 ir tare 1B"
fuit aplior 3, simul el urbem adventu tuo loelificare,sup-
vcnalibus,924el abundanlior piscibus, occideiilalem ii plices meas ne despice mk pteces. llle quamvis non
vero (502), quasest192Bversus Teutonicos, dat Con- i- inmemor accepta?injuria?, quam olim sibi feeerat in
rndo,qui el ipse sciebat Teulonicam linguam. Regio io C conjiige l9BB» tamen propler novilalem suam dissimu-
1928 aulem illa est plauior et campestris atque ferii-i- lans in corde ,9B6 quam habuit iram 19", dixit : Ego
lior friigibus. Inlerea sole morante in prima parle le ventant,civilatem loelificabomeam "B8, et quod tes et
piscium,bonneindolis Jaromir juveuis, audita nece te juslilia postulat, faciam. Hoc verbum, quod loculus
fralris sui Spitignev, quem non 192'minus quam 1928 28 est princeps, non intelléxil cornes 19B 9, et magnas
ut patrem timoré et amorc coluit, jam deposilo lo duci agens grates 19G 0 lastus abiil, et parât qua? sunl
puerili metu rediit 19a9 de studio, sperans aliquam m iicccssaria ad magna convivia.Ycnerat dux et epi-
porlioncm ,93° se habitiiritm hasreditalis in palrioio scopus 19GIet ecclesia, qua?est sila 19G'in suburbio,
regno.Quem dux Wralizlaus fraler suus, ut sensit sit mox dedicala, ascendit dux in urbem ad prandium
magis aficelari l931laicalmn quam sacra? doctrina? ia? 1963;episcopus vero et cornesin sua curte.qUa? fuit
li, anle ecclesiam, siiniliterposilis mensis epulis dis-
niiliciam,his verbis casligat ejus pertinatiam : Noli,
2, noli a capite, cujus effectus es cuiiibunt. Et inter prandendum 19G
iiiquit, frater 19S 4 venit nunciiis
membrum, per apostasiam 19S 3 abscidi ,934el 19SB93B qui diceret in aure mB comiti : At-lataest tibi utbis
projiciin infernum. Olim divina gratia per sui provi-ui- proefectuta et data esl Koyaloe 19J\ filio Wssebo-

VARLE LECTIONES.
198 cott. al. man. 1. ,91<* qiiandam inserunt A, 4». I9U superscr. al.191B man. A. ""super-
scr, 1. »8'3 deesl 2, 1914 miseram add. 4, 4» ,91lr remittis 2K sublhai 1. "" taie
corr. tante 1. 19,sdeesl 2b, 3. 1M» ila A. deest rell. . 19aB LX1 deest 1. 1»" suus 2b. sîa-
3
19a ,S24 l92Bomisstim4, 4». ,92' corr. i. w superscr. at.
iini4,4«. l928 qui 2. 1929 vcniationibus 5.
,93° parlent A. ,931corr. 1 affectareA. 3,4,4». 193a
«mu».A. fr. îitq. A.
33apostaciamdeeslA.
11, 1.
redit A.
1934absc'mdi5. 193B al. man. 1. 1936 sui providentia 2K1943 l9.37eligit j.
1938 supetsc. pro
celebrabanlur2>>. 1989deesl. 3. 194°cel. miss. A. 1941 celebravil 2. 1942cott. A. omtttnni A
4«, dict. ant. A. 1944ila A per arma tell. 194B gratiam A. 2b, 3, 4, 4". 194G neglcctam 2b, 3, 4». «
imiitiuniA,4«. 1!> 18deesl A. ,949Relina?2. 19B 0 habuit 2b. 19*'tenuit A. teinterai 4, 4». deesl Jf>,
3. l9B
3 advenire 4, 4«. 19B4 superscr. 1. 19BBsua arfrf.A. 19BB suo add. A. 4, 18Ga
4a. 1987suam A. . ' "
rfeesl4, 4a. ••«»Mais add. A, A*-. 19G 0 gralias 2b. 19G 1 Severus add. A, 4a. omissum4,4».
prandendum4, 4a. 19S4 196B in aurcnt A. 2b, 3. 19GeKovale cott. Royale A. Loyale 1.
prandium 2b.
Koiethe4. Roicia? 4a.
NOT/E.
(500) Consenltl NccrologiumBolieniicum. (505) Hor., od. 11,7, 10.
(501) I. c. O'omiicciisem. (504) Boleslaum11.
'•'02) 1,e. Bruniieiiseni. (505) 11,15.
1-7 COSMiË PRAGENSIS 1*3
ris1*3'',qui tune lemporis primus cralin palalioducis. A Migrai 198°ah hoc nvundo ,981,bravio JYuiturque-
Ad basecornes rcspondil : Dux esl el dominas, de 1jocondo (509).
civitate sua [aciat quod 19GB sibi placet, Quod autem Hic utramque forlimant prospérant cl adversauv
mea ecclesiahodie habet, auferèndi dux poteslalem salis experlus est ; nam aliquando a duce.Bracizla»
non habet. Qui nisi illa nocie consilio proesuiis196set cssplus,caleiialus, carceri mancipatiis (510), uCruut-
nuxilio 197°aufiigisset,.procul dubio ,97' oculos el que simul in occulté el in aperlo, 982martiriiim tulii.
pedem suum, quem olim compedivit cum pede con- Hic fere omni tempore sui prassulalus sine ulic[M»
jugis ducis, amisisset 1972. refragalione 1983elsineomni conlradieiioneBoemia?
£0. Anno dominica? incarnationis 1062, 6 Kal. cl Moravia?quasi unum cl individuuni episcopium
Februarii obiit duclrix 1S73Adleyih 1974mater Judi- 198»rexiit ei rexissel, si non posl obilum Zpilignuu
lha?et Ludmila?, siiuililcr et Bracizlai juivoris cll . 198S,nimia devictus efilagilatione Wnuizlai ducis ,
Wralizlai, qui iu 197Sprimo flore juvcnlulis occidill consensissel promoveri Johaiiiicm episcopuni in
197613 Kal. Dccembris. Evolulo aillent fere unius3 Moravia (511). Prius lamen mutiorum sub lesiimo-
anni spatio (506) posl obiluui duclricis Adleylluc,, uio Iiujusmodit98Gdeliberalo pheodo et alliodo sive
Wratizlaus dux accepil uxorem nomine Zuatavami concanibio 1987,sciiieel ut Pragensis prassul 12villas
mi (S07),KasimirPoloniornm ducis nalam, Bolezlaii n qua? sunl in omni Boemiapoliores pro illo episcopio
j
vero et Uhdizlai germanam, ex qua habuit quatuor,, IOSB eligat, insuper el cenlum niarcas argcnli atitiua-
liberos, botia? indolis viros, Bolezlaviim, Borivoy, , lint de caméra ducis accipial; curlcm autem quascsl
Wladizlauni,978,Sobezlavum 1979(508). De quibuss iu Moravia ad Sekireosleli 989cum suis appendiciis,
in suis locis,uti Deus dabil, saliscopioselraclabiliir. ul.anlea sic et in posleruiu, possideat, simililer 199°
21. Anno dominica?Incarnationis 1063. cl villam Sliuiiicamcum foro, alque castrum ibidem .
Anno dominica?incarnationis 1064. sitiim in média aqua Zuralka 1991nomine, Podivin
Anno dominica?incarnaliouis 1065. 1992(512) dicluma condilore suo Podiva, Judasosed
Anno dominica?incarnationis 1066. posiea caibolico (513). Fcrtur aulem quod fuissel iu
Anno dominica?incarnationis 1067.Idus Dccembris is Moravia aille lempora. Severi quidam episcopus, ul
Severus sexlus Pragensis ecclesia?episcopus. reor, nomine Wraeen 1993(514). Ds qua pairochia
VARIEELECTIONES.
1967Wscboris 1, 4, 4<\Yseboris 2b, 3. ,9CS 5. 19< 19Severi add. 4. ,979et auxi-
1971 quid 2b,
lio dcs««t 4. procul197B 1. ,972 ita 1, pr. d. amisisset tell. 1973noiniiic A.
dubio désuni 197G
im Adlcgih cecidil 5. 1977Swalavain 2. 1978et add. A, 4». 1979'
l.Adleyla 5. rfce.sl.A.
Zobzlavuni1. Sobicshium2. Zobe/.launi2b. 4. Sobeslauin 5. Zobislaum4». im>ila A. 5, 4, niigravit tell.-'
1981do hocscciilo 4, 4a. 188a sed 1. lni refragtationc A. 2, corr. rcllagracione corr. 1,
1984episcopalum 2. lb. repelil
198B expunxil ,B86deesl 1. 19s7 ni expunct. A, add. 4a. u,liH
Spiiignei5, Spitigiiei 4, 4».
opiscopaiu2, 2b. 1989ad Sckirkoslel — similiier désuni A. castel 1, Sekirkostcl 2, Sekir costel 5, Seky:-
coslel 4, 4», ,99°ita A. 1, 2b. Slivincam 2, ob defeclum punclorumsuper i eliam aliter legi possil ; Sliiini-
eiitn 3. ,991Zuiirtka A. 1, 4, corr. Zuralka A. Zwarka addilo c super r 2b, Zuracka 3. 19Bain 2, legi
potesl Poduin cl Podiun. Podium 5. ,993Wraeen 1, 2b, 5, A, 4». Wraczen 2.
NOT,E.
(fiOGY Anno 1065. ifj (512) Observai Dobner superesse hodie Podivin
(507) I. e, Swaiislawa. luciim in Moravia, haud procul a Liidcnburg, a qui-
(508) Cosmas prastermisit couimcmoraro liliam busdam Koslel nominatiim.
Judithnm, ex codent matrimonio proereatam, quas (olâ) Aut fallilur Cosmas aul studio Pragensis
iiupia fnii Viperlo comili Groi'ccnsi,qui poso-a mar- Ecc-lissite dediiclus a verilale aberravil, quod videba-
chio Misnia?et Lusatia?fuit. Cum vero Judilha lnrc tur Palackio I. 1. Apparel enim ex Hildegardi Gradi-
tutu- cum marito suo Viperlo comlidisscl celebrein ccn.sisChronico nisc. Boczek 1, 159 curleni illant
ahhaliain Pcgavicnscm, parentum eliam et fralrum Sckir-Kosielel castrum Podivin a Pragensi episcopo
Juditha?anhiversaria ibi célébrala sunt. Siccuim in Olomiiccnsi revera Iradilum esse. Anno démuni
Kalendario Pegaviensi legintus : 19 Kal. Febr. Fra- 1068, Otto dux Moraviensisrésiliait (sunt verba alius
lislaus rex. pater fundutricis, milleIntenta. Et.: Ka- tabula?Boczek I, 140) elcclo Pragensi episcopo,pro
lentl. Sep, Zwatislawa regina, mater [uudalricis no- denegatiseidem per ducemcenlum murcis aiiuualim
slroe.SCHWAUZ. Cfr. infra' II, 40. de camérasolveitdis,castrum Podivin in Moraviaeum
(509) De.die et anno conseilLinul monachiisGra- foro civitatis Selture adjacéntis, qualitcr tempore b.
diccnsrs, séries episcoporumPragensium et Necro- Adalberliex un>onepurochiatumcesserai in jus Pra-
logium Bohemicum. gensium.
(310) Portasse quia, duce reliclo, ad imperatoretn (514) DiioriimepiscoporumOlomuccnsiumservala
iransieral, 11,12. est memoria anle Severi lempora. Joannis archiepi-
(ôii) I. e. Olomucensen. Haud immerito conje- scopi, qui missusest in terrain Moravorum, menlio
cissevidelur PalaekyI, 301 consiliumde consiiiiieiidorv facla est in litleris Theolmari archiepiscopi Salisbur-
Oioumeensiepiscopioiniium esse Olomucisub fuient gcusis ad Joaunem IX.papam a. 900 circiter daiis.
anni 1052; epud Boczekenim I, 158 exstat tabula Alius Silvester occurrit circa annum 940 in codice
qitodàmde coitcambio, in qua hase legunlur : Prw- qui nominaïurGranum catalogi proesulumMoravioe.
senli.busfraltibus mets (Otlonis)Wratizlao el Cunradci Auuo974episcopnsquidam Moraviensis,cujus nomen
illuslribus, venerabiliepiscopoSeveroet pluribus co- non servaluin esse dolemus, interfuil synode a Wil-
miiibusde Boemia et Moravia.Aclumin Olomucanne) ligiso arebiepiscopo Mogunliuo habitas (cfr. Gud'cni
dum. inc. 1062, 12 Kal. Jan. Anno 1065; tv Kal. Jul.-j -, coil. dipl. 1, 552), quem episcopum Wraeen illum
a|>. Boczek1, 139Joliunnisprimi episcopide Olomii-2 '. fuisse coujecit Dobner IV,245. VideRiclilisr scrkr.i
primuni facla est meiitio. episcoporumOlomuccnsiuni,p 5 sqq.
rmmvir". — I.llt. II. Î5*
quantumcoiifiiclimicum prasdictoproesnleJohanne A\>stai episcopalis eleelio. Hoc ideo dux fecit, ut ibi
succcssorSeveriJaromir habuerit in locosuo dccla- inler suos milites, seplus annis, uiiinitusprassidiis,
rabitur. possel contraire 29lBsuorum volunlali fralrum, et
22. Tune Conradus et Ollo audientesPragcnsem hune quem volehal Laiiczonem 2t"Gsublimarelin
7
episcopummigrasse ad Gbrislum, inittunl el revo- episcopum.Sed fruslratur2t" sinistraiiiiencioducis,
cant fratrem suum Jaromir de Polouia, et discin- 2018quia omnis poleslas a Deo csl, el esse prassul
j-imleum zona militari, et iterum recipit 1994 habi- non potesl cui a Dco prasdcslinaluinaul 2019per-
IIIIIIel tonsuriiniclericalem.Inlereadux Wralizlaus inissunt2020nonesl.
prxcavens sibi in futurum ,99B,et199Glimens ne 25. Quid multa 29" ? Yeniuni eral ad custodia?
germanussuus, cum proesulfactus foret, cum pric- portant qua itur iu Poloniam, clin loco qui dicilur
diciis fratrihus contra se conspirèrent 199\esspit Dobenina202a(517) dux convocat populum cl pro-
lacilus.secum traclare quoquo modo posscl cum fères 2023in coeliiin,cl fralribus suis 2024a 29iBdox-
episcopio defraudare. Erat autem lune lemporisin trisela sinisliïs assisienlibus202G,clericis vero et
eiiria ducis quidam Lànczo ,99*capellaims,de Sa- comiiibus per longuin gyruin consideniibns20",
xonia nobiliprosapia nalus, vir personaïus(515)et cl posl eos cunclis iitilitibusassiantibus, vocalLan-
adinoduin literatus, ac prasposiluraLuiomericcnsisB<rzonem, et stantem in mediolaudat el commendat
*»99ecclesia?stibliinaïus,moribuset vila non conlra- 2028eum populo,sic ei clara voce, dicens :-Egregiu
cliceiishonori poniificalus; et quia duci semper inafides mihi spectatacotlidieexigil SM 9 hoc el cogit
fidelis niansit, omnibus modis dux elaborabat2°'° me ul [aciain, quod[aclurus sum hodie,el ut per hoc
bis Pragensisproesulut sit. Intérim Conraduset Ollo, discant posleri,quantumdominissuis debeanlfidèles
veniunl de Moravia fratrem suum Jaromir secumi fieti 293°.Accipeen anulumet baculum, eslo spousus
afférentes20Cl el suhnixe 2002ducem pro eo 2003po-. Pragensis ecclesioeel paslot sanclarum ovium.Fit
stulantes, quo sit ,094memor germanilalis, ineinorf imirinur in populis 203Snec resonat vox cong.ra.lu-
palerna? inslituciotiis ,OOB, memor sacraiiientorum, lationis, sicul semper solel in tempore episcopalis
quibus pater suus obligarat fidemcomitum,quodî clectionis.Tune Koyala 203a,filius Wsebor 2033,pa-
posl Severi prsesulisobitum Jaromir sibi digèrentt laiiuus coines, hoc nimis inpatienter ferens, sicul
,OOG in episcopum. At ilie, sicut eral iu simulandis s erat verax in sermone et simplex in verbo, slans-a
et dissimulâmes rerum causis vir ingeniosusalque e dextris Otlonis fralris ducis, forliter inpingil lalus
dolosus,ul vulpcculaqua?non "*"' illuc fugil**98quo 0 ejus, dicens : Quid stas ? Au ô'vor>.vp«?2I134(518)'
siiain jactavit caudam ao°9, ita dux alittd clausum n G Quore203B non adjttvas fratrem tunm ? An non vides
relinens in peclorc, aliud promita91"suis fratrihus is quia 203°/Volermus, filius ducis, repudialur,e.tpro-
orc. Non est, inquil, tuiitis hoministraclare hoc ne- '.- selitus2037alque advena, qui in hanc tenant sine fe~
goiiuin, quod postulat commuaisratio omnium.Sed •d moralibtts2038venil, in solinm snbliinalur? Alquesi
(montantnunc intérim jam pars aou major populiet 203Bdux violât palris sui 20i9 sacramenlum,absit »
proectummilicioeptocessilin castra, nusquammetius, s, nobis2U. 41.' m mânes29'2 noslrorum patentant apud
ut reot, hac traclabitur de causa quam istius *ola 19 Deum
pro hoc 2043sacramcnlotcddanl tulionemaut
terroead custodia!claustra (516) : ibi omnes201ama- u- sitpplkiumluanl. Scimusenim20'4, el ad hocnilimut
2014
joresnalu hujus genlis, ibi ptocetes et comités,ibi ul possumus, quod genitot vestet Btacizlaus nos et
qui sunt in cletomeliotesadetunl, quorumin arbilrio io paires nosttos sub fidei sactamento construisit,quo
VAKiyiiLilili1lUlxrjO.
1994 recenit A.4a. 199B in f. sibi A. *» deesl2b. 1997conspnaret T>. 'a"° Janczoa. ••- jJ>.cti..m ...u-
sis 3. Liilomiricensis4. 4«. 2999 élaborât A., 29G1 ofieret.tes A. 1. 2b,4. <«_2. a. 2992 snb-
nieecott. si.b.iixeA. *003 pro co desHi.i A. 2984 sic o. ^ 2»°G
corrcclumm
1»ita 1. 2. 4. 1. ™\ instructioms g «»t,e,c 1. ...M
2b. »»»»fmsiU. SG99caud.jact.A. 2G tell: a9'« 2. iilius 2\ al.
manusupèsfr. A. 2914proceres 1. 2G 1»contravenirepromisil
2». aG1G par.I. 29'
n superscr. 1.. 7 con. 1.. duc. .m
A. 29'9et A. 2929promissum1. 2921 quid plura 4. 4». 2°22 Bobenina A. Dobev.na 2b. I ebonnia4. 4* 2»23
mocercset populum3. a»24deesl 4. 4a. '«2Baddcxlris A. 1. 292G aslaniibus 4. 4". 2»2' coi.sedeni.bus2.
reshleirubus4.'4a. 2928commentât cort. commendat1. 2929erit expuncloalia manus superscr evigu A.
2939 fier corr. al. manu (ieri 1. servi 4a. «°31populoA. 2932ilaoorr. A. pro
2»33 2934 Loyata 1.^Koy:lu
4. lioviba 4a. Vsebor3. Swebor4. Aitauocayapac KoyaUj
A. ananoc aypac . A nanoe ayp.ic IK .ma. -
eây,ac Anà. noc aipac 4. 4». »«88 Cur 2b. 5. 4. 2938quod 2b. 297 prose\m. A prosely.iin 2 . A .
Sb. 2»38femoribusalia manu al. 1. 2939si deeslA. ac quas. 4*. *'•
2042 superscr. ?"*"«*•
iiiaues2. in lextu, sedin margineab antiquamanu i. aie mânes (id est anima?mânes), manus ; o.™}$** i.ac
J"
corr.hoc 1. 20V 41. 2. vto enim /i«6e»iimagnumN, quodalias nomensignificatesolet.
nuiai.
(515) I. e. ul videlur, vir corporis dignitaie et D corrupta illa lectione Bohemicaverba sibi depre-
décoreprasdilus. hendisse videbalur. Cfr. conimenlatio ejus m Mo-
(516) Aliasclusaî, moitliumanguslias. naisschriftder Gesellschaftdes vatorlâmlisclienMu-
(517) Ex conjecturaPalackii hodie Dobcrlc,haud séums in Bohmen 1, 48, K. Vide Diogeuiaiticent.
procula Trautenau, in via qua itur in Sitesiam. VU,53 et Leutschiinotant in paroemiograplnsOra?-.
(518) lia lcgenda alque peiita esse illa verbacx Cis, p. 291.CROTEFEND.
BoelhioI, 4 primus vidit Dobrowski,qui anlea in
151 COSMiEPRAGENSIS . W t
****' scl70 Wsébor maguUoquantlinguam aul Zmil
posl obilum Severi episcopi(rater tester,B4SJa- A filii
t
romir proesitlsit. Aut si tibi displicèlfrater tuus, eur filiumBozen,cujus
\ esl in ote nié' et in corde[et, quo-
sotdél noslratum cletus non modicus,scientia oeque rum » pravis atque dolosis consitiis quod[acium est
*'"' réprimant
proeditus iit t'slé Teutonicus? O si lot habeasepisco- [e.eetam-—
/ quos ego, si vixeto!— Sed
palus quot cernis capellànos hac in terra progènitos me i *01* ; vcrumn'' 3 nunc magis paternoe traditionis
episcopio20" dignos! An pnlasquod alienigenaplusi #« imemor, sactamenlornm ejus, quod juslicia^ quod
nos Aitigal et ineliusItuic terroe cupiat quam indige- [taletna
J dilectioposcil,faciam. Tauluminodosequi-
na ? Humana quippesic esl natuta *ok*iUt unusquis- 1m'ni-me*07*adlurbem Pragam, Qui advenienles en-
qiie, quacunque sit lérratum 2'49, plus suam quanti istra fixerunt in pra lis juxla yilluni Goslivar a07B
aliénant non solumdiligat genlem, vetum e{iàm, sii i(520) et mitliinl ad ducem 2076,si faclis dicta com-
quiret, petegtinq flumiv.ain palriam verierél.Malu-- probare\ velil. Quos ilie pacifiéesuscipiens, fratrem
*""> 1
mus ergo, malumns caninam caudamaul âsinii suum Jaromir eligit!(IT7 in episcopitm, Çonraditin
,0*-
merdani *0Ba,quamLanczonemlocatier 2083super sa- vero el Oltoiiem, datis et acçeplis inter se sacra-
crant kaihedram. Frater tuus, bealoememorioeSpiti-- mentis, dimittii cum pace in: Moraviam. Ai vero
gnèu, aliquid Sapuil, qui uiiâ die omnésTeulonicos s Zmilao''8 el Coyata, quainvis inter principes conoio-
hac de lerta exttusit. Vivit adliuc Romams impera-- B nati sinl vera et jusla, lamen, nisi noctu elapsi deli-
lot Heinticus, et vivat; quemtu temetipsum2084facis,i, tiiissënl fuga 2079,sine omni audienlia dux eos itl
cum ejus potestatémusurpansdas baculumet anulum n hostes 2°80 rei public» 2081puiVisset.FaCla*m\est
î0BB 19 aulem eleelio hasç anno dom, inc. 1068,sole mirante
épiscopalemfamelieo cant. Certenon inpune ,0BG
tu et tuus episcopus (eret, si Koyata20B 7 filius,0C
18
8 vigesimam quintam 2?83 parlent Geniiiioriim a984
Wseborvivela°BB. (521).
24, Tune Zmilfilius Bozeni 20,°,qui fuit proefe- s- 25. Nec niora , diix Wraiizlaus millil comités
clUsin urbe Satec, simul et Coyata *061accipienles ss Severum, Alexium, Marquardum Teuloincmiicum
per dextras Gonradunt *"**-,Ollouent et Jaromir ir fratre suo Jaromir jam electo.id imperaloremsecuri-
ao6' : Eàinus, inquil, el videamusuirum unius vetsu- i- duin Heinricum (522). Qui venientes in vigiiia sancti
•a Johannis baplisla?adeunl cassarcin in '0B"urbe ">os'
cia et simulaia oequitasptaivaleal, an juslicia et mita 5
tequilasptaecellattrium ftattum, quospat oelas,una ta Magunlia 20S 7, iraclantem cum episcopis el princi-
volnntâs, eadem potestas social, el major mililum m pibns inperialia negotia, el olferrciiicscicclum stiiiin
copiosilasjuvat. Fit per castra commolio non modi- i- rogant cx parte ducis el tocius populi, quo sua au-
fiapopuli, Atma*00k,Arma clamant singuli, omnibus is ctoritate dignelur eorum eicctioncm confirmare.
e-n odio illa inconsulta episcopalis eleelio. Ideoque te Quorum pelicioni cassar aniiuens, tercia die, id esl
utajor pars excercitus cessit ad illos très dominos, is, a98B6 Rai. Julii, feriaa 089secunda, dat ••8*el anulum
nietalique sunt castra oppidumOpocen*08B(519) cl el cl pastoralem virgam, et in proxilito die dominico
infra. Et quia jam altéra pars mililum pracesscrat :at 6 Nonas Julii 28S 9 (525) a prassuleMàgunlinoJaro-
m silvam, videns dux "8Bquasi se desiiliiUini*m, ", mir, miitalo nomine Gebeardus 2091,ordinatus est
nec satis fralrum ab iopelu fore lulum, fugil quam iin in episcopum.Eodcm die transfrelanlcs a99aRemiin,
celerius potuil, timons ne ipsi proeoccuparentPra- a- cum post prandium quidam suus miles Willalmus
gam anl"""Wissëgrad ,989urbem. Millil lamen de *°9Ssuper ripam2*94sederet 299Sdeii>issis 9096pedi-
viaad fralres niiiicium,dicens : Nonptoptet Koyatoe toe bus iu alvciiin, accessit rclro clam novus episcopus,
VARIEELECTIONES.
*94Bquqd3.*0VG frater vester desioiiA. 2047episcopalu2. »94*nat.sicestA. tepelitl. a049coir.l. 20B 0 deest
A.108*raii inserit2b. »°*-» a. asiiiiiiamm. A. caninam merdam aul asiiiinam caiidiim4. 4a. 2083loçari A.
4.4». a<""
4 tu melipsum2. lu met le ipsuin 4». 208l< et anulum désuni A. 4a. 20B 0 iinpiite cort. al, manu
impune 1. 20B' cott. A. a0B8deesl4a. aCM Certe — vivel omissa2. 20i°fil B. ZmilA. Borett1, Bozen4.
2061 cott. X. 29G2 Conrandumel A. 4. S063 MG 4 deesl. A. aoGS
2888Wralizlaus addwil A.4». SB 07deslulum A. Jaromirum À.
20G8 Opoczen2. Opecen
29G9
2K
*"''' 2M1 supetset. al. manus lu. et A. omissm»4. Wise-
grail'-4. filium I. superscr. al...manu X. 2B7! ne corr. al. man. me A. reperiam A. A". " 73in
margineX. al. manu adscriptum; *°'*
hoec omnia in tasura 1. >974al. man. superscr. X- 20"'Gozlivar1.4.
Goslivar2b. 3. Gostiwar 4a. aducem 1, corr. al.'man. ad d. 2077clegit 4. 4*. î 978Kniyll. Siuil 2.
*0™deeslA. *980superscr. al. manu 1. ,osl 2982Acla A. 2983qua.rtamA- *0S 4gciiioruin
publiée4. 4».29BB
cort. al. man. geminoruntA. gen'tlorui.ncotr. gemin. 1. superset. 1. 2lV8G corr. 1, 20a7'Magoncia t.
Magontina2, Magonlia2i».Maguiilina 4. 20SS scilicet 2b. 2089 feria -=- Julii alia manu, sed coaivain mar-
A.
gineinferiore adsctipla, 909° da 1. '«•1 Gebeheardiis1. Gebhardus 2. Gcbeliai'dus 2b, 3, 4", 4*. 2<,9a
transférâmes corr. 1. *m Willchalmus1, 2b 5. Willelmus 2. Wilehehiius4, 4» el sic deinceps. 2084
fluminisimsril 4». S0"8 sedet 2b. 2096 dimissis 2, 4.
N'OT/R-
{519)Opocno. (523) Neque dies vi Kab Jul. in.secunUanilenam
in
(520) Hpstiwar circulo Kaurzimensi. neque vi Nota.Jul. in diem DoininicuminCidil,quod
. (.521)Diem13 esse,mêusis Junii, quo celebraba- obsërvai'iintrerum BobemicariimimligàtoresA;sse-
it.r S. yitus, eruit Dobner V, 394. niani, Pubilschka, Dobner, qui cum Asseumnio-fe-
(522) Nequeimperalorem fuisse Ileittricumneque l'iaiu sccundaiitel diem Doininicumsecuius ulroqiic
secundum, inter omnes constat. loco l'cslilûcrc voluit2 'Kal. Jul. cl 2 Non. hit.
f53 eâRÔNICA,— LIB. Il, 154
rt nese.iens quod ibi lalcrcl proflutdàaqiia,dejccil i^ rel. Dé cujus Deo pliiCitis aclibus phira polerant
2118rclalu an9 digiia, sed melius est ût de his
cum 2097in Reni 2098flueiila, dicens : DenuoieBa- dici
î099diu siibinersus, tandem sileam quant videàr e muliis dixissé pauCa. Hic
ptizo, Witlalme. Qui al2° posl 30 annos (525),.
emersus, capul rolando el undas caplando dixil : heaia?memoria?praspôsitus
Si sic baptizas, valde délitas,, episcope,19tf.Hic nisi quibus hujus ecclesia?rexit prieposiluram,jam in
bene iiatare scisscl, una die et suntpsissclepisco- coêlesilregno hCalam commissi lalenli recepturu»
al01et amisisscl prassulGehcardiis. usurani 18 Ralenti.Dccembris.
piuni
26, Qui a,oacum pcrveiiisset Pragam, co die quo Migraisl,,ub his lenebris ad luCisamoena perhen?-
, [liis»1"*.
juxla mOremobsedil episcopalënlkaihedram, dat * Anno 2123dont. inc. 1070 (526) dux VYrâlislâiis
Marcocapellano suo ejusdem al03ecclesia?prasposi-
turam, qui secundumbominis genilurant nobili or- bus in moribusDcocàrus cl hominibus, nec,non in ré-
bellicis miles pratçlarus, inspiraliotie divina
lus erat aiiavonim prosapia, ducens origincm de comin'oiiilus, monaslerium in metropoli Boiemias-
génie Teulonica, pollens sapientia pra?cunctis quos urbe, Wîssegïad Vocala,qua? omnium terra? iilius
lune habuil terra Boe.uica2104,Nam in omnibusli- civilaliint quasi mater et domina est, Deo juvanle,
bcralibusarlibus Valdefuit210B bonus scolaslicus2106,b coiislrncitdum pia meule proposuil. Ad cujus pro-
jiosili efficieniiiunnon mediOCrianimo consilia per-
qui potuil dici el esse mullorum magislrorum dida- Iraclans, dignum duxil , qUalenus monaslerium,
sciilus, in divina vero pagina inlerprcs mirificus, in quod gratia Dei coopérante conficieiidumdisvoie
lidc catholicaet in lege i 107ccclesiaslica doclor ma- promiserai, sancla? Romana?ecclesia? pontifie!regen-
duiiiomnique ab àdvcrsilale diligeuterprotegemimii,
gnifiais. Quicquid cuim religionis, quicquid regu- simulcumcanouicisejusdem ecclesia?commendarct.
laris 2108iusùliilionis a199,quicquidhonoris hac est Igilur Peints, ecclesia?sancli Georii praspôsitus,
in ecclesia, hic sua erudivil el ordiuavit pruden- Romani missusdevotanuncia sui ducis dominovene- apô-
tia 2ll°.Prius enim èrant irrcgiilarcs elaltl nomine slolico fidcliter iusiiiuàvit (527).Quo amlito,
rahilis papa AlexanderII *,a4 Deo gratias pro tant
lanlum canonici, iuciilù "", indocti, et in habitu felici prusfali principis desiderio retulit, moxque
laicaliin choro servienles,velut acephali aul heslia- syiioduiiiconvocavil, in qua 72 episcopi fuerunt.
les ccnlaui'i 2'13vivenlcs. Quos vir prudens Marcus Quibus postquamomnia prasdieliducis veiba rccila-
vil, ciinCti unaiiimi corde el voce glorificantes
suis verbis el exemplisinslruens, et e muliis melio- Deum,qui sanctam suam ecclesiam in lolo orlis
res, quasi de prato excerpens flores, ope divinaco- Icrrarum diiatare non cessât, rcsponderunl :domino Amen.
Dominus ergo papa Pelruin pncposilUin
opérante 25 fralres ordiuavit, dans cis religionis suo cum privilegio in haseverba remisil :
hiibiluinet secundum régulant asqiialem cibi cl po- « Alexander servus servorum Dei, .rtfbis Roma?
los meiisuram.Sed cum saspeaul negligcntia miiii- _ episcopiset pnpis suis successoribus(528;, nec non
'•* Romana? tscclesiiu
strorum auloccasionc aliqua magislrorum2m inter- catholiçis episcopis sanciasqiic
cunclis, iiirinsq>ie vilie prosperil'ai'einet
inittcretur fralrum prâsbcnda,et inde saspefralres subjeclis aposloiicam benediclioneina suiniiio Deocum om-
euma,,Baffligèrent sua qmiirimonïaall°, volcns pla- nibus sanelis. Ea, qiia?domimisDeussuam per cle-
cere cis.per omnia, dccimaliouis illorunt quartam meiinam ad aiigineutiintaposlolica? sedis coiidonarc
digtial.tsest, ad agnilionemomiiigenariimlinguarum
parlent sibi asscribens, 1resinter fralres dividil, ita hoc sub cbirogriipbopropagari voliimus, primiim
ut unusquisquefrater amiualim 50 modins Iriticicl quidemmiscrieordiamDeisuper nos diffusantliquide
totidem avenas, instipcr el 4 denarios (524) ad amtuuciamus,Roemorumdux Wïali/.laus, vir cliri-
stianiis, lidei inlcgerrimus amalor, rébus iu bellicis
septimanampro carne **" sine iiilcrniissionehabc-

YARI.dE' LECTIONES.
"" deesl2. ,09' Rhein 2, prima manu 2b. 2099corr. A. >109deesl 5. al°l episcopalum2, 4, 4«.
,!oaqua corr. qui A. 21oadein al. man. X. 1""tBoemia 1. 210B al. manu superscr. A. *'08scolalricus
«/. atramentocorr. scolast. 1. al<"in lege désuni4, 4a. 2108singiilaris 4, 4"., 210aquidquid reg. insl. in
margine A. alia manu adscripta. 211°sapientia 3. 21Udeest A, 21lset add. -4. a,13çeutàuri 4, 4a.
2114aul— magislrorumaliu manu in margineX. adscripta. *n" cuin fr. A a116.ipse vero in Deoaddunt
4, 4a. am dabiitiir add. 1. alls poteram omissodici 5; 2I19 a,aB
petalu corr. relalii 1, Marcusadd. 4,
4". 21almigravit 2, 4, 4a. slaa ad lucem amena pcrliCnuis A. supetset. al. titan, amenaque p. paradisi.
""Quai hic de fundationeWissegtadensiseccteshe sequuniut,leguniut in duobuslanlum codicibus7, 7".
5124 Hiimerusmanu tecentiotisubsctipltts7.
NOTJE.
(524)4 denariosplus minus 20 eruciferos asquasse D observavil Dobner,suhsequenleinAlexandriII biiU
observâtDobner. lam esse s»p|iosita.«,licque ab eo taie privilegiiini
(525) i.-.e.1098. dari posse salis apparere ex lis qua?Gregorius Vltad
(526)NmnWissehradensisecclesia ànno 1070rê- Wratislaum de ecclesiaWisseliradéiisia. 1074seti-
vera combla aul condi coepla sit, eo major exorîlui* pserit : De teliquiiset privilegiounde nos rogasii,ctini
dubiiaiio, cum omnes posterions astatis scriptores, nunciustuus finita el petfeciu ecclesia consectationis
quibusnulla ul Cosmasiiitcrpolalori inliasrelsuspi- consiliuma nobisquoesietit,voluntatituoesalis(acerè
cio,ecclesiamanno demum1088 fiindaianiesse uno bénigneprocurubimus.
orc profiieantur, et ipsum Wralislai priecepluinfun- (527) Devera causa Pétri legaiioiusvideqUseCos'-
dalioitisapud Boczek1,183, elsi chrouologicissignis mas infra H, 29, harr-at. Cfr. eliam Cosma?printani
"uiitiiiocarel, hoc codentanno scriptum esse episco- continualioiicniad annum 1129.
punini iioiuimi, quorum mentio facta est, probent. (528) Quam longe hoc cxordiuitirecédât a gciiui-
Dequo vid. Dobnera.l liai. V, 540, Et hoc benc nis pontilietim Rotinuioruinbullis nemo non videt.
153 COSM/EPRAGENSIS 15C
magnUieus irîiimphator (52D), quo.I serenissiine A quemlibel episcopum inveiiial el necipiat. Nemine
iihiqne terrarum claruit, limiii-, nposloloniinPétri aulem prirpcdienle oinncnt injuriam in Romaiiam .
et Pauli hoiicsio.i per uuucîos.cotidie visilans, nos synodo libère proclame!. Scripla istaruni lilterarum
cii'terosque iu Dei servilio devolissimosomni bene- sigUlo impresso supra venerandum corpus heati
(îcio non minime praslcrieiis piie mentis devolione Pétri aposlolipoeuimns, maximeea pro causa, ul si
iniioluil : Mulla aille lempora rotuin Deovovi, quod quis Dei iuimiciis niamialorumqiieejus couiemptor
tidhiic nequaqnam impleri. Ecclesiam in honorent hoc videre volueril, sciai se ah omiiipoieiili Dcoi,i
Sulvaiotis noslri, cujus ubique pro'.eelionemnnilus, perpetuum coudciuiialuni, ac cum coelibussancio-
^upia. Diclis Uli'sus rum nil communeTore,sed cum diaboloinexlingtii-
restroe pielatis auxilio oedific.are
ai.dilis, pnlntilicalisapex ul aderescerct, sanciorum bili gchcuuiisincciidio aslernalilerconcrcmari. Data
Palriim (530) numéro 72 cominuni consilio penitus hase in manus Pclri prscposilisancli Georgii in pa-
collaiidavimus. Igitur ad hasepcrficiciidaJohanncm lalio Lateranciisi sub Hetirico rege, (ilio Henrici
episcopumTusciilaneiiscmfuiidanienlumdure inisi- gloriosissimiiniperaloris, 7 Idus Maiia,2B.
iniis, cujus in prassenlia ipse prasfalusdux cophi-
nos (55-1)terra onustalos 12 propriis hunieris por- . Sed etee 912G, dum noslra 2l27traclamus stipendia,
tasse videbatur (552). Locus ergo, in quo esl crerta, loi'ge digressi sumus ab inccplo opère viariun per
Wissegrada roguoniiiialtir, quod sonat litleraliter Nunc aulem al28ad ea quassupra proini-
âltior civitalibus. Quant sacrosauclam ecclesiam dispendia.
lotius provincial caput dici, venerari sanximus, sinius *129redeamus, el quas causa lauti confliclus
prasdiis,mancipiis, auro, argcnlo caslerisque orna- B inter duos angclicos viros eiïerlmcrit videainus. O
inentis decenler dilatant compcruii.iis.Episcopiejus avarilia et ambilio scculi, peslis execrabilis el îni-
sub dominiosuis de decimis 509 homines ad eandein
ecclesiam segregaverunl, prassul (533) Pragensis ntica humauo generi, qua?eliam appelis luis r.riibus
200, Olomucciisis 100, fralriim suorum Conradi, sacerdolcs Dei!
Otloniscouseusu. Hue itidem asyluin lulamini beaii Anno domiiiica?incarnationis 1069 213°.
Peiri, principis uposlolorum,cunctisque in ejus sede 27. Anno dominica? incarnationis 1070. 6 Idus
sessnris firiniier commendavil.Marcas 12 de eadem
ecclesia ad peiles universaiis papa?,quiconqueeril, Junii prassul Gebeardus consecravit ecclesiam
omni auuo off'erendassub Chrisli leslimouiodesti- suam 2I31in nova curie qua? dicilur Zricinaves S13î.
navit. Hujus vero coiidilionisgratia ciinclis celsior
in cadem regione ut viderclur ccclcsiis, qitalicimquc Anno dominica?incarnationis 1071 (534).
i.pparaniculo scpleni cardinales allari sancti Pclri Anno-domiuicatincarnaliouis 1072.
ininislrare sliidcnt, niitra, sandaliis, simili modo Auuo dominicas incarnationis 1073. Postquam
ipsius ecclesia? pricpnsilnm, presbyterum, diaco- prirsul Gebeardus *133vidit quod labor suus cessit
iium, stibdiaconum incedisrc prascipimus.Laudes, 2134nec precibus 213Bnec. niuneri-
quas sub diadcmale slnlutis diebus proclumarc so- iu cassuin, quia
leiiius, soluminodo in isia ecclesia asianic duce bus 213G nec per amicosfleclcre quivit fratrem suum
siimma diligciiliaChristum collaudare permitliiuiis.
Chrisuia baplizandi , coiisecraiioneni clericorum ^ Wralizlaum, ul suum reciperet coiicambium(535)
episcopus loci iilius invidiadiabuli allactus almc- et Johamicm elimiiiarcl episcopum, alque iterum
gare si prasstimpserit, noslri decrcli judicio apud ulrumquc a'87coailuuarcl episcopium (556), vertit

VARI/F,T.F.CTIONF.S.
,"' Ilie desinit codex7». In 7. ab hoc loco usquead annum1086 omnia deficiunt. 2I2Gin A : n)
1 2127 2128 margine
2la
9
de WS qualitcr construxerit Wissegrat ecclesiam. de nostra A. 1, 2, 2B. deesl !.. promissi-
tnns i. pnemisinius 3. *,3°ita A. 1. in rcll. "sl rfeesl3. a132Serczinaucz 2. Scrcinaw 2b. Sremavcz 5.
Sciicinawez 4, 4a. *'*?Gebardus 1. s134quod 2b. 2I3Bnec precibus desiuil 4, 4n. 2I3Gnec muiieribus
désuni 5. 2137iteriinique 5.
NO'L'E.
(529)-Redcuiil in papashuila verba inlcrpulaloris minus probatur tcsltmonio llihlegardi Gradiccnsis,
qua?«ipra ad a. 1070 legunlur. cujus fragmentumtiédit BoczekI, 142, ubi servalus
(BV>0) Verba Patrum — collaudavimus descripla anni 1071 niimcrus, iiiilium conlcutiouis iilius revu-
sont ex Cosmosconlinualorc primo ad a. 1129. candiim esse ad annum 1071. Cui accedit epislola
(531) Verba copltinos—videbaturindidemdesuni- Sigi-fridiarchiepiscopi Mogunlîni, quam ex codice
pia sunt. Udalriei dederunt Dobneret Boczek I, 145; cx his
(552) Beneobservavil Dobnerridic.ulamesse con- eniin litleris palci AlexandruuiII papam Gchhardum
Iradiclioiicm, quod ecclesia? poslero tempore con- exconimuuicasse.Iliccvero verba Sigelïidi apponorc
ilcnda?liccnlia data, eliam couilila?eeclesias funda- juval : Deniqueeidem sanctissimnpalri (Alexandre)
nicuii inentio facla sit iu codem diplomate. de fralre et suffmganeonoslro episcopoPragensi si-
(533) Verba proesul — dcsliiiavit quibusdam nislra relalione suggesttim est, el me ignorante ab
niutalis descripla sunt cx Wratislai fundationislil- inimicisapud eum uccusalus esl ; unum el hactenns
lcris Wissehradcnsi ccclesiicdalis ; cfr. Boczek I, insaiitumab eo exiit ediclnm, ut eundeni fratrem et
183,. coepiscopumnoslrum, nec inler fralres suos prius
(53i)Pra?lermisit ad hune auniini adnolarc gravem " caitoniceaudilum, nec canonicead se vocaliun, nec
dissensioncm,qua? inter Polouia?cl Boheutiasduces obedieutioeculpa denotatum, non soliimab offtciosuo
lune eXorla fuit; de qua vide Lamhertum ad h. a. suspenderil,sed eliam rébus el reddilibussuai eccle-
SfcllWAllZ. sia! omnino spoliaveril et extruserit; ila ut missis
(535) i. c. ea qua?dala nrant Gebhardoob pensan- unnciis publiéeminliari [eceril in clero el populo, ut
dum dainuum, quoil ex Olomucensiepiscopalu cou- eum qui excommunicatumliabentes,nihil quod epi-
dito acceperat Ecclesia Pragensis. scopi esset vel quoererenlvel acciperenlab eo.—A'HKC
(536) Servata est Alexandri II ad Wraiislaum aulem frater nosler et coepiscopusa sede sua vagus
ducem-epistola, qua eum ul concordiamcum fraire etprofugus, etc. Wratislautii fralri suo prasposiluram
suo ineal adhorialur, el se de litc illa compcsçcndu el castrum S. Vïnizlai eripuissc cx Cregorii litleris
iam siepiusscripsissctestatur, BoczekI, lil. Neque anno Î074 da'.is ispiiarcf.
fm CHRONICA.— LIB. II. 15$
se ut Proraclhous in alicrius iechnas formam : A sag''re vidit; et vehili sisl6r quandomiles accr noclu
Quoniamquidem, inquil, jam pet quatuor annos aul hosliiimcastra 1 irriimpft audacter >1M',et eos invadii
p'ns supplicundoneqnco efjicerequod volo, faciam dormicnles c hoslililer, ac ne capialiir ab eis aufugït
oiiorfqueo,et teste Deo, aut u'riimquecoadunaboaul celeiiter, i ila prassulJaromir, fratre 21G 3 (539)dede-
tUroquecatebo episcopio2138.Nec niora, disponilire corato c s164et (elle sua? improbilatis dulcorato"'V
iu ctirtemsuam, qua?esl ad Zekir costel al3Bin Mo- relicta t civilale' 166il in curlem suant,lc', ad quam
nivia, et dcflectensiler jam jamque palatn nociturus olim < condixérat ire ,IG8.
ci quasi fratrem suum (557) visitalurus, adiit " 40 28. Hasefuit2,G9 prima causa el "7(rfoutesatque
Jiilianiieinpncsiilem Oloniuc 2141in urbe. Qtuïmilie iiniciiimlocios discoriliic^uaspost^ 171inler duasal"
suscipiensgrata vice hospitis : O si, inquil, scissem coluinnasccelesiicont.
i est hujus ex occasioneca-
tuumudventnm,patassem libi episcopalepulmentum. 1lumpnia?.Nam prassulJohannes, tanla suscepta in-
Ilievero leasnaquamexagital faines2142,jam diiilum juria, ; mox dirigit nuticiuni smim, sollicilansducem
seiiilillans lorvis oculis iu cum, respondit : Aliud Wralizlauin tali qucrimoiiia : Si conlumeliummihi
leinpiisesl, dum sumilur esca, nunc aliud negocii a fraire luo Gebeardoinhumanilusillalani 2173wquo
ngilur. Sed eamus, inquit, opus est, sectetvm collo- animospeclas,fac pcriculnm*in ul omnessciant non
qnii 2143ineamus/ocrou2'44.Tune prassul21lBnescius B Mnieum hanc esse 217Bserfluant injuriant *"6. Quid
liituroriimducit eum in cubile suum ; non 214G aliter enimego deliqui aul quia merui, qui nil nisi quod
vidercss147, ac si milis agnus rabi.lnm 2l48liipiuui p'.acuil libi *"* feci ? Ecceego licet indignas, tameif
duccret in stabuliint, sponte semelipsum 2149offe- dielus per luam grattant episcopus, (lagellis coestts
rens 21B 0 ad mactaiidum.Ubi ante lcclum ut viditt prweonis
usque ad fastidium, tnallem nunqnam alli-
Jaromir formalicam semesamel scrpilli parliculam,, gissc pontificale[astigium. Certe "7* ««I me mcoub-?
cl cèpe super sculellamac loslam panis bucccllam,, bail redite2179,quamvislarde, aut mecumoequaniini-
qua?forte superaveranl21B 1 prassulipost heslernaini 1erhanc conlumelianicompotlandodivide, et mé aut
gciiiiculam.v.,"i',lanquiim magna el cruce digna in- nunciiim meum ad aposlotieiimsedem dirige. His
venta s'il culpa, nimis indigni.ns alB3 ait : Cur vivis s auditis dux Wratizlaus zelo accenditnr inagno, nec
parce? Aul 21B4 cui paras, o miser et mendice? ? se conlinct a lacriniis in discriminererum lanlo.
jl/e21BB hercle non decel episcopumvivereparce.Quid t Mox mitlitur mililum legio pro Johanne episcopo,
lum 2,Br'?Oblitussacri ordinis, obliltts fraternilalis,, ul sine vita? sme dispensioposset adesse ducis in
iimncnior humanilaiis, ccu Icopardus Icpiisculunt ii colloquio.Tiuiiiii enim dux 2180 ne fralcr suus Jaro-
aul Ico agniculum rapil, ita illo fiiribiindiishospes s mir per insiiliaslollerel eum de medio. Fuit autem
aiiihabusnianibiis per capillosfratrem suum opisco- i- ^ iu capella Johânnis episcopi clericus nomine Ha-
pelltim21B 7 aile sustulit, et ul
manipuluuiprojecit it giio218,,virTeulonicus,philosophia?domesticus(540),
in paviniciilum.Repente, qui ad hoc facinus parali li Tulliaiiie eloquentia?alumnus. Hune dux seorsum
eranl, alius super collum scdil, alius super pedes, s, vocal cl muliis promissis obligat, atque mulla sibi
lisrciiisiliini flagellai episcopum subridens aiebal : super fratre suo Gebeardo218Smulta super illata
Discepati, puer cenlum annorum, invasor aliena- i- injuria Johamii episcopo, mulla super stalu eccle-
tiiiiiiXBaovium.Humilisal 21B 9 monachusdum vapu- ii- siastieo scripiis pnrilcr et dictis, ut ea referai apo-
Inl,sicnli in clauslro solitus eral, Miserere21G 0 met,
i, stolico, commendat. Qui cum iler ageret, transiens
liens, cantal (558). Talia cernenti magnus oral risus is per Ralisboiiam 218ïsiuistro oinine 2184hospilatns
pliinsiisqucnialigno, qui nulli risit nisi quem maie le esl21B8apud qiicnidamcivemnomineKolllpoldulll,18^

VARIEELECTIONES.
2138episcopalu 2. 2139 Zckircastel I. Zekir Kosld 2b. dicilur ad Sckir Costel 2143 5. Seki-'
»» 2141 quin
2142
nsozicl 4, 4a. COÏT.!. Olontiice 1. Olonutz 4. 214G fumas cott. famés 1. deest
A. "i»1 seer. loc. in A. 214B nam 1. 2147 videliccl 3. 214B
ra-
Johannes fitsenoil 4. 4«. 1"
imlum2IB A. 4a. *ns scm,.( 2b. *"<•off. sent. A. ,1B1 2b. ! rerecluuiciilain 4,
3 al54 snperruerant
21BB 21BG 21"
'i 4'. indignas 1. l al. manu adsctipium X. te 4, liiiiin 1.1 Johannem add.
4,4a. «'«Baligenariimg eraso A. 2189humilialiir A. 21C«' miserere A. 21G deeslA.216B 21Gaauda-
rtatcrA. al63 suo Joiinmsinserunt A, A". ïlG4 dccollalo superscr. al. man. capillalo A.alG diilcoralus
ton. al. man. A. 21GG Oloimizinserit A. Olomuc 4a. »1G'ad sua insérant A, 4a. 8 superscr. A.
""'suntl. *"" deestX. al71 A. 2172 2173
eos ac si inter coluinnas A. 2I7S non superscr. al. man. A.
"' 4 prius a179
A. 217Beausain A. 2,7Bsciant Aoeloco A. 2177sibi 1. ecce 5. redde a. A.
-: ea-piiHclttin
Sl8°WriUizlaus inseriini4, 4«. 21alBagua 1. Alina3. 2182mulla Gebeardodésuni 4, 4a. 2183Badi-
; sponaniA. 1. corr. RaiisbonamA. a184liomine 1. 218Bcum2. 2l8GKonibollum1. Kambolduni3. Kom-
bohliiui4. Compoldumtell.-
NOTiE.
(537) Oltoncitt. vienlesejusdemepiscopidccapillariaul barbaseorum
VIIin epistola adWralislaïun die abrudi ptivcepetil. VideBoczek1,152.
16(538)Gregorius
m. Aprilis 1074 data Gebharduni Ronue hanc (559) i. e. Joanne.
prolulisseexciisnlioiicmdieil : quod ipse Johannem (540) Sehoke, ul videlur, prscfeclus.
;.s Moravicnscmepiscopumnon perçussent, neque scr-
159 COSMiEPRAGENSIS 16') -j
qui fuit miles Gebeârdi21B 7 episcopi, habens anima- A dus ' Oral sessione, consulcns omnes qui adorant nit
Uni ab eo beneficium 21BB 30 marcas argenli. Hic in coniione, judical laie scandaluni ab ecclesia ex-
post coenaniinter pocula, ut solet hospes ab hospile, stirpandum aposlolica jussionc, Mox dirigitur in
iiiquirens quis aul unde eSset, vel qua? causa sit BoeniiamRiiodolfiis 2alBapocrisarins et consiliarius
viic callida ab co mente invesiigat. Et Ut cognovit Grcgorii papa?(541),quod, si ita res se habeat, uli
quod adversus prassuleinGebeardum agercl legatio- sunniio pouli(ici relata fuerat. vice ipsius errata cor-
iieir., non lulit liane defèrri M.*'conUii dominum. rigal, inobedienics arguai, infidèles increpelam,
suum delalionem al9l>,el millit post illum altéra négligentes anaihemate feriat; cl si qua Sinl qua?
die ,m latiunculos, ut> 192aliqua moleslia impedi- nioduiuexcédant correctionis, ea ,2tBdifférât et coni-
reiit via? ejus inlentionctn. Qui comprehendentes pellai ad majorent audienliam aposlolica?sedis,
eum in via, spoliant censn, dclruncanl naso 2193, 30, Quo cum pervenisset missus aposlolici, in-
el, nisi rcvcrtalur, adaelis jugulo giadiis mortem vcnil ducem Wralizlaiim in urbe Praga, cui offe-
iiiiiiaiiliir. rens aposlolicam benediciioiicntel universalis patris
Qui liinciis quanivjs lurpem amittere vitam, adoplivaIn2,,8 filialioncm (542), tanta aucloritate
reversas est ad prassulemsuum , 194in Moraviam. usus esl et poteslate, ac si idem2217summus pon-
29,Moxex magna major crevit indignatiodiicisa198,. lifex ipse prassens fiiisset Denique jussil duCein
et iterum deccrnilur Romain legatio, sed cauciori ut 2'18 omnes principes terras simul cl àhbales ac
consilio cl tuciori 219'via»subsidiôi Erat enim ducisi_ praspositos ecclesiniuni8219,nec non et Johannem
in capella quidam Pelrus prCsbiler, paire genitusi episcopum Moravicnsem ad sinodiim convocarc.i
Podiwa, pollens sancli Georgii ,m prasposilura, et', sacrant. Ad quam prassulGebeardus semel et bis cx
cteieros *lss prasccllens 2199scientia? lillcralura S20°,, nomine vocalus reiiuit 2220venire, et ad ullimimi
alque utramque lingiiam sciens atque Teutonicami laie ferlur dédisse 9121responsum : Juxla canonum
simul et Romanani. Hune 2m dux cum comité no- scila , salva ponlificali dignilate el juslicid , ad tua
mine Prccla 2292,filio Bys ii 03,non sine grandi pe- non venio ptacila, nisi ubi adfuetil meus magistet
ciuiia Romani dirigil, primas et novissinias a fraire5 Jl/flgunli'ius mettopolita**" (543) et aliotttm coepi-
suo sibi et »»* episcopo Jolianni illatas injurias lile-- scoporum proeseus frequentia. Sciehat enim quod
rali compeiidioinclusas insinuans eis aa98,quo eass ibi 2223inciderel in laqueum ei in retrihuliones*"* et
ad aposlolici aures déférant. Qui ul lucius ilerr in scaudalunt. Videos aulem Romanus missus se
agere possent, comniittit eos Romani imperaloriss esse despectiini etdehoiiestatum, ira motus snspen-
palàlino comili nomine Rapota? "° 6, rogàns eumit pf dit cum ab omni ofliciosacerdolali et dignilate pri-
nintio siipplicalu, quo sui legati irent Romain et retl- vât episcopali. Quod audientes22Mnon soliun cano-
ireiil sub ejus conductu. Nam tanla? polestalis hicc nici, verum eliam per capellas clerici, omnes scide-
cornes erat, quod ,29Tusque Romam per continuaa runt sua oraria" 28(544) et dcnudaverllnl",* ut in
loca proprias villas seu prasdia et per castella mili- i- paraseève altaria. Matris2228-ecclesia? SulOatur
tes sibi devoios habebal ; qui eliam ex patte duciss frous" 29 ruga non modïca, quia "3* silenl sacerdo-
prasdicli 150 marcas argenti annuatim pro beneficio o talia officia, el nisi paslori suo restiluatur pristi-
accipiebal. Cujus per conduclum cum venissentl 208 )s nus 2231honor el gradns, lotus clerus mavult in
Romain legati, offerunt apostollco literas 200 marcis is perpeluum suos amittere gradus. Vidons aillent car-
deiibutas. Qua?cum a notario coram omnibus réci- i- diualis magis luinullnm in populo fieri, necessitate
tât»? esseni 9209,interrogat Romaiius ponlifex eos, s, comptilsus reddidit" 32episcopo laiitummodo saceï-
- si verbis probant quod literas sotiant. Aiunt legati li dotale olficium; et nisi episcopus uierquc codem
valde inconveniens fore, aliud litetis, aliud ut 221° 10 anno de induclis causis reddat 2"3 ralionem ponli-
ptomamus ote. Tune is ".!*, qui posl papam secun- t- fici Romano, ambos constriiigit" 34 banno (545).
VARUELECTIONES.
, *187Jaromir
219a
3. et sic porro. " 88 deestV
3
2ias differri 2b*
a'94
s'99 delihcralionem 2b. , *.m dia
,19BWra-
A. et superscr. ut 1. a'? nasu corr. naso 1. Johannem inserunl 4,4».
tizlai addunt 4, 4a. *198lulioris 4, 4a. 2197niartyris'addunt A, A». 2l9Sel caslcros omittunl 4, 4».
" 9" cellens 4. as'° scientia liierarinn 4,4». ï201nam corr. hune A. 220aPodiva A. 2203Buz3. 2294sibi
eldesunt in 3sibi otnittil2. ï29Bdeesl A. 2*00Rapothie 1,4, 4a. 22<,7q°l. 2Î08vcnisseni A. aa09eraiil
1. *V»ut superscr. al manu X. **a his i. 2a,a erant 4, 4». a213ita 1. Rudolfus A. 4. Rodolphus3.
*.*>* increpat 1. 2218ila2b4, 4a illa 3 *216adoptimam 3 a21Teidem 2b 2,lsdecsi 4 a219Deiaddunt222' A,
4» 8î20rennuill ,22'dixisseA ..*."*! alia manu supetset. 1 22îsdeesl2 *a24rclribiiliouein4, 4a
audiens cort, alia manu audientes 1 2226 deesl 4» 2227dimidiaverunl2 S22»sancla? add. A, 4» 2aa9fons
2 2230quodA. el4, 4a 2a31rfeeslA. ,232redditA. 2, 2\ 3, Gebehardo i«ser»«t 4, 4a. 2233reddant 4»
s234constrinxitA. corr. alia manu confringil 1
NOT^E.
(541) Imo ab Alexandro II missus est Rudolfus a, t*!-(543) QuomodoSigcfridus archiepiscopiisMogufl-
1072; Gregorii enim legali.qiiorum jam in epislola linus so his rébus ininiiscueril vide supra el Gre-
d'us8 m. Julii 1073 mentio fit, Bernardus eranl et gorii VIIad euntdem hueras, quibus valde eum h>
Gregorius. BoczekI, 143. crepuit, vide Bocackl, 150.
(542) Alexander 11liiitrani, Wialisiao misil, Vide (544) Vestessaccrdoiales.
Grcgorii Cpisl. Bocïck l, 144. (5457Hoecrevocanda sunl ad annum 1074; Grs*
ICI CHRONICA.— LIB. II. 162
INectnora, proficiscunlurepiscopi prasdicii2830Ro- ,*»Gregoriumpnpam agenlc Mahiilda'2'2 rcslilutus est
niant, el offeriinl apostolicosuariimlitcraruin for- prassulGcbehardusin prisiiiuimgradum cl hoiiorem
mant; quibus rccilalis, nec àdmisst nec repuisa anno dominica?incarnationis1074.22Basole 'mirante
nec discussa eorumcausa , jussi sunl ire ad hospi- 15 parlent Virginis. Àd'iiic eliam cl 2284hoc effi-
ciaaa36sua, quoad usque rcvocarcnlur*237ad gêne- ciente Mahiilda,domnuspapa22BB IcgaiisBoemôrum
raient sinodum die coustilula. lradil2BBG apices lilerarum, in quihos mandat et
51. Hisdem diebusvencralRomaniMachiildis22"8 prascipil duci2288,ul fratrem suuiu2788Jaromir lio-
pntcnlissima domina, qua? posl obilum patris sui norificesuscipialet ,eiquasi,palri suo et paslori per
Bonifaciitocius Loiigobardia?simul et Rurgundia? omnia obediat, alque in pace cum Dei benedictione
suscepil"39 regni gubentacula, habenS polestalem vivant.
2240 52. Sed quoniam incidit nobis menciode Mali».
eligendiel intronizandisivecliminandi120 super
episcopos(546). Hujusquasi propriasdomina?2241ad tilda2289,unum quod fecit femina viriliter, brevi-
mitiimomnis2242senalorius ordo parebal, el ipse ler' 269referam, ne leclori faslidiuminférant. Igilur
Grcgoriuspapa per eam divinacl humans»*>?gotia cum pncdicla puella semper existons victrix2261.
disponebat,quia erat sapienlissima consilia.ix et inler mulla bella.,palris (549) sui post mortcui22GS
in omnibus advcrsilalibiis sive necessilatibusRo- " -vilamducenscelibem(550), nimis amplum22*'Lon-
mana?ecclesia?ntaxima fautrix. Cujus de gcnealo- gnbardiie,a64sola2268regcrel22G<i regnum, visiunest
2243 2244
materno sanguine prassul Gebeardusde- principibusterra? cl comitibiis alque episcopis, ut
gia
sreiidens',4Bduxil affiititatem(547).Quoipse224Gdc se eam2267persuadèrent qno sibi acciperet viriini, uo
rcferenie, ut recognovitprasdicladomina quod suus sine herede rcgalis celsiludosimulcum proie dclice-
esset consanguincus, coepiteum valde honorare et ret. Qua?2288adquiesccnseorum consiliis, misit ad
doniiio"47apostolicocomntendare,ac quasi fratrem ducem Suevia? nomine2269W'elphumliteras mulla
sutini proul poiuit lionorificetraclare. El" 48certe pauciscontinentes2470verbis (551) : Non ego femi-
pra>sulGcbehardus nomen boniim cl honorentcum nea levitate aul temerilale**'' 1, sed tocius regni mei
gradu amisisset, si 2240hase Roma? non adfnisset; pro comodilatedirigotibi • lias literas , quas cum*"* ,„
qua inlerraiiciile et muliis apostolicum precibus acceperis me accipe el tocius regnum™*Longobàr-
fatigante, facta est pax inler pnediclos episcopos dioe*"*.Dabo libi lot civitates, toi caslella, toi par
ca ralione, ul in pace qnicli cl propriis cpiscopali- lacia inclita , autuin el atgenlum nimisni/tii'lum2275;
hus conteuli vivant; sin autem, posl 10 annos îlo- snpet omniahoecItabebisnomen ptoeclatuin**'' 3, te si
0
runi ad apostolicamscdein22Bhac de cademcausa P facièsmihiconnu22TT. Nec lamenme notesaudacita^
1 *"s
judicium accepluri2,B redeant (548). Et ita pei lis etogio,quodnuncagtediot te ptiot alloquio1279.
VARIEELECTIONES.
2235 pritsd. ep. A. S23° ospicia 1 2237corr. 1 2338Miihiildis I, 2, 4 ,239 suscipil 2b
,2»°supra 4» ai41 superscr. alla manu A. **''*deesl 1 2243analogia A. 1 *244malcruo •suti-
gninc omittnnt À, 4« mB rfeesl 1 3a4° ipso corr. A. 2îC ,,w Domino'A. "4B rfeesl A. ", 9 si —
0(idem 1 22B,accepuri1
affiliât '--liamanu in margine adscriptaA. fiiisset 4, 4a ""Mathilda 1
3283 LXXIII,2,2" quamvisin hoc vesligiattisntoea recent'wrimanu appareanl, quoeconalaesl ex III efficere.
IV, »»4rfeeslA. 4, 4» aaBB add. 4; 4* 22BGtradidil
Grcgorius22G 2b, 3. 22B7Wralizlao nd.rf.4, 4« 2289
deesl1 3289Maclit\'lda 4 22f'°deesl4 1semper — vilamdésuniA, viclrix deesl4a 22Baobitiint A. 22t3
ampliavitA. 2a84iines et add. A. 22GBrfeesl 5. 2a,i8rexernl1 22G7ei. 4, 4» 227S
2268qadd. 1. a269dces/ 4»
"""continentent2. ,a71aul temerilale désuni1 2272alia manu superscr. A. regni mei A. am fines
superscripsitaliamanusX. .as7Bel«rfd.4 2"Gelarum2 S277casuni corr.cartiml *278corr. A. a279cloquio5
NOTA*.
goritis lillcris d. 31 m. Jan. 1074 scriplis Gebhar- sila alque rimala tanla ambigutiateet perptexionibiis
dmii iu ramis Palmarum aposlolica limina adiré involula videbatur,ut ad sinceràmverilatisdjuilitià;
jubel, Boczek1,149. éxploraiionentper ea quoelum adliibitasunt judicia ,
(546) Hoc minore populari cxaggeralum esse petduci non posset.Vcmm ne illorum alletcalio absr*
nemo non videt. que pacis inleneulu diutius aut ftatetna odia aut
(547)Quale fuerit illud ailiuilttis vinculum non aligna perienlo'sahinc vel illincstudiii uscendetént,
salis liquei; alium viam in co probando iuiit cum consilio ftaltum nostrotum causantila ex aquo
Schwarz, aliani Pfcffcl in commeiitalioticsn.t in D dii'imicoHsfi/uinms,ul omnia, de quibus inler eos
Abhandlungender Bayer; Académie1, 185, aliani contentioforet, per médiumdividereniur,et hicimam,
Dobner;Palacky sccuius est Pfeuelium., qui{hoc ilie altérant parlentintérim absqueomni inqnieiud.ne
sibireperisse videbatur, Mailiihlisaviain Mathildem -lenereiil, douée, si aperlioraindicia sivescriplo nul
et mairem anonymam Judilha?, uxoris Bracizliti congruis leslibus.invenire possent, diligenlissiinein -
ducis, fuissefilias Herimanni 11ducis Sucevia?. • vesligaienl.Ad quodfacienàum, ne forie suscilaitda?
(548) Cosmas duo ilinerà Romana episcoporum litix-infini/a-allernlridaretut occasio,lerminumquo-
illoriiniin unum confiidit.Gebhardusjam anno 1074 que decemannorum proefiximus,ul qui certisappron
coraiiipapa se ab accusalioncilla défendonscona- balionibusad justiliam se peningere posse confidit,
lus est, cfr. supra annot.35. lu alia quadain epistola lutta pra'libatum lerminum proclamandiet couse-
Grcgoriivi Non. Mari., ind. 13 (1075)dala hasele- .quendijus ecclesioesua', licentiamel potéstateinha-
gunlur : Haie enim causa (Gebhardiet Johaiinis) beal, etc. Boczek 1,158. In Annalibus Pragensibus
cumin secundopontificalitsnoslri anito, residenlibus Gebhardi resiilulio ad annum 1074refertur.
«Manobiscumtu basilicaS. Salvulotismultisfrairi- Bonifaciimarchionis Tusciue.
(549)
bus, convocaliceliam el coramposilis suprudiclis (550) Fugil Cosmam cant Gozcloni duci Lollia
episcopis, ad audienliqmnostram et totius ibidem ringias.niipsissei
coiigreguiiconciliiperlala sit, diu el multum inqui- (551)Welfumjuniorcm a. 1089 démuni niatruno-
165 COSMyEPRAGENSIS ICI
Licet enim lam virili quam fémUteosexuiiiso tegili- A. Si milû vistis etis cras, morte malamorietis.
muni appéieté conjugium. Nec dijfetl***1 Ulrumvir Talilcr confusus dux Welpho fugil et reportai om-
an [cminuprimant ainotis lineam langat ; laniummodo nibus suis confusionemin sempiternum. Hasesuffieft
iùdissolubileconUngutcdnubiuniiQuod aliter non fit, hreviter dixisse, quasulinam non dix'sscm 229G !
nisi ultotttmque*ïS*perconsénswai.ValeiQuid aulem 55. Faclum Csl Gclicar-
ad hasedux Welpho respondeiïl, aul qtla ralione ei dus revcrterctitr abaulem, poslquan*.prijssul
urbe Roma, procetes qûolquiit
coiiseuseril, aut quoi milia armata domina Mahlil- eranl sui clientes, de redilu
d'ts ad suscipiendum ducem in fines Longobar- occurrunl ei obviant sub ejus valde gralulaiiles,
diiv prasiitisCrit, aut quant bonorificc ipsa cum ipso exilu silvic. Quibus in
2283 jocundilale susceplis î29T, dum rcl'crt 2298quas gesla
susceperit,. vel quanlo apparalu convivium fe-
fuerant Romue,et qualitcr sit asB 9 frcltls ope Mah-
cc'rit, si qiiis scire'vellel 9284,prius lux diurna
iilda?dominas,uni eorum, quem pra? céleris diligc-
dèficcrcl quant haseoutilla pérlegerii228B.Codai rex nomine Belcc 230°,alliidcns ail : Vide 'quittent
Assueruscum suis apparalibus, qui suis tnililibiis bat, barbant reporto, al permulcens eam manu :'Certe,
fecit maghificumper 120 dies2286convivium; cesset
regina Salta admirari22B 7 niensani el cibos regios dixit, csl coesaredigna. Al illu : Placet, inqiiit 2301,
a302
oinlie quod landus, domine; sed plus laudarem,
Saloiiioiiïs; iiani quod illic loiuin, hic cenlesinia I si dniinummulalum cum barba 130S
3388 fuit loto. mulla? Nox reportâtes ;
pars major Quid aderat,
ciibiculum inlraul, super alla slràia gemini se lo- Quem o 230V si mutasses, posthac in pace fuisses.
canl, dux Welpho sine Veiicrécum Mahiildavirgine. 54. Nec lacère cupio qilod codem anno nobis ad-
Ubi inler alia el postlalia inter taies qualia fitinl, liuc posilis iu scolis conligil audire el videre. Qpa-
ilnx Uclpho ail : O domina, quid tibi voluisli, quitte çlainvero 230B die, dunipsaliniculosrumiiiarcui sinus
me vôcasti, ul tisuni déme facétes , el me in sibilum in cripla sanciorum inarliruin Cosma?el Damiani,
populiset in commoiionemcapilis (552)poneres? venil quidam vir porlans cereum el filuni argenleuin,
Plus le confundiSftu me confttndetesi vis. quo secundum jussiim visionis nietitus eral rM sui
.. Cette aul luo jttssu aul per tuas pedisscqtiasuliquod corporis iirlus, et accedensad me mT : liens, inquil,
maleficiumvel in luis vestimentis vel in leciislerniis indica mihi, bone puer, ubijacel sanclus Radim, san-
lalel. Ctede mihi, si' frigidoenaluroe[uissem, ad tuant cti Adalberlifrater. X i quem ego dixi : Quem tu di-
votuntatein nunquam venissem. Hoeccum prima cl cis suncium, adliuc non est per uposloUcumincanoni-
secunda nocte dux 2289objiceret dominas, lereia die zulus 2308,adliuc 23"9 missam ejus ul pro de[unclis
sola solum ducil in cubiculunt, punit in medio iri- celebramus. Et ilie : Tuliu ego, inquil, nescio, sed
podas et desuper mensalem local tabulant, et exhi- '" unum scio, quia*310,eum essem Krakov a311in urbe
huit se sicul ab utero matris nttdam cl inquil : En per 1resannos posilus in subterraneo curcere, in quo
00latent, tibi omnidpalent, nec est, ubi una [eneslrulu23lsdeswjjcreral,
qiuvcuhque** qua mihi panent raro
uliquod maleficium tateat. Al ilie stabat aurions et agitantporrigebanl, hac in unguslia dum vilu mea
omissis, ut iiiiqua?mentis asellus (553), aul carni- versabalur, quadain die asslilit vir eorum me, cujus
ftsx,qui Iongam accueils machcrani siiu in maccllo vestes eranl sicul nix utboea31ael /Viciesejus ut sol
super pingiicut vaccam excoriatam , copions exen- [ulgebat; lanlum menant, et slatim fui in extasi, el
lerare eam. Postquam vero diu sedil mulier super quasi de somno gravi evigilansante urbem stare me
lalmlam, el velut anser cum facil sibi niduni, hue sensi. Et qui mihi a314 in carcere 231Bapparut!,
et illuc verlens caudam frustra, tandem indignata slans 231G juxla me dixit : t Perge Pragam, ne tinteus
surgit femina nuda, cl apprehendit manu sinistra quenquam, et iiiltans sanctiiVili ,317ecclesiam in
aniicipul 22'1 semiviri, alque exspuens2292in dexlram ctipta sanciofiimmartitum Cosmoeet Damiani, offer
palmam dat sibi 2293magnant alapain, et extrusil manus titunï ad meamttimbùm,egosunt Radim sancli
eum foras dicens : Adalberlifrater. t Hoecmihi dixit, et slatim ab 2318
I 2294procul hinc,monslrum, tegnum ne polluetw- _ oculismeis evanuit. Ecce isli crinesel vullus mei ma-
[s/.runt. . cies tcslanlur quia 2319 vera sunl quoetibi referuntut.
V»7iores qalba*a9B, ptojecta vilioralga (554). Praslisteasaspe in cadem cripta vident visioncsctïsio-
VARLE LECTIONES.
2280scxui **31superscr. alia manus l 2a82Viioi*iimque 1 2283quando1 a,84vclit 4 S288perle^cret 2b,
5,4,4» 1
iiS3superscr. *29,:2287admiraticorr. admirari 1 2288inax'uiia « rfrf.2 2289Welpho nrfrf. 4, 4».
«90 cu qU!CC. rfesunl1. 4«.
sinciput A,ja9G 2292 deesl 5. 2298ci A, 2294 corr. X, id esl vaiic omisso 1, 2.
2a9B l superset. alia manu A, glaba-i. Hasesiilficil — dixissem désuni A, 4». S207ita A, deesl iu tell.
2298seritl. 2299fuerat A. 230l> Relecz 1, 4. 23G
1 inq. placet A. 230aonien %. 2303reportas 1. 2S94deesl
4,4a. 230B ila 1, deestX, ergo téil. 230G est 2, fuerat 2b. 2307ad me alia manu superscr. A. a30Kcauo-
iiizatus4a. 2309deest 5. 231Gquia deest A, 2, 2b. 2311Krakow 2. . 2312lelislrula corr. fenstrula 1.
2313alba 5. 2314deest2b. -1M» in carc. m. A. 231G corr. X. *3" uiartvris «dd.4,4^. 2318exA. S31a quod 2V
NOTJî.
n'uinicum Maihilda iniisse et a. 1095 divortiuin fe- (552)Capilis comtnolioest ludibrii et caviltaiionis
cisse allirmanlcmse eam nunquam letigisse testis signum.
esl Bernoldus.Cfr. monachus Weingarieiisisp. 789;
Sieu/.elfriiiik. Kaiser, I, 555. Longe itaque hoc loco (555) llor.,epp. I, 9, 20.
LcrravtiCosiiiasaverilaleruniore popularidcceplus. (554) Virg,, eclog. Vil. 42.
.,.- CHRONICA.— LIB. H. Jbu
des ccclesîoe,dum visitant candelamqua? ibi acccn- A qui qi sunl in Iota Moravia miliiibus. Quos ut vidit
ditur nocle (553). m
marchio longe in piano occurrere campo, prasordi-
5S, Nec praslereundum censeo quod dux Wra- nal ni suos lignci in moduiii cunei, cl corroborât ani-
lizlatlset sui fralres Chounradus atque Ollo conlrai mos ni eorum hujusniodi monilis alloquii 2341: O mi-
orieiilaleni marchioncm Lupoldum 232°, filiumi Ht liies, quorumviresper multas salis experlussunt [or.-.
Luez (356), counniserinit hélium (557); sed priusi luno! H pKaiins,ne timeatisillâs [ngiiivas timbras, de
vi'dendiimcsl unde orta? sunl 2321tanta? iniinicicia?- Ï- quibus
q> valde doleo quod eis palet *3''*campus in fit-
inler Liipolduin232acl Cboiiradiimdiarrbam Mora- gaiit. g Scio enim quia non audenl vobiscumcomiilere
An non videlisquoniam*3'* 3illos arguiliner-
via?, nam antea semper fueraul aniici ad invi- pugnam. p
eem (538). Cum enim ulrartunqtu».provincialunii lia li virium, quos limot compatil in unum globum?
lisrniiuosnon silva, non moules, non aliqua ohsla-- Nulla J speciesibi apparel atiiiotum; ovessunt, ut rcot,
cula dirimanl, sed rivulus, nomine Dia 2323,fliiens s et e esca luporum. Quid statis, o lupi rapucesel ca-
2324loca vix eas dislerminat, sCmnerno- luli li konuin féroces? Irruite in grègesovium et diri-
per plaint < pile
ciibus maii homines alternalim latrocinardes2328, p corporu, quoeslant sine sanguine,prius. casura
232Gdiripientes, villas vaslan'tcsex iilroque
e qnatd
<j bellumvisnra, atque cilo inilvosnoslroselvul-
pecora
2327 -. B /lires
' pascilitru. O inferne,qnaniastibi hodiedabimus
populoprasdam sibi faciebanl. El sicut sicpepar-
vidascintilla magnum excitai igncin, ita !328isti, dee viclimas!Relaxa
* tuas officinasad susc'tpiendusB.ohe-
quibusdiximus, domini, quia noltierunt nocivuiti
2329
«» morumanimas.
' Scio 2344enim 234B quod Deoet saitr
exlinguere fomilem, ex his ininimisrébus ad ma- ,_ dis' ejus sunl odibiles sine,misericordia homines,
g'iiauisuorum a33°deveniuiil pernicicm. Nam cum lï, 'qui*3iiad hochanc terrantinlranl 2347,«I non soliim
fréquenter Choutiradiis ad marchionem 23" hujus- s. noslra-
' bona, sed el uxores n'ostraset earum soboles
ntodide , 332compcsccnda millerel sedilione 2333,et 'diripiant, quod Deus procul avetlat. Alqui si alietii
iit veslrumconligeritmori,una mors est liât; 2348bealiot
ilie itiinidofastti despicerelejus verba, supplex adiit
fratremsuum Wratizlaum ducemBoemôrum,rogaus nS omiii morte, dulci pro puiria mori 2349(500). Plura
eum sibi in auxilium contra superbiam Teuloiiico- 0. lociiliirus oral-, sed ejus verba inipetus-Bocmortuii
riim. Qui suis 2334quamvis non diffidens viribus, ls adbrcvi.al.Nam dux Wralizlaus ul vidit bosies non
lamenRalisponensisepiscopi(559) imam scaram ex GX cedere loco 2'*0..
eleclismiliiibus precio condiicil 233B sibi in auxi-
•i- Jussit Teiilonicos23B 1 dostrum imimpere cornu,
lium. Nec celai marchionemdux advenlum siuiin, in, fralres vero suos Clioiinradumel Ollonent ordinal
sed 233°niiltensunum de satrapis quasi per anlipbra-
•a- pugnareiii sinislra ala s352.Ipse aillent ubi erat co.i-
sin loqueiisei mandat, ul sibi paret grande convi- vi- feriissiina hosiiiimacics (561), iit ipsa fronte Mar-
vium,.seque ipsuin pollicclur aleam Marliscilo ve- e- lis (562)jubei cxorciittiusuum deicendere, cl pede-
nue hisum. Ad hase marchio ellicilnr lietiis, et a slri congressionecimt adversariis deeertarier 23CI.
Hibulcousque ad biibulctini23» 7 lirmalos 2339omni-
ni- Qui cicius diclo ab equis dissilieulesaaB 4 et clamoie
jjemispecie ferri, a stibulitusque ad slimiihim,om-m- exhorlationis23BB dalo, sicul igiiis in siccam stipulât')!
nesjubel paralos esse ad bclluui. VeucralduxWra- ra- immisstisfurit (565) et in momentocuncla conibii-
lizlans cum Boheiuis *"3' simul et Tmilonicis nui nui fil, ila vires adversarioriiinferro coiiteriint23<! 6 ter-
erant pncsulis Ralisponensis2340;ast alia de parte ne :ra?([tiea3B 7 eos prosternunt, el de lanta inultiludine
Ottocl Conradus adjunguiit se cum suis omnibus bus vix residuus fuit, qui cum ipso marchione aitfugit.

VARL'ELECTIONES.
!3i">
Loiipolduni 2 Ludolphnni3. am sint 2b, 3, deesl4, 4».'' 232aLuppolduniI. 2323Dya2,1, Dyia
3. 2324deest1. 23,Blalroiiizantcs A, 4«. 2a2G pecora — vaslanles désuni1. 23a 7 deestA, alia itinnussn-
perscr. dampnum. 2328alia manussuperscr. A. 23i9 noviciumA, nocuum2, 2b, 4, 4a. 233°deesl 4,4».
2331 superscr.alia manu 1. 2832pro hujusmodi4, 4a. a333vel sedicionevera 1, werra pro sedilione 4, 4a.
2334 rfeeslA. 23SB conducli2, 2'>, condtixil5. 233G deesl2b. 2337publicum 4, 4a. 2338armalos — subula
rfesiiM-A. 2339Polonis A. 234G Radisperonoiisis 1. . 2341alloquendo corr. alia mnnn A. 23+aparet 1.
23,3 quomodo2b. 234isic alia mantisuperscr. cio 1. 234G clcuim 4. 234G 2b. a347inlraverant-2,-4".
8348 quod
deestA. 23" sua A. 23B 0 loca COÏT,loco 1. 23B 1 Tciiio'nicisA. 23B 2 alia 1,2, 4, 5. 23B3 decertarc A,
deccrlari4, 4a. a3B 4 desilientes4a. 23SB cxliortandi 4, 4a. 233G ,o.:ticr 1. 23B 7 comburit add. 1.
NOT.<E.
(555) Recto obse.rvavitSchwarz bella a Bohemis'n 1082 crr. etiam.Dobnerad Haj. V, 495.
lleinrico.auxilium laltiris conlra Saxonesgtssln,qua? (558) Vera Causa-Cosmamfugil; Leopoldusmar-
tihcrius narrant Bruno, Lumbertus, Bernoldus, a chio lleinrici IV faulores expiileral, qua de re-'Wra-
Cosmasilenlioboisloco prastermissaesse. tislaus consilioregis arma iit illumniovil, ul testatur
(556) Imo erat (iliiis Ernesli marchienis, qui in auclor VilieAllmaiiuiepiscopi Pnssaviensis.
prielii)ad fUiv'niiuUnstriit anno 1078 couunissooc- (559) Otlonis. " "
cisusest. (560) lior-.otl.lH, 2, 15.
(557) Hoc bellum anno démuni 1082 cpnunissUin (561) Cfr. Sallust., Calil. 60.
esse icstalur Cosmasiiil'ra; vide Annales Hildesh i- (56-2)Lucan., Pliais. VII,220.
nùsiists el Cliroii. Clauslroncoburgeiisc. De anno (565) Virg., Georg, 111,99,
467 COSM.'EPRAGENSIS 108
Sicque grcgcs ovium lactaverunl catulos leoniim, et A ejus ej post in baptismale nomine sui palrui 258°B.o-
paucis ex suis amissis Bocmi de plaga oricnlali fa- lezlav 9< esl vocalus 23G 1,
mosum referont 8"8 trluuiplium. Hac in casde oc- 37. Anno dominica?incarnationis 1086.jttben'e cl
cisi sunl Ztan ,8B»cum fralre Radim *3m,el Gri- peragcnlc p Romanorum S38aimperaloro tertio Hein-
don -** 61filiusZanek ,3G2, cl Dobrogosl2363(ilius III— ricor augiislo célébrala osl sinodus magna in urbe
3 (567), ubi 4 archiepiscopi et 12 pra>
nés 28G 4,el alii non adèo23GB niUlli (564) anno domi- ^Moguniia23B
nica?incarnationis 1082, 4 Id, Mai. ssuies, quorum nomina posl docebimus, simul cum
* Rex Henricus Rontam obsedil biennio 2, 2a, 2b. abbaiibus
a niônasteriorum et céleris fidclibusrési-
36. Aimo dominica?incarnationis 1083. dentes, plurima décréta super s.talu sancla?S384ec-
cl
Anno dominica?incarnationis 1084. *' c
clesia? scriplis roboraverunt. In quoconvcnlu idem
" Rex Henricus fil <
cassaromnibus sui regni oplimalibus, ducibus, mar-
imperaior 2, 2a, 2b.
Anno dominica? incarnationis 1085, 8 Rai, Jan. cchionibiis, salrapis et episcopis assetiiicuiihiis, cl
obiit Judilha 23GB (565) conjunx Wladizlai ducis Po- tcollaudanlibus, ducem BoemôrumWratizlaum tant
loniorum '3GT,qua?fuit filiaWraiizlai ducis Boemo- Boemia? I quant Polonia? (568) pra?fecil, el inponens
l'uni. Hasecum esset slerilis, semelipsam semper capili < ejus manu sua régalent circulum, jussil iir-
inactabat offerens,3GB vivantbosliam Dcocum lacri- B < chiepiscopum Treverensem 23BBnomine Egilbcrlum
mis, vacâns elemosinis, viduis siibveniehai et or- S3BO.( ul omnjn seje sua mciropoli Praga in regem
phanis, aurum et argenlum nimis large dispartiens> ungal et diadema capili ejus inponat (569). In eo-
2369per monasteria, commendabat se orationibusv dem . concilio Pragensis prassul Gebeardus i387scri-
'
saeerdolum, ut per suffragia sanciorum quant *310 pla sua?aniiqiia? querimoniie représentai de Mora-
nalura negaverat ex divina gratia prolem obtiiical. viense episcopoJohannesupra meinoralo. Qui quaui-
Prasterca *371mittit capellanum suum nomine Pe-- vis codem anno jant ab hoc seculo migrarat (570),
trum, qui ul ejus vota sancli Egidii 2372ad sepul- ttimen valde proecavensin fulurum pratdiclus pras-
ebrum cl alia munuscuia abbali et fratrihus suiss sui, cl agens per amicos puisât atires cassaris, ne
déferai 237S,qiialemis per inlerccssionem eorumt iterum in codem loco alius subrogetur episcopus,
Deus exaudial ejus peticionem (566). Qui mox, utt replicat coram omnibus privilegium olim a sanclo
domina» sua? imptevit jussa, cum jam reputriareB Adalhcrto episcopo, suo anleccssore, confirnialum
vellel, sic ei abbas quasi prophetico ore ferturr tam 23BB papa Bencdicloquant a primo Oilone im-
dixissc : Vadé cum Dei benedictioneet die tuai do- peralore. Ad cujus justani qùcrinioniam imperator
minai ; « Spera in Deum et nichil in fuie hoesites, , motus precibus ducis Wraiizlai, fralris ejusdem
quia concipieset paries filium. i Nullus est237*enim n C episcopi Gcbeardi, el consilio archiepiscopi Magun-
qui 28TB non oblinuit, quod sanclum Egidium ftdetitetr lini Wczelonis 2389et aliorum hoiiortim, qui jtisti-
8378petivit. Sed limeo ne [orte Deum o/fendamus, s, ciasfavebant, novum antique fere ejusdem tenons
cum conlra fala precibus eum [aiigamus, licel ipse e addit privilegium et signo imperiali confirmai, ut
per mérita hujus noslri patroni *m nonnumquam n in sequcnlibus palebit. Cujus privilcgii formant si
psltntibus animât quod nalura velat. Qui cum do- >- hujc operi 23D 0 nostro inscramos, non superfluuin
mina?sua? hase retnlisset, tempore suo concepit, et ?t fore asslimamus; conlinet enim aut huiic aut liujus-
postquam peperit 2378filiuin, tercia die obiit in prima
ia modi lextum :
«.aliicaiittt suora prasnotala?a379dici. Filius autem m In nominesancla*el tndiv'tduoe239'Ttinita'.is.Hein-

VARIiE LECTIONES.
•,SBBferunt 4. 238'Zdan2,Zlhan 4, 4a. 23!,°Radvim 1. '"'Grydon l,2b,Grdon 5. 2382Zanee I.Zauck
2b, Janek3. ,3GaDobrobosl2, filius Zanek el Dobrogost omissa A, A*. 2364Hyncs1, 2, Uoues3. 23GBiu
lanlum 2, 2t>,3, el alii mulli 4a. 23G6duclrix inserunl 2b. 4.». 23G 7Polonornm 2, 23c8 deest 2. 23G'Jdis-
pensims. A2378dispertîens2b3, S4, 4°. *>370quod 2b. -i2371propterea 4, 2a. corr. pneler ca A. a372confessons
inser't 4a defferatl. 374deest A. 237BdeestA, 4a, 237GdeeslA. ' 3" ^Egidii add. 4. 4<*. • 2378con-
ï379notala?3. la80 patris cort. al. man. palrui A. palris 1. deest 3. 2381vocilattis 2",
cepit A.
2b, 3. Filins aulem ejus politus est in baptismale nomine sui palris Botezlau 4, 4». 238iomiitit 2. Se-
2383 2>84 rfeesl
usque ad II, 38. leguntut eliam in cod. 7.
quenlia *33e , 386 Magunlina A. Magttnlia
2387
4. Magoncia7.
A. deestA. Treverienséin i expuncto 1. Egelbertuin 2b. Jaromir 3. Gebehardus
alii. . *3m deestA. 2389Wezzelonis4. 239('<opère 1. 239t et iiidividua? désuni A.
NOTiE.
(564) Die 12 m. Maii1082 apud Mouriberch i. c. B eodem fere tempore Wladislaiis, dux Potonia?, Jit-
Mailberg; Vita S. Âlimanni. dilham imperatorissororem iiimatrimoitiuulduxcril.
(565) Eral filia Adleylha».,vide supra II, 20. Vid. UoepellGcsch. v. Polen I, 208.
(566) Eodemferei modo Marlinus Gallus, p. 78 ; (569) Monachus Pegavdnsis narrai Wralislatim
Kadlubek, p. 17 de hac re rciulerunt. regiam' dignilatem 4000 niarcis argciiLiab Heinrico
(567) Hanc synodum nunc confutidendam esse émisse,cumqtieWirziburgi, ab episcopisMoguniino,
cum altéra ah Hcinricianis episcopis Moguniia?anno Constantiensi et Wirziburgensi coronatumesse.
1085 habita probavil Dobner ad liai. V.£15. (570) vu Kal. Dec. leste anliquo catalogo episco-
(568) Nonsolis palet quomodoHeitiricus illotem- porumOlomucensïumin Richleri série epp. Olomue..
pore Wralislauni Polonia? prasfîco.rcpotuerit, cum p. H.
|fi9 CI1R0SICA— L1B.1I. 17«>
ricu* lercius divtna [avenle clementia Romanotumt i assensu laicorum, ducis Boenionim Wralizlai, el
et imperalotia fralris ejus Chounradi, ducis 1*40B Friderici 5407,
imperator augustus. Regio nomini
,,9a ul ecclesiarumDei . ducis Lutoldi ****,palulini comitis Rapotonis ,*0B,
digititalicongtuetenovimus, 1S94 et 'omnium,qui ibidem conveneranl, primiiiva illa
viiliialibus *3" ubique opilulantes, dampna vel
injurias earum quacunquenecesse(ueril propulsemus. patochia cum omni letminotuin suorum anibiiu Pra-
*30"univetsis «3'GDei noslrique regni gensi sedi esl adjudicala. Termini aulem ejus occi-
Quapropter
fidelibus,lam fuluris quam ptoesentibus,nolum esse deiitemversus hii siinl (571) ; T.unos/241°(572), qui
volumus,qualilet fidetis noslet Pragensis episcopus 2411 tendit ad médium fluminis Cltub(575), Zelza **"
Gebeatdtfssoepecon[talfibus*337suisetcoepiscopis ;(574),Zedlica^13(575);elLiusena2i14(570)et Dasena
coetensque prwcipibusnostris ac novissimenobiscon- :«-«.»(577) Iitloiiieric'241G(578), Le/Kiizis417(579)
qtieslusest, quod Pragensisepiscopalùs,qtii ab initio usque ad mediam silvam, *418
qua Boemia limiualur.
per lolum,39SBoemioeac Moravioeducatum*3™unus Deindead aquilonulcm hit sunl termini : Psovanc
et inlcgercousliluiuset tant a papa Benediclo quam 24,9 (580), GAnirali242°et alleta Chtowali8421(581),
a primoOlloneimpetatote sic confitmalus est, post- Slasane "" (582), Ttebowane s423(583), Bobtaiie
eaanlecessotumsuorum consensu,sola dominantinm 2424(584)-,Dedosane S42B(585), usque ail mediam
potestate subinttônizato intta tetminos ejus novo " silvam, qua Milciaiwtum***0(586)occurtunt termini.
episcopo,divisusesset ctinminulus.Qui cumXagun- Inde ad o.rienlemhosfluvios habet lertiiiuos: .Bug
cuvconnu legalis aposlolicoesedis, ptoesentibusnobis *42' (587)sç/'içct 2428el.Z/jr 2429(588) cum Ctacova
ac plerisquéregni nostri oplimalibus, eandemqueti- ,*39civitate provinciaqueçuiVag s*31.nomeii.cst,cum
moniaminlulisset, ab atchiepiscopisWeztoneMagun- omnibusregionibusud ptoedictam urbem pertincnli-
lino, Sigewino",0°Coloniensi, Egilbetio Treveriensi, bus,quoe Craçovd"13*est. Inde Ungarorum ",33limi-
Liemaro,40t Btemensi,ab episcopisquoque Tiedrico tibus addilis usque .ad montes, quibus nomen est
.MOIVirdunensi,Chounrado^^Trajecleim, Oudal- Tfitri**3i (589), dt'ala/a 243Bptocedil. Deitulc in.ça
rico '*'4 £»slelenst',40ï, Ollone Ralisponensi, cum patte, quoemetidicm tespicit, addila regioneMoravia

VARIEELECTIONES.
*m*al. man superscr. A. "*' dignilatibus 2. ,S9Vdampnabiles 4** 239Bquîaproptcr 1.
2386 ,397 ,398 injurias 4,
deesl4. cum fratrihus 4. 4a. per totum désuni 7. *"» ducaluum 7. 240°Sigcvino 2.
Sicevino2b. «m LyemaroT4. 4« ,40,vTielrico1. Liederico 5, Theodcrico4. Thycderico 4a. »*°aCun-
rado 4, Cïiiirado 7. ,404Odaldrico 1. Odalrico ia. I49BCistetcnsi A.
Heystheleiisi 4. 4« a40GCit.
ducis, 1. ,407 al. man. in matgine 1. adscriptum. *i0t Lutholdi 4, 4a. ,40s Rapolhonis 1, 2"*,
4, 4a, 7. Rapola?5. 241°Tugast 1, 2 , 2b,
*H* ,4U Ingast 3, Tugozc 4, 4a, Cugasl7. '>'• qua? 2», 2b, 5, 4,
4°, 7. deest A. 3, Zeyza 4, 4<*. Zedlea 3, Zedlicane 4, 41*.Omiss«w2a 7. Videnlnrquehoec-
duo nomina Zelza et Zcdlica unitts t'ocislcclioncs variâmes esse DOBR. ,,14/M"2,legi polest Liusena et
Luisena.Luisena2b. Liusena 3, 7. Lucsane omissoet 4,4» 241h
ila A. 3, 7.'add. 1. Dacane, Dé-
2b,241G
catie2, In 2b correctorin margine adnotavit : aliter Dacane. Daciane 4,1,2, 4B. Liulomcrici 2, 5,7.
Lulhoniirici 4, 4». -1>" Lemuci 4. ,41B.aquilonem5, 4,1 4a, 7 2419Psovane 2. ,42° Chrowaii
1, 2>\ Chowati3, Crouali 4. Chowati 7. M1 deest A. 1, Cbrowaii 2,4, 4a. Hroiiaii3. *"•" Zlasano
1, 2, 4. »»"'Trebouane 2, 3, 4, 4a. Trewobanc 7. 44avBoborane1. Bohoraue ' 2, 2b, 4, 4<*,7.2428
Poborano 5.
s4"Dedosese 1 , 2, 2b Dedosscne 3, Dedosesi 4, 4a. S42GMilcanoriim A". 2427 Buo 7. félicitera.
24,9 Ziiz 2K Zur 4» *4J9 Krakova i.Krakovia 4,
2. Krakoua 2b. 7, Cracoua 5; Chracotia 4». a431i/«
A. WngreW. *4" Krakow 2, 2b, 5. 1>3*Hngariorum 4,4«. 24nïatri 2» 24S» dilata 4".

NOTJE.

(571)De geographica hac dcscrlplione Pragensis G (580) Nuin cadem regio de-qua-supra 1,15?
episcopalùsvid. Dobner ad Hajec. : IV, 217 —229 ; (581).Chrowalia.
l'idaeky1, 227. N .
(572) Esl sallus, qufvocatur Fichlelacbirgc. (582) Silesiaad nioiilein:Zobten.
(575) Eger; (583) Dobnerovidebatur lci:riioritim..Goerliceiise.
(574) Dobnerin hoc nomine fines episcopalùs Ci- In nomine Trebouane laierc opinabalur Drenow-de
liccnsis sibi deprebendissevidebatur. Kropfin com- quo conlin. Cosmic ad 1151; quod nuin staro pos-
.* iiieiiiiitionesupra huidala regioiicmPilsciicnsciii. sit dubiio. Kroplio est Triebel in Lusatia niferior!.
(575) Elbogensïscirculus. (58i) Regio ad fluviumBobcr.
(576)ldeniessevidcbatui'virisdociiSiquodLuczane
ycl Luczkoi cujus saspiusmeiitioneni'fecit Cosmas, ' (585) Inler Odcramcl Bobcram; cfr. Tliietmar
). e.Satecensis regia, quod ego in mèilioreliiiquo. IV, .28.
(577) Tetscheneusiscirculus; Dobner dubllavit, (586) In Lusalia superioii ; cfr.-Thieluiar. I, 9.
niiiiiprusferatdux, quod vcieribus erat Daxan, nie-
dio inier Sateciumcl Lulomcricitiiu sititiu. (587) Bug.
(578) Lcilmerilz. . (588)• Slyrqui iuBuyium,Bipelz,extindat.
(579) Quid sil.inceniim esl ; Dobner mini jure (589);Aptid-Dlugossutnsaspiusoccurrens ; moules
Mtiavienseinregionem hic repcrcrii dubilo
Karpalhici, Taira.
l'.viKOL. CLXVL .6
«I . COSMJE PRAGENSIS » ,.,
'
tisane ail fluvium cm nomen\éslWag, el ad mediam A quod ego vidi Ipsum cassarem suis maiiibiis
silvam eut iiomen esl Motire ,V8*(590),el ejusdem *4al annolanlcm in privilegio Pragensis cpiscopatus.
tnoiilis, eadein parrqchia lendit, qua Bavaria lintina- 38. Simililcr eodem anno Hciiirico imperatorn
lut 2438.Médianlibus iiaque nobis-el commuai priti- demandante el Magunlino archiepiscopo WezIone2''«
,48' esl ul dux intervenienlc, per legatos S4B 7 aposlolici
ripium aspirante suffragio faclum 24BB,qUj
el
Boemia' WratislaKs (591) frater ejus Chounradus eideni inlcrfucrunt concilio, domnus- Clemens2"*
supradiclo Pragensi episcopo 244°, [talri suo j parta- papa secundum prasdictos terminos suo privilegio
,441
chiam judiciatio otdine teqttisitam ex integto et «orrohoral24t 0 Pragensem episcopalum, id efflagi-
2442teptofiletenlùt et ieddctenl. Proinde nos togalu laiile 2481el suggerente Gebehardo episcopo per suum
ejusdem episcopi tacionabililct inducti, Ptagensis capellanum nomine 24caAibinum, quem cum Iegaiis
episcopalùs tedintcgtalionem a443 noslroe impetiali aposlolici ex Magtintia hac 54G 3 de eadem causa mi.
attclofiialis ediclo 2444t'Wiet successoribus ejus con- serai Romam. Eodem anno 5 Idus Juniia 464(592)
firmamus et slabilimus, inviolabiliter decernenles, né obiit Ollo.dux Moravia?, frater Wratizlai ducis Boe-
nlla postltac cujuslibel condilionis petsona, vel ulla mia? 24GB. Inlerea Egilberlus 24GGTrevercnsis arclii-
societàs homintint, Pragensi ecclesue quicqttam siii episcopus 2467jussis obtemperaiis iniperaloris 24t«
juris in proeuolatis lerminis alienare ptoesumai. Cujus adveniens melropoliin Pragam, 17 Kal. Julii inlcr
tedinleqtalionis el confirmations 244Bauclorilas, ul B sacra missarum sollempnia regalibus fascibus in-
omni oevostabilis etinconvulsa permaneal, hanc car- dutuin ttnxil24G9 in 147°regem Wratizlaum, et inpo-
iant inde consenbi, quam, sicut infra apparel, manu suil diadema super capul lam ipsius quam ejus con-
, 44°inpressionesigninostrijussimus jugis Zualava? 2471,ciclade regia amictas, clericis m
proprialaboranies
insigniri 2447.Data 2«83. Kal. Maii anno a'6*>*"'iii.car- universis salrapis 1er24ïa acclantanlibus : Wmistao
2473Boemico tant ,i 74 Polonic.o
lialione Domini24BO 1086, indictione 9. *manno aulem regi tant (595), mna-ii
8462domini lleinrici 3 v*7i a
tegni quidem 52, imperii24Bveto3. fico et pacifico, a Deo cotonalo, vita, salus
Victoria247G.Post. hase tercia die archiprassul secun-
dum regiam niaguificenliam'immenso pondère auri
et argcnli ditalus247ï et casleris xeniis 2478ac 2"9
munciïbus donattts, cuin magno honore lastus 2i8i,
ad propria rcmeal.
39. Anno dominica? incarnationis 1087 rex Wrn-
lizlaus colleclo exercilu inlral Zribiam 2481(591),
., quam olim imperator Hciurictis in .perpcluum silii
habeudam iratliderat, et dum 24B>quoddam castrum
nomine Gvozdck 2483(595) prope urbem Misscn ,M
rcasdificavit*m, aliis insistai libus oinsri, millil duai
VARliE LECTIONES.
. a4B°Md'rc signo contractionis apposilo super d. 2, ita ul. MdVe legi possil Mudrc. More 2n. Mi'cr'C
2b. Mure 4, 4«. More 7. 2437 ejus A. More 243B limilaliir 2, 4. Hoc loco seqtiuntur in 5. Qualitcr
aillent bec parochia dilalata fuerit cl confirinaia, qui vult ineliiis scire, qiierat in privilegio ejusdem et,-
clesie. Reliqna désuni. 2439per ernsum faclum A, per factuin 1, pacliim 5, faclttm 4, 4B, 7. a44BGebe-
hardo 'nsen-n'4, 4a. 244'Jure A. 244s ita X. 2443reinlegralio.iiem 2, A. . a444 adicto 1. 24''8 cl conf.
al. manu superscr. A. 24U deest'i. rohoraiilcs 4«.'-***« iusigriari 4; 2448data? "2b. 2''»8 deesl
4. a4s0 doniiniciieincarnationis 3, 4, 4°. 24B 1Vlll, 2, 7. 24Barfeesl 4, 4a. 24B»
imperalorii 2. ""llein-
rici 1. S,BB In monograminalis loco circulus flavo colore descripius et vacuus. Celerum monogramniath
lineoealternalim nigro, flavo,a4ti rubto colote descriptoe sunt. A. 24B"Wezelone 1, 2. Wezolonc 3. Wczzclnno
4,4°. 24B7 prolegalis A. 8 ex Magoncia addit 1. sed expiinxit. 24B 9 deest 2. *''t0 corroborarat A; 4°.
»4B1flàgitante 2b. 24Gan. 7. 24G3ao1. 2464 Julii 4, 4«. 24GB Boemôrum 4, 4a. 24GG Eilberlus 1. 24G 7epi-
8 imperator*! corr. A. Henrici add. 4, 4a. . a4'19duxit A, , 247°deesl A. 2m Suatavasî.
scopus 1, 7. 24G 2472deest 7. 2473quam pro lam 1, 2b, 5: omiiiuia 2474corr. A.
Zualhavc 4, 4». Ziialawa? 7. 2477 A, 4».
a"B laus pro salus omisso sequenti et 7. 947G hic desinil 7. . esl al. man. superscr. X. 24,Bexeiiniis '
24,9 xeniis ac désuni A. ac deesl 1. a48° deest 3. 2481 Zrbiam 3. 24S2ctini1. s483Guozdec 2, 2b, 4, 4'«
Gnozdec 3. 2484Miseul. Misnam 4. Missn A". 248B redifteat 1.
NOTyE.
(590) Matra, ]D prascepto de fiindatione ecclesia? Wissejiradensis a
(591)Diflicullas, qua?inde nascilur quodWralislaus 1088 apud Boczek 1,18.3hase legunlur verba ^(Confir-
paulo ante régis nomine saliiiatus hoc in diplomate dux ma tio) domini eliam ÈgilberiiTrevirensis arcliiepiscpfj
noniinatur, Dobnero V, 517 ila solvi posse videbatur, a quo simul et unelionem regulis cqn.sectaiionis accefi.
utdiceret hoc faclum esse ob démentis papa?reveren- (594)j. e, marciiiam Missenenseni qnani Ileinricus
liant, qui nondiim rcgalem Wratislai litulum agno- teste Lamberlo a. 1076 Echerlo marchioni adcniera
erat. Idem testatur diplomati fundalionis Wissehra- èl Wralislao ob spectalam fident commiscrai.
dcnsis duplicem sigillum appensunt esse, in quorum (595) Guoz Biirzwaidium in pago Nisen'u Ç"'
aUeroWratislaus sex, inaliero dux appellelur. eliam comiuenlalionem Pelzelii inscripiam : U';"'
' die Hcrrschafl der Bohmen in Meissen in collect"*! 1
{592) Probat Necr'ologium Bohemiçum. W1
(593) lia noniinatur quia pars Po'onia? Oderana? Abltandlungeii der RoliinischeiiG'cScllschafi der
i. e. Silesia?in potestate eral "Wratislai. ht Wratislai senscliafien 1787, p. 59
115 CHRONICA.—LIB. H. 174
scaras cx clectis miliiibus cum filio suo Bracizislavot A \ rpcrscculi sunl hosles, evasit ex nostris. Clinique
ultutn ire olim.sibi iilala?. iiijitriie 2486.Nam quo- lu li qui rcmariserant in câstris, vidèrent in coeluni
dam'*8' rétro dierum-tempore, dum redit impcra-- ascendere a quasi per lurhineni globum pulvcris, et
loris de cuite, casu conligit in quadam villa nomines 1licci repemini ei subitanci casus eliam fortissintos
Kilcb*48Svalde magna eum pernpctare, ubi nociiit viros \ in belkt conturhare " 07 solcaui *'-°ï, lamen
orta sedilione inlcr suos el cives, occisi sunl a villa:- - armaÏ quam !B09cicius arripiunt 2B1°,hosles virililer
nis duo fralres, primi inler primates, hujus'palria?c < éxcipiunl, ptigna ,B11 sunima vi coiisérilur, fragor
innianes columna?, virtulum clari lumine ^V9, Naca-- armorum i (597) cl ciamor virorum usque ad nùbës
rat 9499et Bznala 2491,filii Taz !•4 9, comilis. Mox <
x cxorilor (598), hastilia *m in primo s8,s congressii
secundumrégis jussum qui missi fueranl feslinanlcs;s Ifranguiilur, res gladiis agitur (599)^ donec Deo
die cl noclu, lercia die *'4,3 summo diluculo invaduntit < opem '"''"' ferente Saxones versi sunt in fugairi, ito-
cum magno impelu prasdictam villam, el dirripiiinlit strates t habuère "'*" vicioriam sed nimis cruenlairi.
omniabona illorum, ipsos quoque et uxores eorumn iQuia vero sectindi ordinis milites curil prasda jàm
usquead corrigiam 2494calciamcnli spoliant, cl Fini— t- prasccsseranl "1S, in liàc pugna soli lanlum nobiles
dilus oedificia subverlunt igne cornburenles, alqueie inlericrunt, Alexius **", Ralibor gêner suus *""8T
equis et peccoribus simul abduclis illassiviam le-R ?- B Branis Uli cum fratre Zlava et alii quant plurimi;
iiuerunt. Facla aillent meridie, dum transirent quod- 1- Preda cornes amisso pede vix mortem evasit. Filius
dam(lumen, filius hcrilis naclus amoena loca flumi- i- vero ducis vulneratus est sub dexlro pollice, et nisi
nis,jussil cum prasda scutarios ntt prascedere, viros ts capulus ensis, quem manu tenuit, ictui obslilisset,
; autemhello forliores secum invitât ibi 2498prandium ni ex toto manum amisisset. Acta csl aillent base slrà-
: minière2497.Et quia magnus asslus erat, filius ducis is gesC.Nonas Julii.
; niiiiio calorc exasstuans, dum
post prandium in 40. Anno dominica?incarnationis 1088'nn~.
aqua paulisper rcfrigerarclnr nalans, mittit 24'8 ad Hisdem
cum x\lexius.cornes ila niandans : 1V011 lemporibus hase acta quibus referuntiir,
hic, ait, **"
in miles eral qui Beneda nomen habebat,
: Wtitnva2499aul ihlso° Ogra !ua notas. Toile mo- o- Quidam». .
\ rat (596), fortium potlas virorum ga'ias. Ad hase ju- Hector eral 882'Magnanimus juvems prasstanli corpore laits,
veuis: Naturale esl, inquil, senibus ad autoe 2* So~
01 qualis pulehcr vel Turnus in armis.
Ex Jtirata *?" nalus, cui primus Taz 2B23 fuit avus.
.: Hioluni sempet ttepidare, et quamvis sibi juni inmi- u-
neiitia,plus lamen quam juvenes, timere fala. Quod od Nescio qua de re lune offenso quoque rege Wralizlao,
i cumrclalttm esset Alexio, Deus, inquil, facial, sed crf fngiens in Poloniàm facuiscsl miles douma?Judilha?,
i eveuluprospero 2B02, ul lalis assit nunc et inevilabilis lis C conjtigis ducis Wladiilai (600); jamque duobus annis
'; foiiHHo.'occasio, ubi juvenes videatil ulruin senes an evolutis 2824remeans 211aB de Polonia.adiit Wigber-
!; ipsimagis fala timcanl. Dum hase loqnilur prasdictus us lum gencrum régis (601) rogans 9Bae,ul per ejus
;; contes,ecce plus quant 20 apparent équités missi ssi suffragia prislinam domini sui2B27 possil redire in
ïj a Saxonibus, ut eos provocarent cimbello 2B93, sicul îiil gratiam. Sed quia hic Wigherlus vir eral in rébus
mustela hoslem suum aspidem slrangulare volons >ns valde discrelus, nolcns 2ta8 ul in aliquo soccrum
J provocat umbra cauda? sua? de anlro. Quos ut2Btf»* 04 suum offendercl, dat ci consilium, niqncns ut inlc-
1 viderunl noslra les, iuconsulli homines, plus atida- la- rim apud Missensem 2B29 episcopum nomine Renno-
;i ces quam perspicaces, Alexio iii.niuin rcfulante . et el ncm (602) lueius 2"'3C, maneiel, el cum sibi simili-
: prohiheute eos ac nsvocaiilc, ruuitl in sua fata per- er- 1er 25al inlcrcessorem pararcU lutcrça conligil ut
:{ SDipientes2B0B inimiços. Nam slatim ferrea legio gio iterum rex Wral'tzlaus Zribiaiti cum suo exercitu
:\ Saxonum2BI)<,. prosilit ex insidiis, et nec unus, qui intrarct 2S" 2, qito prasdicluni caslruni Gvozdec h
YAR1/E LECTIONES.
""" illalam 4». 2Ï"* 1. "" ivyici) i ', su. "•» nomme a. *"» isakarai
injuriant 4, quoddam 2'93' ita corr. I luce rctl, S494 g.
0 2. Nacharat 4, 4». s491W/.nala 2. 2492laz 5. Thaz 4, 4a.
I idia manu superscr.X. 2',9B seruiarios 2, 2a. r eroso 2b, 3. "49Gad A. 2497rfeesl A-', 2'98 ntisil 4.
i 4«. «*89•Wiytava 1, 2b. Wltavia 2. Wltava 5, 4, 4.». 2B0° rfeesl5. 4. 4». 2B01aduic 1. *sa*propicio ve!
1 prospero 1,2. prospero A. 3, 4, 4a. propilio 2a, 2b. inmurginc Alius prospero. =' 2B° 3 lia A. cimpeiloî.
'i cumbelle 2, 2a, 2b. cum dolo 5. «y nihello 4, 4». a604'expunct. et al. manu superset. cuiti A... aB0B
'{ sW|iientes2. 2S06 Sacxonum 1. 2t") 7 lurbare A. ssoasoient 4, 4*. 2B89quanlo 2b. aB1°corripiiintpro- A.
I 2i2b,5. rfetnrfecotteclum arripiunt. 2B11deest A. s812as!ilia 1. 2813imino2b. s814superscr. h'1.
jjH. 'isreiiiedeest in margine al. maiiu ente Boemis. .2S11Jhab.. n.A.. *'BlG pratcesseriinl 3. 2B17cornes insérant
2f
818
4,4a. geuer suus deesl A. 2S'9 Bravis 2b*.Bratus 3. "^ anni niimeriis a021
sec. A. 1, 4. cuiu càptte 4.0.
| 3. w'aemr conjungendtisr hisdem A. i, 4. H majusctda scriptum. his'3. dees/5. 2S2alurzata 2. ssa3 laz
a Thaz 4, 4a, 2B,V evohilns corr. evOluiis 1. 28*' 8 leniaiiens cort. alio aitamento remeans A. 2B26omis-
% sumT,. s"7 vVratizlai add. A, 4».. 2528uollens 1. **" Misnenscin 1, 2, 2b, 3, 4, 4a. «'o tutus A.
a ' sint. sibi A. îB3ai al. manu adsctiplum 1.
1 . NOT/E.
| (s?6) Lucan., Phars. I, 281. (601) Cfr. supra II, 20. Quiluis rehus motus il*
(&97)Lucan., Phars. 1, 569 Bolicmiam venerit Wipertiis marcltip, narrai aiicioir
êf (j>98)Virg., iEiv. H, 3l5.r. YiUcW'iperti c. 2, in llofiiianni scribt. rerum Lttsa-
(S99) Sallust., Citlil. 60. ' licarnm, •
i
W) Q,la, obicrat a. 1085. Vido .suprall, oo. 602) Sisdi sua? l'cslituius anno 1088.
17«: COSMiE PRAGENSIS 178
alium lirittiorem locum transferret; et cognovil rex, A dormilat, sed semper quietos inquiétât,
n3t esset-, millil pro co, Non inlil ullerius pacalos Vivere fralrè9,
quod Bcncda in urbe, Miss.cn
*"3" pacto. QuCni regcln "" sciliccl Wralizlaiim cl président2BB'' Gc-
quo """* vcniat ad eum sub lidci
slatim Ycnicnlem rex ut Vidit, qualitcr eum dolo beardum. Hutic Vexai vana gloria cl arnbiûo '*•»
caperel cogilàre easpit. IJbi post iiuiUa vérba pro- illum exagilat arrogantiâ Cl tumido faslu superhia?,
niiscue dicta el quatdâm convenienter ficta, accepil iîa lamen Ul née ilie liuic éederel hec liie illum exsu-
eum fraiidulenlcr rex manu dexlra et diicil seorsum pcïare quircl. Isie non vult Irai rem sibi mo4iàber<s
extra castra, quasi ibi seçrCla loCUlurus. Tune vi- parchf "'Ville non vult mitior fratre iisibërî ; isle
,dens *S3Scapotant el capul" 37 ensîs aureuih, quo Vult prasessc, ilie non vttll subessë; iste'vuli quasi
erat.miles*" 138prascinctiis, inlra ialia quatrit ab co, rex doiiiinari cl prascellere, illc lion vult jussis suis
quanti.,88B. vaieat gladius suus. Et ilie;2B''° Molam, in- cblemperarc, sed soli imperâtori suifm profileluv
,qu'il, si ponas super galeam, ultamquc simili el servicium, a quo acccpëràt episcdpiiim 28G 2. Qui in
capul. alqûe. corpus usque ad fémur in uno iclu hoc lanlum virili aniniosilate irilèr'sc aliquaitdo disside-
ense dimidiabo. Miraliir rex dolo, et laudal enscni, banl, lit sa?pe festis diebus rex episcopum non hal-.fi-
atque t;ogat ul eum *iil ëibi oslCndât. Al illc nihil. rct,qùi sibi coroiiam imponerct. Haciicecssîlale* 5"
'înaii***'* suspicani, dût- régis in nianum exein-' J siniul2B< 14et ambilione rOx cotnptilsus, non ralioiie
2544 sed sola dblninalione ilcriim subiniroiii/.at capcllu-
ptunt 284'de vagina gladium; 'quem rex arripieiis
el maiîu v'ibraits : #uid, inquil, ais2|s4Bninic, o fili num suum nomine 'IBBB Wezloneni"*'' in icrritorio
mulietis ulito sl!46 virutn. appeléittisl Et asfanti ca- Moraviensi episcopum (605). Quo in 28GTfacto *Kt
!87° spre-
nicrario, qui soluS erat cum co, lionto pejor pessimo, palath se fecit nolabileta iim, non soluni
Yilo ScliboricSB47 ail: Râpe liunc,rape subliment et visse quod'ipse corain impèralorc et ejus episcopis
liga qtiadritpedem. Sed quia semper in audaces au- collaudavcral, ut unus foret uterque episcopalùs,
dacïà non est luta, audax milesSB48 mox arripieiis verum eliaiit papa? Clentenlis violasse privilegium,
de femore cameiàrii per capulum ensem, proecidit quo "*" ejtisdem lerminos episcopii roboravcral2B72.
lumbos ejus per médium, qui calcitfàns humum !"'4'1 Hanc ut applorarcl *B73 apostolico illalani ccclcsiic
• injusliciam, prassul Gebhardus '"^ iturus erat Ro-
jacuit semivivus. Nec fugil miles acer, quamvis
aufiigcre polerat, sed velut Hercules circa Lerncam imtin, sed consilio cum suis familiaribus inito, prius
. ydram assilicns et résilions """ adit àntiqiiiihi aiiiiciiin Wladizlaum regem Paimo-
Ter vlli regem aBBlpaulisper vulnerai ense, nictim, et patefaciens ei sua? ecclesia? injuriant "7B,
ab eo ad Rontanum iler 2B7G
auxilium,
Ipse 'lamen nultum dexlra ducis excipil iclum, postulai
C Inscius heu fatum sibi jam superesse propinqiiunt.
douce ad clamorem de Castris ruiiiit. Nam prima die qua regem adiit, nintiam corporis
Cucàla sed primus pra? cunctis advolat unus, incidil molCstiam, et quia prope urbem erat Slrigo-
et ceu silvalieont porcum super se'irruenlem lato niam 2B77, illuc millil cum rex navigio 2B7B,com-
vcnabulo ,B" militent. Tune rex 2BBa, q uasi
excipil millcns curant ejus iilius urbis episcopo.
in niorluo 2BB 4 possil ulcisci, jussil eum 2BBl' equi ad 2B8° ipsedolorcs
Pciitililheu2S79!qiialcsscxlucibus
caudahi per pedesligari, et sic hue cl illuc per tri— nec possum prontere diclis2M1.
' Inpcdior hicrymis
bulos trahi. the juin advcspcrasccnle2B 82,
Scpiiiiia
41. Anno dominica? incarnationis 1089. * Sol Julii senas qua tangil luce Kalcndas (604),
*) Ercclio ecclesia? Visscgradënsis 2a. 2b. Gcniina saccrdoliim, ciinclorum lux Boemorlim,
Anno dominicas incarnationis 1090. Antiques ilie Dngntàlc prasclarus, pins autistes Gebeardus
chclidrus2BB0 humai» gencris iiriinicus, qui nunquam Vivat ul in Chrislo mundo migravil ab isto (60a).
VARIEE LECTIONES.
""Misenl. *ÎB
3 » ut A. l.quod4. 4<«.. *"*'*lideIi.4-«. 283G rex addit 4. **" et capuldésuni X. SB "33tte-
neda add. 4. 4'a. *e3°quanta 4. 2B iilriunqué 5.4° 2B 41 eam cort. cum 1. 2B42 omissum A. 4«. 43con.
A. "2B', 4 dat régis— arripieiis omissa 4. 4». quoe lamen in margine 4°. sitpplere tentavil manus receniu»'
S0'B ' ïB4G
(palris Georgii Feri S.2849 I.)ex~5. I); agis 1. 4. corr. ais 2. ultra 4. 4a. 8B47 Vseborio 5. *s''8-Bc*
neda addunt 4. 4». h superscr. al. matin 2. 2B50 rfeesl 2. 2BB1 Wralizlaum add. 4. 4«. SBBa ven.
2BB3 2B64 2Btî8 2B8S 28S'deesl
exe. 1„.
28S8
Wratizlaus addunt 2. -2b. 4. 4»-. corr. -2.
a'iG<,
deest 1.. chelydrus 2b. 3;
3. 4»i deest A. 2BS9'ita1.4. 4". 'anibitione tell. c sibi l.'Sefluen/ia usoiie virili in lextu 1. alia
videnlut manu scripta. SBG 1 par. liait. A. 2Î,'S1 episcopalum 2, el sic porto. iUi neccsulaie ccir. al.mantil-
'î6?k deest 4. 4». 2BGB deesl 5. SM3 Wcclonêm 1, 2. Wcccloneln 2S i. 4a. »»«''erasiim A. 2SGS: 5. qui-*-
'2B59halabilem alia manu a superscr. 1. palaïn fecil nolabile 5. 70 se tiddit 5. 2B71 qui4,4a. pacto2!72coit.o-
!673 2B74 Jaromir 3. 2S7Bt/a A. dainpniint vel injuriant 1-"'
lioraveratS. applorct A. approbarct 2. 2B76pecuniam auxilium 1. 4. 'î-ii.2b.:Sii*irfl
' ilaniiiiim 2°. 4.7» 2b. supra daui'nmn scriptuin est injuriant.
auxilium scriptum pecuniam. pecuniam èt: aux.'4*. • 2677 Ztiigoniam4. . .'•7.*-mâgnigio"A. remigio navis
4.4°. ,B79 eu 2. -Ii
3 0 in rasura atiu manu scriptum l. *' 1 81verbis 5 288! advesperante 2.
NQ-Mî. "
(603) Hoc discidiuhi jant aiino 1088 factura esse (604) Conscnlil Nccrologhim Bohemicum,-« 1'
-prohat privilegium Ecclesiie Wisseliradensis, quod catatogo episcoportûii Olbnvucensiiiiii' legitur x tt;l
coiifirmariiut Jarouiir episcopus Pragensis Cl Vecclo J ni. „„
episcopus Oloniucensis. Quod inde politis factuin (603) Palacky GcbhàuH' mortcht ad.auuunt 1°»J
est, quia Wraiislaus rex Clciiicnlis papas partibus revocavit.
veliclis ad Urhaiium 11transicral.
,ï7 CHRONICA.— LIB. H. 178
A cpiseopalem nunquam inlegrum perannuinporlabat,
Sioribus^lvila de cujus .dicere limita
33 •hiemalem 2C'4 in pasca, altérant asstiva-
l*erianinnts mihi, sed désuni in2ï pectore scnsiis. sed uiiam
Paiica lamen fari libel hase, qua?vidimus ipsi. Icm té<" in feslo sancli Wencczlài suis capcllànis
42. Tempore quadragesimati lalis mos eral suus, douât; sic et in catteris donâlivis lârgum fuisse scias.
seiupercilicium hàbens sûbtus, desuper veste episco- Post cujus obitum anno dominica?; incarnatio-
*mo Nouas Mitrcii Cosmas CleCtuSest
nidi indulus, diebus pascit ,584 humaiios oblulus, nis 1091, 4
,C0Tomni
noctihi'isvero sacco vestilus, lâientcr ecclesiam in- in episcopuni lam'a regç Wralizla'ô quain
'"*'' proslralus, clero ac populo Boemoruni, IcrCiOHeiurico iiitpe-
grcssiis cl super pavinientliiti htimi
lanidiupersévérai iu precibus, quoadusque largo ranie 2008auguslOj sçd in Longôbàrdia 'hisdem lem-
""*>cui inciibiiit "8> ppribus impei'ialia tractante negôlia.
ymbre lacrimaruni ntâdida fuit
liimuis. Inde consurgens ad agapen ,B88 facien- 43. Èodcni ,C09 anno, 15 Kal. Mail, 4 feria In
dant2'89(606),elpriusqnani riimiiielpsahnos, quoi- secunda cbdomada pasclta? (608), combusiuni esl
u*° îtionaslerium sanciorum marlirum Yili. Wcncczlai
que! anle ecclesiam invcnil miseros, boni operis
per copiant supplel
*3[>leorum inopiam; fiiiilo psal- atque Adalberli *t,,<'in Urbe Praga. Eodem anno 20U
lerio idem facil. Postmalutiuas autem quadragintà rex Wralizlaus Valde iratus esl **" contra fra-
punis quadranles et lolideni allecia, sive alicujus trem suum Clioimradum, quia his, non inmemor
cdulii parles dividil inlcr pauperes. Quarta aulem muHue dilcciioniSi favebal parti 2t"3 filiorunt fra-
vicejam adpropinquanle luce, ad nimicrum aposlo- lris sui Otlonis, Zualopluc acl4 videlicet2C,BCl Ot-
loriiiiilavans 28D2 pedes 12 peregrinorum, tik Mie (609), quibus expulsis de palerna hasre-
Dividilhis formas bis senas denariorum. dilalc, filio suo Bolczlao rex urbem Olomuc et
Quibus ad horam 2B93 prandii in abdila stuba vel alias 'ci vitales tradideiat, ubi non longo posl tem-
casa positis habimde ipse necessaria apponit, et pore in prasdicla urbe inmalura prasvenltis est
dexlra sua cibum et polum eis benedicit, deinde adI morte 5 Idus Augtisti (GÏ0). El quoniam illi **"
2B94vadit, et secum 40 2B9B 18 *319Clioun-
(iiihlicammensain egenosi 1res fralres, scilicct2G Jaromir, Otto cl
piivit.Similiter ad sedent suant Praga? constiluit; radus, quamdiu fuerunl vitales, ila eranl unanimes,
cotlidie 40 pauperes pascendos, et bis in anno» utppr nulla posscl eos 2928 rCx divcllere arlcs,—
vesiicndos ,BB 0 a corrigia calcci
usque ad maslï- cl sicul ferlin* Ico pcrlîmiiisse 1res juvencos inlcr
giiin 2S97 (607) pilei. Item nonnullos adventanless 6c eollalis cornibus stanfes, ila nunquam alisus est
iiospitescl pauperes clericos nimiis dationibus obli- rex invadere suos fralres 2021,— postquam vero
gal, ul per tolam quadragesimam secum mancnlcs; Q vidit solum Chotinradum posl obilum fralrum cx
lampro vivisquam pro defunctis psalleria legant 2898. omni parte fralcrno aminiculo privalum, ingressiis
Ad siugula quasque s8',9 missariim sollcmpnia, quot- csl cum çxercilu Moraviam, ut eum similiter expCl-
qnot in capclla quaqiic die fuerint celebrala , lcrel de provincia, qua? sibi sorte ac****fUnicnlo
Trina dari 26I")fecit îiummismata dcniirioruni. ha?rcditatis et per concessionem jure accideràt""
Omnibusautem diebus dominicis 12 nummos, feslisi paternam. Vcnliim eral ad urbem cui nomen Brnen
veroaposlolicis et in aliis majoribus sollempnilali-- 2G 24(611), ubi rex circiintslantibus ****'
terra? niàgna-
btts 200 offert" 91 super pixidem sanctarum reli- tibus "** disponens ohs'ulioiicm per girttm, dum
(piinrimi argenteos. Quainquc fuerit largos, si le? désignai loca ubi quisqiic cornes lentoria figal,
tlelectat, o prudens scire leclorim*, pelliciam9G08 8 Sderadtim villicus, sicut eral homo versipélliSj êx

VARLE LECTIONES.
"8a rfeesl4. *M"unii 1. "™ madila cott. al. man. madida 1. 2B87incumhit A. *mt ilu
1B84pascisl. as89
c">'r.1. agape facieiidum A.
' orani 1. «»*missam A. 4. 4a.vadit odrf. 4. 4». 2B9Cop., boni A. ar'9' supplex 2. aB9alavai 4. 4».
«»BXII. A. 2B9G craso A. 1. 2597masligiam 2. 4. 4".
2s vestigendos g
***?quoque 4. 4». tG(",cort. al. atramento X. 2C 01 r. al. manu superscr. i.
Sl.j perleganl ps. A. 4. 4i.
SMB CUsc*A* a60' pellicinam 1. aG 04genialem 1, «o" festivalem 2. 2G? 6nouas omisso llll. 4. aG07 a inscrit 2;
. impcratbre 4. 4". -iui Eodem—Praga in margine inferiore A. adscripta. *oiomonaslerium hoc
ocoA. "*«!XV. Kal. Maii•insériint4. 4<*. 2G12rfeeslÀ, *G13pati1. . W* Zualoplik A. Zvaloplïc 1. Zua-
mplik202. m° deesl A. !61GOiic2. Olik 2b. Oiiik 5. 2G* 7 Hi4, 4». *MH deest A, 4a. aG19omittunl A, 3,
*• ', rex cospossel. A. ***'*fr. suos.A.- s62iaut A, al.man. superscr. aC. I023con:. 1. 2G 24 Brinen
». Bruno 2. Bryiicn 2b. Bruen 5. Brnëu 4, in ras. Binen 4». 202Bcircumâstanlibus 5. 262Bprimatibus
*• -c" Zderad 1, 2b, 5, 4, 4«. ?

.- -ISIOT^. '•, "2..-'."'' -.'-


w„$l' Le- ad clemosynam patiperibus pràsbendant. D Bracizlaus, ul palel ex doiiatione quadani Euphcmia?
Mi) e. fibulam. inatris, quant'fccil Gradiccnsï et Raygradeiisi liio-
(1)08)Ha;c signa chronologica minime-inler se nasleriis pro anima Oilrmis in die sepûlluroedtati's-
coiiasrereobservavil Palacky I, 321, ideoque dclcn- simi matiti. Notas chronologica? désuni. Boczek
«mipuiavit mimeriim XV ante Kal. Mai. et S. Vit! 1, 176.
>ceiiiiu,niad annum prascedentent référendum esse, (610)Bolezlanm filiuitt régis jam anno 1089obiisse
"eque minus ea qiia? sequuntur dé Wratislai bello lestis esl Hildegardus Gradicensis apud Bùczek 1,
» wavico. In
Pragensibus annalibus S. Viti iucëii- 185. Monaclioniui litieras consolatprias ad Wrali-
*'""' *»*''01091 ad.iotaiiir. slaiiiii datas vide ibid., p. 184j 483.'
[Wjy Qmbus addeiidus est tertius quidam filius (611) Brtiiiu.
179 C0SM.4SPRAGENSIS 180
obliquo ïnimens regi oculis, juvenont Bracizlaum A{ sum « en abrenuncio tibi Idem ineam, cl avérions
inter satrapas coram pâtre suo sianicm dénotai car- equum, c mojccil iu faciein ejus ciroiccam20,M), Non
boue *Bi
8 cotifusionis.Quoniamquidem*3* 9, inquicns, aliter
a quant cum*e" iratus leo erexil jubas (614) et
i.iu», o domine rex, nalus libeitter oeslate ludil in siibmillCus
s caiidam, noilo, qui «si in cxlretiiiiaij
domine el. natal, si placet tuoe mujeslali,juxla fin- canda? c pereucieus fronlem suam, et stiinulo, qui
vium (612) hac cx patte utbis cum suis papiliones est c sub caiula sua, pungens 2G5aposteriora 2GB'I
panât. Hase ideo dixil, quod tG3° olim aGS 1 in parti- fer;tir
f in omne quod obstat ; ila prosilîtin.1ilico cx
bus Saxonia?, dum mendie natal pratdiclus juveuis fagniinc ardentes et armati juvenes, Nozizlati2CB 4 et
in Humilie, hosles ex adverso irruunt et eos inva- frater i ejus Drisikray2SBt, li'ii Lubomir, el lercius-
dunl, ut supra rclulimus (613;. Hoc verbum nimis 1Borsa, filius Olen, alque 2GBG frustra fugientem2W*
allé iit corde juveuis 2G3asedil, et non minus doluit Zderad ; ternis haslilibus aile in aéra siisiollunl et
quant si loxicala sagilla cor ejus vuluerasset, Trislis ul i manipulum in terrant deiciunl, et calcanl equo-
nbiil in 3G 33castra, et3G34non sumpsil cibum usque ruut i pedibus, el iterum atque iterum vulncrant cl
iioclis SG3B ad aslra. Nocleaulem sub opaca, turma ;affiguulcorpus liuttii2GBalelis. Tali morte sua?de
suorum àdyocaia, pandit cordis sui vuhicra, cousu- Sumt'nitale rotas fallax forluna dejecit
Ions qualiler in villico ulcisci possil iniquo 2G 36. B auiicum suum Zderad 5 Idus Julii. Cornes autem
l'a'dcmeliam nocle clam mittit ad patruum suum Drisimir 2GB 9 pallidus advolat in castra, cl nuuciat
Çboiiiiradum, dedecus sibi cl 2837a quo sit illatum S660,.eg;seo^ q,ix f„eraut facla. Solus rex nicerelet
exponens, quid opus s'il facto, quasril ab eo cousi- plorat, omnes jttveiiem2GG 2 laudant 2GG 3, quamvis
liuiii. At ilie, Si le, inquil, <j«is sis cognosçis,ignem 2004aperlelaudare2GG 8 non audcant.Bracizlausautcm
me non minus quam te uteiilem exiinguereSG3S jioti non longe ultra uiiiim monticulum separatim sua
limere ; negligerelavdabile non est. Non enim laluc- transfert 2r'G 6 castra, quem major pars exercitus cl
ral Cliounradiini, quod rex baseomnia agerel Zderad. fortior2GG 7 bello2GG 8 esl secula.
per consilium. Çumque nuncius diçla patrui Bra- 45. Inlerea coiijunx Çhonradi nomine Wirpirk *"69
cizlao relulisset, lavent omnes et assenciunt, et (615), una mulierum de numéro prudenlum, inscio
quasi a Deosibi datant laudant ducis sententiam, marilo suo venit in castra régis.. Qua?cum niinciala
quoniam et ipsi identidem 2G 39 prius consulucrant. esset
regi, convocat2G70 rex proceres in coelum, el
Quid mulla ? Tola nocle illa agilur quod niane per- Jussa vcnireslclit 28'1coram rege, large per^isa26"'
ugiiur. faciem ,G73 lacrimis (t>16j, et singultibus verba in-
H, Nam liipesccnte die B.racijlaus millil ad pra?- lerrumpciitibus tandem eluclala in vocem sic est
d'clum vlllicuni dçuiandans ci, ut, ubi sibi 2G 4° pla- G
C locula aG 74 :
ecret, sccrelum cousilii2C41simul ineaitl. Qui nichil. Haud2G7"1egojam digna dici tua, rex pie *m>,«unis
malt stispicuns, accepta comité Drisimit*"•*•,lan- Sttpptex ad genua nunc non 2077tèmetetua venî.
lummodo soli,G43duo proçedunt. Quos ut 2044viditf, . Et cecidit in faciem et adoravil regem.
a longe juveuis, lanlum a suis prosiliit 2048obviant! Qua?jussa surgere stetil et ail : Nullum *6'*,domine
eis quantum jactus 264Best lapidis; dederat enimi mi tex, his in patftbus bçlli invenismoleriam, nullam
suis .miliiibus signum, ul quando suam cirotçcami de proelio hinc2G79 reportas v'xcloriam,bellum plus
iilius. proiceret in siniim, faccrent quod faceree quant civilegeris (617)- At si nos et *0Mnoslra bonit
9
spopoiidcranta 647.Ubi iVtSpanca exprobrans illi2G49 luis miliiibus proedainesse decernis, iii te tiia verlis
quibus saspeoITcm'çraicumtQuaiu, inquil, pollicitus s teta, cum.ftaltem luunt, cui àebeas*-6Uesse lutela,

VARLE LECTIONES,
»6ÏSelogioA, 2,2b, 5, elogio vel carbone I, elogio carbone 4, 4°. 28!l> qiiandoqttidcm 4«. 25">quia 4, 4».
1631-corrin/.n(rnmcH!oi.2G3ijuveiisl. 2G33ad4,4a. w> deeslX. SB3B deesl4a. 2836iu aliquo4,4a. 2G37.el
— sit désuniA. aG38ext'mgue4a.a«88itenlideni2,2b. aB49deeslA, corr. 1, 2B* 1consilium3. 284sDrysimirl,
Drsiuiii'3, Disimir i, 4n. 2G
43 illi 4, 4tt. w> al. manu supetset. A. 2G4B prosilil A. 264G.ictus A. 2G"«
verbis.: a suis prosilii paulo aliter A, 4» : a suis miliiibus secessit, ut signum possent cognosecre, quod
fàcere se spopoitderal. 2G
48 UîîA, in rasuta alia atramento. 1G 4? ei A.2GB 0 cyrotecam 1, 4, cyrolhccaiu
% 4». 16Bldeesl A, erexerit4. ?G*t2 pugttens I. 2683pectora A, sua add^ 4, 4i. 2GB 4 Nozizlaw2, 4",
TSozislaus3. 266BDrysimirl, Dyrzkray 2, Drsikrai 4, 4a. a6BG at 4. 2687fugienle 3. *6lfa
aCG0
deest A. 4*.
*Gel
. SGB 9 Dyrzimir 2, Drismir.2b, Drstiuir 3, Disimir 4, Drzimir4a. nuitciaul 1, n ea;punc/o. rfeeslA.
*M'"
2668Bracizlaiunaddunt 4, 4tt. 2863et glorificant inseiunt 4. 4«. 2G
64 vis «/. manu supetset. X. la'1"
dant 1. 2GGG transferet 1. 2GG-7 ferocior 2b- 2GG 8 rfeesl3. 26G 9 Wirhirk 3. 2770convocat—rege desanl !•
ï 6'1et jussiteam ventre. Stciitquc 4, 1«. aR'-*profusa 3. î 673facie A, 4, "4a. 2li74diceiis addunt A,A'-
*™a'ui cott. al. alram. haud A. 2S^,! pie èmissimiA. 2C7*nec non 2b. 2G7S nulla 4, ,C79hic. I. ,! 980!>l,s
ei. désuni U 2C 81debehas 5,
NOTiE.
'
" (ÇI2) Switawa, (615) Nomen ci oral Hilhnrg, nt palet ex dip!-*-
..(613)11,59. mate
' Conradi ducis, BoczekI, l'f.8.
(614) Mox ubi se soeta; siimulavh verbere'.caudoe 1616) Virg., jEii'. Mil, «4, 05.
- (017) Lucan.., Pliais, 1, î.
Erexitquejub'airi(leo).
(l^ucaii-iPhars. 1,208.)
,8t. CHRONICA. — LIB. II. 18?
,„utiasrapinacruenta-.in Deum vadil, qui .suos inva- A partesp! urbis "°* Gradée (620), cl ibi morabaïur
Mi. Nam quoecunquehic longe in luis ftnibus spolia frustra fi expeclans incertain fortuna? vieissilii dînent.
miairisliabenda, ostendam tibi pociota in medio lui Quotquol Q enim seculi cum fiicraiit, nullus ausus est
rcg,iipositUiNusquam enim melius
*m*dilabetis,G8a, proprios
p reviserc "0G lares, quia rëgciii, qiieiii offcu-:
nec âinplius magniftcaberis 2884,quam iit subutbio derant, d valde ineliiebanl, ne citplos. aul a707in vin-
pragensi et vico Wissegradensi2:68B. Ibi "'"' Judei c
cul» miilcrel aul capilali Senlëneia dampnarct,
auto el atgenlo plenissimt, ibi 2G87 ex omni génie ne-> Vldens} aulem rex, quod non possel, uli volelmi,
qociatorcs.ditissimi, ibi monelarii opulentissinti, ibi iram i suant ulcisci in filio nec in ejus sequaeihus27C8,
forum, in quo praida habundans superhabundat tuis advncal a fratrem suum Chotinradum, et congiegat
miliiibus. Aut si te délectai, qualiter Ttoja arserit : terra?
l majores 27< 19nalu, atque corroborât omnium.
(618) videte, nusqnam magis Vulcanum videbis fu- sacramenlo
s Coiniluni 2710,quod 2711posl suum ob-
tentent (619), guain cum*' 3" ultamque .urbem yrai-• iiliini *712fraier ejus Chounradus. obtiiical soliuhi ac
dictantvideus ardcnlem. Alqui : cilla mea sunl,» i Boemia? 1 ducalum. Tune rex roboralus fralris sut
dicas. Isla autem quoehosliliter dévastas, cujus esse? 2713 * consilio simul cl auxilio, coepit aperle machinari,
*"'* hoc 271Bliiluit
pulas? Nonjue nos el noslra lua sunl? Sin aulem so- " iqualitcr ulcïscatur in filio. Nec
liimniado tua fulmina acuis in jugulum lui fralris, , Bracizlaum filium ejus "1G, et sine niora Congrcgali
aiisit«I aller Kain ,G89habearis. Salvatui **Mgratia« sunt ad cum plus quant tria mina forlium virorum,
fratri luo palet Grecia, palet Dalmalia, ipse tnavuiit 2717 et accélérantes mclali sunl castra circa Rokitnicatn
percgrinari quam le ftalricidio criminari. Quin po-i- rivulum (621), in crastinum paraît Conlra regeny
dus uccipe quoe tibi millil, jam non frater, sed quasi;t commillerc praslium. Proemiserat eniin ad palrein
unis2C91 sérvus; et prolulil de sinu forcipes 2092et. :t. siuim nunciunt dicens : En ego, en assiim longe quem
fasccm ex virgullis. JBl si quid 2G 98, inquil 2G94,', qttoesiturus 27,Betas, quod facturas es posthac, hodie
'* [ac. Nec 2719praslereundiim esl suit silentio, quod
fiïtleriu fratrem pecpavit, einenda; terrain aulem SG9B
272*)divina operari dï-
tpuelua est, cui mavis commenda. Dixcral, et ilaa ejusdem noclis in conliciuio
cor régis tcligil et ntovit corda principum, ut nullusis gnata csl revelatio. Nam si àcla homiiiiim noslra?
secoiilincre posset 2696a lacrimis. Quant rex ,6.»7'add scienliie pro modulo pandimus, indigniim csl, ul ca
lattis suum jubet utsedeal, scdpriusquam sederet : qua? ipsia 721vidimus màgii.alia Dei tacëamus.
Qiinndoquidem,inquil, inveni gratiam in oculis tuis,Î, 47. Igilur nocle prasfala dum inlcr principes ea
mlliucunam pdicioucm posco, ne confundas faciem •n qua? proediximus geruntur,. noslri palfonî, vidëlicet
mcamquoeso. Pro magno peccalo filii paululum sup- i- sanclus Wencezlaus cl. sanclus Adalbisrlus, visitant
s. G iii carecre positos, el eos nimia affhclione conlritos
pliai salis est patri. Tune rex : Scio, ait, quo pergis.
Sedpage points, et adliuc ocius fratrem meum et fi- 1- sua sanclissima dignalionc (aliter libérant. Poslibus
lium 2G 98ad.me *m in osculo sanclo et in 2'00vinculo lo iuprimis anterioribtis simul cum janua crulis, tiiox
parts. Et osculatus est cant. Timiierat enim rex sx ipsius carceris velut feireaiit postertiinm %rn ciint
valde2701ne frater suus el filiius conspirarent conlrara suis veclibus frangunl, nec non cl cippum, in quo
eum. Qui cum veiiisscnt 270«per conductum domina? ia? dampnatoriiin pedes crudelilcr coiisitingoiilur, fra-
Wirpirk 2703ad regem, dans eis pacis oscnliiin, lëx ex ctum foiinseciis proiciunl 2"23, slalimqiie auribtis
ait ad filium suum : Fili mi, si bene egisti, nulli me-
e- dampnalorum vox pia itisonuit dicens ; HacUniis
lius quant libi erit : sin autem mate, peccatum tiiiim m vobis et finie palrioe nosltu suffiagia de[uere, quia,
in (oribus gderil "oi. gtalia Dei indigiii "^.exslhisiis*iu, ex quo bellum
40. Posl base Bracizlaus intelligens. suum patrem int hoc plus quant civile inlet Boémiam cl Moraviam
non ex corde sed pro nccessilale fecisse pacem, cuhl m! principes isti habuere. Sed quoniam *7M'gratia Dei et
omnibus qui suam transicrunl in acicm, secessil iit miseiicordia el respeclus est in sanctos Dei , 727 et

NXMJE LECTIONES.
j"982rfeesl1. '2GR 8 dicaberis cott. dilaberis 1. 2e84 nec
amp. 2G8B
magnif.4, désuni A'. "i8Blîisegr-. I, Wtsso-
gradettsi 2. »CBGcoir.A.al. munit. 2G 87deesl4a. 2,î
8 8deesl 3. Gain 1. 2G9G tua4,4a. 2691
2t's2forpiCesA. aGB3 exiquid snperscripto s. 1. 2694om'//i/4». *03Stuam addit 1. *°™se al. man.o«itt/«u/4,4a.
hoi
loco A. aG07Wr odrfil 4. 2GU 8 el filium désuni 4a, et filium meum 4. 2099ad me désuni 1, 5, superscr. a70l>
omi(/:i
4 «oi_utile 1. 279*convenisseiil corr. al manu cum ven. 1. 2703per—Wirpirk désuni A. Wirpyrk,!-,
; Wirbtk 3-. "* 4 sin aulem aderitdesHni 4, -ÀK- *7asomi/z'z.2. a706visilare A. "° 7 aîque 2, deesl, W,
8 2709 271° ".'» quo4, 4«. 2712oh, suum A.
sequatibus A. majores leri*â?-A. cotnmuni 2b, fidem 4,4a.
.3rfeeslA. 27I4hec A. 27ls deesl A. -27leregis4. 2717Rokytniczam 2, Rokitinoam 3. 27'8 quoeu'jimai-
onie Jj. «'o rfeesl4°. " 20 concilio 1. 2721ibi A. •S7i2 pOrlulam A. 2723prolëiuut 4a. 27a4 al. manu:»»,
\ Verset.A. 272Bexisiitis 2b. 27a,iquia 2b. 272Tdeesl A, 3, 4, 4« .

"
'''.'"""' "->. *OTM. ;*,
'
(«J8'j Yir., JEn. H.SSl.." - (620) Kôitiggi'àtz, .^ ;.r
(619) lbid., V, 662. (621) Haud procul s î'raga urbe.
183 . CÔSSLE PRAGENSIS 184
eleçlos iilius, nosqueeo dirigimurquo ipsarespexerit, t k'.ofÙ'cio' caret, sic dUxsine miliiibus nec nomen ducis
pto certo nusqttam noslri pra'sentia suffragando ad- habet, maviilt cum eis extranciim quasrcre panem,
osse polcrit, ubiilla prius niiserândolion affiteril87>B. quam soins sine milite "4B cum paire domesticam
Quare juin ccrli de misericordiaDei exsiirgile.*7* 3, ad h'ahere pacem. Necmor'a, coiigrogatis omnibus lam
ecclesiam Dei*130properale, nosque uominalini san- pcccorihits quant mancipiis, plus quain duo milin
ftttm Wencezlautnet sancliitnAdalberlùm vos absol- milituni cum Bracizlâo diice proficiscuntur ad regem
visse el pacem aporiasse omnibus nunriate. Qui mox PannôiiicHii! 27*9. Qiiem rex Wladizlatis"*"""'reco-
quasi de gravi somno cxcilali el 973'a 273avinciilis gïiosccns cognalum sibi "'"' bénigne suscepil, et
ahsoluli, adliuc cuslodibus dorinitaiilibiis ï73"libcri concessit miliiibus ejus inhabilare locum qui dicilur
exeuiil jussaque perficinnl. Hac eliam ipsa dië aliud Banoy S782'jrixta castrum nomine Trcncin **7B 3
(622);
ilerii miraculuiii ciiituii, quia 273V,utsupra sancto- loc.iis in ntcdiis s'ilvis alque in moiilibus csl si tus
Tiim niarliriim rcvelalio rctulil, Chounradiis fraler; S,B 4, et nimium *""' aplus alque opintiis''7*1' venaiiu-
'régis pacem inler ipsum regem cl filium ejus co*i- nibiis. Yicùialia i7t7 aulem et caticra nalura? admi-
posuit. Nam anlea irt taniiun-discordabanl *73', ut nicu'là per prasceplum régis (623) ab adjacentibus
ulcrqiic ab ulrimqtic i7m suspecli, islcne solio pri- subminislrabaittur eis regionibus, ipsum autem
varelur, illc ne a paire capcrelur, valde inviccm !B Bracizlauht cum paucis secum rex habuit in deliciis
timerenl. Sed illum par aslas juvenum el major pars aida?regalis "w'.
proccriim, manu quidem promptiores el bcllo for- 49. Anno eodem rego Wralizlaô disponenle Co-
çiorcs comilabanlur "", islum vero episcopus smas eleclus 27"9 ad Pragénsciri ecclesiam et An-
Cosmas et prasposili ecclcsiarum oninesque terra? dréas similiter ad Olomucciisem sedem (624) per
magnâtes oeialcqtic2738provccliorcs et consilio uti- condiicliim palalini comilis Rapoiha? (625) veniimi
liores cum omni inilicia pleins favebant, 739et nimio Manlnàm (626), el prassentanittr imperalori lercio
affectu vcnerabaniur. Et profecto illa tempeslalc Heinrico atigusl'o, inchoanie anno dominica? incar-
post conditam urbem Pragam pessimum facinus pa- nationis 1092 ht Kal. ,7G0 Januarii. Secunda 27cl
tratum fiiisset, si non ,749ad voium omnent princi- autem Nonas ejusdem înensis, mediante prasdielo
pum et populi ntotuni274isancla dignalio heatissimî comité Rapotha, sedëns in palatio Manluaiio, epi-
Wencezlay et magna miscratio omuipolcnlis Dei scoporum alque comiltim ordinc non modico ex
composuissct. . Utroque laterc collocalo *70t,cl eleclis jam prasdiciis
48. Quod videntes qui in caslris rcmanscrant "** episcopis posilis in medio, diu lacita pulcher cassar
comités, mitUint ad Bracizlatim dicentes : Si tu pulchra labia aperil,7G3 dicens : Hos [faites ad nos
credultts patti luo ptistinam cum eo redis in gtatiam, C inisil nostet fidelis amictisWtatizlaus rex Boenikus,
nor tequaquam crcdîmns ei, qu'ut callidam ejus sat ut secundum canonicamet aposloiicam institncionem
*17*
3 ncvimus asluciam. Plus enim
ejus amicicias ti- noslra auclotitale eotnm *73kconfitmemiiselectionem,
memus quam inimicicias. Namvcluli ursus nec mini- quàm sine veslto consénsitnolumus t7Mfaccre difftni-
mum 2744ictiim palitut inultuhi, ila ilie nunquam cionem.Tune prassulMonaslericnsis (627), qui isdem
cessabita vindicla, douce omnia quibus eum offendi- lemporibus venerat de Ilicrosolimis, surgit et apo-
mu», usque. ad unum iotha non diinittel intitla. Qua diaiis se mensas,in qua bacnli, ànuli cpiscôpalesatque
de te *7''"aul nos quovis letrarum abire dimittas 274G reliquias sanciorum étant positas, ait : Pcriculosum
«/ni lui gratia, aul nobiscum nbicunque terrarum esl valde a paUcis destrui, quod multorum sanctione
nlcioru quoeras palacia. Nnlli enim magis a747quam confirinatum est. Mutil enim inierfuimtts episcopi,
tibi nostro patati sumus setvite domino. Vidonsail- inutli et principesiuipcrii Romani alqne aposlolica;
lent Bracizlaus, quia sicul miles sine annis suo sedis interfuere legati, quando vestro privilégiacon-
VARLE LECTIONES.
5728Desiderantur m .. exltema itbri secundi et initium libri terlii usque ad verba quorum siiccendcrat
fliiiniiiinetc.; unus,.ni fallor,
' saiculo XVII, ut videlur. amissa; adscripsit
qnalernio excidil el A folia, jam2729
enim in margine sec. illiiia manus : hic mulla désuni. et addunt A, Aa. S73°ila A, deesl re//.
2731ila cott. X, eliam a 2,2b, 4. 273saucloribus 5. 2,3Sdormienlibus 5, 4, 4a. a734quod 2.
273B discordâUaiiltir 3, 4», cort. 4. 273Butroque 5. 2737deest 4, 2738ielatte 2, asiate 4. 2739faciebanl
S. '*"""> régis addunt 2b, 3; 4. 27ilvotum 2. 2742deesl 2. a743salis 2, 2b, 4, 4a. a744nimium*'*B A, caspn»-
e'iiim al. inanii superscr. minimum. 274Bqua de re désuni A. a74Gomissum2. 2747deesl A. iiiiliii-
b'iis-5. 2'49 Wladizlaum inserunt 4, 4«. 27B0 Wraiislaus 5. snl suum 2, 2b, 4. 275a Banovv 2 ,
Biniou 2b, Banon 5, Banov 4, 4". 27B3 trenezin 2, Orcnein 3. s,li4 consilus 3. "eB al iiiniirimi 3.
2786locns in insidiis silvarum (Cl4a), in ntonlibus est silus et nimium aplus alque optimus 4, 27' v.'*
8deesl 4a. 27B 4a._
9 esl inserunt 5, 4, 4°. *'t0 tcrti»
clualia miiiisti'abantur eis regionibus ipsum, etc., A. S7B
Kal. 2b, III Kal. pro in liai. 3. 27G 1 pridie 4. "^ collalo 4 4». sm aueril lab. A, aperuil lahra a,
aperuit 4. ,76*d si 2 4». «"«»noluinius 2b, 3.
NOT^E.
(622) Trcr.cin. - (628) Cfr."Ekkchardi e( Bernoldl Chrônicon 1093-
; (625) Ladislai. . (626) Vide Hciiuici IV diploma apud Roehmc-'
(624) Wccclonis ultra nulla fit uienlio apud scri- 1944.
i)V>rcs. (627) Erpo.
.85 CHRONICA.— LIB. II. 18G
tant ptiellitrum qwiiu jiï-
fjfiitasltSyut uterque episcopalùs, Pragensis timul cl A diversa compila disposilis
Moraviensis, sicut fuit ab inicio, ila unus et inleger vehunt modiilantilint ""'tîbiis et- limpanis,et per
«ermaneat. Ad hase cassar ait : Sine modo, ut quod cccicsins piitsaiitibus canipanis, plëbsliclabiniclà sus-
nie,7G6 'neus togavil"" amicus faciam ; de his au- ccpil "*'.- Ipse autem Cosmas episcopus """cum
lem poslea suo tempore in suoam' discutium. Et sta- clero et inagnifica processione suscipiens eum in
lini dcsptuisal eos anulis ad singulas ecclesias,' porta civilatis anle templiim saiicta? Maria? (634),
dans cis pastorales virgas. His ila peraclis, jussi dëdiicii'* 88 ad solium, et secundum riiumhujmr
sunl ambo episcopi redire W*eroiiam (628) et ibi terras:ab universis eomilibus cl salrapis csl inlroni-
*76*rcgalibuS iiejociis zatus dux junior Bracizlaus 18 Kal. Oclobris.
expcclarc, donec palralis
palalinus cornes Rapolha iterum reducerct eos se- 51. Eodem anno faeta esl eclipsis solis 12 Kal.
cum ,n 0 ad palriam. Oclobris , 6 feria post meridiem (655). Ejus in
50. Inlerea sinisler rumor nosiras diverbcrat au- Kal.,m Oclobris quidam pseudoepiscopus nomine
rcs, regem Wratizlaum 19*,7T 1 Kal. Februaiiï (629) Routperius* 790,veniens in banc terrant relercbat se
migrasse ad Chrisluht (630), et ejus fratrem Cboun- ; in Yitsconia provincia Kavellonam (636) "r" muliis
raiinm succcssîsse in principalum. Qui slatim cur- annis rexisse ecclesiam; et quoniam TecogiiOvif
Borcnt mittit ad imperalorem, et promillens ci pe- B cum *7M frater nosler Ozel "n, qui el Asinus, et
cuniam rogat cassari *"* episcoporum clcclione.m, eum olim episcopizasse perhibiiit,79V, quando; de
quorum supra fecimus mentionem. Sed cassar magis Ungaria sectiiii ilèr agerel" 7911 Hiërosolintant, du*
coiisulcns jusliciie quant iniquilalis consentions pe- Bracizlaus el Cosmas. elecius gralanter eum reci-
cunia?: Quod feci, inquil, feci, nec possum meum- piunt, et divinum oflieium sive cursum cpiscopali-
mutare (admit. Tristis abiit legalus nomine Woclin ter.âgerepcrmiitunl. Quid mulla? Mullas ecclesias
"", quia non obl'muit quod peciit ex parte ducis. consecrat, ntullos ntense Marcio clericos ordi-
Episcopi vero secundum jussa coesaris morali sunt nal (657), Jet in coena Domini sacrosancltim "'*
Vcrona?usque ad inicium quadragesima? (Febr. 7), erisniacxprcizat'm.Ad quem quidam in pascha venil
cxpcclanlcs rcdilunt et condiiclum prredicti comitis cler'tcus, nimirum sui erroris conscius, et ncsêio
Ihipota?2774.Posl base adveniciilcs Pragam in ipsa quid; sibi clam iiinoluil. Mira res, nec dux, nec
die pahnarum (Mari. 21), suscepli sunt " 7° a clero elecius impetrare potuil, ut sallem parvo tempore
et populo hoiiorificc, et adeunt ducem Chounradiim ibi slarct, quin in ipsa ebdomada pascha? cum lesli-
lu urbe Bolezlau "" lercia feria ejusdem ebdomada?.. iiatione, 798tenuisset viam versus Saxoniam. Poste»
Quos dux ,m jam ntulato animo bénigne susccpil, vero cum innoluisset quod pseudoepiscopus fuisse',
eteelebravit cum eis pascha (651) in urbe Wissë- C millunt , 799 unum ex Lalinis nomine Constan-
grad. El in ipsa pascha? ebdomada circa Kalend. çium """ in Vàsconiam, per quem Kawalloha? cc-r
Aprilis descendit maxima nix, et lanlum inhorruit çlesias nomine Desiderius prassul demandai lillcris,
frigos mixlum cum glatie, quantum raro in média quod illa ecclesia nunquam habuisset episcopum
coniigit 2778hieme. Gesla aillent hujus 2779ducis ,780 nomine Roulpertum. Miserunt eliam ad papam
non hiibciniis plurima ad scribendùm *781,«piia post nomine ,B01 Clemcntent, ejus consulentcs aucio-
7 menses et dies 17 2782codein anno quo suscepil rilalem',
ilticaluni 8 Idus Sepiemhris cum vila amisit (652). Quid sit opus facto ,u* rérum in discrimine latilo ?
Cui successit junior (035) Bracizlaus 278S,quem ad- Quibus ilie rcmandans jussil? ecclesias ex inlcgro
venientein in urbem Pragam lattis choreis,"' 84per reconsecrare, baptizalos crismale pseudoepiscopi non
VARIAI LECTIONES;
T9°deesl 4. *"<"rogat 2, 3, 4, 4», nimis 2b. *7Wpost suo tempore dise. A, A*, postea I. in
»«» ""> rogat amicus
s. rell.. peraclis 4a. rfeeslA. »7'1 XVIII, 2,. *77*cessari corr. al. manu cassari A. 2'7* al.
manu superscr. A, Wiclin 2. Wiczlin 4, 4». *'7'4 deesl A. «77Bdeesl 3. •""• Boleslai 3. "" Ciinradus
insent 4, Chimradus 4«. 2778cont. i. m. A, conlingit 2b. *"79 deesl A, S. ï7!* Conradi add. 2*»,
Ciinradi add. i, 4» «•*8* ad scr. p. A »78>XVI, 4, 4». ,,8> successit al. manu.superscr. hoc loco
A. Brecislaus 5. 27B4 choris 5. 278Bin arfrftoil 4*. *7>isuscipit 2. "M electus, 2 omissum 2**.
89 2, 4,
deduxit 2b, dncit 4. 2' ejusdem anni in Kal, 4, 4a, cjns terliis Calend. 2b, 3. Sed in illo delelo
icrt.is supra adscriptum in. 279° Rd'pertus, signo contractionis super d apposito, 2. Ruperlus 2b, Rmper-
tiis3, 4, 4a,ei deinceps. *70i Kawalone 2«, Cavellonam 5. "7" al. manu superscu X. "*3 Ossel 2,
°'- » ia-
mit lestiviiate prohibuit 5. ,79Bperagerel 2b; 27»6 sacrosachim 2b. *' 97 conlicil et exorc. 4, ï»;
corr. ulta manu festinatione A. »">»miltit 4, 4». *,80t>
*"* Constantinum 4, 4«. ,801ila A.
deest tn rell. iactu 2b, 5.
WTJE.
«nu ' conventu vide Annales Atiguslanos D (632) Prohal Necrologiunt Boïiemicum.
(635) 1, e, secundus.
(629) Consenliunt Necrologium Bohcmicum et (634) Esl ecclesia in Teyn.
Kalendarium Pegaviense. (635) Errât; eclypsis facla est die 25 Sept. 1093,
(630) Eum in venatione ex lapsum esse, le- teste Bernoldo.
siantur monachus Pcgaviensiseqûoet Annales Hildcshei- (636) Cavaillon in Provincia sitinn.
•nenses. (637) Quod factuin esl ul e superioiibug palet
(631) Incidil in dien. 28 mensiâ Mailii. anno lltuo
187 COSMiE PRAGÉNSiS 18S
rcbaptizari 28t", sed tan!uni çonfirniare, similiter A gçnle iios papa lercio Clemehîc, Jesu Chrislo do-
ordinales non rcordinari, sed soinmmodo inter or- iJiiho nostro eum Pâtre et Spirilu sanclo régnante
Çnandos starc ad ordinâiionem2S04, cl per solani pera80ê omnia 280Tsecula scculorunt. Amen "808.
manus inposilionem recipere beiiedictionem. Sic- Sislc
gradum, Musa, chronicis es jam satis usa. '
que in dicta ab hoste vuhicra malri ecclesia? curala Carminé complelo die leclof amice *809vàlèto !""*>
mut anlidolo juslicias, slalom fidei calbolica? rc-
ÉXPLlÇtT28U LIBERSECUNDUS BË ÇHROSICIS BOUEMORUM,

1NC1PIT APOLOGIA
EJUSDEM DECANI SUPRÀ 2812PR,EÎ1TULATI *813IN TERCIUM LIBRUM 1TENTIDEM"140PERIS2S*B

•"'.'..' '- 1 laudes, cl quod illis exlitit pudori, hoc islis habe-
B
Jam pielate Dei promissa favente peregi
lur hoiiori. Iloruin nos si ad liquiduni 2832sliio
Me quaseunque jeor fore pollicitum libi28lG,lector.
exequamur 2833acta, quia quasdant non sunl cum
Jam de rclro aclis causis sive Iranscursis *"" lem- Deo facla, procul dubio offensant non effugiemus
poribus pauCa ex muliis comniemorans, ysloriam. quorundam, qui adhuc snperslites sunt homines
mea? narrationis usque ad lempora 2818ducis Bra- neophiti 2834alque ilaci283B(659), qui ad vocem du-
çizlai junioris perduxi. Quare aulem opéra? 28,*i cis nichil aliud tant prompium in ore habeiil quam
preciiim duxi jam ab insianli opère cessâre, non Ita, Domine, alius 283Glia est, Domine, lercius lia
est ah re *'"'. Nam de modernis hominibus sive [ac, Domine. Al non ila olim fuit. Illum enim a837
lemporibus ul'ilius est ut omnino taceamus, quant dux maxime coluil, qui ralionc juslicias ex adverse
loquendo ventaient, quia veritas semper,8al parit clipcunt iniquitaii opposuil, et qui inalos consilia-
o.dium (638), alicujus rei incurramus *"" dispen- rios el a iramitc déviantes asquilalis uno compcscutl
diuin ,823.Si autem a verilate déviantes aliter quam verbo vcritalis. Taies nunc aul ntilli aul pauci sunt :
se rés haheant *824scripserimus, clim pene omnibus el si sunt, dum lacent, quasi non sunl. Par nainqoc
nota? sinl causas, nichiloniihus adnlalionis et men- est vicium alque judicium, seu lacuisse veritateni
tlacii notam iiïcidimus. Siqitidëm hujus lemporis seu concessisse falsitalem. Unde videlur nobis
homines virlutibus midi solis laudibiis gesliunt multo tucius narrare somnium, cui nemo perhibel
vcsliri'IB,',, quorum ea est inaxinta 2820demenlia 'Ba7, leslinioniunt, quant proesenlium gcsla scribere ho-
favoribus vdle decorari 2829,et qua? sunt favore minum. Quaproptcr posleris lacius explanamla eo-
digna minime 2829 operari. Atqui non ila erat; ruiii2B8Brelinquimns facla ; sed lamen rie ab aliquo
apiil 2830veteres, qui quamvis dignissimi laude fuis- culpcmur praslcrisse intacla, stimmalim amtolare
sent, lamen fugicbaiit, quas 283imoderni appcluntt çurabimus pauca.

mCIPIT LIBER TERCLUS EJUSDEM OPERIS "3\

1. Ergo novus dux Bracizlaus junior, sed matu- eomilibus magnificiim per 1res dies cxhibuil convi-
rus 284° aslaie, sensu niaturio'r, postquam hujus vium ; ubi pro noviiale 284asui quantum valait quas-
terne secundum rilum debilis obscquiis digne sancli dant ad ulilitaleni ecclesia? deceruens, quoedam oli
Weiicezlai sui patroni in urbe Praga eelebravila 841 comodilatent hujus terra? inslitnens, sicut olim ab
nataliciUin {Sept. 28), et omnibus salrapis atque ipso sua? astalis lyrociuio omnent spem habuit in

VARLÉ LECTIONES.
«os rebaplizarc 3, ,894 ordinem 4, 4». 280ltregnanlc corr. al. man. régente A, 4. !30Gin
A. -""rfeesl A. a808rfeesl. 3. a899amico 4, 4a. 281°lotus hic versus deesl in 3. *"•'' explicit
— operis -minio . scripla A. -4, *811. deest 2b. a8"3 titulaii 4a. 2814 iltendidem A. hujus 2b,
ejusdem 4°. ,8lB apollogia ejusdem decani in lerlium librinn chronicorum 4 apologia. ad leclorent 3.
28,8 tibi pollicitum pie lector, boue, fore poil, libi lector 2b. a81Ttransactis 4, 4a.
28"*ipîn corr. al manu temporascr^to super pie, pro
A.. 2819opère A. a82<làbs re 2b, 4a. 2821snpcrscripia duo tel tria verba
sederasaX. ae£S ighOranlus A. ex/m»citint in Ac 2, 2a, 3. sed i«
2824niatqine inciirrantiis.
2B2B s823'sti'pèiidiuni
28aG
2, ab atiiiqua manu cotreclum dispeiidumi. hahcnl 2, 4. dilari 4, 4». deest 4, 4». ae" clc-
inenlia4.. 2828 dicorari 3, 4<l. 28a
9 corr. A. 283°eranl/iro erat apud 4, 4a. 283Jquasi corr. quas A. a83aali
•qui duiif 2, aliqtiidem 3, 2838excquinmr 2'>. 2834neopbylici 3. ."**ylaci 4, vertaci A-\.
a83Grfeesl A. 2S37 deesl2»,A.aliqiiando
alius i. e. d. des. 4. 2R38 deest A. S839minio scripla A. unde.supra 2, .ch.ro-
nica?2b. liber tertius 3. liber tertitts 4a 28i0 matiuis 2. "«"•suiim-fliW. %
Incipil
:,8i2 iiativitate 3, .-...:-... Incipil chronicoriint'4,
- - 'NOTv-E. ...-..- .,-.-. -
(638) Tcrenl. Andiial, 1, -*-!. (639) Quiil sit ilacus ipse Cosmas déclarât,
Ifi0 CHRONICA, — :LIB. Ill 190
)o Dei palrociuio , ila modo principales sui in A A. 2. Anno doii).iinc.,I094, adliuc iniperalore.lcrcio
c<ordio ebrisliana? religionis zelo succensus minio, Hi
Henrico «lira montes in Longobardia *S3V tractante
°B
44
dirites magos28*' ariolos cl sortilcgos sexlrusit In imperialia 286°.negoii.it>indicta cstgeiieralissynodus
regni sui c iBeflio, -BimUiteret 4ucos sive arbores, al universis episcopis elpriiicipibus Romani .imperii
ab
inias in muliis locis colebat vulgus ignobile, exlir- in
infra mediam quadragesimam in urbe Magunlina
SB
îiavit et igné cremavil. Item el supersliciosas iusli- ****, ad quant dux Rracjzlaus Iransmillit elçclos
lucioncs, quas villani adliuc semipagani in pente- C Cosmam el Andieam episcopos* conimillens eos et
coslen lerlia sive quarta feria observabant, offe- iradens u per manus. pulatino comili jam saspe diçlo
rentes libamina super fontes maclabanl viclimas el 2B 2882Rapotas, rogans uteosoffcral Magunliiio archir-
demonibus immolabanl, item sepulturas^qua? fie-- e] episcopo.28C3,oidiuaiidos. Quo pro eis iiiierveniente,
bant in sylvis et in campis, alque scenas284B(640),, el e corant archiepiseppoet universali synodo tcsli-
quas384Gex gentili ritu faciebant in biviis et in 'i847' moiiiimt
n perliibcnte, quod, ôl'un per iuiperaioreiii in
triviis, quasi.ob 2848animarum paiisalionem (641),, urbe u Manlua S864corroborata sil28GBeorum eleelio,,
item2849jocos profanos.quos super mortuos suos, in-- omnibus c suflïaganeis collaudaiilibus ordinali sunt
aiiescieiilesniancs28B0acîiulutifaciem larvis bachandoo Cosmas ( 28<i
0 el Andréas episcopi 4 idus Mardi ab
cxcrcebanl; bas ahhominaliones et alias sacrilcgass w iarchiépiscopo Moguitlino noiniiie Roulardo 2867.
lulinvenliones dux bonus, ne ultra fièrent in po-- - 5. Eodem aniio luit ittorlalitas hpniinunt**«?, sed
69 in Teuthoniçis partibus (645). Nam re-
pulo Dei, exierminavit28B1. Et quia semper solumn maxinta2B j
Dcuiii el verunt puro corde coluit cl ejus zelunin deuniibus i prasdictis episcopis de Maguinia 287°,duni
liabuil, universis Dei amaloribus placuit. Eratil transirent t per quandaiii villàm npniine Aniberk 2S7',
enim princeps speclabilis, dux in caslris acceptabi-i- parrochiam \ ecclesiam 2872quamvis salis amplaut^
lis2Be 2, miles in annis inexpugnabilis. Hic quoeiens- s- '-*' -Rest sita extra villam, non potiicruiil intrare, ut
cinique Poloniam invasil, semper cum niagnô .o audircut missain, quia lotiim ejus ,8,s paviineiilum
iriumpho remeavil. Quam utique anno dominica? a? usque ad ununt punclum eral eadavere plénum. SH
incarnationis 1093, sui vero duealus primo, ita.m"33 militer: iti urbe Kaker non fuit dOinus, ubi non esseiit
crebris ineursionibus deniolilus esl; ut ex ista parle le tria aul .quatuor cadave.ra honiiuuui, quant prasler-r
fluiniiiis Odra? a Castro Recen usque ad. urbem m eiintes non longe ab urbe in incdio periioclavinius
Glogov28B 4 (642) prasler solum Nemci (€43) oppi- ii- canipo. Eodem anno dux Bracizlaus in niense Se-
dum, nullus habitaret dominum. Nec lamen cessa- a- ptembri qnandam malronamde Bavaria iioinine Lur
vit ab ejus vaslacione, donec princeps Polouia? ia? katllt **'*(646). Alberli comilis sororem 28'*, duxit
V/'adizlaus cum magna supplicatione prasterili et in u&orem. Item codent anno et codent duce jubenle
l'uesenlis anni iributum usque ad unum solvcret rel Cosinus episcopus 5 Kal. Oclobris cousecravil al-
obtihim; cujus census ha?c siimma fuit : 1000 marca? éa? tare sancli Vili marliris ÎB76,'quia monaslerium
argenti et 602BBB auri (644). Qui eliatit dux ideirco *co adliuc non eral-pcrduelunt ad ullimatn inaiium. ....
civitaies, quas pertinent ad provinciam Kladsco s',t6 ",-M 4. Aiino dominica? incarnationis 1095, aquilonalis
nomine dictant, iradens filio *a" suo Bolezlavo, •o-, •M" plaga per inullas nocles iu cotsloapparuil irubi-
commitlit eum per manus Iradilionem et fidei dei couda. .-.-
sponsioncni duci Bràcizlao, qiiatenus .obsequendo ido Anno dominica? incarnationis 1096, 18 Kal. Mail
suo avuiiculo a. paire sibi credilam cum pace *""" •Bas «878jubente
gloriosissimo duce Bocmprum Bràcizlao,
possiderel provinciam. Ipse autem dux Wladizlaus aus a venerabili episcoposCosma consecratum esl tuo-
dal sacramentuni, quod iribulum olim duce Brà- Ira- nasteritim sanciorum niarlirum Vili Weiicezia/i
cizlao conslitutum, 500 marcas argenti el 50 auri mri atque Adalberli. Eodem anno tanta fuit conimol'o
« amiuatim sibi pro concessa pace solverCt deiermi- mi- t3'">,imnto divina compunctio in populo Hierosoli-
iiîilo tempore. mam proficiscendi, ut perpauci in Teuthoniçis par-
VAttï-*' LECTIONES.
2843et add. 3. 4a. »844 corr. A. 284Bcenas 4. 4a. "« quas aeest o. — <*»"»*"»« *"•
348
- ad 4, 4a. »8'9 ut esl 4. Ï8B»inanescenies mânes 3, inanes cicnles maues ac désuni 4, 4«. ex-
terminât 2b. 288a al. manu supersetiptum aCcéplabilis. Jî8B 28b 3 in 4.
285B speclabilis X. expund. s8liB 7 Wogou
2b, 3, 4. 4».- Kladsko Kladzko Rladzco 4, 48. in matgnte A.
8868paire 2. 28B 9 posilo A. sex1, expundiim. 28<"> 2,
quadragiiita
3. 28613,
2, 2b, 4, 4a. *<**al.man.in
2883 an nupiialia
28CB Magonlia
66
2B
moraine'A. episcopo »3,4a/ Manloua 2, 4. esset 4, 4». epise. C. ei.Aml. A. Costua 2",
i». «ei iid'ihardo 2. 868 in Bohemia adda»! 4, 4«. 4869 maxime 4. a870 Magutia A. ••"•"fA-uibeçli
: 3, Hamberk 28'* **" a674
-875 4, Bantherk 4a. deesl 4, 4». erat A. expund. Lukardam 2, ai?*,4, 4a.
4. 287e in urbe Praga addiuil 4, 4a. , 877aquilonaris A-.. !'
8 78 Kal. Maii 5, désuni 4,4".
2819omhsumS,
chrislianorum addunt 4, 4a,
iNUliUi-
(640) L e. apparatns, pompas; cfr. qùas legunlur D lit Marlinus Gallus, p. 82. Cfr. Palacky I, 340 et
apud Suelotiium in Caliguln, c. 15. RorspellI. 217.
(641) L e. requiem. (615) Cfr. Bernoldi chrônicon ad aniiHiii 1094.
(642) Glogau. Mon. Gertit. SS. V.
(645) Nimisch. (646) De ejus origine salis obscuio, vid. Pubil-
<ti44) Vide supra Jl, 15 Aliter de cadem re rclu- schka 1Y,72.
«Jl>". . cossiJ; PRAGENSIS l<w
tibiis èUmàxime in orienlali Francia per urbes et. ~\ Â Anno dominica? incarnationis 1098, delatuin «M
villas rëmancrcril *88t'coloni. Qui quoniam propler est duci Bràcizlao, quod quidam cx Judeis lapsj
inuRitUdiiiem cxcreiuis Una via simul ire non"potc- fuga, nonnuUi furtitit divicias suas sublrahcrciii
rsiiït, quidam ëx eis per banc nostram -;(errant dumi partim in Poloniàm, parlint in Paiiiioiiiam. Unde
transirent, permilleiile Deo, irriteront super Judeosj, dux valde iralus, misit camerariiim suum cum ali-
et eos inviiosbaplizabanl, Conlradicentes vero trii- quibus miliiibus, ut eos a verlice usque2B99ad talos
cidabant. Videos aulem Cosmas episcopus contrat *300c^poliarcnl. Qui venions convocat 2'J°1 ad se
statula canonum hase italien, zelo justifia? ducliiss majores nalu Judcos, cl sic exorsus est ad eos :
friistra leniplavil prohibere ne eos invitos bapliza- O gens proyenila manzeribus M92(650) Ismaheliia,
rcnt, quia non habuit qui cum adjuvarent. Nam dux1 Ul sibi dicatis dux mandat-,cur fugiaiis
Bracizlaus co tempore cum ontni exercilu suo in1 El partis 2903gratis eut gazas aitenualis ?
Polouia super ripam fluminis nomine Nizam,88', Ca- Inlerea qtioetunquemea sunt, sunt mea cuncla.
stro eorum destructo nomine Brido 'BB, (647), longei N allas de Solimis res diviciàsve tulistis.
infcriiis ejusdem fluvii similiter asdificabal firmissi-r Uno pto nummo let déni Vespasiano
inuni castrum super allum scopulum, undenomen>., Coesareproscripti, sparsisic eslis in orbe*
traxit Kamenec,aBl (648). Quod autem Judei non•Bn, Macri venislis, macri quo *'okvullis eatis.
post niullos dies rejecerunt a se jugum Chrisli, et1 Quod baptizali silis, Deus est mihi testis.
spreveruul gratiam baptisini ,8B
4 atque salulem1 Non nie *<""sed domino sunl isia jubenle *3°°pa-
fidei calholicas, et iterum sUbmiserunt colla jugo» ' -
[trala.
legis Mosaica?, sed *Hl episcopi et praslatorunt ec- Quod autem iterum relapsi eslis in Judaisntum,
clesia? polerat hoc asscribi nëgligcnlia?. Jamque con- Cosmas episcopusvideat, quid inde agere debeat
dilo pnediclo Castro Kamenec, priusqùant inde ab-
Irct dux Bracizlaus, Mutinant filium Bosa , 886suumn Dixeral hase ex parle ducis, et slatim irrtimpentes
collateralcm et seëretariiim ,8B*'apprehendens seor- cveiienuil dontos, acceperunl lliesauvos cl quicquid
tum et mulla exprobrans sibi, quibus 2888saspe eumn suppelleclilis optimum invencnuil-,, Nihil hisi 2S"
offenderal, dixit : Ego si non Deum offendere me- î- quod solum 2908perlinet ad viclum graniun frumenii
tuetem ,8M, Kit*méritas et, profecto oculos n'° tibiii eis reliquerunt. O quantum r ce unias cis miscris Jtt-
eruerem ,t" 1; sed nolo, quia grande nefas est contint-?
IT deis illa die 2909est sublalum, neccx suceensa Troja
père quod Dei digitus operatus est in homine. Et 't lanlum diviciarum in Euboyco littore fuit colla-
permiitens secum duos milites lanlum ab aspecluu tum.
suo et lalcre amovit eum, el initions in Boeniiam n G 6. Eodem anno 4 Uns Decembris (651) Cosmas
omnem ejus jussil infiscari substanciam. Nec mont,i, .episcopus migravil ad Clnistum. Fuit autem isle
dum rediret, misit dux *"* manus, ni appréhenders- prassul humilis, simples, patiens cl mullum miscri-
rent "" Bosey ,B94, filium Cac, cognatuni Mutina?; i; cors cl illatas a quovis homine injurias asquanimiler
fiemper enim illam iialioncm Wrissovici ",M habuitit sustinctis, recognoscenlibtis suas culpas pins indtil-
exosam, quia scicbaleant siiperbam esse valde et do- 3- tor, viduarum non surdus audilor, prphanorunt non
losam. Quem cum apprehendisscnl slatim, ut jussum ip lardus adjutor s91°,infirmanlium seduhis visilator,
filerai, inposittis puppi cum uxore et duobiis filiis is iiltiina? sortis non ininemor, cxequiariim prqmplus
relcgatus *nt est in Zribiam ,897,cl exinde perrexitit cxiilil exeçutor.
in Poloniàm, cl ibi invenil fratrem suum, Mutinam, n, 7. Posl cujus obitum dux Bracizlaus bahens cu-
quoi dux Polonia? salis recepil bénigne. ra m animarum, et perpendens collaiam sibi a Deo
5. Anno dominica? incarnationis 1097, dux Bra- t- poleslalcm eligendi ecclesia?sponsum, caspil sollici-
cizlaus vocans ad se Ouda.lricunv filium Chonradi di lus cl 2911pcrvigil secum lacita mente suorum iit-
(649) jussil eum capere cl misit in castrum Çladsco CO spiccre mores clericorum 2Bla,vitam cl convcrsalio-
ad custodiendiim. nein discutere singulorum, quem ex eis pblissimuin
YARî^Ê LECTIONES.'
»M»Permancrent 3. ,881Nizzam.3. 298aBrydo 2b. Byrdo 3. Bryd 4, 4». «s83Kamenez 2. Ka-
rnène :2b. Camenër 3. WV beatissimi corr. gl, man, bapiismi A. 288Bsed omitium X. 2b, 5, 4, 4".
*"l,*Boza2b. 288"consecrariiim4,M. *888quia 2b. 2889si non--^ limcreni A. 289°oculos prof. A.
****ertlerèm luos A. '8?*' rex 2. ?893appreheiideret 5. 2894Boziey 2, Boscn 4, 4», 289BVrsseuicz
% Wryssouic 2b, YorsoUiuc3; Wirssowic 4, 4a. 28SGrevclalus corr. al, man. re.vectus A. , 897Zbriaiii
3, Zirbiain 4, Zrbiàm 4a. *"*?relatuin 4, 4a. 2?99 in marginc A. al. man. **9!' 0 plantas 4. 4«. 290ive-
iiicntes vocat 4. 2902.ntanserihui2, inansoribus 5. 2903parlas 4, 4<*,et corredor 2b. "'", qnoquc 3.
**>»ne % «s»8 jubenle su.U isia 2. 2907"rfeesl5. " 08deesl 2b. 2999al. man, in margine A- "n *"'
julor corr. al. atramento A. orphanorum n. t. a. [désuni 5. In A, 4". post vérba seduhis visitâlor inseria
sunl. fro adjutor 4» legit audilor. *911deesl 2. S912et add. 3.
NOTJE.
(647) Warlha in confiniis comilalus Glacensis et ordinis Cislcrcicnsis. SCIIWARI.
Silesiie, (649) Ducis Brunuensis.
(648) Ad fluvium Nissam non procul a comilatu (650) 1. e. iiliis scorli.
Glaccnsi casiclium Camencium, postea ccenobitim (651) Probante Necrologio Boliemico.
CHRONICA. — HP, III. 19*
,93
ad "" summum *"u sacerdotii gradum.. V*t3iducis, collaudanto clero cuiicio M" populoquo
piovclterél
El quamvis ipse nosset inler siios2911*,qoid esset iri favente, HërmaiiUs promotibne diaconus, prasposi-
"le clcrico "".lainen rccoleiis illudSalor tnra Bolczlavensi siiblimatus, sublimiorcni invitus
giioqiiani ,94°ad episcopalùs honorent. Facla est
nionisdiclum : Omnia, fili *918,(ac cum coi.tsilio*w subrogalur
iEccli. xxxii, 24), advocat Wigherium, suum per autein hase eleelio anno dom. inc. 1099 pridie Ka-
soiorem generuin, vilum sapicnlcm cl in talibus lend.,B 41Marcii. \
cui cl *9**
iicotiis eiudiluiii valde cl persoicacein, "... 8, Et qui»: eodem ànno (Apr. 10) imperaior ter-
1
ail : Tii tempore paltis mei régis*3* Wtatizlaisemper cius j"**"llenricus celebravil pascha Ralispon»
in ciiria primus interamicos [uisli, lu mores el vilam (653), jussus est dux Bracizlaus cum electo suo illuc
jjocinetttm pctspexistii tu non solum laicos, tieriu» yenire, qui celebrato' :pascha iu urbe Wissegradj,
*ot*intus et in cute npsti,;tup terçia dië posl oclavam pascha? (Apr. .19), yenit
citant clericos omnes
2923hé- 2948Ralisbonam,
consilionunc episcopumeligete volo. Ad hase Qui quia anle feslum carhaliva
ros in propria verba non iiiproprie rcspondil : Olim, pràsmiserat ï 944donaria lam cassari quam ejus sa*-
juqiiiciis, dum rex palet tuus vigtiil, meum consilium Irapis294B,quolquot erant de ejus àinicis in curia,
vuluii; nunc hotum vivant homines motum sm, qui obviant ei veniunt ad tria fere ,94smiliaria, et ila
semelipsospillant aliqiiid esse,, cum nichil sint, et B deducunt eum in ,94*civitatem cum *,w magna lu>-
292Bipsi sapiunt placet '''"., norilicenlia.
quibusiiullius nisi quod Cujus ad primant "*» policionem catsâr
consilium.Sed vos mélius scilis, quod in lam sanclo .confirmai Boemôrum eleclionem, dans llermanno
292Tecclesuc utilitati, .anulum et
negatio,qui consultait 'sanctoe virgam episcopaîcm. Item et hoc 29**
vucuosdeect esse ab ita et odio, a miseticotdia el oblinuit precibus 29B 1
apud cassarem, ut ejus fratri
awicilia 2928,nuin ubi-ista officiuitl unimo, humana Borivoy vexillum dàrcl et eum Boemis omnibus qui
,,s9 [utlilut opinio (652) ; «ie «idem nec. alicujus ;Oum. eo yencrant, assignarel , quo post obitum
amkicia obligat, nec miseticotdia supplantât, nec suumI.'fratremejus ""' Borivoy sutilimarehl "" iu
odium exagilal, nec ita inflammat, quo minus cotant 29B 4soliuin (654).
vobiscloquât juslitioe quod postulat otdo. Est pattis 9. Eodem anno idem ,9BBdux Bracizlaus veniens
ni el nunc tuus capctlanus, quem vos metius nost'ts, cum exercilu in Moraviam, reacdifical castrum Po-
nomineHetmanus. Hic sempet fuit régis in servicio divin ""V el rëddil id29B7, sicut antea fuerat, in po-
293(1 conslans, in commisse fidelis, in legationibus leslalcm Hernianni
episcopi, atque ibidem in villa
agendis fidus executot, caslus, sobtius, humilis el Zliumiça a91, 8 pentecosten (Mai. 29) celebravil.
mvdeslus, lion s931vinolcntus **3%,non ambitiosus, Deinde occurrens Pannonico regi Cholemanno*ut
non elatus, et quoeprima est in clerico virtus, ad- in campo qui dicilur Luczko "B', mulla Sllnt'''9,'
prime liieralus, et quantum spécial ad humanam invieem concionati, placitanles *°°* ad plac'uum
",l 1
op'.nionem,cemitur esse bonus vir et perfectus ad utrarumque *>'*.parcium. 'Ac inter se inmensis
ttnguem*033,si solummodo 2934non obsit quod Ito- mulualim datis muneribtis, rénovant ailliqiia âinici-
spessit. Tune dux "" ammirans suam et ejus una- cia? et pacis29tl>foedera et ea sacràmentis confir-
niiiiemvoliintalem, ait : Haud »918aliter cor luum mant. Ibi dux Bracizlaus suiim cleclum llcrnian-
alquemeum sapil. Et quia hospes est, pttts ecclesite . niiin diaconum 296ecomiltit Seraphim' *°" arcliî-
protlest; non eum patenlela cxltauriel,non libetotum episcopo ordinandiint. Qui venions ad sedeni suam
cura aggravabil, non cognatorum tuttna despoliabit .nrbis :StrigQnia? tempore quo sacri ordiries céîc-
2937 cum prcsbitcriim, et
quicquid sibi undecunque véniel, tolum sponsa brantur, 3 Idus Junii ordinal '
ejus et mater ecclesia habebil. . mç, quamvis indignunt, similiter ad eiindem pio-
Hic ergo faciam Pragensis episcopusUt sit. : inovit gradum. Dux aulem, posl habitiim conciliiim
Nec mora, convocatis primatibus terra? simui el rediens, "castra metaius fesl jiix'ta urbem" Brnën
prasposit'is ecclesia? Bolcsluu in urbe ad plaçilunt 2968.;erat enim valde iratus .filiis patrui sui Con-
.'VARIEELECTIONES» .
2913Al. manu A. 2814deesrA. 29,ï inter siios alia manu m margine A. , **" quoqne
superscr.
2b. K17 hoc loco esset al. manu supetset. ' A. ',918 deesl 3. 291? et post faclum iton penitehëiis
«dd. 4. 4a. 282»deest 2b. 292t deesl 2b. >922 deest A. J923qucm.A,: . ,924hominum,nipres 3. *,S2D
i'i margine A. 292'*cùtt. A. 2927deesl A. ,928 a mis. et âmicilia désuni A. .,:*"' deesl A.
*"° in S83-1 nec 2b. '****'violenlus éorr. vinolentus A. viol.r2b. *e^cott.:X. *" 4 soluin
titatgineX.
A. 2b,3, 4. S9sBBracizlaus addit 4a a939aul«orr. haud:A. '987;»l« corr.'A., el2b despoliet rell.. *?38
palaiium 4, 4a 2!"8 cuncloque populo 2b. 294°. togatiir 3. *1941 II, 5, 4, 4» I948 2942deest 2b. v>294s in ad-
duniA, 4». 2944 294B 2947 at. man. superscr. A.
prasniisit 2b. 29B»cort. A. 29B .29Ë"!
2 omi/liuu4, 4»; ad2b.
3
"'s'1111111:111121».
29?0bic2b. deesl A. corr. A. suum. iU sublevarenl 2, 2b, 5,4, 4a. »!"4
ad2b.. «t» ibidem 5. S986POdwin2;P6diwin 2b, 4a. ™" eum A. 2, deesl-4. 29B.8Zliiinica2,2>*,-Zl!ii-
mca 3, Slivnica 4, Slaunica 4«. a989Chlotiiatino '21*,Colomanno5;, Coiniauiio4. 298°Luczo 4; 2901*ilii
1112i>. 29Barfeesl A. ï9G3 utriimque 4. '29l! 4 deesl 2, 2b,5. 29GB et pacis om/llunl 4, 4». "29'6C episcopum
A» diaconun».reH.i. S967 Sei'àDhyn4. 29CSBrincii 2b,,Bruën "5. '""''.'"'"
''
,„„ «OTvÊ. . ,..
(652) Sallust., Catilina'c. 47. (05i) Qtioa lactutii est-conlra-iegem ne regin
(655) Vide lleinrici IV diiiloma Ratisbonas daltim successione a Bràcizlao 1 coiislilulam, cfr. sliora
«IHidRoeunicrum1959. Il |5. --'-,. r-:-.rlt ,:•::,;
Î9S CÔSM^É PRAGENSIS Ijlg
fadi, tdiili'icô et Lulbldo496é. Qui/fûgiëiites à facicisA A1pandimus. Niint dontna abbaiissa (658) Wiiulelmmli,
ejus oppilàVeruiilse in **winiuiiiis oppidis, et mil-- fitmula
I Deo devol a, ecclesiam sancli Pétri aposioli,
teilles tradunl ci coderas civilalës, li mentes néa silam i ill lerrilorlo ejusdem monasierii cui praserat,
liosliiilcr devàslarct terrain. Inlerea dux Bracizlauss cx . velUstaie a fondamenlo dirulam usque ad psi.
disposilis prop'sidiis per civilalës quas sibi Irâdidé-- fectionem deduCens reatdificavit. Quant ul conse-
rant, el éas frâlri suo Boriwoy comillens, reversuss craret prassul *'986cum impelrassct abbaiissa, dura
est in Bbcmiâm, Otlonis (655) aulcnt iilii Suiito-i» ex more reliquias sanciorum collocal in pixide,
topluc '*"" eï Ollo 2972ciiiit maire sua Eufcmia (656)i) inlcr àlia oblulit domina pratsuli pannum unius
mililum ObCdiehles duci crà'ul et fidèles', lient eo-- palnta? latum, quem acceperat de pcplo sancla? Lud-
dem anno (Dec. 25) dux Bracizlaus in naiiviiaie0 milic, rogans ul similiter inter reliquias sanetns
Domini BoiCzlaum per sororem sibi piopiiiqulimn ponat cum in pixide. Tune prassul quasi indignaus
invitât ad convivium quod eral in urbe Salec dispo-î- ail : Tace, domina, de ejus sanclilale ! dimille anuin
silum, ubi in ipso feslo, conscnlicnlibus Omnibuss *m7 aviam 2888quiescere tu pace. Ad base 2989ahba-
eomilibus Bohcinia?, faclus csl Bolezlaus ensilerir lissa, 'Noli, inquil ntt-, dominé, noli 2991talia dicete;
avunculi sui, Quem posl feslum dux reniittens add mulla enim Deus per ejus mérita coitidie opetatur
propria, dotio 29T3 dal sibi cl consliimt quatenusis R B magnolia. Mox jussu prassulis sarlago affertur 299a
eiisifera? dignitalis pro ministerio 2974ex tributo,), magna, prunis ardentibus plena, ubi invocalo san-
cjuod pater suus Wladizlaus solvebal anniialim sem- î- cla? Trinitalis nomine, prassul injecit pannum super
per, 100 marcas argent! et 10 auri lalenta ba- i- flammivotnos carbones. Mira res, fumiculiis et flam-
beal 2»'« .'''' niicula circa pannum emicuii, sed minime nocuil.
10. Anno dominica? incarnationis 1100. dux Bra- a- Et hoc etiam magni fuit in augmenlunt miraculi,
cizlaus quibusdam referenlibus hâbeiis comperium m quod propler nimium ardorem diu non potuil
pro certo, quod imperator in urbe Maguntia pascha îa pannus de flammis eripi, et tandem ereplus sic
(Apr. 2) celebrare vellel, optimum ratus fore ut visus est inlegcr et firmus, ac si eadem die foret
illuc elccluin suum *976 HerniaimUm mitterct, qui ui textus. Quo tam evidenti prassul et omnes nos per-
et inuncra sua cassari deferret el quant expectabat at culsi miraculo, lacrirnas fuiidimus 19'3 pra? gaudio,
a niagistro suo benediclioncm aceiperel, el com- n- et gralias relulimus Chrislo. Dedicata esl aillent
iniilens cuiii Wibcrln, qui similiter debuil intéresse
se ecclesia in honore sancli Pelri aposioli 29945Non.
car-saris palalio, .rogat ul in *m omni suo'favcretet Oclobris.
negotio tempore oportuno. Sed quoniam archipra?- e- 12. Ilem ejusdem anni 15 Kalend. Noventbra
sul Roulhardus simoniaca hteresi ïiifamatus, rclicta la C Borivoy, frater ducis Bracizlai, in urbe Znogeui
Maguntia hisdem lemporibus 2978 morabaliir in m S8S8^39*, faciens permagiiificum convivium , duxil
Saxouia , jubenle imperalorc et collaudantibus us uxorem nomine llclbirk "" 3 (660), orienlalis mar-
pnihibus snûïagancis Magnnlina? a979 ecclesia?, a chionis Lupoldi (661) sororem. Et quia hisdem
cardinal! Rouperlo, Clcmenlis papa? apocrisario,o, diebus filius Conradi Lutoldus "° 7 per concessum
qui forte ibi aderal, ordinalus est 20B 0 Herman- n- Golfridi a998 (662) admissus in castrum Ra-
tnis" mi episcopus in oclavis pascha? 6 2B82 Idus lus kouz (665), militas Rorivoy inferehal injurias, sin-
Aprilis. gnlis noclibiis devaslans ejus villas, el refugiuiti
11. Eodem (657) anno admirabile et seclis coni- u- hahens in prasdicium castrum, unde dux Bracizlaus
mcinorabile quod divina gratin per mérita sanctis- is- valde ira tus iterum coadunalo exercilti movit castra
sima? *983malris I984Liidmila?298l>digiiata csl reve-
/c- in Moraviam, volens iilcisci fralris injuriant. Sed
lare niiracnlum, uli ipsi vidimus, vestra? caritaii ati prius millil ad Golfridum oblestaiis eum per anii-

YARLE LECTIONES.
2969 Luitoldo 2b, 5. 2979 deesl 3. , 971 Zvvatoplik 2, Zuatoplyk 2b, Zualopl.uk tell. 2972ita
A. Ôtlek 3, Ollik tell. a973dona 2b, 3, 4, 4«. 2?74 ni superscr. al. man. A; «97Bhabebat corr. haheat A.
2,76 suum eh A.. >977rfee.sl4,4». a978.diebus 2, 2b 3, 4, 4a 29'9 Magiincie A. 298°dominus iiiseritii!4,
4«. »981ermaiinus A. '' *sa*VII, Ai 2?83sartclissima 3. 2984iuiïi 1. 298BLuidniilla? 3. 2986deesl A. 9S8Î
àvum 3, dominai!. 4a, rfeesl A. 2888 deest A. , s"189désuni A., 299° abbaiissa h. I. A. S991noli dom. A-
2992bfferliir 2b. 29»3 iacrymis fundimur 2-, fudinius 4. 2994VI, 3. *^s Znoycm 3. *"* He1byrk2,
llëliuck 3, Kerberk 4,-4*. 2997Luitoldus 2b, Lulholdus 4«. 2998Godfridi 3.
- - miM.
(C55) Ducis Olomncënsis. D (660) Cfr. Chron, Clauslroneoburgense apud
(656) Erat filia?Bêla?1 régis Hungaria?. Peziiuii.
(657) Palet ex sequentihtls LiidniiHam a. 1100 (661) Sancli, filia Leopoldi Piilehri.
iiondum inler sanclarum nutiicrum sine ulla cou- (662) Fraler, ul videtur, Adalberonis episeo}t
Iradiclione recopiant fuisse. Wtrcihurgensis, Iilius Arnoldicoinitis qui casiruiu
Lambacense ad Trùnam leiiebal. Cfr. Yila Adalbe-
'" (658) Monasierii S. Georgii. ronis Pez. U, 7.
(659) Ziiavin. (665) Retz in Aiislria.
,07 CHRONICA- LIB, III. 198
""sibi Lulholdiim ! A Advplal 6 lugiibiis lurma suorum,
qua? aniicilia?2099fa!iU?ra, quo cxtemplo!0a
30" semineeem levant dueeiii. Illë
nul vinciiiin titillât 3001,sine mora, aul decas'cllot et extracta basla
slio cum expellal eadem hora.-Quod cum non laie-- aillent minister Satanas, dum accélérai fiigiim per
rei Luloldum, caslellanis per fraudent, foras ex- npclem opacam, prasçipitatur cum eqiio iu cisler-
clusis, ipse cum suis miliiibus vi oblinuit castrum., nam,
Tune Codfridus80',8cum legalis, qui ad eum missii Quam prascopslorrehs.dècurrcns feceraiymbre.
fueriinl, occurrit duci juxla oppidum Wranov, etil Incerlum est ttlrum ipse manu sua an gladuis lapsus
eoram omnibus clamai Liitoldum perfidum esse clil devagina ila' eum prascidil per 8028nicdi.umalvum,
vcipiihlicas.iiiimicHiii; castrum vero, sibi 3993sub fide e ut omnia sibi cfiluerenl esta. Fil luinulius per villam,
ainicabililcr 3<) 01 prasstilum,.j!im hostililer ad cx.- '•- alii iusiliuiit. equos, alii cunt armis hue et illuc
piignaiidum postulat ducis .*0OBauxilium. Cujus is 88î8 discurrunl, investiganles lanli inali machina-
pcticioni 'dux non abnuens admovil cxercilum urbis is loreni. Mox quidam iiivcnii cunt semiviyum,, et
per circuilum, ubi per sex ebdomadas vi somma ia quamvis salis ad mortem habuit 3030vulnus, lamen .
nocle eldie conscriliir pugua, douce famés, qua? P8 amputât ense captit ejus dicens : .
firnias expugnal urbes (664), prasvaluii in Castro. '* Iufetni fumas 3031non insôns ibis ad uiiibras,
. Ea *"> 08viclus Luloldus et bello fraclus noctu clam iti B £( Getetis *03*
S007 3098suis geiieto mea facla. referre memen-
clapsus vix soins aiifugil, omissis ibi is
[lo(665) j
militibtis31199, qui facto niane semelipsos et castrum in Dux autem
ïOS'!,licet in. lanlo dolore sit posilus et
iradunt in maniun ducis. Inlerea dum hase >a
pugna mecrore, illa nocle et insequenli die non rçlaxabai
gerilur Paulic 301°,filius Marquardi 3011,patdagogus IS
spiriliim cl ora a lande Dei, nunc lacrimosam peeni-
Wladizlai, sagiltalus morilur, item Dobes.*012, ,s
filius leuciam offerendo, nunc 8034sua peccala confilendo
Lstimir 3013,dum lam episcopo llcrntanno quant aliis sacerdolibus
Per vicein suant serval vigilias noclis, Dei. Tiibutuin aulem quod eo tempore fuit de Po-
occidilur. His duobus amissis et raidi ta urbe Go- °" lon'ia allalum, et quicquid in sua invenit ao?B caméra,
tfrido, dux viclor cunt suis renient in Boeniiam.' .
per manus episcopi fecit dari 30*°per monasleria. Et
15. Jamque Chrisli nalivilale adpropinquanle, cet cum
30,4 disposuissel omnia qua? eranl disponenda pro
propter venacioncm in viUji Slibecna duce mo-°" -anima: itole, inquil, ftliolo meo lituiim meum et
ranle, quadain die inter prandendum fertur dixisse
,se coeteraiion esl méum sibi date, quoeDeus
301B jacttlum,
dux ad quendam venalorem 3916,qui non longe 8e fosuit in sua poteslale. El ila 3037in sequenii nocle
ab eo ad quai lam sedebat mensain : IIeus Gucala! "'
3o17 posl gallicinium inler inanus saccrdolum11 Kal.
pulas me nescite, quis sit inter vos qtii me oe~ (
*"
quoe- Januarii, velud bonus Dei S039 athlcta, ulramque
rit inletficete ? Et illc, sicul homo eral vehcmens| 1in : hominis subslaticiam in sua divisil exordia,
quem
verbis, clamai 3D 18: Proctii Deus hoc avetlal nec tuus •"' dubio credimus aut jam S0"9 accepisse aut
oculus patcal, quin ipse cicius occidalur qui talia procul,04°
.'rt jam acceptUrum coelcsliaconsorlia. Cujus fere-
mttclimalur.Ad hase dux : Ah 3019/ bone vir, ait, 11 ' triim unus ex clero sequens usque ad scpulchruni,
mtlli fas esl evilute inevitabile fatum. Postera aillent ao4' iterabat dicens: Anima
die (Dec. 21), quia sancti Thomasaposioli eral vigi- hujnsmodi planctum . » •* ,
gi- , , .......
li», mane audita missa il venatum, et cum in nocle gie Bracizlài sabâolli adonùg vivâl expers ihanaton Brit-
juin redircl, occurrunt ei anle villam apparitorës rcs cistàùs yskiroî. a042(666). Mira res, sic flelu suoclë-
cum laiernis el faeibus a(,2C'. Moxquc Lorck 3Bal,iht- itt- nim et populum concilabal s(> 43 ad iletum, ul dum
pius lalro missus a diabolo, prosilil cx lalibulo pra?- •a?- ''flerës ntagis flëre Vellcs. Sepullus est aillent cunt
c'mclusgladio, et ul fortius valuit, inter ipsa ilia maximo planetu: suorum in polyandro 304*;sancli
cliiceni3I)22 percussit venabuïo 30*' 3. Non aliter dux lux Weiicëzlai ecclesia?forinsecUsante portam a sinistris,
30'ncadit in medio luco '.:'-.. uti ipse'disposuerat. Ubi soror ejus Ludmila, Deo
.''.-.
292B, ac,
Si clarus Lucifer coclo cecidissel ab allô. . dévola famula 3948,supra lesludines conslruxit ar-
VÂRl^E LECTIONES.
*'n Fidei A. â00°qiiod 4. ,0I)1 corr. A. 30» 2 Gollifridus 4. 8003deesl3. 8°04amie, snb fidp.A. a«B in
nddi!2. 300Gvicia add, 4 Victoria'ado*. 4ï 3BI>'amissis5. 3908omnibus corr, M X. 300'mil. suis A.
2019Paulik 2.2b. 3. 4. 4a. '»«1 Markwàrdi 2. 30» Doles5. aou Lyztimir2..Isltmir5. Lzlimir 4. 4>.
f01*Sthëcziia 2. Slebna 2b. Sebecna 3. Shencna 4. 4a; 391B dux duxisse A. 8B18 deesl 4. 4a. 8»" qui
inter vos A. 3018proclamai 4.4.». a""9 Ach ach 4; -*020fascibus ton. facdtus A. el armis uddunt.A. 4a.
au Lork 2. Lark 4. 4».. 302aBracizlaum add. 4.4a. 80« coi'r. A. 30a4 Bracizlaus add. 4.4". 30as
liiloA. 2. 2»'. 4. 30aecxlimplo A", ""asla A. s028:in 2. 3029et hoc loco X. iilucquc 4.^ 3?30 habtieril
2b. ««a.i„riaS ^. furuàs 4. 4*. 3032ceris A. al. man. susperscr. Çëreris. a033Bracizlaus add. 4. 4a-
934niliic—confilendo al. manu in A. a03Binvenit in sua A. ao3Bdare.3, 4a, 30S
7 sic.3
margine
"dei bonus A. 303,>deesl 3. 30''0 oniiltunl-A. 4. 4a. 3041planclu 3. 3042yskyros 3. yschyros 4. 4''.
a"M ciebat 2. 2b. 5. 4. 4». a044podi.mdro Ai-polyandrio 3. aolBfam. Deo.dev. A.
KQTJE '"'- -i'
(664) Cfr. Lucan., Phars. IV, 410. 666) ïc'/yp^t»
(665) Virg., Mu.: II. 549. .
199 COSMA PRAGENSIS 200
*""" stiblâtum per fratrem juniôrein
çualâm In honore sancU thonias apostoli càpcllam, , À Injuste /668)
et coiistituit ul colïidie ibi celebràrétiir missa pro i poscit principalis sedis hoiiorcm. Qui quamvis
dcfuiiclis. El quoniain staliin percrebiiil fama ini justam ; causant hahcai *"*, lamen frustra caudant
,94'' ett, 'captai *""»,cum cornua ,m amilial,m.
populo, ducem s048 essë mterfectuni Bosey Sic Udal-
Mutina? coùsilio, quos antea cxpulerat dux m8 deî ricUs fratrem , 073suum Borivoy jam "°74 confiruia-
regno suo, dubilari a quibusdam solet ulruin son-- lum in solio tarde nilitur pcllerc de regno.Postquam
cior '"'*• sit qui CQnsiliûnt dat, âii qui consentit utt Vero suo~ referente legalo animadverlil Udalricus,
facial]; sed révéra iiterquc rcus, vërïiiitamën sonciorr nec fratrem suum cedere solio, nec comités acqui-
is est qui Iioniicidium cOnsiliàiur, quia et se ipsumit Cscere suo consilio, hoc solum obiinuii precibus, ut
de aliiim [sic] criniiiiatur. 'Ergo vos Bracizlanm occi-- cassaris per liccntiam liceat *"" sibi débitant vi
dislis, qui ut occiderelur, consilium dëdïslis. Miltuntt invadere s" 6 provinciam ; cujus 307*'mox associan-
ilico prassul et comités eiirn festinaiione in Mora-- lur in contubernium viri in rébus bellicis slrcimi,
Viantad Borivoy legaluin a9B 0, quo accelerct sibi à Sigardus contes de oppido Sala, el ejus frater Fri-
cassàre olim *"""• datum: lolius Boemia? acciperee sensis 3078episcopus nomine 3079Udalricus (669),
ducalum. Qui feslinus venieiis in ipsa die (Dec. 25)i) ntque suus per sororem gêner nomine Fridricus.
îialivilalis Chrisli omnibus simili favcnlibus iutro-- R B Quorum succenderal animum ad belli studium pio-
nizalur. Tune Cilleniann delel am omnino sua ton14 inittens cis aureos montes, et •pollicitans suos esse
vesligia, qua? vix inpressa reliqueral "•"in Boemia,i, fautores omnes Boemia?nalu majores. Praslerea3m
cum "exosa terras peleret coeleslia. Jusliiia enimn uiidëciinque potuil, non paucos sibi in auxilium ac-
eral Boemôrum, ul semper inter principes eorumm quiril Teutonicos, qui pro sui stullicia assliniabant
major nalu solio polirent r in principalu. in Boemia auri et argenti pondéra fore in platcis
14. Anno dominica? incarnaliouis B9'B1101 30"-, 1, sparsa et exposila. Quibus insimul coadunatis, Ou-
Uodàlricus et Lutoldus, filii Conradi, expulsis pra?- ïs- diilricus cum fratre , 081 Lutoldo *>"*Augusto tueuse
sidi's de sc"i8 Moravia, qlia? ibi Borivoy abiens reli-i- iniranl parles Boemia?, sed sinislro homine. Nam
qrerat ob cuslodiam, rehabuerunl civilalës suas, S, Borivoy collecloexercilu occurrenseis caslra inetatus
similiter Toscy et Mutina redeunt de Polouia,quibusis csl,0Ba supra duos colles juxla oppidum Malin (670)
duce Borivoy non ex corde, sed pro neccssitale lem- it- ****,'paratus in craslinum cunt eis ">**comiitere
poris cohcedcnleigratiàm suam, *""'9, recipiunt civi- i- bellum. Tcutonici vero non longe ex altéra """parlo
tates suas quas antea liabuerànt, Bosey Salec, et rivuli Yysplisa ,0B7 appUcucfunt caslra, ila ni uter-
Mutina Lulomcrice •W6°.
p que ab ulrisque possil80B8 videri exercilus. Qui post-
15. Eodem anno Oudalricus adil •08' imperaloremm quam aniniadvcrieriinl iinanimein esse cutii*""""duce
'"
in urbe Ralisbona, el cum per amicos sollicitai 80.e* Borivoy, mo consiànçiant Boemôrum , inquiimt
precibus et fatigat inniensis promissionibus, quo sibi bi "Udalrico : Ubi sunt illi Boemioe natu majores, quoi
1
restituât injuste"'1'' prasrepiuin M04 a fratre suo no dicebiis titos esse (uutoretl Recte mentilns es in capul
juniore (667) Borivoy Boltemia? ducalum. A, quo;cas- as- luum, elnos decepisti atque in magnum deduxisii
sar accepta pecunia dat; sibi" 065,diicaïus insigniaetel périculum. Reverli voliml, sed nequeunt, quia cadem
vexillum ; sed in ducem eligendi obtentuin ponit in via posl illos Suatopluk 8991cum fratre suo Ollone
arbitrio Boemôrum. Tune Uodàlricus inittens lega- ;a- ducens sceuht duas scaras venicbal duci Borivoy in
luin vulde discrlum"°*B viruni, Neusse a0B'nomine, ie, auxilium. Quid facerCnl? Magna ttndiqiic """ coar-
iiliuui mB.Dobrcniil,.argu!l fratrem suum Borivoy, >y, tâii 3093angustïa, per aiigiistant viam et nimis a riant
increpat coiniles et minaïur cis, jactal se esse asiateaie seinilam, qua itur Irans silvam ad Gabr am (G71),
inajprcm,vet sccundunipalria? ntorent dèbitiim, sibi ibi turpem hoclu inaitiraverunt fugain. Ibi episcopus
YARIJî LECTIONES.
3048Bracizlaiim "4. 'sou Bôzsey"2. et sic deinceps. 3048dux cxp. A. deesl 3. ao>9 sanctior 2. in
lextu, sed in margine manu antiqua cottectutii soutior. a('B 0 légales 4. 4«. 30B 1 olim sibi a cussarc
A. 2b. 5. 4. 4a. 2
aoB Cyllcnia 2b." 3. 4. 4tt. a<,B*dôlet A. a084 delela al. manu superscr. A.
"-!K,S»liquerat iA. '•0B8 Chrisli ^2. '"""* Mill. Cil. A. falso. a»B 8 in A; a9t9 deesl, 4. 4". 3^
Liutoniierziczie 2* •Lulomh,ica?:3...4<*. '•*Ml.1adiit.-4...4'*. 8<,B!
1 salniat 2. '30'>
3 omissum 2. 8''
6 4 pras-
erepiuin.corr. prasrepiuin A. praterepiiim -2. -2a.'2b. 4». S?CB sibi tradàt in margine al. man. corr.
Iradit A. *oe6diserluiii valde -omisso lcgatuui 4. ,4a. ao. VNeussa '4. 4n. 67 39C
8 deesl 4..| 4a-
*">69 projuste'2. 30'0 hàheas 2b. .3..4. 3<> 71 — tas rell. et A. con. — lai. a072cornu 3. 3073iil. manu A.
" 74deesl 3. a07B.deesl4. 4». a078 omisso vi,4. 4«. ao77.cui2b. 3078Fri>icnsis,2. 3079 et 5.
S08Bpr<>pierea4. 4». a081.suo ùdd.,2b.invaderel 3(IS2 Liiiholto 1. .'*''»",metsili sunl 4. 3084Malyn 1. a(,8SiU»*
• 4'a. 8088aliiK2.>2b.U. 4a. - 3087 l.,2b. Wyzpliza 2. Wzalsa 3. Wzlipsa 4. Wziypsa 4a. 8
•"«s pos-
ioas Wyzplisa a991 "-8'0*'* i0S3 8m
seiA. deest 1. -*090"•'Bory.voy.l. Zuatophk 1. undc 5. coailari A. APGABII.1-
'•'-.'' NOT.E»- - - -
(667) Eos fralres non fuisse heïno non videl. De 1157, qui eral Fridcrici comitis de Pilsiein fraie;*,
quo loqiicndi usu vid. Pubilschka IV, 101. probat tabula quadain apud Meichelbcck ltisl. Fri
(668) 1. c. hoc loco junioreni filium pairui. silig. I, 2 n. 1282.
(669) Inler Frisingeuscs episcopos iilius lemporis (670) libi bodio sila est urbs •Kiilléiiberg.
U.lalricum non inveuiri obicrvnvit Scbwarz; illo '671) llabci'ii quo ilur in Moraviam.
iuuuci'4? Hciiiricuiii l'uncliuii es e annis 1098 usque
j0l CHRONICA.— L1B.RL gW
a091amisit capeliam suant (672), ibi pro- k (677) clccliis. est in cpiscopiim"Moravia»; itodeih
[.'riscnsis
nier dintctlciit,-y-iam oninem 8900exercilus cum rébus anno millilSuatopltik in Bo.cihia'iniitdagaioiës itc-
Mann aulem facto ndvc- de'iiipr'esjuslicias ,,;scininaioï'es ane di'sCôr-5
[ibtialibusprojecilsarciuam. quiiia?,
Boemi, hoste careniia 3B97diripiiint spolia. dia? cl. omnium ' mala'r'Uin arciuin . invëiitorès,
nicntcs '
,'rant autem illo cl
tempore Borivoy Sualopliik con- qui 8119...'; : "['
cordes et ad invicem unanimes, sed unde orta sît Possent unanimes.. armare in priçlia fralres (678)..
inter eos discordia , paruni snpi'riora repeiëns Hii fere universas Boeniiascivilalës c-ircnicnles'alios
cxorilia, referain pauca. pecunia corrunipunl, alios muueribiis, alios pro-
16. Anno dominica?incarnationis 1102. *'*a, Wla- missionibus obliganl, et-quos sciebaiit novaruln
dîziniisdux Polouia? Italiens duos filios, unum de rerum avides , aul iligiiilalibusprivaios, aul ver-
coiicnbinaprogenilum, nomine Sbigncv 3099, aile- satiles et ànimo inconstantes, onmes 312l)suis ver-
rum cx Judilha Wratizlai régis filia cdiium, nomine suciis asCiscunt 3121in parles Sualopluk ducis. His
310"sutini..rcgntini 3181dividit ita
Bolezl'anm, hos inler palratis. 3122,aitno dominica?incarnaliouis 1105,
vbce.m.domi- sole tnorante ht décima parte Libras, intra Zua'o-
per médium (675); sed qitoniam juxta 3'02divisum de- ..
nicain, oinne tegmtm in se ipsum phik ctini suo comilatu3123Boemiatn,etoccurrunlsibi
solabilut(Luc. xi, 17), et domus supra domum ca- perlidoruni agmiiia, quidam vero ex eis expeclant
3103sacco ut cum
rtel, el sicul vulgo dicilur, duo calli uno aperla janua urbis Praga? recipiiinl infra.
3'94insimul esse non possuut, anno dominica? nicenia. Sed prius eadein die dux Borivoy valde di-
eapli
incarnationis 1105Sbignev posl obitum |>atris mox luculo venions prasoccupal urbem, et ponit in ea
conlra fratrem suum suniii arma, et promitlens pe- forlia prassidia alque episcopo Hermanno eam m*
3U"iiu auxilium.
Miniantassociai ducem Borivoy sibi comblons, se cum suis ad Yisscgrad coniulil. Et
310° in Moraviam, et ecce Zuatopltik al2Bordinatim 3128pulchrc insiruclis
Qiiist.ilim misit posl Zuainpluk
ciiiiveuicnies simul castra inetali sunt juxla oppi- cum sex Icgionibus apparel in casipo, et quia nul-
dumRecen (674). Quod audiens Bolezlaus millil310T lus obviam sibi venil ab urbe, incerlus et djtbius
3108suum Skribimir a'°9 (675), cl rogat et inox iransvadanles 3121fluvium
pcilagoguni 3110sibi per partim suhslitit,
ducemBorivoyut s'ilmentor affinilalis, se Wlilavam infra villam qua? dicilur Bubni3iaB(679.)^
Jiiili;am,ejussororem, ilicil propiuqiiiorem; el insu- applicueriinl urbi, sed inveniiint clausas portas et
3111ad nianutn 10 marsiipia 1000 mar-
per offert ei 3112 super muros fortilcr rcsistcntCs milites.Ibi a quadain
cis plcna. O pecunia tocius maii regina, fraudis , ancilla super muros astanti turpilc>*confusi, cadetn
arnica,fidei hoslis et inimica! Tu.jiisliciam.com- p'via rcpedanlcs- figunl tcnloria inter ulrasque urbes,
priiiiis, recta judicia subverlis. Te corrupti Gra- in loco ubi sabbalo fiunt mercimonia (680), assti-
liUsael Proliven3"' 1, ducis Borivoy consiliarii, c'oni- maiiles quod cx ulraque urbe sui conjui àtorcs illa
3114Sbiguev promissàui nocle.confluèrent ad eos. Quod cum minime fcçîs-
pcllimï ipsum ducem fidem *"*'
abiiiicrc.Qui sialiin accepta pecunia reversns scnl, mane facto- ccclu convocato Sualopluk sic
csl ad propria al16, el quia nec unum obultini dedii orsus est ad eos : Quamvis non vacél tnodoul ptolixo
Zuaiopliik-,indignalus valde el siiccciisus ira disec- utar alloquio , pto te lamen paùca loquat, nemotiis
dens feriurdixisse : Incendiant meum ruina *"'' Gccasioncmtimere aticui videur. Timidis eniinet igna-
«xiini/iinm(676). vis, quibus misera vita 31*°habelut "'""t simi'is, âplis-
17. Anno dominica?incarnationis 1104, Johannes sinifl mors est, (orti autem alai uiro mottem subite in
'
YARLE LECTIONES. ;
,MBOudalricus insérant 4. 4a. aoB 8 omnis 3. 4. 4a. a097carêmes, 2b. a09«Mili. C. III. A. S099Izbi-
\ gnenl, t'a cla103 deinceps; Zbingnen 3, Zpitisnoti 4, 4«. 3i0tsinler hos A. sl01 regnum s. A. 31Bsipso2b.
«mil/ii4a. in uno À. al04posili A. 3iùsat. manu superscr. X. 3106 Zuatopluc 1. atB7 ad inserunt M10 2,
4». 3'»8 A. al09 Zribimir 1, Zkrybimir 2, Zkribimir 2b, Zkarbimir 3, Zkrbimir, 114 4, 4«. soi
legaluin
aul am 3,i3 4». fidei 2. 3llt
corr. se A. sibi 2b. mundi 5. Protyven 1, Proliwen 2, 2'\ 3, 4,
lide1, ea-punclmn. 3116palriam À. zl" rugina corr. ruina A. 3118nequiiia? et erasa A; all9quiquel.
ï lm omnibus corr. omnes 1. 3121alliciunl 1. "', Zuatoplik repelil l. 3l*3 exerciln 4, 4a. 3124ea 2,, 2b,
5,4,4a. 312BHic désuni nonnulla annotavit soec.XVII manus in margine 1, desidérantUrduo,utv't-
j ,'leîar, [olia qtioe continebanl sequenliausque cap. 21, ad'.'verba corrii'plus et avarus etc. 312Bornatim A.
3117 sla9
iransuadenles 3. 3la8 Rubin8130 2, 2b, 5. Btiriii 4,Mal4». captus oculis et menlula est piivàlus, haie
I verbain lextu X. sed expuncta. videtur 4,-4°. alia manu sitperscr. X.
'
\ NOT^C.. . /_
\ (672)Yasa et oynamenta sacra quibus sacerdotes D (673) Apud Marlinum Gallunt
- Skarbimirus pala-
- .
| a<lsacra peragenda iiumiur, itemque capsula qua linus.
5 rdiquia? sanciorum asservautur. ScuwAitz. (676) Sallust., Calii. SI.
(073) Shigneo a pâtre data erat Masovia, Bolçzlao : (.677)Tertius.iEn. .. ^
* regni sedes principales in Craeovia , Sandomiria el (678) Virg., Y11,335.
,! Wrailslavia, ul refért Marliiius Gallus II, 8. De (079 Buhen.
dissensioiiefralrum cfr. ibidem 11, 24. (.680) In dexlra ripa Moldava?, în.ea Pragas urbis
\ parte ubi hodie suht sepulcra Judasorum. Pal.icky
| (674) Riiizen, in regione Troppàviensî. l<m^ -:-:'- - : .:.- .^or,
'"
i PATOO- r.txvi. 7
•203 COSM.C PRAGENSIS 20,
prnrfioî/tt/cÎHs esl neclareliquido.Namegoolinimeciiin At Henrici junioris. Yidonles aulem Boemï se undiquQ
delibeiavi aut poliri pune el honore polioti, aul pn- ëssc deslitulos, nichilominus celerius ul poiueraiu
giiandô honesloe sucCumbcre motli. Sed (681) l'ouis simul noclu maturavcrunl 81tiafugain. Quod videns
sola'nnnc est mors isia cavénda, ne qtiis veslrum ca- imperator deserit 3184Ralisponam, el Iransiens peP
ptifs el maiiibus posl lerga 313Sligattts 3iS3, alque spe- aiislralem plagant via qua itur ad Nelolic 3ls' (C85),
ciaculumhoslibns[aclus,velùlibosad viclimtini diiélus, iiilrat Roemiam, quem dux Borivoy honorifice sus-
cadat secnri pèremplùs. Vie-lis enim toia 81"4 esl Victo- cipiens 31B 8, sicùii ipse cassar disponcbal, versu'
ria el digna laude ineniotia,ne incruenla lioslibm con- Saxoniam dal sibi condiicluin per terrant suam
tingal Victoria3'3". Dixeral, et conlinuo cum suo co- cassure dignunt, deducens eum usque ad generum
miiatii voriens iler 3I3CMoraviam , sic falur WTacek suum WTicbertunt 3lm (686). Inde per Saxoniam
3137ad Comiietn : O miserabilis forlunoe condilio , Iransiens cl Reniim perrexil Leoditim, ubi non post
qua 313Bnunc cogor 3139.-liunaresidere ul noclua, qui mullos dies cum vita amisil imperium 7 31B 8 Idus
visus 3140cramvclùli agilis aquila ascendisse 314L[ère Àugusii.
nsqué ad nubila. Cui Vacko : Non al4« /e, inquil , 19. Eodem anno Sualopluk convocans eos oui
domine a143mi, ftangal tsla advetsilas, quant cicius seculi eum fucrani de Boemia, quid opus sît facto
felicior seqûelur 3'44 prospetilas, quia et solis posl B jam in inccplo ncgoiioquasrilconsilia. TuncBudivov
aquoe 314Bnùbem magis nitel claritas. Talis enim 3189filius Hren 31C 0, caslcris atlale senior linguaqtio.
vicissitudo omnium rerum esl iu mundo. Quos abonn- disercior 3161,in adversis el prosperis vir atquauiinis
ies duxBorivoy cum suis.prosequilur 814C,et quamvis 311,8, et in lalibus negoliis ab incunle asiate vir
seplies plus de miliiibus bàbëbat, lamen non audet erudilus ac plenus versuciis, his usus esl alloquiis:
cum eis coriiriiiticre priciium , quia limuit suorum Varius esl evenlus in proelio, cl a18* 1 mine Id, nunc
11,47 perfidiaiiijiie sua caslra deserenles ad hosiiuiii illi proevalueré bello. Nos aulem, fralres, nondum
se Iransferaiil miliciam. Prosecutus esl aulem eos a usque ad sanguinem pugnavimus, nondum fecimut
longé usque ad inlroilum silva? (682). capitibus nostris 31C 4 pontem, quo 3K,Bitur ad soliun:,
18. Anno dominica? incarnaliouis 1106, invenlore quem3lsoulique el facluri sumus, si sors faccrecompi-
discordiarum diabolo sémillante discordias per niii- leril. Sed quoniam non semper armis, sed soi/m-s
versum 8148orbëm terrartim, quidam soi cooperato- dolis ad ardua honoris vcnilur fastigia, nunc posiït
rcs cxtileruiit cx Teutonicis proccres 31''9 ,,qui se- armis utamur dolis. Talibus enim artibus Troya ab
duccnlcs filium iniperaloris, regem videlieel -llcii- Argis alf"7 ett in decimo anno captai et Prudenliut
i'icum -qiiarluin, persuaserunt ni contra geniloreni tefetl in Psiltomahia a168dicens:
suum arma sumeret. Qui ftlii sui a facie fugiens, in C Nil
urbe Ralisbôna cum paucis munivit se armis, el differt armis conlingat palmadolisve (687).
initlil pro duce Borivoy, ul sibi in auxilium cum Nec mora, millitur aller, ul ita dixerim, versipelKs
éxercitu suo veniat. Nccmora, venienlesBoemi non Sinon 3199iu Boeniiam, mukimodis inslriicltis dolis,
longe a Riiiishoha metaii sunl caslra juxla fluvium nepos Gapalic °170, qui paralus in 3171 ulramqi'o
Reznant ; ex .altéra aulem parte ejusdem fluininis foilttiiam (688), casus 317a non limuit mortis , cui
eranl caslra filii iniperaloris. Tune qui videbantur apte soiial nomen virilis , quia viriliter egil.-Nain
esse faiuores cassaris, primus Lupoldits marcliR i sicul oiim Sinon Argivos armatos equo inclusos per
oriënlalis lapsus fuga noclu rcpatrial cum suis. , sua mendacia traxit Troya? in nteenia, ita per isliti*
Dcpoldus 31B 0 (683) autem el Berengcrus 81B 1 (684)i falsidica commenta duci
Sualopluk vicia paluii
marchioiics *tM Iransferunl se ad caslra régis; Boemia. Hic ut pervenit ad ducem Borivoy, genil'us
VARIvE LECTIONES.
3132posl lerga manib. A. 3133deest A. 3134rfeesl 4, 4». 313Bcorr. A. 313Bversus tiisertinl 4, 4«. 3I!''
Waczek2.Yecek 3. 3138quia A.4. 3144 3139color corr. al. manu cogoi*A. 314°usus A. 2,4,4a* >m asceiulerfi
A. al4a omissum 4a. 3143dux 2b. sequilur 2b. 814Bcorr. X. aquani 2, aqucam 2b, aquosain 3, aipiain
cl 4, 4a. al4° persequilur 21*,4. al47 deesl 2, 2"*-,5. a148ita X..deesl rell. 3!4Bproceris4a. .3'B0l)ii-
4. 31tilRerengerus 2, 2b, Rcgncrus 3.
2bi Diepoldus alBB 3iB2 deest A. 3153malui*. simul noclu A.
poldus
3184urbem a,BG
add. 4a. Netolicz 21', Necbolic 5, Netliolic 4, 4a. A. corr. al. man. susCipiens.
3187Wigberium 2. alB8 VI, 4, 4a. 31»9 Borivoy 5. 3160Cbren 4, 4a, suscepil 31B1 discrelior 2. 3,6a asquaiiitm's
2, 2b, 3,4. al63omi/lil 4a. 31G 4 veslris 2. 31G 5 viam qua 4, 4a. 318Bquant 4a. 31C 7 Agris.2, itb Ai*, est
al. man. in margine A. [also in lextu ab agris lalibus enim. lalibus est — Argis in rell. 31<iS Psicomachia i-
*169Syiuon 4. '3170Gapati 2b, Saiiaca? 3, Gapalhe 4, 4a. »»' ul 2. 317scasuin 2b.
' :
NOTJî.
(684) In sequentibus iterum Sallustium in oratione D in Chronico 1106.
Calilinas, c. 5S, imilalus est. . (685) Neloliz.
(682) Hoc jam anno 1104, factuin esse probant (686) Usipie ad montes Wissechore i. e. monies
Ann. Hisdesheini. et Aun. Saxo. Saxonias metalliferos. Cfr. monachuiii Opalovicenscm
'.'(683) Cornes de Yohburg, marchio Nprdgaviie, ad a. 1105inPalacky Wùrdigung, p. 55.
•qui jam priori tempore ad Hcinriciim juniorem (687) V. 550.
tfansieral. Cfr. Ami. llildesheint. 1104. (688) Vii*g., Mu. H, 61.
(684) Sulzbaceusis. Conseiitit de his Ekkehartlus
e„n CHRONICA.— L1B.III. ,206
nrovolutus, fictis lacrimis rigat pcdes ducis , el A ciiis c nalu post Borivoy J190,jam bon»?indolis juve-
laiidemsurgerejnssnsa'"3 lalia futur : Ô mé misermn vix, nuis, secutus esl fratrem 3,Blin Poloniàm. Hisdein
Delituissefuga, el vix evasissesceleslas !lemporibus rex Ileinricus quartus forte aderat in
•naiiiisimpii Sualopluk, qui si me cepissel, procul iSaxonia (692), ad quem Borivoy accélérât ctillalam
ilubiohosce ocillos mihi ernissel. In quo quoniam me sibi s injuriant applorat, et ul ei injuste sublalum
aliter ulcisci iiequeo, o Deus omnipolens, fas mihi restituai r Boemia? ducalum, inmensa auri.et argent!
si; ejus sécréta delegere, fas mihi s'il oninesqui sunt in pondéra
j promit lit se dalurnnt (693). Prolinusrcx
hac terra ejus familiares prodere. Sicqne miscens miliens i unum de salrapis, sic mandat Sualopluk
VCrafalsis muliis criminalur Sualopluk fiiigiciiis, et paucis j : Pet cotonain capilis mei mando libi et ptoe-
Ul sibi magis crcdalur, dicta sua confinnat sacra- < c'tpio 3!92, trt sine dilaiione ad me ténias, aul si ventre
mentis. Talibns arlibus atque insidiis vir bonus elt itatdavetis, procul dubio ego al93in jnslicia al'4 te et
3m Borivoy dccepnis el mullnm nien-• ' luam
simplcx dux i pragam celeriter *19B visilabo. Qui mox coadu-
diiciiscrediilus, ramos robuslos quibus el ipse inni- nalo i exercilu venions, sub ipso inlroilu silva?juxla
xtis scdil et honorcm suus pependii 3'7\ incaules ioppidum Hlumec 319S convocat procéres et satrapas,
prascidit, cl ah alto culmine cecidil 8176.Nam ami-, et . proponil cis fratrem suum Otlonem dicens : Ego
eos suos fidèlesBoscy et Mutinam saspe capereel utt B " solus
, ibo, el mei capilis peticulo scrutabot ancipiles
hoslesrei ptihlica?punire voluit, sed quia consilia- 3197amjcos régis. Vos hic ëxpedalé dubios 319B casus
rios suesGrabisam cl Protiven al77plcnos rimarumi incerli inventas ; de coeleroDeus omnipolens3199no-
bannit, velle suum proedicloscomités non laluit. Quii s/ros 3290proevenialel subsequatur actus. Et.assum-
stiititn iransfcriint se ad fratrem ejus Wladizlaiu»s plis secum paucis, it temere in 3201apertiim ruilu-
et juin 3,'u frcmcnli el sasvienli ai79addunt stimulos,, rus laqueum. O slulla sapientia viri, immo audax .
ut mugis sasvial conlra gcrmamim suum.Borivoy,, audaciâ ducis ! Vadil 3202haud 3*03ignartis, quid sibi
cuijam abrenunliavcral fidelilalcm et fraternilatemn faclurus rex auro corruptus 3204etavarus 3a<"ut in-
; similicl luniciciani, et palam miserai ad 3I8°Sualo- lërnus. Quem advenicnlem, sine omni audienlia rex
\ pluk in Moraviam Vilahnï S1S 1 fratrem nomine Pu-i- jussil retrudi in custodiam, et convocans eos
qui
; lontsni3182.Quem advcnicnlem Wladizlaus et casteri ri secum vénérant, iradilcis Borivoy ducem, ul rédu-
i comités3183,heu iuscnsali ! el quasi suimel hosles. is ceiites cum in urbem Pragam iterum relèvent320ein
cl palria?inimici, ad suam perniciem iruhiinl rabi- i- principalem calhedram. Qui renieanles cuin eo,
'
(lumhiptiin in ovile 3184oviiiin, qui non solum oves, 3, tercia die metali sunl caslra juxta castolIum:mT
vertuiieliam ipsos dilaniarel al8Soppiliones. Ergo ;o Donin (694). Audiens hase Otto3im, ait ad suos :
l Borivoy milis ul agntts, regno privatur, et Sualo- i- Quid expeelamus hic ? jam quod liincbamusevenit, et
; pluksasviortigride, ferocior leone, intronizalur anno IO quod vereiamur accidît. Eamus et videamus novum
dominicasincarnaliouis 1107 (C89)pridie Idus 3186 86 rfitceui, si régis dextta eum noslta3*'"''defendat.ab
i Slaii. as/a a211'(695). El ordinans ex eleclis miliiibus sex
20. Hoc novum nec prius in Boemia faclum circa sa legiones aal1, nocttt transeendens montes, mane dilu-
s sm adjacentes miranlurgénies, clpejoraiii fulurum m culo irruit in caslra Borivoy. Sed ilie 3212pratscius
t lîoemis vanas mentis per pnesagia augurianlur 3188. '«. jam lapsus fuga deliliieral, quia quidam profugus ex
lline filii Pannonia?Cassaiidri ltctantiir, inde Polo- o- castris Otlonis causant sibi clam innoluerat.
1 nia? iicqiiam Irapi (C90)incii'cunicisis labiis graltt- u- 21.'.Prassul aulem Hermanus, vit*prudens et ju-
j laiitui*,quia, dum isli principes semelipsos inquié- e- suis, inter varios'casus uiriusque ducis quasi inter
tant, illi quiète polimiliir. Molli aulem ex eomilibus,is, Scillam et Caribdim positus, ne viderelur utramvis
quosipse Borivoy de proselitis (691) feccrat comités, ss, partent eorum incertain secutus, secessit ad amicum
: «miilabanlureum el secum in Poloniàm proficiscun- n- suum Otlonem Bahenbergcnsis 3al3ecclesia?epïsco-
i lur. Videns aulem qua? fiebant Sobczlaus al8!1,ler- sr- pont. Borivoy aulem, licet quod pecierat non obli-
VARI^ELECTIONES.
i *173rfeeslA. 3'74 deesl 3. ""^ honorent suspendit A. 3178excidit 2. ''" Protucen 3. al7Seliam
i 2. a'78siiienti 3. 3lli0 ila A. per 3. pro rell, 31S 1 Wilhehni 2. Willehalmi 2b. 3. Willalmi 4. 4a.
",8ÎPolonein2. 8183omissum 4. 4a. 3184suarum addunt A. 4«. 3L8Bdilaniaverunt 4. 4a. -3188R.
;
'. hlus 2b. 3. 4. 4». alR7 ila 3. 8laaauguraiilur 2b. 5. 3189Sobieslaus 2. Zobez!aus2b. 4. 4"-.Zobeslaus 5.
c'sic deinceps. 3190lercius—Borivoy rfesunlA. 8191suum inserunt A.4». a'92et prateipio omissa 5.
' 3l8a rfeesl 5. 3194et judicio arfrfanl 4. 4a. al8Bdeesl 3. 3188Hlimecz 2. Hlymec 2b. 8197ancipes
; «•rr. al. man. ,2(ia A. s,98expectat dubius4. al99rfeeslA. Mt"'vestros 2b. 5. 4. 4*a. 8201rfees/3. 82<*
«missum2. corr. A. 8204bibtiopegierrore sequettliafolia in 1. disjecla su>it, S20Baversus 1. ****
î 'élevant corr. al-,alram. 4. eum add. 4. a297nomine inserit 3. a20Baudiens repelit 1. 82(> 9 vestra 2b.
• "" isia 2. 2b. 3. hasla 4. 4a. aal1 ordinalis — legionibus 3. 3"* ilie jam' A- horum inserii 4. S2U
'. "»bg A. Bamheriensis 2. Bambergensis 2. 3.
NOT^E.
(689) Consentiimt Annales Pragenses ; cfr. quo- D (692) Mense Julio Goslaria? residebal Heinricus,
'l'icdipbima apud Boczek I, 191. cfr. Boeltmer n. 1981.
(69u) Trapus est pannus, igilur hoc loco homines (693) Vide Annales Hildesheimenses 1107
a'îeciissimi. (694) Dohna.
: '091) Advenis. (695) 1.e. hasta. .
207 COSMiE PRAGENSIS 204
nuit, lamen quam promiseral regi pccimiani persol- A» palrcm 82,B,omnedebitum, scilicel 3000 lalentoruin
vit 32'4. Quia vero omnes homines, Uii res se lia- coinpalri suo Sualopluk dimisit, et prascipil ul para,
iient, ita 321Bmagni alque par vi sumus, ecce dux tus sit secum in cxpedilioncm conlra sasviciam Un.
(696) magni nominis posilus in custodia cujiislibei garoruin (699) ; quia rogatu quoriiudam Tcutoni-
parvissimi homitiis ohiemperat jussis, Cl a minus coriim illuc proposiierai.ullum ire necem Hicrosoli-
aalBdignis laccraltir 8m ohprobriis. ttiilanorum, quos illa gens ob crudelilalem 3238suani
Ach ! secum quantas curas in peelore versai (697), alios gladio interemil, alios in servituteni 3287reile-
quotieiis per primos palacii iram régis flecicre leni- gil. Jamque inense Seplembri, dum moralur Smi-
plal ? Sed quoniam manu vacua frustra pulsatur Icpluk dux cum rege in Pannonia juxla civilatem
leguin jaiiua, manus vero uiiclit frangil adamanla, Possen (700), Borivoy cum Polonis hoslililcr inirai
promiltitregi 3218decies mille marcas argcnli. Ah ! Bocmiam, Waekone 3238et Mutina in fiigant versis
eïiid non dahil homo imminente 3219cervicibus S22° cum suis prassiiliis aa39 de municione, qua? fuit (îr-
gladio ? Quis iu anguslia cons'lililtus 3221non libcn- miter posila versus lerminos Polouia?; nam dux
ler darel pro se 3aa2 quicquid haberel ï Atqui322î si Sualopluk abiens duobus his oiniicin curant suam
rex ab eo ccncics mille lalcnta exigerai, nichilo comiscrat, et ul essent in tiilelant Boemia? cunctis
sluicius esset, si pro vita sua eliam montes aureos *> * eos prasfeceral. Clinique" Wacko socitim 324°'Muii-
non promillcrel? Hujus gralia rei accipiens 3224ab nam vidissci non acrilei'pngnare,nec virililer hosli-
eo rex s228sacranientuin 32î4 fidei, dimiililcum et bus resislere super miinicioncm, cx hac occasions
millil sceum cx clienlibus ununt, qui acciperel cen- ral-ns quod consilio ejus Borivoy Boemiaiit intrarci,
suiii denomiiialunt. Qui cum veuissel Pragam, con- mox unum cx miliiibus clam misit, qui hase omnia
linuo sacra spoliât delubra, ornanienta conlraliil duci Sualopluk inlimarcl. Simililcr alium mililem
rniiliebria, el quicquid micabat auri' et argcnli in insiruxit: dolis, et misit in castra Borivoy ducis; qui
Boemia corrasil, et vix collegit 7 marcarum milia; '
paratus in titrumque
de cielero fratrem suum 322BOttonem dal regi obsi- El versare dolos simulatitsuccumbereniorti(701),
dem. Similiter et prassul Ilcrmanmis adveniens 3227, veniens ad prasdietum ducem Borivoy finxit se
de dote sancla? ecclesia? prasslilit duci 322870 marcas fugisse >241 de caslris Ziiaiopluk ducis, et nui-
obrizi auri'; item ejusdem ecclesia? 5 pallia cum lim- cial jam 3242 de Ungaria cunt redisse, alque in
bis Riilisbona? apud Jtidcos sunl posila in vadinio- crastinum 3243cum eis piignaluruin coiifirinat 3,44pcr
nio pro 500 inarcis argenti. Certe non abbasa2a 9, sua? fidei sacramcnium. His mciidaciis illi 324Bper-
non pnrposilus, noit clericus, non laicus 8a39, non ler rili, cadem nocle in PolOniain sunt reversi. Qtii-
" bus audilis rex Ileinricus fertnr dixïssc compatri
Judais, non mercator, non trapezeta 3231,non cila-
risla fuit, qui non conferret invilus aliquid duci 323a Ztialopluk : ATisi(«as injurias in Poloniis ulciscar,
(ie sua npoteca. Post paucos vero dies Ollo clapsus 324B(702) semper habear. Inlerea
projecla vilior alga
fuga, regressus aa33 esl ad fratrem suum de curte Ztialopluk inflammaïus ira, absens in absculcm Muti-
regia, quod valde regi displicuit. nam denlibusstridet, octtlisscintillai,el aile suspirnt.
22. Anno dominica? incarnationis 1108, sicut stepe Vix diem expectat quo in illum suam cffundal irait?»
(il, ubi mas cl femina uno leclo cubant duo, pro nichilo repulat, si unum Mutinam punial, jam
Gignitur extimplo tcrciiis ut sit homo, diris promissis 32" cum jttramento se obi igai, quotl
ila conjiitix nobilis (698) Zualopluc ducis illam lotam generationem ut lucernam gladio cxliu-
Edidit et teneruin suspendit ad ubera natuin 8234. guat, et quin quosdatn cx illis.in obsequio suo 3!SS
Pro quo rex ileinricus post quinque menses misit, pras octtlis habet, corde dolet, vtiltu alilem ad omiies
et desacro fonte baptismatis eum levât, alque no- se hylarem 3a49exhibet. Gui posl advenienti sub ipso
mine suo Heinricunt vocal. Quem remittens ad exîlu silva?, juxla oppidum Lulomisl a2B 0, Wacek
VARIEE LECTIONES.
32,4 sofvit 4. aalBul inserunt 4. 4». 321°ila 1. superscr. al. man. in illo a minimis. animus A. 2. 21'.
4. 4a. 8a" lac: dig. A. 8218deesl A. 3al9 iitmilenlc 1. 3a20 cervici 4a. 3221posilus 4. 3222pro
se désuni 3. S22aaut qui 1. alque 5. aa24 acceptis — sacramenlis 3. 4. 8»aBrex deesl X. 2. 2b. 4".
3aa6 deesl A. a227 advenientes 4. 3228 29
uddunl 4. 4a. « habbas 1. aa3° non laicus ouiUtil 3.
aa3' trapezita 1. 3a32 regi 1. rfeesl4. Zwalopluk
323aila 1. reversus tell. 3234nomine Wacezlanm addunt A. 4a.
3235suuin addunt A. 4a. a236 crediililatem corr. crudel. A. 3837suam addil 4. aa38 Waczkone %
Yeekone 3. ei deinceps. 3239proediCtisA. aa4° suum addit 3. 3241aufugisse 4. 3242eum jam A. 3"3
itt castrimv 5. 3a44confirmaus 4. deésl per. 824Bdeesl ;4. aa46 deesl 2, 2b. 3247prasmissis 4a. aa4B«'•
màn. in margine X. se 2. se supra posilo sibi, addilo in margine forte suo 2b. sibi 3. suo 4, 4"v; 3!i!l
ylarem 1. hilà"' 2b. asB0
Liutoniysl 2. Luconis 3. Lutomizl 4, 4a.
NitTar.
(696) Swatopluk. D auxilium petieral ab Heiniico Y ; cfr. Ekkeliard.
(697) Vir.g., Mn. Y, 702. 13rang.
(698) Ex annalista Saxone nonnulli sibi persua- . (700) Presburg, vide diploma Heinrici V die 29
serunt uxori Zualopluci nomen fuisse lia?, sed sine mensis Septembris 1108 eodem loco daitim, Boish;
dubio annalistam in errorem duxil vocu.la ita, quam mer 1991. Ekkehardo esl Bresburg castrum, Otto»'
hoc loco apud Cosmam leginms, qua illc nomen in- Frisingensi Vil, 15, Posoniuin.
dicari
' falsc opinalus est. (701) Virg., iEn. Il, 62.
(689) Almus a fraîre Colomanno rege expulstis (702) Virg., Eclog. VU, 42
„„, GHR0NICA7-LIB. IH. «1»
Muiina occurrunt. Niincialumquc csl illa die ^VTune dux a" 7 asslanti et conscio sui conaïus iiclori
uni
ab anticis suis Mutina?, quod nisi aufugeret, pro- ex obliquo 3USinnuens, exiit3a69foras, Quistalim
,cr meluenlem irriiit. O mira
I jubio aul vilam aul oculos ainitlcrel. Sed quia super Mutinam nichil laie
comitis' Ad duos ictus sedil immobilis,
jameum prcmebaiil sua fata, visa sunl sibi verba pacienlia vero cunt 3a7° conalur 3971,ca-
suorum quasi delirameiila S2B1 . Neque est, ad tercium surgere
aïiiicoruni
inquil)vir forlis, fatum qui timel mollis. pite pleclilur. Eadcm hora et in cadem stnba capti
3873et duo filii Mutina?.
23. Ut autem inlravertnit castrum YVrali- sunl Unezlav 3372,Domasa
erat ex altéra nalione»
ïlau 32" (703)»postera luce summo mane convocat Unus aulem NcusaS274,qui
videns qua? fichanl
omnesproccres in coelum; quibus congregalis in valde lamen familiaris Muiina?, 327° 3277
etaa7Baufugcrcl cxlra urbem fu-
unum, sUsut ko de sua cmissus cavea in lealrunt rugit; ai'", jam
stat rugiens el crcctis jubis expectat edulium, sic giens per arbusta, si non eum'notabilein reddo-
ïualopluk iiilrans slubam, sedit in ntedio super rcl rubra tunica; qui ilico captus, oculis et nieiitula
liunctimfornacis, plus succcnsus ira est privalus 3279.El sicul sa?pe fit cum irrumpit
82Baspecies succeiidilur flantma, crucnliis 328°lupus in ovile ovium, sasvit,inaclat,
Quantfornax, qui 32B1 plaçai aut a casde ces-
etcirctimspeclis omnibus, intuens loi-vis oculis Mu- nec prius rallient suam
" sal, quam 328aomnibus maclatis ovibus : ita Zua-
linam, taliter indigtianiia.solvil ora (704) :
O gens invisa propagoqneDiis odiosa ! topluk ohlilus uiiitis casde hominis, exarsil iu iram
oneqnainfilii Vrisovici 32B4, noslri generis familiares Cl jussil ul omnis illa nalio sine aslaiis discretione
inimici!An unquam aaBB «n'Ai cxcidet de mcmoria, cl Sine lemporis dilalione plecterclur capite, cl
niioilsupet alavnni 3286meum Jaromir in monte Ve- aslante comitum agmiiic dixit : Qui non aborrel mea
/i2saB 7 vobisquidem ludicra, nobis aulem 32B 8 fecislis implerejussa, dabilnr ci crassa auri massa. Qui au-
leiiipilernaludibtia (705)? An inmemor ero, quod tan Bosey et ejus filium inlerficiet,ceiituplumaccip'tef
32lî
9 Bracizluum 826°,atiosi cximium el hoeredilalemilloruin possidebit. Non ocius evolant
friitrein meum 8283rex eorum llcohis 3iWlperforai
sydiis in lolo orbe ducum, tu et fralcv tuus Bosey venii, quando
32C1 necaslis (706)? Quid aulem me- ciispidc lalera monlis (708) sub quo inclusi 32SBter
fraudemaligna
nât frater meus Borivoy, qui sub veslra polestale re- iicntur, quant328sprocercs Vacilla a287,liermannus,
288
gimbât,el per omnia vobisul proprius entpticiuspa- Kirassa s el alii quam plurimi insiliunl equos328',
rebal? Atqui per innatam vobis superbiam ducis non et volant pratpcli 3299cursti in fata Bosey el filii
siisliiiuistisniodestiant, el me quantum solilisversuciis ejus; cielcri per terrain discurruni cl invcstiganl,
imjitielastis,donec veslris pravis acquiesçais consiliis, ul tolam 8291genlem illam de medio tollanl.
' peccansin fratrem meum Borivoy, valde peccuvi, 24. Inlerea Bosey in villa Lubie heu ! igtiarus
«iiifi32f' 2 solio eum privavi! El hoc eut unum mihi fatorum dum se local cum filio et uxorc ad
pran-
quod dolel atque dnlebilin oeinim.Adliuceliam atque dium 3292,iislilit puer qui diccrcl : Ecce, domine;
eliamavdite, o mei proccres, quid filius iniquitatis el multi sine online accurrunt per campum fcsliiiando:
capultocius impielalis fccerit isle Mutina, quem ego At illc : Vem'unl,inquil, de expedilione; venianlud
imper,cum vobiscumitem aac'' in expedilionem,post nos cum Dei bcnediciione3293.Dum hase loquiltii*,
mesecundumreliqui hujus lerroe proesidemet proece- ecce trticiilenlus S294Kyrasa 329Baperil oslin, et ful-
plorcm.Ilie aiitembonusvir (ingcnsse ire3*3''vénaltint, gttrans evaginalo gladio clamai 329B : Exi, sceleste,
nonpertimuil noclu ire in Poloniàm Zvini 32CB (707) exi, maie conciliate, meum cognatnm Thomte.-k
«doppidum,ut cum suo pattuo Nemoy agerel consi- occidislisine causa in qui
temporeqnadtagesimoe.Et sur-
lio, quo me pellercl de solio. Fit nmrmur confu- gens filius ejus Borttlh 3i97: Qitirf, inquil-, fralres,
siiinasco,et ardentem ira ducis animuui magis ma- agilis ? Si jussi sumus ut
capiamur; sine armis et
gisqtieut ardeat per suum succcndunt assensum. lumnltu capi possumus, et cxeioit incauliis aladiuut
VARIEE.LECTIONES.
3251liramenla 3. aaBaYralizlu 1. Wratislai 3. 82B 3 qua? 5. S2B 4 Wrisowici 1. Wrisseviei 2\ Wer-
sovici3. Wrssowic 4, 4a. aaBBcorr. A. a2B 8 et delet 1. aaB 7 Wcliz 1, 2. 3*BSquidem 2. 82B 9
328° tepelit 3201
«ees(3. superscr. al. manus A. loco Bnlezlau. malicia 1. • 3262quod 2b. 82Caveni. 3. 32B 4 se
ikest5 ire rfeeslA. 2, 2b. 4. aa(iBSwidnicz 2. Zwini 2b, 4. Swiui repetito noctu ire anle vocem Swini Ù.
a267 addunt A, A". 3aB 8 ex obi. désuni 2b. 3aC 9 exit 2, 5 4. sa7° iii"-cre-5
a* eoiifissumA. Zwalopluk
327!
repetiiet .delelA. Unislaw 2. Uinzlaii 2b. Unislaii 5. Unizlait 4. Unizlaw 4a. 'a273Dmnassa 2 4"
'«massa 5. 3274Nenssa 1, 4. Nettssc 3. 3275cl corr. al. manu ut A. ut inserunt. 2, 4a. sa'8 auliigeïat
^3, 4» 8277jamque A. 3»8 fi.gcral A. aa79 qui — privants rfeswnlA. 32S 0 omitiiinl A, i.a. 828'deest
"' «;• 3282 aa83cum 2b. 8a84 coins I. 8a811deest 5. 3286deesl 2, 4a. 8287Vacl'a «nod Vc-
quomodo 4. 3288
Multmi Vacilla 2. Wacula rell. Kyrassa I,—2. Kraissa 4, 4a. 3'8» eos 2. 329»perpeti, 5, 4, 4».
rfeeslA. aa9a as93 benediclione désuni 2b. 329vIruueulentus 2 4a' 3>"
3298 prandendum 4. veniant
3297
'«rassa 1, 4. dicens arfrfimi 4, 4a. Boruch 5. . ..;
NOT^E.
('0.3) Wratislaw haud prociil ab urbe Holien- D
intiiit. (706) III, 13.
('W) 1Cf. Ovid., Mei. VII,190. (70.7) Sclrweidnilz.
!'05) 54. - (708) Virg.,/En. 1,81.
tu CÔSM/E PRAGENSIS Sï2
eapulotenus *298per mediam a2** 9 alvum. Nec morii, AV nichil
n reliqiicriîl iiicoinbiisluhi. Saspe eliam specuk-
et adliuc natî '*
toresaaaa sive explora tores a rege Paiinonico misses
Sanguine madentein a30°jugulo pater excipil enseni. it
idem dux comprebensos naso privaverat el visu.
At illi invasores, velut iirbium 3301expugnatores *392, Quadain C similiter die plus quam mille viros ex 33«
iiiunensas diripiunl gazas, et, sicut ail Calo : e
elcctià 33i3 miliiibus a pra? licto rege ad hoc 33aBdi-
Labitur exigno quod parlant est tempore Ipngo ; rreclos, qnalenus per insidias nul pabulanles scuta-
a327Ciipereill, aut super incaulos Teiilonicos
nainque 3393de taillis diviciis nec unus superiuil '
rios
paimus qtioeorum legeretitr corpus. Sed sine sarcho- inoclu irritcrenl, duo Zualopluk prasgnoscens tibi in-
phago et obsequio funebri Bosey 38''*et ejus filius330B ler l paludes 33a8 lalilabant, repente irruens, omnes
Borulh, velut jumenta sunl midi in fossam prascipi- iusque ad unum, velut pisces missa siigena caplos,
l'ali 6 Kal. Novembris (709). Scire'mihi non licuil, ;
alios inierfici, alios in eculco suspeudi jusserat 33îs]
quoi, caoila ex génie 330Cilla lelo sunt dedila, quia |
paucis vero, accepta magna pecunia, vilain conecs-
nec iu una die nec uno in loco sunt percntpli. Alii seral. ! Talia ob facla et alia liiijusmodi, quibus Un-
nainque in forum ducli, cou brûla aiiimalia sunt ina- garos afilixeralS 330dux Zuatopluk, ul audivi.l regem
clali, alii in monte Pétrin 3507(710) decoilaii, molli „g videlicetColomaniiiim invasisse Moraviam, confeslim
in teclis sive in plaleis sunta3SStrucidali. Quid autem coadunavii 333! ulruinque cxcrciiuin Boemia? atque
référant de morte tialorum Mutina?, quorum mors Moravia?; clinique festinasscl !n opaca nocle per
visa est omniaa 99 crudelior inorlc? Eranl enim bona? silvam, ardens lalciiler -subire inimïcum el cum eo
indolis ptieruli, viillu speclabiles, visu 331°amabiles, in craslinuni coinmitere pugiiani, inler lot niilia mi-
qu&lcs iwc sagax arlifcx in allsoebore nec piclor in! iiluin 3382secum feslinaiiliiim : mira res, ipsius du-
pariete valet exprimere. Vidinius enim eos misera- cis in pupiila 3333oculi in aie prominens prascistis
bililer in forum trahi et saspius clamantes 8311,Mater• ramus lam fbrlller fixes csl, ut, surculo vix enilo
mi! Malet mil cum émoulus carnifex 3312ambosecu i simul cl oculo, scininccem lollenles ducem, reversas
porccllos suit ascella inlcrficcrBt cultello 33la. csl exercitus ad pvopria moeslus pridie Idus Novem-
Diffugiuut omnes sua peclora percutionies, bris.
ne vidèrentB 314carniflcciii lam crudele facinus ope- 26. Anno dominica? incarnaliouis 1109, 10 .una
rantem. Casteri vero qui superslites fuerunt cx géniee nieiisis Fchriiarii, quia grande inborrueral friguscl
illa, dcliluerinit fuga; alii in Poloniàm, alii ftigicnlcss omnes aqua? eranl congclalas valde, dux Suatopluc
in Paunoiiiam, de quorum excidio simul el disci- jam eruti sa'nalo vulnere oculi, .coiitiiiuo iterum coa-
dio 3al'' licet auiplam 33'°-habeaiiiiis ad scribendùmi) G C dunato 33a4 cxercilu, tribus diebus et tribus nocli-
maleriam, sed no videamur velut hireino 3317caninu bus continuo festinans, intral Ungariain, el nciii'iiie
explicuisse Iragcdiam, redeamus undc paulo digressiii eorum prassciente, cx inproviso stppliciiil cum cxer-
sumus, ad chronicant.(7H). cilu ad urbem Nilrani (715) ; el irrupisset a335in
25. Faclum est autem, postquam rex Ileinricus,s eam, si non vigiles qui semper ibi sunt- cuslodien-
revcrterelur solula obsidioue a civitale Possen, Col- ,1- les clausisscnl portant. Depopnla'.o igilur et suc-
inanniis 3318rex Ungaria? non longo post tempore re censo ejus suburbio, redeuiitibus occurrunt eis
volens sibi illalas a Zuatopluc duceuicisci injurias,s, agmina ntullorum in curi ibus et in equis fiigieitliuin
intral Moraviam et eam hostiliter devasutre ccepit. i'. ad prasdiclam urbem. Quibus insimul, quasi inani-
Nam cum rex Ileinricus inlentus bellicis armis cx ?x pulis in agro aS3Gcolleclis, villis eorum conibusiJs,
omni parte cingeret obsidione 831surbem Possen, n, omni illa regione a337 devaslala, niaxima onuslali
dux priedicliis cîim suis Boemis, quicquid erat cx EX jumcnloruitt el casierarniii rerum copia 3338,liylares
bac parte Vag sa,° (luiiiiuis a Trencinopoli3m (712) 2) ad proprios reversi sunt lares,
quoad usque pratdictus aitniis influai332a Danubium, u, 27. Eodem anno excellenlissitnus rex 3339Hein-

VAR1/E LECTIONES.
8298 deesl 2b- »•• médium 4, 330° madai.tem 2. madenie nali san gin »*
2. 8393 rell. 8304 a39Bfil. ejus A ici". •*;.,,
impugnalo.es ila 1. jamque Bosçi 1. aala aal"
3308deesl A. a3B 9 omnium î*». 8al»jusli 2. 331'ac addunt A, 4*. "'' «iKfSA'
ai fex.A. 1;
1. c
ccmëlt
v 8814 plorantes
A videant A 2 2b 5 4 4a. a31Bdissidio 2b. »»'» aposlohcam 1.. yr.cmo 1. Loutm.uii*»
t », Q^^^Gi&mL*. - obsidio.,en?4.
polim 2b, AtrenemopÔlim 5, a Trencinopolim 4. •»» influa*.™™p,%™£^OES>f
5, 4, *V a*3
*JS%
28
83»eleclos2. 33a»au hase 2. 3327ita corr. X. scurar.os 1, 4* "",f W. Tf ntlIudSl.
8329inierfici jussil, alios in eculeo suspenses '•» aiftcxerai 1. se«1?™™
' »•**; «b
coad.mat 2", .3.3 -33A» .»*. Ilûm î.
3..
8338pupllal.' 3334cÔ3<l.iterum A.A'. 333Birruissel 5. aaa8 agns 4. reg. illa A. capu coi .
«„/j» S>nm4 1 3339,.«.- nvf>.A.
NflT 4S*..
(709) Probat Necrologiiim Bohemicum. D viensis qui hoc consilio lleinrici Y faclum ess»
(711^) Mons S. Laurenlii prope Pragam. vult.
/ (711) Çfr. qua? de ejusdem genlis crudclissima (712) Trcnczin.
eladc/retulenmtDodeehinus ad 1108, qui Iria millia. (115) Ncilra.
Tirortmi occisos esse leslatur, et monachus Pega-
,,3 CHRONICA.— LIB. III. 214
»
ricus"*0» memor ira? sua?et indignalîonis conlra ne, dévastai eamS34Bëx tilraque parle flunuais Od-
ilucentPolonia?nomineBolezlaum memor polliciia- ra?, a prasdicto oppido usque ad castrum Reçoit
lionisquant pollicitus erat compatri suo Zualopluc (716), el iterum cum magna prasda reversus esl ad
s*»" juxla urbem Possen 3342,uti supra relul'uniis, caslra. Ibi cum jam disposasse!, uti in cràstiiium
334a ducem Zualopluk et ejus dimilleret exercitum, lo-,
ileragens per Saxoniam, duxil secum Bawaros
simulet Alamannos 3344alque Francos orientales, tain in regalibus negociis usque ad noclem ded>
ci eos qui sunt circa Reiiuin infra Agripinam Colo- xerunl 3349diem. Atl'tiil intérim 33B 0 iii caslris qui-
iiiiintusque ad occidentales sui împerii termines ; dam miles audacissimis 83?1 audacior,, ci,.ut post.
nec defucrunl" 345Saxones saxis rigidiores cunt lon- a referenlibus audi.vimus, missus a J.ohanne filio
nishnstis3341'.Quîbus eiiant Boemiis adjuiïciismense Csta 33Bade génie Wrissovici o™ (717), qui, in
Seplcmbri (714) intral roloniam (715), et circa ulrumque 33B 4 paralus
prinium ejus oppidum Glogov3347disposila obsidio-
Aul parlant33BBmagnis ausibus 331, 6 acquirere fantatn,
Aut cum morte ducisS3BTsimul hanc amittere vilam,
stetil sub palula fago (718) juxla viam qua itur ad régalent curiain,
observans redilum ducis, dum rediret décurie régis.
Quem ut vidit primo jam noctis in crepusculo
slipatum ingentia 31"caterva , mililum obsequenlium, .
insiluit equum, elpaulisiier se inmisciiitagmen in médium,
et loto annisu viiium ' inter scapulas ducis33BB vibransa3B9jaculum,
Intima fatifero rupil pruecordia (719) ferro.
Qui cicius quant langerelhumuni exalavil spiiiUim,
ocil'tcel undeiiisOclobri mense Kalendis.
Corpus cl examinea3C0 sua non sine lurma meerore
Siihlevat el plorat, flens ad sua caslra reportât,
In caslris iittilius per noclem filquc luiiiullus.
Ramhue et illuc palanles 33C 1 diffiigiebantet iterum B Boemôrumel
episcopi ducere conabanlur, frustra-
rcilibant, donec a rege missus Purcardus 33caincerr lur eorum lemcritas, cl sacramenla olim exhibila.
losmotus plebis vix compescuit. Mane aillent facto in medio concilio recitantur. Nam cum Zualopluï
vonitrex 8383ullugeret super compatre suo 3384,el ducem inlhronizareiil 83"1, concti Bocmi sacramert-
astaïuibusuniversis a8°BBoentis conccssil, ut quem- tis confirinaverant, ut post ejus obitum Wladizlaus,
ciinqtte voluissonl 3300suorum ex filiis principum si superslcs esset, provchereliir ad solium.
sibi in ducem digèrent. Tune Wacko, sicul eral 28. Hos inler lantos populi motus liermannus
lugiibris, rogat33B7 ohorlis a388lacrimis, ut fratrem prassul ctFobianus contes, qui habuit iu urbe Wis-
inlerfecli principis Oltonem décernai 33C 9 eis du-
sëgrad prasfecluram — lui quia caslcros sicut àl~
cem. Quem ilico rex collaudat, et populus insipiens gnilatc , ila et sapieitcia prasmincbanl — consilio
per caslra ter Kirieleisonclamât. Nec mora, paucis prasvahicruiit el lolo annisu effecerunl, ut et sa-
scièniibus filius Bugsa 837°nomine Delrih 8371currit cramenla fièrent 337°inviolala, et Wladizlaus jura
ctirriculo a37a, alque quarla die summo diluctilo principalus jure adoptala omnibus assenlieiitibus
aJilucit Pragam Otlonem, quem Vacko 33,acl 3374 oblineret ; elevalus est autem in solium sole tn.o-
universi qui eranl de Moraviasalagehanl principalis; ranle in nona parte Libra?(Oct. 2). Cujus de viiluli-
sedisprovehere ad fasligia. Quod quia sine consensui c bus cl gloria mihi videlur ul intérim sileatin*,dum
VARLE LECTIONES.
3340Ileinricus deesl 5, rex deesl 4a. 3341
Ztiatoplykl. 334aBossen. 3. 334aBavanos 1, 2b, 3. 3844
a superscr. al. man. X, Almannos 2, Âlem.tnnos 2b. 33,Bdefuere 4, 4a. 334sauslis corr-
Alantnhos, 3347 3348rfeesl2, 4a. aa49diixemnt 2, 2b, 4a. aa811deest
liastisl. Glosow 2, Glogou 4 3383 3, A, 4a. a3B 1
audacissimus1. aa82Cysia1, 2, 2'\ Wrissovici, 6Yrssevicz 2, Werssevic 2b. Warsovici 3, Wrssowic
4. 3384ulroque4, 4«." 33naaut partant désuni X. aaB aiisis 2b, in margine. a3S 7 Zwatopluk. inserunt. A,
4a. 8B"i» 4a.
ingénie 3, 3361 33»8 ita corr. A, el 3, 4, librans rell: 8a6° exatiimem 2, ex'animiim2b, examine,
omissoet 3, 4, 4a. balantes 4. a38aPurchardus 1. aM3 Ileinricus ndrf.4. a3G 4 Zwatopluk'insérant 4,
4a. 3acB inimensis 3. 33f'
8 voluissell. a367 t alia manu 1. aa6S exorlis aborlis 2. 3a69 décertal corr.
al. man. décerna! 1. a37°Bosa 1, Rusa 2, 2b, 4, 4a, Russa?filius5. 337'A, Dclrisek 2V4, 4a, Dielrzisck
2, Detrissik 3. , 3372clanculo superscr. al. niait. 1. -33'8>(Jacek i. 8374exciderunl1,folia duo vel tria cod.
1, cum lis, de quibus supta, conjuncla ; désuni omnia usque ad III, 32, frater ejus Wladizlaus. a87l!deesl
NOTJE.
(714) Annales Hihleshem. 1109. At jam die S. D (716) Rilschcn.
"Srihcloniati•nostoli i. e. d. 24 Aug. Oderam trans- (717) Eum a Wipcrto comité Groiccnsi uiissum
itileinricus "sste Marlino Gallo. esse legitur in Cbronico Pegaviensi.
(715) Vide Martini Galli Chron. 111,82, et de ex- (718) Virg., Eclog. 1,1. -".'..,
peiliiionelleinrici V in Poloniàm cxeitrsum 10 apud (719) Virg., iEn. YR, 347. .-" .:; *.;,,
RocpellI, 669..
215 CÔSMJE PRAGENSIS 21C
in hac vila convërsalnr, ne aul adnlalionis notant i^ foriuna? suspensus ambiguitatc,
iiictirramus, aut dum minus de laudibus suis- 8377 Ocior inlerea ventis el fulmine fama (722)
scrihamus, derogalionis offensam incidahius. Unde Divêrsis omnes implel riimoribus urbes (725),
quidam admoncl dicens : Lauda virlulem ducis, serf In populo mullus per terrant iilque liiniullus,
posl hujus bravium /«cis. Ul aulem àudivil Borivoy, Multi enim; quibus bonas désuni artes , rerum no.
quod fraicr ejus junior Wladizlaus post obitum vitale gaiidenles, hue el illuc per villas palanlcs 838»
Zu a lopluk regni poli rëlur solio, coulinuo descen- el cas dévastâmes, cxpcclabanl ambiguos forluma
dons a Polouia, perrexil in Zribiam ad Wigberliim
casus; ast alii, quibus mens erat allior el (ides
suum per sororem gcneruhi. Cujus consilio fretus
purior, tendu lit ad priiicipalem sedem in urbem
ciauxilio, nec non cl quortindam perfidorum ex Quid facerenl? Haut inscii in apertam ruunt
Pragam.
noslris promisse coufisus adntiniculo, in vigilia na-
foveam, cl 3383 nolenlcs volenlesque 3390 acceduni
livilalis Domini (Dec. 24) manc diluciilo ueminc ducis Borivoy ad falorum alcam (724). Quos illc
rcsisleiite urbein 3378 ingressus est Pragam, heu !
atl perniciem el exhauriendam nnillorum crunie- bénigne suscipiens, obligal sacramentis et promis-
sionibus muliis, et commillens eos Gabrissa? 3391
nant. cadem die transfert se cum aliis ad luciora
29. Hoc iiioppino rerum eventu urbani valde lur- U coniitî,
urbis meenia. Inde niatic ad hora m pri-
b'ali trépidant 3379incerti, quas partes inter repen- -main Wissëgrad
in ipso festo die (Dec. 25) regredilltr Pragam,
linos foriuna? casus sequi dcbcanl. Multi eorum 3380,
cl cum magna cleri processionc suscipilu'r, alque ibi
quorum sors forluiialior erat, audila missa iterum reversus est ad prasdictain
Rébus in urbe suis cara cum proie reliclis, urbem.
Aufiigiiiiii, nec scirc qucuiit qua? castra sequanlur. 50. Eadem nocle Otto, frater Suatopluc, et
Molli novaruni rerum cupidi gaudettt et cxullalil Wacek cornes, venientes de casiro Gradée 3392ciim
l'tigienlibusquc a381 insultant, quia houa coniin duce tribus scaris militiim, castra nictaii sunt circa
Borivoy permittenle diripicbanl. Prassul autem Hcr- Rokiinicam3a9a rivulum. Manc autem faclo Wissë-
maiinus in suo palalio depreliensus, quasi hoslibus grad oppido applicucruiit, cl omnes vias cireuin-
6eptus, ita a suis pacificis scrvabaliu* obclustis ; quaqttc custodibus oppilaverunt 3394, ita ut nec
sciebanl enim quoi! libcnler aufugerct, si auftigerc 3a9Bin auxilium
egredi posscl nec ingredi quisquam
quirel. Hos inlcr ancipilcs populi metus, Fabiniius Borivoy. Disposucrat enim antea dux Wladizlaus,
urbis Wissëgrad prasfectus 3382,quo se verlereC338a quod in pruedicta urbe Gradée ipse natale Domini
inccrlus, G cclebrarel. Sed quia inlcrini régis Hcnrici voca-
Maluil habire 8384quam prasslo nefanda viclcre, lione339r'debuit in octavis 3397Domini (Jan. 1) intér-
El sibi comissa discedens urbe rclicta. esse rcgali synodo Ralisbona? (725), praseeperu
De re commun! curas sibi qua? fuit uni Wacck comîti, ut quam sludiosius posscl, Otloni,
Pluriiiia conqueslus, sians fatur lalia mcesltis : quem invilarai ail feslum, animinisirarcl convivium.
Voetibi Boemia, quoenon adeo nimis ampla, Ipse aulem propter jtissum régis accclerans, in
Cum a3»Bsis coHinitoiisdomiuis subjectaque mu.tis, civitate Plizcn 3398cum casteris eomilibus feslis die-
llcrili de stirpe sati sexuque virili bus mai.sil duobus, tercia autem die, ut cognovil
Jam sunl bis déni, nisi [atlotego, dominelli. ea qua? gerebantur in urbe Praga, disluiit et post-
Undc poêla calus fetlut dïxisse Lucanus (720), posuit régis jussa, cl in festo sancli Joliannis apo-
Non sibi serf populo gravis est nimis aiicta potestas, sioli cl evangelislas (Dec. 27). cum bis 3399qui secum
Nam quidcuuque 338( 1 duces délirant,
plcctitur lioic fiicrant in curie84''0, ad inucnia prasdicla? urbis ad-
[plebs (721). volal, sed dansas invenit portas,
Dixeral cl, ni supra dictum est, rclicta 3SS 7 Wis- Vidit et armaios secum piignàre paratos.
[segrad civilalc, D Ad quos exeelsa per propiiguacula slanles
tnorabalur per villas in ejus vicinilalc, sic orstis est dicens : Pacifiais ad vos venio, teco-
\XRIJE LECTIONES.
3377ejus -3, 4a. 337Samillit 2b. S379- 4". aa8° ila X, deesl tell. aaal fugcnlibusqne A.
»3saprasf. W. A. S3B irëpiihibânl
3 ila corr. A veriat rell. 4,
a384andire corr. habire A, audirc rell. 338BHeu 4. 838G
3387 quod-
cunqiic 2, 4. deesl A. -3ribnhtiUcs 4. 3389(i(lepuriores add. A. deest. rell. 339°volailles iiolanlesque
A. 339lGrabissi 4, 4a 339aGratlcck5. 38!,3Rokyiniczam2. Briiznicam 5. 3a94oppitulaveruiil, etaso tu A.
et omnes—oppilaverunt omissa 4, 4>. 339Bnec egredi nec ingredi posscl quisque 5 nec egredi quis-
quam. posset, nec ingredi quisquam 4, 4a. 339l,nalioiie2. 831* 7 nalivilalis iiiscri/2b. 3398Plzeu 2, 'Pitaxn
3 Plrzen 4. 4-a. 33t9eis4a. a4O0urbe2b.
miM:
(720) Pharsal. ill, 152 : (724) Liicaii., Phars. V, 7.
A'on sibi,sed dominogtavis est, quoesetvit, egeslus. (725) In Epiphaiiia Domini Heinricum cum priu-
(721) Ilor.,.epp. 1.2, 14. • cipibus colloquiuni Radispona? habuisse lestaiu'
(722) Virg.,jEn. V, 519. Ekkehardus.
(723) Virg., Mn. VII, 549.
„,, CHRONICA.— -LIB. IIL 218
Mosellenié, el aperile vsslro*U1januas domino. Ad A Res R. similis prodigio, quolqiiot vulnerali fitertint,
jia,c verba duèis cum nullus respomlisset, valde omnes
01 inicriCrunU Quid admiramur343*si propice
miillum eis minalus, fleclit 3493itcr trans ut unum scelus liliorum Pelonis 8438sol suos oculuit el
i,ains3*e*"et
10i*renlent Bruznicam aM\ Cl ul ascendit supciciliom obiimbràVil ol radios super civilatem Argos, ciiin
3405in caitipo longam sérient ililer iu lias continuas Urbes loi pejorâ sunl palraia
)))01His,vidit a longe 3406(726), filius si
armorum, in quibus Wacczlau scelera? Crudeliiis enim civili gerilur bello, ubi
-\*Y>berli,vcniebal in auxilium Borivoy. El mitions filius fil pafrcni cimbello 3434cl paier filium provocat
,,111111! de sali-apis 3407explorai, ulrum ex adverse ani dduello, alius cil34a5 suum germniium ad monoma-
3408' c!
pacifia veniaiil. Ut autem per iiiieriuinciuiii cliiam, alius fratrem ceu hosient caplnni ligat el expo->
«trique recoguoverunt se adinvicem,3409 prasdicliis; liliai, alius cognaliim suum oblrurtcat, alius amicuin
juveuis expavil, cl non aliter rciorsil gradumi quasiq inilnicum trucidai, ubique foedares agilur 3480
ne si diiruiu in vepribus Intentent ealcaret.ydrum, , clabhomiiiabile
e sceluspalraiur.OJesii,bouc Domine!
34,° dixit: : qua?
cl c'onvociuis suos in unum iiianipulum q pateris iu homine? Quam paciciilcr expeClas
îioois palet locus (ugoe,nec lalel iiqs imitos3S 111 minus habcas 3437quos pro merilo punire de-
J\TH//MS q
quo
subirealeampugnoe. Hoc solum facile, ne hanc pu-- béas l 3438? r,. \
84" 84' 3
3BB 32. Inlerea' dux-Wladizlaus jam dudum prasmisc-
gnam iWt impwie ferdttl. Dixit, el cxpaiidulit 3415 » rai
i J»"1' Hci-iiiannuni el Zezenian 3440comités ail re-
vcxillum, alque 3414clamant sanclam Mariant
sibi in auxilium. Dux autem 3410per innaiam 34" sibi>i gem j Hciiricum, qui forte in urbe Bambeik prpxi-
•,-,'obilaiem semper exosus civilia bclla, clamoremn muni i F.ce]ebrabat**.441'nà'i;ileDoinini- (Dec 25),-et.......
corUineiipso'sparvipeiidcns,vol'ebal841-8-p'ra?terirceos*- s. proniillens
] ci 5003442marcas argcnli (729), rogat
31. Tune Delrisck, filius Busa 3419,fontes maiiyy tsuplex qU.odignareliir, aul per se aut per suos nuu-
iriceiitor*420sccleris, Si te, in.quit, non mordet nec 'c ,eios , a fraire Borivoy inslinctu Wicberli sublatum
langil tua injuria a minus dignis tibi illala, sallem m sibii rcsliliiere 8443ducalum. Rex autem, licet3-44 eo
nobisignoscas, ut cognoscas ulrum3,al uivaan morttia m tempore valde iralus esset Wicberto, magis -lamen
caro simus. Ad base Wladizlaus dux, Si, inquil, non m succensus amorc dciiominati census, coiilimio exér-
22
(jratioescdignavioehoc asscribiltir,hac hora videbis31'" cilu concilato, inclioaiile dominicas incariiiilioiiis
Illic quoi vicibus meus hic iterabitur ensis. 1110 anno, iu Kalendis 3446 Jantiarii ingressus est844*
Et cicius dicto 34'3, arrepto clypoo 3424,primus longe je Boeniiam. Et prasmillens duos roarchiones Depol-
ptosiliit ex agmine, primus in adversa fulminât nt dum 3'47 et Berngeruin 3448,mandat ut iulcrposita
acie, et vcluli seliger sus turba caiiiim septus, ila la pace Borivoy et frater ejus Wladizlaus, simul
tlux ininiicis circuiiivcnlus hos proleril, illos pro- o- liermannus prassul alque filius Wicberli 8449castes
slernil, rique Boemia? majores nalu. occurranl sibi ad cur-
Donec huniano perfusus sanguine tolus, leni epr#copi in villa Rokicaii 34"0. Quo eu... secun-
uno amisso comité Wacena 3''u, victor venil in sua ua dum regis jussiim advenisscni, sine oinni audientia
caslra jam ad radicetn urbis Wissëgrad posila. Fit •"it Borivoy el filius Wicberli capitui*84* 1, pncsulis aillent
ingens-clamor in caslris pra? gandio, quia salvum un causa probalur esse justa,manu3482regisaurouiicla.
iluccm rcceperunl de praslio. Filins aulem a420Wi- ri- Post hicc omnes fautorcs Borivoy, jubenle duce
gberli,velut anguis*427quem pastor*'28sua peda (727) S7) Wladizlno 3463, alii visu privanliir et censu, alii
médium rregit, ilie"''" atlollens capul amissa cauda ida tau tum 3484rébus subsiancialihus cxpolianfur, casleri
vixserpU, ita prasdictus puer quibusdam amissis, is, qui hanc cladetn evaderc vahieriint, ad Zoblezlaunt
quibusdam vero 3480graviter vulneralis, filium regis in Poloniàm fugierunl. Inler quos Jo-
Corde nicorens valde subil 3431ardua moenia (728) 28) haïmes, filius Csia, de.génie Wrissovie captus, de
[Praga?. quo supra relul'uiuis (750) jubenle Vaceka4BSvisu
VARLE LECTIONES.
"'" vesiros 4". 3*°2 IJonvoy inserunt* 4a. -•" verni a°. — uriiziiiciiin a* — a longn UCMUU U.
M* Waczkiw 2. Waceslaus 3. a40' de satrapis désuni X. 3408nuncitint A. ""relrorsil A. 1, 2. 3410nia-
niplnni 2.*4)G 34Udeesl A. a412rfeesl2. 3413expenduul3. 3414nimis inscrit 3. 3418etS. Wencczlatim arfrf.
4, 4a. deest A. 3417i«nalam corr. al. man. inn. A. -3418nolelial 3. 3419Rossa? 3*. 3420invenlor 5.
8421 titrant. 5. a422videbilis À. a''23dux Wladizlaus tiiseruHt4, 4a. 3>24gladio 2 in texln, in »iarain«:c|ypcô.
,'23Waczena 1
2 Weccna 5. 3426deesl 4, 4».- 34a7agnusA. 3. a',28queni paslor'désuni 2. 3h*°omissum4«.
3139 deesl 2b- 3431sul)iil4. 3i32amniirantus 4a. "aa Pelei super Pelonis 2b Pelopis 4. 3484inbelloA. cum
bello 2b bello 5 omissum 4». a43B scit, eraso s'A. citât la. 343Bdeesi2, 2b,5. 3437hahebas com liaheas A.
••38debebas corr. debeas A. 3'39ila at, man. X. expuncto proposuerat. 344<,Sazemam2b,'3,-4'«.
superscr.
a443
sHlceIebrarai.2, 2b; 5, 4, 4*. 844aXA. regnnm vel addunt A, 4a. <"** superscr. al.-maiu A. 344BIH
Calend.5. 3446'
r<-xlleiiriciis add. A, 4<*. 3447 Diëpoldum 2, 4, 4» Diepnldiini 2b 3.: 3448Perngeru!n
corr. Berng A. Bereng. 2 Beringeriun 4, 4a. 3449Wigberli1. 84B 0 Rôkyczan Dipoldum
2. Rnkizan 3. 3481capiiinlur
A,i«. sM'iiianiisX. 34B3Whulixlul.Wladisla\v2.Wladislao5. 84B4antuniA. s,B8Wacksiîverscr.d alia manu1
NftT:4*
' ' '
(726) In VIla Wiperli et in Kalendario Pegavicnsi î) (727) Le. vesligio iiumani petlis, pedè. .
duoianiuinWipei'ii lîtiioccurruni.WipcriiisetlIeint'i- (72'8)Virg., ^ii.-XIIv-743i - -
C|is,.ut observai Sxshwarz, qui conjicil Biihemoiuni (729) Cfr..-supi!a,I-,;55-;-..i
" > • -- v--'":' •-'.r-":
Waceslauui.Misi'.ensibusfuit.se Wipcrlunt juniorent. (730) 111,27. . , i: :
Î'IQ COSM^EPRAGENSIS SÎ9
privants esl el naso. Privilan',5B quoque similiter A ja definitis omnibus S478negoliis , mane surgens
A jam
in eadem comprelicnsus sedilione, qui videbatur Ollo O in caslris prascipit a479quasslionariis, ut sint
senior esse in urbe Praga, cujus super humeros al- parati p: cum suis necessariis ad rcpetcndain viam.
ligalo3487niaximo cane scabioso et hestcr.no jure Ipse Ip vero ascendil ni curiiini 34S 0, acccplurus a fratre
crapulaloa4B 8, raptus per barbam ter circa forum suo si liccnliam. Quid muliis moror? Cur non cicius
dticius esl, cane .rcboaniecl0suum detnerdaiileS4C quod 9 qi sine mora faclum esl eloquor a481? Hico ceu
a48aleo capitui*3483.Ollo velut a miiis-
bajiilum, et prasconcacclamante : Talent lionotem fcrocissimiisk
portât, qui Wladizlao duci vromissamfidemderogal. simo si agno duce Wladizlao. Cui cum sui consiliarii
'"
Alque omni' foro specianlc, pnccisa super labtilami jusiarciil, ut eum luininc privarel : Ncqtiaquam,
348S
ejus barba rclegaitisest versus Poloniàmin exilium. i'inquil3484,assimilabor duci Poloniensi Bolezlao,
33. Nec lamen ideirco dqfuerunl infidèles etl qui q fratrem suum Sbigiieu348C sub fidei sacrameiuis
discordia?semiiialores, qui inter unanimes francsj advocavil a dolis, el euni terc'ta die privavit oculis.
(731), Wladizlaum scilicol»400cl Otioneni, lanlasi IEgo aulem nolocum fralre meoperpétuasinire aiscor-
discoidiaruni seminaveruntspinas34cl,ul ad invieemi ddias,'sed volo casiigare eum, ul casligalus resipiscal
mutilas perlimescercnl insidias. UndeOllo inviialusi .. el t cognoscat, alque sui postai discant, quod terra
•Afralre3%0*perlimuil venins ad feslum pascha? I
3 Moraviael ejus dominutoressemperBoemôrumorin-
(Apr. 10). Post pascha vero in Kal.3463Maii ad ter- ccipis sinl sub poleslate,sicul avus noslet pioemémorial
ciam vocationcm Ollo, suorum' n.ililttm muitilus s Bracizlaus
l ordiuavit, qui eam primus dominio suo
prassidiis, venil ad fratrem suum Wladizlaum inn ssubjugavit(735). Sed quid fortins forli viro? Ecce
condiclam villam,qua? dicilur Tinec 3404(752) superr 'vir forlis inter armalas manus Otto tripudiat, et
"
moiiliciilos.Ibilola die de diversis causis coueionaii, i, vinculis mancipalus kola 3487facie c: jocundovullu,
<
datis cl acceptis inter se sacrantentis, uti visum est,l, quasi ad cpulas inviialus ibal348B,usque dum relru-
sunt reconciliali. Sed quoniam idem Ollo nobis |s < ditur urbis Vissegrad in cuslodiain 3489.Ibi ferluc
inlerdixerat.forum in villa Sekir Kostel3408,quod d 'dixisse ad eos qui eranl eum observantes per vigilias
pater suus cl mater pro rcmedio animarum suarum u milites:
Deo et sanclo Wcncezlao nobis fainulaniibus3400 DO
AsMtnî/anlura490api lingualmendacis amici,
perpcttio hiibendum tradiderant, ego missus cx !x
Cujus ab ote (luit mei, cauda sed a491ullima pu»-
parte fralrum, corant duce et ejus eomilibus con- '* '
[ail 3492;
queslus siim super Ollonea4C 7, quod3408Iiiceriiam1,1 Me
fote pet talent deceptumcrédite fraudent,
parentttm suorum, quant débiterai accendere '"
cxlin- ,-.
C Sed casus varioefortuniuferre necesseest.
guebat. Et ilie, Ego, inquil, lucetiimn n
gcnilotum Nec /Vieilisia meus (rater mihi 3493,sed vir intquus
meorum non extinguo, sed nolo M" ut in poteslule
,,e Sic voluil Wacck,
agilur sic judice Prostcg n 94.
episcopi sit, quod vobis specialitcr daivm %se scio.°*
3470 Quos ego! si vivant; me modosed réprimant,
El nunc non episcopo, non alictii personoe,sed
ed
Deo et sanclo Wcitces/oovobisfamulanlibus3471 m- Post hase tempore non icngo, rcasni.icalo firmis-
proe-
dicttim forum restiluo. El ita corant duce•',47, et ejus
us simo Castro Krivoplat8498(731)in silva juxla fluvium
eomilibus reslitulo 3478 nobis3474foro, post diem iin Msam349BIradilus esl ibi Otto annalis miliiibus ail
altérant Otto reversus esl in Moraviam. custodiendumannis fere tribus.
34. Item ejusdem anni 5 Idus Julii indicla est ge- ;e- 55. Eodem anno duce Wiadizlao cl universa plèbe
neralis sinodiis ciniclis principibus lerra?Boomoruni un Boemôrumcum jocundilaie cl lasiieiasui paironi 349'
8476ad curiem Saczcam 347B, sila csl in medio iiio Wcncczlaicelchranlilitisnatalicia (Sept.28), nuneiJS
qua?
praioriun. Ad quam similiter Otto vocalus, venil mit afftiilduci qui lalia rctulil : Vofcishic in iranauilli
incaute cum paucis, confisus valde de nuper datis itis taie et securilale convivanlilius,sed fralre luo 8*''
inler se.et acceptis 3477sacrantentis ; ubi lercia die,
lie, Sobezluo 3499cl duce Poloniorum Bolezlao terrait
VARIEELECTIONES.
sue prïwitan 2 Priwilhan 4 Priuilhan 4". 84C 7 allilo 1 a4BB.maximo —- crapulalo désuni 1, sec
nicuiurecemi in margine adscripta. 34,!9deiiicrdarecorr. demcrdanle A. immiind.iiile A, A*sciiin illo ab
alia manu, quoe velus vocabulum, ut videlur, pndoris causa erasit. 3460scilieetW. A- a401sp.s. A
seiiiinaveruni.discordias omisso spinas 3. 3402 Wladizlao t'iisertint4 , 4°. ^«Mll Cal.2' 13.^, 3484Tinec,z
Teynecz na Httrkach in margineaddit explicalioniscausa 2b Tynec 4,4". 34150 Costel1. 340cfamiliaribus1?
a4B7 OtlonemA. 34c8 quia À'K 340B volo5. 34'°nec episcopo, nec 4a. "m familiaribus1. a472Wladizlao
inserunt 4, 4a. 34'3 restiluo 1. a474nobis rest. A. vobis 1. 347B BoemieA. 347G Saczkam 1, 21',A, A»-
v Saczskam 2, Sacskant 3. a477et acceptis desuiil A. a478 omiitit2. 8"9 2b. a«,°curlein 4, 4a
34B!cur — eloquor rfeswnt2b. 3''
8 5 prateepil
forlissiniusA.- s4sadomiuus tuseruni 4, 4a. 3''8''rfeeslA. a'*8B assini
ail A. assiiutilabor 2b, 3, 4, 4a. 3486 3'87 34-8
3489custodia A. 349°assiniiilanlur 2">, Izliigueu-1,2, Zpigneum 4a. et a 3. add. 4a
3494RosciheyA,
3 rfeesl4. gaudens
5. a48<ejus A. 3492pungat 1. 34D I, 4.
Roscicy 3, Wselhey 4a. 343BKrziwoklal2, Krivoklat 2b, 4a. a496 Mzam2. a497 rfeeslA.i, sancli 2, 2b, 3,
saiiclissimi 4, 4a. a498 vcslro A. a499Sobieslao 2, Zobeslao 2b, 3, Zobezlao 4.
NOT7E.
(731) Patrncles erant. D (753) Cfr. Martini Galh Chrônicon el RoepelI
(732) Teynec ad Albim. 260.
(754) BiirgUlz.
221 CHRONICA.— L1B.III. 222
hanc depopulanlibus, et populum quasi viles messis A aninis CydlinaB!0B juxtà pagunt qui dicilur Lucica
acervosdiripienlibus,ego vix soins aufugi8B0°,ul hoec 8506(75b).Asl *B0ïalia de parle ejusdem amnis sine
nunciaremlibi. Accelerate8B 01viam,
jam 3B0a claudile rapinis et sine inccndiis ibanl iiicedentesSB 08Polo-
veslraptompluatia, linquile convivia.Mars vocatvos iiiorum phahiiiges, quoad usque pervcnientesjuxta
ad proelia,crus aderunt hoslium annula 38oamille3B 04 oppidum Oldris 3'0!)appliciicrunl ad undam Lahe
initia. Qui coiiliiuio surgenlcs de cotivivio,el celcri- ftuminis; inde miilunl ad ducem Wladizlaum dolo
ler exercilu collcclo, occurrunt cis cx isia parle 3510dicoules:
iVonnos hostilia porlamusaslilia 3B11,
necvenimuspugnare, serfle fralre 3Si*cumluo pacificare,
Sin autan noslris moniiis ailquiescerenon vis,
cras iransibimus(lumen, el coeleraposl hoec.Amen.
Ad hase dux Wladizlaus paucis respondit :
JVotierii hoc anno puto 3813pax sine sanguine magno,
Ad foeduspacis 8514quia nemovenilin armis.
Trnjisi/nsaB1B (lumen,posl coeleranon erit Amen;
lumen Iransibis, sed non inpune redibisaBls.
Cwteraquoedicis faciam,(ac coeleraquoevis.
Etslatini maie credulus verbis hostium dolosis,
cum suis nocle illa transvadanles fluviumante orlunt solis,.
ex adverso appliciicrunl ripis 3B17 ejusdem (lumiuis.
Poloni BB 18aulem ut viderunl dolos suos SB19proie- »B Quis laclenliuin 3831singullus aut proegnaïuis8l"
ge-
cisse >B2°,fecerunt impelum super terram, et eam milus siveuxoris tuploe a paganis non anutro corae
dévastantes incendiiset rapinis, imniensa a821prasda percipit? Quistempère!383a se a lacrimis, cum infantes
oncraii juxla pontes Criucy 3B 22sunt caslra melaii. suosseu agnellos3B34vagientes3B" 8 inierfici nul matris
Noslrates aulem, quia illa nocte nimis fatigati fue- 3836ab ubere vidait abjici? Aiqui ininur dolatdum
ranl, nue lam cito relransvadare 3B 23poleranl, sta- esset, si non a minus 3B"dignis Hiatus dolor istt
bant stupefaclL fuisset. Certe si tria taitinmmodoscula hubeam, non
56. Ul aulem dux 8B 24Wladizlaus se dolo dece- inletmillam hodie uncipitem(otlununi belli intempta-
383sdux 3639et lotus sitnul cxeiv
pttiiu inlellexil, et suorum quorundam desides ani- lam. Moxque ipse
mas ad pugiiandumsensil, ira el indigiialioet con- cilus, sicut iiittisquisqiie sltibnt in rip.it, jam non
scia virltis in duce 3B2B exarsil, et quasi tuba 3t2° quasruiii vada, sed sine online prosiliun' et traus-
veliemens, qua? ad bclla milites concilal, ila ejus nataiil aquam 3li', 9, oplant mori pro patria. Virts
Graliotorpenlcs suorum mentes excitai : O Boemi, dabat cis dolor cl illala injuria, feslinanl quoquo
inquil, olim fama terra mariqneinclili, virlutibusegre- modo posseni, eliam vita? sua? per dispendiiini,ini-
gii, triumpltis exhimiïj Nunc veslti liibutarii, qui- iiiicorum lieltun disturbare Iriumphum. Sed dux
bus semper /iiislis limori, vobis adliuc spiraniibus saspediclus Polouia' postera die iransiens rivulum
insultantel terram vestram dévastant.An vobisli'.ien-Q Trutiiiain (757), quia his non ubique csl pervius,
ses3827 (756)pendentin femoreenses? An soliPolanien- jussil cum praida suos el quosque débilesaB prueçe-
scshabent [erreos enses? Quo vobis adliuc vivere? dere. Ipse vero in loco ad pugiiani sibi apio 41cum
a828
O sempiternumnobisel noslris postais dedecus! Ecce expedilis equitibus pro defensione suorum sic lit
Ceresveslra 3B 29(aviltal, Lares veslri usque ad mibita repugnare 3B4aparalus. Hase ita fiers cernens De-
fumiganl, Vulcanuslola lerioe in superficieftiril, et irich 3B4a,filius Busa aB» 4, cujus supra saspe aBiB
lamenadliuc corda veslra getidiora glucie non uril? menliouem fecimus, secedens in unum locmn eam
Autsi cor veslrumlabesci't,saltemstomucltus,qui zelo his qui suo laicri adliasrcbanlmiliiibus, dixil ad eos :
jam [ainelangticscil3* 30,cur zelojusticioenon exurde- Fralres mei el commililones,quiennque pavidam aul
scit? An non tnovelvos [anineus planclus et ululatus, mori limidam habet aliquam in suo carunculamcor-
Qui raucis clamoribusardua sydera laiigit? pore aB4C, Jieccsseesl «I eam prius aut abscidat, aut
VARI.E LECTIONES.
3800efllçi 2b. 3BOI acceie,.j,t4f 3»OÎf/egs(A. 3803deesl 2, 2b. 3804deesl A. 8B0B Cidbna 1, 2. 3B06
Liiczica2" 3B 07est 2. 3B 08iuccudcnies A. 3msOlokis4, 4a. 38*°deesl A. a81' arma 4, a. BB'arr. te
A. fratrem 2. 3B13deesl 5. 3BI 4 superscr, X. 3"° transibilis 4a. 8BIIÎ abibis A. redibis superscr. abibis 1.
81117 3B18 aB19non inserunt A, 4». 3C2° 2b. SBÎ 1 universa 5. 8B2a Criuici l,
rupis 2. Polonii I. 3523 pcrlëeisse 8824
5, Cryuczi 2, Criuci b, 2 Kruici 4, 4°. transvadare l,2b, transvadere 3. omissum3. 3B2B ducis
mmi. in margineA. a627 aB28 nobis A, 2, 5, 4, 4a. 38a9 noslra 4, 4a. 8830lan-
4,4a. B«aBn/.
3aal tylieiiscs4,
aB3i 3B33 a634
guescel 1, 2. laclauiium4 , 4n. pricgnanlium 5. temperlet A. 1', angelos 2.
angcllos35''°
"S3B SB3B maires 1. 8B37miuis 4a. as38 deesl A. 3839Wladizlausadd. 4,4a. add.
vaginanics A. 3B,*a 3843 aB44 alque
8B4B
2b.aBUnperlo4,4a. pugnare A. Detrisek 1, 4. Bosa 1, Bussa? 3, Buza 4, 4a. sas-
pius 3, deesl 4a 384e ila 5, al. man. supetset. X. deest 1, 2, 2b, 4, 4a. ,
NOTJE.
(755) In regione Chluniec. 0 acie carenles.
(736)Tiiiacei s. liliagiuci, i. e. sirepculcs tanluin, (757*iTraulcttau
223 GOSMvEPRAGENSIS 224
71
tiuiie ab agmine nostro discedul 3B".Nam viliot esl A I el cleri favôrabili acclamàlione imperator3B
\ pttli
3B4S s
mori in augustus vocalur et ordinalur (741). Altéra autem
alga maris, qui nescitquant pulchrnm sit
armis. Quorum ul vidit animos ad pngnani alaCrCs, die < novus imperator îahla millil apostolico doua
cr'atit enim fere cenlum milites, velut lupus qui 33872,ut pro sui niagnitudinê liumana? crederenlur
49 Cupidilàli, ilis ila peraCiis reversus est
quteril clam cx latibulo irrumpere3B gregem, ila sufficere s
ilie de 3Bii 0 înproviso impciu Cum hiàgito ex nudo iimperator iu Bawariam, et noslrales ad suant inco-
laterc irruii in hosles. Ubi fere mille prôslralls ad- nnues I rediere patriam.
versariis, fcrlur ut rabiila ligris prasdiClusmiles in 59. A'nio dominicas incarnationis 1113 *1"*qui-
coiifcrlissimos3BB 1 hostium cllneos, et Cosa 38S 2 dex- busdam
\ hominibus qui vana et inccrla libcnlius
tris cl a siuislris obstantes, quasi sp'icas*"'*leitera? jreferunl, relalni'n est Sobczlao, quod frater suus,
4 gladio, donec immani385B vi dux
segelis, aculo nietit3BB , Wrladizlaus,vellel cum capere, id .suggerenie
telorum obrulus cccidit super ingénient occîsorum et ( consiliante conlra cum Wacck comité. Quibus
strucni. Bocitti vero, qui in adversa fronle Mariis illc j respondil : Aul egomoriar, aul qui lalia molititr
pugiiavcrunl, heu ! insuela lapsi fuga, lerga dedcruiil. ,prius morietut quant ego copiât. El unde rem re-
Sobezlau 3BBB cum Poloni* infausia, quia plus quam latant màgisopinareiur 3874veram esse, cadem hora
civili, polilus est Victoria. FaCla esl autem hase 3887B 3B7»-venil nuncius Vocanseum fralris ad euriam.
76
si;âges 8-Idus'Oclobris, iu qua Nosizlav a8B 8 et Dri- Qui
accipiens fere Irecenlos milites, adit3B fralris
sicray 38S 9 fralres 3BS0, filiiLiiboinir 3B6t,et alii quam c.trtcm 3B77 cum paucis * cirleros non longius quant
plurimi cc'cidçrtint. iinius sladii spacio fecit stare Cumarmis. Ubi fra-
37. Anno dominicas incarnationis illi regina tre sahilalo et prandio sumplo dux prascessil, pra?-
Svalava 3BC 2 inter nalos suos salagenle, el episcopo cipiens fralri suo ut eum sequerclur ad civilatem
llermànno mcdianlë, alque Wacck palatino comi- Wissëgrad. Non enim longe, sed quasi 10 sladiis
té, licet contra suant salulem id favenlo aB03, dux dislabanl*m* ab urbe. Tune Sobezhius milien s ro-
Wladizlaus fratrem suiiin 3664Sobiesl'aW8BC 5 revo- 3B
79 gra-
gat Wacck comitem, quo per viam simul
ta vil de Polouia, el dedit ei civilaiem Salec cum dientes sermocinarcnlur adinvieem. Quo facto,
3ti80 sermone coiniiiunicalo, cx
omni ad cant pertinente provincia. partim per viam
58. Anno dominica? incarnaliouis 1112 regunt utroque lalere atque post lergiim Wacek comili in-
ainiquorum juxla stalutum 3B<i6-j regis lleinrici caulo et iniioccnli
#
qnarli ad iiutuin "dux- Wladizlaus nepotem suum, Rumpiiiil falifero pnecordia vomere lerno,
Bracizlai filium et asquivoeum, cum annula 500 C Mense ouater denas
a6c
7 misit Romani Sed Quintili iiiiranle Kalendas
elypeis legione (758). quo-'
niant jam rex longe antea professerai, piasilictusi Slaliiitqtie Sobeslau reversus ad suos, lenuiiviant
puer cum suis Iransiens Bawaria?alpes, invenit ré- voleus per Zribiam trausire in Poloniàm, valde
gent in urbe Wcrona, ibiqne cum co celebravil pen- ciiiui limuit fralris sui priescntiatn. Clinique transis-
tccosteii (759) (Mai-.21). In Auguslo autem menses sel silvam, occurriiei Eikembcrtus Bli* 1, prasfcclus
3tiaa
iutravil rex Romani cuiit a56Bingenti mulliludincs de Castro Donin, fallacis Sribiie plcnus ver-
(liversarum nalioitum atque lingtiarum, accepturus5 sttliis, fiiigens mulla amicabilitcr. pollicclur 3B 83ci,
inpcriales fuséesjuxla nio'rcm regum (740). Et quiat quod cassaris per gratiam omuem suam oblinetct
idem rex olim surtaxerai in suum palrem, ideircoj 358»jiisliciani, si ad ejus pervcnirel prnesenliam,
Paschalis M0° papa judicans cum infameni, noleball atque supplcx invitai cum dolis, qualcnus cum pau-
3naBascenderet iu oppi-
ejus iniplcrc vohiiitatem ; quem rex ilico jussil ca- cis secum ad convcsccndiun
pi, et adacto ose 3870jugulo ccepit niorlem miuari. dum ; eral enim ea tempeslale prasdiclum castrum
Al ilie tinieiis mori, consensit ejus volunlali, atquea cassaris sub poleslalC; Mox inter prandendum, ar-
lercia die adiirvicem pacificali, tocius Romani uo-- mata manu adhibita, super hospileni clausil 3B8S
VARIEELECTIONES.
47 abscedat 3. 3S48 esl A. aB49 in addu A. 36mex A. 3, 4». 85B
81, 1 conforlissimosA. u3*
ad ,1. aB5adeesl 2. 3BB* mUtil 2. aBSB niniia 5. aBli 8 Zobezlav 1, et deinceps. zm7 omiitit 4».
aisesNoâ'-tiav -, 4f Nozislaw 2, Noïïislau 2''. Nozislan 3. aBS 9 Drisykray 1, Drisk-ray 2b, Driskray
omisso cl 5, Drsicray 4, 4a. 3B 6° deisl X. aBalLiubomir 2, Labomir 5. 300aZualava 1, Swa-
-tava 2. 3B6ai/o A061,4, facienlc rell. 3504fratrem s. W. A*38r's dux inserit 2. 3Bea Sobçsl.iiun 3. So-
3Bii
9
bezlaum 4, Aa. 3B lum al. man. superscr. X. 3B67-regione 2. ita X. in-téll.
3B7a
Pasciialus corr. al.
3B73 a add. 4».
mon. \, deest 3. 3B7° ensis corr. al. man. 1. 3871 et add. 1, 4. ila 1, donaria tell.
3574creileret A. crederciur 4, 4a. 3B7B ora 1. 3B 78
7° atllil'A. ^ euriain 4, 4». aS dislabal A. A, 4".
0 per viam désuni 4,4a. 3B 81Erkembcrlus 4. 388aila con-..1, pellucis A. 2, 4* 3ÎSS
f1'* secum,'A." 3BS
pollicilus 4, 4a. aB84 coutinerel cort, obi. A.'
3BSB vesceitdum A. 2. 3B86 clausum 2, 4a.

_'. . NOT/E.-'
(738) Hoc jam^tnito 1110 factum çsse constat ; D (740) Die 15 Aprilis Ileinricus coronatus est im-
cfr. Sienzél Frank. Kaiser ï, 650. peralor.
ul Annales -Hildeshem. et tria (741) Jam mense Februario anni 1111 hoc l'a-
(739)-Anno-1111
lleinrici V prascepta probant, data Verouas diebus citnn est. VUI.Annales Romani Mon.Gcrut. SS. V,
19 — 22 Maii 1111. Cfr. Bociimer 1999 —2001. -47t.
223 CHRONICA.— LIB. 111. 226
oslium,el posl paucosoies vinculalummillit versus A JailuarioJ dux Polonior'timBolezlaus 3S"*avunciilo
Saxoniamin quoddam firmissimum castrum, no- suo s Wladizlao prascarias 3607niillit Iillcras, scri-
niu'ib.'... '",87. Iradens eum suo elerico , nomine plas ) in hive verba : Si valucfinl pênes le preces
"iVomlalrieo ad cuslodicnduni.Yidcnlcsaillent ineoe,
3Bfifl, i et oblinuctinl(ralri luo germanoSobczluolo-
ntilicia? 3C"!' conlubertialcsdomiiimn suum fraude cum c indttlgehiioe,credo quod firmwn sit et slabile
capinm,diffiigiunlalii in Poloniàm,alii revers!sunt 'noslroepacisvinculumel amicicioe.Nam si pro ini-
in Boeniiam. i
miciste 3003exorarem, cette deberes (aiere, quanlo
Post unum menscm, sed 3S
90 '
Chrisli per pietalem, 3009magis nunc liceal mihi iniercedere,ut silis con-
Solieslau ab codem clcrico noclu sic absolvilur. 'çoives, qno.i muter sub uno cotde porlavilventre?
Siipcrioris doinus inter cancellos ad columnani JEqu'ulem3610sancloPelr-o sciscilanli3611itlruni fra-
l'uneligala 3Mldimissusest per niuruni in sporla, tti i -dimillalsepliesin die pecctinli,dicluinesl a Do-
alqueper eaiulein aB9afiiiiempncdiclus clcricussi- mino: > c Non usquesepeies,sed usque 3r'12sep.uagies
militer3593dilapsus, cum quodant milite Couurado, sepeies(Mallh. xviu, 22). > Ergo hoccxeiuploinbui-
filioRiyin3BB 4,qui eliam cl ipse conscins facli ea- mut, ut [ral'ribusnoslris lociens indulgeamusquoi
ileninocic sub nturunt adhih.icral êq'tios,cl, sicul illi in nos non a013possi»! 3C14peccare36ISvkibus-
avic.dae.nissa de cavca fngit el repetit silvam, n^ His exemplisel precibus duxWladizlauscompulsais,
ita illi lapsicclcri 3!9Bfuga-lendunlin Poloniàm. iiiimoiniialasibi super fratre suo 3G1B commoius3017
Eodemanno mense Decembri dux Wladizlaus; pietate, mense Marcioiterum prislinamrevocalcum
fratrenisiiiiniOtlonem solvil a vinculis, el quami 3618ad 3C19gratiam, et dal ci civitatein Gradéeet
olimpost obitum fralris sui Zualoplnk Intimerai, , tolam circa ndjaecntem 3G 20 cum quainor caslellis
rcddidit ci dimidiam tocius Moravia?cum suis civi- provinciam.Ejusdem anni mense Julio dux Wladi-
taiihusprovinciam. zlauset fralres ejus Oito el Sobezlaujuxla fluenla
40. Anno dominica?incarnationis 1114 mensej ainnis Nizam aBalcum duce Poloiiiorum Bolezlatt
Maio,jubenle don.no Ollone, Prosley SB 9° et ejus5 indicliini a62î convenii.nl 3623ad phiciliiiti, aique
gêner, qui cognoininabatur 3B 97 lenis Wacck, de? inler se dalis et acceptis sacratnenlis confirmant
quibussupra dixinius(742), ambo privait- sunl lu- foederapa'cis.Altéra aulem die inmensisimineribus
mineSB 98 mulualim ad'invieem oblalis, hylares ad proprios
Eodemanno Sobezlauquibusdam Polonis secum il remcaiil' lares.-Inlerea Wdaliïco 8m, ducis Gnon-
asstiniptisvcnieiisad caslruni Kladsco 8899,lentpiall radi 3B2B filio, inevitabilifato c ine.liosublalo (743),
precibus et' promissionilnismuliis, quo 30110 sibi.i fralre vero ejus jmiiore Lutoldoolim antea simili-
cives aperirent portas urbis. Quibus non conseil- -C C,ter ab bac luc.e subtracio, liliis aillent illorum un
ticnlibus,sed virililer resisieiitibus,juveuis pric- \- adliuc ictate parvulis, dux Wladizlaus germanosuo
8801
dictiis ira iufliintniatussucceiidil palaciumquod d Sohezlaodal lotam illam 3C 27ci'imsuis civilalibus
propemuruiiisitum erat. Venloaulem incumbenic c provinciam(744), quam qtioudam pater prasdiclo-
exadverso, infliimmaiasunl propuguaeulain stim- i- l'uni fratruin Ciionradushabiierat.
railatc liirris, quas.forte in antemitrali slabanl8C" )a2 42. Anno dominica?incarnationis 1110, Ungara
propiiiquamûris. Unde urbatii valde 8B
03 i, gens viribus iugens,opibus pollens, armis bellicis
lurbari,
jam dcsperanlcssaltili, roganl pacificantdari dex- ;- praspotensa028, et cum qtiovis rege leirarum pu-
Iraiii pro vita tanliinimodo incolomi et singulari. i. gnare suffieiens,régis ' sui ('olomanni post obitum
Quibusconcessapace vix periculuin 3B 04niortiscva-
a- (745) principes ejus miliunt 3G 29ad ducemW:ladi-
(lenlibtis,contb'iisiael fmiditus csl eversa 300B i- zlaum, qtialcniis cum rege novello nomine3Gao
eivi- Slc-
tas lola. phano 3631(746) rénovarel el corroboraret anliquaiu
41. Anno dominica?incarnationis 1115, mense se pacem et ainiciciiim.Quorumdux volui:latiadquie-

VARl.'ELECTIONES.
8587nominedeeslA. 5, 4, reliclvmveto est spattumvactmmin 1,2,1*, 2i>,4«. 3B 88Odahlrido1. a°89uu-
licre2. 3B»° rfeesl4, 4a. aB91ligaïaui3, ligalo4a. 38B 2 <>.uudem 5, 4a. aB93deestA. 3694 Rilan 2, spaliunt
vacuum2°, Kram 2b. 3*9" clerici erasumsuperscr. céleri A. aB9G 1, Rosetey 2b, Roscibey 4, Ro-
SB9 8 3B
9 9 Rosctey
8GI>
0 »8«l
scibey4a. 3B9'c.ognominalur 1. oculis 4, 4». Kladzko1. 4a.
quod3605 add. 4,4a-.
Sobezlaus3G
3602 4, 4a. 3G 03deestX. aG
04 rfesunl2b. eversaest 'A. 06 Bclcz-
siabal2,2b, pro ' vila—periculuin
htusl. '607precalorias 4, 4». "'* tc'-proA. 3G 09nonarfd. A. 2, 2b, 3, 4. SB 1°el quidem1, corr. A. 86,i
sciscilanleA. 3, 4a. 3612deest X. 3CladeestA*. 8sl4 possunt2b, 3. aG18al. manu superscr.. A- 3iU
ita \, A. deeslrell. 3<>" deesl A. 3618deeslX. 3<il* ita 1, iu rell. 3C 2° circuitijac.entom4. aGS 1 Nizzani
'
3. 3C2aiiicondictumA. in diclu'm'-locum4, 4«. 3eaaveniunt A. aG 24 Odaldrico 1. 3B2B Conradi A.
4628eorum2b. 3627 lot. illam prov- A. 36im 3629inlrant 3. a639i/o
pratponenscorr. al. man. praspol. 1.
A. 1, 4a, scoid est sanclo2,2», scilicet3. 3ealet add. A,

NOT^E.
(742)HI,54. r» (744) Rrunnensemet Zn.iymenscm.
(745) fSonis «anuariis, ut probatur Kaleiulario (745) Obiil anno 1114.
Pcgavietisi. (740) Slcphauussecundus.
227 • COS!U;EPUAGENSISJ SÏ*
scens, ea quoepacis sùnt se facturant spopowlil363'.^i proslralosei1iost.es in eastris Iripudianles 3e<",lur-
Vcinl'utileratOliiavàm 3633ad rivulum, qui lam Pan* p'cm inieruiit fugain. Qnos ut a longe aspexcre ,,M
nonne quain Moravia;dirimil reghmn. El jain On— in caslris SG 1" régis —jam enim ultra ponlem Belim
gara gens inminicrabilis,velul harena maris aut 3G3V P 53 pobka crant castra 3i,6:, in campis,-~sesliinantes
pliivia*siillicaes»iin campo Lucsco3G3C(747) loiamsu- hostiles acïes ailbuc se hisequ'u mulio pitres snb-
perticiem terra» coôpcrucranl sicul locusloe; dus niersi sunl in fiumine Wag proe iimore i'ugienles.
aulcin siliaex parle' praulicli aninis 3< 537metalus esl TNoslralcsautem politi Victoria, iu caslris eorum
castra.Sedj8Masicm ail scripiura, Voeierrw,cujusesl noclcilla ligunl lonlôria, diripiiuit milites TJngariuas-
piief rex {Ecclé. x, 1G), principes 3639ejus per m- gazas, scilicel aniliiciaaomin vasisaureis el argen-
iiaiani sibi superhiani aberrantes, ad paciliea ducis leis habundautiam,
veilla rciuillniit 86''°responsa niagis rixani provocan- Impie suos vulgus bona esetera riistrahil usus.
lia qîiâin pacis osciiliim (erenlia; unde dus illa die 45. Anno dominicie incarnationis 1117, 5 Nouas
ad placiuun dislulil ire, llli autem boe indigne Jamiaiïi (750), quinla existenle feria, hora jam ve-
fercnlcs él aliier lieri suspieanlcs, 1res annalas speriinali, terra! moins factus est niagnus , sed
quas vocani hnspitum Icgionesjtibcnl extra castra " mullomajor inparlibus Lougobardi;c.Nain mi, fama
ire et pro defensiouesua 3G'* 1 slare ex adversa parle rcfcrcnlc percepiuius, mulla ibi aidificiacccidernnl,
amnis. Dux autem 36" icsliniaiis 3Gt 3 eos ad pugnam mulla caslella sunl dirulu, mulla. mouasleria sive
proïUiiiperc,jussil suos arma capere 3GU,cl cicius delubra corrucruiu 366''cl mullos bomincs oppicsse-
dicte contra eos lërniiualein Iransiliunt ainnenii runl.
Mox innpina et inprospcrala 3G'*S nec prrecogilaia Eudcm anno ,
àtrox el cruciila conseril'ur pngna, in. qua lilius Kcruni3C0tieuuciar.uincornesindimoliimearum,
Sdan soiG,cujus supra mcmininuis, noiniiie luiïk Bis306eFebruiquitus obiit Bozclccha3rcl Kalendis.
s*","pra'feelus nrliis Salcc, miles acerrimus, cinn Simililer 3C68codem anno 3G 69 cl semper régnante
ali'is ejusdem civiuuis procciibus acriler ptignaiulo (lomiiionoslio Jisu Glnislo, <ujus in manu corda
oecubuil 5 Idtis mensc Maio 30is. Asl aliis lerga sunl reguin, quo 3670etiam clemeulcr inspirante, dux
verieuiibus eliam ipse 3Ci9 dux est in fugam corn-' Wladizlans rccordaliis est fralris sui Borivoy(751),
8CT 1 30"
pulsus 3U°.Ollo autem cl Sobczlau, babcnlcs robu- cujus buinilitaleni jam Doniiiitis prospeelans
slas-quatuor phâlangas 3C* 1, et tolidem de Boemis arcis de throno elliere 3C 73, miserlus eiat alUiclionis
furies "" accipicntcs cohortes 3C6:\circuicriinl ""* ejus el iniser'uc, et tpiia cui3C74Deus 367Biniscrclur
monticulum qui eus forte dirimebat, el repente lioino nonpotcsl non misercri, slatim praedictusdux
irriieriini uiagiio iinpeUi super Ungarorum castra, ^ jam niilu inslinclns divino el tlerinanni episcopifa-
ubi rex et sui proccres euni opiscopis»uiliil scienies ciens omnia consilio 5C 76, millil el revocal mense
depugnà 36S"qurcfacia fucrat, sodcbanlcl bibelianl Decembri fratrem suiim Borivoyde exilio, et salis-
el cpulabantnr splendidc* Quiil mulla ? Nisi archi- faeiens sibi ac semelipsum 3C 77 ejus siibiuiiUns do-
30l!
0 au- uiiiiio, ilerum collocal cum in
cpisçopus Laurenlius (748) cinn rege cicius principali solio.0
fugisscl, née ipse pcriculuni morlis cvasissel. Ccrtc luira ducis benignilas, sed inagis admiranila xquu-
toi nobiles et ignobilcs ibi inlcrierunt lingari 3r,,1) nimitas, quem nec seoularis délectai dignilas, nec
quoi nec tempore sancli Oudalrici juxia fluvium conlrislat posila honoris subliniilas!
•Leli81"'8 interisse refernulur (749). Hlasautem quas Jttvil sumpla ducem, juvit dimissa polestas.
prauliximusliospiLum3BM legiones, quai clia.nicouira Talia quis unquam 3078utidivit, die rogO;fada?
iiostrum ducem bello prxvalucranl, rcvcrleiites si llliuam ba;c audircl Coloinannus ac,a rex Pannoni-
csede, ut videruul suos profugatos, alios coacervaiim cus, si viverel! qui meiuens ne germanus suusAlmus
VARl/Ë LECT10NES.
sca' respondil% 4«. ,G33Olzawamï, 2, Olzavam5, Olzanami, 4tt. ,C3V ut 1. 36:1S deesi3. M"<LnzkoI,
Luzko ib. 3637anuis corr. al. man.,8V aninis I. 3(i3a
iiiHintï/ineA. **** corr. 1. at" rem. verlia resp.A.
2, 4,
as''' corr. I. 3liV
1 3 3<iU 30'f
11
Wladizlaus add. 4. 4». esl. eos A.
sc" r»perc4. inprospera
36,a
A. innpinata ciiuspc-
rata 4.4».' 36',(!
Stan i. 2. Seau 5. Szlhan 4. 4". lurzik 2. Turiek 5.. Junio 5: w">Wladizlausin-
séniiit4. 4a. 36M compuncius 1. 36tlphalanges 2b. 5. , Msisupersc.al.mmmk. 36e3cbouries i. 36s 4 cir-
cmnieruiil 3. a«6*'dcpima côrr.. depugnal. 335sdecslk. acB
7 PannonesA. Pan. superser. vel Ungari i.
• Pannones ntl. 36S*Lech 4. 4». 36S 9 deest A. hospilie 5. 3BC 0 tripndiantes — caslris désuni 2t>. S0Gl ap-
368i Belin at. man. supetser. A Behin corr. Belin 1. Bebin 3. Belin 4. 4». aeu
paruere A. S66k ponlem '""" désuni in 5. a668 al. man. in l. 3667 t.
régis
Bo-
addïk. corr. I. In duo versus superscr. Bozelcba
sètelic«13. 3e6Bdeesl4. 4*» a6H
9 ' volenlo omnipolente inserunt 4. 4». 8<i'*'q«i2. 3C7 1 Deus 3. 3GT* SK-
36'3 ele i. 3S7i'cujus 4. 4a. u'" niiserlus — Deus désuni 3. a"6 cum cons. À.
perscr. a}, man. M™
i.
'in
a6"semel4. deest A. Cholomannus1. Kolmannus4. Colinannus relL
NOTiE.
(747) Ut Palacky I, 380 eonjicit, apud Hluk inler D erat eria quarla, nisi statuas Cosmam more Bobe-
locos.Brod llnngaricum el Oslrau. mieo boram soiis cadenlis priinam diei boram ba-
(748) Grancnsis. buisse; cfr. inIVac.49 el Pubilschka IV, t87.
(749) Vila S. Ûdaliici c. 12 Mon. Gerni. SS. (7S1) lu vincuiis delinebaïur iu Castro Hainmor-
IV, 400. slcin usque ad annum 1116k
(750) De lerroemolu consentit Dodoebinus; sed
âé cimoaicÀ. — LIB. m. ?3o
i ^ oppidumDonin"«, siniilitefclPodwin11F'' astrum,
post cum rcgnarcl, ipsum et (ilium ejus menluUi 368°non quod'esl in 8T0*Moravia s"" situm infra liaYÏuni
piivavil el lumine (752). Borivoy âiilem
imnieinoracceplibeneficii, dal fratri suo diinidiam Z'iiratka371°.'.
sui dudalus partem, qu;c sila 3esl ultra lluviuui iS. Eodemanno quidam ex Teulonicis 871Sinfra
Lidie ut* tendit ad aquiloncm, cralque fralri suo Icrminôs Boemorumin silva, ad quam iliir per vil-
liceljimioi'i3GB 3 in Omnibusobediens, el scmper 36Bt lam Bêla, in prairupla 371srupe oedificnin3713ca»
cum piicveniens nichil sine suo 368Bcousilio strunii Quod 37Uaudieus dux Wladizlaus371B acce-
gcssil. plis tribus scaris ex electis mililibns, repenie ex
44. Anno dominica*incarnationis 1118, mense improvisoirruensoblinuil castrum am, ubi in primo
Scplembriinnia fuit inundaiioaquarunt 3G8G, qiian- accessit missis de îniirn sngillis vuliierali sunl, non
3716
lan'inon rcor fuissepost diluvinmiu orbe Icrrartun. lamen ad morlein, duo milites ducis,-Oiidalricus
Nainnosier il!e 3C 87lluvius Wlilava repenie prccccps filins Wacemila7" et Olen liliusBoisa, lllos autem
criinipensdo alvco, ah! 3088quoi villas, quoi in hoc Teniouicos, qui eranl in casu-o capli, nisi cornes
suburbio domus SGS 9, casas cl ecclcsiassuo impelu Alberius 3"8 superveniens muliis precibus cl innala
rapuil ! Aliis iiainquelemporibus tanielsi hoc raro " sibi sagacilalelibérasse!, pro'cnldubio jam dux,T1*
cvenil ut unda alluens 3G 9° vix tahulala pontis tan- in eadem silva omnes siispcudijusserat.
gcrel, haie autem iiiundatio ullius quam 10 ulnis Ejusdemanni 371ufuit hicinps n'unisventosa *"*
superponlem excrevil. cl ealida el aqnnrum inundaiio magna.
45. Annodominical incarnationis 1119, 3. liai. 49. Anno dominical incarnalionis 1122, 9 Kal.
3752Aprilis, fuil cclipsis lunai média nocle, qua Ju-
Augusli,fcria veru quarla, cum esset.jam inclinala
3691dies, venins 3GS 11vehemens, iiiiuioipse Satan iu daicuihcral pascha 3723.Eodem anno
turbineab auslrali plaga repenie irrucns super sola- Vir sacer lleruianiis, doctriiue lumine clarus,
riumducis in urhu Wissegrad, amiqiimn murum cl Ter subiil quinisOclobris fala Kalendis(753),
eo firiiiissimuiufundilussnbvcrlil. El iude mugisest dnminicajam ilbicescenlc37,vdie in 85îBfeslosancli
adniirandttiii,ex 3G 93utraquc parle àuleriori el po- Lantberli 3»*°episcopi et maniris, enj ils dum vixit
steriori intégra cl inconeussa inunciilc, niediclas feslmndevolissinie colnit, quia Trajecleiisi vico et
ualacit sololcnusesl crul», cl cicius quam tu fcstu- ex eadem Loihiiuia 3'27 ortuS fuit prosapia. Hic
catu frangcrcs, Iralies inferiores el supcriores si- nonam vicem sedis ponlificalis gerens, rexil banc
mili 3G9icum ipsa domo iinpetus vcnli fregit iu eccleàianiannis22, mensibusG, diebus 17 ,7SB. -Erat
frusla el dispersil369B.Fuit autem haie lempeslasç>L'ninispeelabilis,incognilis formidubilis,domeslicis
adeovalida,ni quaciinqueparle inr.ubuit,hujus ler- affabilis, niortim qualilaie incontparabilis»lncerna
roesilvas cl arbores piaulaias 3e,° et coulerasibi lucensin niundoel ardens, nec sub modiosed super
obslanlia suo 3G* 7 impelu proslravit. candelabl'umposita, illuminabalcorda non a"9 cre-
4G.Annodominical incarnationis1120. dcniiiun verbodoctrinalel exemplOjde cujuset aliis
Nunc, mea Musa,luuin digilo compeseciabelltim. probis actibns, licel plura rclatu digna cnileant,
Si bene doeta ia^fc, cuveasne vera 3G9aloquaris, tamen ca inlacla rciiuqnimusproplcr inslantis lem-
Ui mecumsapias, breviter soluniinododicas : poris liomincs, qui nichil boni ipsi opérantes, alio-
Esl Borivoyrursus regnt3G" de culmine pulsus. runi benefaciacredere andila renuunt. VerunUaiuen
Augusliquarla S7G 0 posl ldûs sunl ca l'acla. non videatur esse absurduni.si pr.vpostero3730ordinc
47. Anno dominicasincarnalionis1121, n'unis3701 referanius, qu;c anlca referre dcbtiimus. Nam prsc-
allcnualaj sunl segeles proplcr nimiam siccilalcm, diclus pr;esul8731 cum suam aigriluditieminvalescere
373a
queemu per très 3792conljnuos 37<"inenses, Mat- séiilircl, et paucos familiares circa leclum
r.hunscilicel el Aprilematqne Muîiini. aslarè 3733viderct 373\ ingcinuit el ail : Secretum
Eodem370tanno dux Wladizlaus rcasdificavil37(" 1 meum milii, secrelummi/ii, ve mihi 373°! cl oblicuil.
\ARL4E LEGTIONES.
3680détintA. 8f,slest al. man. 1. 3°BSet superscr. al. atram. 1. 368S Wladizlaus inseruntA.4". 3G8V ho-
noreadd. 4. 4». 3G8B
deesl3. S(Min Bolicmiainserunt 4.4». 3G
87 ita 1. isle re'.L SC8B
ach ach 4. 3GS9
domos3. domos4. a89('ex moraine auliquiorisa6Sl codicisadd. 2. i. invadens; enore scriboejiro i. (id est)
3 deletA. 3m ita A. deest
immdaus; legit eliam inuudans 2i>iu innij/iiie. inclila A. 3C9idéeat4. 3Gn
rell. 80Mdiscerpsil 4. 4". 3G9e plantas 2i>. 3C 97deesl 3. 368afalsa in margineab alia manu.3.-- SG"régis
ib. *»••quarlo 5. 3701nimioS. 370adeesl A.3706 3703coniiguosl. 3704ab hoc laco tisqtte ad vocemZu-
ratka omnindesnnt 4. 4«. 370Sresedilical2^. Douiii3. 370'Podwin 2. Podivvin2i>.Podium 3. 370B
.deesl h.. 3,0!lMoravieA. 371°Zuracka 3. sm Tbeuloni.2. a71»iliterrnpla 5. 3713oedifteavit2. 2»>.3.
*"vQuod audiens — castrum désuni 4. 371B corr. A. 37leOdaldicus2. 3717Waczemil 2. .Wacemi2b.
Veceuul o nùsso el 3. m8 Adalberlus 4. 4". 3,U 9 jam dux desnnt 2. Wladizlausinsentwt4. 4°.
sequenli
a"° eodem anno i. M. •'" vcnluosa 2. 4. 4». 37" deeslÀ. I. 2. 2K 3. 3'" phase 1. 2. 4. pasche &•>.
"!v illucentecorr. al. man. illucescenle A. am deest 2. 37aGLamherli 1. 2. 4. 3m ita A. I. corr. rec.
manuk. Lolhariugia4. de Loilnimia 4». 372R Vil, 5. 3729deesl 5. '"30pre al. man. superscr.1. 8'31Her-
manuus4. 373ssuum add. 4, 4». 3™ 3assislerc A. 8'31viderai corr. al. man. viderct1. '"'ila A. v. m.
desuntrell.
MOT/F,.
(752)Cfr. Yilà S. Oltonis cp. Bamhcrg,111,42. (753) ConfirmaiNccrologiumBohemicum.
251 COSMdi PRAGENSIS 232
Illi aiiiem slabanlslûpefacii *'", et iiituebanliirvul- A \ liitm non rcduiidavil.Huneanniimsccila esl hycnips
lus suos adinvicem laciti. El paulo posi ilerum ealida, unde in sequenli icslale caruimus custodila
pnesul apeiuil os suum cl inquil : Olim débiteront, ijîacic.
cum sanus (lierait!, htcc faristmido in amboncquai 51. Anno dominicoeincarnalionis 1123, niense
nunc conipeilor(uterijum spiritus mei in agone. Fa- Marciocornes Dlugomilam cl Gumprehl37<iB elGil-
icor enhn quia 3737 873S 3,BG 3768
egopeccalor compeccanlesde bonus el Ilcinricus qui el Sdic 3ï(r 7, el cum
peccatosuo non redurgui, et pelcnlçs inique agenles eis alii llierosolimam perrexerunt 3,B9, ex qttibiis
el dëlinquenles non solum lionoravi, vendit eliam quidam niense Novembri37G 0 reilieriuil, quidam ibi
amavi, qnos increpare, et si non obedirenl, exconi- inlerieninl. Nam cornes Dlugomil37C 1jam 37G* iu37J3
municare debui. Poslquam cnim occubuit Brit- revcrleudo 8 Idus Julii obiil; siiniliter el Bcilhol-
cizlaus37a0junior (753 *), quo nec fuit nec eril dux dus a7Giclicns llcinrici, filii mei, 8 Idus Augusli
melior, Itac in terra floruil iniquilas, germinavil su- niorilur a7GB.
perbia, pninlavil fraus, doiùs el ihjuslicia, el ego Impcdinrlacrim'isnec possuin promercscriplis,
sempcrdolensdolni, quod milti cum bono duce non Quis furor unanimes suit quai discordia francs
licuilmori. Va' milti 87*°! quia 3,u silui, quia 37Vï Ceu geininos apros 3TC 0 in diram compulil iram,
apnstalrkem geidemnon revocavi,nec in g'ud'toana- 15Namdux Wladizlaus inniani moins ira, contra fra-
thenatis pro Cltiisiodimicuvi; sed'me ipsitmel popu- trem suum Sobezlaum mense Marcio movit arma,
him chrisliuuum passus sum per lactnm inanus cum eteuin 37G 7 cnni suis omnibus expulil de Moravia, cl
génienon sancta pollui, sicut scriptumesl: <Qui tangit reddidil Cour.tdofilioLuloldiiiaircdilatenisuani(755).
inmunda*™ 3 inmundus crU{LevU.xxn,4),eÉf quiteli- Paricm autem quarlam illius regni, quam babiiit
yerit phem,inquinnbitur 37Uabea (liccli.xm, 1), » anl lelrarcha Oudalrictis(750),frater supradicli Lutoldi,
« quoecanvenlioCltrisliad Jielial ? i (// Cor. vi, 15.) addidil Olloni, Suaiopluk ducis frai ri. Sobizlavau-
Aposlatricem genlcm dico Judeos, qui per nostram letn fugiens a facie sui gennaiii, adiit iiuperalorciu
negligeutiamposl baplisimim relapsi sunl in judai- in Magiinliaurbe 37G 8, sed paruin sua 37G 9 profecc-
tsmum.Undevuldelimeone Christusmilti 3V'<i 1 runt negolia, quia sine pcfcunia apud oinnes