You are on page 1of 923

Gerhoch (prévôt de Reichersberg). Ven. Gerhohi, praepositi reicherspergensis, R. P.

Garneri, canonici Sancti Victoris parisiensis, Opera omnia, accurante J.-P. Migne,...
[Accedunt Arnonis reicherspergensis, Joannis Diaconi, Hugonis pictavini, Isaac abbatis.... 1854.

1/ Les contenus accessibles sur le site Gallica sont pour la plupart des reproductions numériques d'oeuvres tombées dans le domaine public provenant des collections de la
BnF.Leur réutilisation s'inscrit dans le cadre de la loi n°78-753 du 17 juillet 1978 :
*La réutilisation non commerciale de ces contenus est libre et gratuite dans le respect de la législation en vigueur et notamment du maintien de la mention de source.
*La réutilisation commerciale de ces contenus est payante et fait l'objet d'une licence. Est entendue par réutilisation commerciale la revente de contenus sous forme de produits
élaborés ou de fourniture de service.

Cliquer ici pour accéder aux tarifs et à la licence

2/ Les contenus de Gallica sont la propriété de la BnF au sens de l'article L.2112-1 du code général de la propriété des personnes publiques.

3/ Quelques contenus sont soumis à un régime de réutilisation particulier. Il s'agit :

*des reproductions de documents protégés par un droit d'auteur appartenant à un tiers. Ces documents ne peuvent être réutilisés, sauf dans le cadre de la copie privée, sans
l'autorisation préalable du titulaire des droits.
*des reproductions de documents conservés dans les bibliothèques ou autres institutions partenaires. Ceux-ci sont signalés par la mention Source gallica.BnF.fr / Bibliothèque
municipale de ... (ou autre partenaire). L'utilisateur est invité à s'informer auprès de ces bibliothèques de leurs conditions de réutilisation.

4/ Gallica constitue une base de données, dont la BnF est le producteur, protégée au sens des articles L341-1 et suivants du code de la propriété intellectuelle.

5/ Les présentes conditions d'utilisation des contenus de Gallica sont régies par la loi française. En cas de réutilisation prévue dans un autre pays, il appartient à chaque utilisateur
de vérifier la conformité de son projet avec le droit de ce pays.

6/ L'utilisateur s'engage à respecter les présentes conditions d'utilisation ainsi que la législation en vigueur, notamment en matière de propriété intellectuelle. En cas de non
respect de ces dispositions, il est notamment passible d'une amende prévue par la loi du 17 juillet 1978.

7/ Pour obtenir un document de Gallica en haute définition, contacter reutilisation@bnf.fr.


PATROLOGLE

CURSUS COMPLETUS
SIVE
BIBLIOTHECA UNiVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OMNIUM SS. PATRUM^ DOGTORUM SCWPTORUMQUE ECCLESIASTICOR


. . ' :
QUI
AB iEVO APOSTOLICO AD INNOCEWTII III TEMPORA
FLORUERUNT;
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUMQVM EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLIC<ETRADITIONISPER DUODECIMPRlOtlA
ECCLESliE S;£CULA,
JUJTAEDITIONES ACCURATISSIMAS,INTERSE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS HANUSCRIPTIS COLLATAS.,
PEBQUAH DILIGENTER CASTIGATA ;
COMMENTAItilS
BISSERTVTIONIBUS, LECTIONIBUSQUE VARIANTi&US CONTiNENTER ILLUSTRATA ;
OMNIBBS OPERIBUS POsTAMPLISSIMAS EDITIONES QVMTRIBUS NOVISSIHIS SiSCULlS DEBENTUR ABSOLUTAS
DETECTIS, AUCTA;
1NUICIBUSPARTICULARiBUS ANALVtlClS, SINGULOS SIVETOMOS, SIVEAUCTORES ALICUJUS MOMENTI
SUBSEQUENTIBUS, DONATA;
CAPITULIS1NTRAIPSUM TEXTUM R ltE NECNON
DlSPOSlTIS, ETTITULISSlrfGULARUH PAGINARUH MARGINEH SUPERIOREH .!
DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA',
OPERIBUS CUHDUBIISTBMAPOCRVPIIIS, ALIQUA VEROAUCTORITATE 1NORDINE ADTRADITIONEM
ECCLESIASTJCAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA ;
DUOIIUSINDICIBUSGENERALIBUS LOCUPLETATA : ALTERO SCILICET RERUM, QUOCONSULTO, QUIDQUl»
UNUSQUlSQUE PATRUM IN QUODLIBET THEMA SCRIPSERITUNOINTUITU ; ALTEHO
CONSPICIATUR
SCUIPTUKJE SACR/E, EX QUOLECTORI COMPERIRE SIT OBVIUH QUINAM PATRES
ET IN QUIBUS OPERUM SUORUM LOCISSINGULOS SINGULORUH LIBROHUM
SCRIPTUCiE TEXTUS COMMENTATI SINT. r.
IDltlO ACCURATISSIMA,CiHTERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, SI PERPENDAMUR : CHARACTERUM NITIDITAS,;
CIIARTiGQI'ALITAS,INTEGRITAS TEXtUS,PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUSORUM TUMVARIBTAS
TUM-
NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUEINTOTOOPERlS DECURSUCONSTANTER
SIHILIS,PRETIlEXIGUITAS,PRiESERTIMQUE IStACOLLECTIO, UNA, METIIODICA ETCHRONOLOGICA I,
SEVCENTORUH FRAGHENTORUM OPUSCULORUMQUE IIACTENUS IIIC ILLICSrARSORUM , '%Jv
PIUHUH AUTEH1NNOSTRA IlIBLIOtnECA, EX OPERIBUS ADOMNES * TATES , ^ JQ <Oj
LOCOS,LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS, COADUNAtCRUH. ^- \P
SERIES SECUNDA» ^ C^
1WCUAPRODEUNTPATRES, DOCTORKS SCRIPTORESOUE LATINvE
ECCLESIJE VA O.
A GREGORIO MAGNOAD INNOCENTIUM III. ^A ^
ACCURANTE J.-P. MIGNE, ^\
BIBLIOTHECK CLERI DNIVERSS, "^ \
SIVK
CURSUUMCOMPLBTORUMIN 8INGULOSSCIENTI/E ECCLESUSTICiERAMOSEDITORE.
PiTBOLOGiABINAEDITIONETYriSMANDATAEST,ALIANEMPELATINA,ALIAGR.ECO-LATINA.—VE
MILl.EET TRECENTISFRANCISSEXAGINTA ET DUCENTAVOLUMINA EDITIONISLATIN^; OCTINGENTIS
ET MILLETRECENTA — MERELATINAUNIVERSOS
GR.ECO-I.ATIN.ae. AUCTORES TUMOCCIDENTALES,
TLII ORIENTALES
EQUIDEMAMPLECTITUR ; HI AUTEM,IN EA, SOLAVERSIONELATINADONANTUR.

PATROLOGLE TOMUS CXGIII.

YEN. GERHOHUSPR^POSITUS REICHERSPERGENSIS. GARNERUS CANONIGUS S. VICTORIS.

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,


1NVIADICTAD'AJtfBOISE, PROPE PORTAMLUTETIiE PARISIORUMYULGOPENFER NOMINATAM,
SEU PETIT-MONTROUGE.
1854-
SJEGULUM XII

VEN. GERHOHI

PRJIPOSITI REICHERSPERGENSIS

R. P. GARNERI

CANONICI SANCTI VICTORIS PARISIENSIS

OPERA OMNIA

ACCURANTE J.-P. MIGNE

BIBLIOTHECA! CLERI UNIVER8JE


SIVE
CCBBUUMCOMPLETORUM
IN SINGULOSSCIENTLEECCLESIASTIOA
RAM08 IDITORB

TOMUS PRIMUS

TENEUNT2 VOLUMINA16 FRANCISGAULICIS

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM


IN YIADICTAD-AMBOISE, PROPE PORTAMLUTETI^E PARISIORUMVULGOVENFER NOMJNATAH?
SEU PETIT-MONTROUGE
1854
ELENCHUS

AUCTORUM ET OPEHUM OtJI IN HOC TOMO CXCIII COXTINENTUR.

R. P. GARNERUSdANONICUS REGULARIS S. VICTORJS PARISIENSIS.

Gregorianum. Col. »9

VEN. GERHOHUS RElCHERSPERGENSiS PR-EPOSITUS,

Epistolae. 489
Commentari*m yn" psalmos. 619

Ex typis MIGNE,!au Petit-Montrouge.


AN.NO
nOHINlHCLKVI

R.P GARNERI

CANONICI REGULARIS ET SUPERIORIS S. VICTORIS PARISIENSIS

GREGORIANUM

Hoc est allegorieae omnium pene rerum in Bibliis contentarum Explanationes promptaj
ex universis D. Gregorii papae scriptis, pernecessarise verbi divini praeconibus
et interpretibus, recens auctffl notis Gregorianorum scriptorum

STUDIO

F. JOANNIS PICARDI

CANONICI REGULARIS S. VICTORIS PARISIENSIS^

(Parisiis, apud Gavblum Sevestre, via Jacobea e regione Maturinorum, in-12, cum privilegio regis,
anno 1608.)

EPISTOLA NUNCUPATORIA.

Reverendoin Chrhto Patri et domino D. Dionysio de CouLojir, S. Vicloris Parisiensis summi> priori tii-
cario dignissimo S.
Intermortuam avorum memoriam renovare, vitamque ab iis acceptam quadantenus, et pro virili reddere,
nemo,nisi Carnabas, Plolomeus Philopalor,Agyrli,e<Bleraque hujusmodi parricidarum impiorum fex,noil
asseruerildivinm pielalis esse. Quidni pietatis divinm?Elentm, si vota, sacrificia, supplicaliones, obsecratio-
nes, universaque ad Dei optimi maximi cultum facientia, vocemusdivina : quanlulum quoque honoris habitum
parenlibus nec inique divino decorabis tilulo : cum et D. Gregorio Theologo (1), pater sil Deus quispiam
mortalis et creatus a Deo immortali et increato, liberique eum Dei Vice habere debeant. Mitto prmclara in
hanc rem elogia etlmicorum (2), utverba splendido illustrem exemplo. Scytharum gentem agresti fuisse im-
manitateelferatam,velusadagium, t Malus Scytha,> testatur;(3) ferreum tameninhumanumque peclus, aurea
qumdam in proavos humaniias sicobsederal, ut Dario Persarum regi, muliebres quotidianasqiie eorum fugas
et confliclus detrectationem exprobranti per caduceatorem responderit animose rex Indathyrsus inter cmtera:
< Sunt paterna sepulcra; qum age, dum inveneritis, tentale labefactare; et lunc inlelligetis, pugnaluri vobis-
cum simus pro sepulluris necne : prius aulem (nisi nos ralio iraxerit) tecum prmtium non conferemus. >
Sanclum equidem summeque taudandum barbari principis responsuni et consilium, qui voluit auspicari certa-
men a religiosa propugnatione buslorum avitorum, quasi templorum divinis sacralorum numinibus, sapien-
ter prospiciens exilum belli, secundo Marte finiendum, cui religio in parentes, classicum cecinissel. At quanto
animi corporibus, tanto honorarii eorum tumuli, nempe libri cwleslibus conferti documentis prmstanl lapideis
vel marmoreis sarcophagis nihil prmler cineres ut plurimum habentibus. Illi enim licet exsangues, nunquam
tamen viviradicum inslar marcescunt: sed latenti quadam, vivacique divini eloquii gratia, religiosisxfgdibus
aut vitam reducunt cmleslem, aul producunt. Quidquid igitur sludii, benevolenlimhumanitatisque^e^^^^t
tepulcris paterna servantibus ossa, nec libris videtur denegandum. Vnde Ricardus AungervMus^Aitgius^\
solo natali dictus Buriensis, Dunelmensium in Anglia pontifex, insigni in sacra volumina'%eof<ogitiigMP
tcripla religione et ajfeclu quam reverenter modesteque tractanda sint, in suo philobiblo Iris-imnjno vefbts7-
commonet clencos : t Non solum Deo prmstamus obsequium, novorum librorum prmpar*0a volumjna;'
sed et sacralce pietatis exercemus offlcium, si eosdem nunc illase traclemus, nunc locis idonej&ZdlgflWiHtvj
batm cuslodim commendemus, ut gaudeant puritate, dum habentur in manibus; et quiescanl seew$fd^yUr
suis cubilibus reconduntur. Nimirum post vesles et vascula corpori dedicata Dominico, sacrinb~r%^n«fen-
tur honestius tractari: quibus tolies irrogatur injuria, quoties eos quis prmsumit altingere manu foeda. >
Idem in jnntecedenle rubrica, ul eruditi de re libraria bene mereri certatim gestiant , litulum posuit :
t Quam sit merilorium novos libros seribere, et veteres renovare. » El comprimis hac ralione suasit. i Ve-
rum, quia quod servil morlalibus, per prolapsum temporis, mortalitatis dispendium patitur, necesseest vetu-
state labefacta volumina innovatis successOribusinstaurari, ut perpetuilas, qum naturw repugnat individui,
(1) Ad Vitalianum.
(2) Arisioi. 8, Ethic, c. 13 et 9, c. 2; Plalo. n De legib., el aliorum.
(5) Ex Hero. Melpoin.
PATROL. CXCIH. •- ,.',!
11 GARNERI -GAN. REG. S. YICTORIS PARIS. 12
concedafur pfivjlegio speciei. Sicut enim librorum cbrpqra ex cbmmislione tontrarioruir. compacla, SUCB
compositionis continuum senliunl detrimenlum, sic per prudenliam clericorum \debet reperiri remedium,per
quod liber sacersolvens naturm debitum, hmfeditariumpblineat snbslitutum, el simile semen frairi mortuo
suscitetur, verificeturque statim illnd Ecclesiaslici xxx : i Mortuus esl pater illius,el quasi non est mortuus ;
simiieni enim sibi reliquit ppst se. t Hmc Bicardus post 250 annos, in comrnendandam librarim supellectilh
curam. Quarnquidetna te (fevereiide Pater)Garjwro nostrq impensam, merilissimo comiRemorabunl, honori-
ficeque:commeiidabuiitposteri:iii, qui suptaqriqdringentos vixerit amiqs, denupqUe inswculi proxime finiti
principio ienuem quemdam Visus sil, duxisse spirilum, ediiionis languidula• pperulp,: nunc, luo permissu,
istiusque vividioris lypographimaura, secunda pene spjrelanima. Hinc palam est, quod ad le longe jucun-
dior redeal el grdtior, quqm Virbius IiippolylusAndrogeusqne, Minois filius ad JEsculapium : si lamen,(ut
- '
Nasoverececinit) non
Exit in imroensuni fecunda licentia vatum ,
OWigat iHsiorica nec^sua verba fide.
Illos siquidem mortuos brevique morituros restiluit vilce morlali,'aut,(utnostri ndami refricem scite diclum,)
morii viial\.(ty. Garnerus aulem tuafacullaie reducius est ad lucem rie cimmeriis quidem lenebris obnubi-
landqm. Verum. enimvero, vel si hmc abesset causa, Gariierus tibi non adesset non accepiissimus. Cui etenim
perpiacet D. Gregpfius papa, cjui displiceqnt lecliores spirahtipresque ejks flpres, per hos sexdecim Garneri
libellos, ceuureolas cifcinaiiet' dispositilf'Te dulerii Gregoyio familiarissime uli, testalur ipseniet in tuis,
iisqiieuccuralis, capituiafibus concionibus subiride prqductus,una cumsanctii Palribus tum prioris,ium
mtatis inlermedim, ita uinonabs.re quis le animatqm eofurii dixerjt bibliothecam, ab eo facunde fecunde-
que ad instar doeliscribm evangelici profers de thesauro tuo nova et veiera (Matth. xm). Sed et quod
D. Hieroriymus lugens in suoprmdj.caVitNepotianq(de more.enim inler serniones epulares varias priscorum
theologorum senteiitias proferens, asserebat hanc Tertutiiaiio, istam Minutio, ilfam Cypriano, elc). Vt eo-
dem jure, sic necessario eidem, quin.prmstan,liori,.0iver'aiur;laudi, si quisocmlqtior et oculatius, dicendi
modum, tempu.s,locum, et quibus dicas riorit, cbmposueritque. Pene rne prmtemerat, nec tamen prwtereunda
Garneri libi nuncupqti causa, scilicel ojirisinferius illo, qilod nunc invida quidetn , el invita debiiiori nalura,
infracto tamen suslines anirilb. Qiidm vero gravis sit adducta causa,demonstrat veterum collatio. Nam JEiius
Lampridius Auc/ustos Commodum, Anloninum Heliogabalunt, Alexandrum Severum; jlilius Spartianus
Adrianum, JElium Verum, Didium Juliunum, Severum, Pescetinium, Nigrum^Julius Capitolinus, Anioni-
num Pium,.Verum, McxiininOs duos oblulere Auguslis, probe gnqri serenis ttgenda oculis, ab iis, quibus
offerebani propler. eamdem, quam ipsi gerepunt, imperii Romani mqjestqiem. Jlaceo scriptores ecclesiusticos
etbiqgraplws innumeros, ne insole meridiano ridicule videar gracilem aceendere slipulam. Supremo tandem
necignobili nornirie Garnerus sibi tuqm conciliaiurus esl paternqm gratiam, qilod pcrsatpe magni pendamus
illustfiq pfodvorum monimenta, quin et tantitla ab ijsdem relicta, ulpote quw iipbis peroplatain reddunt eo-
rum vicem, miserrimatnque splentur orbitalem. Sed vero, si qiiid felicissinie, Iqnge profecto felicius germa-
ninsque prmstaniJibri, feticiqr.es',vivqciores geriiianioresqfuepareniutn liberi ; cum formosiorem, prmstmtio-
remque eqrumpartem, divinam scilicei qnimani ingeniumque nobile referarit. t\N.ec enim liberi solo vullu
pairissaiit. » His igiiur decaiisis Gurnerum tua pbteslaie in suo Gregoriano ffdivivum, et ad te redeuntem
smcijpe,R. P.ex ejus tiidnibus, qui est tuus in'"''Chrislp filius obsequentissimus, tuorumque canonicoruiu
'-posiiemus. .
' '
.' P'. • , . . - .- ;F. Joannes,PICAUDUS.
(i) ln ps-osaOctava; Nativitatis Christi. , ;. . ,; .."-.:

CANDIDO XEGTORIS.

.*0_uidhiiic accessisset editioni dccessissetve, frusira te monenduni arbilrabar. At, cum deprcliemiissem
;<prioriSeditioiiis; perrara esseexemplaria , animum manunitjue verti. Imprimis ergo scias id operis aiuca
excusum niendosissime, adeo ut saepiuscule ne diios quidem versus puros fuisjset legere, libi niiiic ema-
iculatius ireddi. Seil nec-diffiteor in hanc aliquot, quamyis leviuseulas irrepsisse mendas, parlim incogi-
tantiai partim creberrimis lituris; ad quas in singulos versus sufFundendas adegerunl me piiscorum scii-
barum.noise-annosfernie quinquaginla relenta? a prloribus: calcographisj poslierioiibus autem. Plalonicis
obsciiriores uumeris. Insuper charta plerisquein iocis infirmiorj alramentlque impolentior, quod parce
fuerat infusum, vitiosa prodigalilale diffundebat in vicinoruni characlerum obiilterationem. Qua1.quidem
Hniversa in contextu et ora Jibri conglobala, multae fuerunt operse ipsis operis. Reeentem dieo accessio-
jiem.-In quaprimas lenet notatio loeorum ex divinis codicibus. promptorum : ad quos comperiendos,
diversas Bibiioriim -tralationes oportuitconsulei^e, ila tameii ut nec consuiiiorj redirem, cum in signatis
locis-npn Oflenderein eadem penitus quse apudVl). Gregovium legebam.Tiiterdum enim vocuia, aut simplex
verbi-composili ponebatur loeo. Cumque religjosius religioso huic-negotio vacarem, non parum negotii
fecitmihi varietas iiiierpretationuih, quibus JJvGregorium fuisse usum hoii seinel adveni. Qua de causa,
«t sedatiori. niente.legereSj si quoe«entehtia divinaab editioiie vuigata honnihil discrepans proferretur,
desighavi apud'Septuaginta,^u^ustihum»Cassiodo.ruiuque^i|a''!^ilveri,-'''-,.-
¥P'i^er: haecadjeci, ih •Iwplotius operis versabatur cakdo,'scilicet adiiotaiiones (quarum nonnulfe ab
oculjs bpeuarioruhialiO/ .respectanlium, libi :abjereiet.mihy librorum, homiliaijum epistolariimque Gfego-
riahariim, ex qiiibus quasi vernan.libus; flOsculis et raniis GaTnenis noster mysiicuni suum coinpegit lo-
piarium. Quod quidem.segEe tandem, sed confeci, Confeei,;iivquam, et aliquaiido tam segre, utiii horas,
et codicem et j.lylum jamjam ablegiturus eSsein ad extiemam residum classem, ni succurrisset iniquaui
feeiam diiitumi.iabpi'is jacturauv, ob morosiorem uiiius et allerius sententia; inveivtionem. .Quapropter,
15 GREGORIANUM. — JOAN. PiCARDl PRJEFATIO. U
si inter bos emotae fenneque praecipitalae mentis aesius aiiquollariam eaespitarim, leclor, humanae maxime
conscius imbeciilitatis faeiiiorem quaeso des veniam.
Inter signandas Gregorii seutentias, cum editione Nivelliana fuissem usus, posteaque comperissem a
prioribus dissidere ob mutalas sectiones in libris Job, illam primo, istam secundo expressi numerio. In
quibtis praeterea illud libi venit observandum, ne, si in designato loco, sententiam aliquoties mutilam vel
intercisam repereris, me slatim de falsitate vel oscitantia appelles. Garnerus enim plerumque non pauca
missa fecit consulto, quia vel ad enodandam propositae dictionis anvbiguitatem nihil aut parum conduce-
rent. Adde quod plusquam semel mularit orationis Gregorianae ordinem, ita ut prima posterius, poste-
riora prius sumpseril. Quae si aliquoties occursarint, marginale scholium praemonebit:
Innotandis capitulorum Biblicorunv versiculis seculus sum editionem Lovaniensem anni 1572. Eorum-
dem versicuiorum non infrequentem praetermissionem dabis operario aliud in mente operanti; caelera, si
lubet, et illi et mihi. Nihil enim humani profileor a me alienum. De hujus vero Gregorianae Anlhologiae,
friictu et suavilate dicanv post secundanv praefationis paitem. Antequam illud te pervelim exbralum,
ne, instarPolyciatis matrem, m'e patris laborem insigniori exornasse titulo causeris; quod dixerim ejus
opus esse coelestium voluminum studiosis pernecessarium, ac ecclesiasticis. Neque enim meum, sed Sixti
Senensis, naris alioqui emunctissimae est judicium. Bene vale, buncque sacrarunv copiarum thesaurum
profunde in majorem Dei scientiarum Douvini(ut Anna prophetissa I Reg. ' n canit) gloriam, laudem et
honorem. J

ELOGIUM DE HUJUS OPERIS PR.ESTANTIA ET UTILITATE.

Ex libro qnarto Bibliolheca; sanctce Sixti Senensis.

Garrierus (sic enim v. c.) cmnobii Victorini apud Parisios subprior, vir vitw sanctimonia, et pia erudi-
lione clarus,collegil digessilque decenlissimo ordine ex omnibus scripiis D. Gregofii papw libros sexdecimde
atlegoricis lypis nominum ac reriirn omnium in sacris litteris contenlarum, quos Enucleamentq Biblim in-
scripsit. Opus sane dignum, quod a sludiosis divinw Scripiurw obviis excipiatur ulnis. Ejus initium est ;
i Deus aliquando in sacra Scriptura. t Claruit sub Ruperto Bavaro Romanorum rege, anno Domini 1400.
Hactenus Sixtiis. Ex cujus testinvonio hsec expungere veritatis studium coegit. Primo qnod vocet Gar--
nerum Parisiensem, cum tamen in prima editione nihil adverlerit quod id afflrmet, vel conjectandi fiduciam
praebeat vel ansam, nisi forsan quod appelletur, subprior S. Victoris Parisiensis. At quam frigida sit haec
conjectura, ex hoc uno, ut caetera perstringam, elicitur, quod D. Bernardus sit patria Claraevallensis, quia
coenobium Claraevallense administrarit.
Titulum Ennclamenla Bibliw, deposui, reposito eo quem Garneri autographum praeferebat.
Claruisse anno 1400 divinans scripsit non affirmans, nempe quod cerneret volumen evulgatum anno
1518, et quidem aliena vigilantia. Calculus aulem meus ducentis et aliquot excedit annis. Nam rn continuo
«anonicorum nostrorum laterculo incipiente ab anno 1500 deductoque ad nostra tempora nullus hujus
nominis et honoris occurrit. Baleus in cenluria lertia Scriptorum Angliw recenset Nigellum Wierekerium
monachum et praecentorem Cantuariensis Ecclesiae illustrem anno Christi 1200 delibasse ex. Garneri viri-
dario lib. l Florum his incipientem verbis : Sublimilas supemarum potestalum. Quod quidem reperies
lib. i, cap. 3, in Gregoriano Garneri nostri.
Absalon nosler canOnicus (nam Arnoldus Wion sui Ligni vitw, pag, 885, Benedictinis inique commis-
cuit, ut alias fusius, si Dominus voluerit, effundenvus),tandemque abbas canonicomm Sprenckeirs bacen-
sium in dioecesi Treverensi, Wierekerii coaelaneus, edidit Breviarium ejusdem Garneri serie alphabetica
quod exstat nvs. in nostra Bibliotheca. Cuiiv igitur quadringentos post annos duo illi scriptores relique-
rint posteritali epilomen Garneri, liquet eum sub undecimi saeculi auroram protulisse in solem hanCce
vigiliam suaui. '

F. JOANNIS PIGARDI PRiEFATIO.

Nescio an sanctorum Patrum quempianv tot scri- A dispticuit, ut qui meiiora habcnt, in miriimis occu-
plores transtulerint, breviarint et deflorarint, qiiot pentur.
D. Gregorium papam. Translatorum autenv princeps Annum redemptionis humanae circiter octingen-
fuit Anastasius, patriarcha Antiochenus, qui Gre- tesimum septuagesinvum iElfredus Westsaxoiium
gorio adhuc spirante, ejus Pastorale Graecis auribus rex tum probus, tum eruditus idem Pastbrule in An-
dedit. Quam ob causam lib. x. Registri, epist. 22, 1 glicam verlit linguam; aliquando (ut ipsemet testa-
nvodesle conquerens ita scribitad Joannem Ravehhae tur in proloqnio, quod videbis in ealce Yitae ejusdem
hypodiaconum : Quia dileclissimw memorimAnatlio- ab Assero Syreburnensi episcopp scriptae) verbum
lius diaconus quwrenli ac jubenti Romano imperqtbri de verbo exprimens, interdum autem serisum ex sen-
tibrum Regulae Pastoralis dedit, wgre suscepi. Quem su, siculi egotnet didiceram a Peigmundo archiepi-
sanclissimus fraler et coepiscopus meus Anustasius scopo meo et Assero antistiie meo; nec non a Grim-
Antiochenus in Grmcam linguam transtulit. El sicut baldo el Joanne milii a sqcris. A quibus posteaq: am
mihi scriplum esl, ei valde placuil; sed mihi valde librum ila didicissem, ut penilns perciperem quemad-
15 GARNERl CAN. RF.G. S. VICTORIS PARIS. ir,
mOdum,ad ejus inteUigentiam pervenire pbssem, in A } ejusoculi, cum ilv Diuhgis occurrerunt hiec testi-
Angliciim sermonem eum conVerli, el adunamquum- monia ad illum clamitaiitia Dialogos esse ; alicujus
que episcopii sedein in regno meo unum tnisi, sriper- papaeRomani? Cap. 8, L i, iflud.reperitur : Eodem
i/ue singuios libros qrireum stylum qui est quiriqua- qrioque tempqre verierandus vir Andslasius (cujus su-
gintqmancussdrum. Et egq prwcipio in nomine Deii periiis memoriam feci)\sanctm Romanm Ecctesiw,
ne quisde libris hunc slylum lollqt, rieqne librum de cui,Deo auctore servio,notarius fuit. Lib. m, cap.
lemplo, cum sil incerium, quqnctiufutufisint tales 5 ': Agapittis hujus Romdhm Ecclesim pontifex, cui,
eruditiprmsules quales tvunc (horiosDeoiubique sunl. Deq dispensante deservid, ad Justinianum, ctc. Rur-
Magnifieum equidem yereque regium JElfredi opus, sus cap. 8 : Constantius Aquinm civhatis episcopns
nviinus et. decretum. Beatam lunc Angliafn praedi- fuit, qui miper prwdecessoris mei tempore bealw me-
care licebat,' cujus rex philosoptiaretur, Ejus aiitem , moriw Joannispapw defifriclusest. Libri iv, cap. 50 :
versjonis arite quingentos prope annos meminit Jutianus hujus Romanw Ecclesim, cui Deo auctore
Guiflelmus Sommerset, monachus et bibiiolhecarius deservio, secitndusdefensor, elc. Iterunv cap. 40:
coanobii Malmesburiensis, I. IV De geslis regumAn- Pascasius hujus apostolicm sedis diaconus, eic. Tau-
gibritm, cap. 4, sub flnem. denv exhis etiam Tyresiae apparet quemdam papa-
Annos ablvinc trecerilos plus minusve eumdenv rum Romanorum Dialqgos ®uvfiuroypu?ou;compo-
Gallice loqiiehtem Gallia nostra cccpit audire. Bi^ siiisse. Gregorium verd esse genuiniim auelorem
bliolheca nosira .ejus versionis exemplarms. serval. non obScure patet ex jl. u, c. 51, eorumdem, ubi
sed interpretis desideratur nomen. '..-. dicit Leandrum Ispalitanum episcopum dudum sibi'
Veniamus ad Dialogos totidem linguis dissorios. B ] in amicitiis fanviliariterjfuisse junctuin. Ei. cap. S2
Elenim Zacliarias papa centum et quadraginta post ibidem addit : Eo quoqtte tempore (id est Jusliiijani
Gregbrii obitum annis, dedit Graecis legendos, ut Augusti temporibus, utj in principio capilis signat)
auclores siiut Jpan. Diacoiiiis 1. IV. Vitae ejusdem, qubpro exptendis respohsis Ecclesim ad principem
cap. 75; Odd Cluniaceiisis florens annoChrisli 920, trunsmissus sum; Iterumijue cap. 56 : Dum jussiotie
in sernvone de S. Benediclo; Sigibertus Chronici pqnlificis mei in Cqnstuntinopotitanm urbis paluiio
sui ahno 742. responsis ecclesiasticis lieservirem. Legationem si-
Anglicos fuisse factos a Vercfrico praesule Wigor- mul et amicitiani habitamGregor. refiicat Leandro,
nensi, rege ^Elfredo invperaule prodiderunl Asserus sic proloquens jiiTib. Jj>b : Dudum lefrater beatis-
Syreburriensis, ejusdem jElfredi sacerdos, Floren- sime, in Gonsianlinopoliiana urbe cognoscens, cutn me
tius Wigorniensis et lngulpsius abbas Ci-pylandensis illic sedis apostolicw responsa conslringerent, et te
in Chrpn. Guillel. Soinmersetsupra. Rogerus Hove- illuc injuiicta pro causis fidei, regis Wisigoihorum
denus priori parte Annal, Anglicorum; Matlhaeus Legalio perduxisset, etcl Eo autenv lempore et prin-
Parkei-us in Antiquilat. Ecclesiw Britannicw. Sdlus cipe ct episcopo, legalionem Constantinopoli quenv-
Baleusnostri aevi scriptpr defei-t jElfredo cent. 2, quam obiisse RomanaeJEcclesiae nomine praeier D.
siii Catalog. Scriplo. Brilqn. Galiico sermone dona- Gregoriumr si quis asSeverel, alterum ' * necessaiio
tos fuisse netv non quadraginta ejusdem Gregorii coinminiscetur de cereliro suo.
homilias evangeiicas, dup cddices calaiho exarati At,nequis veritatis ahvanlior locupletius desideret
lidcjubent universis noslram bibliotbecam lustra- testiiiionium, duabus obsignatis tabellis conlendam
luris; I rursus ciinv HuldrichoL Prior quidem elicitur ex
C
Haec autem, maximeque de Dialogis Gregorianis ejusdem verbis ad finerh eirciter suae epistola;: Ho-
notasse pperae .pretium duximus, quod Garnerus miliwEvangeliorumquadraginla, qumDominicisdie-
npster afoiis carpserit noiinulla quae alioqui vacil- bus pbpulo prmlegunluri continent non solum iitterm,
larent riisi canam eorum ttdem confirnvaremus, et verum et qpiimaruin rerum observationes cum seriis
commentitia quorumdam cpnjectorum refelleremus. piisque adhonaiioriibus, etc. Cum igitur extra oinnem
Sunt ehiih qui de auctpre, alii qui de.rebus ab au- posuit aleam Gregorianas liomilias, Diaiogos siiniii
>ctoreriarraiis dubitant. Huldrichus Goccius iri sua exeinit,:et nobis redemit.;Libri siquidem IVhistorias
(Cpistola nuncupatoria, ejusdem Gregorii, Basileae cap. 14,-15, 16, d9, 27; 57, recensilas Gregorius
.eyulgati anrio 1511, his verbis et raliiinculis-dubi- " affirinal se iii homiliariniis adpopulum concionibiis
Aaiisscribit. De Dialogis, in quibus Pqtruiri Italim relitlisse; Primani'qOidem capv 14 deuarralam, vi-
miiraculq recenset,pix hqbeo quidprpriuntiem; nisi delieet seryuliiparalyiici Irepetit homii. 15 ; secun-
•quqd: Gregorii esse dubitem, adeq , genio et serie; et dain Rdmulae et Redlemptaecapi 15, homil, 40; ter-
lOrqlioriis gravUale, et industria: distahl a reliquis, tiariv amilae suae: Tarsiliae c. 16, homil. 58, fusius;
ejus scriplis. Dubielalenv cerle, si germen liierit quartam Stephahi abbatis cap. 19, prolixius homil.
>sinvpiicisignorantiae, neinonon tolerabit. Sin verd 55. Quinlaro Tiieophan|i comitis cap. 27, ainplius
liaesilatiohis fuCalse, nemo non dahiiiabit. Hiildri- liomiL 36; Theodori pjueri cap. 37, hdmil. 19 et
chum posteriori laborasse palam est ex indiee ab 58. Est enim eadem prorsus historia : quam cum
ipsomet composito, in quo signat Gregorium lia- recilaret hoinil, -19; adj^eit eunv quidem ex niorlis
litiisse-socium PetruniDiaconuin. ita ehinv scribit _" limine, noh: morbi dolpribus revocatum. Homil.
in proloquio suorum Bialogorum. Ibiitaque cuin vero 58 dicit ante-biennium post dira diuturnaque
ufjlieius valde et diu lacilus sederem, dilectissimus morbi cruciamenta decessisse. His Connectam sepii-
fdius theusPelrus diaconus adjjuit; qui mihi q pri- inam et octavam : quas jelsi Gregorius non dicat
mwvcijuventutis florein amiciiiis familiariter obstri- percensuisse in homiliis, eadem tamen verba, per-
ctus est, alque qd sacri verbiindagationem socius. sonae loca, caeteraque hiisloriaeluinina perspicue de-
Prceterea in epdem indice docel lectorem perpla- nvonslrant esse ejusdeni scriploris. Seplima igilur
cuisse Gregorio seriiorum congressum, At Grego- est de Chrysaorio, alias Chrysorio (tam varie scnbi-
lius lib. i Diqiog.,c. 10, ita fatetur': Quidam nam- tur) cap. 58, repetitahomiI.'l2. Octava el poslrema
qne ad me deduclus esl senex pauper; atqUe, utmihi de Cassio Narnieiisi slricie quidem cap. 56, sed la-
senumcollocutio esse semper amabilis solet, studiose tissiine descripiahom. 57:
huncunde esset, inquisivi. Huldrichus igitur si ha- Aliera adyersus Huldricbum tabella Pbsignala pe-
bebat suspectos ^Gregorii Dialogbs, cur ex illishaec litur ex epislolis quas Gregorio trjbuit. Epist. enim
seleglt et in indicem «ollcgit. Parva srint, inquies; 50, I. n, inler caetera Gregorius Maximiauo Syra-
fateor, ot fiucci facerehv, nisi exparvi» etiam uber- cusano mandat: Fraires riiei qui mecum vivunl om-
rinii forites erroriiih scaturiissent aliquando. Verum riiriiodp me compellunt aliqua de miraculis Pairum
his.ce missis ad gravipra descendo. lii illa sua epi- quwin Italia facla audivunus, sub brevilale scribere.
stola nuncupatoria lestalur setoturo ppus D. Gre- Adqurim rem solatio veklrw chariialis vehementerin-
gprii sic .iegisse, ut ddclrinae illius, quauidam syn- digeo, ut ea quw vobis ih-memoriam redeunl, quwque
opsiu ciuibeat leclori. Si igitur legerit, ubi crant cogndvisse vos contigit) mihi breviter indicelis. Dz
17 GREGORIANUM.— JOAN. PICARDl PRjEFATIO. 18
domno enim Nonnoso abbate, qui juxta domnumi A 1 pia eorum vita dissidet, tanlo et judicium. Quapro-
Anastasium de Penlumis fuit, aliqua reintisse te me- pler, cum sola mirentur et sapiant terrestria, fit ut
mini, quw oblivioni mandavi. Et hoc igiiur, et si quai quidquid divinam illustret potentiam, ccelumque
sunt talia, tuis peto epistoiis imprimi el mihi sub ce- suspiciat, superbo despiciant animo. Utinam ad nos
teritate transmilli. pervenissent Alfrici (qui et Aluricius dictus esl)
Hocce suo Gregorius scripto palam dicit se par- Canluariensis archiepiscopi quatuor libri in tolidem
turire dialogos, quos Huldricbus genitos velut spu- Gregor. Dialogos circa octavum et nongcntesimum
rios abdicat. Maximianus Syracusanus rescriptis suiss reparalionis hunvanaeannum perscripti. Hinc abunde
de Nonnoso, Anasta'sio, et" caeteris lib. i, c. 7, 8, ett hauriremus quae ad exliauriendas Gregorio masty-
lib. in, c. 36, I. iv, cap. 52, insertis latentem Hul- gum iberas naenias large essent. Hic tamen absli-
drici detegit nialitiam, vel crassissimanv ignoran- nendum, ne in praefatione non praefari, sed plane
lianv. fari coarguamur. Istiusmodi enim eaqtie saucta et
Huic tandein concertationi dentbravium Paterius, , gravis controversia velitalione tanv lpvi nequaquam
D. Gregorii discipulus, et Faustus, D. Benedictii disceptatur, asperiori validiorique digna cerlaiuine.
alumnus, Gregorii plane contenvporaneus. Ille et-: Dabit forie aliquando Deus Opt. Max. quod hic prse-
enim suadenle eodenv Gregorio cudit delinealam sa- meditare et prospicere contigit in serio procinctu
crae Scripturae expositionem, suorumque scripto-. viriliter prsestare. Quamobreni a molestissimo be-
mm excerpiis qnasi cenlonibus concretam. In qua,, nigni lectoris praecavens taedio, unum atque alle-
utobiler vidi, Dialogos Gregorianos profert, henipe> runv jungam, umbilicum appositurus. Majoribus
1,7,-in Mattb. 70, in Lucam 33, in Joannem 12,1 , B nostris lanlo fuere-in pretio hi Diatogi, ut singula-
in I ad Corintb. Faustus autem in Vila S. Mauri. ria sitiendae parandaeque sanclimoniae iiicilaiuenia
Apage igilur, Huldrichc, calculunv reducilo, tibi- binc sumerent, et solidissima sustentandae fidei
que reredenti dubitatores, aut magis cachinnoness fulcra D. Uldaricus Augustae in Germania praesul,
succcdunto. Uli enim miracula in Gregorii Dialogiss vitae innocentia, litteris, et genere pernobilis, sic
perscripia habent loco gerrarum Sicularum et fabel- esuriebat plusquarn ambrosianam vel nectaream
laium. Si objicias illibatos virimores, rejiciunt ni- borum voluminum perlractationenv, ut plerumque
miam simplicitatem et credulitatem. Bella respon- conviyis suis (inquit Berno Augiensis cap. 21 Vitae
sio, quasi vero universam elbices Cbristianae insli- ejusdem) manducanlibus et bibentihus jejunus ma-
tulipnem applane non didicisset, ut coluinbinav sim- neiet. Erat enim ei cibus aut dulcis Psalmorum
plicitaiis et Arcadicaestoliditalis eum latuerit discri- suavilas, aut sacrarum lectionum assiduitas : inter
meii. Mauricio imperatori hanc exprobranti, quid| quas maxime delectabatur audire ex iv lib. S. Gre-
reponderit Gregor. hic iegant adductum ex 1. iv,( gorii, qualiter multi e corporibus exempti, in spi>
epist. 31 : In serenissimis jussionibus suis domino-- ritu rapiebantur. Non repeto ex iisdenvlibris pelita
rum pietas, dum me de quibusdam redarguere stu-. ab Haymone Halbcrstatensi (qui claruit anno 830) et
duit, parcendo, minime pepercit. Nqm in eis urbanw> citala 1. m De varietate tibrorum, cap. 9 et 10. Con-
simplicilaiis vocabulo, me fatuum appellat: in Scri- ciiium Maguntiaci habitum (non quidem sub Caroio
ptura enim sacra cum in bona inlelligentia ponitur< Magno, Christi anno 813, vel Arnulpho imperatore,
sitnplicitas, smpe prudentiw, aut rectitiidini sociatur. anno 888) DialogorumGregorianorum salubri doclum
Vnde eliam de bealo Job scriplum est: t Erat vir• c( lectione, praemoiiuit cap. 5, de foeditate gravitateque
simplex et rectus; i et bealus Paulus aposlolus ad- incesti cum lustrica filia perpetrati, iu hanc seiileii^
tnonet, dicens : t Eslole simplices in malo, et pru- tiam. Quam deleslabile et exsecrabile scelus sil uni-
dentes in bono. » Et per semelipsam Veritas admo- cuique Chrisliano filiolam suam stuprare, lestatur
tiet, dicens : t Estote prudentes sicut serpentes, etl sanctus Gregorius papa in Dialogis suis, ubi refert
simplices sicut columbw. » Esse valde inutile judi- quemdam hominem polluisse filiolam suani. Et quia
cans, si aut simpiicitali prudenlia, aul prudeutiw; neglexit pmnitentiam agere, subiio miserabiti morbo
simpliciias desit. Quam igitur fuerit prudens, quam- correptus exspiravit; et sepultum, non solum corpm
que prudenti simplicilate cumulatus, nemo non vi- sed eliam omne sepulcrum ignis invisibilis consum-
det; ^aliem quae a probato fidelique hislorico exigas,, psit. Historiam vero summatiin relalam Gregorius
in illo est reperire, s.crlicet diJigeniissimum verila- . jntegranv denarrat lib. iv Dialvg., cap. 32. Porro in
tis studium, ingeniunique uniwrso eoque peculiarii velusto Pceniteiiliali, praetitulaio, Corrector et medi-
affectu exutum ; nam quod nd diligentiam Udemque• cus, offendi superius conciiii Maguntiacensis tesli-
bisloriae conducit, niliil diligentius fldeliusque nar-. moiiium, cum altero, cujus hoc erat summarium :
rari potest quam quod in noslra "provincia, nostroi Quod pwnilenlia possil abotere peccata, etiqmsi in ul-
a;vo, vel nobis aliisve cernentibus evenerit. Isthacc; ttmo vitw spiritu pwniteat. Igitur vel hi duo canones
autenv minglula quantum fulciant Diaiogica Grego- desiderantur in supradictis Maguntiacensibus con-
rii scripta, imprimis liber sccundus fidem facit nibil[ ciliis, aut certe illud a me productum necessario di-
aliud complectens, quam quae quatuor Benedictii versunv est, quin potius intermedium. Accessit Tri-
discipuli retulerunt. ln reliquis tribus, tantum legis; D I buriensis concilii anno 895 habiti canon 17, ni ru-
vel Romae, vel in coenoiio Gregorii patrata, aut si dem caiamum perverlissei polita cardinalis Barouii
quae paucula externa convmiscentur, exposuerunt ; manus, qui in notis ad x Kal. Jan. Martyrologii Ro-
oculati testes pluris quam auriti iion tantum decem, mani tot graves canosque producit auctores, ut Mel-
ut placet comico, sed mille. Qua flde et sedulitate, , chioris. Cani Gregoriomastygis nou canum, sed plane
quid certius, quid accuratius et conditius exigelle- puerile dictunv judieiumque esse constel. Ad jmpu-
ctor nauseanlissimus? Ut igitur imposterum aequiorii gnandos Catholicae religiouis adversarios capitales,,
penset lance cuncta islis Dialogis inserta, caveat la- hinc velut ex instruclissimo armamentario lela de-
queum ab auctorc indicatum 1. u in Job hsecque! prompsit Jonas Aurelianensis antistes respondens ca-
verba enarranle : Nunquid faciem ejus accipitis et! lumntis Claudii*Tauxinensis iconomachi, proferens-
pro Deo, etc. Stulii, inquit, cum prudentium factai que historiam Judaei, qui, licet infidelis, Chrisliano-
conspiciunl, hmc eis omnia reprehensibilia esse viden- rum tamen exemplo, adversus horrenda noctuina-
tur, sumque imperilim aique infirmitatis oblili, tqnloi que daemonum spectra sese impenetrabili crucis ar-
attentius de alienis judicant, quanto sua profundiusi niavit pectorali, Lanirancus Cantuariensis> Algerus.
ignorant, Equidem perbelle Gregorius. Ut enim sce- Cluniacensis, Guitmundus Aversanus, ut oblairantis
lerati nihil uisi nou reprehensione tanlum, sed et; Berengarii blasphemas hiantesque fauces praelbca-
publica dignum aninvadversione vel nvedilanlur vel1 lent, confeclam Gregorianorum Dialogorum verbis
perpi'traut, sic nihil a viris sanctis gestuivvqueunt; offam injecere; ille quidem inlib. De sacram. alta-
legere tam integrum, tam solidum tamque inteme- ris, hic I. lii itidem De sacram. altar,. Tertius Alge-
riitum, cui non iniigant genuinum : quantoque im- rus 1.1 De sacram., cap. 12, ct I. n, c. t, a'.leu»nt au-,
19 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 20
ctoritatesex 1.1\ Dialog., cap. 59. Tn haric quidenv A flnitima Flandriae cospisse anno 1085 atictor est
rem cohiprura npn- infrucluose possent aggeri, iii Meyer in Chron. Ftand.) eadem Gregoriaha etbica
fhictubsa, curiv affhiuht, plerumqiie irifrucliiosafle- cPllegit,,'in decem librcis; Irecenlesinmm abhinc an-
Teiiti rnhictareturque= mel propositi ratio. Breviato- num. Poho his cOiripendiis lector id tantum expi-
res igilur Spavtaiia siiCcirigamus brevilate. scatur compendii quod longiusculum opus brevius-
-Odp, ClUniaci protocoanobiarcha , intra .unius cule percurrat, et quiiiem citra faslidium, et quod
vOluriviriisarigustias conclusit sumiriam xxxv lihro- damnosius opiner, ordinatam certi argumenti per-
riiin in Job, anno ferme920, ut Trithem.iri catalogo iractationem, ila ut esurjentis aninvae famem non
scriptor eccles., et Sixtus Sen. 1. IV.Biblioth. sarictw compescat. I
prodiderunt. "; Odords tandenv aeternumque virides anthologo-
: Rupertus abbas Ttiitiensis decem libris perslrin- rumfipres odorerour, kuavibusque eorunv cdloribus
xitiid annum 1114 eadem Moralia, ut, ipsemet te- defectos reiiciamus oculps.
stafur i.ii epistola nuiicupatoria sui operis De di-- Paterius S. R. E, nojfarius Gregoriique discipulus,
vinisofficiis inquiens : Commentariolumiri Job libro- dequo Beda (neque enim sum naclus anliquioreni)
Tum-decem, abbreviatum ex abundantid sensuum in pi-aefat. 1. vn ad Ca^itica cant. Audivi quod Pa-
dlque dictorum B. Gregorii, etc. Adalberus, naiione terius, beati papw Gregorii discipiUus, de tota Scri-
Aiiglusi professione monaclius Spaldingensis cceno- plura sancta, quwqueiUeper parles in suis operibus
bir'congregaiionis Cluniacensis (auetore Baleo cen- explanavil collecta in jrinum volumen redegerit. Si
turia 2 ScriptorJ Briian.), officio levita, composuit consulamus amplissiniOs indices locoruin sacrae
ex^splerididiorihus Moraliuni seiitentiis I. iv, conti- g Scripturae passinv explanatorum rejeclosque ad
niiata tamen iii illis numerorum riota,'nuricupavit-. calcem Gregorii, hon paiva siiperest'sylva quae ad
que Speculum, ut ipsemet teslis est in epistola li- reliquos Veteris Instruinenti libros, scilicet Eccle-
niinari ad Hairmanhum presbyterum scribens. In- siastem, Ecclesiasticuki, Sapientiam, Propheias,
ierea tocOpusculum ob respirandi gratiam lectoris, Machabaeosubfirriinanisubministret materiam. Prse-
inqualuor decrevi distinguere tibros : Et quiqibidem terqiiam quod in Novo Testamento, secuniia etter-
humani generis vita muliimoda varielale depingilur, lia, Joannis Judaeque Epistolae sint inlactae. Qua-
ejiis iibuit vocubuljim appeltare SPECCLEM. Floruit propter existiinarini Bedae dictum amv/^oyj.x^i ac-
hic scriplpr sub arinum 1160. Exemplar illius operis cipiendunv,
qiiiescit in pluteis nostrae bibliothecifi. Hedericus Ilalus, monaclius ecenobii S. Gregorii
Alulfus Tornacerisis,monacbus Benedictinus, papae, circiter aiinum 840 concinnavit ex scriptis
digessit Gollectahea iii totiusNovi Testanieuti enu- B. Gregor. in Job. Senteniiarum 1. i, ut scribit Ar-
cleationem ex scriptis-D. Gregor., quae vidi excusa noldus Wion 1. n. Ligni vitw, cap. 68. D. Isidorum
Lutetise anno 1515; in 4. Claruit annol200. . Hispalensem episcopum ex Moralibus decerpsisse ni
Andnymiis quispiam haud nvulto post Alulfum libros Senl. Vasaeus in Chron. refert.
deeerpsit triginla quinqiie libellos ex inlegris tri- Taius (sicenim V. C. nonTaio, vel TagioxVLlim-
ginta quinque in Job, efllagitanie nescio quo vene- pressoriim quamplurihvi), cognonvenlo Samuel,
rabili Patre, quein sic praefatur: Poposcisti, Pater Caesar augustae episcopus reliquit posteris Semen-
verierabilis ei amabilis vdlde, qui digmiatis gratia et tiarumh v ex D, GregPrii monimentis, paucuiis D.
exeeUenlia, sanciiiatis jribere potiris qudmposcere de- ~ Augustini admistisi selectarum quOs oblulit. Qui-
buisli, qudtenus aliquas dd mdificalionem inlerioris rico prapsuli Tolctano leorunvdem exactori,ut con-
iioininis multifarie fusas auctoritates ex- Bibliis a stat ex hac prima dedicatorise epistolae periodo: Me-
sanctis Patribus producias in lumen, vestrwchqrita- mor vestrw benigriissimw peiitionis, noslrwque devo-
tis insiinctu, in urium conlruhere medilurer, elc. tissimw promissionis, liujus texlum libelii compertis
Isiam autem lucubrationem appellaviljPromptnanMin • sententiarum lilulis prwnotatum, vestrm sanctiiali
Ulriusque hominis, el; quidem a-siniili; nam ut ibi- malui dirigendum. Quando autem id operis cuderit,
deiri scribit quemqdriiodum in prompluario eq, quw. exlra renv iiOn esse fore autumavi, si aperirein
cdfpori sririt liecessaria, prwparaid,ita hoq in codice ejusdem verbis, cunv et volumen.insignis nolae, per-
quwciihque tiecessaria sum non sblum homini exie- . paucorum forulos obsijleat: Taius «^itur, ait Quiiico
riori, quuntum ad mores,verum eliam homini inle- in episti antecedenle : OptitHe novii beuliiudo vesiia
ribri quanliirri advirlutes,mente sollicita prwparan- tempus Mlud, quo torlubsus anguis ore peslifero, in
tur. Aiujfo ilhim subdidi, quonianv de eo menlionem quorumdam mentibus virulenla seminum suorum
facit in proloquio, et codicis apud nos scripti cani- sparseral zizania:- fraudulentaque deceplione, a tra-
ties palam osleiidit fuisse Alulfo proximum. Anp- miie recli ilineris gressim semoverqt mentium perdi-
riymUin alterum huic 1anonymo subiiectam. Solet tarum. In quo quiilum homo pestifer alque imani
eniiti noii esse ingrata cognominiim virOrum spcie- capitis froiu tyrunnidem sumens, adsumptis sceteris
tas; sed et qiiia eo delapsa est oratio, ut seriis lii- sui perversis fauioribus adversus orthodoxum, ma-
dicraperrivisceam, quod"Robertus Montensis conti- gnumque Deicultorem Reccesuinlliumprincipein,frau-
nuator Sigiberti sciipsit ad annum 1175 exscribam : ^ dulentia-prmlendens mqlimina, superbo adnisu Chri-
Eiul appareat mullitudo eorum qui inierfuerunt (lo- stianurii debellaiur.us aggreditur patriam. liujus ita-
quitur de primo curiae cOncessu et splehdido cOnvi- que sceleris causa gens- effera Wasconum Pyrenmis
vio ad quod Henricus secundus Aiigiiae rex accei'- ' fnbniibus promota, diversis vastutionibus Iberiw pa-
sierat universos oplinia"tes ditionis Nornvannicaeet iriam populundo grussalur. Heu, proh dolor! Dicendi
Briianriicae) f«m VViihelmusde Sariclq Joqnne procu- siudium culamiialis intercipit mugnitudo. Sed tuu-
rd}or Norriiaritiiw, et WiUielmus filius Hamonis se- dem veniendwiv esl dd\idquod formidat oratio. In-
HescalluSBritatiniw cqiriederent in quadaincamera, nqxius quippe sanguis effuriditur: alii ungulis, non-
proliibuerunt ne quismiles coinederej, qui iwn voca- nulli missiiibus, pteriqife diveisis jaculis saucianlur,
retur Willehlmus ; et ejeclis aliis de camera reman- innumerubilis niullitudb caplivorum abducitur, im-
terurit cenium el decem mitites, qui omnes vocaban- triensa spolia subirahuntur: lemplis Dei infauslum
tiir Wilhelmi, exceptis aliis plurimis ejusdem nomi- bellum infertur, sacra attaria deslruunlur, plerique
nis quicomederunt in aula cum rege. Posterior igi- ex clericatus officio ensibus obtruncuniur, ulque in-
tur anOnymus nosler in triginta quoque librns ciir- hufriala canibus avibusque exponuniur mullorum ca-
tissiinps coiitraxit; latissinvain Giegoiianorum Jllo- daveru occisorum, etc. Sub banc igiiur funesiam
raliurri commentationein,ciijus hoc excerpsi initiunv cladem, Taiiis extenuandi mceroris gralia congessit
ex nostro codice nieriibraneo. ln sidone figuramr Senlemiarum libros quinque, utpauio post indicat,
stabilitus in lege..positorum, in mari vila genliiiwii. et quidem circiter annum 652. Hic est Taius, qui
Simon Afflighemensis monachus" (quod coenobii ulliuio Cliindasuindi Hispaniae regis amio, ct Chri-
in "Afliiglieinio, solitudine Brabantinae toparciuae, sli 649, Romam profeclas est ad perquirendos Mo-
21 GREGORIANUM. JOAN. PICARDI PRjEFATIO. 22.
ralium Gregorianorum libros, et divinitus landem A rint, nemo lamen ibil inficias Garnerum ctiam
repeilos relulit in Hispaniam nl consiat tunv ex palmariunv illis praeripuisse, quod sludium sty-
narratione mirabili praefixa Operibus D. Gregoni, lumque collinvarit ad lilterarum divinarunv splcn-
tum ex fine concil.' Tolet. vn, in qua narratione cuni didiorem quamdam lucem facilioremque intelli-
signanter dicalur Taium fuisse aeque Auguslini ac gentianv capescendam. Quae-quidem divinae titterae
Gregorii sludiosum, baud abs re suas collectas di- qiio sunt obscuriores, eo praeclarior labor ad di-
ctis utriusque composuit, quarunv hoc legi prin- sculiendanv,earuiii caliginem insumptus. Garnerus
cipium: Solus Deus in semetipso incommulubiiis igitur tanv venuste sua disposuit, utjurares alteranv
est, elc. leeloribus addi mentem. Omnium enim propemo-
Beda Venerabilis (qui excessit anno 732 post dunv rerum in Bibliis comprebensarum mystica
Cantica cant. sex Iibris proprioque illustrata lu- enodalurus signilicata, commodissimuni duxit ini-
roine, septimum et octavum juxta Trithem. com- tiunv ab earumdero conditore Deo oplinvo maximo;
puiatioiiem (nam codices impressi unicunv habent) cui et suos/ coelestes subjungit . spirixus, hisque
senientiosis Gregorii diclis compegit. Joannes proxime ccelestenv machinam, ct singulas orbiuni
Stucanplon, Bedae popularis, Vintoniensis, reliquit mobilium lampades, moxque passiones aeris multi-
posleris sentenlias ex Gregorianis Elhicis prom- plices et infinito miitabiliores fabulosis Prolheo,
ptas, serie digesias lilteraria, numeris unoque li- Prometheo, Vertumnp, vel Empusa; quas quideni,
bro conlextas; quarunv hoc principium ponit cen- nec non et caetera, quia praepositus capitum index
lurialor Anglus Abslinenlia. Sotus in illicitis, Ty- leclurienlibus exhibet, sileo.
pographis Frohenianis Gregorium excudeulibns B Dum aliquando nvutuos sererenv sermones cuin.
anno 1551 sex bbros moralibus Gregorii sermo- insigui- theologo de hujus operis evulga-
nibus conflalos obtulit bibliotlieca S. Leonardi, quopiam
lione, sumniariumque exposuissem, respondil Jo-
quia ipsissima erant Gregorii verba, Huldricus Coc- annem Benedictum, Parisiensem, theologum prae-
cius afflrmal se non lemere oiuisisse. Scilicet ea de stantissimum, id laboribsius el lalius aiileverlisse;
causa fuerant omittendi. Horti quoque pensiles, ut.qui non rerunv lantum et noroinum, sed elver-
siivae, viridaria, fruiela, roseta, saliceta, caeterae- borum perplexa notasset in coiicordantiis Biblicis.
queloeorum amcenitates suo carerent pretio, quod Ad quem ego : Ingenue faleor Joannis Bencdicti
conslent iisdem plane rebus, sed aliunde aspor-
latis. Doclis quoque nec satis laudatis vctenbus vigilias esse summe perfeclasnoningenio, nmllaque
elaboratas industria, veruin omnes bis posse
ilorilegis, vel miniraam nepoles graliam mente celerius juvari cum alius alio . Iiebetloris sit ingenii
persolverent. quod verbatim collectas selectasque tardiorisque judicii, ila ut lardius laiioriosiusque
eruditorum sentenlias in varias distribuerinl clas- excogilet, et excogilala.morosins expromat. Imo
ses, nobisque reliquerinl: saue adeo polens est or- frequenter contingit ut recte quis sentiat, sed quse
dinis genius, ut rehus, etiam inconcinnis oruatam sentit, poliie, expedite et copiose nequeat eloqui.
pariat concinnitatem. Nihil moror : possit quispiam perrnulia, eaqueprae-
Iriler anlhologos postremas tenet Hubertus Scul- clara, celeri fingere cogitalione, verumtamen nemo,
leputaeus canonicus regularis Ecclesiae Bethleliem nisi effrons, dixerit haecce tanti facienda, quauti
dictae ad muios Lovanienses; qui cx universis cceleslia D. Gregorii, quin nvagis Spirilus. sancli
Gre orii viridariis selegit, plexuil, sericque distiii- ,C effala ore Gregorii reddita. Nam Petrus, ejus dia-
xit litleraria suaveolenlem sententiarum fascicu- conus et interlocutor dialogicus apud Joan. Dia-
iuin, duin intraLovanium receptus, ad vitandam conum 1. IV Vitae ejusdem, cap. 69, lestatum reli-
baereticorum furentium et ubique Beigii grassan- quit se frequenter Spiritum sanctum vidisse super
l unv rabiem, cogeretur supersedere ab opere, quod caput D. Gregorii disserentis. Hinc esl, ait ideni
incboarat, de Uivinoeet huinanae naturae vera co- Joan. eodem cap., quod consueludinaliter• Spiri-.
gnitione. Hi autem flores prodierunt una cum tus sanctus iu specie columbae super Gregorii-.
ipso Gregorio cxcuso Lutctiae sumplibus Ni- scribentis caput depingitur. Tandem ut verbulo
veliii. respondeam meo theologo : non diiiileor onines,,
Universis autem bieviatoribus el. anthologis quam- posse legere roysticas acceptiones, non tamen posse
longe Garnerus noster antecellat, vel hinc potis- reddere tam expedite, luculenler el copiose, quam.
s-.nie liquet quod magnorum operunv epitomata hoc hic noster Garnerus ex ore Gregorii. Eqpideiiv in
sint ingenio saporeque condila, ul quod tuo sapiat propalulo est concionatores si in unius dictioni»
palato, desipiat roeo, vixque compendium profera- mysteriis enudandis aliquanlulum morae facere ve-
tur alicujus dispendii liberum. lint, haliituios cuinulate, quod eloquantureriidi-, pro
Super haec, inaiiifestavimus, Gregorii contracto- una concione ad frugiferam audilorum
res, unicum ejiis altigere opus, Garnerus, omnia. tionem.
Verum demus eos cuncta pervolasse: sunt tanien Anthologis tandem elsi locunv cedanvns alicjuenv,,
ingratiora eorum spicilegia, quod aptis el com- haud tanven Garnero superioiem. Licet enim qui-
niodalis locis miuime repsisueriut, sed aiisque ulio j> busdam, tempore, sallein operosilate et induslria
ordine (quem memoriae siJus et scienliaium so- non vincitur, cum ex co possinl uberiorcs fruclus.
lem merilo vocaveris; lapidunv inslar, vel gleba- colligi, ei oidinalior discipiina perdisci.
ruiii coaccrvariut : et certe licet coinposile cura-
33 GARNERI CAN. REG. S. VICTQRIS PARIsl n

l,P.aARNERI

CASONICI REGULARJS ?S. VICTORIS PARISIENSIS

; ;(&BMtoRiA»:.;v

LIBER PRIMUS.

;._'-'i CAPUT PRIMUM. A patus ac potestales, jam a'd Ephesios loqnens de-
.; -""'. DEJDEO. scripserat; sed ea quoque Colossensibus dicturus,
(4*);tteiis.aliquandajri sacra Scripturanuncupa- praemisit thrpnos de quibus jvecduin fuerat Ephesiis
tive, aiiquandu; vpro essentialiter dicitur. Nuricu- loculus. Dum ergo illis quatuor, quae ad Ephesios
palive enirii;dicilur, sicutscriptum est.:, Ecce cpnsti- dixit, id est piiricijiatibUS, pbtestatibus, virtutibus
tui iedeum Phqraonis (Exod. vn, 1). Et sicut Moy- atque doniinationibus conjunguntur throni, quinque
ses ait: Si quis hqc, vel illud fecerii, dpplica Muht sunt ordines qui specialiter exprimuntur. Qiiibus
ad deos (Exod.. xxii, 8); videlicet ad sacerdotes. dum angeli et archarigidi, cherubim atque seraphim
Qui rursum dicit ij)iis nqn detrahes (ibid. '28), id adjuncta sunt, procul JubiO novem «sse angelorum
est sacerdotibus. £t sicut Psalinisla ait: Deus stetit ordihes iiiveniuntur. Unde et jpsi angelo, qui primus
in synagqgq d?brum, th medio aulem deos dijudicat est conditus, per prpphetam dicitur : Tu signacu-
(Psal.hxxxi, 1). Essentiaiiter autem Deris dicitur, lurri simililudihis, pienus sapieiilia, perfecttis decore,
siftut ad Moyseiidicitur': Ego sumDeus patris tui, indeliciis paradisi Dei.fuisti (Ezech. xxvin, 12).
Deus AbrqlidpjfDeus Isdac et Deus Jacob (Exod. Ubi nolandum quod rion' ad simflitiidinem Dei fa-
ili, jBJ,JJnclePaulusappStolus, yolensnuncupatiyum ctus, sed signaculum simililudinis dicitur, ut quo
Dei, nomen ab essentiali discernere,: ,de Redemptore ' in eo Subtilior -est rialiira, eo in illo imago Dei si-
nostro locutus est, dicens : Qiiorum pdtres sunt ei milius insinuetur expressa. Quo in loco mox subdi-
ex quibus Christussecundum cdrnem, qui estsuper tur. Oriinis lapis pfetiqsus operimentum tuum, sar-
omnia Deus benedictus in smcula (Rom. ix,S). Qui dius, iopazius eljaspisl chrysoliihus, onyx etberillus,
enim nuricupative dicitur, Deus inler omnia; qui sapphyrus, carbunculus\ et smaragdus (ibid. 13). Ecce
vero essenlialiter, Deus isuper omriia est; quia et novein dixit nomina lapiduin, quae profecto novem
clecfus quisque vel in ex.em.plojuslitiae praerpganclo sunt ordines angelorum. Quibus iiimirum ordini-
positusdici deus polest, sed iiilcr omnia, qudriiam bus -llle primus angeiiis ideo ornatus et opertus
nuncupative Beus; Christus autem Detis est super exstilit, quod, dum ciinctis agminibiis angelorum
omnia, quia haturattier
' JJeus. praelalus est ex eoruni coroparatione clarior fuit.
, 2,CAPUT II. Sciendum 3 aiitein quod angelorum vocabulum no-
. BE AKGELIS.' riien est offlcii riori naturae. Graecaetenim lingua an-
(5) Novemesse angelorum ordines testante sacro geli nuniii; archahgeii y6ro, summi nuritii yocantur.
elpquiP tjidicimus, angelos videlicet, archangelos, Nam sancti illi coelestis patriae spiritus semperqui-
viriutes, potestates, principatus, dominaliones, thrp- Q ( cieni sunt spiritus; sed sehiper yocari angeli ne-
nos, Cherubim atque seraphim. Esse namque ange- qiiaquam ppssunt. Quia lunc soliim sunt angcli,
Ips .el arcbangelos, pene omnes sacri eloquii paginse cum per eos aliqua riuntianfur. Unde eliam per
lestantur. Cherubim vero atque seraphim saepe, ut Psalmislam dicitur : Qui facil arigelos suos spiritus
notum est, libri prophelarum loquuntur. Quatuor (Psal. CIII, 4). "Acsi patenter dicat: Qui eos, quos
quoque ordinuiri riomina Paulus aposlolus adEphe- semper habet spiritus, | etiam cum voluerit, angelos
sios enumerat, dicens": Super omnerii principaium, facit. Ii autem qui minima nuntiant angeli; qui
et poiestalem, et virtulem et dominationem (Ephes. i, vero surrima annunliarit, archaiigelivocantur. Hjnc
21). Qui rrirsus ad Colossenses scribens, ait: Sive est enimquod ad Mariana virgiriem non quilibel an-
thfoni, sive dqininaliories, sive priricipdius, sive po- geius; sed Gabriel archahgelus mittitur (Luc. i, 26).
teslaies (Cbloss.i, 16). Dominationes yero, pririci- Ad hoc quippe ministerium summum angelum ve-

(4*) Ex hoin.a8. ih Ezech,, i. (5) Hom. 54 in Evang.


25 GREGORIANUM.- LIB. I. .96
nire dignum fuerat, quod summum omnium nun-- A . pari est inler reliquos priorem ex-istcre,; dominari
liabat. vero est etiam subjectos quosque possidere.
Qui idcirco etiam privatis nominibus censeritur,, Ea ergo angelorum agroina quae mira potentia
ut signetur per vocabula eliam in operatione quid1 praeeminent, pro eo quod eis caetera ad obediendura
valeant. Neque enim in illa sancla civitate quam de3 subjecla sunt, dominationes vocantur. Throni quo-
visione omnipoleniis Dei plena scientia perficit, 3d- que illa agmina sunt vocata quibus ad exercendum
circo propria nomina sortiuntur, ne eorum per-- judicium semper Deus omnipotens praesidet; quia
sonaesine nominibus sciri non possint; sed, cum adI enim thronosLalino eloquio serfesdicimus,lbroniDei
nos aliquid ministraturi veniunt, apud nos etiam no- dicti sunt ii qui tanla divinitatis gralia replentur, ut
men a ministeriis trahunt. Michael namque, quis utt in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia discer-
/teus ?Gabriel autem forliludo Dei, Raphael vero di- nat. Unde el per Psalmistam dicitur : Sedes super
citur medicina Dei. thronum; quijudicas wquitatem{Psal. ix,7, 5). Cheru-
Et quoties lnirae virtutis aliquid agitur, MichaelI him quoque plenitudo scienliwdicilur. Et subliroiora
jnitti perhibetur, ut ex ipso actu et nomine detur: illa agmina idcirco cherubim vocala sunt, quod tanto
intelligi quod nullus polest facere qubd facere prae-- perfectiori plena sunt scientia, quanto clarilatemDci
valet Deus. Unde et ille antiquus hostis qui essei B vicinius conlemplantur, ut secundum creaiurae mo-
Deo per superbiam similis concupivit, dicens : Ini dumeo plene omnia sciant, quo visioniConditoris sui
cwlum conscendam, super astra cmliexallabo soliumi per meritum dignitalis appropinquant. Seraphim
meum: sedeboin monte iestamenli, in lateribus aqui-. 5 etiam vocanlur illa sanctorum spirituum agmina,
ionis; ascendam super altitudinem nubium, similisi quae ex singulari propinquilate Conditoris sui incom-
ero Altissimo (Isa. xiv, 15). Dum in fine roundi ini parabili ardent amore. Seraphim namque ardentes
sua virlute relinquitur, extremo supplicio perimen- vel incendentes vocantur quae, quod ila Deo conjun-
dus cum Michaele archangelo praeliaturus esse per- cta sunt, ut inter haec et Deum nulli alii spiritus
hibelur, sicut per Joannem dicitur : Faclutn esl; intersint, lanto magis ardent quanto haecvicinius vi-
prwlium cum Michaele archangelo (Apoc. xn, 7), ut dent. Quorum profecto flaroma amor est,- quod quo
<[ui se ad Dei similitudinem superbus extulcrat, per• subtilius claritalem divinitatis ejus aspiciunt, eo
Michaelem peremptus discat quia ad Dei similitu- validius in ejus amore flammescunt. Quia autem
dinem per superbiam nullus exsurgat. Ad Mariam superna illa civitasex angelis et hominibus con-
xjuoque Gabriel mitlitur, qui Dei fortitudo nonvina- stal; quam tantum credimus humanum genus as-
iur. Illum quippe nuntiare veniebat, qui ad debel- Q cendere, quantos illic conligit electos artgelos re-
-landas aerias potestates 4 humilis apparere digna- mansisse, sicut scripturo est : Statuil terminos gen-
lus est. De quo per Psalmistam dicitur : Totlite lium secundum numerum angelorum Dei (6) (Deut.
porlas,principes, testras, et elevamini, portw mter- xxvi, 8, juxta LXX), quod, inquain, tanta illucascen-
nales, el inlroibit rex glorim. Quis esl iste rex gloriw? sura credilur mullitudo hominum, quanla multitu-
Dominus forlis el potens, Dominus polens in prwlio do remansit angelorum; superest ut ipsi quoque
{Psal. xxin, 7, 8). Et rursum : Dominus virtutum homines qui ad coelestem patriam redeunt, ex eis
ipseest rexglorim (ibid. 10).Per Deiergoforlitudinem agminibus aliquid illuc revertentes imitenlur.
nuntiandus erat qui virtutum Dominus et potens in Dislinctae namque conversaliones iiominum sin-
praelio ad debellandas potestates veniebat. Raphael gulorum agminum ordinibus congfuunt, et in eorum
quoque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, qui sortem per conversationis similitndinem depulan-
videlicet dum Tobiae oculos quasi per ofiicium cura- tur. Nanv sunt plerique, quiparva capiunt, sed la-
tionis tetigit, caecilatis ejus tenebras tersit (Tob. xn, men haec eadem parva pie annuntiare fratribus non
13). desislunt. Isli itaque in angelorum numerum cur-
fiui ergo ad curandum mitlitur, dignus videli- runt. Et sunt nonnulli qui divinaelargilatis munere
cetfuit ut Dei medicina vocaretur. Virtutes vpro vo- D refecli secrelorum crjelestiumsumma, et capere per-
cantur illi nimirum spiritus, per quos signa et mi- valent et nuntiare. Quoergo isti nisi inler archan-
racula frequentius fiunt. Potestates etiam vocantur gclorum numerum deputantur ? Et sunt alii qui mi-
hi qui hoc caeteris potentius in suo ordine percepe- ra faciunt, signa valenter operantur. Quo igitur isti
runt, ut eorum dilioni virtutes adversae subjeclae nisi ad supernarum virtutum sortein et nuhverum
sint, qiiorum polestate refrenanlur, ne corda bomi- currunt? Et sunt nonnulli qui eliam de obsessis
num tantum tentare praevaleant, quantum volunt. corporibus malignos spiritus fugant, eosqne virlule
Principatus etiam vocantur, qui ipsis quoque bonis orationis vi acceptae poleslatis ejiciunt. Quo ilaque
angelorum spiritibus praesunt, qui subjectis aliis, isti meritum suum, nisi inter potestalum coslesliurn
dum quacque sunt agenda disponunt, eisad.ex- numerum , sorliuntur ? Et sunt nonnulli qui ac-
pleuda divina miuisteria principantur. DOminalio- ccptis virlutibus et electorum hominum nverita
nesaulem vocantur, qui etianv potestates principa- transcendunt; cumque et bonis meliorcs suul,
tuum dissimililudine alta transcendunt. Nam princi- eleclis quoque fratribus principantur. Quo ergo

(6) Ibi Piantiniana edilio babet consliluit, pro statuit, etsi Graecum verbum refragari videalur.
S7 GARNERl CAN. REG. S. VICTORIS PARIS;. 28
isti sorlem suani; nisi inter principatuum nume- Aloquens, quia sicut ait Apostolus : Et interpellat
rum, acceperuni? Et sunt nonnulli, qui sic in se- pro nqbis (Rom. vili, 26). Sed quid pro nobis loqua-
irtetipsis cunctis vitiis, omnihus desideriis dominan- tur, audiamus unum de similibus. Mos medicinae
lur, utipsb jure munditiae inler bomines vocentur. est, ut aliquandb similibus, aliquando contraria
Uride et ad Moysen © dicitur : Ecce conslitui te deitm conlrariis.curet.,Nam saepe calitla calidis, frigida
Pharabnis (Exod. vn, T)., Quo ergo isli riisi inler frigidis; saepe autem calida frigidis, frigida calidis
niimerps dbminalionum currunt ? Etsuht nonnulli, curare..corisiievit'. Vehiens ergo ad nos desuper me-
qur, dum sibimelipsis vigilanii cura dominanlur , dicus noster, tantisJque nos inveniens laboribus
diim 'se sollicita intenlione discutiunt, divjrto ti- pressbs, quiddamnobissimile, et quiddam contra-
mpri semper. inhajrentes, bajc-in murtere virtiilis riiinv appOsuit. Ad hpmines quippe homo venil, sed
accipiunt, ut judicare el alios possint. Quoruiii pro- ad peccalores justus : Concordavit nobis veritate
fecto; mentibus, dum divina. conteinplatio sehvper naturae, sed discordapit a nobis vigore jusliliae. Vi-
praestoest, in iisvelut in throno Domjnuspraesidens, tiosus envm honvo cp.rrigi nbn poterat, nisi per Deuin.
aiiorumfaela; exanvinat, et, cuncla, mirabililer de Videri autertv,debuit qui corrigebat, ut praebendo
suai sede dispensa.t. Quid ergo isli liisi thrOni sui imitatibnis formanv ante aclaehvalilioemutaret vitam,
Conditoris sunt? ut quid riisi ad supernarum se- R sed.videri abhomine non poterat Deus. Homo ergo
diuhi nuuieros ascribuntur ? Per quos dum sancta facius est, ut videri potuisset. Justus igitur alquc
Ecclcsia regitur, pleiumque de quibusdam suis in- iiivisibilis Dominus apparuit similis nobis honvovi-
firmis actibus.-etiam elecli judicantur. Et surit non- sibilis, utdura viderei.ur. ex simili curaret ex juslo;
iiulli, qui tanla Dei ac proxinii dilectione pleni et dum veritate generis concordaret conditioni, vir-
surit, ut cherubim jrire nomiiientur. Quia eiiim, tule artis g obviaret aegritudini.
ntpraefali surous, cherubinv plenitudo scientim dici- Quia ergo in carne veniens Donvinus non culpam
lur, et Paulodiceiite : Didicimus quia pleniiudo legis ivostram ex vitio, npri pcenam ex necessitate susce-
est cliarilas (Rom.-x.in, 10), omiies qui Dei el pro- pit; nulla enim labe peccati poliulus, realus nostri
sinvi charitate caeteris.-anvplius pleni sunt, nverito- teneri conditione non poluit : atque ideo mortem
runv suoium sorteuv inter cherubihv numerps per- nostram omiunecessi alecalcala, cura voluit, sponte
cepertinti Et sontnonnulli, qui supernae. cpntem- suSceDit, reele:dicitur quod pro tanto bomine, iste
piatiohis facibus acCensi, in solo Conditoris sui de- Angelus unum de similibus loquitur, quia nec ita
siderip aiihelant, riil jam. in hoc miindo cupiunl, natus, ,ut reliqiii, nec ita mortuus, nec ita suscita-
solo seiernitalis amore pascuntur, terfena quaeque „ tus.Non enim esl operanle coitu, sed superveniente
, abjiciunt;, cuhcia temporalia mente transcendunt, Spiritu sanctp eonceptus. Nalus autenv materna vi-
arivarit et: arderitj atque in ipsosuo arddre requie- scera-: et fecunda exliibuit, ct incomipla. servavit.
sciiniiiAmaiido ardent, loquendo et alibsaccendunt, Rufsum nos pmnes, cum nolumus, morinvur, quia
elquosyerbo.tangunl, ardere protinus in Dei amore ad solvendumposriae debitum culpae noslrae condi-
faciunti Quid ergo istos nisi serapliim dixerim, tiohecoarciamur. Ille autem,quia nulli admislusest
quprum cor.iii ignenv conversum lucet et urit, quia culpae,nulii ex necessi late succubuit poanae,quia cul-
el mentium oculos ad superna iHiiminant, et com- pamnostram dominando subdidit, pcenam noslrain
purigendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant ? miserando sriscepit, sicuf ipse ait: Poicstaiem habeo
Qiii ergo ita ad amoreni Conditpris sui iuflammati poriendianimqm medml:el polestatemhabeo ilerumsu-
sunt, rionnisi inter seraphim numerum soitem suae mendi eam(Joan*.X, 18). Quieljam praemisil: Nemo
vocatiOnis acceperunt. tollet eam a me, sed egq pono eam a meipso (ibid.).
Rursum noft ut reliqui suscilatus est, quia nostra
7' Sciendum prwterea est quod m Scriptura sacra
vocabulo aliquando Dominus Je- resurfectio in saeculi finem dilata esl; illius vero die
qngelbrum ipse
susChristus designalur, aliquuridoprwcursoripsius. tertio celebrata. Et nos quidem per illum resurge-
Jodnnesfaliqudiidq prwdicatores sancii, aliquando D mus; iiam ipseper s;, Neque enim qui Deus erat
sanclw Ecclesiw'ptwlati, aliquqndo. Ecclesiw sa- sicut nos ah alip, ut resuscitari potuissel, indigebat.
cerdbtes.
In eo ergo, ejus resurrectio dislat a nostra, quod
(7) Per arigelum quippe inlelligitur Chrislus sic- non per liosnvetipsbs resurginvus sicut ipse. Pro eo
ut in;Iibro,beati Job, cum de afflictibrie generis hu-. enim quodsinvpliciter hominessumus, superioriad-
niaiii loquereiur-Eliu, iiitulit dicens : Si fuerit pro julorio, ul resurgere vaieamus indigemus. Ille au-
eq angelus loqkens.unum de similibus, ut annuntiet tem ejusdemresuscitationis vim ciim Patreet san-
horiiitiis Wquitdlem,miserebitur ejus (Job xxxm, 25). cto Shiritu Deus exliibuit: quam tamen solus in
Quis-enim iste estangelus, nisi ille qui per prophe- humanitale suscepit. Quia igitur Dominus verena-
tain dicitur nvagni consilii Angelus? (Isd. ix, 5, juxta tus, yere mOrtuus, vcreresuscitatus, in omnibus ta-
LXX.) Quia enim Graeca lihgua evangeliza.redicitur men distat a nobis magniludine potenliac, sed sola
. deriuriiiare, semetipsum annuniiaiis Dominus Ange- concordat nobis verilate rialurae : unde benedicitur
lus vocatur, Et bene ait : Si fucrii pio eo angelus quod pro liobis iste Angclus unum de similibus lo-

(7) Ex lib. \xiv in Job, c, ii.:


29 GREGORIANUM.— LJB. I. 30
quitur. Cum eiiim in cunctis operalionibus suis im- A prmdicalum esl genlibus, creditum est in hoc mundo,
meiisa nos virtute iranscendat, in uno lamen a vvo- assumptum est in gloria (i Tim. m, 16). Qui enim
bis, id est in fornvaeverilate non discrepet, pef hoc dispensationis nvysterium poslquam apparuisse an-
pro nobis Patri loquitur : per quod semelipsunv no- gelis dixit, praedicatum esse genlibus subdidit, pro-
bis similem ostendit. Loqui quippe ejus, vel inter- fecto angelorum nomine r.raediealores sanctos, id
pellare, est seipsum pro bominibus hominem de- est verilalis nuntios designavil. Iterum quoque an-
monslrare. gelorum nomine Ecclesiarum praclali dcsignantur.
9 (8) Per angelum quoque spiritualiter Joannes Unde in Apocalysi sua Joannes septem Ecclsiis scri-
praecursor et baptista Domini designatur, sicut ipse bens, angelis Ecclesiarum loquilur, id est praelatis
Dominus in Evangelio de ipso Joannc turbis loquens populorum. Hinc propheta ait : Et angeli pacis
toslalur dicens: Quid existis videre in deserto ? Pro- amare flebunl (Ezech. xxxn, 7).
plietam? Etiam dico vobis ptusquam prophelam. Iiic (10) Omnes quoque qui sacerdotii noroine cen-
esl enim de quo scriplum esl: Ecce ego milio ange- sentur, angeli vocantur, propliela Malachia testante
lum meum ante faciem tuam qui prwparabit viam qui ait : Labia saccrdotis cuslodient scienliam, et
tuatn a:ite te (Matth. xi; 7; Luc. vn, 25; Malach. legem requirenl ex ore ejiis, quia angelus (11) Do-
III, 1). Quod enim Graece angelus, hic Latine nun- mini exerciluum esl (Malach. n, 7). Sed et unus-
tius dicitur. Rccte ergo qui nuntiare supernum ju- quisque si, in quantum sufflcit, in quantum gra-
dicem venerat, angelus vocatur, ut dignitatem ser- tiam supernse aspirationis accepit, a pravitate pro-
vet in nomine, quam explet in operatione. ximum revocat, si exhortari ad bene operandum
(9) Rursurrt angelorum nomine sancti praedica- curat; si aelernum regnuin vel suppliciuin erranti
tores exprimuntur, sicut in libro beali Job cum Do- dcnuntial, cum verba sanctae annuntiationis im-
minus deantiqui hostis damnalione loqueretur, ad- pendit, profecto angelus exstitit;
didit dicens : Cum sublatus fuerit, timebunl angeli,
et terrili purgabuntur Uob XLI, 16). Quid enim hic 11 CAPUT ,111.
De cmlo.
per angelos, nisi in exlremo tempore supernae pa- In Scriplura sacra cwlorum nomine aliquando ordo
triae nuntios accipere deberaus? Qui, cum sublatus supernarum potestatum designalur, aliquando san-
fuerit diabolus, timebunt, quia, adveniente dislricto cta Ecctcsia, aliquando anima cujuslibel recli, ali-
Judice, tanto hinc pondere terroris excutitur, ut quundo cwlesle judicium, aliquando divinum elo-
sanclorunv et praedicatorum fortiludo turbetur. Cum quium, aliquando sublimis vila sunclorum, uli-
quando Judaici populi sacerdotium, vel Phariswi
cnim sublatus fuerit, limebunt angeli, quia cum ju- Q ( vel legis doctores, aliquando cwlestis vila. Quando
dicii lurbine rapitur, ii, qui in corporibus reperiri autem plurali numero ponitur, aliquariilo inlelli-
guntur angelici spiritus, aliquando spiritualiter
potuerint, immenso lerrore concussi etianv supernse sancti apostoli, aliquando quilibet prwdicutores
patriae nuntii contremiscunt. Quamvis enim jam justi, atiquando perfecli quilibet homines.
fortes aique perfecti sint, adbuc tamen quia in carne (12) Coeliquippe nomine, sublimitas supemarum
sunl posili, in lanti terroris turbine non possunt potestatum intelligitur, sicul ad bealum Job sub
nulla formidine concuti. Sed, cum Levialhan iste increpatione Eliu loquilur, dicens : Suspice cwlum
rapitur, cumque omnia in ejus interitu elemenla et inluere, contemplare mlliera, quod allior te sit
quatiunlur, praedicatores sanctos quos, ut diximus, (Job xxxv, 5). Quae verba quamvis beato Job
adhuc in suis corporibus illud tempus invenerit, scienti majora, nequaquam dici debuerint, vera ta-
spes de regni propinquitate lajtificat, carnis infirmi- men sunl quae dicuntur. In coelo enim, vel aelhere
tas de irae ostensione perturbat. Erit ergo in eis ali- supernas possumus poteslates accipere divinis sem-
quo modo tremor laelus, et timor securus, quia et per obtutibus iiihaerentes. (15) Hoc ergo dicens
coelesti regno remunerari se certi sunt, et per tanti considerare nos admonet, ut cunv angelicos spiritus
turbinis metum, pro carnis inurmitale contremi- longe adhuc a nobis dislare conspicimus, ipsi Crea-
scunt. Quomodo ergo tunc iniquorum conscientia *" toii alque dominatori spirituum quanlo discamus
conculitur, quando eliam justorum vila turbalur? inferius agnoscaraus. Ipsi siquidem 12 angeli spi-
Hi qui oderunl adventum judicis, quid facient, si ritus Creatoris nostri potentiam plene conlemplaii
terrorem tanti judicii, etiam qui diligunt, expave- non possunt; de quibus tamen certum est quia no-
scunt? Sed 10 quia tn sanctis praedicaloribus hic bis eo ipso altiores sunt quo lapsi in infimis non
pavore excoquitur, si qua in eis esse potuit ruhigo sunt, ut videlicet colligamus quanto Deo inferiores
vitiorum, postquam dicitur : Cum sublalus fuerit, existimus; qui etiam crealuris sublimibus, sed longe
timebunl angeli; apte nvox subdidit • Et lerrili pur- illo inferioribus subjacemus. Dicit ergo : Suscipe
gabuntur (ibid.). Hinciterum Paulus ait : Magrium cwlum, el inluere, contemplare wthera quod allior le
est pietalis sacramentum, quod manifesiatum esl in sit. Ac si diceret: Vide quantum a divina celsilu-
carne, juslificaium est in spiritu, dpparnil angelis, dine separaris, a cujus potentia eliam illaepotesla-
f8) Hom. 6 in Evang. Matth. xi, 7; et Luc. vn, (11) D. Gregor. per angelos posse intelligi san-
2S et 27: clos doclores scribit.
t'i) Ex lib. xxxiv in Job c. vn, xiv. (12) Ex lib. xvi in Job, c. vm.
(10) Honi. 6, inEvang.; 1. vinJob, c. xxvm. (15) Hasc sunt in medio capiiis.
51 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 52
tes humilitalecontreniiscunt,quae te immensa subli- A quis intelligat quae esse ralio secretorum polest,
mitate transcendurit. Et quanto ipso.summo infe- quia saepe vir rectus a judicio non solum non judi-
riof es, qui inferiorem te eliam inferioribus depre- calus, sed etiam punitus redeat, et iniquus ejus
hendis? adversarius, non solum non punitus, sed et victor
(14)Rursum cceli nomine Ecclesia designalur abscedat?Quis intelligat cur vivit alius insidians mor-
sicutiriApocalypsi de diabolo suh draconis specie sibus proximorufn, et nvOritur alius qui profulurus
per Joannem dicilur : Et cauda ejus trahebat tertiain essetyitae multorum; alius culmina pulestatis asse-
partem stellarnm cmli, et misit gas iri terram (Apoc. quitur, qui non nisi lsedere studet; alius tantum-
xi, 4).€o3lum quippe est Eculesia quae iri hac nocto modo l<esos defendere concupiscit, el tamen ipse
vitae praesenlis, dunvin se innuroeras sanctornm vir- oppressus jacet; alius vacare appetil, et innumeris
lutes cpnlinet, radiantibus desuper sideribus fulget. negotiis implicalur; alius negotiis implicari deside-
Sed draconis cauda in terranv slellaS dejicit, quia ral et coactus vacat; alius male inchoans, usque ad
illa Satana; extreniitas per audaciam assumpti ho- vitae suae terininum ad pejora protrahilur; alius
minis erecta, quosdam quos veliit electos Dei in bene incipiens, per longitudinem temporum proficit
Ecclesia invenit, obtinendo reprobos ostendit. Stel- ad auginenta nieritorum ; alius celsitudinem bcne
las itaque de coeloin terram cadere est relicta non- " vivendi appelere et vult et valet; alius nec vult, nec
nulios spe ccelestium illo duce ad ambitum gloriae valet; alius yult e.t non valet; alius valet et non
saecularis inhiare. Hinc iterum per eunvdem Joan- vult?Quis ergo ista pudiciorum coelestium secreta
nem dicilur :Factum est silenlium in cmlo quasi di- disculiat? Quis intelligat discretam lancem aequilalis
mtdia hora(Apoc. vm, 1). (15) Coelum quippe Ec- occultae? Ad cognoscendcs 14 quippe judiciorum
clesia electorum vocatur, quae, dum ad seterna subli- secretorum sinus nullus ascendit. Dicatur ergo ho-
mia pcr sublevationem contemplationis intendit, .mini ut se nescire cognoscat; nescientem vero se
siirgentes ah infimis cogitationum tumultuspremit, cognoscat ut timeat, tiincat ut humilietur, humilie-
alque intra se Deo quoddam silentium facit. Quod tur ne piaesumat in se, non prsesumat in sc ut
qiiidein silentium cOnlemplationis, quiain hacviia Coudiloris sui auxiliunv requirat, et qui in se.fi-
npn potest esse perfectuiri, factum dimidia hora di- dens mortuusest, auctoris sui aiuljutorium appe-
cituf. Nolenli quippe animo, dum cogitatiouum tu- tens vivat. Audiat itaque vir rectus jam quidem se
riviiltuOsislrepitus se ingerunt, etiam jam sublimi- sciens, sed adhuc quae supra se sunl nesciens :
biisintendentem, rursum ad respiclenda terreua Nunquid nosti ordinem cmli, et pones rationem ejus
cordii oculum violenter trahunt. Corpus enim, ficut P f i» terra, id est nunquid occultos ordines judiciorum
scfiptum est, quod corrumpitur, aggravat animam, coelestium comprehendis, aut aperire humanis au-
ei deprimil ierrena inhabitatio sensum multa cogi- ribus suflicis? Beatus igitur Job de judiciorum in-
tanteni(Sup. ix, 15). Bene ergo hoc silcnlium non comprehensibilium ihvesligatipne requiritur, ac si
iiitegra, sed dimidia 13 hora describitur, quia bic aperteei diceretur: Cuncta quse-pateris, tanto toie-
couiemplatio nequaquam periicitur, quamvis ar- rare patientius debes, quanto secrelorum ccelestium
denter inchoetur. ignarus, cur boc pateris nescis.
^(16) Iterum cceli nomine anima justiaccipitur, (18) Rursura cceli nomine divinum eloquium de-
sicut sci iptum esl: Cmlum mihi sedes est(Isa. signatur, sicut in Psalmo scriptum est: Extendens
yii,,49). Alibi quippe scriptuni est : Anima justi cwlum sicut pellem, qui tegis aquis superiora ejus
sedes, esl supientiw. Testante ante Paulo : Scimus (Psal. cin, 5). Quid eiiim cceli nomine nisi sacra
Chrislum Dei virlutem elDei sapientiam(I Cor. i, 24). Scriplura signatur de qua nobis et sol sapienliae, et
0.iiia ergo sapientia est Deus, si Dei sedes cst cce- luna scientise et ex antiquis Palrilras stellae exem-
luni, et anima justi sedes est sapienliae, coelum uti- plorum luceiit. Quodj sicut pellis extenditur, quia
que.esl anima justi. per, scriptpres suos carnis lingua formatum, ante
(17) Cosli quoque nomine cceleste judicium intel- DI oculos npsirps el per verba doctorum dispUealur.
:Iigitur,sicut in Iibro beali Job, Domino ipsum inler- Quid vero aqunrum ripmine, nisi sanctissiini ange-
rogantei scriptum est: Nunquid nosli ordinem cmli, lorum signantur chorl ? De quibus scriptum est :
el pohes ralionem interra? (Job xxxviu, 35.) Et aqum quie super cmlos sunt, laudent nomen Do-
Onliiein quippe coalinosseest-supcrnarum dispbsi- mini (Dan, III, 79; Psal. CXLVHI, 4). Hujus ergo
tionum pccultas praedestinationes videre. Rationem oceli superiora Dominus aquis legil, quia alta sacri
ejusin tcrra ponere est ante humana corda talium eloquii, id est ea quap de natura divinilatis, vel de
secrelorum causas aperire; rationem videlicet coeli aeternis gaudiis narrat, nobis adbuc uescientibus
in terra ponerc est supernorum jndiciorum myste- solis angelis in secreto sunt cognita. Cceluin ergo
ria vel coiisiderando discutere, ut loquendo mani- hoc et coram nobis extenditur, et tamcn aquis ejus
festare. Quod utique facere in hac vila possumris, superiora contegunluf, quia et qusedam sacri elo-
iiullus potest. Ul enim a parvis ad majora veniamus, quii jam nobis per aperlioiierii spiritus patent, et
(14) Exc.xn, lib. xxxn in Job, 115. Evang. !
(15) Ex lib. x in Job„c. xu, 124. (17) Ex 1. xxix in Job, c. xvni, 32.
(16) £x c. xv, I. xxix in Job, 20; ct Hom. 58 in 18) Hom. 9 iii Ezech.
5« CRECORIANUM. — LIB. I. 34
qhdam, quse solis angelis possunt esse manifesta, A cipuin tolerare timuerunl, infidelitatis concrema-
nois adhuc servantur occulla (19). Hinc est quod tione consumpti sunt. Dicatur ergo : ignis Dei de-
betum Job Dominus interrogat, dicens : Et gelu scendil de cwlo el lactas oves puerosque consumpsit,
diCwlo quis genuit? (Job xxxvm, 29.) Qnid enim id est a propositorum cordibus flamma invidise
glu nisi torpor perfidiae exprimitur? Coelum vero corruit, quidquid boni in plebibus oriebalur incen-
pcrum eloquium inielligitur, quod nobis diem in- dit.
tlligentiae aperiens sole nos justitise illuslrat, 15 (22) Cceli nomine coelestis vita designatur, siciil
tiiod, dum nos vilse praesenlis nox conlinct, stellis in libro beati Job de hypocrita dicitur : Si ascende-
lobis mandatorum fulget. rit usqne ad cwlum superbia ejus, et capui ejus ntibes
(20) Coeli quoque nomine sublimis sanctorum teligerit, quasi slerquilinium in fine perdetur (Job x,
vta intelligilur, sicut scriplum esl : Ascende cm- 6). Superbia hypocrilse usque ad coelum ascendere
Um,el loquar (Deut.xxni, 2, juxta LXX). Non enira dicitur, quando cjus elatio coelestem agere vilanv
jiisensibili, sed rationabili creaturae loquebatur. De videtur. Cujus etiam capul qnasi nubes tangit,
hoc iterum in Job interrogante Domino scriptum quando principalis pars, videlicet inlelleclus ejus
est: El gelu de cwlo quis genuil ? (Job xxxvm, 29.) sanclorum praecendentium coaequari meritis credi-
Quid enim in gelu nisi frigida el perfidise torpore R tur. Sed quasi sterquiliimm in fine perdelur, quia
consiricta accipimus corda Judaiorum? Quid vero in morte dum ad tormenla ducitur, stercoribus vi-
liic aliud coelum, nisi sublimis debet intelligi vita tiorum plenus a malignis spiritibus conculcatur.
sanctorunv? Coelumfuit Abraham, coelum Isaac, cce- Gaudia etenim vitae prsesentis quae injusli seslimaiit
lum Jacob. Sed quia persecutores Domini pontifices magna bonajusli stercora deputant. Unde scriptum
Judavorum perfidiae torpore frigidi de illorum Pa- esl : De slercore boum lapidabitur piger (Eccli. xxn,
trum progenie processerunt, quasi de ccelo gelu 2). Is enim qui sequi Dominum noluerit, ab amore
exiit, quia de sublimi prole~sanctorum processit seiernae vilse pigrescil. Et quoties rerHm tcmpera-
frigida plebs infidelium. Cum enim de Abraham na- lium damno perculitur, ex his nimium affligitur,
tns est Caiphas, quid aliud nisi gelu de ccelo pro- qu;e justi viri velut stercora contemnunt. Qui ergo
cessit? Quod tamen gelu idcirco Dominus genuisse ex lerrenorunv percussione alterilur, quid aliquid
dicit, quia Judaeos, quos naluraliler ipse honos con- quam de boum stercore lapidatur? Et recle hjpo-
didit, justo judicio per eorum malitiam frigidos a crita sterquilinio similis esse dicitur, quia, dum
se exire permisit. (21) Dominus enim auctor est temporalem gloriam appelil, motlo per cogiiationem
nalurae, non culpae. Genuit ergo creando naturali- apud semetipsum tumet, modo eamdem gloriam
ter, quos iniquos permisil vivere tolerando patien- aliis invidet, et eliam alios veraciter hahentc irridet.
ter. Quot ergo vitiis plenus esl, quasi lot stercoribus in
Iterum, cueli nomine Judaici populi sacerdotes, conspectu aeterni judicis illius pectus fetet. Dicatur
vel Pharissei, seu legis doctores exprimuntur, sicut ergo : Si ascenderit usque ad cmlum superbia ejus,
in libro beati Job scriptum est : lgnis Dei descen- et capul ejus uubes tetigeril; quasi sterquilinium in
dit de cwlo, et taclas ovespucrosque consumpsil (Job fine perdetur. Quia si ccelestem vitam ageie se si-
i, 16). Onines qui prsedicationis officium in Syna- mulat, 17et-si intellectum suum esse similcm
goga tenuerunt cceluuvrecte appellati sunt, quia ni- veris prsedicatoribus ostenlal, quasi sterquilinium
mirum sapere coelestia credebantur. Unde etMoj'- tamen in fine perdetur, quia niens illius pro vitio-
ses, cum sacerdoles ac populum ad verba suae ad- rum fetore damnabitur.
monilionis excilaret, ait : Attende, cwlum, el lo- (23) Ccelorura autem nomine angeli designaiitnr,
qnar, et audial terra verba oris mei (Deut. xxxn, i, sicut ad bealum Job ab Eliu per irrisionem dicitur :
juxta LXX). Per coelum videlicet significans praepo- Tu forsiian cum eo fabricatus es cwlos, qui sotidis-
sitorum ordinem, per terranv vero subditam plebem. simi quasi wre fusi sunt (Job xxxv», 18). Quid cnira
Hoc igitur loco ccelum sacerdotes, vel Pharisseos, D ] per ccelos, nisi hi qui in ccelestibus sunl conditi,
vel legis doctores non iiiconvenienter accipimus, angelici spiritus designanlur? De quibus bene. dici-
quia ante oculos hominura, dum coelestibus offluiis lur, qui solidissimi quasi wre fusi sunt. Natura
inservirent, quasi desuper lucere videbanlur. Sed nanvqne seris est rubigine difficile consumi. Et vir-
quia summopere in Redemptoris nostri adversitale tules angelicae, quse in divino anvore flxae perstite-
commoti sunl, quasi iguis 16 de ccelo cccidit, dura runl, lapsis superbientibus angelis, hoc in mune:e
ad decipiendum imperitum populum ab his etiam relribulionis acceperunt, ut nulla jam rubigine
qui vera docere pulahantur, flamma invidiae exar- subripientis cuipae mordeantur, ut in contempla-
sit. Quid aulem in ovibus alque in pueris, nisi in- lione Conditoris sine felicitatis fine permaneant, et
nocentes quosque, sed tanien adhuc infirmos, acci- in hoc quod sunt conditae, seterna slabililate sub-
pimus? Qui dum adversitatem Pharisseorum ac prin- sislanl.

(19) Ex c. xv, lib. xxix in Job, posl medium, (21) Ex 1. II, c. xix, in Job, 128.
124. (22) Ex 1. xxv in Job, c. m.
(20) Ib., pauloposl principium. l"25)Ex 1. xxvn in Job, c. xxiv.
35 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. \ 36
(24) Ccelorum quoque nomiiie sancti specialiter ik cliria ccetos triqs, et de;cende (Psai. CXLHI,5). siyid
apostoji designantur, sicut in Psalnvo scriplum est: enim iivcoalis, nisisanctos praedicatores accipjius?
Cwli enqrraht gloriam Vei,et opera manuum ejus. Cuinenim inclina^ntur coeli, Dorainus descenditquia
unnunlidl firmqmen!um(Psal. xvin, 1). Unde ite- cum erim in riraedicatiorte sua sancti doctpres ttra-
ruin in Job scriptunv est: Spirilus ejus omavit cw- hiintv divinitatis notitias nosfris cordibius iiluri-
los (Jpb, xxvi, 15). Tunc nanvque apostolos spiri- dont.Nequaquani qiiippead nosDeus descender^ si
tus ejus ornayit, cura replevit. Quod Luca 'refe- prsedicatores ejiis ih cohteniplationis rigofe inflisi-
rente didicimus, qui ait -.Fqcldsest repenle decalo bilespermanerent.; (26) Si enim ea nobis praedicife
sorius tqnquam advenientis spiritusvehemeritis, eire- vellehtquaecapiunt, cum superna conieinplatioie
plevit' loium domum ubi erant sedentes. Et apparue- debriautur, et non magis scienliam suam quodan
runl UHs disperlilw linguw tanquam ignis; seditque moderanvine et sObrietate temperarent; adbuc ai-
Shprd singulos eofum. Et repleti sunt omries Spiritu gusio intelligentias sinri illa superni fontis fliieua
sanclo, et cwperuni loqui variis linguis, prout Spi- quis caperet? Incurvantur ergo coeli, ut desceiidjt
rilus sanctus dabqt eloqui illis (Act, JI, 2 el 5), Ex Dominus, et nos in novse fidei luce nascamur.
eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos im- 19(27)Ccelorumquoquenominepeifecto;runv men-
mensa ante possederat fceditas timoris.\ Scimus IB tes designantur. Unde Eliu beato Job curri irrisione
eriim quod ille apostolorunv,,id est ccelorurivprimus, dicit: Tu forsilan cumeo fabriculus es cwlqs, qui so-
arite acceplam lvujus Spiritus gratiam, quoties rivori lidissimi qiiasi >wre fusi sunt? (Job xxxvn, 18.)
limuit,vitam negavit (Matth. xxvi, 69, 70). Quinon Possunt uamque per coelos eleclorum mentes ex-
poehis, non affliclionibus, non terribili potestate primi, a cunctis lerrenis eontagiis ihtimo araore su-
cujusqiiam, sed unius mancipii sola est interroga- speiisaB: quas, qiiamvis corpore degant in infimis,ta-
tipne prostiatus (Luc. sxn, 55). Et quidem manci- men iafn corde inhserent summis, et veraciter di-
piuriv, ne sexus fifmior terribile demonstraret, an- curif: Nostra coniiers.dlioin cwlis est. (Philipp. in,
cilla est inquirente tentalus :.et'rursiis,ut talis sexus 20). Qui solidissimi ut sere fusi sunt, quia ab inte-
infirmiias 18 etiam officii sui deleclione vilesce- gritate' cceptae fortitudinis nulla niutabilititis rubi-
ret, noii ab ancilla tantum, sed ab ancilla ostiaria gine consumuntur;
requisitus (Joun. xvin, 17). Ecce quam vilis est ad GAPUT IV.
tenlanduin persona requlsila, ut aperte prodeietur DE!FiltMAMENT.O.
qiian.ta eum limoris iniirnvitas possideret qpi hec J» Scriptura sacrri firmumenli nomine aliquando Re-
aiilc vpcem osliariae ancillae subsisteret. Sed jam C , dempior nostef, aliqnando confirmalio ar.gelicw
naturw posl ruinam mtilorum designatur^
hic paulo arile timidus, qualis post adventum Spi-
ritiis exstiterit, quanta Dominum auctorilale contra (28) Firnvamerili npmine Redemplor noster desi-
sacerdotes ac principes praedicaverit, Luca testante gnatur, sicut pef Ezeehielem dicitur : Et simitiludo
didieirivus. Ille namque paulo ante limidus, jam lin- super caput animnlirim firmamenli, quasi aspectus
guis loquitur, coruscat hiiraculis, infldelitatem sa- cristalli liofribilis. Ei exienti super capita eorutn de-
cerdotumac principunv iibera voce increpat, ad super (Ezech. i, 22).iQuid enihv per firmamentum,
praedicaiulum; Jesunv exemplum auctoritatemc,ue nisi per figuram noster Redemptor intelligiiur verus
cselefis praestat, ne in nomine Jesu loqui debeat Deus super omriia, et factusinter omnia homo per-
verberibus proliibetiir, nec tanven compescitur (Act. fectus, iii quo nostra natura apudPatrem confirmata
iv, ctc). Saricti ehim Spirilus virtute solidatus hu- est? De quo etper Psalraistanv prpphelando dicilur:
jus mundi altitudines, libertatis calce deprimebat, Fiat riiunus lua supervirum dexlerw tuw,el super
ut in iroo esset cernere quidquid contra Cfeatoris filium hotninis quem cbnfirmqsli libi [Psal. LXXIX, 18).
gfaiiam alluriv tumeret. Haecsunt-omamenla ccelo- Humaria etenim natufa priusquam a Creatore om-
ruro, hsec sunt dpna Spiritus quse diversis mani- nium susciperetur, terra erat; nam firmamentum
festari virtutibus solent. De his eliam coalis in fj I non erat. Peccalori quippe homini dictum est: Terra
Psaimp dictum est : Verbo Dqmini cwli firmati es, elin terram ibis (29) (Gen. m, 19, juxla LXX). Ait
sunt(Psat. xxxii, 6). De his quoque prnamenlis Spi- postquam assumpta|est ab auctore omnium, atque
ritus^ubditur : Et spiriiu oris ejus, bmnis virtus eo- in cpelis sublevata et super a.ngelos ducta, lirma-
riim (ibid.)i Bene ilaque dicitiir, spirilus ejus or- meniuni facta est, quae lerra.fuit. Sed terra firroa-
navit cwlos, quia praedicatores sancli, nisi promissa nventum quod20 aspicitur, cujns habeat similitudi-
Paracliti dona pereiperent, nullo fprtitudinis decore heni subinfertur, cuni dicitur, quasi aspectus crgstalli
claruissent. tiorribilis. Crystailum ,ex dqua congelascit, et .robu-
(25), Coeldruni noniine quilibet sancti doctores sturh fit. Sciriius yero quantasit aquae mobilitas.
designaiVtur, sicut in Psalmo scribitur : Domine, in- Corpus autem Reden>ptoris ripslri, quia usque ad
'..-.' i ' ''
(24) Ex 1. XVIIin Job, c. xix.' (27) Ex. 1. xxvn in Job, c. xxiv, circa me-
(25) Conjunge ejusdem Greg. explanationem ad iv dium. I
psal. posnit. 13. Ex c. x, 1.xxx-ln Job. (28) Ex. hom, 7 in Ezech.
(26) Hsec sunt ahte versiculi nptati explicatio- (29) Ibi Vulgo legitur, redibis.
nem.
57 GREGORIANUM.'— LIB. I. 58
mortenv passionibus subjacuil, aquae simile jnxla A fonium argumenla praeslant perditionibus infirmo-
aliquid fuit, quia nascendo, crcscendo, lacessendo, rum.
esuriendo, siliendo, moriendo usque ad passionem (31) Rursus solis nomine claritas boni operis de-
suam per momenta temporum mobiliter decurril. signatur, sicut pcr beatiim Job dicilur: Si vidi so-
Cujus cursum Propbeta inluens ait : Exsultavh ut lem, cum fulgeret (Job xxxi, 26). Sol quippe in ful-
gigas ad currendam viam elc. (Psal. xvm, 6.) Sed gore est bonum opus in manifestalione. Scriptum
quia per resurrectionis suae gloiiam, ex ipsa sua quippe est : Luceal lux vestra coram hominibus, ul
corruplione, in incorruptionis virlute coi:valuit, videant opera veslra bonq, el glorificent Patrem ve- -
quasi crystalli more exaqua duruif, utin illoelhaec slrum qui in cwlis est (Mallh. v, 16). Et rursunv:
eadem natura esset, et ipsa jam, quse fueral, coi- Sint lumbi veslri prwcincli, et lucernw ardentes. (Luc.
ruptionis mutabilitas non esset. Aqua igitur in cry- xii, 35). Quod enim hoc loco fulgenti sole, hoc in
slallum versa est, quando corruptionis etiam infir- Evangelio lucerna ardente designalur. Bonum nam-
mitas per resurreclionenv suanvad incorriiptionis est que opus, cum in medio perlidorura lucet, lucerna
firmitatcm nvutata. ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet,
CAPUT V. sol fulget in die. Bonum opus, si- adhuc lale est
DE SOLE. B quod soli mali mirenlur, lucerna videlicet 22 ln
In Seriplurasacracumfiguratesot ponitur, aliquando nocte est; si autem ila proficit, ut mirari a bonis
Dominus inlelligitur, aliquando perseculio, aliquan- ac perfeclioribus possit, niroirum sol est in die. Bo-
do. de re qualibet manifestw visionis oslensio, ali- num opus cum per activam vitanv corporis lucet,
quando intelligenliu sapieniium, aliquando fulgor
_ boni opetis vel fervor amoris Dei, lumen quasi lucernae more lunien ex testa resplendet. Cum
' aliquando
veritatis, aliquando prwdicalorum claritas, ali- vero per solam virlulem mentis in contemplatione
quando tentalionis afdor. aitollitur, quasi more solis de coeloveniens lux vi-
(50) Solis nomine Dominus significatur, sicut per detur, si vidi solem, cum fulgeret. (52) Ac si aperte
prophetam dicitur : Elevalus est sol, el luna slelil in diceret: Opus meum, etiam cum aliis exeraplorum
ordine suo (Ilabac. m, 11, juxta LXX). Elevato enimL lucenv tribueret, ad praesumptionis gloiianv non ac-
solein ordine suo, luna staluitur, quia, ascendenle. cendi, quia duni eo exlolli timui, ab intuendoeo ocu-
ad ccelos Domino, sancta protinus Ecclesia in prse- los averti.
dicationis aucloritate roboratur. (55) Solis nomine lumen veritatis accipitur. Sic
21 Rursum solis nomine, perseculio intelligitur, Sapientise libro perhibetur quod impii in extremo
sicut in Evangelio Verilas dicit, quod,nata sine radi- die indieii cognila sua damnatione dicluri sunt:
f,
C
cibus semina orto sole aruerunt (Malth. vm), quiat Erravimusa via veritatis, et lumen justitim non luxit
videlicet verba vitaa in corde terrenorum hominum, nobis, el sol non ortus est nobis (Sap. v, 6). Ac si
temporalimpmento virenlia, superveniente persecu- aperle dicant: Interni nobis luminis radius non
tionis ardore siccantur. refulsit. Unde et Psalmista de malignis spiritibus
Solis uomine, manifestse visionis ostensio desi-. loquens subdil dicens : Ortus est sol, et congregali
gnalur, sicut Propheta Dominum cunctorum oculisj sunt in cubilibus suis, etc. (Psal. cm, 22). (34) Quia
apparentem denuntiat, dicens: In sole posuit taber- videlicet verilatis lumine per carnem apparente fi-
naculumsuum (Psal. xvm, 6.). Ac si diceret, hu- delium mentibus daemones excussi, qtiasi ad cubilia
manitatis assumplse sacramentum in lunvine mani- sua sunt reversi, dum sola inlidclium corda lenue-
feste visionis ostendit. Et sicut eidenv prophelae di- runt.
vina voce per Nathan dicitur : Tu fecisti in abscon- (25) Rursus solis nomine, praedicatorum claritas
diio, ego vero faciam verbum istud in conspecluom- designatur, sicutper beatum Job dicitur: Qui prw-
nis Israel, el in conspeclu solis (II Reg. xn, 12), cipit soli, et non oritur, el slellas claudit quasi sub
Quid enini per conspectum solis, nisi cognitionenvi signaculo (Job IX, 7). Quid eninvsolis nomine, hisi
insinuat manifestaevisionis? Iterum solisnomiiie sa-. D £ clarilas praedicatorum accipitur ? Unde et per Joan-
pieiitium intelleclus exprimitur, sicut in Apocaly- nenv dicitur : Factus esl sol niger, ut saccus cilici-
psi scriptumest: Quurius angelus effudit phialami iius(Apoc. 6, 12). In extremo quippe tenipore sol
suatn in solem, et datutn est-illi wslu afficerehomines; quasi cilicinus saccus ostendetur, quia fulgens vita
et igni (Apoc.xvi, 8). Phialam videlicet in solem ef- praedicantium ante reproborum. cculos, aspera et
fundere est persecutionis supplicia. viris sapientise despecla monstratur. Qui stellarum quoque clari-
splendOre fulgentibus irrogare. Et datum est illi utt tate fignrantur, quia cunv recta peccatoribus prse-
afflceret homines aeslu et igni, quia, dum sapientesi dicant, tenebras nostrae noctis illuslrant. Unde et
viri cruciatibus victi, male agendi errore tangun- subiractis prsedicaloribus per prophetam dicitur :
tur, illorum exemplo persuasi infirmi quique tem- Prohibilw sunl stellw pluviarum (Jer. m, 5). Quia
poialibus desideriis inardescunt. Ruinse namque> vero solper diem fulget, et slellse obscuritates no-

(30) Ex hom. 29 in Evang. (55) Ex lib. xxiv, in Job, cap. xn.


(51.) Ex lib. xxn, in Job, c. iv. (54) Ex lib. xxvn in Job, c. xviv.
(32) Ex cap. v lib. in Job, cilati longe post princi- (55) Ex lib. IXin Job, c. m. .
piuiii.
59 GARNERl CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. ) 40
tis irradiant, ct plerumque in sacro elpquio diei ap- X j clesia, aliquando fama boni operis, aliquanao siut-
lorum mobililas, Aliquando inuiabililas lempo-
pellatipne,-aeterna patria, noctis autein nohiine prae- ralitatis designantur. .
seus vita signalur, prsedicatores sancti, ul sol no-
strisoculis liunt, cum conceptionem [«/. contempia- (37) Lrinae nomine sancta Ecclesia exprimitur,
fionem] nobis verse lucis aperiunl, et velut, slellae sicul pcr beatum Habacuc dicitur: Elevatus estsol, et
in tenehris liicent, 23 cum Per activam vilam pro tuna stelil in ordine suo (Habac. m, 11, juxta LXX).
futuris nostris necessitatibus teirena disponuntur. Elevato enim sole, in ordine suo luna statnitur,
Quasi in die ut spl coruscant, cinn ad contem- quia ascendente ad ccelos Domino, sancla protinus
plandam inlernse claritatis patriam, menlis nostrse Ecclesia inpraedicationis auctorilate roboratur.Psal-
aciem sublevant, et quasi stellae in nbcte resplen- inisla quoque sanctam Ecctesiam conspiciens in
dent,' quia, etcum lerrena agunt, offerisuruni jam- perpelua perfcclione mansurara sub appellatione
jam que nostris pperis pedem exemplo suse rectitu- lunse descripsit diceiis : Lnna perfecta inmternum
dinis dirigunt. Sed, quia expulsis praedicatoribiis, (Psal. Lxxxvni, 38).-Quam, quia ad resurrectionis
non fuit qui plebi Judaicae in: perfidisesuae nocle spem Dominica resurfeclio roborat, recte subjun-
rerivanenli respleiideret, vel clariiatem conceplionis gilur : Teslis in cwlo fidelis (ibid.).
[ai. contemplalibnis] ostenderet, vel activae vitse lu- Q] (38) Rursum lunse nomine fama boni operis in-
nien aperirel; Veritas quippe, quae haric repulsam teiligitur,sicutperbeatunvJobdicitur : Si vidi solein,
deseruii, s.ubtraclOpfsedicationis lumine, merito suae cum fulgerel,et lunamincedentem clare (Jofcxxxi,26).
pravitaiis excaecavit; recle dicitur; Qui frwcipit Per solemquippe fuljentera fulgor bOni operis; per
soli,et non orilur ;et stellas claudit quasisubsi- lunani verp, opinio bonae operationis int'lligitur.
gnaculo. Qrifi quippe ei solem rioluit, a qua praedi- Post prse.missuriiergo solem, apte quoque inceden-
cantiuiri animura divertit. Et quasi sub sigriaculo tera clare lunam subdidit, quia videlicel'post ppus
stellas claudit, quia, dum praedicatores suos per si- bonum fama laudabijis sequitur, per quam celebre
leiitium intra seineiipsps retinuit, caecis iniquorum nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si
.sensibus coslesteTumen abscondit. enira verumestquod quidara 25putant,iunam illu-
(36) Solis nomine ientalionis ardor designatur, slrationeraperoccultllm circulum a radio solis acci-
sicut per Mpysen dicitur : S» fuerit iriier vos.homo, pere, ut possit lucerri nocturnis cursibus exhibere,
qui nocturno pollulus sit somno, egredietur exlra ab hujus significatiPnis ordine hsec quoque suspicio
castfa, et non reverletur priusquam ad vesperam nori,abhorret. Famaquippe a bonp opere vires-ac-
lavetur. aqua; elposl solis occqsum regredietur in cipit et favoris gratiam quasi claritatem luminis as-
cqstra (Dent. xxiiijlO, 11), Nocturnum quippe' C pergit. Est aliud in luna, quod per similitudinem
snmnium esl lentatio occulta, cum tenebrosa co- boiiam spargeiili famseconvenial : lux namque ejus
gitalione lurpe aliquid corde concipilur, quod ta- etiam in lenebrariim tempore iter ambulantibus os-
men cordis vel corporis opere non expletur. Sed tcndit; quia et duni de aliena vita, lux quae illius
somnio noclurno pollulus, egredi extra castra prse- opinione clara cogiioscitur ostendilur, lraic quasi
cipilur quia videlicel dignum est, ut qui immunda pergenti in itinere jexempli lumeri praebetur. Sed
cogilatione poliiiitur, indignum se cunctorum flde- ribiiuunquam optis quod ab aliena opinione sumitur,
!iuin societalibus arbitretur culpse suse raeritum minus mundo desiderio in animo formatur. Nam
ahte; oculos poiiat, et cx bonoruni se sestimatione iulirriise merites; cuhi boiia de aiiis audiunt, ali-
despieiat. Polliituiii efgo extracastra exireestturpi quaudo se ad operationem rectam, non amore vir-
impughatione laborantem scse ex conlinenlium coin- tutis, sed dileciionei laudis accendunt. Et profecio
paratibne despicere. Quid ad vesperaih iayaturaqna, liquet qiiod sicut naturasolisest ut quaeque atligerit
cum. defeclum suum conspiciens, ad poenitehtise accehdat et siccet, ita lunaris ignis e,st proprium nt
lamentacpnverlitur, ut.cineribus abluatomne qupd qriidquid cpntigerit, exurat quiderii, -sed exurehdo
in animo occulta inquinalio accusat.Sed post occa- ipj humidum reddat. Acl vitam igittir bonam alios per
sum splis ad eastra redeat, quia defervescente ten- amprem Dei affectus recii operis, alios vero amor
tatipnis ardore necesse est utiterum fiduciam erga laudis inflainmal. Sed, cum recti operis affectu ac-
bOiiprum societaterii sumal. Post aquae quippe lava- cendimur, quasi per ignem solis a vitiorum humore
lionein, .pccumbpntesole ad castra revertitur : 24 siccamur. Eurii vero quem ad Opus bonum laudis
qui post poanileritiaeiamenta.frigescenteflamma co- amor provocat, concupita fania quasi luna altingit,
gilalionis , illicitae, ad fidelium merita praesuraenda quia videlicet ejus animum et accenditet rcsolvit.
reparatur, rit jam se a cseteris longe esse non sesti- Accertditscilicet ad excrcitium operis, resolvit vero
niet qui muiiduiri se per obilum iiitinii ardoris ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad
gaudet, exercenda bpna opera aliena nos ulililer exempla
CAPUt VL persuadent: Et cum mente humili opinionis alienae
' hona suscipimus, nostra vel ad melius bdiia pOrdu-
DELONA.
In Scriplura sacrq lunw nomine aliquando saticta Ec- cimus, vcl ad bonum mala perrautamus. Cunique
I .
(56) Ex lib. x iri Job, cap. xxxi. (38) Ex Iib. xxii ih Job, cap,- v.
(57) Ex lib. xvn in Job, cap. x.
41 GREGOaiANUS. — LIB. I. «
nos dc vila proximi, famse splendor irradiat, mens A i influunt, quasi ad profereudas piluvias in coelum
nostra, ut praediximus, quse ad obtinendum virlutis stellae producuntur, quae sic vit« suse meritis lu-
iler se dirigit, quasi in lunae iumen gressus poniu ceant ul in pradicationis scrmone pliiant. Annoit
Sed sicat cx aliena opinione profieimus, sic plerum- in hocccelo astruoi pfaviaeAIoses exiilavit, quidum
que, si laudibus fauise noslrse incendimur, a virtute de supcrnis emicuii, corda peccaniium quasi in
vacuamur; quia dum delectalur-animus in hocquod arentem iiiferiusteirain sanctae cxliorialioitispluvia
de se extrinsecus habcri considerat, illud oblivi- ad «berialcm gerniinis infudil? Annon Isaias as-
scitur ad quod introrsus anhelabat. Sed quia san- Irum pluviie ostensus est, qui in eo quod luccra
ctiim virum nec fanva laudabilis extulit, clare ince- veritaiis praevidens lenuit, siccitatcm inlidcltum
dcntem luua miniine accendit. prophetando annuniians iirigavit ? Annon Jeremias
26 (59) Lunae nonvine stultorum inconstanlia et propheUsecseteri velut in ceulo positi astra pluvise
-designalur, sicut per Salomonem dicitur : Sapiens fuerunt, qui in praedicalionis culmine erecli, dum
ut sol permanel, slultus ul luna muialur (Eccli. pravitalem pcccantium libere increpare ausi sunt,
xxvn, 12). quasi verborum guttas obcaecaiiouis bumanae pul-
(40) llerum lunse nomine mutabililas temporaii- verem rigando presserunl, quorum videlicetaninias
tatis designalur, sicut Joannes in Apocalypsi ail: " ab hac corruptibili carne susceplas, quia ex prae-
Mulier, amicla sole et luna sub pedibus ejus (Apoc. senti vita superjia judicia auferuut, quasi acoeli fa-
sii, 1). ln sole enim illuslralio verilatis, in luna cie. Stellae pluviae subtrahuniur, et ad occulluin
aulem, quaenvenstruissuppletionibus deficit, routabi- astra redeunt, dum peractis suis cursibus sanclo-
lilas lemporalilatis accipilur. Sancla aulemEccIesia, rum aniinae in thesauris disposilionis iniiniae rc-
quia superni luminis splendore prptegilur, quasi condunlur. Sed quia lerra aresceret, si subductis
sole vestitur. Quia vero cuncla iemporalia despicit, stellis pluviae superna fundilus fluenta cessarcnt,
iunam stib pedibus premit. recte dicilur : Qui aufert stettas pluvim, ct effundil
imbrem ad inslar gurgitum. Nain cum prpphctas
CAPUT VII. abstulit, eorum vice Dominus apostoloswisit qui
DESTELLIS. in simililudine gurgitum pluerent, poslqnam, sub-
In Scriplura sacra, cum slelld singulari numero po- ductis antiquis Palribus, exteriora iegis prsedica-
nitur, Christns iulelligitur. Cum vero plurali nu- menla lacuissent. Stellas ergo piuviae abscondit,
mero ponitur, aliquando specialiter prophetmanli- et ad inslar gurgilum imbrcs fudit, quia, 28
qui, vel aposlolisaucliprwdicalores,aliquando quo- dum prsedicatores legis ad secreta et intima retuliL,
rumlibel sanctorum juslilia qum in Imjus vitm Q I
ienebris iucel, uliquando vero liypocrilarunl ficlio per dicta sequenlium uberior vispraedicationis ema-
demonstratur, qui bonagumfaciunl adpercipiendas navit.
daudes hominibus ostendunt.
(42) Rursum slellarum nomine quoruriilibel bene
Slellas nomine Christus designalur, Joanne atte- viventium animae designantur, sicul in libro beati
stantc, a quo stella splendida et matutina vocatur. Job scriptum est: Ecce luna non splendel, et stillw
Vivus namque apparens post mortem matutiha iwn sunt niundesin censpectu ejus (J-obxxv, 5).Quld
nobis stella faclus est, quia dum in semetipso exerii- enim per lunam nisi cuncta simul Ecclesia ? Quid
phim nobis resurreclionis prabuit, quoe lux sequalur per stellas, nisi singulorum bene viventium animae
indicavit. disignanlur, qui inter pravorum hominum conver-
(41) Stellarum quoque nomine vel prophetse vel saliones, dum magiiis virlutibus eminent, quasi iu
apostoli designantur, sicut in libro beati Job de Do- lenebris noctis lucent ? Unde per Paulum quoque
jviino 27 dicitur: Qui aufert stellas pluvim, el ef- discipulis dicitur: inter quos lucetis tanquam lu-
fundil imbres ad inslar gurgilum (Job xxxvi, 27). minariu in mundo-iPhilipp. n, 15). Et iterum :
•Duoquippe in hac vitasunt geiiera justorum : Unum Siellu enim ab slefiff differt in clarilate (I Cor. xv,
videlicet bene vivenlium , sed nulla docentium ; "; 41). Luna ergo non splendet, et stellae non sunt
aliud vero recte viventium, et eadein recta doceri- mundae in conspectu ejus, qriia ncc sancla Ecclesia
tium, sicut el in cceli facie aliae stellae prodeunt, virtute propria tot miraculis emicat, riisi haric prae-
quas nullse pluviae subsequuntur ; alise prodeunt, venicntis gralise dona perfundant ; ncc siiigulo-
quse arentem terram magnis imbribus infundunl. rum bene viventiuiw nvenles a peccaioiiirii iniracu-
Igitur quoties in sancta Ecclesia recte quidam vi- lis mundae sunl,- si remcla pietate judicentui- quia
vunt, sed lamen prsedicare eamdem reclitudinem apud districti judicis oculos sua ununiqucinque cor-
nesciunl, stellae quidera suht, sed in siccitale aeris ruptibilitas iiiquinai, nisi hoec quolidie graiia par-
natse, quia per exeropluih bene vivendi luccni cae- cenlis lergat.
teris pi^aebeiit, sed praedicatiohis verbuih pluere (45) Item steliarum nomiiie hypocrilarum lictio
nesciunt. Cum vero in ea quidatti et reete vivuht, designalur, sicut per Joanneni de diabolo dicitur :
et aliis eamdem rectitudinern verbis rirsedicatioiiis Misit draco caudam, el truxil terliam partem stel-
(59) Ex lib. xxxiv in Job, cap xn, (42) Ex lib. xvii in Job, cap. x.
(40) Ex lib. xxxiv in Job, cap xu. . ... (45) Ex lib. xxxn in Job, cap. XII, circa me-;
(41) Ex lib. xxvuin Job, cap. v. '-' diuni.
PATRGL. CXCIII. ,^
43 , GARNERI CAN. REG. S.~ VICTORIS^PARIS". 44
larum cwli, et misit eas in lerra (Apoc. xn, 4). Cce- A. esse Luciferum sinvul el vesperum vidit, per quod ev
lum quippe est Ecclesia, quae in-.liacnoctc vitae prse- : ali.os ab iniquitate suseitari, et contra alios sopiri
seiitis, dum in se innunieras sanclorum virtutes in iniquitate cpnspexit.
conlinet, quas radiantibus desuper sideribus fulget. (46) Iterum Lucifpri nomine justi vita intelligi-
Sed draconis cauda in terram stellas dejicit, quia tur, sicu.t in libro beati Job dicilur : Et cum tc con-
Salanae extremitas, per audaciam assumpli homi- sumptum putaveris, Orieris ut Lucifcr (Job xi, 17),
nis erecta, quosdam, quos velut eleelos Dei in Ec- .Et recte Lucifero jusli viia comparatur. Solem
clesia invenit, obtinendo reprobos oslendit. Stellas . quippe praecurrens Lpcifer nuntiat. Et quid nobii
itaque de coelo in terram cadere est, relicta non- . sanctorum innpcenlia nisi sequentis judicis clari-
nullos spe coelestium, illo duce ad ambitum glorise tatem clamat ? In edrum namque admiralione con-
saecularis inhiare. Hinc Daniel sub Antiochi specie spicimus quid de majestale veri luniinis seslime
de hac draconis cauda loquitur dicens : Dejecit de mus. Necdunv Redehvploris nostri patientiain vide-
fortitudine, et de stellis, et conculcavil eas (Dan. mus, sed lantum virtutem i illius in electorum suo-
viii, 10). De fortitudine quippe et de slcllis dejicit, rum monbus admiramur. Quia ergo bonorunv vils
cum nonnullos, ct virliile operis robustos, et luce in consideralione sria oculis nostris vim veritatis,
R objicit, quasi clarus jad nos Lucifer ante solcm ve-
juslitise resplendentes frangit.
nil. Dicat ergo Sopbar tenlato homini, etiam quasi
29 CAPCT VIII. desperanti dicat: Et cum te consumpium putaveris,
»E LUCIFERO. orieris ut Lucifer (47). Sxpe namque tot tentamenli
JnScriplura sacra Luciferi nomine, aliquando uni- nos obsident, ul ipsa nos- eorum numerosilas penc
genilus Dei, vel sermo divinus, aliquando jusli vita ad lapsum desperationis inclinet. Unde plerumquc
inielligitur. mens in taedium vertitur, vix ipsa virtulis sua'
(44) Luciferi nomine Unigenitus Dei designatur, damna considerat, et tota dolens quasi jam el a
sicut beatus Job de ipsius incamatione requirit, sensu doloris aliena 1frangitur, et numerare non va-
«liccns :s Nunquid produces Luciferum in tempore let, quanto cogitatipnum tumultu vaslatur. Ruiiu-
suo, et vesperumsuper filios terrm consurgers facies? ram se per momenta conspicit, eique, ne arma re-
(Job xxxviii, 52.) Quid enim Luciferum inleUigimus pugnationis arripiat, gravius moeror ipse contra-
nisi Unigenilum Dei ? Pater quippe in suo tenvpore dicit. Circumducloslquolibet oculos obscuritas pb-
Luciferum prpduxit, quia sicut scriptum est: Cum sidet, et cum visum tenebrae semper impedianl,
venit. plenitudo temporis, misit Deus Filium suum „ mens tamen nil aliud quam lenebras videt. Sed
natum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui snb apud misericordem! judicem saepe bsec ipsa quae
lege erant redimeret (Gal. IV,4). Qui natusexVir- adnisum quoque orationis aggfavat, pro nobis sub-
gine velut Lucifcr, inler tenebras nostrse noctis tilius justitia exorat. Nam moeroris nostri caligi-
apparuit, quia, fugata obscuritate peccati, aeter- nem Conditor conspicit, et subtracti luminis ra-
iium nobis mane nuntiavit. Luciferum se inno- dios refundit, ita utereota protinus per dona mens
luit, quia dilucufo ex morte surrexit, et fulgora vigeat quani paulo anle decertantia vitia superbiae
sui luminis, mortalitatis nostrae tetram caliginem . calce deprimebant. |Mox corporis pondus discutit,
tersit. atque ad contemplationis lumen post periurbationis
(45) Potest autem Luciferi nonvine sermo divi- suae tenebras erumnit. Mox in gaudium profectus
nus designari. Unus enimalque idem sermo Deiest attollitur ; et quse prius inter tentamenta cadere ex
in ore prsedicantis. Quem dum isti gaudendo au- desperatione cogebatur, sine cogitalionis certamine
«iiunt, illi vero invidendo, claritatem Luciferi sibi praesenlia despicit, 31 sine dubitatinnis obslaculo
iri.vesperi tenebras verlunt. Dum isti humiliter vo- de venlura retributione confidit. Juslus ergo cum
cem sauctae prsedicalioriis accipiunt , quasi aii se consumptun; pu^averit, ut Lucifcr oritur, quia
stellac lucenii oculos cordis aperiunt. Dum vero illi D mox ut tenebrescere tenlationum caligine cceperif,
bene dicenli invident, et non salutis causanv, sed ad lucem gratise reformatur, et in seipse monstrat
elationis glpriam quaerunt, prorumpente iniquitatis diero justiliae, qui casurus paulo ante timuit noclem
sux vespere, in somnum hvorlis oculos claudunt. culpae. !
Per occultum ergo judicium is, qui electo esl Lu- ICAPUTIX.
cifer, reprobo auditori fit vesper, quia exhortatione DE PLEUDIBUS.
sancta qua boni ad vilam redeunt, pravi deterius In Scriptura sacra ^JPleiudumnotnine sancti omnes,
in culpa moriunlur. Unde bene per Paulum dicitur: vel Novum Testamentum designatur
Christi bonus bdor sumus Deo in his qui salvi fiunt, (48) Pleiadum npmine sancti designanlur : unde
et in hi$ qui pereunt (11 Cor. n, 15, 16): aliis qui- beatum Job Dominus requirit, dicens : Nunquid con-
dem odor mortis 30 'n mortem, aliis aulem odpf. jungere vaiebismican tesstellas Pleiades ? (Job xxxvm
vitae in vitam. Verbum itaque suum auditoribus 51-j Pleiades stellse «TTO TSOrd.imxw, id est a ptu-
f44i Ex 1. xxix in Job, cap..v,T7. ,:,-% pium, 20.
(45) Exeod. 1. x, cap. n. v (47) Hsec sunt ante prsedicta.
(46) Ex 1. x'inJob, cap. xn, longepostpriiicir (48) Exl. xxix iii Job, cap. xvi, xxvn, xxvui.
45 GREGORIANUM.— LIB. I. 4f»
raiitate vocalae sunt, ila aulem vicinaesibi et divisae.A ipso sunt omnia (Bom. xi, 56). Atque ut unitalem
sunt conditae, ut et simul sint. et conjungi nequa- ejusdem Trinilatis ostenderet prolinus aiididit :
quara possint, quatenus vicinilate quadam conjun- Ipsi gloria in swcula (ihid.). Qui ergo non ipsis,
ctse sint, scd tactu disjunctse. Quid ergo micantes sed ipsi siibdidit; unum naturaliter, tria secunduni
Pleiades, quae et septem sunt, aliud quam sanclos personas iunetuil, quod supcrius ipsuni dixil. Quasi
omnes denunliant : qui inter praesentis vilse tcne- ergo et uno loeo Pleiades sitso sunt, quia de Deo
bras Spirilus septiformis gratiae nos lumine illu- concorditcr scnliunt, ct lanicn semelipsas non tan-
slrant, qui, ab ipsa inundi origine usque ad ejus gunt, quiai, sicut diclum esl, per hujus nvundi tem-
terminum diversis lemporibus ad propheiandum poris diversa patiunlur. Quod quia solius divinse
missi, juxta aliquid sibi conjuncti sunt, juxta ali- virtulis cst etdisjunctis teiiipori.bus missos in fidei
quid non conjuncli sunt? Stellae enim Pleiades, s.i- praedicatione conjungere, 33 et dissimilibus virtuti-
cut supra diclum vicinitate est|, sibi conjunctae busprsedictos, fiilgorcinlenlionis unire rectedicitur :
sunt et taclu disjunclae, simul quidem silae sunt, Nunquid conjungerc valebis micanies stellas Pleiades,
et tamen lucis suseradios divisim fnndunt. Ila san- ac si dicat: Ul ego qui unns omnia impleo, alque
cti homines, aliis alque aliis ad prsedicandum tem- in unitatis scnsu^ electorum menlcs implendo con-
poribus apparentes, et disjuncli sunt per visioncm B jungo.
suae imaginis, et conjttiicti per visionem menlis. (49) Pleiadum quoque nomine potest Testamenti
Simul mieant, quia unuin praedicant, sed non se- Novi gratia designari. Ipsaequippe stcllae Pleiades,
metipsos tangunt, quia iu diversis lemporibus sicut et stiperius diximus, septem sunt. Tanto ergo
paliuntur. Quanv diversis temporibus Abel, Isaias et Tcslamenti Novi gratiain apertius indicant, quanlo
Joannes apparuerunt! divisi quidem fuerunt lem- cuncti Iiquido cernimus quod per illud fideles suo»
pore, sed non prsedicalioue. Nam Abel Redemptoris Spiritus sanctus scpliformis muneris lumine illu-
uostri passionem signifieans 32 agnum in sacri- slrat. Redemplor autem noster in carne veniens,
cio obtulit de cujus passione Isaias ait : Sicut agnus Pleiades juuxit, quia operationcs sepliformis Spi-
coram tondente se, obmutescet et nonaperiet os suum rilussimul in se, et cunctasct manentes habuit. De
(Jsa. Lin, 7). De quo Joannes quoque ait: Ecce quo per Isaiam dicitur : Egrcdielur virga de radice
Agnus Dei, eccequi toliit peccata mundi (Joan. i, 29), Jesse, et fios de radice ejus ascendet. Et requiescct
Ecce divisis quidem temporibus missi, et tamen et super eum Spirilus Doinini, Spiritus sapienxiw el
concordiler de Redemploris nostri innocenlia sen- inlellectus, Spirilus consilii et fortitudinh, Spirilus
tienles, eumdenv agnum Joannes ostendendo, Isaias r scienliw ei pietatis. Et reptebil eum Spiritus timore
providendo, Abel offerendo locutus est; et quem Domini (Jsa. xi, 1, 2). De quo Zacharias ail:
Joannes in ostentione, qucm Isaias in locutione, Super lapidem umtm seplem oculi sunt (Zach. 111,
hunc Abel signilicando in manibus tenuit. Quia 9). Alque ilerum : Et in candelabro aureo lucernw
vero quomodo Pleiades stellaede Redemptoris buma- septem (Zach. iv, 2). Nullus vero hominum opera-
nitate sibi concinant diximus : nunc quomodo in liones sancti Spiritus sinvul omnes habuit, nisi so-
ostendenda unitate Trinitalis concorditer luceant, lus Mediator Dei et hominum, cujus est isdem Spi-
demonstremus. Diversis quippe temporibus huic ritus, qui de Patre antc saeculaprocedit. Bene ergo
mundo David, Isaias, et Paulus apparuit, sed lamen dicitur: Super tqpidem unum septem oculisunt, huic
nullus eorum, alteri divcrsum sentit, quia etsi semcl- cnim lapidi seplem oculos habere esl, simul oninam
ipsos non noverant facie, unum tamen didicerant virtutum Spiritus septiformis gratiae in operaiione
ex divina cognitione. retinere. Alius namque prophctiam, alius scien-
David quippe ut auctorem omnium Deum in Tri- liam, alius virtules, alius gcnera linguarum, alius
nitale ostenderet, dixit: Benedicat nos Deus,Deus no- interpretalioncm sermonuin (1 Cor. xn, 8,11), juxta
ster, benedicalnosDeus (Psal LXVI,7,8); ac ne terlio distribulionem sancti Spiritus accepit; ad habenda
Deum nominans, tres Deos dixisse pularetur, illico p vero cuncta ejusdem Spiritus munera nemo pertin-
unitatem ejusdem Trinitalis insinuans addidit : El git. Atvero Conditor noster infirma nostia susci-
meluanl eum emnes fines ierrw (ibid.). Qui enim non piens, quia per divinitalis suae potenliam simul se
eos, sed eum subdidit, unum, tria quae dixerat, habere onvnes sancti Spiritus virtutes edocuit, mi-
inlimavit. Isaias quoque cum laudem de unilale canlcs Pleiades procul dubio jurtgit. Audiat itaque
Trinitatis aperiret, seraphin voces exprimens ait : beatus Job: Nunquid conjungere valebis micanles
Sanclus, sanctus, sanctus (Isa. vi, 3). Ac ne tertio stellas Pleiades ? Ac si aperte diceretur: Habere quse-
Deum nominans unitalem divinaesubstantiaescinderc libet lumina quarumdanv virtutum potes; scd nun-
viderelur, adjunxit : Dominus Deus Sabaoth (ibid.). quid exercere simul omnes operationes sancti Spi -
Quia ergo non Domini Dii, sed Dominus Deusaddil, ritussufficis? Me crgo 34 conjungentem Pleiades
unum existere, quod tertio sanctum vocaverat indi- in cunctis virtutibus contemplare, Ct tu de paucis
cavit. Paulus quoque, ut operationem sanctae Tri- ab elatione compescere.
nitatis ostenderet, ait : Ex ipso, per ipsum el in

(49) Ex lib. et capite citatis, longe post medium.


'n GARNERI CAN. REG. S, VICTORIS PARIS 48
CAPUT X. \pat, quia labores Ecclesise ad requiem pcrmutat.
DEAnCTCRO. Tunc et Pleiades plenius jungit, cum gyrum Arc-
In Scriplurasacra, Arcluri nomirie aliquando ioia turi deslruit, quia tunc nimirum sancti omnes eliarn
siiritd Ecclesia, aliquaiido vetus lex designa- sibi visionis specie copulantur, quando in fine munil;
lui: - '"_" sancta Ecclesia ab hi!squos nunc sustinet lahoribus
(50) Arcluri nomine fota simul Ecclesia inlelligi- solvitur. Dicat ergoj : Nunquid conjutvgerevalebis
tuf: unde beatuni Job Dominus interiogat dicens: micuntes stelias Pleiades, aul gyrum Arcluri poteris
Nunquid corijungere valebis micanles slellas Peiades, dissipare. Subaudis, ut ego, qui tunc sanctorum
autgyrum Arcluripbteris dissipare ? (Job xxxvin, 5.) vilam etiara per speciem unio, cum gyrum universa-
Arcturus quippeita nocturna tenvpora iliuslfat, ut lis Ecclesiae corporaliler solvo. Et quis hominum
iii cceli axe positus per diversa se vertat, nec lamen solius divinae hoc ess^evirtulis ignoral? Sed ut co-
occidat. Neque eriim extra curreiis volvitur, sed in gnoscat homo quid ipjse sit, memoretur assidue quid
locb situs ih cunctis mundi parlibus nequaquani solus Dominus possil,
casurris incliriatur. In Arcturo ergo qui pergyrum (51) Potest quoque Arcturi nomine vetus lex in-
surim noctuma spalia nori occasurus illustrat, iie- telligi. Arcturus quippe ex parte aquilonis surgit.
quaqriam particulalim edita vita saiictorurii, sed Quacunque autem se per gyrum Arcturus verterit,
tola sirivul Ecclesia designatur, quae fafigatiOhes Pleiades ostendit. Et cum lux diei jam vicina effi-
qriasiibet patilur, nec tamen ad defectum proprii citur, stellarum ejus ordo distenditur. Non imme-
status iiiclinatuf. Gyrum laborura tolefat, sed tameiv rito ergo per Arcturum, qua plaga frigoris surgit,
ad occasum cur leinporibus nonfestinat. Neque eiiim 36 lex dcsignatur. Quasi enim ab aquiTOne lex
ad ima poli Arcturus nOcturno tempore ducitur ; veneratur, quae lanta subdilPs rigiditatis asperitate
sed dum ipse volvitur nox finitur, quia ninvirum terebat. Nam cum prp culpis suis alios perciperet
clrimsancta Ecclesia innumeris tribulationibus qua- lapidibus obrui, alios gladii morte multari, plaga
titur, pfsesentis vitaeumbra terminatur. Eaquestaule torpens, et velut a sole charilatis aliena praecepto-
nox prselerit, qriia illa in sua incolumitate perdu- rum suorum plus premebat ex frigore quam ex
rante mbrtalilatis hujus vita percurrit. Estautem in calore nutriebat, Nec mirum quod per Arcturi se-
Arcturo quodconsiderantius possrimus inlueri. In plem stellas Testamentum Vetus exprimitur, quLa
septem quippe stellis volvitur, et modo quidem trcs et in veneratione legis dies septimus exstitit vene-
aidsrimma elevat, atque ad ima quatuor inclinat, rabilis, et per hebdomadam integram constituti sa-
rivodo qualuor superius erigit, et tres inferius pre- Q crittciivola tendebam.ur. Quaqua aulem se Arcturus
niil; Sancta quoque Ecclesia cum modo in fidelibus verlit, Pleiades, quae Testamentum Novum signifi-
Trinitatis iiotiliam, modo autem fidelibils Virtutes cant, ostendit, quia per omne quod Testamentura
qualiiof, id est prudenliam, fortitudinem, temperan- Vetus loquitur Testamenti Novi opera nuntiantur.
liara, jusliliam praedicat, quasi rotatu prsedicationis Sub textu eninv litterae legit mysterium pfophetiae.
35 slatus sui speciem quodaminodo immutat. Nam Et quasi inclinat se Arclurus et demonstrat, quia,
Cum quibusdam de operibus suis gloriantibus cpn- dum ad spiritalem intellectum flectitur, significata
fideritiarivproprii laboris evacuat,ct iidem Trinitatis per illud lux gratise septiformis aperitur. El appro-
exaltat, quid aliud facit, nisi tres stellas Afetufus ele- pinquante diei luce stellarum ejus ordo ostenditur,
vai, quatuor incliiiat•? Et dum quosdam bona opera quia postquam per semetipsam nobis veritas inno-
nbn naberites de sola flde praesuihere prohibet, sed tuit, ab obsequiis carnalibus litterse praecepta la-
operafi enixius qiiae praecepta sunt, jubet quid aliud xaivil.
Afcturiis facit nisiquatuor slellas erigiti tres depo- CAPUT XI.
nk? Videainus quod tres elevet, quatuor deponat.
Ecce per Pauliim Contra fidem de operibus super- DEAERE.
bientibus dicit: Si Abraham ex operibus justificatus u ln Scriptura sacra, aeris nomine, smcularium men-
eit, liabet glqriam, sed non apud Dominum. Qiiid tium,mobilitus desigiiatur, sicui ab Eliu dicitur.
eiiam Scriptura dicit? Credidit Abraham Deo,etre- (52) Sribilo cogitur aer in nubes. Aer quippe ipsa
futatum est illi ad justitiam (Rom. IV, 2; Genes. sua lenuitate spargitur, ut nulla firmitate solidetur
iv, 6). Videahius quomodo quatuor elevet, trOs de- (Jofr xxxvn, 21). Nunes autem tanto firmiores sunt
'
ppnat. Ecce per Jacobum de fide contra opera super- . quanto densidres. Quid ergo per aerem nisi mentes
bientibus dicit : Sicut corpus sine spirilu emoriuum ssecularium designantur, quae innumeris hujus vitae
isti itaet fides sine operibus mortua est (Jac. n, 26). desideriis dedilse huc illucque more aeris fluidaedi-
Arcturus itaque volvilur, quia sancta Ecclesia juxta spergunlur? Sed aer iri nubes cogitur, cum fluxae
auditorum suoruni mentes in diverso latere prsedi- mentes supemi respactus gratia virtutis solidilate
cationis arte versatur. Arcluriis volvitur, quia san- roborantur, ut intra in sinum cordis recta 37 sen"
cta Ecclesia in noclis hujus tiibulatioiiibus rotatur. tiendo se colligant, et in vanis cogitationibus non
Se*dhunc Arcluri gyrum quandoque Dominus dissi- liquescant.
(50) Ex lib. IX, cap. xv.i.27. (52) Ex lib. XXVHin Job, cap. 25.
.(51) Ex lib. el cap. citatis, post mcQiu^,
49 GREGORIANUM. — LIB. 1. 5C
CAPUT XII. i nubes (Job xxxvn, II). Quid enim electi quique
A
DE SUDIB US. sunt, nisi frumenta Dei ccelestibus horreis recon-
Ju Scriplura sacra, mibium nomine aliquando hu- denda ? Sed frumenlum, quousque ad perfectlonem
manilas Christi designatur,
* aiiquando caligo igno- fructuum veniat, nubium pluvias exspectat ut cre-
rantiw, aliquando suncli prophelw, aliquando' scat, quia bonorum nvens prsedicantium verbis in-
quilibel doclores sancli, aliquando quilibet jusli, '
dliquando mobiles quique, atiquando solidilas men- funditur, ne ab humore charitatis desideriorum
liuin, aliquando temporalia bona, aliquando corr carnaliunv sole siccetur. IIoc frumentum supernus
supcrbum. agricola in mundo »surgere, el nubes desiderare
(53) Nubis nomine caro Redemploris accipiturr conspexeratcumdicebat: Messis quidemmulla,ope-
sicut per Psalmistam de ipso dicilur: Qui ponit nu- rarii autem pauci. Rogate autem dominum messis
bem ascensum suum (Psal. cin, 5). Nubem quippc3 ul miltal opcrarios in messem suam (Malth. vii, 57).
ascensum suum Dominus posuit, quia is qui divi- Qui igiturhic frumentum, illic messis; qui vero hic
nltate ubique est, carne ad ecelestia ascendit. nubes, illic operarii vocantur. Quia niinirum prav-
(54; Nubis nomine caligo ignorantiae designatur. dicatores sancti et nubes sunt et operarii. Nubes
Unde propheta Ezechiel Judaeorum crudelitatem, videlicet per doclrinaiii, operarii per vilam. Nubes,
contra Dominum prospiciens, ail: El vidi el ecce eB ' quse verbis influunt; operarii, quae non desinunl
ventus lurbinis veniebat ab dquilone, et nubes mugnaX agere quod loquuntur. Unde et subditur : Et 30
(Ezecii. i, 4). Quid eninv aquilonis nomine nisi dia- nubes spargunl lumen suum (Job xxxvn, 11). Nubes
bolus inlelligilur, etquid ventus turbinis nisi ipsius3 enim lumen suum spargere est praedicatores san-
leutalio accipitur ? Bene autem maligni spiritus im-, ctos, excmpla vitae et loquendo et agendo di~
missio ventus turbinis appellatur. Turbo quippe3 lalare.
sedificium quod langit concutiendo subruit. Et om- (58) Rursum nubiunv nomine quilibet jusli dc-
nis antiqui hostis tenlalio, quse agitur in - meiile» sigiianlur. Sic per Isaiain dicitur : Qui sunl isii
venlus est lurbinis, quia hanc concutiendo per dcsi- qui ul nubes volant, el quasi columbw ad feneslras
deria a statu suse rectitudinis evellit. Venlus ergoj suas ? (Isa. LX,'7, 8.) Justi namque ut nubes vo-
turbinis ab aquilone venit, cum vilam Judaici populii lare dicli sunt, quia a terrenis conlaglis suble-
malignus spiritus in tenlationc concussit, ubi ctl vanlur. El quasi columbae ad feuestras sunt, quia
recte addilur : Et nubes mugna. 38 ft"'a quanloj per sensus e.rporis exteriora quaeque non respi-
plus quisque exarsit in crudelitate, tanto ampliuss ciunt intentione rapacitatis, eosque foras non rapit
obcaeeari metuit ignorantise suse caligine. Redem-. , concupisceiitia carnalis. >
ptore.m quippe bumani generis quem in lege ac pro- (59) Nubium nomine mobiles quique exprimuu-
plielis intelligentes exspectaverant, videntes nega- lur, sic per Salomonem dicitur : Qui observal ven-
bant. Unde actum est ut eorunv mens magna igno- lum non seminat, el qui considerat tiubes nunquam
raniise suae nube tegeretur, ne hunc post inquircn- melet (Eccl. xi, 4). Venli quippe nomiiie niali-
tes agnoscerent, quem prius et denuntiare poterant, gnus spiritus designatur qui mentein tenlationibus
et amare renuebanl. Nam cum mpdo ejus virtutesi impellit. Nubium vero appellatione peccalores ex-
etmiracula, modo autem passiones aspicerent in in- priinuntur, quos tolies huc illucque diabolus im-
lidelium cordibus, nubes magna ab aquilone vene- pellit el revocat, quolies tentaiiones ejus in eorum
rat, quia ex peccati sui frigore propter infirmila- cordibus suggestionum flalibus alternat. (60) Qui'
tem passionis illius et inter signa caligabant. observal venium non seminal, et qui considerat nu-
(55) Iterum nubium nomine sancti propheise de- bes nunquam melel, quia is qui tentationes maligni
signanlur, sie per Psalmistam dicitur: Tenebrosai spiritus nietueus, et iniquorum lapsus conspiciens,
aqua in nubibus aeris (Psul. xvn, 14), id est occultai seroetipsum desperat, neque nunc exercelur in boni
est scientia in prophetis, qui ante adventum Domini,, semine operis, neque post reficitur de munere ju-
dum occultis sacramenlis gravidi mysleria immensai D 1 stae retribulionis.
geslarent, intuentium oculis, eorum intelligenliai (61) Nubium nomine, soliditas mentium accipi-
caligabat. tur : sicut per Eliu dicitur : Subito aer cogitur in
(56) Iterum nubium nomine sancti apostoli desi- nubes (Job xxxvn, 21). Aer quippe ipsa sua le-
gnantur, sicut per Isaianv dc ipsis Dominus dicit: : nuitate aspergitur, ut nulla firniitate solidctur.
Mandubo nubibus, ne pluant super eam imbremi Nubes autem tanto firnviores sunt, quaiito deiisio-
(lsa. v, 6). res (62). Quid ergo per aerenv nisi nvenles ssecu-
(57) Nubiunv nominc prsedicatores ssncli desi- larium designantur, quse iiininneris hujus vila;
gnantur, sicut ab Eliu dicitur : Frumcntum desideratt desidcriis deditse huc iliucque nvore aeris fluidaj

(55) Ex homil. 8 in Ezech. (59) Ex lib. xxvn in Job, cap. v.


(54) Ex hom. 21 in E/.ech. disperse, (60) Eodem quideni sensii, sed non iisdein orii*
(55) Ex lib. xxvn, iu Job, cap. v. nino verbis impressa legunl exemplaria.
I5G) Ibidem. (61) Ex lib. xxvu in Job, cap. xxv.
(57; Ex lib. xxvu, in Job., cap. xix, 22, (62) Haec m cap. 11 supra dixit. ;
(58) Ex lib. x.vi in Job, cap. n.
81 GARNERl CAN, REG. S. VJCTORIS PARIS. 5?
disperguntur ? Quid per nubes nisi incnlis solidi-, A sicut de damnatione impii per beatum Job dicltur :
tas intelligitur ? Aer autem in nubes cogitur, cum Tollet eum ventus urens (Job xxvn, 21). Quis eniiu
fluxae, riientes per'superni respectus gratiamvir- lioc loco ventus .ureiis, nisi malignus spiritus voca-
lutis soliditate robpranlur, ut intra signum cordis tur, qui desideriorum flanimas in corde excitat ut
recta sentiendo s'e .colligant, et in yanis cogitatio- ad seternilatem supplicioruin trabat? Perversura
uibus npn liquescafit. 40 Aer Petrus fuerat, cuin ergoquilibet ventus urens tollere dicilur, quia insi-
per terrena deslcleria. sparsus eum quasi aura diator malignus spirilus qui viventehiquemque ac-
transieiis prp vitacarnis cura piscationis agitabal, cendit ad vitia, raorientera trahit ad tormenta. Ab
Aer et onines apdstoli exslilerant, qui jam per hujus urentis venti aaiislione uniuscujusqueelecti
legeni alla didicerarit, sed necdum per fidem fir- mens temperatur, quando in ea vitiorum fervor ex-
nia sapiebant. Subito aulem aer in nubes stiiiguitur, et desideribrum carnalium flamnva fri-
«oactus est, quia per respcctum supernae gratise gesci.t. Unde et sancta Ecclesia in Sponsi sui lau-
fluxa corda piscantium inJsoliditateni versa sunt dibus laetaclamat: Subumbra illius quem desidera-
praedi.catpnim, ut eorum iufirmae cogitationes for- bam sedi (Cant. u, 2), impium autem tollit ventus
tia sentieiido densescerenl, ac amore nubium aquas urens, quia videlicet malignus spirilus, eum qnem
fncicntiaecaperent, et subterjacenteni terram verbis B ] nunc succenderit igne perversae concupiscentise,
/raedicalionis irrigarent, peracto ministerio, ad rapit poslmodum ad fiammas gehennae.
coeii secreta recurrerent, atque atl seternam re-
(66) 4"2 Venli nonvine lentalio malignorum spi-
quiem finito labore pervenirent. rituum designatur, sicut ad beatuin Job de liliorum
(65) Niibium noinine temporalia bona designan- ejus mbrte dicitur: Filiis tuis et fitiabus vescen-
tur, sicut per beatum Job dicitur : Velut nubes tibus et bibentibus vinum in domo fralris tui primo-
pertransiil satus mea (Job xxx, 15). Nubes quippe geniti, repente ventus vehemens irruil a regicne de-
in alto eminel, sed hartc ad cursura flatus impel- Qui cor-
serti,etconcussitquatuordngulosdoinus.
lit. Sic niiniruiri, sic sunt temporalia iniquorum ruens oppressit liberos tuos, el mortui suni (Job i,
bona. Velut in alto quidero per bbnoris celsitu-
18,19). Regio deserli, immundorunv est spiriluum
dinem erigere videntur; sed ad cursum vitae quo- muliitudo derelicta, quae dum Conditoris sui beati-
tidie quasi quibusdam morlalitalis suae flatibus tudinem deseruit, quasi manum culloris amisit. Ab
impellunlur. Salus ergo ut nubes transit, quiaper- hac autenv ventus vchemens venit, et domum sub-
vcrsorum gloria, quse alla est, fixa hori est. ruit, quia ab immuridis spiritibus fortis tentatio
(64) Nubiura nomihc corda superborum desi- subripit, et a tranqiiillilalis suae statu conscieniiam
gnantur, sicut per beatum Job dicitur : Sicut con- |" evertit. In quatuorverjO angulis domus subsistit, quia
xumituf nubes ei periransit, sic qui desceadit ad in- nimirum solidum mentis nostrae aedificium pruden-
firos nbn ascendii (Job vn,6). Nubes quippe ad tia, temperantia, fortitudo, justitia sustinet. In qua-
aitiofa suspenditur, sed densata a venlo inipelli- luor
angulis donius consislit, quia in his quatuor
tiir lit curi^at; calore autcm solis dissipatur, ut virtutibus tota boni
operis structura cohsurgit. Unde
cvaiieScat. Sic nimirum corda fiunt hominuni, quia ct
qualuor paradisi JBumina lerrara irrigant, quia
per acceptae ratiOniS ingenium ad alta emigrant, clumiis quatuor virtritibus cor infunditur ab omni
imjiiilsa autenv nialigii.i 'spiritus flatu, pravisdesi- desideriorum canialium aestu temperatur. Sed non-
derioiium motibus buc illucque pertiahunfur. Sed
nuiiquam dum ignavia nventi subrepit, prudentia
dislficto respectu superni judicis, quasi solis ca- nam ciim f;ssa torpet ventura non pro-
frigescit;
lofe liqiiefiunl, et seiriel loeis peiialibris tradila ad videt. duin nonriulla menti delectatio
Nonnunquam
opefatioiiis risuln ullra non redeunt. Vir igitur surrepit, lemperanlia nost.ra nvaicessit. ln quantum
sarictus, elatipnis incursuin- defectumque liumani enim ad delectatiouiiin. praesentium ducimur, in
generis exprimehs, dicat : Sicut consumitur nubes, lantum nvinus ab illicilis temperamur. Nonnunquara
el petransil, sic qui descendit rid inferos non os- se timor cbrdi
D insinuvt, et vires nostrae fortitudinis
ccndet. Ac si aperle dicat : lu altuni currendo de-
turbat: et eo minores contra adversa existimus, quo
llcit qui superbiendo ad inleritum tendit. Quem si
qusedam perdere immoderatius dilecta formidamus.
sehvel culpa ad pceiiani 41 pertrahit, misericordia vero anmr suus se nienti ingerit,
. Nonnunquam
ulterius ad veniam non reducit.
CAPUT XIU. eamque latenli motu a rectitudine justili;» diverlit,
et quo s.e lotani auctori reddere negligit, eo in se
DEVENTIS.
juslitiaejufi contradicit. Ventus ergo vehemensqua-
IhScriptura sacra, cum venlus sindulari numero po- dum foitis lentatio
nitur,.aliquandodiabolus, aliquando ienlatio dia- luor angulos domus concutit,
boli, aliquando prosperitas transiloria, aliquando occultis motibus quatuor virtutes qualil. Et quasi
superbiu, aliquando res quwlibel transiloria, ali- quassatis angulisdonvus pbruilur, dum pulsatis
quarido concussio dislricli judicis dcsignaiur. Cum Intra hos autenv
vefo pluraliter venti dicuntuf, animw saactorum virtulibus conscientia turbalur.
inteltiguntur.' quatuor domusangulos filii convivanlur, quia inlra
(65) Venti nomine malignus spiritus designatur arcana mentis, quae principaliler his quatuor vir-
(63) Ex lib. xx in Job, cap. xx, 22. (65) Ex lib. xviii "in Job, cap. xn, post medium.
(64) Ex lib. VIIIin Job, cap, x, 114. (66) Ex lib. ii in Jbb., cap. xxvi, in initio, 3&.
53 GREGORIANUM.— LIB. I. U
tutibus ad summae rectiludinis culmen erigitur, vir- A perculimur. Sed quasi obdurati cognoscimus cui
lules caeterae quasi quaedam cordis soboles se in- pietatis habitse dona tribuamus, et pietas verius
vicem pascunt. Donum quippe spiritus, 43 <lu0'i velut exstincta recipitur, dum quasi amissa et am-
in subjecta mente, ante alia, prudentiam, teniperan- plius amatur. Aliquando dum subjectum se divinae
tiam, fortitudinem, justitiam, format eamdem men- formidini animus gaudet, repente superbia tempe-
tem ut contra singula quaeque tenlamenta erudlat, ranterigescit; sed tamen valde mox timens, quia
in septem mox virtutibus temperat, ut contra stul- non timet, ad humilitatem iterum se festinus infie-
titiam sapienliam, contra hebetudinem intellectum, ctit, et tanto hanc solidius recipit, quanto ejus
contra praecipitationem consilium, contra timorem virtutis pondus quasi amittendo pensavit.
fortitudinem, contra ignorantianv scienliam, contra Eversa igitur domo moriuntur filii: quia turbata
superbiam det tiroorera. in lenlatione conscientia ad utilitalem propriae co-
Sed nonnunquara dum mens nostra lanti muneris gnitionis rapiunlur in momcnto temporis, obruim-
pleniludine atque ubertale fulcilur, si continuo in tur genitse in corde virlutes. Qui profeclo filii intus
his securitate perfruitur, a quo sibi hsee sint obli- per spiritum vivunt, dum exterius carne moriuntur,
viseitur, seque a se hahere putat quod nunquam sibi quia videlicet et virlutes nostrse tenlationis tempore,
abesse considerat. Unde fit ut aliquando se haec ea- " etsi in momento turbatae ab status sui incolumi-
dera gratia utiliter subtrahat, et praesuraenli menti tate deficiunt, per inlentionis tanien perseveranliam
quantum in se infirmetur, oslendat. Tunc enim vere integrae in nientis radice subsislunt. Cum quibus
cognoscimus bona nostra, unde sint, quando haec elianv tres sorores occumbunt, quia in corde non-
quasi amiitendo sentimus quae a nobis servari non nunquam per flagella turbalur charitas, per fornvi-
possunt. Ad boc ilaque inlimandae humilitatis ma- dinem coiicutitur spes, per quaestiones pulsatur fi-
gisterium, fil plerumque ut irruente tenlalionis ar- des. Saepe enim quasi a Conditoris amore torpesoi~
ticulo, tanta stultitia sapieutianv noslranv feriat, ut mus, dunv ullra quam nobis congruere credi-
turbata mens, qualiter malis irnminentibus obviet, mus, flagello fatigamur. Saepe dum plusquam ne-
vel eonlra lentationem quomodo se prseparet ignoret. cesse est mens formidat, fiduciam sibimet spei
Sed hac ipsa stultilia cor prudenter eruditur : quse debililat. Saepe dum immensis quaestionibus ani-
unde ad momenlum desipit, eo post venus, quo et mus tenditur, perturbala fides, quasi defectura
humilius sapit, et sapienlia, unde quasi amiltitur, fatigalur. Sed tainen vivunt filiae quae domo con-
inde certius possidelur. Aliquando dum sublimia cussa moriuntur, quia etsi intra conscientia spem,
intclligendo in elalione se animus erigit, in rebus Q fidem, cbaritatem occurobere perturbatio ipsa 45
imis ct vilibus, gravi hebetudine pigrescit, ut re~ renunliat, has tanven ante Dei oculos vivas per-
peute sibi eiiam ima clausa videat qui pernix summa severanlia rectae intcntionis scrvat. Unde et puer qui
penetrabat. Sed haec ipsa hebetudo intelleclum no- hoc nuntiat, solus evadit, quia nventis discretio
bis, dum sublrahit, servat, quiiv dum ad momen- etiara inter tentamenta iucolumis permanel. Agitque
lura cor humiliat, verius ad sublimia intelligenda puer, ut Job filios flendo recipiat, dum discretione
conlirmat. Aliquando dum cuncta nos agere con- nuntiante dolens aninius vires quas quasi amittere
s lii giavitate gaudemus, pulsantecausae emergenlis cceperat, plenitudo conservat. Mira autem hoc no-
articulo prsecipitatione subita rapimur, et qui nos biscum agitur dispensalione, ut nvens nostra culpae
semper disposite vixisse credidimus repeute iniima nunquam pulsatione feriatur. Nam esse se magna-
confusione vaslaniur. Sed tamen ejusdem confusio- rum viriuin homo crederet, si nulliim unquam ea-
nis eruditione discimus, ne noslris viribus consilia runidem virium defcclum intra meniis arcana sen-
nostra tribuamus, et lanto roaturius ad gravilatem liret. Sed dum tentatione irruente quatitur, et quasi
restringimur, quanto ad hanc quasi amissam redi- ultra quam sufficil faligatur, cicontrahoslis sui insi-
mus. Aliquando dum niens adversa forliter con- dias munimen humilitatis ostenditur, et unde se perti-
temnit, subortis adversitatis eventibus hanc metus D mescit enerviter cadere, inde accipitur fortiter
vehemens 44 perculit. Sed per hunc concussa di- starc.
scit cui liibual quod in quibusdam forliler stetit, (67) Venli nomine prosperitas transiloria osten-
ei tanto post validius fortitudinem relinet, quanlo ditur, sicut per beatunv Job dicitur : Elevasli me,
hanc repenle imienle formidine sibi jam quasi ela- et quusi super ventuni pouens elisisli me valide
psam videl. Aliquando dum roagna nos scire gau- (Job xxx, 22). Quid enimper ventum nisitranseun-
demus, repentinae ignoranliaj csecitate torpesciinus. tis vilae prospcritas designatur? Sed quia praesentis
SeJ quo ignorantia menlis oculus ad momentum vitsegloria, quasi in alto cernilur, et nulla stabili-
clauditur, eo post ad scientiam verius aperitur, ut tate solidatur, elevatus Yelut super ventum ponitur,
nimirum flagello suae caecitalis eruditus scire ipsuin qui prosperitate transitoria lsctalur, quando ad hoc
a quo liabeat sciat. Aliquando dum religiose cun- soluin hunc fugitivae felicitatis aura sublevat, ut
cta disponimus, dum pietatis viscera nlene nos ha- repente delerius in infinvisstcrnal. Qnia enim sau-
bere gratulamur, quadam menlis durilia irruente cla Ecclesia, quse per beattim Job dcsignatur,.
(67) Ex lib. xx in Job, cap. xxiv, in iuitio, 25.
55 GARNERI CAN. RLG. S. VICTORIS PARIS. 56J
cuuctis in honore est, iuliriul quiqnc in ca qui A . animse sanctorum signari, sicut pcr Psalmistam de
transitoriis sucressibus lsetantur, quo nisi super Deo dicilur : Qui ambulat super pennas tentorum
ventum positi videntur eievati? Quia subsequenti (Psu[. cifi, 5), id est qui transgreditur virtutes anU
persecutionis tempore dnm prospcrilatis aura pcr- marum. Hinc iterum a beato Job dicilur : Qui fecit
tr.insit, eorunv protinus elevatio corruit, el reppnte venlis pondus (Job xxVm, 25). Ventis nanvqnc Do-
cadenles discunt, quia elevati prius in vento sede- ininns pondus fccit, quia, dum supcrna sapientia
rnnt (68). Quae videlicet verba ctiam beati Job per- replet smimas, eas malurilate indita graves reddit^
sonse spccialiter congraunt, non ad id quod crat, non illa gravilatc qua dicilur : Fitii hominum as-
sed ad id quod esse videbatur. Neque eniin mentem quequo gruvi eorde? (Psal. iv, 3.) Aliud namque
illius prosperitas fugitiva elevaveral, quam inler est gravem esse per consilium , aliucl per peccatunu
tot rerum affluentfas miro semper viriulis pondere Aliud cst gravein cssc pcr constantianv, aliud per
46 premebat. Sed juxla hoc quod exlcrius vidcii culpam. lsla enim gravitas pondus liabet oneris,
potuit, qui in suis humitis, in alienis oculis elevalns illa virltilis. Pondus ergo accipiunt animae, ul ab
fuit, quasi super veiitiiin posilus, ciisus cst valide, intentionc Dci, non jara lcvi motu dissilianl, scd
qula rebus exterioribus fullus unde sestimabatur in cum fixa conslantiae gravitate consistant. Adhuc.
"
surgere, inde videbatur cecidisse. Quem videlicet ille populus leviter movebatur, de quo pcr prophe-
casum sanctus vir in inente non pertulit, quia taro dicitur : Abiil vagus in viam cordis sui (Jsa.
iiulla adversitas dejicit quem prosperiias nulla cor- LVH, 17, 18). Viam ejns vidi, et dimisi eum.
rumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitali nullo Gravc antem consilium cordisomncm iiiconslaiiliana
modo ;succumbit. Quia dum forti pe.de cogilatio- vagationis expellit. ;Et qnoiiiams sunt animae quae
liis intus intentionem fixerat, omne qnod foris levi motu, nuiic isla, riline illa desiderent, omnipo-
mutabiliter agitur, ad arcein meritis hviiiime per- tens Deus, quia ipisas leves fluctuationes mentiunj
lingit. non leviter pensat, vagationera cordis relinquendo
(69) Venti nomine superbiae tumdr inlelligitur dijudicai.Sed ciim per, gfatiam respicit, yagam
siciil de malitiosis lionvJriibus per prophetani dici-, nientein iri consilii stabilitatem figit. Recte ergo.
tur : Traxerunt ventutn quasi dracones (Jer. xiv, 6). Btmc dicilur qui, Tecit ventis ppndiis, quia cum ie-
'fiuid enim dracorium nonvine nisi malitipsi honii- vesmotus aninii misericOrditer dignatur aspicere,
nes designaritur? Venti verp nomine superbiae in- hunc protirius ad constantiDematurilatem format.
flatio inlelligitur. Perversi ergo ventura quasi dra-r Vel certe ventis poniliis facere est eoncessam. hic
cones trahunt, cum per maliliosa superbia inflah- ,P electis de Virtutibris glpriam perinista inlirmitate
tur. temperare- ' .-"" '
(70) Venti riomine quselibet res traiisitoria desi- 48 CAPUT xrv. '-
gnatur, sicut a bealo J6b sub persona infirnioruni »E ABSTJtO.
dicitur : Abstntisii quasi ventus desideriumnieum ln Scriplura saeraanitrinomine qiiqUandoSpiritus
(Jobxxx, 15). Quid venli norivinenisi res transitoria sunctus , dliquqndo Judwa , aliquundo vitu re-
accipilur? Ventus ergo desiderium tbllit, cum res missa, aliqvando quilibel fervetis sviritu desi-
quadibet transitoria aelernitalis appetilum destruil gnqtur.
(71). Fidelis se pati denuiitiat, qupd eos quos dili- (74) Auslri nomine Spiritus sanclus ihtelligitur,
gil pati dolct. Qui dcspectis supernis promissioni - sicut in Canticis canticorum dicitur : Surge,aquilo;
bus terrena desiderant; ct si quanJo in eoruin el veni, quster, perflq^hqrlum meurit, el ftiiant aro-
mente aliquid de appelitu setcrnitatis orilur, sub- mata ittius (Cant.iv,.H}). Per aquiloneiiv quippe
orta citius transitoria dclectatione dissipalur.' malignus spintus (iritenigitur. Per austrum vero,
(72) Venli nomine concussio extreriii judicii in- qiii nimiruni calidus ventus esf, non iinmerito Spi-
telligituiysicut propheta Ezechiele lestante didici -" ritus sanctus designatuf, qno quisque dum tan-
mus, qui cjusdem judicii terrorem contemplans,! D giturj ab iniquilatis siix tprpOre liberatur. Aquilo
ait : Et vidi,et ccee venlm.turbhiisveniebql ab qqui- autem jubetur ut surgaf, rit niinirum is qui morta-
lone (Ezpch.i, 4)- Venti nanique nomineperturbalio lium cOrda restringii, adversarius spiritus fugiat.
ultimi judicii; aquilonis vero noniine peccalorunv Auster venit el hortum perflat, ut ejus arOmata de-
frigiditas designatur. Ventus ergo lurbinis ab aquir fluant, quia per adveritum Sahcti Spiritus uuni
lone venit; quia 47 niroirum Causa peecatorum mpns hominuiri repletur, ex ea mox opinio virlu-
exigit ut districli judi.cii concussio omnia simul turii aspergilur, ut jure jam saiiclprum lingua qtiasi
elcmenta perturbet. hortiis austro pefflatus dicat: Cltrisli bonus odbr su-
<75) Velocitate ac subtimitate ventorum solent mus Deo(Il Cor.n, 15).

(68) Al. m veniuiri te daderunl. Sic accep. Greg. ' qriid hahei Greg. sub fineni '"hom,
(72) Simile " 18»
lmpressa. jiv Ezech. ; ..;;.. ! >:'.'; --,.'
(69) Ex lib. xx in Job, cap. xxix, 28. (73) Ex lib. xix in Job, cap. iv, in initio.; Et lib.
(70) Ex lib. x iri Job, caj). xx, 22. (74) Ex Tib, xxvii iiiJob, cap. xxin, 24V
(7l)Haec siint inexplicatione verborum : Redaclus IX, cap, xv, 16 epdciri scnsii pcne, sed aliis verbis
mn innilii}mn (Jdb xxx, 15), ',-• iueia scribilur. j
' '
57 GROGQRIARUM. — LIB. I. 58
(75) Austri nomine Ju;raea intclligilur sicut per A mdiscrete deserviunt, ad ea sa:pc per affcctum co-
Isaiam de genlium conversione loquens Dominus gnalionum rcdeunt quae jam proprio despectu sube-
dicil: Dicam aquiloni: Oa; et auslro : Noli prohi- gerunl. Cumque plusquam nccesse est carnis pro»
bere (Isa. XLIII,vi). Sicul enim per aquilonenv gen- pinquos diligunt, relracti exlerius a cordis parente
tililas, sic per austrum Judsea signalur, quae quasi dividnnlur. Nam ssepe quosdam vidimus, quanlum
meridiano sole incaluit, quia Redemptore in carne ad proprium sludium spectat, jam praescntis vitae
apparente fervorem lidei prima suscepit. Aquiloni desideiitf non habere et mundum opcre et profes-
ergo dicilur, da, cura offerle Deo suae fidei munera sione rcliquisse; sed lamen pro inordinatis affecti-
gentiiitas imperatur (76.;. Et quia coiiversis ad fi- bus propinquorum praUoria irrumpere, terrenarum
dem geniibus primura Jtidsea conlradixil, et ad prse- reruni jurgiis vacare, liberlatem inlimse quietis re-
roiorum retribnlionem coelesliunv designabatur sus- linquere, et mundi in se studiajam dudum dcstiucta
cipere eos qui dudum fuerant cultores idoloruriv : reparare.
unde et post conversionem gentium Pctio 40 dici- Quo itaque isli nisi in rete ambiila.nl, quos a
tur : Quare introisti ud viros prwpulium hubentes et praesenti saeculo inchoata jam vilae perfectio solve-
comedisii cum eis (Act. xi, 4). Ideo auslro jiibetiir rat, scd inordinatus amor terrense cognationis li-
neprohibeat,quia Hebraeisin fideconsistenlibiisprse- B gat? Qui enim districlo sludio et noiv dissolutis
cipitur ne vitam gentium repellendo condemnent. gressibus selernae promissionis prfpmiunv sequun-
(77) Austri nomine vila remissa designatur, si- lur, sicut semetipsos pro divino amore despiciunt,
cut Job dicilur : Considerale semitas{Theman, iti- sic cuncta quibus se sentiunt praepediti-postpoiiunt;
nera Saba, et exspeclate paulisper (Job vi, 19). The- et cum pro Deo necesse est, ut quibus valent inser-
nvan quippe ausier, Saba autem rete inierpretaUir. viant, pro Dco privata obsequia eliam propinquis
Quiu ergo per austrum , qui afflala torporibus toem- Kegant. Sed indiscretsc nventes hanc vivendi regu-
bra dissolvit, nisi fluxa vivendi remissio? quid per lain nesciunl, ct quo vias Dei dissolute appetunt,
rete nisi actionis obligatio denvonstratur? Qui enim eo ad mundi itinera stulle repiicantur. Recte ergo
dissoluta meute ca quae lerrena sunt appetunt, nec vir sanctus post Theman semilas, Saba itinera me-
gressu libero ad Deum pergunt, ipsi se suis inordi- moral, quia quos ausler reprobi temporis solverit,
natis conatibus ligant. Cumque fluxis cogitationis hos nimirum rete implicationis tenct. Benc autem
suse aclibus implicantur, quasi remansuros in retis pravorum facta describens considerare haec admo-
vinculis pedes ponunt. Sicul enim quidam ad de- net nos, quia perversa agendo diligimus, sed hsec
viclas jam culpas per aperta qusedam et non devicta (Q visa in aliis dijudicamus, et quse in nobis minus
retrahuniur, ita nonnulli ad ea quae reliquerant dijudicanda credimus, quam sinl turpia in aliorum
redeunt, per qusedanv quae vel honcstalis no- aclioiic cognoscimus : sicque iit ut ad semetipsam
mine vel laudis honore palliantur. Nam somt pleri- redeat roens, et agere quod reprehendil erubescal,
que qui jam- aliena non appetunl, atque ab hujus el quasi a speculo fceda facies displicet, dum mens
mundi jurgiis inchoalo quietis amore dividuntur, a vita simili in se ipsa quod adversetur videt. Ait
erudili sacris eloquiis siliunt, vacare supernis con- ergo : Considerate semilas Theman, ilinexa Sabu,
templalionibus concupiscunt : ncc tamen perfecti el exspectate paulisper. Ac si aperte diceret : Damna
animi libertate lertam rerum familiarium deserunt, alieni lemporis altendite, et tunc spem de seternis
cui saepe dum iicite serviunt, etiam cum illiciiis firmius surailis, si fecto cordis oculo quod in aliisl
hujus muiidi jurgiis implicantur. Cumque terrenas displiceat videlis.
res studiose tueri desiderant, cordis requiem dese- Bene aulcnv dicitur : Exspeclale paulisper. Saepe
runt quam quserebant; et cum substantia fugiens eniin dum vitae praesentis brevilas quasi diu perse-
continua provisione protegitur, conceptus in animo veralura diligitur, ab seterna spe animus frangitur,
divinae scientise sermo dissipatur, quia juxta veri- ct 51 deleclalus praesenlibus, dcsperalionis caligine
tatis senlentiam, obortum semen spinae opprimunt 1D reverberalur. Cumque longum putaiit quod ad vi-.
cum verbum Dei a memoria importunae terrenarum vendi sibi spaiium restat: repente vitam deserens
rerum sollicitudines expellunt (Matlh. xm, 7; Luc. seterna invenit quae vitarejam nequeat. Rec-.teita-
vm, 14). Dissolulis itaque gressibus in rete ambu- que dicitur exspeclare paulisper, quia immensum
lant qui dum mundum peiiecte nou deserunt, se- est quod sine termino sequiiur, el parum quidquid
metipsos gradiendo obligant ne gradianlur. Et sunt finiiur. Longum quippe nobis videri non debet quod
nonnulli, qui non solum aliena non appelunt, ve- cursu sui temporis tendil ul non sit.
rum etiam cuncla quae possident in mundo dere- (78) Austri nominc quilibet fervens spirilu desi-
linquunt, semelipsos abjiciunt, nullam praesentis gnatur, sicut per Ezcchielem dicitur: Et eduxit
vitse gloriam quaerunl, ab hujus mundi se actioni- me ad viam australem, el ecce porta quw respiciebut
bus separant, et pene quidquid prosperilalis arri- ad auslrum (Ezech. XL, 24). Sicut aquilonis frigore
serit, calcant; sed tamen adhuc vinculo cafnalis pcccatores, sic per australeiri viani ferventes spiritu
cognationis 50 obligali, dum amori propinquitatis designanlur, qui calore sancti Spirilus accensi, vc-
(75) Ex lib. xxvn in Job, cap. 26. (77) Ex lib. vii in Job, cap, xiv, in principio, 17,,
(76) Hom. 18, in E?echiel. (78) Ex Honi. 19, in Ezcch.
59 GARNERl CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 80
lat in meridiana luce virtutibus excrescunt. Notan- jA illa corda possidct quae divini amoris gratia non
diim vero quia in spirituali aedilieio alter aditus feplentur.
ad orientem, alius ad aquilonem, atque alius ad (80) Aquilonis nOmine genlililas designatur, sicut
auslrum patet. Per orientem quippe inchoantes, in libro beati Job ab Heliu dicitur : Ab aquiloneau-
per aquilonem lapsi, per auslrum fervenles spirilu 53 rum veniet (Job xxxvn, 22). Quid enim per
designantiir. Porla ergo ad oiientem esl lides, quia aquilonem nisi peccati frigore constricta gentilitas
per ipsam lux vera nascilur in menle. Porla ad designatur? Quid verp auri nomine nisi animae fi-
aqiiiloiiem est spes, quia unusquisque in peecatis deles exprimuntur? Unde per Jeremiam de quibus-
posilus, si de venia desperavit, funditus perit. Unde dam a bono tepescentibus dicitur : Quomodo obscu-
necesse est iit qui per suam iniquitalem exstinctus rqtum esl aurum, mulatus esl color oplimus (Thren.
est, per spem misericordiae reviviscat. Poita vero IV, 1). Aurum quippe obscuratuin doluit, quia in
ad meridiem est charilas, quia igne. amoris ardet. quibusdam claritatenv innocentiae versam in culpae
In meridiana enim parte sol in altum ducilur, quia nigredinem vidit. Ab aquilone ergo aurum venire
per charitalem lunven fidei in Dei et proximi dilc- dicitur, qula per respeclum grafiae Redemptoris a
ctione sublevatur. Patet ergo porta ad oricntem, ul gentilitate dudum perfidiaelorpore frigida in sancta
hi qui sacramenta fldei bene inchoaverunt, ct in B I Ecclesia pretiOsa Deo vita fldeliura multiplicatur.
nullani postraodum viliorum profunditatem deinersi Ab aquilone etenim iaurunv venit, cum ab ipsis
sunt, ad gaudia secreta pcrveniant. Patet porta ad idolorum culloribus vera in Domino fides clarescit.
aquiloiiCm, ut hi qui post incboationem caloris et (81) Aquilonis nomine peccatorum frigiditas desi-
luminis peccalorum suorunv frigore et obscuritate gnatur, sicutEzechiel propheta uliimum judicium ad
dilapsi sunt, per coinpuiictionem pcenilenliae ad feriendum peccatores agendum conspiciens ait:
veniain redeant, et quse sit internae retributionis Et vidi, el ecce ventus turbinis veniebut ab aquilone
vera hetitia cognoscant. Palet porta ad mcridieuv, (Ezech.i,4). Quid enira ventus turbinis aliudaceipi-
ut hi qui sanctis desideriis in virtutibus fervenl, tur, nisi perturbatio judicii ? Quid vero aquilonis
spiriiuali intelleclu quotidie interni gaudii inysteria nomine nisi peccatoruin frigiditas intelligilur? Ven-
penelrent. Inter 52 Jlsec aulem quseri potest cur tus autem turbinis ab aquilone venit, quia nimiruni
quatuor niundi parlcs sint, cur in hoc aedificionon causa peccatorum exigit ut districti judicii cou-
quatuor, sed tres portse esse memorantur. Quod cussio oinnia sinvul elehventa perturbet. Terror enim
recte quserendum fuerai, si propbeta noii spirituale, perturbalionis ullimae inde venire dicitur unde gc-
sed corporale aedificium, vidisset; sancta enim Ec- neratur. Nanvquia ad feriendas fiigidas peccatorum
clesia, id est speciale aedificium ut ad secreta gau- C nieutes judiciura pertiifbationis ultimaeagilur, recte
(iia perlingat, tres solummodo portas habet, vidc- ab aquilone venlus tufbinis venire perhibetur. Quae
licet fldcm, spem et charitatem. Tribus igitur tan- vidclicet concussio aptfe venlus turbinis esse diei-
lum poilis ad interius alrium teiiditur; quia per tur, quia in illo die ciinctorum, qui esse in carne
fidem, spenv atque charitatem ad gaudia secrela niortali inventi fuerint', in pavore nimio corda com-
pervenilur. movebuntur.
CAPUT XV. 54 CAPUT XVI.
DE AQUILONE. I)EjFLLGUHE.
In Scriptura sacra aquilonis notnine aliquundo ma- ln Scriplura sacra fulguris vel fulminis nomine ali-
lignus spirilns, diiquundo gcntililas , aliquando quando exsecrulio superni limoris, aliquando mi-
peccatoruiri frigidilas designatur. racula sanctorum, aliquando cxlremi judicii sen-
. (79) Aquilonis nomine malignus spiritus inlelligi- tentiw signuntur.
lur, sicut bealus Job de Domino et eodem diabolo (82) Fulguris nominb excilatio divini terroris in-
loquens, dicit: Qui exlendit aquilonem super vacuutn lelligilur, sicut per Ezechielem dicilur : Ei liwcerat
(Job> xxvi, 7), pro eo namque quod ventus aquiio r, visio discurreris in medip animalium, splendor ignis,
constringit in frigore, uon incongrue aquilonis cl de igne fulgur egrediens (Ezech. i, 15). Ignis enim
nomine iprppr nialigni spiritus designatur. Quod nonvinc sanclus Spiritus signari solet. De quo in
Isaias quoque testatur, qui dixisse diabolum de- Evangelio Dominus dicit: lgnem veni miltere in
nuntiat, dicens : Sedebo in monle teslamenti in la- terram. El quid volo nisi ut accendalut ? \Luc. xn,
tere aquilonis (/*«;• xlv, 15). Malignus enim spirilus 49.) Cum enim carnalis mcns Spirilum sanctum ac-
moniem testainenli teiiuit, quia Judaicum populum cipit, spirilali aroore siiccensa nialum plangit quod
qui legem acceperat sibi per peiiidiam subjuga- fecil. El lcrra ardct, qiipndo accusante se conscien-
vit. Quando enim «orda doctorum tenet, monti te- tia cor peccatoris urilu •, atquein dolore pcenileiiliae
stamciili diabolus prsesidet; qui etiam in lateribus crematur. Fulguris -verj nomine terror divinus de-
aquilonis sedct, quia inentes lioiniiuim frigidas pos- signalur. Sancliis ergo Spiritus in mcdio animalium
sidet. Beneergo supefextendi diabolus dicilur, quia splendor ignis, et de igne fulgur egrediens discur-
(79) Ex lib. xvii in Jol), cap. xiv; cl maxitnc liom. (81) Ex bonv. u,in Ezecli. i, in exposit. horum ver-
Ev.eclr. boiniii:Ei iiimedioejnsisimilitiidoquaiuoranimalium.
(80) Ex, lib. XXVIIiii Job, cap. xxvi. (82) Ex boin. c, it) Ejzecli. '.
61 GRKGORIANUM.— LIB. I. 62
rere dicilur, quia universam Eeclesiam replens, in A i suum Jesum (ibid., 12; 13), et paulo post: Cujut
electorum cordibus ex seipso flamnvasamoris pro- tios testes sumus, el in fide nominis ejus hunc queir.
jicil; ut corusci more per lerrorem feriat, et ad 56 videth el noslis, confirmavil nomen ejus, et fides
amorera suum corda lorpentiaaccendat. (83) Splen- quw pcr eum cstdedit, integram sunilutemislam,
dor ignis, et de igne fulgur egrediens inler peniiala in conspectn otnnium veslrum (ibid., 15, 16).
animalia discurril, quia Spiritus sanclus siraul sin- ld ergo fulgur cum Petrus miraculum facit
gulis alque pmnibus praeslo fit, et inceudit quos redit, cum non silii tribuit quod facit. Vadunt
contigerit, et illuniinat quos incendit, ut posl fri- ilaquc fulgura, cum prsedicalores sancti mira opera
gus prislinum accensi ardcant, et per ignem amoris oslcndunt, sed revertendo dicunt, adsumus, cum
qucm acceperint, flammas exemplorum rcddant. in eo quod faciunt ad potenliam aucloris recur-
Fulgur quippe de hoc igne egrediens lorpentes men- runt.
les percutit, eas percutiendo excitat et iiiflainmat, (86) Fulminum nomine tiemendae extremi judicii
ut posl amorem illius ardeutes pariter el lucentes senlcntise exprimuntur, sicut ad bealum Job dedia-
curraut. boli damnalione Donvinus Ioquens, ait: Mittel contra
55 (84) Fulgurum nonvine miracula sanclorum eum fulmina, et ad locum aliunv non ferentur (Job
designanlur, sicul ad beatum Job a Domiiio dicitur: " XLI, 14). Quid enim fulminum appellalione, nisi
Nunquid mitles futgura, el ibunt, et reverlentia di- tremendse illse extremi judicii senlentiae designan-
cent tibi: Adsumus? (Job xxxvni, 55.) Quid enim tur?Quse idcirco fulmina vocantur, quia nimirum
per fulgura, nisi sanclorum pra:dicalorum miracula eos quos feriunl, in perpetuum incendunt; fulmen
exprimiinlur ? Fulgura quippe ex nubibus cxeunt, namque super diabolum venire Paulus aspexerat,
s-icutinira opera ex sanctis praedicatoribus oslen- cum dicebat: Qnem Dominus Jesus interficiet spi-
duntur : qui nlcirco nubes vocari solent, quia ct rilu oris sui, et destruet illustratione advenlus sui
coruscant roiraculis ct pluunt verbis. Et quia hu- (II Thess. n, 8). Haec autem quae in eum mittenlur
niana corda, poslquam per praedicalionem niota fulmina, ad locum aliunv non ferenlur, quia juslis
non fueiint, islis nviraciilorum fulgoribus contur- gaudenlibus solis tunc reprobos feriunt. Nam post
bantur, propheta altestanle didicinvus, qui ail: Ful- iriluranv vilae praesentis, in qua nunc tritisum sub
gnra multiplicnbis, et conlurbabis eos (Psul. xvn, 15). paleis geniit, ita illo extremi judicii venlilabro inter
(85) Ac si dicerot :Duin vcrba praedicationis tuse non trilicum paleasque discernitur, ut nec in tritici
audiunt, per praedicanlium miracula conturbantur. horreum paleae transeant, nec in palearum ignem
Dicilur ergo ad beatum Job : Nunquid mittes ful- Q horrei grana delabanlur. Illa ergo fulmina locum
guru, el ibuni: et revertenlia dicent tiii: Adsumus? alium nequaquam tangunt, quia videlicet igne suo
Subaudis, utmihi. Vadunt enim fulgura, cum prae- non grana, sed paleas incendunt.
dicalores miraculis coruscant, et superna reverten-
57 CAPUT XVII.
lia auditorum corda transfigunt. Revertentia vero DE TONITIIUO.
dicunt: Adsumus, cura non sibi, sed Dei viribus Iri- In
Scriptura sacra tonitrui nomine atiquando incar-
buunt quidquid se iorliter egisse coguoscunt. Qtiid nulus Dominus Jesus Chrislus, aliquando prwdica-
cst enim Deo dicere, adsumus ? Quoddam namque tio superni ierroris accipilur.
in hoc verbo declaralur obsequium. Revertentes (87)Tonitrui nomiiieincarnatiisDominus intelligi-
itaque praedicatores sanctos dicere, adsumus, est tur.qui exanliquorumPatrunv convenienteprophetia
illilaudem tribuere gratise a quo se accepisse sen- ad notitiam iioslram quasi ex nubium concursione,
tiunt vicloriam pugnac, ne sibi tribuant quod ope- prolatus est, qui inter nos visibiliter apparens, ea
ranlur. El ire quidem fulgura operando possunt, quse supernos erant terribililer sonuit. Undeetipsi
sed reverli superbiendo non possunl. Videamus ful- sancli aposloli de ejus gratia generati, Boanerges,
gur vadens. Claudo cuidam ait Petrus : Argentum id est filii tonilrui suntvocati.
el aurum non est mihi; quod autem habeo, hoc libi D (88) Tonitrui nomine praedicatio superni terroris
do. In nomine JesuChristi Nazareni surge et am- accipilur, undo bealum Job Dominus interrogat
bula. Et apprehensamanu ejusdextera, altevavil eum,- dicens : Quis dedit vehemenlissimoimbri cursum, et
elprotinus consolidatw sunl bases ejus, elplantw, el viam sonantis lonitrui (Job xxxvin, 25). Imber enim
cxsiliens sielit et ambulabal (Act. m, 6, 7). Sed cum vehemeniissinius est vis immensa praedicationis.
de hoc facto Judseorum turba fuisset commota, vi- Tonitrui verovia, praedicatio superni terroris accipi-
deamus nunc fulgur rediens quod ait: Viri Israe- lur. Quem terrorem dnm percipiunt humana corda,'
litm, quid admiramini in hoc, aut nos quid inlucmini quatiuntur. Sed quia quilibet praedicator verba au-
quasi noslra virtule aut poleslate fccerimus hunc ribus dare polest, corda vero aperire non potest; et
ambulare? Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus nisi per internam graliam solus oinnipotens Deus
Jacob, Deus palrum nostrorum glorificavil puerum pracdicantium verbis ad corda audienlium invisibili-
(83) Haec habentur paulo post superiora. (86) Ex lib. xxxiv in Job. cap. v, 15.
(84) Ex lib. xxx in Job, cap. xxi., (87) Ex lib. in Job, xxix, cap. xin, 15, post me-
(85) Hunc locum omnes versiones legunt, v. 15, diiini.
in prscsenti pcrfecli, persona tctlia. (88) Ex loco nunc signalo.
«5 CARNERl CAN. REG. S. VICTORIS,PARIS.i 64
tcr adituin praestet, incassum prsedicatio aure au-AV i» tetnpus hoslis et in dicm pugnm et belli ? (Job
dientis percipitur,.quae pervenire ad intima surdo XXXVIII, 22). Qiiid enim aliud in nive, vel grandine,
cordeprpiiibetur.SeOominus vehementissimo imbri nisi frigidaac dura intelligenda sunt corda pravo-
cursunv et viam sonantis lonitrui dare asserit, qui rum? Sicut enim fervore charitas, sic solet in sacro
cifnv praedicalionis verba tribuit, per te.rrorem corda eloquio, frigoremalilia designari. Scriplum namque
compungit. Hanc viam Paulus prsedicator egregius, est : Sicut frigidam facit cisterna aquam, sic facit
dum superna mysteria terribiliter inlonavel, se a se animam maliiia sua (Jer. vi, 7). Et rursum : Abun-
habere non posse conspiciens discipulos admone- dabit iiiiquitus, el refrigescet charitas muliorum
bat, dircns . Orantes simul el pro nobis, ut Dcus (Malth. xxiv, 12), In frigore ergo nivis.velin duritia
aperial nobis ostium verbi ad loquendum tnysterium grandinis, quid accipi aptius potest quam vita pravo-
Christi (Col. iv, 5). 58 Qui ergo loquebatur mysteria, rum, quae et per torporem frigescit, et per duritiae
sedin corde audienlium eisdem mysteriis aDomino inalitiam perculit? Quorum tamen vitam Dominus
aperiri ostium precabatur, habebat janr quidem tolerat, quia eos ad justorum suorum probationem
lonilruiim, sed dari ei desuper viam quaerebat. flanc servat. Unde aptesubjunxit: Qum prmparuvi in lem-
viam rursum quis daret intinvabat, dicens : Neque pus hostis et in diem pugnw el belli, ut cum adversa-
"
qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incre- rius noster diabolus tentare nos nititur, eOrum mo-
mentum dal Deus (1 Cor. m, 7). ribus, quasi suis contra nos armis utalur. Per ipsos
CAPUT XVUI. quippe nos Sseviens cfuciat, sed nesciens purgal.
DENIVE. Peccatis namquc nostris ipsi flagellum fiunt, de quo-
tali vita dum percutimur, ab seterna morle
ln Scriptnra sacra nivis nomine aliquando candor rum
vilm cwieslis, aliquando frigida corda pravofunt, liberamur. Unde agitur ut electorum vilse proliciat
aliquando sublimia corda sanctorum, aliquando el.am perdita vitii rcproliorum, et uliiitati noslrae,
animadversio supemi judicii designaniur. dunv illorum perditio inililat, mira dispensatione
(89) Nivis nomine candor vilae calestis designa- fiat, quatenus electis Dci non pcrcat eliam omne
'
tur, sicut per Jeremiam de Nazaraeis dicitur : Can- quod perit.
didiores Nazarwi ejus nive, nilidiores lucle,rubicun- (90) Nivis nomine sublimia corda sanctorum de-
diores ebore qnliquo,sapphiro pulchriores (Tlircn. IV). signantur, sicut per Eliu dicitur : Qni prmcip.it nivi
Quid enim Nazarseorum noniine, nisi abstinehtium ui descendat in lerrumUJob xxxvn, 6). Quia Psal-
et conlinenliiim vila designatur, quse nive et lacte mislaa\l:Lnvabismc,etsuper nivemdealbabor(Ps.L).
cantlidior dicilur ? Nix enim ex aqua congelascil /f, Quid hoc loco per 00 rtiveni,iiisi per lucem justitise
quae desuper venit. Lac autem ex carne exprimitur, candida accipimus corda sanctorura? Aquaeautem
quae in inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem, ductse in superioribus iconslipantur, ut nives fiant.
nisi candor vitse coeleslis; quid per lac nisi tempo- Sed cum hse ipsaenives ad lerram veniunt, in aqua-
ralis dispensationis adroinislralio demonstratur ? rum iterum liquorem jvertuntur. Aquse igitur sunt
Et quia plerumque continenles viri in Ecclesia tam praedicalorum nieiilesJquse dunv ad conlemplanda
mira opera faciunt, .ut ab eis multi, qui ccelestem soperna se erigunl, alliori intellectu solidantur.
vitam tenueruht, multi qui terrena bene dispensa- Cumque in sunima consideratione rapiunttir, virtu-
verunt, superari videantur, et candidiores nive et tcnvconfirmationis accipiunt. Sed quia in terris ad-
nitidiores lacle rcfernnlur. Qui cliam quia per fer- huc fraterna dilectione retinentur, senielipsas ab
vorem spiritus, antiquorum ac fortium Palrunv alto intelleclu modificant : et infirmis lnnniliter
noiinunquanv vincere vitanv videntur, recte adjun- praedicanles, more nivihm, corda areiitiuiiv liqualae
gilur :Rnbicundiofes ebore anliqno. Dum enim ru- rigant. Nives ergo ad terram de ccelestibus veniunt,
boris nOhvenimprimitur, sancli desiderii flamma cum sublimia cofda sanctoruni, quae jam solida
signalur. Ebnr vero esse os magnorum animalium contemplatione pasciintur, pro fraterna charilate
non ignoraraus. 59 Ebore itaque anliquo rubicun- D ad humiiia prsedicatioivis verba descendunt. Sicut
diores sunt, quia saepe ante humanos oculos non- enim nix terram, cum jacet, operit; cum vero li-
nullis praecedentibus Patribus studii ferventioris qualur, rigat; ita sancWum virlus per firmilatcm
cxistunt. Dequibiis ut totum simul ostendatur, ad- suam apud Deum viiam peccatorum protcgit, et per
jungitur:Scpp/iiro pulchriores. jEtherei quippe coloris condescensionem suaiii quasi liquefacta arentem
cst sapphirus. Et quia praecedenles mullos, atque; terram, ut fructus proferat, infundit. Et quia aqua
ad superna tendentes, per ccelestem conversalionemi prius ab inferioribus trahitur, ut post a superioribus
videntur vincere, narrantur sapphiro pulchriores; sparsa reddalur, sancti quique etiam cunvin virtutis
exstilisse. arce consistunt, unde eievati sunt, considerant, ne
Nivis vel grandinis nomine, frigida pravorumi alienae infi.rmitatis abjecta contemnant. Quasi ergo
corda designaniur, sicut ad be.iluin Job Domino in- aquae ad terras, de quibus sublevaUc sunt redeunt,
lerrogante dicitur : Nunquid ingressus cs thesuuross dum condescendentes, ^usti peccatoribus, feiriiriisci
iiivis, aut thesuuros grandinis aspcxisli, qum paravii noii desinunt quod fuerjunt. Certe aqua lerris adhuc
!
(89)Exlib. xxxn in Job, c;ap.\vn,postmedium, 235 (90) Ex lib, XIVIIinjJob, cap. xiv, 17.
65 GREGORIANUM, — LIB: II. 65
Paulus fuerat, cum legem carnaliter sapiebat. Sed A . iram ccelitus suslinet. Ille peccalorum suortiiri con-
ductus ad coelestia, in niveni versus cst, quia quod scius, ea quae possidct indigentibus jam largiri de-
prius inurmum sapuil, ad soliditatem verse intelli- sideral; sed tamenne datisrebus egeal ipse formidat.
gentise commutavit; et tamen condescendens fralri- Cunique carnis subsidia reservando trcpidus prse-
bus, quasi nix ima repetiit, quia posl virtutum cul- parat ab aiimenlis niisericordiae siiiiniam necat; et
mina, quam fuerit indignus agnoscit dicens : Qui cum pati in tcrra inopiam metuit, seternam abtin-
prius fui blasphemus et perseculor, el conlumeliosus; dantiam sibi supernae refeclionis abscidit. Recle
sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans ergo dicitur : Qui liment pruinam, irruet super eos
feci in incredulilate (1 Tim. i, 13, 14). Ecce quam nix, quia qui conculcanda in infimis metuunt,
clenventer suse imbecillitatis renviniscitur, ut alio- a summis metuenda patiuntur ; et cum transire no-
rum oequanimiter infirnia paliatur. Quasi eniin ad lunt quod calcare potueranl, indicium de supernis
terrain, de qua sumpta fueral, posl coelunv aqua excipiunt quod lolerare nequaquam possunt.
rediit, dum suse tanla contemplationis arcana pec-
calorem se Paulus menvinit, ut prodesse humiiiter 62 CAPUT XIX.
peccatoribus possit. DEGIUNDINE.
Videamus itaque aqua hoecin nivis ©1 solidita- ln Scriptura sacra, grandinis nomine aliquando in-
tem vertenda, qualiter trabatur, ad summa, ait: telligiiur sanctorum increpalio, aliquundo dura et
Sine mente excedimus Deo (II Cor. v, 13). Videanius frigida corda pravorum.
qualiter ad ima nix redeat, ut dum liquatur, infun- (92) Grandinis nomine sanclorum increpatio de-
dat. Ait : Sive sobrii sumus vobis (ibid.) Videamus signatur, sicut per Psalmislam dicilur : Prm fui-
qua manu ducitur, ut el jacens elevari valeat, et gore in conspeclu ejus nubes iransierunt, grando et
sublevatus revocari. Ait: Charitas Christi urget nos carbones ignis (Psal. xvn, 13). Prae fulgore cnim
(ibidem., 14). Quia igitur charitas Clirisli, quae nubes transeunl^quia prsedicalores sancii univcrsa
sanctorum nventes ad snperna sublevat, cas pio niundi spatia niiraculorum clarilate praecuirunt.
moderamine, pro fraterna dilectione, etiam ad hu- Qui etiam grando el carbones ignis vocati sunt,
mililateni condescensionis format, recte dicilur: quia et per correplioiiem feriunt, et per flammam
Qui prmcipit nivi ut descendal in lerram. charilatis accendunt. Ipsa quippe libera sanctorum
(91) Nivis nomine, animadversio superni judicii increpatio natura grandinis coiivenienter exprimi-
exprimitur, sicut per beatum Job dicitur : Qui ti- tur. Grando enim veniens percutit, liquata ligat.
ment pruinam, irruet super eos nix (Jqb vi, 16). Sancti autem viri corda audientium, et terentes fe-'
Quid enim per pruinam nisi .leinporalis adversitas, riunt, et blandientcs infundunt. Nam quemadmo-
quid per nivem nisi de supernis veniens aelerna tri- dum feriant, idem Psalmista testatur dicens : Virlu-
bulalio signalur ? Pruina quippe inferius gelascit, lem terribilium tuorum dicenl, magnUudinem luam
nix autem de superioribus ruit. El saepe noiinulli, narrabunt (Psal. CXLIV,6). Et quemadmodum Llan-
dum temporalia adversa pertimescunt, distriction dientes rigent, seCutus adjunxit :Memoriam abuu-
selernse .janimadversionis se objiciimt. De quibus danliw suavitalis luw eruclabunt el justilia tuaexsul-
bene per Psalmistam dicitur : Illic trepidaverunt tabunt (ibid., 7).
timore, ubi non erat timor (Psal. xm, 5). Iste nam- Grandinis quoqne nomine, dura et frigida corda
que veritatem jam libere defendere appelit; sed pravorunv designantur, sicut in praecedenti capitulo
tamen in ipso suo appetitu trepidus indignationem declarat quod de nive posuimus : Nunquid ingressus
poiestatis hnmanae pertimescit. Cumque in tcrra ho- es thesuuros nivis, aul thesauros grandinis aspe-
minero contra veritatem pavet, ejusdem veritatis xisti ? (Job xxxvui, 22.)

63INCIPIT LIBER SECUNDUS.

CAPUT PRIMUM. D sicut in Job Judaico populo dicilur : Semttdm ignon.


. DE AVIBUS. ravil avis (Job xxvni, 7). Quis enimhoc loco avis no-
In Scriptura sacra avium vel volucrum riomine, niine, nisi ille signatur qui corpus carneum quod
quando singulari numero ponunlur, atiquando assumpsit, ascendendo ad a:thera libravit? Cujus
Redemptor noster designalur, aliquando diabolus, semitas perfidus Judseorum populus ignoravit, quia
aliquundo mens humana; quando aulein pluraliter
ponuntur, aliquando designantur aerim poleslates, humililalis ejus vias quibus nos ad alta sublevavit,
aliquando menles spirilualium virorum, aliquando considerare noluit.
superborum, aliquando leves cogilationes. 64(94) Avis nonvine,diabolusdesignatur, sicut de
(93) Avis nomine Redemptor nosler designatur, ipsoper Dorainum adbeatum Job dicitur : Nunquid
(91) Ex 1. VII in Job, cap. x, 115. finem.
(92) Ex. 1. xxix*in Job, cap. x. (94) Haecdisperse e* 1. xxxiii in Job, cap. xiv.
(95) Ex 1. xvui in Job,' cap. iv 19, paulo aflte
B7 GARNERl CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 68
Uludes *i quasi avi (Job XL, 24). Avis siqnidem A . ceplum homo inisil in horlum suum e.t crevil; it fa-
dictus cst liumani gcneris adversarius propter subli- clum esl in arborem miignam, et volucres cmti requie-
lis naliirae levilatem. Avis est, quia de naturae suse verunl in rqmis ejus (Luc. xm, 18, 19). Ipse est
subtilitate superbe extollitur. Avis est, quia non- granum sinapis, quiin horti sepultura plantatus ar-
nunquam per indonvitam superbiam se etiam lucis bor magna surrexit. Granum namque fuit cum
angelum simtilal. Cui, quasi avi Dominus illusit, nioreretur , jarbor cum resurgerel. Granum per
dum ei in passione unigeiiiti Filii sui ostendit escam humililatein camis, arbor per polenliani majcstatis.
camis, sed laqueum abscondit divinitatis (95). Vi- Granum, quia vidimus eum et non erat aspectus
dit enim quod ore perciperet, sed non quod vidit (Isa. Lin, 2); arbor aulenv : quia speciosus
guttur teneret. Unde quasi avis illusus divinitalis forma prw filiis hominnm (Psal. nv). Hujus arboris
ejus laqueum peftulit, dum humaoitalis ejusescam rami sancti praedicatones sunt. Et videamus quam
momordit. late tendantur. Quid de eis dicitur ? Jn omnem ter-
(96) Avis nomine mens humana accipitur, sicut ram exivit sonus eoruni, el in fines orbis terrw verba
in lib. beati Job scriptum est : llomo ad laborem eorum (Psal. xVin). In islis ramis volucres requie-
nascilur, et uvis ad volatum \Job v, 7). Quid enim scuiit, quia sanctae animae, quae quibusdam virtu-
liominis nomine nisi exterior noster bomo, id est " tuin pennis a terfena cpgilalione se sublevant, in
caro, et quid avis appellatione, nisi interior homo, eoruni diclis atquc coiisolatioiiibus ab liujus vita;
id-est riiens, signatur ? Homo ergo ad laborem na- fal.igatione respirant.
scitur, et avis ad volalum : quia in co quod caro (100) Volucrnni noniine superborum mentcs de-
flagellis' aflicitur, mens ad appetenda alliora suble- sigiiantur, sicul in libro beati Job ab Eliu dicilur :
.valur, Paulo alteStante, qui ait : Etlicel is qui foris Qiii docet nos super jutnenia lerrw, el super volucres
est nosier homo corrumpilur : tamen, is qui intus coeii erudit nos (Job lii, 11). Jumenia terrse sunt
est renovalur de dte in diem (II Cor. iv, 16) (97). qui usui vilae carnalis inva appelunt. Volncres cceli
Homo crgo ad laborem nascitur, et avis ad volalum: sunt, qui superbse curiositatis studio sublimia per-
quiai iiide mens ad summa evolat, unde caro in in- scriilaiitur. Illi vivendo se dcpouunt infra quanv
firois durius labcrat. sunt; isli iiiquirendo sb elevant ultra quampossunt.
(98) Volucrum liOmine aerise polestales desi- Illos in infimis voliiptas dejicit carnis, istos quasi
gnantur bonorum studiis adversae : sicut Vefitalis in superioribus erigit libido curiositalis. Illis per
ore in Evangelio dicitur quoniam semert quod secus sacra eloquia dicitur : Noliie fieri sicut equus et mu-
viam eecidit, venerunt voluci-es et comederunt P lus, quibus r,on esl intellectus (Psol. xxxi, 9); isto-
:^ud (Matlh. xni, 4; Marc. IV, 4), quia nimirum rum superbus labor iucrepalur, cum dicitur :
maligni spirilus bum.inas mentes obsidenles, dum Aliioru le ne QQquwshris, etfortiora te ne scrutatut
cogilaliones noxias ingerunl, verbuin vitae a niemo- fueris (Eccli. m, 12). Illis dicitur : Mortificate mem
ria evellunt. Ilinc rursunv cuidanv diviti superba sa- bra veslra, qum sunt super lerram, fomicationem ,
pieuti dicitur : Vulpes foveas habent, et volucres cwli itnmunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et
nidos : Filius autem hominis non hubet ubi caput avariiiam quw esl idblorum servilus (Coloss.m, 15).
suum reclinet (Matlh. vm, 20; Luc. IX, 58). Yulpes Istisdicilur : Nemo vos\decipial per phitosophiam et
valde fraudulenla stinl animalia, quae in fossis vel inanem fallaciam (Colqss. u, 8). Docet ergo nos
specubus absconduntur. Cuuvque apparuerint nun- Deus super jumenta tefrae, et super volucres coeli
quam reclis ilincribussed torluosis anfraclibus cur- crudit nos, quia dum hoc quod sumus agnoscimus,
runt. Volucres vero, ut novimu», alto volatu se in neccarnis nos inlirmilas dejicit,' nec superbiae spi-
aera sublevaiit. Nomiuc ergo vulpiunv dolosa atque ritus elevat. Nec defiueridoimis subjicimur, m>csn-
65 fraudulenta, nomine aulem volucrum hsec ea- perbiendo cle sublimibus inflamur. Qui eninv labi-
dem superba daenionia designantur, ac si dicat: lur carne, jumentorum appetitu proslemitur ; qui
Fraudulenta et elata dsemonia in corde nostro, id D vero extollitur mente, mo;e volucrum, quasi levi-
est in cogitatione superbiae inveniunt habitationem talis penna sublevaiurl
suara ; Filius atitem hominis non habet ubi caput (101) Avium nomipe cogitationes designantur.
suuhi reclinet, id est humilitas mea requiem in su- Unde Abrabam cum ad occasum solis sacrificium
perba, mente vcslra non invenit. offerret, insislentes aves pertulit, quas studiose ne
j(99) Volucrunv nomiiie mentes spiritualium de- pblatum sacrificium raperent abegit (Gen. xv, H).
signantur, sicut in Evangelio Dorainus cum simili- Quid enim per aves, nisi perversas cogitationes ac-
tudinem rcgni ccelcstis ex grano sinapis dertuntia- cipimus? Saepe cnim etiam corda justorum subor-
ret, dixil: Cui simile esl regnum Dei, et cui simile tae cogilaliones polluunt, terrenarum rerum de-
testimabo illud ? Simile est grano sinapis quod ac- lectatiojies langunt, sed dum cilius manu sanctaj
Haechabentur sub finem cap. (98) Ex lib, xix in Job, cap. i.
96) Ex libi ix in Job, cap. vn. Potius juxla
!95) (99) Ex loco supra riotalo. ^•v,.
D. Gregorii sensa quam verba. (100) Ex 1.xxvi in jjob, cap. xm, 11.
^97) Sunt haic translata ex ivotalo Grcg. loco, ad (101) Ex 1. xvi m Jdb, cap. xtx, 20.
erbum.
«9 GREGORIANUM.— LIB. II. 70
districtionis abiguntur, fe9tine agilur ne cordis fa- A evangelistam recle conveniant, dum alius humanae
ciem caligo operiat, quse hanr. jam ex illicita de- nativiialis ordincm, alius per mundi sacrificii mac-
lectatione tangebat. Nam saepe in ipso orationis sa- talionem quasi vituli morlem, alius potestatis forti-
crilicio importunae se cogitationes ingerunt, quae tudinem quasi leonis clamorem insinuat, alius na-
hoc rapere, vel maculare valeant, quod in nobis tivilatem Verbi intuens, quasi ortum solis aquila
flentes immolamus. Sed nos cum in ara cordis sa- aspectat, possunt tamen haec quatuor animalia,
crificium Deo offerimus, exemplo Abrahse hoc ab ipsum suum caput, cujus sunt membra signare.
immundis volucribus custodiamus, ne maligni spi- Ipse namque et homo est, quia naturam nostram
ritus et perversae cogilaliones rapianl quod mens veraciter susccpit; et vitulus, quia pro nobis pa-
nostra oflerre se Deoutiliter speral. lienter occubuit; et Teo, quia per divinitatis suae
fortiludinenv susceplae mortis vinculum rupit ; et
67 CAPUT II,
ad exlremum aquila, quia ad ccelum de quo vene-
DE AQCILA.
In Scriptura sacra aquilm nomine aliquando mali- rat rediit. Homo ergo nascendo, vitulus moriendo,
gni spirilus. aliquando prmsenlis swculi potestates, leo rcsurgendo, aquila ad ccelos ascendendo voca-
atiquando verospirilualiter Jounnes Evangelista vel tus est.
inCarnatus Dominus, aliquando dignitas humanw B
Aquilae nomine dignitas humanae conditionis ex-
condilionis, aliquando sublilis sanclorum intelli-
genlia, aliquando eleclorum animw designantur. primitur, sicut per beatum Job dicitur : Dies-mei
(102) Aquilarum nomine maligni spiritus expri- pertransierunt sicut aquila volans ad escam (Job ix,
muntur, Jeremia atteslante qui ait : Velociores fue- 25). Aquila elenim alto valde volatu suspenditur,
runt aquilis cwli persecutores noslri (Thren. iv, 19). et annisu prsepeti adaethera libratur, sed per ap-
Perseculores enim nostri aquilis cceli velociores pelilum ventris lerras expetit, seseque a sublimi-
sunt, cum tanta contra nos maligni spiritus faciunt bus repente deorsura fundit. Sic, sic humamim ge-
ul ipsas etiam aerias poteslates inventionibus ma- nus in parente primo ad iraa desublimibus corruii.
litiae praeire videaulur. Quod nimirum conditionis suae dignilate in rationis
(105) Aquilaevocabulo potestas figuralur terrena celsiludine, quasi in aeris libertate suspenderat :
sicut per Ezechielem dicitur : Aquila grandis, ma- sed quia, contra praeceplum, cibum 69 vetilum
griarum ularum, longo membrorum duclu, plena plu- contigit, per ventris concupiscenliam ad terras vc-
inis et varielate, venii ad Libanum, et tulit medul- nit, et quasi post volatum camibus pascitur, quia
lam cedri , et summitatem frondium ejus evulsit illa liberae contenvplationis inspiracula perdidit el
(Ezech. XVII, 5, 4). Qua videlicet aquila, quis deorsum corporeis voluptatibus lsetatur. Sicut ergo
alius quam Nabuchodonosor rex Babyloniae desi- aquila volans ad escam dies nostri velociter trans-
gnatur ? Qui pro immensitate exercitus, magnarura cunt, quia quo ima petimus, co subsistere in vita
alarum ; pro diuturnitale temporum, longo mem- prohibemur.
brorum ductu; pro mullis vero divitiis, plena plu- (104) Aquilsenomine, subtilis sanctorum intelli-
mis ; pro innumera autem lerrenae gloriaecomposi- gentia designatur, sicut ad beatum Job a Domino
tione, plena varietate describitur ? Qui venit ad sub inlerrogatione dicilur : Nunquid ad prwceptum
Libanum, et tulit medullam cedri, et summitatem luum elevabitur aquila, et in arduis ponet nidutn
frondium ejus evulsit, quia Judaesecelsitudinem pe- sibi? (Job xxxix, 30.) Quid enim per aquilam nisi
tens, nobilitalem regni ejus, quasi cedri medullam subtilis sanctorum inlelligentia, ct sublimis eorum
abslulit. Et dura tenerrimam reguin prolenv a regni contemplatio figuratur? Cunctarum quippe avium
sui68 culmine captivando sustulit, quasi sumrai- visunv acies aquilae superat, ila ut solis radius fixos
latem frondium ejus evulsit. in se oculos ejus nulla lucis suse coruscatione re-
Aquilaenomine, spiritaliter Joannes Evangelista, verberans ciaudat. Ad praeceplum autem Dei eleva-
vel incarnatus Dominus exprimitur. Unde Ezechiel lur aquila, dum jussionibus divinis obtemperans in
dum sub animalium specie evangelislas quatuor se D ] supemis suspenditur Udelium vita. Quse et in arduis
vidisse describerel, in eis sibi hominis, leonis, bo- nidum ponere dicitur, quia desideria terrena despi-
vis, el aquilse faciem apparuisse testatur (Ezech. i, ciens spe jam de ccelestibus nutritur. In arduis ni-
14,10), quarlum procul dubio aninval Joannem dum ponit, quia habitationem mentis suse iu abjecta
per aquilam significans, qui volando lerram dese- et infinia conversatione non conslruit. Interrogat
ruit, quia per subtilem intelligcntiam interna my- ergo Dominus beatum Job, dicens : Nunquid ad
steria verbis vivendo penetravit. Cui nimirum pro- prwceptum tuum elevabilur aquila, et in arduis ponet
pheticse sententise ipse quoque Joannes in revela- nidum suum? Ac si dicerel. Ut ad nieum, qui uuod
tione sua de semelipso non dissonat, dicens: exterius prsecipio, hoc inlrinsecus gralia occultae
Animal primum, simile teoni; secundum animal, si- largitatis inspiro.
mile vitulo ; terlium animal, habens quasi faeiem (105) Aquilarum nomine, electorum animse intel-
hominis, el quartum animal simile aquilw volanti liguntur, sicut de egredientibus fidelium animabus
(Apoc. iv, 7). Et quamvis singula ad unumquemque in Evangelio Veritas testatur, dicens : Vbicunqut
(102) Ex 1. xxxi in Job, c. xix, 33. (104.) Ibidem 1, 2, 3, dist.
(103) Es superioribus comment, in Job. (lCS) Ex 1, xxx iu Job, cap. xxn, 57.
71 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 72
et non ponilus
fuerit corpus, illic congregabuntur et aquilw (Matth. A gtira noslri sacrificii secari gntlur,
xxiv, 28;. Luc. xyi, 57). Ac si aperle dicat. Qui abscindi jubetur (Levil. i, 16), ita u; post mortem
ccelesti sede incarhalus Redemptor vester praesideo, caput corpori inhsereat. Quis enim caput nostrum
electorura quOque aninvas, cum carne solvero, ad est, nisi Redemptor generis humani? De quo scri-
ccelestia sublevabo. ptum Cst: Ipsitmcapi idedit supra Eeclesiam, qum
est corpus ipsius (Ephes. i, 22). Quem cum Judsei
70 CAPUT III.
IlE COLLMBA. persequerentur, nomen ejus delere de terra conati
sunt. Cumque eum^crucifixum et sepultum viderent,
In Scriplnra sdcra columbm nomine aliquaiido man- hunc se ab ahiore omnium divisisse crediderunt.
sneludo Domini inleUigilur, aliquando Chrislus
lotus, id esl caprit ciim cbrpore, aliquando Spiri- Sed caput columbae vel turturis et incisiim csl, c.t
lussanctus, aliquaiido sdncla Ecclesiu. tamen a suo corpore divisum non est, qui ex eo
Mediator Dei ef liominum, id.esl caput om-
(106) Columbae nomine, niaiiSuetudo Donvini in- quod
nium nostrum, el verae mundationis hoslia pro no-
lelligiiur, sicut per proplietanv dicitur : Desertq facta
est terru d facie iim columbw, et a facie irw furoris bis mortenv pertulit, pnines nos sibi verius.in ipsa
Domini (Jer. xxvi, 58). Quod iram columbse prse- sua morle conjunxil. Et per hoc quod se nostris
dixerat hoc furorein Domini subjunxit. Columba B oculis visibililer sublraxit, nostris se mentibus in-
radicavit. Posl sectionem' igitur caput
nairique valde sihiplex csl anima!. El quia in Dco visibiliter
inilla furoris insequalitas serpil, furofem Doniini, lurturis vel columbae suo corpori inhaeret, quia
irarn coluinbae rtOniinavil. Ut ehim divinae distri- Christum ab Ecclesia; nec niors inlerveniens divi-
ciionig vini iii' Deo iiiiperlurbabilem demongtraret, dil. Persecutoresigilur peregerunt hoc quod perni-
el irain dixit, et columbse. Ac si aperlius diccret: ciose molili sunt, 72' inlulerunt moriem, utab eo
Disfrictuin judiciuiii iiiconcussus cxerit, qui perma- abscinderent fidelium devotionem; sed inde fnles
nens inansuetus punit. Uiide et in exlremo judicio crevit, unde se lianc infidelium crudelilas, exstin-
in seroetipso incominutabilis lnancns nulla vicissi- guere credidit. Cumqiie se aestimanl, ejus miracula
hoc nimirum compulsi
tiidine afe riiulabiritate variaiur, sed lainen eleclis persequendo abscindere,
sunt nesciendo dilalare. Caput ergo columbae vel
ac reprobis nequaquam sub specie ejusderii iriconi -
turluris incisum inhaesit corpori, quia pro nobis
inutabilitalls osiendilur, quia tranquiilus juslis, bt
iratus parebit injusiis. Testc eiiirii cbnscientia, intra quidem Redemptor noster passus est, sed a nobis
el eorum meiites per passionem separatiis non est.
semptipsos d:cferuiiiur,.unde aeque Columbae npmiiie Spiritus. sancttis designatur,
unuin;respiciai)t, scd non aeqtialitef rivodificentur, i sicut per Mattliaeum evangelislam dicitur : Bapiha-
quia et islis eum benignuni ostendit, anteacla jusli- tus aulcm Jesus confesim ascendit de aqua. Et ecce
tia, elillis terribilem culpa. Hoc ilaque loco furor
aperii sunl ei cwli, et vidil Spiritum Dei descenden-
Doinini non perturbatio divina) subslantiac, sed sii- sicut columbam, et tnaiieniem super se (Matlli.
tem,
per peccatores nvale sibi conscios examinatio jusla lii, 16). Unde et ipse Joannes Baptista ait: Qtiia
vindietse. Quamvis enim eum tranquilluiii in judicio vidi Spiriium desceridentem quasi columbam de cwlo
yidcaut, qiiia lanvcn feriendos se ab illo ndn dubi- et mansil super eum (Jqan. l, 52). Bene aulem spi«
tant, cuni suis inoribus pcrlurbatum putant. 71 tloc rilus recpncilialor, in columba, quae mullum siin-
nimirum quotidie in usu vilae praeseniis agitur, ut
plex est avis, apparuii, ut suae el videlicet naturse
de qiialilaie venturi judicis morialium corda do-
simplicitatero per hujns speciem animalis pstende-
ceantiir, Nani ciiin duo ad judicium pergunt, alius ret; spiritus cnimsanclus disciplinae effugiel fictiim
innocenliae silvi consciiis, alius culpse, anie prola-
(Sup. l, 5), et eum in quem deseendit mansuetum,
tam' seiilentiam adlnic taceiitem judicem ulrique ac misericordiae supernae praeconem nii-
milemque,
sustiiieiit; et lanicn culpae debilor gravein contra se nislrumque docerel nvundo esse futurum : simul et
iram hoc ipsuni judicis silentium suspicatur. Quam oinnes
Q qui sua gratia essent lenovandi simplices
iram sibi non denuiuiat perturbatio judicis, sed ac roundi cordes admoneret
ingredi, juxta quod
recordatio praviiatis. Quia etsi adhuc foris reum
scriptum est; Sentiie de Domino in bonitateet sim-
sentenlia nori clanial, inlus janv graviter conscientia
plicitate cordis;quwriteillum, quoniam inmalivolam
«ccusat. At contra justiliae amicus decernentis vul- animam non introibit
sapienlia, nec habilabit in cor-
tum cpnspicit, sed inlus de lestimonio bonae recor-
pore subdilp peccalis (Sap. i, 1). Bene ergo super
datioiiis hilarescit, et quo apud se quod ineluat non Dominum
Spirilus sanctus in columba apparuit,
habet omne quo apud senvetipsum est blanduni
qui non veniebat ut peccata jam per zelum percu-
vidcu
'" ' teret, sed adhuc per mansueludinem lolerarel, Qnis
CAPUT IV." .''../•' enim ejus justitiam ferret, si priusquam nos per
DE TIJRTUKE. niansueludinem colligeret, culpas nostras per zelum
(107) Colonrose nomine, Chrislus tplug, id est rectitudinis examinaiie voluisset? homo, ei^o pro
caput cura corppre.sud, quod est Ecclesia, desi- hominibus. faclus, mitem se hominibus, praebuil;
gnalur. Unde peflegem turturi vel columbae in ii- noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius volnit
t.106) Ex 1. xxxii in Job, cap. v'n, 6, paulo post (107i Ex 1. vi in Job, c. xn, longius anle iineui,
initium. 13. i
75 GREGORIANUM.— L1L5.II. 74
mansuete corrigere, ut baberet quos posl raunduni A , transit. Quaelamen profecto nullaleiius summis con-
in judicio salvaret. grueret, nisi cam cantanti gallo, id cst, praedicanli
73 Columbae nomine sancla Ecclesia sive quae- doclori ipse summorum coirditor ininistrarct. Inlel-
libel clecta anima designatur, sicut eidenvvel Eccle- ligentiam quoque gallus accipit, ut prius nocturiri
siaevel animae veri luminis diem quasi tempus ver- temporis horas discutiat, ct tunc demunv vocem ex-
nale prseslolanti per sponsi vocenv dicitur: Surge, citalionis emillat, quia videlicet sanctus quisque
propera, amica meu, columba mea, formosa mea, ei praedicator prius in audiloribus suis qualitatem vitae
veni; jam enim liiems transiil, imber abiit, et reces- considerat,et tunc demum ad erudienduni cdngruam
sil, flores apparuerunt in lerra noslra. Sive enim vocem pnedicalionis format. Quasi enim horas
sancta Ecclesia, sive unaquaeque electa anima , noclis discernere csl peccaiorum nierita diju-
coelesti sponso est amica pcr amorem, columba per dicare. Quasi horas noctis discernere est actio-
spiritunv, formosa per morum pulchriludincm. Quae num tenebras apla increpalionis voce corripere.
cum janv de corruptione carnis educilur, ei procul Gallo ilaque intelligenlia desuper tribuitur, quia
dubio hiems transiit, quia prsesenlis vilse torpor doctori verilatis, discrelioiiis virtus, ut noveril qui-
abscedil. lmber quoque abiit, et recedit, quia cum bus, quid, quando, vel quomodo inferat diyinitus
ad contemplandum in sua substantia omnipolen- B roinislralur. Non eninv una eademque cunclis ex-
leni Deuni educilur, jam verborum guttae necessa- horlatio convenit, quianec cuncios par morum qua-
rise non erunt, ut pluvia debeal prsedicationis in- litas astringit. Saepe quippe aliis officiunt quae aliis
fundi : nam quod nvinus audire potuit, amplius vi- prosunt. Nam et plerumque herbae quae hsec ani-
debit. Tunc apparent flores in lerra, quia cunv de nvalia reficiunt, alia occidunl. Et levis sibilusequos
aelemaebeatitudinis vita quaedam suavitatis prinvor- mitigat, catulos instigat. Et medicamentunv quoJ
dia praeguslareaniroa coeperit, quasi jam in floribus hunc morbum imminuit, alteri vires jungit. Et pa-
odorala exit. Quo postquam egressa fucril, in fru- his, quivilam fortium roborat, parvulorum necat.
ctu uberius habebit. Pro qualitate audientium foimari debel sermo do-
CAPUT V. ctorum, ut ad sua singulis 75 congruat, et laroen
DEGALLO. a communis sedilicationis arle nunquam recedat.
Jn Scriptnra sacru galli nomine sanctus prmdiculor Quid enim sunt inlentae nienles auditorum , nisi
designalur. quasi quaedam in cilhara lentationes slrictae [al.
Galli noinine praedicator sanctus designalur, sicut slralae] chordarum ? Quas tangendi arlifex, ut «on
per Salomonem dicitur: Tria qnw bene gradiuntur, semelipsis dissimile canlicum faciat, dissimiliter
et quarlum quod incedit feliciter. Leo fortissimus C pulsat. Et idcirco chordaeconsonam modulalionem
besliarum ad nullum puvebit occursum. Gallus suc- reddunt, quia uno quidem pleclro, sed non uuo
cinclus lumbos el aries ; nec esl rex qui resistat ei impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in
(Prov. xxx, 29, 50). llinc beatum Job Dominus in- una cunclos virtute charitatis sedificet, ex iina do-
lerrogat, dicens : Quis posuit in visceribushominis ctrina,non una eademqiieexhoitalionetangerecorda
sapientiam, vel quis dedil gallo inlelligenliam ? (Job audiemium dcbet. «.
xxxvin, 56.) Sapienlia quippe divinitus inspirata in (108) Habemus vero aliud, quod de hujus galli
viscoribus hominis ponilur, quia nimirum quan- intelligentia considerare debeamus. quia profundio-
tum ad eleclorum numerum spectat, non in solis ribus horis noctis valentiores ac productiores edere
74 vocibus, sed etiauv sensibus datur, ut juxta cantus solel; cum vero matulinum jam lempus ap-
quod loquitur lingua, vival conscientia, el lux ejus propinquat, leviores et minuliores omnimodo voces
lanto clarius resplendeat in superficie, quanto ve- formal. In quibus galli hujus intelligentia, quid
rius inardescit in corde. Magni autem laboris est nobis insinual considerata praedicatorum discretio
hoc quod addiutr : Quis dedit gallo inletiigenliam, demonstrat, qui cunv iniquis adhuc mentibus prae-
-
subtiliori auliuc exposilione discutere. TJdicant, altis ct magnis vocibus seterni judicis ter
Qui namque hoc loco alii, nisi praedicatores san- rores inlimanl, quia videlicel quasi in- profundae
cti designanlur, qui inter lenebras vilse praesentis noctis tenebris clamanl. Cum vero jam auditorum
sludent venluram lucem praedicandoquasi cantando suorum cordibus verilatis lucem adesse cognoscunt,
nunliare ? Dicunt enim : Nox prwcessit, dies au- clamoris sui magniludinem in levitatem dulcem
lem appropinquavil(Rom. xin, 12). Qui vocibus suis verlunt, ef non tam illa quae sunt de pcenis ler-
soninuni noslri corporis excutiunt clamantes : Hora ribilia, quam ea quse sunt blanda de praemiispro-
esl jam nos desomno surgere (ibid., 11). Et rursum : ferunt. Qui etiam tunc roinutis vocibus cantant,
Evigilute, jusii, et nolite peccure(I Cor. xv, 34). In- quia propinquante mane subtiiia quaeque de nvy-
telligenlia aulem doclorum tanto esse subtilior de- steriis praedicant, ut sequaces sui eo minutioia
bet, quanto se ad penetranda invisibilia exercet, quseque cceleslibus audiant, quo luci veritalis ap-
quanto nihil materiale discutit, quanlo et per vo- propinquant, et quos dormientes longus galli cla-
cem corporis loquens omne quod est corporis mor excitaverat, vigilantes succisior delectet, qua-

(108) Circa mcdium capitis iv haec leguntur.


PATKOL.CXCIH. 3
75 GARNERl CAN. REG. S. VICTQRIS PARISl 76
tenus correcto cuilibet cognoscere de regnO subtili- A lre,plenum graliw el verilaih (Joan. i, 14), ul sub
ter dulcia libeat, qui prius de judicio adversa for- alis ejus sperehius.
midabat. 78 CAPUT VII.
(109) Est adhuc aliud in gallo solerter iiituendum, ; " DE coitvo.
quia cum jam edere cantus parat, prius alas ex- In Scrip'.ura sacrd corvi nomine aliquando geniililat
ciitit, et seinelipsum feriens vigilaiitiorein reddit. inleUigitur, aliquando plebs Judaica, aliquando
Quod patenter cernimus, si sanclonim. praedicato- quilibet prwdicutorj
rum vitam vigilanler videamus. Ipsi quippe cum (110) Corvi nomihe gentilitas iiitelligilur : Unde
verba praedicationis movent, prius sein sanctis acfio- ad beatunv Job Domiho.interrogaiite dicilur : Quis
nibus exercent: ne in semetipsis lorpentes opere, prwparal corvo escafn suam, qnando pulli ejus ad
76 alios excilent voce ; sed ante.se per sublimia Dcminum-clairiunt vugunles, eo quod non habeanl ci-
facta excutiunt, et tunc ad bene agendum alios sol- bos? (Job xxxvni, 41i.) Quid enim corvi puliorum-
licitos reddunt. Prius cogitaiionum alis semelipsos que ejus nomine, riisi pcccalis nigra desigiialur
feriunt, quia quidquid in se inuliliter torpet solli- gentilitas ? De qua per Prophetam dicilur.: Qui dai
cita investigalione deprehendunt , districta ani- jumenlis escam ipsorum, et puilis corvorum invocan-
madversibne corrigunt. Prius sua punire fletibiis B | tibus eum (PS(I/.CXLVI,9). Jumenlaquippe escamac-
xurant, et tunc quse.aliorum suhl punienda denuii- cipiunt, dum sacrse Scripturse pabulo nientes duduin
tiarit. Prius ergo alis insonant quani canlus emii- biutae satiantur. Pullis vero corvorum, filiis scilicet
tant, quia antequain verLa exborlalionis proferant, genlium esca datur, cum eorum desiderium nostra
onvne quod locuturi suht operibus clamant. Et cinn conversatione reiicitur. Iste corvus esca fuit, dum
perfecle in semetipsis vigilant, lunc dormienles ipsum sancta Ecclesia quaereret ; sed nunc escam
alios ad vigilias vocanL Sed unde ha?c lanta do- accipit, quia ipse ad conversationem alios exquirif.
ctori inlelligeiilia, ut.et sibi pcrfocle vigilet , et Cujus videlicet pulli, id est praedicatores ex eo edili,
dormieiiies ad vigilias sub, quibusdam clamoris non in se praesutnunt, sed in viribus Redemptoris
profectibusi vocet, ut et peccatorunv tcnebias piius sui. Unde behe dicitur : Q.uando pulti ejusadDo-
caute discutiat, et discrete .postmodum lucenv prae- minum clamant. Nihil enim sua virtute posse se
dicationis ostendat, ut siiigulis juxta nvodum et sciunt, et quamvis aniinaruin lucra piis votis esu-
tenipora congruat, et simul omnibus quaeillos se- riant, ab.illo tamen,i qui cuncta intrinsecus opera-
quantur ostendat. Unde ad tanta et lam subtili- tur, haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehcn-
ter tenditur ; nisi intrinsecus ab eo a quo est con- dunt: Neque qui planlqt est aliquid neque qui rigal,
dilus.docealur ? Qriia ergo laus tantae intelligen- tC sed qui incrementum ial Deus (I Cor. m, 7).
liae, non prsedicatoris virtus est, sed auctoris, re- Quod vero dictun est, vaguntes eo quod non ha-
cte per eumdem auctorem dicitur. Quis dedil gallo beant cibos, in hac vagatione nihil aliud quam sesl'.i-
ihtelligeiuiam.? ac si diceret, nisi ego, qui do- antium praedicatbrum vota signanlur, qui dunv in
clorum mentes, quas mire ex niliilo condidi, ad Ecclesite sinum recipere populos arabiunt, magno
ihielligeiida quae occulta sunl mirabilius instruxi. ardore succensi, nuncad hos, nunc ad illos colli-
77 CAPJJT VI... gendos desideriunv mitlunt-. Quasi quaedamquippe
DE GALLINA. vagalio est ipsa 79 cogilalionis aestuatio. Ei veiut
In' Scriptura sacra galluiw nomiric aliqiiandq sapien- adloca yaria mutatis nutibus transeunt, dum pro
iia Dei denotulur. adunandisanimabus in modos innumeros, in parles
Galliiise noiriirie sapientia Dei designalur, sicut divcrsas esuriente mente disctirrunt.
per ipsam in Eyaiigelio dicilur : Jerusalem, Jerusa- Potest corvi nom ne nigra per infidelilatis meri-
letri quw occidis prophetas, quoties volui congregare lum plebs Judaica d.esignari. Nam pulli ejus ad Dc-
filios iuos quemadmodum gallina congregat pullos minunv clamare re'er.unlur,. ut eidem corvo a Do-
suos su-b alas et noiuisli ? (Matth. xxm, 57.) Non minoesca prseparetur, quia nimirum sancti aposloli
est injuriosum noinen gallinse. Atleiidite caeteras " plebis Israeliticae carnc gcnerati, dum pro genle sua
aves. Multaeaves anle nos felanl, calefaciunt pul-. preces adDominum fundunt, quasi pulli. corvorum
los suos : nulla sic avis infirmaiur cunv pullis quo- eum, de quO carnaliler edili sunt, spirituali intelli-
rivodogallina. Hirundines, aiiseres, et ciconias vi- genlia parentem populum paraverunt. Igilur dum
demus extra rtidos suos, nee cognosciftius utrum p.ulliejus clamant, psca coryo prseparatur, quia dum
fetus habeant. At vero gallinam cpgnoscimus ini apostoli exorant, plebs dudum perfida ad cognitio-
tnllrroitate vocis, el in relaxatione pluinarum. Tolai nem fidei ducilur, fetex prsedicatione filiorum quasi
mulatur affeclu pullorum ; quia iufirmi sunt, infir- ex pullorum voce sjatiatur. Iilud lamen in hoc versu
mam se facit. QuiaergO et nos iufirmi eramus, in- debemus solerler inlueri, quod huic corvo dicitur
firmam se fecit sapientia Dei, quia ut scribitur : esca prinvum pullis clamantibus, et postraodum va-
Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Et! gantibus prseparari. Clamanlibus namque pullis
vidimus gloriam ejus, gloriatri quasi Vnigenili a Pa- corvo esca praeparata est, cum praedicantibus apo-

(109) Haecsub fincin capilis. (110) Exlib. xxx;in Jo!.i,cap. xvui, iu principio 12.
77 GREGORIANUM..— LIB. H. 78
stolis verbum Dei Judsea audicns, modo in tribus A ctor suus alimenta praedicamenlorum subliniium
millibus, modo in quiiique millibus spirituali est in- tanto ininus tribuit, quanlo illos peccata praeterita
telligentia saliata. Sed cum per reproborum multi- minus dignedeflere cognoscit. Exspectat quippe at-
tudinem, crudelilalcm suanv contra praedicantes que admonet, ut a nitore vilse praescnlis prius per
exerceret, et quasi pullorum vitanv necaret, iidenv pcenitenliaelamenla nigrescani, el tunc demum con-
pulli in universa mundi parte sunt dispersi. Undeet grua prsedicalionis sublilissime nutrimenia perci-
eisdem carnalibus palribus spirituali praedicalioni piant. Corvus in puliis ora inliiantia Ql respicit,
resistentibus dicunt : Vobis oportebat primum loqui sed ante in eis pennarum nigredine indui corpus
verbum Dei; sed quia repellilis illud, et indignos vos quaerit. Sic et discrelus doclor interna mysteria eo-
jiidicalis wlernm vilw, ecce converlimur ud gen- rum sensibus non ministrat, quos adbuc ab hwc sss-
tcs (Act. XHI,46), scientes profecto quod postquam culo nequaquam se abjecisse considerat.
gentilitas crederet, elianv Judsea ad fidem veniret. Quanlo igilur discipuli exterius per cullum vilas
Unde scriptum est: Donec plenUudo genlium in- praesenlis minus quasi nigrescunt, tanto per cibunv
troiret, el sic oninis Israel salvus fierel (Rom. n, 25, verbi inlerius nvinus replentur. Et quo se a corpo-
26). Quia igilur summopere sancti apostoli ct stu- rali gloria non evacuant, eo a spirituali refeclione
duerunt prius audienlibus praedicare, el postmodum B jejunaut. Si vero in confessione vilae prseteritaela-
rcsislentibus exempla conversae genlililatis oslen- raeuli sui gemilus velut nigrescentes plnmas profe-
dere, quasi esurientes pulli huic corvo escanv suam runt, illico in coiitemplaiionemdoclor ad escam de
et prius clamando, et poslmodum vagando quaesic- sublimibus dcferendam quasi pullorum refectionem
runt. Unde eniirt vagantor pulli, inde escanv corvus cogitans corvus volat. Qui eis hiantibus in ore ci-
invenil, quia dum per Iaborem prsedicantium con- bum revocat, dum ex ca intelligentia quam ccepe-
versam ad Dominum gentililalem 80 Judaicus po- rit, csurientibus discipulis alimenta vitae loquendo
pulus respicit, ad exlremum quandoque stultitianv submiuistral. Quos tanto ardenlius de supernis rc-
suae erubescit infidelitatis : et tunc Scripturse sacrae ficil, quanto vcrius a mundi nitore nigrescere pceni-
sententias inlelligil, cum priusquam sibi eas genti- lentiselaiiientalione cognoscit. Pulli autem dum ni-
bus innotuisse cognoscit, atque expleta vagalione gro-se pennatum colore vestiunt, de se etiam vola-
puilorum, ad percipienda sacra eloquia os cordis tuin promitluul, quia quo magis discipuli abjecta de
aperit, quia, peractis in nvundum cursibus aposto- se sentiunt, quo magis scse despicientes affligunt, eo
lorum, ea sero spiritualiter percipit, a quibus diu amplius spem provectus sui in alliora pollicenlur.
perfidia se stringenle jejunavit. Quaequia omnia so- r Unde et cural doctor festinanlius alere, quos jam
lius divinaepotenliae virlus operatur, recte dicitur : per quaedani indicia providet posse el aliis prodcsse.
Qiits prwparavil corvo escamsuam, quundo pulli ejus Hinc enim Timotheum Paulus admonet velut plu-
ad Dcminumclamant vaganles, eo quod non habeanl niescentes pullos sollicitius nulrire, dum dicit; Qum
cibos? subaudi, nisi ego, qui inlidelem populum li- audisli a me per multos lesies, hmc commenda fide-
liis suis exhorlantibus tolero, et praedicanlibus libus Iwminibus, qui idonei erunt el alios docere (II
parco, atque ad alia vagantibus convertendum in, Tim. n, 2). Quae doctrinae discrelio dum caule a
iine stistinco. prsedicatore custodilur, ei divinilus largior copia
(111) Est adhucaliud, quod dc corvo moraliler praedicationis datur. Dum enim percharilatem com-
possit inlelligi. Editis namque pullis, ul fertur,' pati afllictis discipulis novit, dunv per discrelionein
escam plenam praebere dissimulal, priusquam plu- congruum doctrinae lempus intcliigit, ipse non so-
mescendo nigrescanl. Eosque inedia aflici patitur, lum pro se, sed etiam pro eis, quibus laboris sui
quoadusque in illis per pennariim nigredinem suai studia impendit, majora inlelligentiae niunera perci-.
similitudo videatur. Qui huc illucque vagantur, ini pit. Unde hic aperte dicilur : Quis prwparat corvo
nido et ciboruin expetunt aperlo ore subsidium. Att escam suum, quando pulli ejus ud dietn clamant, va-
cum nigrescere coeperinl, tanto eis prsebendo ali-. f) ] gantes eo quod non habeunt cibos? Cuni enim pulli
menla ardentius requirit, quanto illos alere diutiusi ut salienlur clamant, corvo esca praeparatur, quia
distulit. Corvus profeclo est doetus quique praedica- dum vcrbumDei boniauditores esuriunl, pro reficien-
tor, qui magna voce clamat, dum peccatoruni suo- dis eis majora doctoribus inlelligenliaedona tribuun-
vum mcmoriam atque cognilionem infirniilatis pro- tur.
priae quasi quamdam coloris nigredinem portat. Cuii 82 (H2) Corvorum nomine sancli praedicalorcs
quidem nascunlur in fide discipuli, sed fortasse ad- designantur, sicut per Salomonem dicitur : Oculum
huc considerare inflrmilalem propriam nesciunl,, qui subsannat patrem, et qui despicit parlum matris
fortasse a peccatis praeteriiis memoriam averlunt, ett sum, effodianl illnm corvi de lorrentibus (Prov. xxx,
per hoc eanv quam assumi oporlet, contra hujus5 17). Perversi quique dum divina judicia reprehen-
niundi gloriam, humilitalis nigredinem non oslen- dunt subsannant Palrem. Et quilibet haeretici dum
cVunt.Hi velutad accipiendas escasosaperiunt, cumi sanctae Ecclesiae prsedicalionem, fecnndilatem illius
doceri de secrclis sublimibus quairunt. Sed eis do- deridendo, conlemnunt, quid aliud quain parlum
(111) Ex lib. xxx in Job, cap, vm. post principium xvin.
{H2) Ex lib. xviii in Job, cap. «ix, aliquando)
79 GARNERICAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 80
malris dcspiciunt? Quara non immerito eorunv quo-- A vat. At contra struthio raris pennis induitur, et
que inatrem dicimus, quia de ipsa exeunt, quicon-- immani corpore gravatur, ul et si volare appetat,
tra eam loquuntur, Joanne altestanfe qui ait : A1 ipsa^ pennarum paucilas molem tanli corporis in
nbbis exierunt, sed non erant ex nobis. Nam si fuis- aera non suspendat. Bcne in herodio et accipi-
sent ex nobis, permansissent utique nobiscum (I Joan. tre electorum persona signatur, qui quandiu in
i, 19). Corvi vero de torrehtibus veniunt, cum prae^ . hac vila sunt, sine quaritulociinque culpse conta-
dicatores viri ad defensionem sanctaeEcclesiaea sa- gio esse non possunt. Sed cum eis parum quid
crorum librorum fluentis procedunt. Quirecte etianvi inest quod deprimit, i multa virlus bonse actiocis
corvi vopali sunt, quia nequaquam de jusliliae luce> suppelit, quae illos iii superna suslollil. At conlra
superbiunt, sed per humilitalis gratiam, peceatorumi hypocrita , etsi facitj pauca quae elevent, perpe-
in se nigredinem conlitenlur. Unde etianvab eleclo- trat m.uila quae gravent. Neque eniin nulla bona
rum Ecclesia dicitur : Nigra sum, sed formosa (Canl. agit hypocrita, sed quibus ea ipse depiimat multa
1,5). Et Joaniies ait : Si dixerimus quia peccalumi perversa committit. I 84 Paucae ergo pennae el
nbii habemus, nos ipsos seducimus (Joan. i, 8). Qui corpus strutliionis rjon sublevant, quia parvum
videlicef corvi subsannantis oculum effodiunt, quia; bonunv hypocrilse multitudo pravae actionis gravat.
pravofum ac pertinacium bominunviiitentioiiem vin- Hsec quoque ipsa strutliioivis .penna ad pennas he-
cunt. rodii et aceipitris simililudinem coloris habet, vir-
CAPUT VIII. lutis vero sihiilitudinsm non habet. lllorum nam-
DE STRUTHIONE. que conclusae et firmiores sunl, et volatu aerei»
In Scriptura sacra slruthionis nomine aliquundo premere virlute suse soliditatis possunt. At con-
quilibetliypocrita, aliquando Synagoga, aliquando tra strulhionis pennae dissolutse eo volatum su-
gentililas, aliquando liypbcrisis designatur. nvere nequeunt, quo jab ipso quem premere debue-
(115) Strulhionis nomine hypocrita designatur, rant aere transceiidimlur. Quid ergo in his aspi-
sicut voce Dominica ad beatum Job dicitur : Penna cimus, nisi quod eleclorum virtutes solidaevolant,
struthionis similis est pennw herodii et accipitris ul ventos humani favpris premanl? Hypocrilarum
(Job xxxix).Quisherodiumetaccipitrem nesciataves Vero aciio , quamlibet recta videatur, volare non
rcliquas, quanta volatus sui velocilate 83 transcen- sufficit, quia videlicel fluxie virtutis pennam hu
riant? Strulhio vero pennae eorum similitudinem manae laudis aura peftransit. Sed ecce cum unum
habet, sed volatus eorum celeritatem non habet. eumdemque bonoruinj malorumque habitum cenii-
A terra quippe elevari non valet, et alas quasi ad Qtnus,
r_ cum ipsani in eleclis ac reprobis professionis
volalum specietenus erigit, sed tamen nunquam speciem videmus, unde inlelligenliae nostrae sup-
se a lerra volaivdo suspendit. Ita niniirum sunt petat, ut electos a reprobis, et a falsis veros conv-
omnes hypocrilae, qui, dum bonorum vitam simu- prehendendo discernal. Quod tanien citius agnosci-
lant, imitationem, sanctae coriversationis habenl, mus, si intemerala in memoriain Praeceptoris no-
sed veritalem sanctse aclionis non habent. Ha - stri verba siguainus, quia ait : Ex fructibus eorum
bent quippe yolandi pennas per speciem, sed in cognoscelis eos (Mqtlh. vn, 20).
terra repunt per actioncm, quia alas per iiguram (114) Potesl autem striilhionis nomine Synagoga
sanctitatis exlenduiit, sed causarum saecularium designari, quae alas legis liabuit, seil corde iu inli-
pondere praegravali nullatenus a terra sublevaii- niis repens iiunquam se a terra sublevavit. Per
tur. Unde et speciem Pharisaeorum repiobans Do- herodium vero et accipitrem anliqui Patres expri-
minus quasi struthionis pennanv redarguit, quaeiii muntur, qui ad ea, quseintelligendo potuerunl per-
Opere aliud exercuit, et in colore aliud ostendit spicere, valuerunt eiiam vivendo volare. Penna igi-
dicens : Vm vobis, Scribm el Phurismi htjpocritm, tur struthionis similis est peniiae herodii el accipi-
quia similes estis sepulcris deatbalis, qum foris qui- tris, quia Synagogae vox priorum doctrinam lo-
dem apjtarenl hominibus speciosa, intus autem sunt D I quendo tenuit, setl vivendo nescivit. Unde cjus-
pleria ossibus morluorum. Ila et vos apparetis ho- dem Synagogae populos de Pliarisaeis ac Scribis
minibus justi, interius autem pleni eslis avaritiu et Veritas admonet dicens : Suprr cathedram Moysi se-
iniquitate(Maiih. xxin, 27). Acsidiceret : Sublevare deruni Scribw el Phdriswi : omnia qum dicunt vobis
vos videtur species pennse sed in infimis vos de- facile; secundum opera vero eorutn noliie facere
primit pondus vitae. De quo pondere per Prophe- (Malth. xxni, 2). j
tam dicilur ^ Filii hominum, usquequogrdvi corde? (115) Struthionis fnom'ne gentililas designatur,
(Psali iv, 3.) Habemus adhuc quod in considera- sicut conversurum se eam Dominus pollicelur, cum
tione struthionis hujus de accipitre et herodio per prophetam diceret: Clorificabit mc bestia agri,
attentius perpendamus. Accipitris quippe et hero- dracones et~strulhioi.es(Isa. XLHI,20). Beslia nam-
dii parva sunt corpora, sed pennis densioribus que agri, id est,, dracones et struthiones Doini-
fulta : et idcirco cunv celeritate transvolant quia mmi giorificant, cum fidenvquae85 '" ihoest, ea
in eis paruni.est quod aggravat, multum quod le- quse in boc mnndo iudum membrum diaboli fue-
(115) Ex lib. xxxi in Job.cap. v, 6. citer. |
(114) Ex lib. xxxi in Jab, c. x, medium cir- (115) Ex lib. xxxi in Job, cap. v, 6.
81 GREGORIANUM.— LIB. II. 82
rat, gentilitas exallat. Quam et propter nvaliliam A ter expandit alas suas ad austrum. Alas quippe no-
draconum nomine exprobrat, et propter hypocri- slras ad austrum expandere est,per adventum sancti
sim vocabulo slrutbionunv vocat. Quasi enim pen- Spiritus nostras confitendo cogilaliones aperire ut
nas accepit genlilitas, sed volare non potuit quse jam non libeat defendendo nos tegere, sed accusan-
et naturam ralionis habuit, el actionem rationis do publicare. Tunc ergo accipiter pluraescit, cunv
ignoravit. alas suas ad austrum expanderit, quia tunc se unus-
(116) Strulbipiium nomine ipsa hypocrisis desi- qnisque virtutum pennis induit, cum sancto Spiri-
gnalur. Unde bene contra pervOrsam mentem sub tui cogitationes suas confilendosubsternit. Quienim
Judaesespecie per Isaiam dicitur: Eril cubile draco- vetera fatendo non detegit, novse vitae opera mini-
num, el pascua slrulhionum (Isa. xxxiv, 50). Quid nve producit ; qui nescit lugere quod gravat, non va-
namque per dracones, nisi malitia, et quid struthio- let proferre quod sublevat. Ipsa namque compun-
nuni nomine, nisi hypocrisis designatur ? Struthio ctionis vis poros cordis aperit et plumas virtutum
quippe speeiem volandi habet, sed usum volandi non fundit. Cumque se studiose mens de pigra vetustale
habet, quia hypocrisis cunctis intuentibus iroagi- redarguit, alacri novitate juvenescit. Dicatur ergo
nem de se sanctitatis insinuat, sed tenere vilam san- beato Job : Nunquid per sapienliam tuam plutnescit
clitatis ignorat. In perversa igitur mente draco cu- accipiler expandens alas suas ad auslrum ? Id est,
bat, et struthio pascitur, quia latens malitia callide nunquid cuilibet electo tu intelligentiara contulisti,
tegitur, el intuentium oculis simulalio bonitalis an- ut flanle Spiritu sancto cogUalioniim alasexpandat,
tefertur. quatenuspondera vetustse conversationis abjiciat, et
CAPUTIX. virtulum 87 plumas in usum novi volatus sumat?
DE ACCIPITRE. Ut binc videlicet colligat, quia vigilanliam sensus in
In Scriptura sacra accipitris nomine aliquando ex se non habet qui hanc ex se conferro
semetipso
sanctus quilibet intelligilur. aliis nequaquam valet.
Accipilris nomine sanctus quilibet designatur.
Unde beatus Job Dominica voce interrogatur, cum CAPUT X.
dicitur : Nunquid per sapientiam tuam plumescit ac- DE UERODIO.
cipiter, expandens alas suas ad austrum ? (Job xxxix, In Scriplura sacra herodii nomine etectorum persona
26.) Quia per annos singulos pennam veterem acci- intelligilur.
Herodii nomine vel accipitris electorum persona
piter nova nascente projiciat, ac sine interEiissione.
plumescat, pene nullus ignorat. Non autem hicillud intelligitur. Unde ad beatum Job a Domino dici-
C : Penna struthionis similis est pennw herodii et
plumae tempus dicilur quo in nido vestitur, quia tur
tunc nimirum adhu.c videli.cetpullus ad austrum alas accipitris (Job xxxix, 15). Accipitris quippe et be-
rodii parva suntcorpora, sed pennis densioribus ful-
expandere non valet, sed illa aruvua pluma descri-
Idcirco cum celerilate transvolant, quia eis pa-
bitur, quae laxata vctere 86 penna renovatur. Et la.
rum inest quod gravat, mulluuv quod levat. Bene
quidem domesticis accipitribus quo melius plumes-
cere debeant, munita ac tepentia loca requiruntur. ergo in herodio et accipitre electorum persona si-
in bac vila sunt, sine quan-
Agrestibus vero moris est, ut flanle austro alas ex- gnatur ; quia, quandiu
pandant, quatenus eorum membra ad laxandum tulocunque culpae contagio esse non possunt. Sed
cum eis parurri quid inest quod deprimit, mulla vir-
pennam veterem venti tepore concalescant. Cum ve-
ro venlus deest alis contra radium solis expansis at- tus bonae actionis suppetit,quae illos in superna sus-
sibi auram tollit. Herodii namque el accipitris pennae conclu-
que percussis, tepentem faciunt. Sicque sse firmiores
apertis poris vel veteres exsiliunt, vel novae succre- sunt,el ideo volatu aerem premerevir-
scunt. Quid est ergo accipitrem in auslro plumesce- tute suae solidilatis possunt: sic et electorum virtu-
re, nisi quod unusquisque sanctorum lactus flatu tes solidae volant, ut ventos bunvani favoris pre-
sancti Spirilus concalescil, et usum vetuslae conver- D mant.
sationis abjiciens, novi hominis fnrmam sumit? 83 GAPUT XI.
Quod Paulus admonet dicens : Exspoliuntes vosve- DE MILVO.
terem hominem cum actibus suis el induentes novum In Scriptura sacra milvi nomine diabolus intelligiiur.
(Coloss. in, 9). Et rursum : Licet is qui foris estno- Milvi nomine diabolus designatur : quod Zacha-
ster homo corrumpitur, lamen is qui intus est, reno- ria prophela testante cognoscimus, qui visionem
vatur de die in dtem (II Cor. iv, 16). Vetustam au- suam describens ait: El levavi oculosmeos,eividi:
tem pennam projicere est inveterata studia dolosae ht ecce dum mulieres egredienles, el spirilus in alis
actionisamiltere; et novam pennamsumere est nvi- earum, et habebanl alas quasi alas milvi (Zach. v,
teuv ac sinvplicembene vivendo sensum tenere. Pen- 9). Quid enim in duabus mulieribus accipimus, ni-
na namque veteris conversationis gravat, et pluma si duo principalia vitia, superbiam videlicet, ct va-
novae immutaiionis sublevat, ut ad volatum tauto nam gjoriam , quae impictati absque uila dubitatio-
leviorem, quanto noviorem reddat. Et bene accipi- neconjunctae sunt. Qtueel in alis suis spiritum ha-

(116) E.\ lib. vii in Job, cap. xn, longius ante finem.
?V GARNERICAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 84
bere narrantur, quia in actibus suis Satanae volun- i4. rios mofte liberavil. Ille crgoperfidus Judaeorum
tati deserviunt. Ipsum quippe prophela spiritumap- populus morlalem viditi sed quomodo morle sua,
pellat, quo Salomon ait: Si spiritns, potestutem hu- morteiri nostraindestrueret, minime altendit. Con-
benlis ascenderit snper te, locum tuum ne dimiseris spexit (juidein vulturem, sed oculos vulturis non
(Eccle. x, 4). Et de quo in Evangelio Dominus di-. aspexit : qui dum liumililatis ejus vias, et quibus
cit: Cumiinmundus spirilus exicrit ab homine, umbu- nos ad alta sublevavitj considerare noluit, semitam
lalper loca arida el inaquosu (Mallh. xn, 45). Spi- avis ignoravit. Neque; enim pensare studuit quod
ritus ergo in alis earum est, quia superbia el ina- ejus nos huniililas levaret ad cceleslia et mortis
nis glpria per omiie quod agunt Safanae volunlati cjus intentio reformaret ad vitam. Semiiam igiiur
famulantur. Et habebant alas quasi utas milvi. Mil- ignoravit avis, nec inluitus esi oculos vuliuris, quia
vus semper naturse studet insidiari pullorum. Islae etsi vidit cura quenv iri morte tenuit, videre noluit
ergo mulieres alas habenlquasi alasmilvi, quiaactio- quanta vita? nostrae gloria de ejus morte seque-
nes earuin diabolo procul dubio sunt similes, qui in- relur. j
sidiatur semper vitae parvulorum.
CAP|UT XIV.
89 CAPUT XII. DEMUSCA. , ">.
I In sacra
B I •
D£ PASSERE. Scripltira muscarum nomine insolentes curm
ln Scriptura sacra passeris nomiiie Christus intel- designaiilnr.
ligilur. Muscarum nomine insolenles curae desideriorum
Passeris nomine Chrislus intelligitur, sicut per carnalium designanluf:, sicut scriptum est: Muscm
Psatnvislam dicitur: Eienim passer invenil sibido- morientcs perdunt suaviiatein unguenti (Eccle. x, 1),
mutn, et lurlur nidum suum ubi reponat pultos suos quia nimirum superflilaecogitaliones , quse.assidue
(Psal. Lxxxm, 4). Quis enim alius per passerem in aninio carnalia cogilanle et nascuntur et defi-
nisi Redemptor nosler, et quid per turturein nisi ciunt, eam suavilateni jqua unusquisque inlrinsecus
sancta Ecclesla exprimitur? Jam aulem passer sibi per spiriluni uncttis est, perdunl, quoniam integri-
invenit domunv, quia aeternunv coeli iiabitaculunv late ejus perfrui non permiltuntur. Hinc est quod
Redemptor noster intravit. El lurtur invenit nidum, jEgyplus mullitudinc niuscarum percussa legitur.
quia sancla Ecclesia amore Conditoris affeeta, cre- Quo contia Israeliticus popultts cuslodiam Sabbali
bris gemilibus utitur; et velut nidunv sibi, id est acccpit in n.unere (Exod. vm, 24). Quid cnim in
pacatissiniam fidei quietem construit, in qua cre- hac, vila laboriosius quanv terrenis desideriis
scentes filios quasi plumescenles pullos, quousquc sesluare? Aut quid hic 91 quiclius quam Iiujus
ad superiora evolenl, charitatis gremio calefaclos "' sseculi viihil appetere? Populus ergo qui Deum se-
iovet. quitur,- accepit Sabbatnnv, id est requiem mentis,
CAPUT XIII. ut nullo in hac vita dcsideriorurii carnalium ap-
DE VIILTUUE. pelitu fatigetur. ^EgypLus vero, qust hujus, mundi
In Scripitiru sucfa vuliuris nominc Chrisius inlel- specienv tenet, muscis perculilur. Musca enim ni-
Ugiltir. inis insolens et inquielum est animal, in qua quid
yuHuris nominii Redemptor nosler intelligilur, aliud quam insolenles curae desideriorum carna-
sicut per beatum Job de Judaeoium populo dicitur: lium designantur?iEgyptus ergo muscis percutitur,
Semiiam ignqravit dvis, nec iniuitus est oculos vul- quia eorum corda cjui terrenam vilam diligunt, de-
turis (Job xxviii). Quis enira boc loco avis nomiiie sideriorum suorum inquietudinibus feriuntur, tur-
nisi iiie signalur, qui corpus carneum quodassum- bis cogilatioiiuni carnalium ad ima depressa sunt,
psif, asccndendo ad aethera libravit ? Qui apte quo- utadquietis inlimae dcsiderium non leventur. Unde
cjue eliani vulluris. appellatione exprinvitur. Yultur ciini mira ope pietatis ad cor veritas venit, prius
quippe dunv volat, si jacens catlaver conspicit, ad ab eo cogilationum carnalium sestus ejicit, et post
esunv se.cadaveris deponil. Et plerurtique sic in iv in eo virtulum doha dSsponit. Quod bene nobis sa-
morte capitur, diiin ad mortu.um animal de siini- cri Evangelii historia iniiuit, in qua dum ad resu-
mis venit. Recie (TjO 9© Mcdiator Dei ellioniinum, scitandam filiam invitatusDominus duceretur, pro-
Redemptor noster, vulluris appellatione signatuf, qui linus additur : Et curii ejecla tssel turba, intravil et
manens in altitudine divinilatis suae, quasi quodam tenuit manumpuellw, etsurrexit puella(Malth. ix, 25).
volatu subliroi cadaver morlalilatis nOsira>conspe- Foras ergo lurba ejicitur, utpuella suscitetur, quia
xit in infimis,; et sese de coelestibus ad ima submi- si noii priiis a secretioribus cordis expellitur ira-
sit. Fieri quippe propter nos lioino dignalus est. porluna saecularium multitudo curarum , anima,
Et dum mortuum animal petiit, niortem apud nos quae intrinsecus jacet, mortua nori rcsurgit. Nam
qui apnd se cral iminorlalitas invenit. Sed hujus dunv se per innumcras terrenorum desideriorum co-
vuituris oculus, fuit ipsa intcnlio nostrsc resurre- gitationes spargit, ad consideralionem sui nullale-
ciioiiis, quia ipse ad triduuin moituus ab seterna nus colligit.
ES GREGORIANUM.— LIB. III. 86

92 INCIPIT L.I-BE.R- TERTIUS

CAPUT PRIMUM, A*• (119) Jumentorum nomirie mentes dudum bruta


LEJUMENTIS. designantur, sicul pcr propbetam dicitur : Qui dat
jumenlis escam ipsorum : et pullis corvoruminvocan-
In Scriptura sacra jumentorum nomtne, aliquando tibus eum (Psal. CXLVI,95). Jumenta quippe escam
sancia Ecclesia, vel fidelis anima, aliquando qui-
Ube.tsub disciplina positus, aliquando carnalesho- accipiunt, dunv sacrse Scripturse pabulo mentes du-
mines, aliquando mentes dudttm brutw, sed con- dunv brulsc satiantur.
versm, aliquando swculi implieamenta, aliquando 94 Junientorum quoque nomine saoculi implica-
sensu tardiores inleiliguntur.
menta designantur. Unde apud Moysen filii Ruben
(117) Jumenti nomine sancta Ecclesia, vel fidelis et Gad, et dimidia tribus Manasse mulla pecora- et
anima designatur. Cnde Redenvptor noster in ju- jumenta possidentes dum exira Jordanem ea quae
mento sedens Jerusalem lendit. Salvator enim no- viderant campestria concupiscunt, dixernnt : Terra
ster jumenlo sedens Jerusalem tendit, cum sanctse quum percussit Dominus in conspectu filiorum Israel
Ecclesise universaliter prsesidet, eamque in supernae regionis uberrimm est ad paslum animalium, et nos
pacis desiderium accendit. Jumento ctiam sedens servi tui habemus jumenta plurima : precamurque
Jerusalem tendit, quando uniuscujusque fidelis ani- „ st invenimus gratiam coram le, ut des nobis famulis
mam regens, videlicet jumenlum suum, ad pacis luis eum in possessionem, nec- facias nos transire
jntimrc visiohem ducit. Jordanem (Num. xxxn, 4, 5). Qui igitur jumenta
(118)93 Jumenti nomine quilibet sub disciplina plurima possident, Jordanem transire refugiunt,
positus desigrialur, sicut per Psalmistam dicitur : quia quos mulla mundi invplicamenta occupant,
Vt jumenlum factus sum apud le, et ego setnper te- liabitationem cceleslis patriae non requirunt.
cum (Psal. LXXII,23). Quamvis insensatis homo Jumenlorum nomine sensu tardiores iolelligun-
longe sit melior, hoc tamen plerumque homini non tur, sicut beatus Job dicit: Interroga jumenla, et
licet quod brulis animalibus non licet. Quaeenim ad docebunl te;volaiilia cwli, el indicabunt libi; loquere
aliud servantur, motus eorum procul dubio nequa- terrw et respondebit libi, et narrabunt pisces maris.
quam sub disciplina restringuntur. Homo autem (Job XII,7,8). Quidperjumenta, nisi sensu tardio-
quia ad sequenlem vitara ducitur, necesse est pro- res? quid per cceli volatilia, nisi summa atque su-
feclo.ut in cunctis suis motibus sub disciplinae dis- blinvia sapientes inlelligere debenvus? De jumenlis
positione religelur, el quasi. domesticum animal. nanvque, id est sensu pigrioribus scriptum est:
loris vinctum serviat, atque seternis disposilionibus. Animaliu lua habitabunl in ea (Psal. LXVII,11). Et
restrictum vivat. Qui v.eroimplere cuncta quae desi- iC quia sublimia sapientes in verbis nostri Redemptoris
derat per effrenatara Iibertatem quaerit, quid aliud evolant, scriplum est : lla ut volucres cwli veniant,
quam agresti aniniali esse similis concupiscit, ut el habitent in ramis ejus (Matth. xin, 52). Quid vero»
disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter va • pcrterram, nisi lerrena sapientesaccipimus?.Unde
gus per silvam desideriorum currat? Saepe autem et primo homini ccelestia. deserenti dictum est.
dlvina miseratio, quos prodire in effrenationem 1111—Terra es, et in terram ibis (Gen. m, 19, juxla LXX).
citaeliberlatis conspicil, objeclione prosperse adver- Quid per pisces maris, nisi curiosos hujus saeculi
sitalis frangit, quatenus elisi. discant quam reproba debemus accipere? de quibus Psalmista ait: Pisces
ereclione tuniuerant, ut jam flagelli experimehlis maris, qui perambutanl semilas maris(Psal. vm,
edoiniti, quasi jumenta domcslica prseceplorum loris 9). Qui in magnis rerum inquisitionibus, quasi in,
mentis colla subjiciant, et vitae praesentis ilinere ad abditis fluctibus lalenl. Quid autem cuncta haec in-
nulunv prsesidentis pergant. Quibus bene loris liga- quisila doceant, adjungil diccns : Ouis ignorat, quod
tum se noverat, qui dicebat : Vt jumenlum faclus omnia hwc manus Domini fecerit ? (Job xn, 9.) Ac
sum apud te, el ego semper lecum. Unde et saevus si aperle dical : Sive sensu tardiores, seu sublimia
ille persecutor, ab agro perfidse voluptalis ad do- sapientes, sive tcrrenis actibus deditos, seu hujus
mum fidei deduclus, rectoris sui calcaribus punctusi D mundi. occupalos inquisitionibus requiras, cuncla
audiebal : Durum est tibi contru slimulum culciirure: b;r.c Creatorem omniunv Deum fatentur, et de pole-
(Act. ix, 6). slate ejus concorditer seutiunt, quamvis sub ea non
Jumentorum nomine carnales homines designan- coneorditer vi.vant. Quod enim juslus quisque
tur, sicut per prophetam dicitur : Computruerunt! etianv vivendo loquitur, hoe injustus plerumque de
iumenla in stercore suo (Joel. i, 17). Jumenla quippei Deo vcl sola voce compellitur fateri; fitque ut mali,
in stercore suo computrescere est camales hominesi auclori 95 omnium, cujus pperibus resislunt, at-
fetore luxurise vitani finire. lestatione famnlentur, quia qucm impugnarc niori-
(117) Ex hom. 17 in Ezech. (119) Ex 1. xxx in Job, c. vm, 12.
: (118) Ex 1. x in Job, cap. x, 15.
97 GARNERl CAN, REG. S. VIGTORIS;PARIS. 88
fius ausi sunt, Creatorem omniunv negare non pos-J • A non.solum nequitia cailidae persuasionis impelit, sed
sunt. i etianv terrore potestatispremit; el in persecutionis
CAPUT II. angore ppst berieficia riclaednlcedinis exercet cornna
DEEOI;O. potestatis. Quo in loco equus hunc mundum insi-
In Scriptura sacra equi nominc aliquando lubricat nuat, qui per elationem suam in censu Iabentium
vila pravorum, qliquando dignitas lemporaiis, uii-
quaiido hoc ipsum prwsensswcnlum, aliquando temporum spumal. Et quia Anticliristus extrema
pfwparatio rectw intenlionis, aliqiiando: quilibet[ mundi apprehendere nitilur, cerastes isle equi UE-
stinclus prwdicalor, aliquando eleclorum corporaI gujas niordere perhibetur. Ungulas quippe equi
designanlur. mordere est extrema saeculi feriendo contingere.
n Vt
|
Equi nomine lubrica pravorunv vita signalur, sic-• cadat ascerisor ejus retro. Ascensor equi est, quis-
ut seriptum est : Noliie fieri sicut equas et mutus,,:"'..quis.extollitur in dignitalibus mundi. Qui retro ca-
quibus non est iritellectus (Psal. xxxi-, 9). Et.sicut i dere dicitur, et noh in faciem : sicut Paulus ceci-
per pfophetam aliuiri dicitur :Equi amalores et; disse memoratur (Acl. Ix, 4). In faciem enim cadere
emissarii facti sunt^ unusquisque ad uxorem proximii est in hac vita, suas unumquemque culpas agnos-
sui hinniebal (Jer. v, 8). cere, easque poenitenup deflere. Retro vero quo
Equi nomine dignitas temporalis accipitur, Salo- non videtur cadere esl ex hac viia repente deci-
mone altestante, q.ui-ait : Vidi servos in equis, et; dere, et ad quae supplieia ducatur ignorare. £t quia
principes athbulqntes quasi servos super lerram (Ec- Judafa errpris-97 sui laqueis capta pro Chri-
cle. x, 7). Onvnis quippe qui peccat, servus estt sto Aritichristum exspe.clat, bene Jacob eodem loc»
peccali (Joan. viii, 54). Et servi in equis sunt, dum1 repente in eleclorum voce conversus est dicens :
peccatpres praesentis vitse dignitatibus efferuiitur. Salulfire tuum exspectabq, Domine (Gen. XLIX,18).
Principes vero quasi servi ambiilant, cum raultos; Id est hon sicut infideles AnliChristum, sed eum,
digriitate virtutum plenos iiullus honor erigit, sed qui in redemptionem nostram venlurus est, verum
summa hic adversitas velut indignos deorsum pre- credendo fideliter-Christum.
mit. O.inprursum dicitur : Dormitaverunt qui ascen- Equi nomine praeparatio rectse intentionis accipi-
deruntpquos (Psal. LXXV,7). Id est in mortem ani- lur, sicut scriptum est vEquus paralur in diem belti,
mse mentis oculos a verilalis luce clauserunt, in sed Dominus salutem tribuit (Prov. xxi, 51). Quia
jiraesentis vifse boripre confisi sunt. contra tentationem qiideni se animus prseparat ,
Equi nomine hocipsura praesens saeculum desi- sed nisi adjuvetur desuper salubriler non certat.
gnatur, sicu.t Jacob dicilur : Fiat Dan coluber in:.£ Q Equi nomine sanctus quilibet praedicalor accipi-
96 v*a.>cerastes in semita, mordens unguias equi, tiir, piopheta attestante qui ait : Misisii in mare
ut cadat.ascensor ejus retro (Gen.. XLIX,,17). Quo equos luos lurbanies uquas mullas (Isa. xvin, 2).
in testimonio quid equus sigiiificet, nvelius osteo- Quietae quippe aquae jacuerunt, quia humanae
deinus, si et ea; quae circumslant, paulo subtilius mentes sub viiiorum suorum torpore sopilae sunt.
exponamus. Nonnulli enim de tribu Dan venire An- Sed equis Dei mare turbatum, est, quia, nvissis
tichristum ferunt, pro eo quod lioc loco Dan et; sauctis praedicaloribus, omne cor , quod , pesli-
coluber.asseritur. Unde non immerilO Israeliticus , fera securitate torpuit, impulsu salutiferi timoris
populiis diim terras in caslrorum partitionem susci-, expavit. '....,
peret, primiis Dan ad aquilonem castra melatus est Equorum nomine electorum corpora designanlur,
(Num. li, 25), sigharis eunv, qui in cprde suo di- unde et Joannes apostolus in Apocalypsi Dominum
xerat : Sedeboiri monle testamenti in lateribus aqui- contemplatus ait : £i| exercilus, qui sunt in cmlo,
tbnis, ascendum super altitudinem nubium, sitnilis sequebanlUr eiim in equis albis (Apoc.xtx, 14) (120).
trt-Altissinio (Jsai. xiv, 15). De quo et per prophe- Mulfitudineni quippe sanclorum, quaein hoe marty-
tam dicitur : A Ddn, audilus est fremitus equorum rii beilo sudaverat, recie exercitunv vocal. Qui id-
ejus (Jer. vin, 16). Qui rion soliim coluber, sedI D 1 circo in equis albis sedere referuntur, quia nimirum
etiamcefastes.Cerasta enim Grsececornna dicuntur, eorunv corpora et; lrice justitiae, et castimoniae can-
scrpehsqUe liic cofnutus esse perhibelur, per quem dore claruerunt. ,
digrte Aniichrisli adventus asseritur, quia contra1. 98 CxVPUT111.
fideliuirt Vitanvcum morsu pestiferae praedicationisI ' DEASI.NO.
armaliir etiam corhibus potestatis. Quis auteni ne- In sacra Scriplura asinorum nomine aliquando stut-
sciat semitariv angustiorem esse cluanv viam? Fit torum pigritia, qliijvando luxuria , aliquundo
ergo Dan coluber iii via, quia in praesentis vitse lati- simplicilus gentilium\, aliquando quwlibet fidelis
tudineeos ambulare provocat, quibus quasi parendo 1, anitna, vel sancla Ecclesia, uliqnando is qui alio-
rum necessitates suslentat, aliquundo mala vila, aii-
Maiiditiir. Sed in via mordet, quia eos, quibus li- qtiqrido/carp nosiru designalur.
bertateiri tfibuit, erroris sui veneno consumit. Fit; (121) Asihorum.noniihe stullorum pigritia figura-
cerastes in semita, quia quos iideles reperit, et sesei tur, sicut per Moysem dicitur ; Non arabis in boveet
ad prsecepti ccclestis angusta ilinera constringentes ; asino (Deut. xxii, 10). Ac si dicerct : Faluos sapieri-
i"
(120) Ex 1. xxxi in Job, c. ix, 12. (121) Ex 1. 1, in Job!3 c. vi.
£9 GREGORIANUM. — LIB. III. ' 90
tihus in praedicatione non socies , rte per eum quii A j respuit, ea jam agendo proferat quse Dei sacrificio
implere rem uon valet et illi qui praevalel obsi- imponat.
slas. (126) Asini riomine caro nostra designatur, sicut
(122) Ilem asinorum appellalione immoderalaL in libroJudicum dicitur : Axa, filia Caleb, sedens super
petulantiunv luxuria exprinvitur, prophela teste) asinum suspiravit. Cui dixil paler ejus : Quid ha-
qui ail: Quorum cuines sunt, ut carnes asinorumt bes? 100 &t illa respondit :Da mihi benediclionem
(Ezech. xxin, 20). quia ierram arentem dedisti mihi, junge et irriguam.
(125) Asinorum nomine simplicitas gentilium de- Dedit ei pater irriguum supertus, et irriguum in-
signatur. Unde Jerusalem lendens Dortvinus,asellumi ferius (Jud. i, 13-15). Quid per asinum nisi corpus ,
sedisse perhibetur (Matlh. xxi, 7). Quid est eninii nostrum accipimus ? Axa aulem super asinum sedet,
sedendo asinum Jerusalem venire, nisi gentilitalisi cum irrationabilibus carnis suae molibus janv anima
simplicia corda possidendo, ea ad visionem pacis5 praesidet. Quae suspirans a patre terram irriguam
regendo, et prsesidendo perducere? Unde rursumi petit, quia a Creatore nostro cum magno gemitu
scriptum est: Cognovil bos possessorem suum, et asi- quaerenda est lacrymarum gratia. Sunt namque
nus prwsepe dominisui (Isa. i, 2, 3). Quis enim bosi nonnulli qui jam in dono perceperunt libere pro
nisi Judaicus populus exstilit,cujus cervicem jugum *"justilia eloqui, oppressos tueri, indigenlibus pos-
legis attrivit? Et quis asinus nisi gentilis populus fuit, sessa tribucre, ardorera fidei babere ; sed habere la-
quera quilibet seduclor reperil, quasi brutum ani- crymarum graliam non habenl. Hi niniirum lerram
mal, et rtulla ralione renitens, quo voluit errore auslralem et arentem habent; sed adhuc irrigua
substrsivit ? Bos ergo possessorem suum, et asinus i iiidigent, quia in bonis operibus positi, quibus nva-
99 praesepe donvini cognovit; quia et Hebraicus gni atque ferventes sunt, oportet ut aut timore sup-
populus Deunv quenv colebat, sed ignorabat repe- plicii, aut amore regni cceleslis mala etiani quse anlea
rit: etgentilitas legis pabulum quod non habebat,' perpetraverunt,deploient.Sed quia duo sunt compun-
accepit. ctionis genera, quia Deum videlicet sitiens anima
Potest quoqueper asinum quselibet fidelis anima, prius limore compungitur, post amore, dedit ei Pater
vel saneta uuiversalis Ecclesia designari. Unde suus irriguum superiuset irriguum inferius.Irriguuin
Redemptor nosler in asello sedeus tendit Jeru- quippe superiusjaccipil anima, cum sese in lacryniis,
salem. regni coelestis desiderio aflligit; irriguuin vero in-
(124) Asini nomine is qui aliorum necessitates ; ferius accipit, cum inferni supplicia flendo perti-
sustentat, designatur, sicut per bealum Jobde hae-, r mescit. Et prius quidenv ei inferius, ac post irri-
relicis dicitur : Asinum pupillorum abegerunl (Job guunvsuperius datur. Sed quia compunclio amoris
xxvv, 5). Quid eninv per pupillos accipimus, nisii dignitate prseeminet, necesse fuit ut prius irriguum
electos Dei in mentis teneritudine positos, qui ma- superius, et posl irriguum inferius commenvorari
gna fidei gratia nutriuutur, et patris sui jam proi. debuisset. Duo autem, ut dixi, compunctionis ge-
se mortui facienvnecdum vident? Et sunl pleriquei neia sunt : quia prius timore anima compungitur,
in Ecclesia qui quosdam conspiciunt ccelestia appe- post amore. Prius enira sese in lacrymis afficit, quia
tere, terrena onnvia despeclui habere ; et quamvis dum malornm suoruin recolit, pro his perpeti sup-
ipsi in hujus mundi laboribus insudent, eos taiiieni plicia aeterna pertimescit. At vero cura longa racero-
quos ad cceleslia anhelare conspiciunl, de rebus ; ris anxielate fuerit formido consumpta, quaedam
quas in hoc mundo possident hujus vitae adjuto- jam de praesumptione veniae securitas nascitur, et
riura ferunt. Et quamvis ipsi agere spiritalia ne- in amore ccelestiurtvgaudiorum aiiinvus inflamma-
queant, ad summa tamen lendentibus subsidia mi- tur; et qui prius timebat iie duceretur ad suppli-
nistrant. Portare enim asinus onera hominum solei. cium, postmodum flere amarissime incipit quia dif-
Quasi ergo quidam asinus cleclorum est qui terre- fertur a regno. Sicque fit ut perfecta compunctio
nis rebus deserviens deportat onera usibus homi- fj J formidinis tradat animum compunctioni dilectio-
nunv. Et saepecum haeretici quemlibet talem a sau- nis
ctse Ecclesiae gremio avertunt, quasi pupillorum 1
asinum abiguut, quia cum ad perfidiam suam per- 101 CAPUT IV.
DE ASWA.
trahunt, a ministerio bonorum repellunt. In Scriplura sacra asinarum nomine aliquando qui-
(125) Asiui nomine mala vita designantur, sicut libet simpliciter viventes, aliquando mblus cordis
per Moysen dicitur : Primogeitita asini muiubis ove lascivienles, aliquando simplices cordis cogila-
)(Exod. xin, 15). Per asinum quippe immunditia, tiones, aliquundo caro noslra designatur.
per ovem vero innoccntia designalur. Asini ergo (127) Asinarum appellalione quilibet simpliciter
primogenita ove mulareest imraundae vitaeprimor- viventes et alienis oneribus porlandis dediti acci-
dia in innocentiaj simplicilatem converlere, ut post- piunlur, unde scriplunv est : Roves arabanl, et
quam illa peccator egit, quae uti immunda Doniimis asinw pascebanlur juxta eos (Job i, 14). Quid enim
(122) Ex 1. l, in Job, c. 6, post inedium. (125) Ex 1. xxvnih Job, c. n, 15.
(125) Ibid. (126) Ex iib. III Dialog. c 34.
*(124) Lib. ex 1. xvi in Job, c. xxi, 22. (127) Ex 1. it in Job, c. xvn.
91 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARISl 52
aliudpeT figuram bpves quam bene pperaiites, et. A que salus abjicit, inliiniilatis mempria reformat,
quid asinas quanv quosdain sinipliciter viyentcs ul animus, qui extra se in elationem ducitur, ex
accipiiniis? Qui dum in: subtiliori intellectu currere percussa quam sustinet Carne memoretur. Sed bujus
non valent, quod quasi pigrius artibulant, eo fra- coTreptionis dpnum itlcircp Balaara non obtinuit,
tema onera mansuetius portant. Quse bene jux-ta quia ad maledicendum pergens vocem, non mentein
boyes; pasci referunlur, quia nientes: simplicium mutavil.
eliam curo alta capere nqn possunt, eoniagis yi- 103 I ":CAPUT V
cinse sunt, quo et fralerna bona sua.per charila- DECAMELO.
tem credunt. Cumque invidere alienis serisibus In Scriptura sacra camelorum nomine aliquando
ncsc'unl, quasi in pastu se minime dividuiit. Siniul ipse pominus, aliqljuaiido geniilis populus, ali-
quando Sumariianbrum vitd, aliquando terrena-
ergo se asiiise.cum hobus reficiunt, quia pruden- rum rerum disposiliones, aliauando distoriw et
tibus cqnjuncti tardiores, ecru.m intelligenlia pa- tumidw cogitaiioriesl
scuntur. , Caraeli npmine Dominus designatur, sieut ab
(128) Asinarum nomine motus cordis lascivientes- eodem Domino Judseis adversanlibus dicitur: Li-
designantuiysicut de bealo Job dicitur : Quod in quanles culicemr cqmelum glulientes (Matth. xxm,
possessione quingenlas asinas habuerit (Job i, 5). 24)J Culex nartique Isusurrando vulnerat, camelus
Asinas quippe- possidenvus, cum lasciyientes cordis autem sppnte se ad suscipienda onera inclinat. Li-
molus restringimus : etquidquid in nobis carnale quaverunt ergo Judaei culicem, quia seditiosum
exsurgere appetit, spiritali cordis dominatu refre- latronem dimitli- petierunt. Camelum vero gluti-
naihiis. veruut, quia eunv qui ad suscipienda nostrae' mor-
(120) Asinarum (iuoque nomine simplices cordis talitatis onera sponte descenderal,.exstinguere ckt-
cogitationes aceipjmus juxta illud : Boves drabant mando conati snrit.
et asinw pascebnritur-juxtu eos; el irruerunt Sabwi "' (150)Caineli nomine gentililas designatur. Unde
102 tuieruntque omnia (Job i, 14, 15). Quid enim et Rebecca ad Isaac veniens dorso camcli dedu-
pascentes asinas nisi simplices lnotus cordis intelli- citur (Gen. xxiv, 64) : quia ad Christum ex gen-
giinus? quos dum studiose a duplicitalis errore tilitale Ecclesia properans in lortis viliosisque vitae
conipesciinus, quasiin canipo liberae puritalis enu- veteris conversalionibus invenitur.. (131) Quae lsaac
tfimus. Sed eecedum hoc agimus, hostis noster viso descendit, quia, Domino cognito, vitiasuagen-
pascenles asinas subtraliit, quia plerunnjue dum tilitas deseruil, ietab jerectione celsitudinis ima hu-
molus cordis- simplicss videt, siiblilia invenlionum. Q militatis petiit. Quae' et vereeundata pallio velalur
acumina ostendit, ut, duin laus de subtilitale quae- (ibid., 55), quia et corara illo ex anteacta vita con-
ritur, puritalissimplicitas amillatur. Et si usque ad fuuditur. Unde et perPaulum eisdenv gentibus di-
opusp:avum pcrtralvere non valet, tentando lamen cilur : Quem ergo fructum, liabuislis lunc in illis, in
liOhorum cogitalionibus subrepens nocel, ut, cum quibus nunc erubescitis ? (Rom. vi, 21.)
turbare bona nvenlis agnoscitur, ea quasi funditus (132) Potest etiam per camelos, qui coramune
absttilisse videatur. sunt animal, Samarilanorum vita sighari. Cameli
Asinae nomine caro nostra designatur, unde namque 104 ruminant, sed nequaquam ungulam
s.criptiim(est quia, eunv Balaam ad riialedicendum findunt.. Samaritarii iquoque quasi ruminant, quia
pergeiet, ab asina cui insidcbat corripitur. Balaam ex pavte legis verba recipiunt, el quasi ungulam
nanique pervenire ad propositum tendil; sed ejus non Undunt, quia pro parte conteranunt: Qui etiam
votum animal cui prajsidet praepedit. Prohibitione grave onus in'dorso mentistolerant, quia id onine
qiiippe immorata asina angetam videt, quem hu- quod faciuntvsine spe aeternitatis elaborant: fidem
mana mens non videt, quia pierumque caro per quippe resurrcctionis' nesciuut.. Et quid esse gravius
moieslias tarda flagello,suo nienti Deum indicat, atque onuslius potest quam aflliclionem praetereun-
qucnv nvens ipsa caini praesidens non videbat : ila 0 tis saeculi perpeti et nequaquam ad revelationem
nt anxietatcih, spiritus preiicere in hoc iivundo cu- mentis gaudia remuneralionissperare!
pientis, velut iter lendeiilis impediat, donec ei in- (133) Possunt quoque non inconvenienter per•
visibilem qui sibi obviat innotescat. Unde et bene camelos, qui ungulam nequaquam fmdunt, sed ta
Pelrus dicit : Correplionem liabuit sum vesaniw men ruminant,: terrenarum rerum bonae dispensa-
habent sseculi, et
subjugate mutum animai lioniinis voce loquens pro- tiones ihtelligi : quse quia aliquid
necesse est animal
phelm prohibuit insipientiam (II Petr. n. 16). Insa- aliquid Dei, per commune eas
nus quippe homo a subiugali muto corripitur, quan- designari. Neque enhn lerrena dispensatio, quara-
clomenselata humilitatis borium quod tenere de- vis aeternaeutilitati serviat, sineperlurbationemen-
beatabafflicla carrje memoratur.Considerandum est; tis valet exhiberi. Qiiia igitur per hanc et ad prae-
e.'go quanla salus cordis sit moleslia corporalis, sens mens confunditur, et in perpetuum merces
qnse ad cognitionem sui mentein, et quam plerum- pafatur, quasi commune animal et aliquid de lege
(128) Exl. in Job, c.xin, 30. (131) Lib. xxxv irj Job, c. xi, id repetit.
(129) Ex 1. ii in Job, c. xxiv, 55, in medio. (152) Job, loco ciiato.
(130) Ibidcm. (133) Ex lib. i m job, eap. xm, 29.
f-3 GREGORIANUM.— LIB. III. 94
habet, et aliquid hon babet, Ungulam quippe non iA mercedis praemia requircntcs. Nam reptilia toto ex
findit, quia non se penitus aninia ab omni terreno corpore terrae ihhsereiit; animalia autem ventre a
operedisjtingit; sed tamen ruminat, quia bene di- terra suspensa sunt; appelitu tamen gulse ad terraia
spensando temporalia per certiludinis fiduciahi semper inclinantur. Reptilia itaque sunt inter pa-
coelestia sperat. Terrenae igitur dispeiisationcs, quasi rietem, quando cogitationes volvunlur in mente qua?
camelorum more, capite legi concoraant, pede dis- a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia
crepant, (|uia et coeli sunt quse juste viventes ap- quoque sunt intra paiietem, quando et si qute jam
petunt, et hujus mundi sunt ca in quibus opere justa, si qua honesta cogitantur, appelendis lamen
versansur. lucris lemporalibus honoribusque deserviunt; el per
Possunt eliam per camelos torlnosum videlicet senietipsa quidem quasi a terra suspensa sunt, sed
animal distortae et tumidse cogitationes intelligi. adbuc per anvbilum quasi gulae desiderium sesc ad
Unde bene beatus Job camelos in possessione ha- ima submittunt.
buisse perhibetur (Job i, 3). Camelos quippe pos- (158) Aninialium nomine irralionabiles animae
sidemus, si qtiod altum sapimiis liumililer depona- motus designantur : Vnde filii Ruben el Gad et di^
mus. Cairelos piocul dubio possidemus, cunv cogi- tnidia iribus Manusse introductis filiis lsrael in ter-
tationes nostras ad infirmilatis fraternae coinpassio- R' ram repromissionis ud cumpestriu redennt ( Num.
nem flectinius.et vicissini ouera nostra portantesalie- xxxi, 55), quia ab altis cacuiniitibus monlium quasi
naeinfirmitati compati condescendendo noverimus. ab spe coeleslium delabuntur, ut exlra promissionis
105 CAPUT VI. terram brula animalia nulriant, quia ad pascendos
DE ANIMALIBLS. variis desideriis inationabiles aninvaemolus elabo-
In Scriplura sacra animalium nomine aliquando rant: quia aelernaelucis quanta sil claritas nesciunt
sancli evungelislw, aliquando justi, aliquundo sim- qui transitoiiis oecupaiionibus excaecantur, et, dum
plices in suncla Ecclesia, aliqiiundo cogilaliones de terrenis rebus
atiquantulum a lerra suspeusw, uliquaudo irratio- superbiunt, cceleslis sui luminis
nubiles aiiimw molus. aditum claudunt.
(154) Aninvalium nomiiic sancti evangelistae desi- 107 CAPUT VII.
gnahtur, sicut per Ezechiclem dicilur : Et in medio DEBOVE.
ejus similitudo quuiuor animalium (Ezech. i, 5). In sacra Scriplura bovis nomine aliquando Judaictis
Quid enim per quatuor animalia, nisi qualuor evan- populus, aliquando litxuriosorum demenlia, ali-
gcllslsesignatur? quando labor prwdicaloris, aliqaando sapiens, ali-
quando doctorum munsucludo, atiquando diabolus,
(135) Animalium noinine jusli designantur, sic- iC aliquando bona operalio designaniur.
ut per Ezecliielem dicitur : Et audivi vocemalarum Bovis iiomine Judaicus populus designalur, sicut
unimaiium perculienlium alleram ad allcram (Ezech. per prophelam dicitur : Cognovit bos possessorem
iii, 15). Quid nanique alas animalium, nisi virtutes suum, et asinus prwsepe domini (Isa. i, 5). Require
debemus sentire sanctorum? Qui dum lerrena de- in capitulo De asino c. 5, supra.
spiciunt ad cceleslia volnndo suLIevanltir. Sed vo- (139) Quod autem bovis nomine per comparalio-
lantia animalia, al.s suis se vicissim fcriunl, quia nem luxuriosorum dementia designetur, Salomon
sanctorum menles in eo quod superna appetunt, indicat, qui cum male suadenlis mulieris petulan-
consideratis invicem alternis virtulibus excitantur. tiam praeinisissel.adjunxit : Stulimque sequilur eam
Ala enim sua me perculil, qui exemplo sanctitatis quasibos ductus ad viclimam (Prov. vn, 22).
propriae me ad nveliusaccendil. El ala nvea vicinunv (140) Bovis nomine labor praedicalionis exprimi-
animal ferio, si aliquando opus bonum quod imile- tur, sicut legis verba testaiilur, quibus dicilur :
tur ostendo. Non alliqabis os bovi triluranli (I Tim. v, 18). Ac
(156) Animalium nomine simplices in sancla Ec- si aperle dicerel: Prsedicalorem verbi ab stipendio-
clesia designantur, sicut de cadcm sancla Ecdesia rum suorunv perceptione non probibcas.
per Psalmistam dicilur : Animalia lua hubiiubunt D Rursum bovis iiomine sapiens quilibet designa-
in ea (Psal. LXVII,11), quia videlicel simplicem qui- lur, sicul scriptum est: Non junges bovem et asi-
que in sancta habet Ecclesia. num (Deul. xxv, 4), id esl sapienlem cum stulto in
106 (137) Animalium nomine cogitationes ali- praidicalione non sociabis.
quantulum a lerra suspensse, sed adhuc lerrenaemer- Bouni noinine doctorum mansuetudo designatur,
cedis praeiniarequirentes designanlur, sicutper Eze- sicut scriptunv est. Quia in vasis lempli inler coro-
chielem dicilur: Et ingressus vidi: El ecceomnissiini- nas et plectas boves, el lcones ac cheiubin exscul-
liludo replilium el animalium abominatio (Ezech. pla sunt (Deut. xxn, 10). Coronae quippe signum
vin, 10). In reptilibus quippe cogitationes omniuo suiit victoriae. Plectac 108 aulem concordiae una-
terrenae signanlur; in animalibus vero janv quidem nimilatcm signant. Cherubin vero pieniludo scienliw.
aliquantulunv a terra suspensae, sed adhuc lerrenae Per boves quoque mansueludo, per leones vero se-
(«54) Ex hom. 2 iu Ezecb., post mediunv* (158) Ex 1. xxvn in Job, c. vn, medium circiter.
t!65) Ex 1. xxiv in Job, c. vi, post niedium. (139) Ex lib. xxxv in Job, c. n.
(K56^Ex 1. xxxv in Job, c. xi. (140) Ex lib. ct cap. supcr.
(i"57) Ex 1. xxvi in Job, c. v.
95 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 96
veritas accipitur. Saccrdoles ergo atque doctores Aflatibus
J arescat; Ad exemplum ergo non suntoslen-
inter coronas et plectas, id est inter fortitudinein deiida, nisi quae firma sunt. Prius enim convale-
Lorii operis, quo ad victoriam currunt, et charitatis scere debet meris, alque ad utilitatem proxiniorum
coiico.rdiam, quaa se vicissim non discrepant, per postnvodum denionstrari, cum jam nec per laudem
bOves, et Ieones alque cherubim. designali sunt, elata corruat, nec per vituperationem percussa con-
quia in plenitudine scientiae quanv habenl necesse tabescat. Nam et si Timotheo dicitur : Prwcipe liwc
est ut elboum mansuetudinem teneant, elfervorem et doce, nemo adoltscenliam luam contemnat (I Tim.
lepnum, quatenusin disciplina, quanv praedicanl, et iv, 11, 12), sciendum est quia ei adolescenlia in an-
ex saiicio zejo accensi sunt, et ex palerna dulce- nis, non in moribus, fuit, quamvis in sacro eloquio
dine tranquilli. noniiunquam adolesceiitia juventus vocatur. Unde
Rovis nomiiie diabolus designalur, sicut per scriptuni est: Lwtari, juvenis, in adolesceniia tua
Isaiam dicitur : Leo sicul bos comedel paleqs (Isa. (Ezech. 11,9).
xi, 7); et sicut de eodcm voce Dominica ad beatum CAPUTVHI.
Job dicitur : Fenum sicut bos comedet (Job XL, 10). DEVACCA.
Quid cnihv leonis nomine nisi diabolus, quid palea- In: Scriplurq sacrq cum vacca singulart numero po-
rum vel feni noraine, nisi carnalium vita signatur? "I nitUr,aliquando infirmilqs incarnaiionis Dominicw,
aliquando curo nostra accipilur. Cum vero plura-
Sed quid est quod ln comestioiie palearum vel feni liter vaccw dicuntur, mentes inleltiguntur fidelium.
diabolus noii equo, sed bovi comparalur? Hoc au- 110 Vaceaenonvine infirnvitas incarnationis Do-
lem citius agnoscimus, si in utrisque animalibus minicae designaitur, sicut Moysi a Domino dicilur :
quaesitnutrinientoruni distanlia perpendanvus. Equi Prwcipe filiis Israci ut adducunt ad te vaccum
namque fenum quamlibet sordidum comedunt, rufam wtalis inlegiw, in qua nulla sit ma-
aquamvero iioii nisi mundam bibunt. Boves autem culq, nec porlaverit jugum. Tradesque eam Eleazaro
aquam quamlibel sordidanv bibunt, sed feno non sacerdoli. Qui educlam extra castra immolabit in
nisi mundo veseuhtur. Quid est ergo quod bovij conspectu Domini, et intinget digitum in sanguine
qui roiindo pabulo vescitur, diabolus comparatur, ejus, aspergens contra fores taberriaculi seplem vici-
nisi hoc quod de ipso per prophetam alium dieitur : bus; comburelque eam, cnnctis videnlibus ; tam pel-
Escq ejus electa (141) (Rubac. I, 16,juxt. LXX). lem quam carnem etus, ac sanguinem ac fimum
Neque enim eos se gaudet rapere, quos protervis, flammw tradeiis (Num. xix2-5). Quid per vaccam, nisi
ac -spfdidis actionibus implicatos iii iinis secum assumpta ad sacrificium inlirmiias incarnationis
voluntarie respicit jacere. Fenum ergo sicut bos Dominicae figiiralur? De quo scriptura est quia et
cpmedere appelit, quia suggestionis suse dente ipse mortuus (145) eit ex infirmilate, sed vivil ex
couterere mundanv spiritalium vilam quaerit. virtuie Dei? (11 Cor. xin, 4.) Bene autera vacca hsec
(142) Bovis nomine bona operatio designatur, etiam rufa dicitur, quia videlicet ejus humanitas
sicut per Moyseui dicitur : Non arabis in primoge- rubra per cruorem passionis fuit. Unde et in Can-
nito bovis (Deut. xv, 15). Quid enim per primoge- ticis caiiticonihv a sponsa describitur dicente :
nitura bevis, nlsi bonanv operationenv accipinvus? Diteclus meus candidus et rubicundus (Cant. v, 10);
Primogeiiitum autem bovis intelligimus in infirma candidus videlicet ex divinitate, rubicundus ex
setate primi nostri temporis bonain Operalionem : in sanguine; candidus per justitiam vilae, rubicundus
qiio tamen arandum non est, quia cum prima sint ex cruore passionis. |
noslra adolescenliae vel juventutis 109 tempora, AZtatis integrw in qua non sit macula. jElas hu-
adbuc nobis a praedicatione cessandhin est, ut manitatis Domini intpgra est, omnis ejus operatio
voiner linguae nostrse proscindere nOn audeat ter- perfecta. In qua videlicet humanitate macula iion
rain cordis alieni, quoad usque enlm infirmi su- fuit, quia et veraciter de eo scriptnm est: Quia
mus, confinere nos iiitra nosmetipsos debenvus, ne, peccatum nonfecil, nec inventus dolus in ore ejut
dum tenera bOna citius Ostendimus.amittamus, quia fj 3 (1 Petr. 11,22). Bene autem subditur, nec porlavit
et arbusta plahtata, si prius in terra radicata non jugum. Scriplum quippe est: Omnis qui peccat ser-
fuerint, manu tactacitius arescunt, at si semel ra- vus est peccali(Joan. vin, 35). Quia Dominus nulli
dicem fixerint, manus langit, et tamen nihil officit, peccato succubuit, ju?uin minime porlavit. Sequi-
venti impellunt, nec tamen impellentes laedunl. Et tur : Trudesque eam Eleazaro sacerdpti: qui eductam
coristructi parietes, si impelluiilur, eruunlur, nisi extra casira immolabil in conspeclu Domini. Quid
priusa suo fuerint humore siccali. Mens itaque est qriod haec vacca ajd iinroolandum traditur sacer-
quousque huniofe pravitatis suae non fneril per- doti, nisi quod incarnatus Dominus, qui pro re-
fecte exsiccalaj alienae linguae manu tangi non de- demptione nostra sacrificium semelipsum fecit, in
bet, i)e,.priusquam plene percipiat, perdat splidita- Judaici popuii mauibus datur? Qui etiam extra ca-
-lerii siiam, ne impulsa ruat, ne velut arbustum sine stra immolatus est iri conspeclu Domini, quia vide-
radicibus, duni plusquam valet tolerare conculitur, licet extra portam pajssus est. Unde et dicit Paulus r
(141) Ibi ''ulgati edil. habel cibus ejus electus. (143) Ibi riostra edit. pro mortuus legil cruci»
(142) Ex hoinil. 2 in Ezech., haud procul ab fixus j
initio.
97 GREGORIANUM. - LIB. III. 98
Exeamus ad eum extra eastra improperium ejus por-, A dum per Spirittim sanclum inlelligenlise ignc con-
tanles. Jesus enim ut sanclificurel per sanguinem sumpta suiil. Possumus tanven in eadem vacca, id
suutn populum, extra porlam passus est. Non enim est in ipsa infirmitate incarnalionis Dominicae car-
habemus hic manentem civilatem, sed futurdm nem, pellcm ac sauguinem et limum singula cjus
inquirimus (Hebr. xni, 13). Idcirco enim extra opera accipere. Quid enim per carnem et pellem,
portam passns est, ut a conversalione nos vitse nisi exterior operatio designalur ? Quid per sangui-
111 praesentis, quasi a civitate foras duceret, et nenv, nisi subtilis inlernaque virtus exteriora acta
,a terrena inhabitatione cor nostrum evellere per- vivificans? Quid per Umum, nisi lassitudo, sitis,
;Buaderet. Bene autem dicitur immoldbit in conspectu esuries, et timor mortis et quaeque ex huniilitate
Domini. Redemptor eninv noster in conspectu om- suscepta pati voluit, designantur ? Quod enim ex
nium quasi exstinctus est, sed in conspectu Patris defeclu noslrae morlalitatis habuit, quast in eo abji-
immolalus, quia quod anle oculos hominura poena, ciendum fuit. Quse tamen omnia quae ex noslra in-
hoc ante oculos Palris sacrificium fuil. El inlinget firmitate suscepil, quia pro nostra redemptione ex-
digitum in sanguine ejus. Quid per digilum nisi hihuit, igne concremanda sunt, id esl juxta virtu-
discretio nostrae operationis accipitur? In sanguine tem sancli Spiritus intelligenda, ut quseque ab eo
vero vaccse digitum intiugere est in passione incar- corporaliter gesla sunt, per incorporeum ejus divini-
nalionis Dominicae nostra opera consecrare, ut pas- tatis spiritum disposita sentiantur.
sionem ejus quem cognoscimus imitemur, sicut Poiest quoque per vaccam caro nostra signari.
scriplumesl: Chrislus passus est pro nobis, nobis Vaccanv ergo mactamus, cum carneiu a lascivia
relinquens exemplum ul sequamini vesligia ejus (I snae voluptatis exstinguimus. Scd quia carnis ma-
Petr. ii, 2). Eleazar autem et immolat, et in san- ceralio sine fide, spe et charitate inutilis reputatur,
guine ejus digitum intingit, quia videlicet plebs Ju- dum vacca in sacrificio mactatur, cum hyssopo li-
daica ex reproborum parle humilitatem Domini gnoque cedriuo ac cocco bis tincto offerri praecipi-
usque ad passionem persecula est; ex electorum tur. Quid eninv per byssopum, nisi fides? quid per
vero parte operationem humilitas ejus imitata est: lignum cedrinum, nisi spcs? et quid per coccum,
Et asperget conlra fores labernuculi. Quid hoc loco nisi charitas designatur? Hyssopus quippe interna
labernaeulum, nisi tota simul Synagoga accipitur ? nostra inundare consuevit. Et per Pelruin dicitur :
Qui ergo linxeril in sauguine ejus digitum, eumdem Fide mundans corda eorum (Act. xv, 9). Lignum
sanguiiiem conlra fores tabernaculi aspergal, id esl quoque cedrinum nulla putredine deflcit, quia spein
quisquis passionis ejus vias imitatur, Synagogae non C i coelestium tcrminus non consumit. Unde et per Pe-
cadenli ef resislenti per exempla bona, per opera- trum dicilur : Regeneravil nos in spem vivam pcr re-
lionem reclam signum bene vivendi prsebeat. Con- surrectionem Jesu Cliristi ex morluis, in hwredila-
tra fores enim tabernaculi vaccae sanguinem asper- tem incorruptibilem, et inconluminatam el immar-
gere est resistenli plebi Judaicse per prsedicalionem cessibilem (1 Petr. i, 9). Coccus autem rubeo co-
rectain el per sancta opera passionis ejus exempla lore flammescit, quia quenv implet charitas, eliain
monstrare. Bene aulem dicitur ut digitus ejus in incendit. Undein Evangelio 113 Veritas dicit :
sanguine septem vicibus inlingaiur et aspergatur. Ignem veni mittere in terram (Luc. xn, 49). Sed bis
In septeuario enim numero perfectio accipilur. linctus coccus offerri prsecipitur, ut videlicet anle
Unde el septem diebus universuni tempus impletur, interni judicis oculos charilas nostra Dei et pro-
et sanclus spiritus seplifbrmis voeatur. Septera vero ximi dilectione coloretur, quatenus conversa roens
vicibus in sanguine digitunv intingere est per perfe- nec sic pro amore Dei quietem diligat ul curam
clam opeialionem ministerium passionis ejus inii- proximi ulililate;i:que postponat, nec sic pro amore
lari. Et septem vicibus conlra Synagogam aspergere proxinvi occupationi serviat ut quietem funditus de-
estperfecta praedicatione sacrainenta incarnationis serens ignem in se superni anvoris exstinguat. Vac-
ac passionis ejus infidelibus denuiitiare : D cam ergo cura hyssopo, lignoque cedrino ac cocco
Comburetque eam cunclis videniibus extra caslru: offerimus, dum cunv nvaceratioiie carnis sacrificium
fatn pellem ac carnes ejus, quam sanguinem et fi- fidei, spei et charitatis adolemus. Quisquis igitur
mum flammw tradetis. Quid per carnem et pellem, semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta
quid per sanguinem et fimum vaccae, nisi carnalia desiderat, curet necesse est ut non solum se ad op*
sacrificia in Testamento Veteri habita, quae infirmi- rationis laliludinem, verum eliam ad culmina con-
tatem 112 Domini denuntiabant, figurantur? Quae templalionis exlendat.
omnia postmodum a Patribus specialiter intellecta (144; Vaecarum nomine mentes Ddelium desi-
juxta exterius minislerium, stercora sunt vocala. gnanlur. Unde cum de terra Philislbim arca Domini
UndePaulus cumdesacrificiis carnalibus loqueretur ad terranv Israel rediret, plaustro superimposita
dixit: Vropler quem omnia delrimenium fee.iet ar- esl, et vaccai plaustro subjunclae sunt. Qu* felae
bitrorulstercora (Philipp. m,8).Quse flamnvaetradun- fuisse memorantur, quarum vitulos clauscrunt domi.
tur, quia quamvis carnaliler prius cxhibita postnvo- lbunl autem indirectum vaccw per vium qum ducA

(144) Ex bom. 37 in Evang., longius ab initio.


99 CARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 100
Bethsamis; uno iiinere grudiebuntur, pergenles el A i ego reficiam vps. Tollile jugum tneum supcr vos; et
mugientes; el nondeciinubant nequeaddexleram neque discite a tne, quia milis sum, cl humilis corde (Matth
ad sinisiram (I Beg. vi, 7). Quideniin vaccae, nisi fi- xt, 28). Quid est eninv Domino mitcm se in magiste-
deles quOsfjue in Ecclesia designant? Qui cum san- rio atque humilem diccre, nisi reliclis exercendae
cti eloquii prapcepta coi.servant, quasi super impo- elalionis U5 diflicullatibus, plana quaedam bene
sitain Domini arcam portant. De quibus hoc est vivendi itinera demohstrare? Sed quia pravorum
eliain notandum quodfetae fuisse merooranlur, quia menles plus per aspera clationis quam per blanda
surit plerique qui in via Dei inlrinsecus positi foris liuniilitatis ac niansuk.udiriis delectantur, esse sub
carnalibus affeclibus ligantur. Sed non decliiianf a sCnlibus delicias pulant. Dura enini pro araore sae-
recto ilinere, qui arcam Dei portanl in mente. Ecce culi quasi quapdam mpllia ac deleclahilia ferre pa-
autcm vaccse Bethsamis perguut. Belhsamis quippe rali sunt, dum in hac vita rerum culmina appre-
domus interpretatur. Et Propheta ait: Vobis autem, hendere coiiantur. Cessalioncm Dominus a niundi
qui timetis Domiiium, orietur sol justitiae. Si igi- laboribiis iiiiperat, sanctae quietis dnlcedinem per-
lur ad aeterni solis habitalionem tendimus, digrtum suadel; el tanieii vesaiia iniquorum mens plus se
profectoesl ut de Dei itinere pro carnalibus ailecti- assequi aspera carnaliler quam spirilaliter gaudet.
bus non declinemiis. Tola enim mente pensandum " PIus acerbitate faligalionis quanv quietis dulcedine
cst quod vaccse Dei plaustro supposilae pergunt et pascitur.
gemuiit; dant ab iiitimis mugilus, et tamen cle Dei CAPUT X.
itinere non detorquent gressus. Anvorem quidem 1E TAURO.
per compassionem senliuiit, sed colla posterius non In Scriptura sacra tat\rorum nomine oliquando intel-
defleclunt. Sic ninvirum, sic praedicatores Il4 Dei, ligunlur Palres Ve/eris Testamcnti, aliquando su-
sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam de- perbi.
bent, ut et compatiantur proximis per charitatem, (146) Taurorum nomine Patres Veteris Testa-
et tamen de via Dei non exorbitent per compassio- menti designantur, sicut in Evangelio a Domino di-
neiii. Arcam quippe plauslro superpositam Betbsa- citur : Ecce prandium meum paravi; tauri mei el
mis pergere est cura superna scientia ad internse atiiliu occisa sunt, et qmnia paratu, venile ad uuptias
lucis habitaculum propinquare. Sed lunc vere Beth- (Matlh. xxn, 4). Quid in tauris vel altilibus, nisi
samis teiidimus, cum vianv rectiludinis gradientes Noviac Veleris Teslanienti Patres accipimus? Alti-
ad vicina erroris lalera nec pro affectu pignorum lia ciiim saginala diieimus. Ab eo cniin quod est
deciinanvus. Sic namque, sic necesse est ut ince- r, i alere, allilia quasi alitilia vocamus. Cum vero ia
dere debeant qui sacrae legis jugo suppositi, jam lege scriptum sit: Diliges amicum luum, el odio ha-
per internam seientiam Dei arcanv porlant. Per hoc bebis inimicum tuum\(Malth.\, 45), accepla lunc
quod propinqnorum necessilatibus condolent, ac- justis iicentia fuerat, t \it Dei suosque adversarios
cepto reclitudiiiis itineie non declinent. Quorum ni- quanta possenl viitule comprimerent, eosque jure
inirunv gratia mentenv noslram lenere debct, sed gladii ferirent. Quod in Novo, piocul dubio, Testa-
deflectere non debet, ne haec eadem mens, aut si mento compescitur cum per semetipsam Verilas
affecfu lion tangilur, dura sit; aut plus tacta, si in- praedicat, dicens : Diligite inimicos vestros, bene fa-
flectitur, remissa. cite his qui oderunl vos (ibid., 44). Quid ergo per
CAPUT IX. tauros nisi Patres Testamenti Veteris significantur?
DEVITULA. Nam dum ex permissione legis acce.perant quatenus
(145) Vitulse nomine mens camalis designatur adversarios suos odii retributione percuterent, ut
quod benc sub Ephraiiri specie Osee propheta describi t ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qni inimi-
qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram (Ose. cos suos 116 virtulis corporeae cornu feriebant?
x, 11). Vitula «enini triturae laboribus assueta re- Quid vero per altilia, nisi Patres Testanventi Novi
laxala pleruroque ad eumdem laboris usum elianv D '. figuranlur? qui dunv gratiam pinguedinis intemae
non compulsa reverlitur. Ita pravorum rnens hujus percipiunl, a desideriis terrenis innitenles ad subli-
niundi servitiis dcdita, ct rerum lemporaliura fali- mia contemplaiioiiis spae pennis sublevantur. In imo
gationibus assueta, etiam si sibi libere vacare liceal, quippe cogitationein ponere, quid aliud quam quae-
iiibesse lamen terrenis sudoribus feslinal, et usu dam ariditas mentis esl? Qui aulem inlellectu ccele-
uiiser.seconversationis triluram laboris quaerit, nt a slium jam per sancta desideria de supernis delecla-
jugo niunduiise servitutis cessare non libeat, eliam tionis inlimae cibo pascuntur, quasi largiori alimeiilo
silicet. Quod videlicet jugunv Dominus a discipulo- pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Psalmi-
rum cordibus solvebat, cum diceret : Altendite vobis sta concupivit, qui dicebat: Sicut adipe el pingue-
ne graventur corda veslra crapulu el ebrielate (Luc. dine repleutur auipta\mea (Psal. LXII,6). Quia igi-
xxv, 34) : illicoadjunxit cl curis hujus v\lw, el super- tur prsedicatoresDonvinicae Incarnationis missi, per-
veniatinvosrepeniinadies illa(ibid.). Et rursum : secutionem ab infidelibus, et prius prophetae et post^
Venite ad me, omnes qui laboralis et onerali estis, et modum sancli apostoji psrtulerunt, iuvitalis et ve-

(145)Ex lib. xx iu Job, cap. 16, ante nvedium. (146) Hom. 58 in Evang.
101 GREGORIARUM. — LiB. III. 102
nire nolenlibus dicilur : Tauri mei et altilia occisa: A taraen haec quatuor animalia ipsum suum caput, cu-
suut, el omnia paruta sunt. Ac si apenius dicatur: ; jus sunt inembra, signare. Ipse namque et liomo
Pairum praecedenlium morles accipite, et remediai est, quia naturam nostram veraciter suscepit; et
vilaenoslrae cogitale. vitulus, quia pvo nobis patienter occubuit; et leo,
(147) Taurorum nomine cervix superbiae designa- quia per divinilatis fortitudinem susceptse 118
lur, sicut amicis beati Job a Domino dicitur : Su- morlisvineuliim rupit; etad extremum aqtiila,quia
mile vobis seplem tauros, el sepiem arieles, et ite ad( ad coelum de quo venerat rediit. Homo ergo na-
servum meum Job, et offerel holocauslum pro vobis; scendo, vilulus moricndo, leo resurgendo, aqui.'a
(Job xLii, 8). Per lauros cervix superbiae, per arie- ad ccelos ascendendo vocatus est.
tes vero ducatus exprimilur, qui ab baereticis per- (148) Vituli nomine sanclus praedicator dcsigna-
suasis plebibus, quasi seduclis gregibus agitur. De> tur, sicut per Ezecbielem dicitur : Planta pedis eo-
haereticis namque superbientibus dicitur, qui inlir- rum, quasi plunlupedis vituli (Ezecli. i, 7). In san-
morum mentes male suadendo corrumpunt : Consi- clis quippe praedicatorihas planta pedis est ut plania
lium taurorutn, inter vaccas populorum (Psul. LXVH, , vituli, scilicel mature incedens, et fortis et divisa.
31). Et qnia sequentes se populos vclut greges tra- Quia unusquisque prsedicator et veneralionem ha-
"
hunt, arietes aliquando nominantur; greges scilicett bet in maturilate, et fortiludinera in opere, et divi-
arictes ducunt. Unde per increpationeii) Jeremiasi sionem iingutae in discretione. Non enim facile prse-
ait : Principes lui vtlul arieles (Thren. i, 6). Quiai diealio ejus accipitur, si levis in rooribus esse vi-
igitur hserelici, cum ad sanctam Ecclesiam redeunt,, dcatur. Et nulla erit maturitatis oslensio, si contra
supcrbiam elalionis deserere, et nequaquam jami advcrsa omnia non affueiit operis forliludo. Virtu-
quasi sequentes greges populorum cuneos ad inte- tis aulem merilum, ipsa forlitudo oueris amittit, si
ritum duciint, amici beati Job offerre lauros ct arie- discrelio in intellectu non fuerit.
tes jubentur. Tauros enim et arielcs in sacrificio» CAPUT XII
offerre est superbum ducalum in conversionis hu- DE CANIBUS.
mililate maclare, ut edomita cervice superbiae di- In Scriptura sacra caiium nomine
aliquando son-
scant obediendo sequi qui dtidum prseire conaban- cli prwdicutores, aliquando adulatores, alins hw-
tur. Recte quoque 117 hsec eorum superbia se- retici, alias Judwi, uliquundo gentiles intelligun-
lur.
ptem sacriticiis expialur, quia bseretici ad Ecclesiami
revertentes per bumilitatis hosliam, doua Spiritus (149) Canum nomine sancti praedicalores desi-
gratiae septiformis accipiuut, ut qui elationis suse, C „ gnantur, sicut in Evangelio sciiptuin esl : Sed et
vclustate labuerant, novilate graliae reformentur. canes veniebant et lingebant ulcera ejus (Luc. xvi,
Dicatur igilur : Sumile vobisseplem tauros el seplem 21). Quid enim per canes nisi prsedicatores intelli-
arietes, et ile ad servum meum Job, el offeret holo- gimus? Canum elenim lingua vulnus dum lingit,
causlum pro vobis. Ac si haerelicis redeunlibus curat : quia el doclores sancti dum in confessione
aperte diceretur. Universali vos Ecclesise per humi- peccati noslri nos inslruunt, quasi vulnus mentis
lilatenv pcenitentiaejungile, atque eam qua per vos- nostrse per linguam tangunt. Et quia nos loquendo
metipsos digui non estis veniam ejus a me prccibus. a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad sa-
obtinete, qui cum per hanc veraciter sapere disc.i- lulem reducunt. Quia enim canum nomine prapdi-
tis, prioris apud me vestrae sapientiae slullitiarn de-.. catorum 119 lingua signatur, bene per Psalmistam
lelis. Dotnino dicitur : Lingua canum tuorum ex inimicis
CAPUT XI. ab ipso (Psal. LXVII,24). Ex Judseis quippe inlideli-
DEVlTULO. bus sancti praedicatores electi sunt, qui assertione
In Scriplura sacra vituli nomine atiquando Chrislus veritatis.contra fures latronesque venientes magnos
vel Lucas evangelista, aliquando sauctus prwdica- pro Domino, ut ila dicam, latratus dederunl. Quo-
lor inlelligilur. Jj modo contra de quorumdam reprobalione dicitur ;
D
Vituli nomine Christus vel Lucas evangelista de- Canes muti non valenles latrure (Isa. LVI, 10). Quia
sigiialur, sicutper Joannem evangelistam in Apoca- igitur prsedicatores sancti peccata damnant, con-
lypsi de quatuor animalibus dicitur : Animal pri- fessionem vero peccatorum approbaiit, dicentes :
mum simile leoni, secundum animal simile vitulo, Confitemini alterutrum peccala vestra, et orate pro
terlium animal habens faciem quasi hominis, et quar- invicem ut salvemini (Jac. v, 16), ulcera Lazari ca-
tum animal simile aquilw volanti (Apoc. iv, 7). Ubi nes lingunt : sancli etenim doclores, dum genlilium
quamvis singula ad unuraquemqiie evangelislam re- confessiones accipiunt, mentiuin vulnera «aluti re-
cte conveniant, dum alius humanae nativilatis ordi- stituunl. Unde et Lazarus inteiprelalur adjtttus,
nem, alius per mundi sacrificii mactalionem quasi quia ipsi hunc ad ereplionem juvant qui ejus vul-
vituli mortem, alius potestalis fortitudinem quasi nera per linguae correptionem curant.
leonis clamorem insinuat, alius nativitatem Verbi Potest autem per linclionem canum, lata adu-
intueris quasi ortum solem aquila aspeclal, possent lanlium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera
(147) Ex lib. xxxv in Job, c. 7. (149) Ex hom. 40 in Evang.
(148) Ex bpm. 3 in Ezech.
105 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS 104
nostra lingere est, quod pierunique solcnt, etiam A £ sublime elevabitur, cum Deum se esse mentielur.
ipsa mala quse in nobis reprehendimus improbo fa- Sed elevalus in sublihve stullus apparebit, quia in
vore Iaudare. ipsa elevatione, per advenlum veri judicis deiiciet.
Canum noniine hseretici designanlur, sicut scri- Qui si intellexisset, ori suo iinposuisset manuro,
ptum est : Sicut canis reveriitur ad vomilum suum, id est, si supplicium suum cum superbire exorsus
sic stullus ad stultitiam suam (Prov. xxvi, 11). est praevidisset, bene aliquando conditus in lantam
Canum nomine Judaei Dominum persequentes jactalionem superbise non fuisset elatus. De quo ne-
designaiilur, sicut a Donnno per Psalmistam dici- quaqiiam moveat, quod superius dictum esl: Quar-
tur, Circtimdederunt mecunes mulli (Psal.xxi, 17). tum quod incedil feliciter. Tria quippebene iucedere
Canum nomine genliles designantur, sicut in dixit, et quarlum feliciter. Non enim omne quod
Evangelio Dominus raulieri Chanansesedicit . Non feliciter bene; neque bi hae vita omne quod bene,
esi bonum sumere panem, el miltere canibus (Matlh. incedit feliciter. Nara leo, gallus et aries bene ince-
xv, 26). Ac si diceret : Non est bonum ut doctrinae dunti sed non hic feliciter, quia persecutionum
panis a filiis, id est Judaeis qui ab iiiitio Pominum bella paliuntur. Quartum vero feliciter, et non bene
eoluerunt et adoraverunt, subtrahatur et vobis gen- incedit, quia in fallaeia sua Anlichristus graditur,
tibus, quae multis spurcitiis el idolis deseryistis, sed juxta breve tempus vilae praesentis ipsa illi fal-
delur. lacia prosperatur, sicpt de eo sub Antiocbi specie
120 CAPUT XIII. per Daiiielera dictum jest: Robur datum est ei con-
DE AIUETIBUS. tra juge sacrificium firopter peccuta, el prosternetur
ln Scriptura sacra arietum nomine aliquando sa- veritas in terra, et faciet et prosperubitur (Dun. vni,
cerdotes, aliquando ralionales spiritus, aliquando 12). Quod ergo Salomon ait, incedit feliciler, hoc
ducaius sequentium populorum designanlur. Daniel dicit, prosperajbitur.
Arietis nomine primus intra Ecclesiam ordo sa- Arietum nonvine ralionabiics spiritus designan-
cerdotum designalur, sicut per Salonioiiem dicilur: tur, sicut per Moysem dicilur : Tollens Jacob virgas
Tria snrit qum bene gradiuntur, et quarlum, quod populeas virides et amygdalinas, et ex platunis, ex
incedit feliciler. Leo forlissimus bestiarum ad ntd- parte decorticavil eas. Detraclisque corlicibus in his
lius pavebil occursum, gullus succinclus lumbos, et qum spoliulm fueranl, bandor apparuil. Ilim vero qum
aries; nec esl rex qui resistal ei. Ipse quippe boc integrm erant, virides permanserunt, alque in hunc
loco ponitur leo, de quo scriptura esl : Vicit leo modum color effectus esl varius. Igilur quando as-
de triba Juda. Qui forlissinius esse perhibetur, r( cendebanl oves, ponebal eqs in cunulibus aquarum,
quia in hoc ipso quod infirmum esl Dei fonius est ante qculos arietum et ovium ut in earum conlem-
hominibus (I Cor. i, 25). Qui ad nullius pavel occrir- platione conciperent (Gen. xxx, 57-58). Quid est
sum. Dicit enimx: Venil princeps hujus mundi el in enim virgas virides adiygdalinas et ex plalanis ante
me non habet quidquam (Joan. xiv, 50). Gallus oculos gregum pouere, nisi per Scripturae sacrae
succincius lumbos, id est, praedicatores sancti" inter seriem antiquorum Palrum vitas atque serilentiam
liujus tenebras noctis veriim mane nuntiantes. Qui in exemplum populis prsebere? Quaenimirum, quia
succincii liiinbos sunt, quia a membris suis luxurise juxta ralionis examen rectse sunt, virgae nominan-
fluxa restringunt. In lumbis quippe luxuria est. tur. Quibus ex parte cprticem 122 subtrahit ut in
Uiide et eis a Domino dicitur : S»»f lumbi vestri his, quae exspoliantur| candor intimus appareat, et
prmciricli (Luc. xn, 55). El aries. Nec est rex qui ex parte corticem seryat, ut, sicut fueranl exterius
resislal ei. Quem alium bocloco arictem accipimus in viriditale perirtaneant. Variusque virgarum color
nisi primum inlra Ecclesiam ordinem sacerdotum ? efficitur, dum cortex ex parte sublrahitur, .et ex
De quibus scriptum est: Afferte Domino filios arie- parte retinelur. Ante consideralionis enim nostrae
tum (Psal. xxviii, 1). Qui per exempla sua gradien- oculos praecedentium Patrum sententiae, quasi vir-
tera ^populura quasi subsequentem ovium gregem ^ gae variae ponunlur, in quibus, dutn plerumque in-
trabunt. Quibus spirilal.ter recteque vivenlibus lellectum litterse fuginius, quasi corticem subtrahi-
nullus rex suflicil omnino resistere, quiiv quilibet mus; et, dum plerurivque intelleclum litterae se-
perseculor obviel, intentionem eorum non valet quimur, quasi corticem reservamus; dumque ab
praepedire. Sciunt eninv ad eunv quenv desiderant et ipsis cortex litlerae subducitur, allegoriae candor
anxie Currere et moriendo pervenire. Ponitur ergo interior demonsiraturi; et dum cortex relinquitur,
piimus leo, secundus gallus, terlius aries. Appa- exterioris intelligenli^e virentia demonstrantur
iruit enim Cbristus, deinde praedicalores sancti exempla. QuasbeneJacob in aquae canalibusposuit,
apPsloli, et tunc demum spirituales 121 Patres quia et Redemptor noster in libris sacrae scientiae,
Ecclesiarum prsepositi, videlicet duces gregum, quibus nos intrinsecus infundinius fixit. Has aspi-
quia doctores sequentium populorum. Sed quia cientes arieles cumovibus coeunt, quia ralionabiles
post lioc Antichristus apparebit, hoc illi quaftum nostri spiritus, dum in earum intentione defixi
subdens dicit : Et qui stultusappamit, postquam sunt, singulis quibusque actionibus permiscentur
elevalus esl in sublime. Si eniin intcllexisset, ori suo ut tales fetus operum procreenl, qualia exempla
iiaposuisset manum (Prov. xxx, 52). Ipse quippe in praecedentium in vocibus prseceptorum vident. Et
105 GREGORIANUM.— LIB. III. 106
diversum colorem «proles boni operis habet quia A bovesuniversas, insuper et pecora campi (Psal. vm,
et nonnunquam subtraclo lillerae cortice, actus in- 8;. Hinc iterum per eunidem Psalmistam dicitur:
terna cohsideral, et reservato nonnunquam historise Nos autem populus ejns el ovespascuw ejus (Psal.
tegmine se in exterioribus formal. Lxxvin, 15). Neque eiiiin qui servare innocentiam
Arielum nonvineducalus sequeiilium populorum negliguiit, illa internse pascuse refectione satiantur.
designatur. Unde ad amicos beali Job a Donfino CAPUTXV.
dicitur : Sumite vobis sepiem luuros et seplem arietes, DEAGNA.
et ite ad servummeum; et offerel holocaustum pro 152) Agnsenoinine aetiva vita designatur, slcut
vobis (Job XLII,8). Qusere in capitulo Delauro. per Moysen de eo qui juramentum protulit, ut vel
123 CAPUT XIV. inale quid, vel bene faceret, atque hoc ipsura obli-
DEOVIBUS. vione traiiscendit, dicitur : Offerui dgriam de gregi-
ln Scriptura saera cum singulariter ovis ponitur, bus stve caprum (Levit. v, 6). Juianientum namque
Chrisli patieutiu intelligitur; cum vero pluratiter proferre est voto nos divlnse servitutis alligare. Et
ovesdicuntur, aliquando fideles ex Judmis uccipiun- cuni bona
tur, uliquundo cogitationum innoceniia, aliquaiido opera promiltimus,. bene nos facere spon-
simplicesquiqtie. demus. Cum vero abslrnentiam cruciatumque ca!>
. (150)Oviumiiominefideles exJudseisdesignantur, B nis nostrse voverimus, male ad prsesens nos nobis
sicut de beato Job ih figura dicituf: Et fuit pos- facere juramus. Sed quia nuliiis in hac vita ita per-
sessio ejus seplem miilia oviumeitrid millia caineto- fectus est ut quamlibet Deo devotus sit, inter ipsa
rum (Jab i, 5). Quid enim sepleni nvillibus oviuni, qiiantulumcunqiie pia vota non peccel, pro peccato
nisi perfectam quorumdam Judaeorum innoceiitiam agna offerri de gregibus sive capra praecipitur. Quid
exprimit, qui ad perfectionis gratiam ex legis pa- enim per agnam nisi activae vitae innoce;iiia? quid
scuis venil? Quidveroin tribusniillibuscamelofum, per capram, quse in siimniis exiremisque riipibtis
nisi ad plenitudinem fidei veniens tota genlilium pendens pascitur, nisi contemplativa 125 vita si-
viliositas dcsignatur? Sicut per oves Hebrseos a gnatrir ? Qui ergo se cOnspicit pronvissa ac prjpo-
pascuis legis ad fidera venienles accipimus, sic iiil sita non iraplesse, ad sacrificiumDcistudiosiussese
obstal ut per camelos lortos moribus atque onustos debel,vel innocenlia borti operis, vel sublimi pasu
idolorum cullibus .gentilium populos sentiamus. eontemplationis aceingere. Et bene agna de gregi-
Quia cnim a semetipsis sibi invenerunt Deos quos bus, capra vero offerri de gregibus non jubc-tur,
colerent, quasi a semetipsis eis onus in dorsd ex- qiiia activa vita multoruin est conleniplativa paueo-
creveral quod portarent. Sed quia' in carne Domi- _ rum. Etcura hsec agimus quae n.ullos agere atquo
k
nusapparens, et Hebrseorum populum perfectionis egisse conspiciraus, quasi agnain de gregibus damus.
gralia implevit, etgentium quosdam ad cognitioriem CAPUT XVL
Jidei mira opera ostentendo produxit, dicalur recte DE BESTIIS.
de umbra, qrise verilatem exprimeret, qriod et lii Scriplura sacra cum siriguluritcr beslia pbriilur,
septera millia ovium et tria millia cameloriim possi- aJiquando diabolus, aliquando lurba prwdicatoriim
deret. Antichrislij aliguando mens irraiionabilis; cum
veropluraliter, aliquando (Lwmones,aliquando mo-
Possunt autera per oves moraliter cogitationum tus carnis desigrianlur.
innocentia, per camelos distorlae cogitatioues desi- -(153) Bestise nohiirte antiquus hostis accipituf
gnari. Servata quippe veritate historise, imitaril24 «(ui deceptionem primi horainis saevus impetiit, ef
spintaliter possumus quod carnaliter audimus. Oviura imegritatem vitaeillius male suadendo laiiiavit. Coii-
eniin septem miilia possidemus, cum cogitationes tra quem prophetae vocibus de sancta electorurivEc-
innoeuas perfecta cordis munditia inter nosmetip- clesia in anliquum statum restauranda piaerivittituf :
sosinquisito veritatis pabulo pascimus. Eruntque Et mala bestia non transibit per eam (Isa. xxxv, 9).
nobis in possessionein etiara tria millia camelo- Binc iterum in libro beati Job scriptum est: lngre-
runi, si omnequod in uobis altum ac tortuosum est D I dietur beslia lalibulum suum, et in anlrb suo triora-
rationi fidei subdimus, et suh cognitione Trinitatis bitur (Job xxxvn, 8). Cuul enirii iri fiiie mundi
sponte in appetitu humilitatis inclinanvus. Carivelos iUrim hominem darahatuiri qui Aniichristus voca-
quippe possidemus, si quod altunv sapimus humili- tur, invaserit, quid aliud quam latibulum suuni in-,
ter deponamus. Camelos possideraus, cum cogita- gredilur, ul in antro proprioderiiofelur?Vas quippe
liones nostras ad infirnvilalis fraternae compassio- iliud diaboli anlrumac lalibulum bestiae esl, ul in-
nem flectimus, et vicissirtvonera nostra portantes, sidjans horainibus viam littjus Vitse carpenlibns,
alienae inflrmitati compati condescendendo noveri- in illo el per sigiia lateal, el pCr inalitiani oc-
mus. cidat.
(151)Oviumnpraine, simpiices quique el innocenfes (151) Bestiae nomine liirba praedicalorum Anli-
designantur, sicut per Psalmislam Patfi de Filio ciiristi designatur. Unde sirtiulatioiiis ipsoruhv mali-
dicitur: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et tiam 126 Joannes in Apocalypsi brevi descfiptione
(150) Exlib. linJob, c. vi. (153) Ex lib. xxvn in Job, c. xvn, 18.
(151) Ex lib. xxxvin Job, c. xi. (154) Ex lib. xxxiu in Job, c. xxvi.
^152) Ex lib. xxxn in Job, c. iv.
PATHOL. CXCIIL 4
GARNERICAN. REG. S. VICTORIS PARIS. - 108
107
cpmprehcndensdicit: Vidi utiam bestiam qscenden- A esf in membris tneis ? {Bom.VII, 25.) Sed aliud est
feni de ierrd,hdbentem comua duo.similia ainii, et lo- has. bestias in campo operis saevientes aspicere,
tenerc. Redactac
quebaiuruidraco(Apbc.xih, 11). Pririrem quippe be- aliUdintfa cordis caveamfrementes
stiaBi, id est Antichristum superiore jam descrip- riamque ihtra claustrum contirientiae, ct $i adhuc
tiorie iiarraverat; ppst gueni etiam liaec alia bestia tentando rugiunt, usque ad morsum tainen, ui
ascendisse dicitur> fluia post eum multitudo prse- diximus, actioriis illibitae riori excedunt. Pacificae
dicalorura illius ex ferrena potestate gloriattir. De . itaque siinl terrse lestiae, quia motus eariris elsi per
terra qriippe ascendere esl terrena gloria super- desideria palpiteiit, aperta nos tanieii contra di-
blre. Quae habet dup corniia similia agni, quia per ctione operis rton impugnant. Pacem ergo nobis
• nvotus carnis, dum nos
hypOcrisim sahctitatis, eam cpiani in se VeracUer terrae bestise faciunt, .quia
T)ominus:habuit.singiilafem sibi inesse et sapien- tentando Tacescunt, ad ainorem quietis inlimie irii-
tiam menlitrir et vitam. Sed quia sub agrii specie pellunt. -.'
auditoribus reprobis serpentirium virus infundil, 128 CAPUT XVII.
recte illici subditur : Et loquebalur ut dracq. Ista DELEONE.
enim bestia, id estpraedicaritium multitudq, si aperle /M Scriplura sacra cum leo^singulaririumero pohilur,
R aliquando Christus intelligitur, aliquarido Marcus
rit draco ioquefetuf, aguo siinilis riori appareret;
sed assumit speciem agni. ut draconis exerceat ope- evahgelista, aliquundo didbolus, aliquaitdb cvjus-
libet justi securitas, aliquando Antichristus, ali-
ralioiiem. quando quilibet raptor; cum vero pluraliler teones
(155) Bestise noniine mens irrationabilis designa- dicuntur, aliquando doclorum severiias, aliquando
dwmones signantur.
tur, sicut per Moyscn dicitur : Bestia, si teiigerit
montem, lapidabitur (Exod. xix, 12). Mons quippc Leonis nomine Chfistus intelligitur, sicut scri-
est altitudo contemplationis; bcstia vero, mens irra- ptum est : Leo fortissimus bestiarum ad nullius pa-
tionabilis. Bestia ergomonlerii tangit, cum mens ir- vebil occursum (Pror.ixxx, 36).,Qui jurc fortissimus
rationabilibus desidcriis subdita, ad conlemplatio- hcstiarum dicitur, quia in hoc ipso quod infirmum
nis alla se erigit.. Sed lapidibus percutitur, quia cst Dei, forlius esl hominibus (/ Cor. i, 25). Qui ad
summa non sustincns ipsis supcrni ponderis icti- nuilius pavet occursum; dicit enim : Venil princeps
bus nccatur. mundi hujus, etin me rionhabet quidquam (Joan. xiv,
Bcstiarum nominc dscmones signantur, sicut Job 50). Sed alibi dicitur : Vtcif leo de tribu Juda
dieit ex orc Domini: Omnes bestiw agri ludent ibi (Apoc. v, 5). I
(Job XL, 15). Quid enim per beslias, nisi immundi Q (157) Leonis nomine Marcus evangelista designa-
spirilus?Et quid per agrum, nisi praescns saeculum tur, undc Ezechiel prbpheta, cum sanctos evangeli-
designatur ? Agri autem bestiac ibi, id est in hcrbis stas sub figura quatupr aniinaliura describeret, ait:
montium ludunt, quia projecta de superioribus in Similitudo vultus cofum facies hominis, vl facies
hoc mundo dscmonia pravis superborum operibus leonis a dextris ipsoriim quatuor; facies autem bovis
delectantur. Bestise in herbis ludunt, cum reprobi a sinistris ipsorum quatunr, el facics aquilw desuper
spiritus Iiumana corda ad illicitas cogitaliones per- ipsorum quatuor (Ezech. i, 20). Quod enim haec
trahunt. An non immundis spirilibus ludere esl quatuor pennala animalia quatuor evangelistas desi-
mentes hominum ad Dei imaginem condilas raodo guent, ipsa uniuscujusque libri evangehci exordia
ficta promissionc dccipcre, modo vacuis tcrroribus lcstantur. Nam quia ab humana generatione coepit,
irridere, modo eis transitoria 127 gaudia quasi jure per horainem Matthseus; quia per clamorem in
mansura imprimere, modo mansuras posnas, quasi dcserlo, recte pcr leonem Marcus; quia 129 a
transitorias levigare? sacrilicio exorsus est hene per vilulum Lucas; quia
(156) Bestiaruut nominemotuscarnisdcsignanlur, vero a divinilate Verbi coepit, digne per aquilam
sicul bcalus Job dicit: Et besliw terrm pacificw erunt significatur Joanues, jqui dicit : lri principio erat
tibi (Job v, 23). Quid enim per bestias, nisi mo- D Verbum, et Verbum eral apud Deum, et Deus eral
tus carnis inteliiguiitur/, qiiae,dura mentem nostram Verbum. Qui dum in ipsa diviniialis substaiiiia iit-
irrationabilia suadehdo lacessunt, coiitra nos be- tendit, quasi more aqullae OCulosin splem iixit.
stialiter irisurgunt? Sed cunvcor; divina lex deprimil, (158) Leonis nominc dabolus designalur, sicut
etiairi cafriis incentiva detumescunt, utet si tenlando per primum Ecclesiae pastorem fidelibus dicitur -
submurmurant, nequaquam tamen usque ad effec- Advefsarius nosler diibolus ianquam teo rugienscir-
tum operum ^uasi; ad aperti morsus rabiem exsur- cuilquwrens quemdevtret (1 Petr. v,8).Hinc iterum
gunt. Quls enirii in liac adhuc corruptlbili carne per Isaiam dicitur : Leo stcut bos comedei paleds
positus has tefrae bestias plene edoinat, cum ille ad (Isa. XI, 7).
teftiurii cteium raptus egregius prsedicator dical: LeOnis noniine jusli viri: securitas designatur,
Videp dliqfnUgetn irimembrismeis repugnantem legi sicut per Salomonem dicilur : Justus qUast leo con-
mentis triew, ei captwantem me in lege peccati qjtw fideris absque terroreeril (Prqv. xxvm, 1). In occiir-

(155) Exlih; vi in Job, c. xvn. (157.)Ex hom, 4 in Ezech., inprincipio.


(156) Ex lib. vi in Job, XVI. (158)*Ex hom. 19 in Ezech.
103 GREGORIANUM.— L!B. III. HO
sumqulppebestiarumidcirco leo non trepidat, quia A habent, necesse est ut et bounv mansuetudiiieir.
jiraevalere se oranibus non ignorat. Undejusti viri . teneant et fervorem leonum, qualenus in disciplina
securitas reoteleoni comparalur, qui contra secum quam praedicant et ex sauclo zelo accensi sint, et
quoslibet insurgere conspieit, ad nvenlis suae Confi- expaterna dulcedinetranquilli. Quibus subter se lora
dcntiam redit. Et scit quia cunctos adversantes su- dcpendeant,- ut disciplinae suae relinacula, quibus
perat, quia illunv solunv diligit qucm invitus nullo- ipsi ligati sunt, etiam subjectis suis sollicite im-
modo amiltat. Quisquis enim cxteriora quae nolenli pendani. Subter eos lora dependere est cuslodiae
suhtrahiintur, appelit, sua se sponte exlraneo timori vincula subdilis tenere. Quae tunc recte servantur,
substemit. Infracia aulem virtus est concupiseentia cum nec noum mansuetudo in zeli fervore 131
vitae aeternae, terrenae contemptus, quia et in allo amittilur, nec leonum terror in mansuetudine de-
mensponitur, cum a rebus infimis, spei suac judicio clinatur. Tauta quippe debel esse discretio, ut nec
sublevalur, atque cunclis adversantibus lanto minus disciplina nimia, nec misericordia sit remissa, ne si
altingitur, quanlo in supernis sita lutius munitur. inordinate culpa dimiltilur, is qui est culpabilis in
(159) Leonis nomine Anlichristus exprimitur per reatu gravius astringalur; et rursum si culpa im-
Psalmistam dicentem : Insidiatur in occulto sicul leo moderale retinetur, tanto qui corrigitur deterior
in cubili suo (Psal. IX, 9).Recte etenim Antichristus fiat, quanto erga se nil ex benigriitatis gratia agi
et leo insidians dicitur, insidians per miracuiorum considerat. Exhibenda ilaque pravis est asperitas iu
speciem, leo per fortiludinera saecularem. Ad aper- ostensione, charitas In mente, ut et dura ostensio
tam riamque potentiam suffecisset ut leo esset, delinquentem coerceat, et charitalis custodia liierce-
etiamsi iiisidians non fuisset. Rurstim ad occultas dem mansuetudinis non amittat. Ecce hoc cst ma-
versutias suffecisset ut insidians subriperet, etiamsi gislerium disciplinae, ul culpis doctor ct discrcte
lco iioii essel. Sed quia hic antiquus hostis in noverit parcere, el pie resceare.
cunctis suis viribus effrenatur, saevire per ulraque (162) Leonuni nomine eminentioris potestatis
permillilur, ut contra elcclos in certamine et fraude dannones designanlur, sicut in Psalmo scriplum
et virtute laxetur : virlute per potentiam 130 est: Posuisti tenebras et facta est nox; in ipsa per
fraude per signa. Non enim lunc sola pptestate eri- trunsieruni omnes besliw silvw, catuli leonum rugien-
gitur, sed etiam-signorum ostensione fulcilur. Ut tes, ul rapianl el quwrant a Deo escam sibi (Psal.
eriim eosqui aperle iniqui sunt perlrahat, saecula- cni, 20). Tenebras quippe Doniinus ponit, cum
renv potenliani ostenlat. Ut autem viros justos fallal, peccalis judicia rependens, luraen suse intelligenlise
signissanctitatem simulat.lliis eninisuadetelationem subti'ahil. Et nox eflicilur, quia pravorum mentes
magnitudinis, islos decipit opinione sanclitalis. ignoranliae suae erroribus caecanlur. In qua omnes
(160) Leonis nomine quilibet raplor dcsignatur, bestiae silvae pertranseunt, duni maligni spiritus sub
sicut dc infidelium conversione per Isaiam pronvit- opacilale fraudis lalentes in reproborum corda pra-
titur qui ait : Vitulus, et leo et ovis sitnul morabun- vitates suas explendo percurrunl. In qua et catuli
tur (Isa. xi, 6). Quid enim per vilulum, nisi is qui leonum rugiunt, quia riequissirairum, sed tamcn
se per cordis contritionem Deo immoIal?quid per eminenlium poteslatum minislri spiritus importunis
lconem, nisi is qui alios cruciat? et quid per ovem, tenlationibus insurgunt. Qui tamen a Deo escam ex-
nisi simplex el innoceus designatiir ? Scd etiam vi- petuul, quia nimirum capere animas neriueunt, nisi
lulus, et leo et ovis simul comiuorantur, quia is qui juslojudicio praevalere divinitus permitlantur.
per cortlritum corad quotidianuin Deo sacrificium se 132CAPUTXVIH.
praeparat, et alius qui tauquam leo ex crudelitalc DELE.ENA.
sseviebal, et alter qui velui ovis innocentiae suae In sacra Scripliiru leamai nomine uliquando sancla ' mens
Ecclesia, aliquando Babyloniu, uliquando
simplicitate_ perdurat, in caulis sanctse Ecclesiae humana designalur.
convenerunt. (165) Lesenaenomine proeo qnod contra adversa
(161) Leonis nomiiie doctorum severitas accipitur. JD
j audax est,Ecclesiadesignatur,sicut per beatum Job
Unde scriptum est quia in vasis templi inter co- de Judaeae reprobatione dicitur: Non culcaverunteam
ronas ct plectas, boves et leones cherubim exsculpta filii institorum, nec pertransiit per eam lemna (Job
sriiit, ei subler boves et leones lora dependenlia. XXVIII,8). Inslitores negotialores dicimus, quod eo
Coronae quippe signum victoriae, plectse autem con- exercerido operi insistunt. Omnes ergo qui iideliusa
cordiaeunanimitatem signant. Cherubim vero plenitu- mores instituunt, spiritale negotium gerunt, ut cuni
t/osciewicedicuntur. Sacerdotes aulematquedoclores praedicationem suis audiloribus pra?bent,abeis fidem
inter coronas et pleclas (111 Beg. vn, 29), id estIn- et opera recla percipiant, sicut de sancla Ecclesia
ter forlitudinem boni operis, quo ad vicloriam cur- scriptum est: Sindonem fecit el vcndidlt (Prov. xxxi,
runl, ct charitalis concordiain, quia se vicissim non 24 ). De qua paulo post illic dicitur : Vidit quod
discrepant, per boves et leones alque cherubim bona est negolialio ejus (ibid., 18).Quid ergo insti-
designali sunt, quia in pleniludine scienliae, quam tores, nisi proplielae sancti vocati sunt, qui Sy- .
(159) Ex lib xxxn ih Job, c. xtv. (162) Ex lib. xxvn in Job, c. xvn, 19.
(160) Ex hom. 16 in Ezecb. (105) Ex 1. xvni in Job, c. xx.
(161) Ex hom. 21 in Ezecli.
<HJ. . GARNERICAN. REG..S. VICTQRIS PARIS. | 112
nagogse mores ad fidem instruere prophetando) A vocantur. Sicut enim Sion tota siraul Ecclesia
curaverunt? Quorum nimiium filii saucti apostolii dicitur, filii auteni Sion sanctorum quique siri-
nuncupanlur, qui ul Deum hpminem crederent,, guli memoraritur, ita el filii Babyloniae Miiguli134
ad eamdcm fidem ex eorum sunt praedicationei quique reproborum, j et eadem Babyloriia siinul
generati. De quibus Ecclesise per Psalmistam di-• omnes reprqbi yocantur. Sed sancli viri, quandiu in
citur : Pro pqtribus tuis ntiti sunt tibi filii; coritti-• hac vita sunt, seraetipsos sollicita circumspectione
tues eos principes super omnem terram (Psql.xuy, , custodiunt, ne leo circumiens insidiando suhripiat,
17). Sed quia repulsi apostoli a Synagogae finibus; id est antiquus hostis sub aliqua imagine virtutis
sunt egressl, recte nunc dieilur: iVon calcaveruniI occidal. Ne leaenaevox auribus obstrepat, id est rie
eam filii institorum. Calcarent quippe eam instito- Babylonis gioria sensiira ab amore patrise coeleslis
rum lilii, si praedicatores sancti ejusdem Synagogae: averiaf, ne calulorum dentes mprdeant, id est ne re-
vitia calce virtutis premerent. Si autem institoresi proborum persuasio iri corde convalescat, At conlra
eosdem Ecclesiae prsedicatores accipinius, institorum ! hseretici, quasi de sanctitate seculi sunt, quia vilae
iiliqs, pastores et doctores, qui apostolorum vitam suse-merilis cuncta se superasse suspicanlur. Unde
seciili sunt, nil obstat intelligi. Qui Synagogam mi- recte nunc dicitur : Rugitus leonis,et vox lemnm:
nimc calcaverunt, quia dum eorum Patres, id est B dentescalutorum leonum contriti sunt. Ac siaperte
apostoli, ab illa repulsi sunt, ipsi quoque ab ejus diceretur : Nos ideq nullis fiageliis atterimur, quia
vocatione cessaverunt, per quam videlicet 133 virtutem antiqui hostis, et cupiditatem tcrrenae glo-
Synagogam leaena non pertransiit, quia sancta Ec- rise, et persuasiones ijeprpborum omnium vitse me-
clesia collectioni gentiura dedita nequaquam se ad i ilis calcando superamus.
illum Judaeae populum diutius occupavit. Recte au- Leaenae nomine mens humana designatur, sicut
tem Ecclesia lesena nuncupatur, quia male viventes. per beatum Job dicitur : Et prOptersuperbiam, quasi
in vitiis ore sanctae praedicationis interficit. Unde et hwnam capiesme(Job x, 16). Superna dispensatio
ipsi primo pastori, quasi hujus leaenaeori, dicitur : idcirco nqs tota sui intentione servientes, carnis
Macta (164) et manduca (Aci. x, 13), Quod macta- nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens
lur a vita occiditur. ld vero quod comeditur, in co- nostra iu superbiam praesumptione suae securitatis
medentis corpore commutatur. Macta ergo et man- audeat elevari, ut dum pulsata trepidat, in solo au-
duca dicitur, id est a peccato, eos in quo vivunt in- ctoris adjulorio spei pedem robustius ponat. Unde
terfice, et a seipsis illos in lua membra converte. Et benedicitur: Et propter superbiam, quasi lewnam cu-
quia haec Ecclesia corpus est Domini, ipse etiam pies me (166i. Leaena quippe cum escam catulis re-
Dominus Jacob voce leo vocatur ex sejlesena vo- quiril, inbianter iu foveam captionjs ruit. Sicut
catrir ex corpore, dum ei sub Judse specie dicitur : enim ex quibusdam ! fegionibus ferlur, fit in ejus
Ad prmdam,fili mi, ascendisli , requiescens accu- itiiiere fovea, in quam pecus deponitur, ut illuc se
buisli ui teo,et quasi lemnu(Gen.xux, 9). Quis|susci- ejus appetitu projicere leaena provocetur s quae an-
tabit eum?Haec igitur lesena nequaquam dicitur, gusta simul et alta praeparatur, ut ineara ambiendo
quia per Judseam transivit; sed uon perlransivii. ruere valeat, sed hanc saliendo nulloniodq evadat.
Appstolis quippe prsedicantibus prius ej iRa tria Alia quoque fovpa, qiise priori cohaereat, effoditur :
millia, postmodum quinque inillia crqdiderunt. Ec^ quae tanven ei in qua pecus est, extremse partis
clesia itaque per Synagogam transiit, sed nqn per- apertione conjungitur. Iu qua iiiniirum cavea poni-
transiit.quia ex illa ad iiriem paucqs rapuit; sed ta- tur, ut leaena cqrruerts, quia desriper terrOribus ur-
men illumpopulumaperfidiafunditus non exstinxit. getur, cum quasj in secreiiori parte foveae qccultare
(165) Lesensenomine Rabylonia designalur, sicut se appetit, caveam volens intret. Cujus jarii saevitia
per Eliphat sub Hebraeorum figufa adversus beatum miniiiie pertimescitur, quia clausa in caveani leva-
Jpb dicitur : Rugitus teqriis, el vox lewnw et dentes tur.Quseeriims.ua sponte iri foveain corruifi ad
cqtulorum leonum contriti smt (Jpft iy, 10), Lepnis D ; superiores partes 135 circunisepta veclihus redit.
quippe nomine antiquus hqstis intelligifur, lesenae Sic, sic nimirum huriiana merts capta est, quae in
vero honiirie hujus niundi civitas, id est Babylonia Iibertate arbitrii condita, dum nutrire desideria
expriniitur, quse confra vilam iiinocentium immani- carnis appetijt, quasij ieaena catulis escain qusesivit,
tate crudeiitatis effrenalur. Quaeantiquo hosti quasi atque iii deceptipnis susc foyeam cecidit: quaejsua-
saevissimq leoni sociata perversse persuasionis ejus denie hpste ad cibunv proliibitum manuin; tetendit.
semina concipit, et reprobps ex se fiiios ad similitu- Sed in fovea protinus cayeam inyenit, quia spOnte
dinem illiiis quasi crudeles catulos gignit. Catuli au- ad mortcm veniens corruptionis suaemox carcerem
tenilepnum sunt quilibel reprpbi ad iniquam vitam pertulil, atqrie ad aiifas liberas gratia intervenieiiie
Hialignorum spirituum errore generati. fjui et simul perducitur. Sed- cum multa agere conatur, et non
omnes universam mundi civitatem quam praedixi- valcl, cjusdem corriiptionis suse obstaculis quasi
raris Babyloniam faciunt, et tamen iiilem singuli caveae vectibus ligatur. Jam quidem eam in qua ce-
Babylonise iilii quasi non letcna, sed lesenaecatuli ciderat damnationis foveam, evasit, quia secuturae
bccide. Ex lih. c. xxxin. "
(164) lbi vulgo pro macta, legitur (166) ixjn^Job,
in
(165) Ex lib. v Job, c. xvi.
115 GREGORIANUM.— LIB. III. 114
mortis supplicium manu Rcdemptor-is adjuta, ad ^ tanlis virtulibus pollere cernitur, ctiam tam repro-
veniam redeundo superavit. Sed tamen coarctata bis actibus inquinetur. Sic nimirum omnis hypo-
caveam tolerat, quia supernae quoque disciplinae crita tigris csl, quia dunv muncius color dissiinula-
nexibus cingitur,ne per carnis desideria vagetur. tione ducitur, vitiorum nigredine interrumpenle
Quse ergo sponte sua in fovam cecidit, ad auras Ii- variatur. Saepe enim dum de caslitatis munditia
beras clausa redit, quia et per liberlatem arbitrii in extollitur, sorde avaritise fcedsitur. Saepedum de vir-
culpam corruit; et tamen a suis motibus Condito- tute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis
ris gratia cOactam nolentemque restringit. Post fo- inquinatur. Saepe dum caslitatis atque largilatis
veam itaque caveam patitur, quae erecla ex aeterno 137 decore veslitur, velut ex zelo juslitise crude-
supplicio a pravse volunlalis nvotibus sub coeleslis lilalis atrocitale fuscatur. Saepe largitate, castitate,
arlificis dispensatione religatur. Recle ergo dicilur: pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa
JEt propter superbiam quasi lemnam capies me, quia obscuritale superbiae notatur. Sicque flt ut intcr-
et liber homo per cibum sibi riiorterii intulil, et re- mistis vitiis dum mundara in se speciem hypocrita
ductus ad vehiam, sub disciplina melius clausus vi- non ostendit, quasi unum colorem ligris Iiabere ne-
vit. Quasi lesena ergo propter supcrbiara captus est, quaquam possit. Quae videlicel ligris rapit praedam,
quia iiunc inde eum disciplina suae corrupliPnis B cum humani sibi favofis usurpat gloriam. Qui eniui
deprimit, unde transgressionem praecepti non timehs rapta iaude extoilitur, quasi prasda satiatur. Bene
audacter in foveam saltum dedit. autem hypocritarum laus praeda dicilur. Praeda
Sed si parum per obtutum mcntis a culpa primi quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis
parentis avertimus, nos adhuc quotidie ut leaena ca- autem hypocrita, quia vitam justitise simulans ju-
pi per vitium elalionis inveiiimus. Ssepe namque storum sibi laudem arripit, alienum profecto est
homo acceptis virtutibus in audaciam suae prae- quod lollit. Elipbas itaquc, qui beatum Job incolu-
sumptionis erigitur, sed nvira dispensatione pietalis, initatis suae terapore laudanda egisse cogiiovit per-
ante ejus oculos res quaelibet, in qua corruat ordi- cussione subsequente hoc iiluin tenuisse per hypo-
natur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid crisim credidit, diceris : Tigris periit, eo quod non
aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua spohle huberet prwdam. Ac si apefte dicat, Varietas tuae
inbians cadit, sed suis virihus. surgere non valet. simulationis exstincta est, quia ct adulatio laiidis
Qui cum se nil ex se esse consideraf, discit pro- ablata, et jam tua hypocrisis prsedam hon habet,
cul dubio cujus adjutorium requirat. Queni tamen quia percussa divinitus huraanis favofibus caret.
superna miseratio caplu quasi 136 a fovea evehit, „ (168) Polest aiitem tigridis nomine diabolus de-
quia hrine infirmitate cogrtita ad veniam reducit. signari. Unde Eliplias sub persona hserelicofum de
Leaenaeitaque more propter superbiam ad supefiores sanCtilate vilae elatus dicit : Tigris pefiit, eo quod
partes in cavea remeat qui, de Virlute cum extolli- ttori haberet prwdam. Satan quippe propier multi-
lur, lapsus ad desideria in humilitate religatur. formis astutiae varietatem non incongrue tigris vo-
Quia enim prius propria praesumplione perierat catur. Modo nanvque se, sieut est perditus, bunianis
mira pietate agitur, rit infirmitatis suaejam nolitia sensibus objicit, modo quasi angelura lucis ostendit,
clausus vivat. Quodquia sanctus vir crebro homi- fnodo stultorum mentes blaridiens persuadet, inodo
nibus accidere conspicit, nostri in se periculi vo- ad culpafn terrendo pertrahit riiodo suadere vitia
cem sumit ut cum nos ejus fletus agnoscimus, quse: aperte nilitur modo in suis suggeslionibus sub vir-
in nobis sunt flenda discamus. tutis spem palliatur. Quia ergo tanta varietate res
CAPUT XIX. peragitur jure diabolus tigris vocatur. Hserelici
DE TIGRIDE. namque qriia de sanclitatis prsesiinvpliorie super-
Jn Scriptura sacra ligridis nomine aliquando quilibet: biunt quasi exsultarttes dicunt: Tigrhperiit, eo quod
hypocrila, aliquando diabolus designatur. non haberet prwdam. Ac si aperle dicarit: Vetustis-
(167) Tigridis norairie hypocrita quilibet desigria-• D simus adversarius in nobis praedam non habet,
tur. Unde Eliphas beatumlob tanqriam rivaculissi- quia, quantunl ad nostra stridia, jarii victus jacet.
mulationis vafium arguens dicit: Tigris periit, eo 138 CAPCT XX.
quod nori haberet prwdam (Job IV, ii); Quem nam- DE PARDO.
que nomine tigridis, nisi heatum Job nota varietatis : (169) Pardi nomine peccatorum maculis varius
signat, vel aspersum maculis simulationis ? Oriinis; designalur, sicut per Isaiahi de converlendis pecca-
namque simulator in eoquod videri rectus appetit, toribus dicitur : Pardus limdo accubabil (Isd. n, 6).
mundum se peromnia ostendit, quia dum virtutes; Quid enim per pardum , nisi peccatis variis asper-
quasdam per hypocrisim assumit, ef ncculte se- sum? et quid pef haedririi,nisi eum, qui se peccaio-
nietipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia re- rem liumiliter cognoscit, accipimris ? Pardus auteni
'
pcnte in faciem erumpunt, et superductae siroulatio- cum hsedo accubat, cuin is qui peccatofurti suPrum
nis quasi visionis corium ex admistione sua variumi maculis varius fuit, cum eo qui se despicit et pec-
ostendunt, ut pleruhique mirum sit cur homo, qui'i calorem falctur, humiliareconsentit.
(167) Exlib. v in Job, c. vi, 16. (169) Ex hom. 16 in Ezech. longiusculc a prin-
(168) Ex c. xvii ejusd. 1. cipio.
113 GARNERI CAN. REG. S. V1GT.0RISPARIS. 115
CAPCT XXI. . dis laelatur. Lupus rapit et dispergit oves, cum
A
'"-:" DE LUPO. alium ad luxuriam pertrahit., aliiim ad avaritiam
in Scriptura sucra lupi nomine aliquando raptqr attendit, alium iri superbiam erigit, alium per ira-
quilibet; atiquandq diabolus intelligitur. cundiam dividit; hune irtyidia stimulat, illum falla-
(170) Lupi riomine raptor quilibet desigrialur, cia supplantat. Quasi|,ergo grcgem lupus dissipat,
sicut per Isaiam dicitur : Habitabit lupus cum cttm fidelium populura diabolus per tentationes
agno (Isa. xi, 6). Quid enim pcr lupum nisi rapinis necat. Sed conlra hocj mercenarius nullo zelo accen-
inltianlcm, et quid per agnum nisi mitem qucm- ditur, nullo fervore dilectionis excitatur, 140 Qu'a
libet intelligimus ? Lupus autem cum agno habitat, dum sola exteriora commoda rcquirit, interiora
quia per sanctae charitalis viscera ii qui in saeculo grcgis damna'negligcnter patitur. Undeet mox ad-
raptorcs fuciunt, cunv mansuetis ac milibus in pacc jungitur : Mercenarius aulem fugit, quia mercenarius
conquicscunt. Iliiic in Evaiigclio scripluin cst . est, et non pertinetad leumde ovibus (ibid., 15). Sola
Mercenarius autem et quinon est pastor, cujus non ergo causa est, ut meircenafius fugiat, quia mer-
sunl ovesproprim, videi lupum veriientem, ei dimittii. cenarius est. Ac si apcrte diceretur : Starq in pe-
oves et fugit (Joan. x, 12). (171) Mercenarius et non riculo ovium non potest, qui ineo quod ovibus
paslor vocatur qiii non pro amore intinio oves Do- 9 grapest , non oves diligil , sed lucrum terrenum
minicas, sed ad temporales mercedes pascit. -Mer- quaerit. Dum enim |honorem amplectitur, dum
ceiiarius quippe est qui locum quidem pasloris le- temporalibus commodis laelatur , opponere se con-
net, sed animarum lucra non quserit; terrenis tra periculum trepidat, ne hoc quod diligil amit-
commodis inliiat, hciorp pra>lat;onis gaudotr tcm- tat. i
poralihus curis pascilur, nnpensa sibi ab liominibus CAPUT XXII.
revereniia laetatur. Istae sunt cnim mcrcedcs mer DEI ONAGRO.
cenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat : In Scriptura sacracufn onager singulari iiumero po-
139 iiic quod quaerit inveniat et ab haefeditate gre- niiur, aitquando jusius quilibet solitarius, aiiquuti-
gis in posterura alienus existat. Utruni vero pastor do incarnalus Dominus, aliquqndo is qtti cuncta
sit an merCenarius, cognosci veraciter non potest, qum agit cohsideratl aliquando gentitis populus,
uliauandq is quiip, cdinpq fidei posilus nullius
si occasio rtecessitatis deest, Tranquillitatis enim officii loris ligqlur;\curiivcrd pluraliter dnagri di-
temporejplerumque ad gregis custodiam, sicut.ve- cttnlur, aliqudndo hterelici exprimuntur, aliquando
tus pastor, sic et mercenarius stal. Sed lupus ve- Judwi.
niens indicat quo quisqne animo super gregis cu- .Q (175) Onagri nomine solilarius quilibet dcsignattfr,
stodiam stabal.Lupusetenim super oves venit, cum sicut Dominica voce ;ad beatum Job dicitur : Quis
quilibct injuslus el raptor fidclos quosque atque dimisit onagrum liberiim, et vincula ejus quis sol-
humilcs opprimit. Sed is qui pastoresse videbatur, vil ? (Job xxxix, 8.) jOnager cnim qui in splitu-
none rat; reliquit oves el fugit, quia dum sibi ab eo dine commoratur, non incongrue eorum vilam si-
periculum metuit, rcsistcre ejus injusliiiae non prac- gnificat qui remoti a turbis popularibus conversan-
sumit. Fugit autem non mulando locum, scd sub- tur. Qui apte eliam liber dicitur, quia magnaest
trabendo solatium. Fugit, quia injustitiam yidit et ser.viius ssecularium negotiorum, quibus mens ve-
tacuit. Fugit, quia se sub silentio abscondil. Quibus hementer atteritur, qriamvis in eis sponte desudetur.
bene per prophetam dicitur : Non ascendistis ex ad-_ 141 Cujus sefvitutis conditipne carere esfin mun-
vefsq, neque opposuistis vos murumpro dotno Israel, dojam nihil concupiscere. Quasi enim quodam ju-
ut staretts in prwlio in die Domini (Ezecli. xiii, 5). go servitutis premuht prpspera dum appetuntur,
Ex advefso quippe ascendere est quibuslihei pote- premurtt adversa dtira forrtiidaniur. At si quis se-
slalibus prave agentibus rationis libera voce contra- rael a dominatione dcsideriorum temporalium colla
ire. Et in die Domini pro domo Israel in prtclio sta- menlis excusserit, quadam ctiam in hac vita liber-
raus ac muruni opponiraus, si fidcles innoccntes ^ late perfruitur; dum riullo desiderio felicilatis affi-
contra perversorum injustitiam ex jiisiiliae auctori- citur.nullo adversilatis terrorc coarctatur. H&c
tale vindicaraus. Quod quia mercenarius non facit, grave jugum servitutis Dominus vidit ssecrilariura
cum venientem lupura viderit fugit. cervicibus impressum 1,cum diccrct: Veiiite ad me,
(172): Est autem alius lupus qui sine cessatione omnesqui laboratis ei\onerati estis, et ego reficiam
quolidie non cOrpora, sed mentes dilariiati malignus vos.Tollite jugurri rrietimsupefvos,et disciie q mequia
yideliqet spiritus, "qiii-"carilas fidelium insidiando; mitis sum el humilis cbrde, etinvetiielis requiem ahi-
circriit, et morteni animarum quaerit. De quo lupo mabusveslris.: Vugutneiiimmeumsuave est, et onus
dicitur : Et lupus rapit, et dispergil oties (Joun, x, tneum leve(Matth. xi,28,29), Asperum quippe juguni
12). Lupris venit, etmercenariiis fugit, quia roalignus et durse, sicut diximus, servitutis estpondus siib-
epiritus mentes fidelium ih tentatione dilaijiat, et esse temporalibusj ambire terreha,:retinere laben-
is tiui:locum pastoris tenet, curairi solliciludihis non tia, velle stare in noii stantibus, appelere quidem
habei, Ariiihae perciinl, et ipse de terrcnis commo- transcuritia, ' '' sed cum transeuhtibus nolle transire.
' .!'!'" '" ":""-
^':(170j,;Exsad,'lioin.-- ,'': . '". ';; (172) Ex eadem hoin, i
(171) ExliOm. 14in Evahg. (173) Ex 1. xxx iii JobVc.xii.
Jj7 GREGORIANUM. — LIB. llf. US
Dum eiiim t-onlra votum cuncta fugiunt qui prius ^. onagcr incarnatunv Doniinum designare. Agreste
mentem ex desiderio adeptionis alflixerant, post ex quippe est animal onager, et quia incamatus Do-
pavore amissipnis premunt. Liber ergo dimittitur, minus gentililati magis qnam Judsese profuit, ani-
qui calcatis terrcnis desideriis ab appelitione rerura male corpus assuraens quasi non in domum, sed
lemporalium secuiitate menlis exoneratur. Solvun- polius in agrunv venit. De quo agro gentilitalis pei
tur vero uniuscnjusque vincula, duin divino adju- Psalmistam dicitur : Species (175) agri mecum esl
lorio interna desideriorum carnalium retinacula dis- (Psal. XLIX,11). lncarnatus itaque Dominus, qui in
rumpuntur. Cum enim pia intentio ad conversio- forma Dei aequalis est Patri, in forma servi minoi
nem vocat, sed adhuc ab bac' intentione carnis in- est Patre, qua miiior est eliam seipso. Dicalur ergo
firmitas revocat, quasi quibusdam vinculis, aniroa a Patre de filio secundum formam servi: Quis di-
ligata praepeditur. Mullos ehim ssepe vidcmus vitam iriisit onagrum liberum et vincula ejus quis solvil ?
quidem sanclse conversatonis appetere, sed nehanc (Job xxxix, 8.) Omnis quippe qui peccal, servtis
assequi valeant, modo irruentes casus, modo fu- est peccaii (Joan. vm, 34). Et quia incamatus Do-
lura adversa formidare. Qui incerla mala dum nvinus nostrae particeps 143'actus estnaturse, non
quasi cauti prospiciunt, in peccatorum suorura vin- culpse, liber dimissus dicitur, quia sub peccali do-
culis incauti retinentur. Multa namque ante oeu- B I nvinio non tenetur. De quo alias scriptum est :
los ponunt, quae si eis in conversatione eveniant, Inter mortuos liber (Psal. LXXXVH, 5). Dimissus di-
subsislere, se non posse formidant. De quibus bc- citur ; quia naturam nostram suscipiens, iniquitalis
ne Salomon ait : lier pigrorum quasi sepes spina- jugo nullo modo tenetur. Qucm quamvis inacula
rum (Prov. xv, 19). Nam cum viam Dei appetunt, nostrae culpae non attigit, passio tamen nostrse
eos velut spinae obstantium sepium, sic formidi- mortalilaiis astrinxit. Unde et post gratiam Ubef
*
num suarunv oppositae suspiciones pungunt. Quod dimissus dicitur, recte de illo adjungitur : Et vin-
quia elcctos impedire non solet, bene illic secutus cula ejus quis solvit ? Vincula quippe ejus tunc
adjunxit : Via justorum absque offendiculo (ibid.). soluta sunl, cuiA inlirraitates passionis illius in
Justi quippe in conversatione sua 142 quodlibet resurrcclionis sunt gloriam commutatse. De qui-
eis adversilalis obviaverit, non impinguunt, quia bus vinculis Petrus apostolus alleslatur dicens :
temporalis adversitatis obstacula selemae spei el in- Quem Deus suscitavit solutis dotoribus infemi ,
ternae contemplationis saltu transcendunt. Ait ergo : juxta quod impossibile erat leneri illum qb eis (Act.
Quis dimisit onagrum liberum, et vincula ejus quis n,24).
tolvit ? Subaudis, nisi ego. Solvil ilaque Domi- (176) Onagri nomine is qui cuncta quae deside-
nus onagri vincula, quando ab electi uniuscujus- " rat agit designatur, sicut de vano viro per Sophar
que animo intirroarum cogitationum nodos rumpit, dicitur : El quasi pullum onagri, liberum senatum
et protinus dissipat omne quod illeclam mcntem li- putal (Job xi, 12). Per pullunv quippe onagri onvne
gabat. agrestium genus exprimitur, quod naturae dimis-
(174) Polest autem onagri nomine incarnalus sum motibus, loris dominanliinn non tenetur. Ona-
Dominus designari. Nec indignum quis judicet per gri namque sunt in libertale, et ire quo appetunt,
tale animal incarnatum Dominum posse figurari, et quiescere cum lassantur. Et quamvis insensatis
dum conslat omnibus quod per significationem animalibus homo longe sit melior, hoc tamen pte-
quamdam inScriptnra sacra et vermis el scarabaeus rumque homini non licet quod brutis aniinalibus
ponalur, sicut sciiplum est: Ego autem sum ver- licel. Quse enim ad aliud minime servantur, eoruhi
mis, et non homo (Psal. xxi, 47). Et sicut apud LXX motus procul dubio nequaquam sub disciplina re-
Interpretes per Prophetam dicitur : Scarabwus de stringitur. Homo autem quia ad sequenlem vitam
ligno clamavit. Cum ergo tam abjectis et vilibus ducitur, necesse est profecto ut in cunctis suis
rebus figuratur, quid de illo contumeliose dicitur motibus sub disciplinse dispositione et quasi do-
de quo constat proprie nihil dici ? Vocatur etenim ..i mesticum aniraal loris vincfum serviat, atque aeternis
Agnus, sed propter innqcentiam. Vocatur leo, sed dispositionibus vivat. Qui ergo implere cuncta quae
propter polentiariv. Aliquando etiam serpenti com- desiderat per effrenatam libertatera quserit, quid
paratur, sed propter mortem vel sapienliaro. Atque aliud quara pullo onagri esse similis concupiscit, ul
ideo per haec orania dic; figuraliter potest, quia de disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter va-
his oranibus aliquid credi essentialiler non potest. gus per silvam desideriorum currat ?
Si enim unum horum quodlibet essentialiter exis- (177) Onagri nomine gentilis populus designatur,
teret, alterum jam dici non posset. Nam si Agnus sicut per beatum Job dicitur : Nunquid rugiet ona-
proprie diceretur, leo jam dici non posset. Si leo ger cum habuerit herbam aut mugiet bos cum anle
proprie dicerclur, per serpentem signari «on posset. prwsepe plenum steterit? (Job vi, 5.) Quid namque
Sed baec onvnia in illo dicimus, tanto latius in „, per onagrum, id est agrestem asinum, nisi gcnlilis
figura, quanlo longius ab essentia. Potest ergo populus designatur. Quem ficus natura extra sta-
(174) Ex 1. xxx, in Job, c. xv, non ita lOngea prm- aulem in Psallerio legit ut Gregor.
cipio. (176) Ex 1. x, in Job, c. xv.
(175) Ibi nosira edil. habel pulchritudb. Casslodor, (177) Ex lib. vif, in Job, c. lv.
119 GARNERI CAN; REG. S. VICTORIS PARIS. 12Q
bula disciplinae edidit, ita vagus 144m voluptatuni A j Onager rugit. Alius poque necessitatem suscept'
suarum cariipq permansit. Quid enim per bovem, ordinis tolerans in lalore praedicationis exsudat, et
nisfplebs Judaica figuratur? quae jugo dominationis per aeternam jam contemplationem refici appetit.
guperriae supposita, ad spem prpselytos colligens, Sed quia Redemploris sui speciem. necdum conspi-
per corda quae valuit, vomerem legis traxit. Sed cit, quasi bos ad praesepe vacuum ligatus gemit.
beati Job viia attestanfe epgnoscimus, ut exspe- Quia cnim longe ab interna sapientia positi, acternse
ctasse Redemptoris adyentum multos etiam ex gen- viriditatis haereditatem non cernimus, velut brula
tibus credamus. Et nascente Domino, Simeone in animalia, a desiderata herba jejunamus. De qua
spiritu in teraplunv ve .ienfe didicimus, quanto desi- nimirum herba dicitur: Per me si quis introierit sqt-
derio ex plebe Israelitica, saiictj viri incarnalionis vqbitur, et inqredietur et egredietur, el pascua inve-
ejus mysterium vidire ciipie:uiit. Urideet per eum- niel (Joan. x, 9).
dem Rfcdemptpremdiscipulis ilicitur : Dico vobis quod (178*)Onagrorum nomine haereticus quilibet dest-
mulii reges, et proplietw et jusli voluerunt videre gnatur, sicut scriptum est: Aliiquasi onagri in deserla
quw videtis, ei non viderunt (Luc. x, 24). Herbaergo egrediuntur adopuhtuum(Job xxvi, 10). Suntnonnrilli
onagri ct fenum bovis est, haec ipsa Mediatoris in- . haeretici, qui populis admisceri refugiunt, sed seces-
carnatio, per quaro simul gentilitas et Judaea satia- "' sum vitse secretioris petunt. Qui plerumque eos
tur. Quia etenini per prophetam dicitur : Omnis quos inveniunt eo araplius peste suae persuasionis
caro fenum (Isq. XL,6), universitatis Cpnditpr ex infichint, quq quasi ex yitse meritis reverentiores
nostra substantia carnem sumens, fenum fieri vo- videntur. De quibus nunc dicitur : Alii; quasi
liijt, ne noslra in perpetuum fenum caro remaneret. onagri in desertq egrediuntur ad opus suum. Ohager
Tunc ergo onager herbam iiivenit, cum gentilis- enim agreslis est asinus. Et recte in hocloco onagris
populus gratiam divinae incarnationis accepit. Tunc coniparantur haeretici, -quia in suis voluptatibus
los vacuiim pr«sepenonhabuit, cum plebi Judai- dimissi a vinculo sunt rationis fidei alieni. Unde
cse, ejus carnem lex exhibuit, quem diu exspeclanti scriplum est: Onager assuetus in solitudine in desir
prophelavit. Unde et natus Dominus in praesepe derio animw sum qltrqxit venlum oris sui (Jer.
ponilur, ut videlicet signaretur, quia sancta ani- ii, 24). Onager quippe in solitudine assuetus est,
irialia, quae jejuna diu apud legem inventa sunt, quia, dum cordis sui disciplinae virtiilera excolit,
incarnationis ejus fenp saliarentur. Prsesepe enim ibi habitat, uhi fructus non est. Qui in desiderio
natus implevit, qui cibum semelipsura mentibus animaesuse ventum oris sui attrahit, quia ea quae ex
mortalium prsebuit dicens : Qui manducat carnem desiderio scientiae inihente 146 conspicit, inflare
meam, et bibit- sanguinem meum, in me manel et: praeyalent, non aedificaTe. Contra quos dicitur *
ego iri eo (Jaan. vi, 56). Sed quia diu et gentilium Scientia inflql, charitat adificat (I. Cor. vin, 2).
electorum vota dilata sunt, et ex Hehraico populo Unde hic quoque congrue inferttir : Egfediuntur a;d
sancti qriique lorigo tempore redemptioncm suam opus suum. Non eniim Dei, sed opus suum pera-
exspectando gemucruiit, bene beatus Job prqphetse gunt, dum non recta dogmata, sed propria deside-
mysteria narrans, ex utraque nalione, causas affli- ria sequuntur. Scripiuni qiiippe est : Ambulans in
ctionis insinuavit dicens : Nunquid rugiet onager via immaculaiti, hic miki ministrqbai- (Psal. c. 6).
cum Itabuerit herbam, aul mugiet bos, cum ante prw- Qui ergo non in via inimaciilataambulat, sibi magis
sepe plenum stelerii? Ac si apcrle dicat: IJclrco quara Dqminq ministrat.
gentilitas gemit, quia eain necdum Redemptprjs sui (179) Onagrprum hojnine J.udteidesignanlur, sicut
gralia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilafat, per Jeremiam dicitur :j Onagri tleterunt «n rupibus,
. quia legem tenens, sed legis auctorera non vi:!ens, traxerunt ventosquasidracones. Defecerum,oculi eo-
sians antp praesepe jejunaf. rum, quia non eral herba (Jer. xiv,6). Quid eriim per
145 (178) Possunt autem onagri npmine: desi- onagros veldracones nisi superbi ac nequissimi
gnari hi qui.in campo iidei positi nullius orticii lo- D J.udaei designanlur? Ipsi quippe onagri pro mcritis
ris ligantur. Bovis quoque significalio illos exprimit, elatiqniSj ipsi dracones pro virulenta cogitatione
quos intra s.anctam Ecclesiam ad praedicationis of- vocali sunt. Qui Steterunt In rupibus, quia non
ficium suscepfi ordinis jugum premit. Herivaveroi Deo, sed in summis potestatibus liujus mundi con-
onagri et pabuium bovis est, necessaria refectiq po- fisi sunti dicentes : Npn habetriusregem nisi Coesa-
prili fidciis. Alii namque more boyis intra Ecclesianii. rem (Joan. xix^ 15); Tfaxerunt vcntps, qiiasi draeo-
suscepti oflicii loris tenentur ;a|ii more onagri sa- nes, quia spiritu elationis inflati superbia malitiosa
cri ordinis stabula nesciunt, ct campo propriae vo- tunuerunt. Defecerunt oculi eorum, quia scilicet'
hintatis degunt. Sed cum quis ex vila sseculari spes corum ab eo quod intendebat corruit, quia
visionis internae desiderio aestuat, cum. refectionis tcmporalia diligens, pjraestplari;aeterna negiexitjet
intimie pabulum concupiscit, cum jejunum se in ^terrena, ideo quia Deo proeposuit, amisit. Dixerunt
peregrinationis hujus csecitate considerans quibus enim : Si dimiltimus eumsic, omnes credenlineum.
valet fletibus rcficit, quasi non inveniens herbara EtvenientRomani, el\tollent nostrum tocum ct gen-
/178) Ex ejusdem lib. cap. vi. (179) Ex lib. xxix, in Job, c. -xvm
(178*) Ex principio cap. xxxii, lib. xvi m Job,
«I GREGORJANUM.— LIB. III. 122
tem (Joan. xi, 48). Timuerunl nelocum non occisoi A citur : Quid superbis, lerra ei cinis? (Eccli. x, 9.) In
Domino perderent, et tamen occiso perdiderunt. ipsis vero iniliis nascentis Ecclesise, dum conlra
Sed cur isla niiseris evenerint, subdat, Quia non! illam divilum se poleslas extolleret, ftlque m ejus
erat herba, id est quia eorum cordibus defuit aeter-• necem immensitate tantae crudelitatis anbelaret,
citalis scientia, et nullo eos refecit pabulo viriditatis : dum tot cruciatibus anxia, tot perseculionibus
internae doclrina. pressa succumberet, quis tunc credere potuit quod
CAPUT XXIII. illa erecta el aspera sibi colla superborum subjicc-
- DE ONOCENTAURO. ret, etjugo sancti timoris edomila milibus fidei lo-
(180)Onocentaurorum nomine lubrici et elali desi- ris Iigarentur? Diu quippe in cxordiis suis rhinoce-
gnantur, sicut contra perversam mentem sub Judaeae rotis hujus cornu venlilala et quasi fundilus inleri
specie per Isaiam dicilur : Ecce cubile draconum inenda percussa est. Sed divina gratia dispensante,
et pascuw slruihionum, el dwmonia onocenluuris oc- et illa moriendo vivificala convaluit, et cornu suum
current (Isa. xxxiv, 15). Quid enim- per dracones, rhinoceros isle feriendo lassatus inclinavit: quodque
nisi malitia, et quid per struthiones 147 n'si'')'' invpossibile horainibus fuit, Deo difficile non fuit;
pocrisis designatur? In perversa igitur mente draco qui potestates hujus mundi rigidas, non verbts, sed
cubat et pascitur; quia et lalens malilia callide tegi-1B rairaculis fregit. Ecce enim quolidie rbinocerotes
tur, et intuentium oculis simulatio bonitatis artle- servire agnoscimus, dunv potentes hujus raundi, qui
ferlur. Quid vero onocentaurorum nomiiie, nisi viribus suis fatua dudum fuerant elalione confusi,
lubrici figurantur et elati? Graeco quippe eloquio Deo subditos jam videraus. Quasi de quodam indo-
Svo7 asinus dicitur; et asini appellatione luxuria mito rhinocerote, Dominus loquebatur, cum dicerel:
signatur Prophcla atteslante, qui ait: Vt carnes asi- Dives difficile intrabit in regnum coelorum (Muiih.
norum carnes eorum (Ezech. xxm, 20). Tauri autem xix, 23). Cui cum responsura csset; Quis polerit
vocabulo cervix superbise demonstratur, sicut voce salvus fieri? (Ibid., 25.) Illico adjunxit : Apud ho-
Dominica de Judaeis superbicntibus per Psalmislam mines impossibileest; apud Deum autem omniapos-
dicitur: Taurj' pingues obsederunt me (Psal. xxi, 15"). sibiliasunt (ibid.,%6). Ac si diceret: Rhinoce:os
Onocentauri ergo sunt qui subjecli luxuria? vitiis, iste humanis viribus maiisuescere non potest, sed
inde cervicem erigunt, unde humiliari debuerunt. tamen divinis subdi miraculis potest. (183) Unde hic
Qui carnis suae voluptatibus servientes, expulsa quoque apte beato Job sanctae Ecclesiae typum te-
nenti dicitur. Nunquid volet rhinqceros servire tibi ?
longe verecundia non solmn se aroittere rectitudi-
nem non dolent, sed adhuc ctiam deopere confu- *. Subauditur, ut milii, qui eum quidem praedicamentis
sionis gaudent.Onocenlauris autenv daemonia occur- hominum diu resistere pertuli; sed tamen cuia re-
rutit, quia maligni spiritus, valde eis ad votum penlevolui, miraculis stravi. Ac si apertius dicat:
descrviunt, quos de his gaudere conspiciunt, quae Nanquid hi qui fatua elatione superbiunt, sine meis
fleie debuerunt. adjutoriis tuae praedicationi subdunlur? Per quem
CAPUT XXIV. itaque praevaleas considera, et in omne quod prae-
BE RHINOCEROT E. valeas, sensum elationis inclina.
Jrt Scriptura sticra rhinocerotis nomine aliquando (184) Potest autem thinocerotis noniine superbus
polcns inhoc swculo, uliquando superbus Judaicus Judaicus populus designari. Rhinoceros enim qui ct
populus inlelligitur. monoceros in Grsecis exeraplaribus nominatur ,
(18.1)Rhinocerotis nomine potentes hujus saecuji tantae esse forlitudinis dicilur, ut nulla venanlium
designantur, sicut voce Dominica ad bealum Job virtute capiatur. (185) Sed sicut hi asserunt, qui
dicitur : Nunquid volet rhinoceros servire tibi? (Job describendis animalium 149 naturis laboriosa in-
xxxii, 12.) Rbinoceros enim indomitae omnino na- vestigatione sudaverunt, virgo ei puella proponitur,
turse est, ita ut si quando captus fuerit, leneri nul- quaevenienti sinum aperit; in quo ille omni feroci-
latenus possit.. (182) Impatiens quippe, ut fertur, il- D ] tate postposita caput deponit. Sicque ab eis, a qui-
lico moritur. Ejus vero nomen Latina Hngua inter- bus.capi quaeritur, repente velul enervis invenitur.
pretatum sonat in nare cornu. Et quid aliud in Ruxei quoque coloris esse describitur. Qui ctiam
nare, nisi fatuitas, quid in cornu nisi elatio desi- cum elephantis quando certaraen aggredilur, eo
• guatur? Quid ergo in rhinocerole hoc, nisi poten- cornu quod in nare singulariter gestat, ventrem ad-
tes hujus saeculi designantur, vel ipsae in eo summae versantium ferire perhibetur, ut cum ea quse mol-
principatuum polestales, qui typo fatusejaclationis liora sunt vulneral, impugnantes se facile sternat.
148 elati, diim falsis exlerius inflantur honoribus, (186) Polest ergo per rhinocerotem, vel certe mo-
veris mrseriis interius inanescuut? Quibus bene di- nocerotem, scilicet unicornem ille populus intelligi,
(180) Ex lib. vn, in Job, c. 12, ante finem. (185) Ex cap. n, lib. super.
(181) Ex Iib. xxxi in Job. c-1. . (184) Ex lib. xxxi in Job, c. xi.
(182) Munsterus tamen lib. v Cosmographiae no- (185) Philesius et alii recenliores id scribunt.
tat fuisseex Indiavivum unumadductum anno lSi3 (186) Rbinocerotem el monocerotem esse diversa
ad Emmanuelem Portugalliae reg. eumdemque, anno animalia, et ipsa notatio et Scaliger exercit. 205;
1515, exhibuisse monomachiam elephanti cum rhi- Gesnerusque 1. i, De quadrupedibus in littera os-
nocerote in urbe Ulissipona. tendunt.
125 GARNERI CAN. REG. S. VICTQRIS PARIS. 124
qui dum de acceptalege nori opera, sed solam interi A disi Dei fuisii(Ezech.\ XXVIH,12). Iri cuncla igiliir'
liOraines elationem sumpsit, qUasi irtter caeteras be- creatura liomo et angelus sihiril conditus exstitit,
stias cPrriu'singulaie gestavit.Unde passiohemsuam quia ab omni natura irrationabili distinctus proces-
Dorainus.JPfOpheta cariente, pronunlians, ait: Liberd sit. Quia ergo in cinicta conditione reruni, nullura
rriede ore leonis, el a cqrnibns unicbrnium hutriiti- ratiohale aiiimal nisi arigclus et homo est, quidquid
latem meam,(Psdl, xxi, 22). Tot qiiippe in illa gentc ratione ufi non potesi cum homine factum nou est.
unicornes vel cerle fliinocerotes exstiterunt, quot Dicatur itaque de hqmine, dicatur de angelo, qui et
contra praedicamenta veritatis, de legis operibus si-pptentiam sublimilatis perdidit, subtilitatem ta-
siiigulari et fatua elatioive confisi sunt. Reato igitur meii naturse rationalis rainime amisit: Ecce Behe-
Job sanclae Ecclesise typum tcnenti dicitur : Nunqnid motlt, quem feci tecrim, iit dunv bomo eum, qui in
voiet rhinoceros servire libi? Ac si apertius dicatur: ratione secum factus jest perisse considerat, vicinum
Nunquid illum populum quem superbire in nece fi- sibi" casum superbiae ex ipsa proximi sui perditione
dcliiim, stulta sua elalione considcras, sub juretuae perlimescat. \ .
prsedicalianis inciinas? suhaudis, ut ego qui ct mc 151 CAPUT XXVI.
illiim singulari cornu extolli conspicio, et laincn DESERPENTE.
niilii cum voluero, p otinus subdo. 1
R (189) Serpentisnomine diabolus designatur, sicut
CAPUT XXV. perlsaiamdicitur: SuperLeviathan serpentemveclem,
' DE BEHEMOTH. et super Leviathan sefpenlerri torluosum in terram
(187) Behemolli homvne diabolus designaiiir, si- (Tsa. xxvij I). Leviathan quippe interpretatus dici-
cut voce Dpmiiii ad bcalum Job dicitur: Ecce Be- tur additamentum eqrum. Qiiorum scilicet nisi ho-
hemothquemfeciiseum (Job XL,10). Quem namque minum ? Recte- autem; additanientum eoruni dicitur,
'
sub Relienvolh noniiiie nisi ar.tiquum hostera insi- quia postquam primam culpam suggestioneintulit,
iiuat?Qui qiiidem Rehemolh interpretatur latine hanc quotidie augere gravloribiis pcrsuasiouibus
«nima/. Cujus dum iiiferius riialilia subditur, pa- rioridesistit. Vel cerlejpcr exprobfationem Leviathan
tenter personamonslratur. Sed cum de Deo scri- vocatus est, id est ddditamentum hominum. Eos
ptiiin sil quia fecit omhia simul (Eccli. xviii, 1), cUr nanvque iriparadiso immortales reperit, sed divini-
hoc aninval, cum lioniine fecisse se indicat, dum talem iinmortalibus promittendo, quasi eis aliquid
cuncta.quia simul fcccrit, cointat? 150 Rursum- ullra quam erant sej addcre spopondit. Scd dum
que quserendum est quumodo simul Deus cuncfa blandc non habita scjdalurum perhibuit, callide et
cundidit, dum Moyscs ex dierum mulatione variante ! habila subtraxit. Leviathan itaque iste in eo quod
distincte creala describil ? Quod tamcn cilius agno- se adderc homini spopondit, tortuosis ad eunv si-
scimus, si ipsas causas origiuum subtiliter -indaga- nibus irrepsit, quia drim falso impossibilia prorait-
raus. Rerum quippe substantia simul creala csl, sed tit, vere et possibilia sustulit. Quaerendum vcro no-
simul specics formata non esl. Et quod simul cx- bis est cur quem scrperilem dixerat, tortuosumqne
sttit per substaiitiam malcrise non simul appariiit iilico subjungens inle^posuit, vectem: nisi forte quod
per speciem formae, (188) Sedquia simul Omnia per in serpentis forlitudine fluxa mollities, in vecte au-
substantiam creata dicimus qu*aeprodire alia ex aliis tem est duritiae rigiditas. Ut ergo hunc et durum si-
inveninius, quo "pacto cum bealo Job Rehembth gnaret etmollem, et vestem noraihat et serpentem.
factus asseritur cum neque una sit substaiitia art- Duru.s quippe est per malitiam, mollis per blandl-
geli et homiriis, neque homo cx angelo, neque an- nlentuiri. Veclis ergp dicitur, quia usque ad necem
gelus ex liomine proferalur? Si vero 'propter hoc percutit; serpens autem, qriia semper insidias mol-
factus Behemoth cum bealo Job dicitur. quod crca- liler infundit.
lura omnis ab auctore, qui in aclioue sua ncqua- 152 CAPUT XXVII,
quam lemporis protelationu distenditur, simul con- DE DRACOXE.
dita non dubilalur, cur de Bcheinotli spirilualiler D I In Scriplura sacra draconttm nomine aliqnando An-
dicilur, quoil habetur commune cum crcaturis om- lichristus,.aliquando malitia, nliquando antiquus
nibus generaliter. Sed si rerum causas subtilidis- hoslis , aliquando nequissimi Judworum princi-
pes, aliquando dwmones, aliquando aperle muli vel
cussione pensamus, simul factum angelum ho- gentiles designanluf.
minemque cognoscimtis : simul videlicct nou unitate (190) Dracouum nomine Anlicbristus dcsignatur,
temporis, sed cognitione ralionis. Siraul per accer sicut per Joannera iri Apocalypsi dicitur : Misit
ptam iniaginem sapientiae, sed non sinvul per con- draco caudam, el traxit tertiam partem slellarum
junclam subslantiam formse. Scriptum namquc est (Apoc. XII, 3). Quid hamquc draconis nomine nisi
de homine: Faciamus hominem ad imaginem el si- Antichristus , quid in cauda ejus, nisi extrema ip-
niililudirieiri iipstram (Gen. i, 26). Et per Ezechie- siiis pefsuasio intelligStur? Quid vero stellarum rto-
lem ad Satan dicitur: Tu signaculutn similiiudinis, . mihe, nisi hypocritarum fictio deriionstralur , qui
plenus sapieniia ei perfectus decofe in deticiis para- boria/quae faciurit ad'percipiendas laudes riomini-
(187) Ex lib. xxxii in Job, c. x. (189) Exlib. iv in Job, cap. xin.
(188) llsec ab antecedentibus clisjuncla, suiit inter- (190) ld partim ex lib.;iv,;c. xiv ; etlib. xxxn, c.
posilis aliis. xu, p. nuirt. 38. Patherii diac. in ApOc. '>
125 , GREGORIANUM. — LIB. III. 126
bus ostendunt? Draconis ergo cauda, slellarum A j cone vel slrulhione asserit, quia et qperte malos,
pars in lerram trahitur, quia exlrema persuasione et ficte bonos, plerumque ad sua obsequia ex in •
Anlichristi quidam qui videntur lucere rapientur. tinia cogitalione converlit, Vel certe agri bestia
Stellas namque in terram trahere est eos qui viden- Dominum, id est dracones struthionesque glorili-
tur studio vitae cuelestis inhaerere, ex amore terreno cant, CIIIDiidenv quse in illp est, ea qnse in hoc
iniquitate aperti erroris involvere. mundo dudum niembrura diaboli fuerat gentilitas
(191) Draconis nomine malitia designatur, sicut exaltat. Quam et propler maliliam draconum no-
contra perversam mentem sub Judaeae specie per mine exprobrat, et propler hypocrisim, vocabulo
Isaiam dicitur : Eril cubile draconum et pascua stru- struthionum notat. Quasi enim pennas accepit gen-
thionum (lsa. xxiv, 13). Quid namque per dracones, lilitas, sed volarenon potuil, quae naluram rationis
nisi malilia? quid vero struthionum noraine nisi ignoravil.
hypocrisis designatur? Struthio quippe speciera vo- > CAPUT XXVIII.
landi habet, sed usura volandi non habet : et quia BECOLUBRO.
hypocrisis cunctis intuentibus imagincm de se san- ln Scriptura sacra colubri notnine aliquando diabo-
ctitatis insinuat, sed tenere vitam sanctilatis ignorat. lus, aliquando Anliclirislus intelligitur.
In peryersa igitur 153 niente draco cubat, et (195) Colubri nomine Anlichristus signatur per
struthio pascitur : quia et lalens malitia callide le- beatum Job dicenlem : El obsletricanle manu ejus
gitur, et intuentiura oculis siinulaiio bonitalis ante- eductus est coluber torluosus (Job xxvi, 13). Quis
fertur. t enim coiubri nonvine appelialur nisi hoslis anti-
(192) Draconis nomine antiquus hostisdesignatur, quus, lubricus et lortuosus : qui decipiendo homi-
sicut per Joannem in Apocalypsi dicilur : Vidi unge- ni, colubri ore locutus est? de quo el per proplie-
lum descendenlem de cwlo habentem clavem abyssi, tam dicitur : Leviathan serpentem torluosum (Isa.
et catenam magnam in munu sua, el apprehendit xxvn, 1). Qui idcirco loqui serpentis ore permissus
draconem serpentem aniiquum qui est diabolus , et est, ut ex ipso vase ejus cognosceret honvo quaiis
Satan , et ligavit eum per anrios mille, et misit esset qui inlus habitaret. Serpens autem non so-
cuminabyssum (Apoc.xx, 1). Quem tanien in mun- lum est tortuosus, sed eliam lubricus. Quia auteui
di fine ad apertiora certamina revocal, et totum con- in veritatis rectiludine non sletit, lorluosum ani-
tra iios in suis viribus relaxat. Unde illic rursum malintravit; quia vero suggeslioni ejus si primo
scriptum est :Cum compleli fuerintmille anni.solve- non resislitur, rcpente lotus ad interna cordis, duni
tur Satanas (Apoc.xx,!). ( non sentituf illabiliir, verba ad homiiicra per ani-
C
Dracouunv nomine nequissimi Judaeorum princi- mal lubricunv fecit. Cavernae autera liujus colubri
pes signat Jeremias diccns : Onagri stelerunt in. corda fucranl iniquorum. Quse quia ad pravitateni
rupibus , traxerunt venlum quasi dracones (Jer. propriam traxit, quasi in eorum habitatione requie-
xiv, 6). vit. Sed obstetricante manu Domini, tortuosus co-
(195) Draconum nomine daemones designanlur per luber de propriis cavemis expulsus est, quia dum
prophetam. In cubilibus m quibus dracones prins nobis divina gratia medetur, is qui nos tenuerat
Itabilabant, orietur viror calami, et junci (Isa. xxxv, 155 antiquus.a nobis hostis ejicitur, sicut incar-
7). Quid enim per calamura nisi praedicatores ? quid nata Veritas dicit : Nunc princeps hujus mundi eji-
per juncum, qui juxla aquse semper humorenv nas- citur foras (Joan. xn, 31). Unde jam nunc omncs
citur, nisi pusilli ac teneri auditores sacri eloquii sanctos non tenendo possidet, sed tentando perse-
designantur? Quid per dracones nisi dsemonnm. quitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat,
malitia exprimitur? In draconum ergo cubilibus contra eos pugnat extrinsecus; et quia inlus domi-
viror calami et junci orietur, quia in eis populis , nium perdidit, bella mollitur foras ; ille enim cum
quos antiqui hostis malitia possidebat, et do- de carnalibus hominum cordibus eum cxpulii qui
ctorum scientia,etauditorum obedienliacoacervatur. D 1 propter homines ad incarnationem venit, dumque
(194) Draconum nomine aperte rnali vel genliles corda infidelium tenuit, quasi manum ad latibu-
designantur : sicut per prophetam Dominus de eo- lum Jserpentis misit. Bene igitur obstetricante
rum conversione pollicendo dicit : Glorificabil me manu Domini tortuosus coluber in caverais quas
bestia agri, dracones et slruihiones (Isa. XLIII,20).Quid tenuerat habitare perhibetur; nara victus a fidelium
enim in draconum nonvine, nisi in aperto malitiosae cordibus exiit, qui super haec antea sceptro perlidiae
mentes exprimuntur,,quae per terram semper in in- regnavit.
fimis cogitationibus repunt ? Quid vero per stru- (196) Colubri nomine Antichrislus designaiitur,
thionum nomen, nisi hi qui se bonos simulant sicut Jacob voce dicitur : Fial Dan coluber in via,
designanlur? Qui sanciitatis vitam quasi volatus cerastes in semila mordens ungulas equi, ut cadatas-
peiuiam per speciem relinent, sed per opera non , censor ejus retr (Gen- XLIX,17). Require in capitulo
exercent. Glorifieari itaque Dominus 154 a dra-- de equo.
(191) Exlib. vnin Job, c. xn. (194) Ex lib. xxxi in Job, c. v.
(192) Ex lib. iv in Job, c. xm. (195) Ex lib. xvn in Job. c. xviu ='
(195) Ex lib. xxix in Job, c. xtv, ante finem. (196) Supra, c. n, hujuslibri.
«7 GARNERH CAN. REG. S. VICTORIS PARIS 128
CA5H3TXXIX. A 157CAPCT XXX."
!. DERECULO. |l»E'VIPEBA.
-
ln Scriptura sacra cutn regulus singuluri numero Iri Scrtplurii tacfa cutn vipera singulari nnniero po-
poitituf, aliquando didbolus, aliquando Aritichri- . niturij aliquando subila et violentd diaboli tenidiio
, iintintelligiiur; cumvero pluraiiler reguti dieutt-
dwmones . intelligitur, aliquando \per contrarium lenis el
tnr, signanlur. diuiurnu ejusdem tentatio; cum veyo pluratiier
(197) Reguli riomine diabolus designatur, sicrit viperm dicunlur, pravi homines exprimuniur.
per prophetam dicitur : Delectabituf infqnt ab ubeie (200) Viperse riomine violenta vel lenis et diu-
super foramine aspidis; el in cavefna feguli, qui ablq- turna tentatio diaboii designatur, sicut per bcatuhv
ctatus fuerit, manum suatn mittel, Non nocebvirit, Job de IVypPcrita difeilur. Caput aspidum suget, et
rieque occident in Universosanclo monte meo (Isa. xi occidet eurri lingua viperw (Jbb xx, 16). Aspis par-
8), Quem namque infantem ab ubere vel cura vus est serperis, vipera vero prolixioris est corpo-
ahlactatus fuerit, nisi Dorninmn appellat? Quid vero ris. Et aspides ova gignunf, alque ex ovis eorum,
foraraine aspidis, cavernis reguli, riisi corda signa- filii procreantur. Viperae aulem cum conceperint,
vit iniquorum ? Et anliquus hoslis dum 156 totum filii earurii iri verilre sseviunt (201. Qui riiptis late-
se in eoium consensum contulit, quasi in fOramine ribris malrum, ex earum Ventre proceclurit; Uhde
proprjq tortuosiis siniis astutise colligendo gloine-1R et vipera eo quqd ii pariat, nomihanlur. Vipera
ravit. Quem et aspidis appellat nomirie occulte sae- itaque sic nascitur, rit violenter exeat, et cum iria-
vientem; cl reguli aperte ferientem. Manuhi ergo tris Sriae exslinctione producatur. Quid ergo per
suam Dominus in foramine reguii, atque aspidis aspides parvos, nisi latentes suggestiones inimun-
misit, quando iniquorum cordadivina potestate tc- dorum spirituum figurantur, qrii cordibus honii-
iiuil, et comprehensum exinde aspidem, vel regu- num parva prius pefsuasione subrepunt? Quid vero
lum, id est captivum diabolum traxit, ut in monte per linguam viperae, nisi violehta diaboli tentatio
sancto ejus, qui est Ecclesia electis fidelibus non designatur? Prius enirii Ieniter subripit, postmoduui
noceret. vero etiam violeriter (202). Caput itaqrie aspiduni
(198) Reguli liomine Anticbristus desigriatur, si- sugit hypocrita, qriia iriltium suggeslionis occultse
cul de pravis quibiisdam scriptum est: O.vaaspidum parvum prius in corde nascitur, sed occidit eunl
ruperuht, ettelas aranew iexuefunt. Qui comederit lingua vipefae, quia postmodum capta mens, ;vc-
de ovis eorutri mbrietur; el quod eonfotum est, erum- neno violentae tentationis necatur. Prirrium subti-
pet in regUtum (Isd. LIX, 5). Ova quippe aspidum libus consiliis, ad cor hominis immuiidi spiritus
pravis hominibus rumpere est malignorum spiri- loquuntur, qui dum leniter persuadent quasi veiic-
luunt consilia quae in eorum cordibus latent, per- num aspidum fundunt. Unde scfiplum esl: 158
versis qperibiis: apeiire. Telas quoque araneae texe- Ova aspidum ruperunt; et telas aranew texuerunt:
re est pro bujus mundi concupiseenlia tempOralia Qui cqmederit de ovis eorum morietur, et qribd
qMselibetoperari : qua3,dum nulla stabilitate soR- confotum esl erumpet in regulum (lsa. LIX,5). De
data sunt, ea procul dubio Ventusvitaj mortalis ra-' hoc ita-hypocrita dicitur : Captil aspidum tugel, et
pit. Bene autem additur : Qui comederit de ovis eb- occidet eum lingutt vipeHe, qrila cum iriiquam siig-
rum mqfietur, quia qui immundorum spirituum gestionerii antiqui hostisilibeiitersuscipit, violentis se
consilia respiciti vitamin se animaeoccidit. Et quod post moduni ejus tenlationibusdevictus tradet. Unde
eonfolum est, erumpet in fegulum, quia coiisiliuiri et in paradisO quoque slariti homini verlia blandae
maligni spiritus quod corde tegitur ad plenam ini- persuasionisintulit, sed quem seriielrapuit ad consen-
quitatem nulritur, regulus namque serpentum rex sumjamnuncetiam renitenteni trabitetcorruptionis
dicitur. Quis vero reproborum caput est, hisi Anti- suaedelectalionibus devictum pene violenter interficil.
christus?- Quod ergo confotum esf efumpet in regu- (2i03) Sed fortasse]hspc ipsa ihtelligere etiarii per
lum, quia is qui in se nulrienda aspidis consilia re- contrariam interpretationem valemus. Nam quia
- ceperit, membrum iniq^ii capitis factus, iri corpus verieriqsiiO aspis concile, viperaaiilem lardius oc-
]
D
Anlichristi accrescil. cidit, per aspiderii viblenta et subita, per viperam
(199) Regulorum nomirie daemones designantur. letiis et diutuma tentatio designatur. Unde ct illi
Unde et bene irascens peccatis praecedentibus, de mofs iri suctione capitis, viperae auteni iri {lingua
his quos in manu antiqui hostis deserit per propbe- esse perhibetiif; quia repentina lentafio saepe ino-
lam Dominus dicit : Immittam vobis serpenles regu- pinatam mentem mqx, ut surgit, interficit; longa
los, quibus non est incantatio (Jer. vm, 17). Ac sl vero; leiitafiq, quiaprava diulius pcrsriadcndo sug-
diceret : Justo jtidicio talibus fmmundis spiritibus gerit, velut ex lingua vipera occidit.
Iradam, qui a vObis excuti exhorlatione praediean- '_(204) Vipefaruiri nomine, pravi lioiiiities dcsi-
lium quasi incantantiuni sermone non valeant. grtarituf, siciitper JOiirineni Baptistaiii Judaeis dici-
Ex lib. xvii, in Job, c. xx 34;;Plin;lib. x,cap.62.
198) Ex lib. xv, iii Job, c. ix. (202) Excap. vni.
199) Ex lih. xxxiv, in Job, c. Xi (203) Exiisdem, lib., et c. vni.
200) Ex lib. XV,in Jpb, c. VII.
!197) 204) Ex iiom. 20 in Evarig.
(201) Vide Arjsl. lib. v, De hist. animal., cap.
129 GREGORIANUM. — LIB. 111. 130
tur : G'enimina viperarum, quis vqbis ostendit fugere .A mittanl pervenire ad futura. Si enim praesens vita te
a ventura ira? (Luc. III, 7.) Ventura enim ira est delectat, aurcra in lerra posuisti. Si tuis proeteritis,
auimadversio ultionis exlremae, quam tunc iugere et jam retro labentibus delectaris, aurem de cauda
peccator non valet, qui nunc ad pcenitentiae lamenla obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de tene-
non recurrit. Et notandum quod mala» soboles, nva- bris, ut jam in luce ambulans et exsultans dicas
lorum parentum acliones imilantes geniraina vipe- quse retro sunt oblilus, in ea quae ante sunt exten-
rarum vocantur, quia per hoc quod bonis invident, tus : Non dixit, quae retro oblitus, et ex praesenti-
eosque persequuntur, quod quibusdam m.ala retii- bus deleclalus, cum dixit, quse rctro oblitus non
bituut, quod laesiones proximis exquirunt, quonianv obluravit aurem de cauda. Cum dixit in ea quae
in his omnibus priorum suorum carnalium vias ante sunt extentus, is et praesentibus non obsur-
sequunlur, quasi venenati filii de venenatis paren- duit, aurem in terra non posuit.
tibus nati sunt. Aspidum nomine latentes et blandae suggestiones,
vel fortes et subitse immundorum spirituum tenta-
159 CAPUT XXXI.
DEASPIDE. ijones designanlur, sicut a beato Job de hypocrita
dicitur : Caput aspidum suget (Job xx, 1.6).Require
Jn Scripfura sacra aspidis nomine aliquanao diabo- ',B in
kis, qliquando is qui audire verbum Dei dedignatur, capitulo de vipera.
aliquando blanda et lalens suggeslio inteUigilur. CAPTJT XXXII.
Aspidis nomine diabolus designatur, sicut pro- DE KEPTILIBUS.
phota dicit. Deleclabitur infans ab ubere super fo- , (205) Reptilium norainp cogilationcs tcrrenae de-
ramine aspidis, el in caverna reguli (Isa. xi, 8). Re- sigiianlur, sicul per Ezechielem propbelara dicftur?
quire in capile De regulo. El ingressus vidi, et ecce omnis similitudo reptilium
Aspidis nomine, signilicaturis qui audire verbum el animalium abominatio (Ezech. vm, 1). In repli-
Dei dedignatur, sicut per Psalmistam dicitur : Fu- libus quippe cogilaliones omnino terrensc signan-
ror illis secundum similitudinem serpenlis. Sicut lur; iu animalibus vero, jam quidem aliquantulum
aspidis surdm et obturantis aures suas, quw non ex- a terra suspensse, sed adhuc terrenae mercedis pra?-
audiet vocem incanlantium (Psal. LVII, 5). Aspis mia requirentes. Nam reptilia quidem tolo corpore
cum conceperit pati incantatorem marsum qui eam terrse inhserent, animalia auienv ventre a lerra su-
quibusdam carminibus propriis evocal, sicut surtt spensa sunt, appetitu tamen gulse ad tei-ram sem-
mulla etiam magica, audite quid faciat. Amando per inclinantur. Reptilia itaque sunt intra 161
tenebras suas, quibus se involuta occultare dicitur, parietem, quando cogitationes volvuntur in niente,
cum exire voluerit, recusans lamen audire illas quse a terrenis desideriis nunquam levantur. Ani-
voces, quibus se cogi senlit, allidit unam aurem malia quoque sunt inlra parieteni, quando et, si
terrae, et de cauda obturat alteram : atqur- ita illas qua jam justa, si qua honesta cogilantur,appetendis
voces, quanlum potest, evitans, non exit ad incan- famenlucris temppralibus honoiibusque deserviur.t,
tantem. Huic similes dixit spiritus Dei, quosdam ut per semelipsa quidem jam quasi a lerra suspensa
non audientes verbum Dei non soltini non facientes sint, sed adhuc per ambitum, quasi pergulae deside-
sed omnino ne facianl: audire vojentes. An forte rium sese ad ima subinittunt.
quaeremus aliquid in eo quod dicitur aspis ita aures CAPUT XXXIII.
claudere, ut unam earum premal in terram, alle- DE VERMIBUS.
ram cauda oppiletur? Quid sibi vult hoc? In cauda ln Scriptura sacra cum vermis singulari numero
in ponilur, aliquando Chrislus, aliquarido hominis
itaque posteriora inlelligunlur. Ergo praeterila
ut in ea nobis progenies inletligitur; cumvero pluraliter vermes
jam tergum oporlet ponere, quse dicuniur, aliquando cqgitaliones inquielm, ali-
promiltuntur intendamus. Ergo nec ex praesenti quundo curm curnales exprimuniur
delectari debemus, hoc enim monet Aposlolus da- (206) Vermis nomine Chrislus designatur, sicut
cens : Quem ergo fructum habuistis in quibus nunc ]D per Psalmislam dicitur : Ego autem sum vermis, et
erubescitis? (Rom. vi, 21.) Revocai ad se recor- non hotno (Psal. xxi, 7). (207) Vermis nomine car.o
dantes cum deleclatioiie 160 a praeteritis, et cum designatur, sicut per ;beatum Job, de luxurioso
quadam concupiscentia fruendi, ne redearaus corde quolibetdicilur -.Dulcedoillius,vermis (Job xxiv,20).
in Egyplum. Quid de praesentibus quoraodo jubet In quibus verbis luxuriosi cujuslibet et carnis vo-
etiani ipsa conlerani. JVon recipientibus,, inquit, qnm luptatibus dediti, quanta sit caecitas derapnstratur,
vjdentur, sed quw non videntur. Quw enim videntur cum dicitur : Dulcedq illius vermis. Quid nanvque
lemporalia sunt, quw autem non videnlur mlerna (II caro nisi putredo ac vermis est ? Et quisquis car-
Cor. iv, 18). Igilur de prsesenti vita dicit: Si in liac nalibus desideriis anhelat, quid aliud quam ver-
vita tantnm in Chrislo sperantes sumus,miserabiliores memamat. Quae enim carnis sit subslantia, lestan-
sumus omnibus hominibus. Obliviscere ergo prseter- tur sepulcra. Quis parentum, quis amicorum fide-
ita quibus inale vixisti, contemne praesentia quibus . lium quainlibet dilecti sui tangere scaturienlem
teraporalilervivis,ne te alligando prsesentia non per- vernvibus 162 camero pOtesl? Caro itaque cum
(205) Ex lib. xxvi in Job„ c.v. (2071 Ex lib. xv in Job, c. xxiv, 20.
(206) Ex lib. xxx in Job, c. xv.
ISi GARNERI CAN. REG."S. VICTORIS PARIS. 152
concuplscitur, pertseiur quid sil exanimis, et intel- £A ex putredine per nalivitalein venit. Qui autem fi-
ligitur quid amatur. Nil quippe sic ad edomandum lius est hominis, vermis dicitur, quia jara cx mor-
desideriorum carnalium appetilum valel, quam talium corporum corruplione propagatur;
unusquisque hoc quod vivum diligit, quale sil mor- (209) Vermium npmine cogitationes inquietaede-
tuuni pensel. Corisiderata etenim corrupiione car- signantur, sicut per Ibealum Job dicitur : Putredini
nali, citius cognoscitur, quia cum illicite caro con- dixi: Pater meus es, mater tnea, et soror mea ver-
cupiscitur, labes araalur. Bene ergo de luxuriosi mibus (Job xvn, 14)J Quid est quod dixit, pufredm»,
mente dicitur, Dulcedc illius vermis, qiiia is qui in patermeus es, nisi qupd omnis homo ab originc
desiderio carnalis cqrruptionis exaestuat, ad fetorem jam vitiata descendil? Undeet additur, mafer mea,
pulredinis anhelat. et soror mea verriiibus, quia videlicet ab ipsa putre-
(208) Vermis nomine hominis progenies desi- dine et cuiri ipsa in liunc mundum venimus. Quan-
gnatur sicut in libro beati Job per Baldad dicilur : tum ad lnateriain qriippe corruptihilis carnis, nia-
Ecce lunaiwn sple.idel, et stellm iibn sunt ritundw in ler nostra et soror vermes surit, quia et deputre-
conspeciu ejus. Quanto magis homo pulredo, et filius dine processiraus, et cum putredine venimus quam
hominis vermis! (/e6xxv,5.)Qiiidenirii:per lunain, porlamus. Quod si intelligi spiritualiler potest, et
nisi cuiicta simul Ecclesia, quid per slellas, nisi * mater natura, et consuetudo non innneiito soror
singulorum bene viventium artimae designantur ? vocatur, quia ab illa cum ista sumus. Quaevideli-
Luna ergo non splendet, etstellse npn suhtraundae cet maler et soror vermes sunt, quia exnalura cor-
iii conSpectu ejus, quia nec sancta Ecdesia virtiite ruptibili et consueludine perversa cbgimur, ut
propria, tot niiraculis emicat, nisi haric prevenien- quasi quibusdam verm.bus sic inquielis cogitatioui-
fis gfatise donaperfundant; nec siiiguloriim bene bus iri iriente faligemur. Carnis enim natura vlliata
viventiuni mentes a peccatorum maculis lnundse et consucludo peivefsa, innumeras curas in cOrde
sutit^ si remota piptate jridicentur, q[uia apiui ili- infirmitalis nostrac gcneiant, bene mater et soror
slriclijudicis oculossua unumqueriique corruptibi- vermes 164 vocaivtur. Mordent animura curae,
litas- inquinat, nisi hunc quotidie gralia parcentis dum inquietant. Non enim ccssant jusli virivel sol-
leigat.Electorum quippe mens prodire ad libertatera licite cogilareet perlractare quid agant, vel provide
justilise nililur, sed adliuc compede infirmitalis te- inspicere quo post praesenlem vitam duceridi
nctur^et ctilpas quidem subigere perfecte desiderat, sint,
sed quousque corruplione carnis astringitur, ejus (2i0) Vermium noinine curae carnales designan-
viiiculis, etiam cum "non vult, ligalur. Hinc itaque £^ tur, sicut per beatum Job dicitur : Jsfe morifurro-
colligat, quanto peccatorum pondere piessi suht, bustus et sanus, dives el felix. Viscera ejus plena
qiii contra haec decertafe negligunl, si plene cul- suni adipe, et medultis ossa illius irrigantur. Alius
pani liec illi superanl qui conlfa hanc rilililer ptt- vero moritur in amarttudine animm suw absque tillit
ghant. Uudc ct postquam dictuni est, ecce tuiut opibus. El tamensimul dormient iri putvere, et ver-
non splendel, et stetiwnon sunt mundm iricorispectu mes opertent eos (Job xxi, 25, 24). Hoc si quis for-
ejus, prolinus subditur, quariio mqgis hbmo putre- sitan accipere per allegoriam velit, explere breviter
do, et filius hominis vermis ? Ac si aperte dicereiur : possumus. Dicitur liamque de iniquo divite: Vt-
Si ipsi quoque esse sine contagio non valent, q>ui scera ejus plena sunt adipe. Sicut ex abundanti cibo
inier vitae praesentis tcnebras virlulibus lucent, adeps, tta ex abundanlia rerum superbiae nasciiur,
quanlo reatu 163 iuiquilatis obslricti suht, qui ad- quse impinguat raenlera divitis dum elevalur ani-
huc carnaliler vivunt? Si apecealo liberi esse ne- nius superbienlis. Superbia quippe cordis quasi
queunt qui jarti in coeleslibus desideriis conversan- quspdam pinguedo est crassiludinis. Unde quia ple-
tur, qUifi peccatorum ppndera loiefanf qui carnis rique ex abundantia peccala perpelrant, pcr Pro-
SU3Rvoluptatibus dediti adhue pulredinis jugura phetam dicitur :.'.Pro^tt.fquasi ex adipe iniquiias eo-
^
portaiit? Hinc Pelrus ait : Sijustus vix salvabitur,^ ruri» (Psal. LXXII,7)1 Amatpres autem hujus sae-
iiiipiuset peccaior ubi pareburit? (I Pet. IVJ18.) culi quasi ossa haberit, quia in hoc inundo foititu-
Nptanduro vero in sermone suq quantum Baldath dinera dignitatum possident. Sed si in exleriori di-
ordinem condilipnis nostrae teuuil et iiativitalis, qui gnitate desint terf eriaedoineslicse divifiae, quanlum
lioniirieni tion vermem sed pritrediriem, lilium ad judicium suumossaquidemhabent,sedmedullas in
vero honiinis vermem vpcat. Primus namque hu- ossibus non habent. Quia ergo sic iste amator hnjus
mani gencris parens, hoirio, non filitis hominis. sseculi exteriore poteslale fulcitur ut etiam inleriori
Ex quo ijuisquis prodiit, non sOlum homo, sed fi- et terrena domus abjundantia saginelur, dlcitur.
iius quoque hominis fuit. Sicut ergo ex homine Et medullis ossa iltius irriganiur. Vel cerle ossa
filius hominis, ita ex pulredine nascilur vermis. sunt hujus divitis pravse et durae corisuetudines;
Uhde recte homo putredo, filius Veroliominis ver- medullae veroin ossi|bus sunl ipsa desideria inale
mis vocatur. Primus quippe horao putredo, non vivendi, qui neque ex pravitatis satisfactione sa-
vermis, quia etsi per mortera putruil, noh tamen tianlur. Quae medullae quasi ossa irrigant, cum
in Job, c. ix.
(208) Ex lib. xvn in (210) Ex lib. xv, c. xxxni in Job xxv.
{209) Ex lib. xiu Job, c. xvn.
135 GREGORIARUM. — LIB. III. 134
prava desideria perversas consueludines suas in A j jEdificuvit sicut tinea domum suam, el stcut custos
voluptatem delectatione consefvant (211). Et sunt fecit umbraculum (Job xxvn, 18). Tinea sibi do-
noniiuUi qui in hoc mundo divitias non babent, sed mum corrumpendoaedilicat. Necmelioripoluitcom-
habere concupiscunt. Elati esse appetunt, quamvis paratione haereticus demonstrari, qui locum suae
in hoc mundo quod cupiunt obtinere non possunt. perfidise non nisi in mentibus quas corruperit facit.
Etenim cum nullis rebus vel honorihus fulti sint, Qui etiam sequaces suos ab aeterno igne et liberos.
per mala lainen desideria in conspecttt interni ju- Spondet*[uippeeis refrigeriuni quietis seternae. Sed
dicis reos conscientia addicit. Talis etenim quis- verba ejus soliditatera non habent, quia plenitudine
que 165 plerumque ideo affligitur, quia diiesce- veritalis carent. Unde subjungilur : Et sicut cuslos
re ac superbire non prsevalet. De quo et subdilur : fecit umbraculum. Umbraculuin namque cuslodis
Alius vero morilur in amariiudine animw absque nullo fundamento solidalUr, sed lerapore mox trans-
ullis operibus. Ecce unde tlives superbo eorde in- eunle destruitur. Et promissa ab bxreticis requies
aniler gaudet, inde pauper alius superbo corde in- cum tempore destruilur, quia posl hanc vitam nul-
anis affligitur. Bene autem de utrisque dicitur : Et laienus iiivcnitur.
tamen simulinpulvere dormienl el vermes operieni eos. 167 CAPUT XXXV.
In pulvere enim dormire, est in terrcnis desideriis B 1 DE ERUCA.
oculos claudere raentis. Unde unicuique peccanli in (214) Erucae nomine luxuria desi^natur, sicut
sua culpa dormienti dicitur : Surge qui dormis, et Joel prophela dicit: Residuum erucw comedit to.cu-
exsurge a mortuis, et iltuminabit te Christus (Ephes. sla, el residuum locuslw comedit bruchus, el resi-
v, 14). Verraesvero, qui de carne nascuntur, eos duum bruchi comedit rubigo (Jqel. i, 4), Saepe mens
simul operieot, quia sivedivitis, sive pauperis su- misera, quidjam traiisierii in se peccali, videt; sed
perbientis animum curse carnales premunt. In re- ubi adhuc retinealur, non videt. Gaudel de quibus-
bus enim terrenis, pauper et dives reprobus, quam- dam vitiis, quia eis jam subjecta non sil, et prseca-
vis non pari prosperilale fulcianlur, pari tamen an- vere ac gemere negligit, quia eorum vice successe-
xietale turbanlur, quia quod ille jara cunv metu ha- runt alia quibus fortasse nequius succumbil. Sic-
bct, iste jam cum anxietate appetit. Sed quia ha- que Ut ut, dum alia vilia transeunt et semper alia
bere non valet et dolet dicatur, simul in pulvere• succedunt, a diabolo cor reproborum sine iatermis-
dormient, el vermes operienl eos, quia et si non si- sione teneatur. Bene ergo dicitur : Besiduum erucw
mul rebus temporalibtts sublevantur, simul tameni comedit locuslu, et residuum locustw cqmedil brtt-
in cura rerum femporalium meiilis torpore sopiun - _ chus, et residuum bruchi comedit rubigo. Quid enim
tur. Simulque eos vermes operiunt, qttia vel istum per erucam, quae tolo in terram corpore repit, nisi
ut concupita habeat, vel illum ne habila amittat luxuria designalur, quae cor quod leiiet ita polluit
carnalcs cogilationes piemunt. ut in superioi is mundilise surgcre amorem nequeat.
CAPUT XXXIV. ( Quid per locustam, quae saltibus evolat, nisi inanis
DE TINEA. gloria exprimitur quae se vanis praesumptionibus
ln Scriptura sacra tjnem nomine aliqitando earnis; exaltat ? Quid per bruchum, cujus pene totum cor-
tentalio, aliquundo hwretica pravitas inlelligiiur. pus in ventre colligitur, nisi edendi ingluvies iigu-
(212) Tinese nonvine carnis tenlatio designalur, ratur ? Quid per rubiginem, quae dum tangit incen-
sicut in persona lentati hominis per beatum Job di- dit, nisi ira innuilur ? Residuum ergo erucw locusta
citur : Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi' cotnedit, quia saepe cum luxiiriae viliiim a mente re
veslime-Uumqaodcomediluratinea(Job xin,28).Ho- cesserit, inanis gloria accedit. Nam quia janv per
roo enimquasi putredo consumitur, 166 duracar- amorem carnis non sternilur, quasi sancta ex casti-
nis suae corruptione conteritur. Cui quia imnvunda tate gloriatur. Et residuum locuslw comedit bruchus,
tentatio non aliuhde, sed de semetipso nascitur, quia saepe cum inani glorise, quae quasi ex sancti-
moretinese carnera tentalio,^uasivestemdequaexit, ] tate veniebat resislitur, vel venlri, vel quibuslibet
D
consumit: Iu senietipso quippe homo habet unde ambilionis desideriis immoderatius indulgetur. Mens
tenlelur. Quasi ergo linea vestem consumit quseex enim Dei nescia lanlo atrocius ad quemlibet auibi-
veste eadcm processit. Sciendum qu.oque quod ti- tura duciiur, quanto nullo vel humanaelaudis amore
nea sine sonitu perforat vestimentum: et pleruin- refrenalur. Residuum vero bruchi rubigo consumil,
que cogilalio ita transfigit menlem, ut mens ipsa non quia dum venirisiiigluviesper abstinentiamrestrin-
sentiat, nisi poslquam fuerit ejus aculeo transfixa. gitur, irae impalientia acrius dominalur. Quse more
Bene ergo dicitur quod homo tanquam vestimen- rubiginis, quasi exurendo messem comedit, quia
lum a linea consumitur, quia nonnunquam tenta- virlutum 168 fructus impatientiae flamma tabescit."
tionum noslrarum vulnera non agnoscimus, nisi Dum ergo vitiis vilia succedunt, agrum mentis alia
postquam ab eis confossi in meute fuerimus. pestis devorat, dum alia relinquit. Bene aulem illic
(215) Tineaenomine haeretica pravitas designatur, subditur : Expergiseimini, ebrii, et flete (Joel. I, 5).
sxut per beatum Job de haeretico quolibet dicitur: Ebrii quippe vocati sunt, qui hujus mundi amore
(211) Ex c. xxxiv, 1. sup. (213) Ex 1. xvni in Job, c. xi, sub finem.
(212) Ex 1. xi in Job., c. xxv. (214) Ex 1, xxxin in Job, cap. xxvn, ad inediivm.
135 GARNERI.CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 156
confusi, ttiala 11011sentiunt, quae patiuntur. Quid A stalioue cordis, tot sibi succedenlibus vitiorum pe-
esl ergo dicere : Expergiscimini, ebrii, et flete, nisi slibus, vigilanfibus lamentis obviate.
soiiuni vestrse iiiscnslbililalis excutite, et iii deva-

169 INGIPIT LIBEK QIIAftTUS.

CAPUTPRIMUM: daicum populum signat, quicultum vi.tae.exlerius


DE HOMINE. habuit, qui acceptse legis dcliciis, ad nitoreni uSUs
In Scriptura sacra hominis nomilie quahdd singulafi est, rion ad ntilitateml Quem vefo Lazarus ulceri-
riumerp pqniiur, aliqUando Deus Pater, aliquando bus plenus, iiisi gentilera populum figuralitef expri-
Verbumincqrnalum, aiiquando Judaicus pbpulus, mit?
qliquando serisus rationis, atiquando diabolus, ati- Qui dum conversusad Dominumpeccala con-
.qiiarido curo ittteUigilur, aliquundo per nuiuram J}:.fiteri
. rion erubuit,
-, huicii .:vulnus iri ciite fuit. Sed La-
yponiluf, aliqudrido per culpdrii, qliquarido pefin- zarus vulneratus cupiebat saturari de micis qriaeca-
firmiiatem ; cum verp plurali numero ponilur, spi- debant'de mertsa divitis, et neuio illi dabat; qriia
fituqles viri, aliquando carnales quilibel accipiun-
lur '•" gentilem quemque ad cognitiprtem legis admiltere
(215) Ilominis nomine Deris Patcr.accipitiir, si- superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctri-
cul in Evangelio dicitur: Simile esl regnumcmlorum riam legis non ad charitateiii habuit, sed ad ela-
homini regi, qui fecit nuptias filio suo (Matth. xxii, tiohenv, quasi de acceptis opibus tunvuit. Et quia et
2). Quis eriiiri alius est homo iste rex, rcgis filii verba defluebanl de scientia, ouasi inicae cadebant
pater, nisi ille cui Psalmista ait: Deusjudicium tuum de mensa. !
regi da: Et justitiam tuam filio regis (Psdl. LXXI,1). 171 (218) Hominis; nomine sensus lationis intel-
Qui fecit riuptias filio suo. Tunc enim Deus Pater ligitur, sicut ad beatuni Job a Dbmino dicitur: Quis
Deo Filio nuptias fecit, quando liunc in utero Virgi- deditvehemetitistimOimbri cursutri, et viam tondntit
uis liumanae naturae conjunxit, quando Deum arite tonilrui ul plueret super terram atsque homine in
saecula fieii voluil 170 liominem in fine saeCulorUni; de&ertOjubi nullut mortalium commordiuf, ut im-
Veli.ut apertiiis atque securiusdicatur, in hoc Deus plefet ihviamei desolatam, ei produceret herbasvi-
Pater regt Fiiio nuplias fecit, quo ei per Incariiatio- C reriiet ? (/ofVxxvin, ^5-27.) Sunt enim plerique ad
iiis mystsrium sanctam Ecclesiam sociavit. Uterris verba Dei valde irisensibiles, qui lidei quidera nomine
autenigenitricis Virginis,hujusspOnsi thalariius filit, cerisentur, verba vitae auribus audiunt, sed.ea trans-
Uride dicit Psalmisla : ln sole posuil tabertiaculum ire usqiie ad interna cordis minime permittiint. Hi
sifutn, ei ipse lariquqrh spoiisus'pfbcederis"de ihulqihb aliud quam deserta terfa sririt? Quae scilicet terra
siib (Psai. xvin, 6). Tahquath sponsus quippe de hominem nori habet, quiaeorum inens scnsu ratio-
tlialamo suo processit, qui ad conjungendam sibi nis caret. Et iiullus niortalium in hac terra comriao-
Eeclesiam incarnatus Deus de incorrupto utero Vir- ifatuf, qiiia efsi quando ih eorum consciehtia ratio-
ginis exivit. nabilium sensuum cogitationes yeniunt, rion per-
(216) Hominis nonvine Vcrbum incarnatum irir sistunt. Prava enimdesideria in corum cordibus
telligitur, sicut per prophetam dicitur: Ei horiioesi, sedem iriveniunt, retta verp si quando venefint,
etquis cognoscel illum? Uhde eliam ih EvarigeliO ac si impellantur, decurrunt. Sed cum inisericors
scriptum est: Hotrio quidam peregre proficiscens, vo- Deus imbri suo cursum et sonanti tonitruo viara,
cqvii seryos suos, eltradidit iltis bonu sua (Matth. id cst prsedicationi, liberlatem dare dignatur, com-
xxy). Qiiis enim isle est hoirto qui peregre profici- Q puncti per internam gratiam verbis vitae aures
scitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam cordis aperiunt, et impletur terra invia, quia dunv
assumpserat abiit in ccelum ? Carnisenim locus pfo- pfaebef auditum verbo, curaulatur mysterio. Et
pfie terraest; quse quasi peregriria ducitiir, cum producit herbas virentes, quia per gratiam coni-
per Redemptorenv nostrum in coslo collocatur. punclionis infusa praedicalionis verba non solum
(217) Hominisnoniine Judaicus populus designa- libenter recipit; sed etiam ubertim reddit ut quod
tur, sicut in Evangelio de divite epulone notanter audire rion pqterat, jam lqqui concupiscat, ct quse
Lucas dicit: Homo quidamifal dives qui induebatur non audiendo eliam iiitrinsecus arueral, jam io-
purpurq eibysso, el epulqbatuf quotidie splendide. Ei quendo quae sancla sunt, viriditate sua quoslibet
erul quidam meridicut, nomirie Lazarus (Luc, xvi). esufierites pascat.
Quem namque dives iste, qui induebatur purpura (2l9) Hominis non ine diabolus designatur, sicut
et bysso et .epulabatur qriotidie splendide, liisi Ju- inJByarigeliodiciiur: lnimicushomohocfecit(Matlh.
(215) Ex hom. 58 in Evang. (218) Ex 1. xxix, in Job, cap. xiv, ante llnem.
(216) Ex hom. 9 iri Evang. {219) Ex lib, xni in Job, c. xii.
(217) Ex hom. ii in Evang.
GREGORIANUM. — LIB. IV. • 158
15-j
xin, 28). Ita quippe ununi corpus sunt diabolus, et AL quando perfecti viri, aliquando sex wlqles swculi
omnes iniqui, ut plerumque nomine capitis censea- designunlur.
tur corpus, et plerumque nomine coiporis appel- (225) Viri nomine Christus intelligitur, sicut de
letur capul. Nam capitis nomine censelur corpus, ipso pcr Ezechielem dicitur : Vir quoque unus de
cum de perverso homine dicilur : Ex vobis unus tnedio eorum veslitus lineis et alramenlarium scripto-
diabolus esl (Joan. vi, 70). Et rursum nomine cor- ris, ad renes ejus (Ezech. ix). Quid eninv per virum
poris appellatur caput, cum de ipso apostata hoc, ' nisi mediator Dei et hominum homo Christus Jesus
quod jam praediximus dicitur : inimicus hotno hoc inlelligitur ? Qui quOnianv de sacerdotali tribu
fecit. juxla carnem parentes babere dignatus est, vestitus
(220) Hominis nomine caro designatur, sicut in lineis venire perhibetur. Vel certe, quia linum de
libro beati Job dicitur: Homo ad laborem nasciiur, et terra, non autem sicut lana de corruplibili carne
avis 172 ad volutum (Job v,7). Ad laborera quippe nascitur, qui indumentunv sui corporis ex matre
homo nascitur, quia nimirum is qui accepta est Yirgine, non autem ex corruptione commistionis
prseditus ratione, considerat quod valde sibi sit inv- sumpsit, profecto ad nos vestitus lineis venit. Et
possibile, ut haec peregrinationis suae tempora sine quoniam ipse Deus postquam nobis mortuus est,
labore evadat. Unde bene Paulus, cum tribulaliones B et resurrexit, et ascendit in ccelum, tunc Testa-
suas discipulis annuntiaret adjunxit : Ipsi enim sci- mentum Novunv per apostolos scripsit, vir iste,
tis quod in hoc positi sumus (I Thess. m, 5). Sed atramentarittm ad renes habuit. In renibus nant-
in eo quod caro flagellis afficitur, mens ad appe- que poslerior corporis pars est. Quia ergo scri-
ienda alliora sublevatur, Paulo atteslante, qui ait : pturam Testamenti Novi, postquam discessit, con-
Et licet is, qui foris est, nosler homo corrumpatur, didit, atramentarium quasi a tergo portavit.
tumen is qui intus esl renovalur de die in diem. (224) Rursum, aliquando angelus dieilur Daniele
Homo ergo ad labqrem nascitur, el avis ad volatum prophela teslante, qui ait: Ecce vir Gabriel (Dun.ix,
(11 Cor. iv, 16), quia inde mens ad summa evolat, 21). Viri nomine quilibel perfectus designatur, sicut
unde caroin inlimis durius hborat. ad beatum Job a Domino dicitur: Accinge sicut vit
(221) Homo per naluram ponitur, sicut scriptum lumbos tuos (Job XXXVIH, 3). 174 (225) Virumnam-
est: Faciamus hominem ad imaginem et simililu- que Scriptura sacra vocare consuevit, qui nimirum
dinem nostram (Gen. i). Homo per culpam dicitur, vias Domini fortibus et non dissolutis gressibus se-
sicut scriptum est: Ego dixi: Dii estis, et filii Ex- quitur. Unde per Psalmistam dicitur : Viriliter agi-
celsi omnes : Vos autem sicut homines moriemini ~ le, et confortelurcor vestrum (Psul. xxvi, 14). Lumbos
(Psal. LXXXI).Ac si aperte dicat: sicut delinquentes vero accingere, est, vel in opere luxuriam, vel in
ebibitis : Unde et Paulus ait: Cum sii inier vos ze- cogitatione, laudis appetitum refrenare. Delectatio
lus et contentio, nonne carnales estis, et secundum namque carnis in lumbis est. Unde et sanctis prse-
hominem ambulatis ? (I Cor. m). Ac si dicat : Qui dicatoribus dicitur : Sint iumbi veslri prwcincti, et
discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehen- lucernw ardenles (Luc. xn, 55). Per lurabos eninv
sibili humanitate peccatis ? luxuria ; per lucernas autem, bonorufn operum
Homoperinfirmitatemdicitur, sicut scriptum est: claritas designatur. Jubentur ergo lumbos accin-
Muledictus, qui spem suam ponit in homine (Jer. gere, et lucernas tenere. Ac si aperte audiant: Prius
xvn, 5). Ac si dicat in infirmitate. in vobismetipsis luxuriam restringite , et tunc
Hominum nomine spirituales viri designantur, tle vobis aliis bonorum operum exempla mon-
sicut per propbelanv quibusdam Dorainus dicit: strale. Sed cum beatum Job tanta prseditum casti-
Vosaulem gregespascuw tnem homines eslis (Ezech. tate noverimus, cur ei post tot flagella dicilur :
xxxiv). Quia illos ninvirum Dominus pascit quos Accinge sicul vir lumbos luos. Ut qui prius luxu-
voluptas carnis inimicorum non nvore affieit. rianv corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat
(222) Hominum quoque nomine, carnalia sapien- j) elationis, ne de patientia vel caslitale superbiens
tes designanlur, sicut ait Apostolus : Cum enim sit tanto pejus intus ante Dei oculos luxuriosus exi-
inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis (1 steret, quanto nvagis ante oculos hominunv et pa-
Cor. m, 5.) El paulo post subjicit dicens: Nonne tiens et castus appareret. Unde et per Moysen di-
hominesestis ? (Ibid., 4.) citur : Concidite prwpuiia cordis veslri (Deul. x,
16), id est postquam luxuriam a carne exslinxistis,
173 CAPUT II.
etiam superflua cogitationum resecate.
DE vmo.
("226) Viri nomiiie antiquus hostis designatur,
In Scriplura sacra cum singulari numero vtr dicilur, sicul Jeremias, cum prasdicationem suam cerneret
aliquando Chrislus, aliquando angelus, aliquando audientium difficultate
quilibet perfectus, aliquando hostis anliquus intel- prsepediri, maledicens dixit i
"
ligitur. Cum vero pluraliter ponuntur viri, ali- Matediclus vir qui annunliavil pairi meo dicens

(220) Ex 1. vi in Job, c. vn. (224) Ex 1. xxvii in Job, c. n.


(221) Ex 1. IVin Job, c. xv, (225) Ex 1. xxvni in Job, c. iv.
(222) Ex 1.xvin in Job, c. XLH. (226) Ex',1. ivin Job, c. n, in princip. et meds
(225) Ex 1. xxii in Job, c. xm.
PATROL. CXCIIL 6
m> - CARNERI CAN. REG. S; VICTOKIS PAIUS. | 140
JVflfus esf tibi puer masculus (Jer. xx, 15). Quid A 5). Dicat ergo : Meinentq quod jgnores opus ejut
*Kest quod a propheta maledictionis sententiam vir 176 de quo cecinerunt viri. Ae si aperte dicat: De
iUeaccepit, qui nativitatem iUius patri nuntia- quo forles quique locuti sunt, ejus opera tuae men-
vit ? Hoc nimirum tanto inlrinsecus majori mysterio tis oculis abseonduntur, quia mensuram tuae noti-
plenum est, quanto extrinsecus humana ratione tise, eo ipso quo humanitate circumscriberis trans-
vacuum. Nam si quid exterius ralionabile fortasse eunt. j
sonuisset, nequaquam nos ad studium interioris (228) Virorum nomine selates sex saeculi desi-
kilellectus accenderet. Eo ergo plenius nobis ali- gnanlur, sicut per Ezechielem pTophetam dicitur :
quid intus innuit, quo foris rationabile nil osten- Ecce sex viri Veniebanl\de via portm superioris, qttw
dit. Si enim ex matris suae utero in murtdo pro- respiciebut ad aquiloriem : el uninscujusque vas
pheta affligendus prodiit, jiativitatis ejus nuntius interitus in manu ejusl (Ezech. ix, 2). Quid enim
quid deliquit ? Quid ergo in propbetae persona flu- aliud in sex viris venientibus nisi sex aetates hu-
ctuarttis, nisi per pcenae meritum veuiens humani roani generis designantur ? Qui de via portse supe-
generis mutabilitas designatur ? Et quid per patrem rioris veniunt, quia a coriditione paradisi sicut ab
175 ipsius, nisi de quo nascimur, mundus expri- " ingressu mundi ac superioribus generationibus
iriitur ? Et quis esf ille vir, qui nativitatem nostram I evolvuntur: Quae pofta, ad aquilonem respicit,
patri annunliat, nisi anliquus hostis? Qui cumin quia videlicet mens hunvani generis vitiis aperta,
cogitatione nos fiuciuare considerat, malorum men- nisi calorem charitaiisi deserens, torporem mentis
tes, qui ex auctoritate hujus mundi prseemineiit, appeteret : ad hanc mortalitalis lalitudinem non
ad.persuasionem nostrae deceptionis instigat. Cum,- exisset. Et uiiiuscujusque vas interitus in manu
•que rios agere infirma perspexerit, ea quasi forlia ejus, quia unaquaeque generatio singulis quibusqua
fayoribus exlollit, et quasi natos masculos loq.ui- aetatibus evoluta, ante Redemploris adventum sua
tur, cum corruptores veri, per mendacium nos operafione habuit, unde poenam damnationis
exstitisse gratulatur. Pairi ergo masculum natum siniipsit.
denuntiat, quandohuic mundo, eum quem persua- CAPUT III.
serit, faclum innocenliae corruptorem demonstrat. DE MULIERE.
Nam cum cuilibel peccanli, ac superbienli dicitur : In Scripluru sacra cun mulier singutariter ponilur,
Fecisti sicut vir: quid aliud quam natus mascu- aliquundo sapienliu Dei, aliquando impielas desi-
lus in nvundo perhibetur ? Jure itaque vir , qtti gnatur, aliquando eiiam pro sexu ponitur, ali-
naium quando pro infirmildle; cum vero pluraliter di-
masculura nuntiat, maledicitur, quia ipso fj cuntur mulieres, aliquundo menies carnatium, alt-
ejus nuntio reprobum gaudium nostri operis indi- quando vilia dcsignuhtur.
catur.- (229) Mulieris nomirie sapientia Dei inleUigitur,
(227) V.irorum nonvine perfecti viriexprimuntur, sicutin Evangelio dicitur : Aut quw mulier hqbens
sicut in Proverbiis Sapientia loquitur dicens: 0 drucltmas decem, etsi\perdideril drachmam unum,
viri, ad vos clamilo (Prov. VHI,5). Ac si aperie di- nonne accendil lucernam, el evertit domtim 177
ceret. Ego non feminis, sed viris loquor, ii qui fluxa el quwril diligenter donec inveniat illam ? (Luc. xv, 8.)
nvente sunt, nvea verba percipere nequaquam pos- Quid enim per raulierem, nisi ille Dei virlus
suiit. Hinc iterum ad bealum Job ab Eliu dicitur : et Dei sapienlia CbrfStus intelligitur? Quid per
Memenlo quod ignores opus ejus de quo cecinerunt drachmam nisi humanbi natura designatur ? Quia
viri (Job xxxvi, 24). De Domino nainque canunt enim imago exprimitur in dracbma, recte per
viri, cum ejus nobis polentiam, vel superni spiri- draehnvam bomo qui ad similitudinem Dei faclus
tus, vel perfecti quique doctores innotescunl. Sed fueral intelligitur. Mulier autem dracbmam perdi-
tamen opus ejus ignorant, quia iiimirum judiciajl- dit, quando bomo peccando a similitudine sui
lius, ipsi etiam qui hunc praedicant, impenetrata conditoris recessit. Sed accendit niulier lucernam, 7
i
venerantur. Et sciunt ergo quem praedicant, et ta- D quia Dei sapientia apparuit in humanitale. Lueerna
men ejus opera ignorant, quia cognoscunt per gra- quippe lumen in testa est. Lutrien vero in testa est
tiam-eum a quo facti sunt: sed ejus judicia com- divinitas in carne . de qua videlicet tesla sui cor-
prehendere nequeunt, quae ab illo etiam super ipsos; poris dicit ipsa Sapienlia : Exaruil velut testavirltts
Sunt. Quod eriim omiiipotens Deus perspicue in sua; mea (Psai. xxi, 6). Quia enim testa in igne solidalur,
actione non cernitur, Psalmista leslatur dicens , ejiis virtus sicut testa aruit, quia assumptam car-
Qui posuil tenebras lalibulum suum (Ps. xvn, 12). nem ad resurrectionis gioriam, ex passionis tribu-
Et rursum : Judicia tua abyssus multa(Ps. xxxv, 7). latione roboravit. Accensa autem lucerna everrit
Atque iteruin : Abyssus sicut pallium amictus ejusi donitim, quia mox ul, ejus divinilas, per carnein
(Ps. cm, %)-.Unde bene etiam per Salomonem di- claruit, omnis se nostra conscientia concussit. Do-,-
citur. Sicut ignoras quwsit via spiritusy etqua ra- , nviis namque everritur, cunv consideratione reatus
tione compingantur ossain ventre prmgnaiiiiym, sjc; slii humana conscientia perturbatur. Eversa autem
nescisoperaDei,quifabrica'tof est omniu\w.j0i'cie.':u,, domo invenitur dfachma, quia cum perturbatni
(227) Ex 1. xxvn, in Job, c. n. (229i'Ex hom. 34 iii Evang.
(228) Ex 1. xxi), in Job, c. xm, antefinem.
141 GREGORIANUM.— LIB. IV. 142
conscienlia hominis, rcparatur in homine simili- A lium occasio virlutis sit, el virtus infirmorum oc-
tudo conditoris. casio peccati.
(230) Mulieris nomine impietas designalur, sicul Mulieres dicuntur mentes carnalium. Unde bea-
in Zacharia scriplum esl: Leva oculos tuos, el vide. tus Job male suadenli conjugi respondit dicens ;
Quid esl hoc quod egredilur ? El dixi: Quidnam esl 'i Quasi una ex slullis mulieribus locuta es (Job n,
Et dixit : Hmc est amphora egrediens, Et dixit : 10). Quid enim in mulieribus nisi camales inlelli-
llmc esl octdus eorum in universa terra. Et ecce la- gimus ? Quia eninv eleclis dicitur : Viriliter agite,
lenlum plumbi portabalur. Et ecce mulier una sedens et confortetur cor veslrum (Psal. xxx, 25), 17Q
in medio atnphora, et dixit : Hwc est impielas. Et menles carnalium, quae fluxa Deo inlenlione de-
projecil eam in medio amphorw. et misit massam serviunt, non immerito mulieres vocantur.
plumbi in os ejus (Zach. v, 5-8). Volens Deus os- f. Mulierum liorainenonnunquam vitia designantur.
tendere prophetae hunvanum genus, ex qua ab eo Unde Zacharias propheta, de avaritia sub applica-
maxime culpa delebatur per imaginem amphorae tione amphorae loquens, adjecit: Et levavi oculos
quasi patens os avaritiae designavit. Avaritia quip- meos, el vidi: et ecce duw mulieres egredientes, et
pe velut amphora est, quae os cordis in ambitu _ spirilus in alis earum. Et habebant alas quasi alas
aperlunv lenet : Multos autem obtusi sensus bomi- milvi, et tevaverunt eam inter terram et cwlum (Zuch.
ncs esse cernimus : et lamen eos in malis actibus v, 9). Quid enim aliud in his duabus mulieribus ac-
aslutos videmus, prophela testante qui ait: Sapien- cipimus, nisi duo principalia vitia, superbianvvide-
les suul ut faciant mala, bene autem facere nescie- licet et inaiiem gloriam, quse impielati absque ulla
rum (Jer. iv, 22). Hi itaque sensu torpent, sed in dubitatione conjuncla sunt? Et levuverunl eum inler
iis quae appetunt, avaritiae stinvulis excilantur. Et terrum et cwlum (251). Superbia quippe et vana glo-
qui ad bona videnda caeci sunt, excitanlibus prae- ria habent hoc proprium, ut eum quem infecerint,
miis, ad perageuda 178 mala vigilantes fiunt : in cogitatione sua super caeteros homines extollanl.
Unde recte de hac eadenv avaritia dicitur : Hmc est Etmodo per ambilumrerum, et modo per deside-
eorum oculus in universa terra. Et ecce ialentum riunv dignitatum quem semel captum tenuerunt,
plumbi porlabalur. Quid esf talentum plumbi, nisi quasi in honoris allitudinem elevent. Qui autenv in-
ex eadem avaritia pondus peccali ? Et ecce mulier ter ccelum et terram est, ima deserit, et snperiora
una sedens in medio amphorm. Quam mulierem ne minimepertingit. Levanl ergo istas mulieres ampho-
fortasse quse esset dubitare possemus illico aoge- ram inler ecelum et terram, quia superbia et inanis
lus iimotuit dicens : Hwc esl impietas. Et projecit G gloria nvenlem per avaritiam honoris captam ita le-
eam in medio amphorae. Impietas in medio am- vant, ut quoslibet proximos despicientes, quasi ima
phorse projicilur, quia nimirum in avaritia semper deserant et alta gloriantes petant. Sed tales quiqua
iinpietas lenelur. El misit massamplumbi in os cjus. dum superbiunt, et eos mente transeunt cum qui-
Massa plumbi in os mulieris mitlitur, quia scilicet bus sunt, et superioribus civibus minime junguntur.
impietas avaritiae, peccali sui pondere gravatur. Si Bene ergo araphora levata, inter coelum et lerram
enini ad ea quae deorsum sunt non arabiret, dicitur, quia avari quique per superbiam, atque
erga Deum ae proximum, impia nequaquam exis- ihaneni gloriam el proximos intra se despiciunt, et
tcret. superiora, quae ultra ipsos sunt, nullatenus appre-
Mulier pro sexu ponitur, sicut scriptum est: hendunt. Inler terram itaque et coalura feruntur,
Misit Deus Filium suum faclum ex muliere, faclum quia nec sequalitalem fralernilatis in infimis per
sub lege (Gal. iv, 4). charitatem tenenl, ncc ad sumraa perlingere sese ex-
Mulier pro infirmitate ponitur, sicut per quera- lollendo praevalent.
dain sapientem dicilur : Melior esl iniquitas viri, CAPUT IV.
? Vir ete- 180
quam benefaciensmulier (Eccli. XLII,6.) DE CXOKE.
et discretus vocatur. Mulier ve- jj
nini, forlis quilibet In sacru uxoris nomtne aaquando bona
Scriptura
ro, mens iniirma vel indiscreta accipitur. Et saepe operaiio, aliquando carnalis cogitaiio designa-
contingit, ut etianv discretus quilibet subito laba- tur.
tur in culpa, alque indiscretus alius et infirmus bo- Uxoris nomine bona operatio intelligilur, sicut
namexhibeatoperalionem. Sed is qui indiscrelus per Moysem dicitur : Si emeris servum Hebrwum,
et infirmus est, nonnunquam de eo quod bene cge- sex annis serviel tibi, in seplimo egredielur liber gra-
rit, amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit. tis. Cum quuti veste imruverit, cum tuli exeat. Si ha-
Discretus vero quilibet etiam ex eo quod male se bens uxorem, et uxor egredialur simul (Exod. xxi,
egisse intelligit, ad districlionis regulam, arctius 2, 5). Require in capitulo De senario numero.
se reducit, et inde altius ad justiliam prolicit, unde ' Uxoris nomine carnalisxogitatio designatur, sic-
ad tempus a justitia cecidisse videbatur. Qua in re utinlibrobeatiJoblegitur:Diafit aulemiUi uxorsua:
recte dicitur -. Melior est iniquitas viri, quam bene- Adhuctupermanes insimplicitatetua.BenedicDomint
faciens mutier, quia nonnunquam etiam culpa for- et morere (Job. u, 9). Sciendum est quia in prosperis

(230) Ex 1. xiv, in Job, c. xxvt. £..., (251) Ex !.. xiv in Job, c. xxva.
j£3 GARNERI CAN. REG- S. VICTORIS PARIS. 144
et A Psalraista attestante, qui ait: Et ipse tanquam spott-
plerurnque impprtuna tenlatione mens tangiiur,
tameu aliquando adversa exterius palimur, et inlus sus procedens de ihdlumo suo (Psal. xvm, 6). Quac
teiitationisimpulsu fatigamur, ut et- caruem flagella recte vidua nuncupatur, quia ejus vir pro ea mor-
crucierit; et tamen riven.temcarnalis suggestio inun- tera pertulit, et nunc in cpeli penetralibus ab ejus
det. Unde post tot beati Jobyuliiera, adhuc subjun- ocuUs occultus quasi in parte alteriu.s regionis vivit.
cta suiit nvale suaderitis uxoris verba. U^or quippe Iniqjiusergo sterilenv pascit, et viduse benefacere
male suadens est, carnalis cogitatio mentem laces- negjigit,, quia caniis desideriis seryiens curam
sens, Saepe etenim ut diximus, et fpris flagellis at- animae vitamque contemnit. Tota namque inleiiiior.e
terrimur, et intus car.nali suggestione faligamur. omnique studio cogitat quomodo sine ullis necessi-
Hinc.est emm qupd Jeremias deplorat, dicens : JFO- tatibus caro moritura subsistat, et curare aniniae vi-
risihterficit gladjus, etdqmimors similis est (Thren. tam negligil, quae yelin morle, vel in Lealilu.;i;:e
i, 20), Fpris eniro iuterficit gladius, cura nos exte- procul diibio in perpetuunv vivit. Recte autem cum
rius feriens vindicta configit. Sed domi mors similis diceretpr:Pavii sterilem, protinus adjungitur : Et
•est, quia et flagelia;quidera s.ustinef, et tamen intus quwnonparit. Quasdam namque ex sacra hisloria
couscienlia, a tentationis sordibus miindanon est, feminas novimns steriles exslitisse, sed tamen in
hine David ait : J^ianf lanquqm pulvis ante faciem R tempOre extremo peperisse. Caro autem non solum
venti,etdn"gelus Dqmini coarctans eos (Psal. xxxiv, 5). sterilis, sed etiam quaenon parit dicitur, quia sub
<Qui enim in corde suo aura teiitalioiiis rapitur, sensubpnascogifatipneslgignere, n.ec in ultimis va-
quasi aiite faciem ven.ti pulyis elevatur. Et cum in- let. A vigore eirim jam proprio deficit, et tamen
ter hsec diyin.a districtio perculit, quid aliud^quanv adhuc transitpria concupiscere non desistit. Jamque
angelus 181 Domini affligit? Sed haec aliter agun- a pristino robore lassata, pene ab ipso quenv diligit
tur in reprobis, aliter in electis. Illorum uanique niundo repellitur, et tajmen adhuc adnisu improbo
corda ita tentaiitur , ut consentiant; islorum vero obtinere temporalia conatur, Agere jam perversa
4eritationes quidem suscipiunt, sed repugnant. lllo- non suffieit, sed tamen cogitare vel quae non agit,
rum merites delectabililer capiuntur, et si adtera- . nequaquam desistit. Recte ergo non solum sterilis,
ipus quod raale suggeriiur, displicet; sed poslmo- sed etiafii non pariens dicitur, quia, suo sensu, ut
dum per deUberalioneni libet. lsli Vero sic tenlatip- diximus, ad bonse cogitatipnis prolem, nec cura in-
<numjacula excipiunt, ut senvper resistendo fatigen- ficmata fuerit, fetatur.
tuf : et si quando risque ad delectationem tenlata Viduae nomine sancla Ecclesia designatur. Unde
mens rapitur, ipsam tamen citius subreplionem suae et hoc ipsum de hsereticis inteliigi potesl. Unusquis-
delectatioiiis erubescunt, et fo.rli censuraredargpunt que eniriv prsedicalor er-roris, dum plebem extra
-quidquid intra se exsurgere carnale deprehendunt. unitatem Ecclesise posiiam docet, profccto sterilem,
Unde etbene mox subditur : Quqsi.una ex stuttis et eam quae parere rion valet pascit, quia et ei usum
mulieribus tocuta es. Si bona suscepimus de manu sui laboris inipendit.^uae spirituales fructus nequa-
itoriiiiii, mqlaquare non sustineqmus ? (Job. u, 10.) quanv reddit. Bene auteih viduse non facit, quia vi-
Dignunv quippe est ut sancta raeiis spirituali cprre- delicet sanctse universali Ecclesise, cujus vir advetsa
ptione coinprimat quidquid apud se cariiale insolen- mortis pertulit,. viyere ac deservire eontemnii. Yi-
ter iraraurmurat, ne caro aut loquens aspera ad im- duae enim benefacere est in ejus quse raortui viri sui
palientiam pertrahat, aut loquens blanda ad libidi- 183 amore conteritur, consolatione laborare. Unde
nis; fluxa dissplvat. Censura igitur virilis, illicitae et Psalmistae voce hsec eadeni vidua, videlicet san-
cogifationis suggestionein redarguens, dissolutam cta Ecclesia queritur, dicens : Consolantem me quw-
deprimat turpitudinis mollitiem dicens : Quasi una sivietnoninveni(Nqhum.m, 7). Tunc solura quippe
ex stullis mulieribus locuta es. Et rursum considera- consolantem. invenit, lcum ex ea morte quam vir
tio munerum, cogitationis asperae impatientiam re- ejus pertulit, multos intra semelipsam surgere ad
fraenet dicens : Si bona suscepimus de tnanti Dpmini, D vitam cernit. |
mala quafe noit sustineamus ? Viduarura nomiiie plebes haeretica pravilate intel-
CAPUT V. ligimus : sicutitem perbeatum Job de baerelicodi-
DEVIDUA. citur : Et viduw illius non plorabunt (Job. xxvn,
In Scfiptura sacra, viduw nomine aliquundp animu, 15). Quas enira haeretici viduas accepimus, nisi sub-
aliquundpsqttcta Ecctesiu, dliquaiido plebs kwretice jectas plebes, nvorte illius feliciterdestitulas? Saepe
pruviiaie infeclq inieiligilur. namque.dum praedicatvr erroris, ad aelerna suppli-
.Viduae.iiqmine, anima intelligitur, sicut de iniquc cia rapitur; subjectse plebes illius, ad cognilionis
quolibet per beatuin Jpb dicjtur : Pqvit steriletn,e\ verae gratiam reverluntur. His enim plebibus per-
qtiw non pqrit; et viduw, bene.nqn.fecitt (Jpb. xxiv, vers.ps , praedicatpr, qu isi marilus praefuit, quia
21). Quse enim hOcloeb sterilis, nisi carp nuncupa- nvale ejus conjunctus uvhaeserat corruptor mentis.
tiir? QuaedumjTSjSJ.sola praeseiitia appetit, bona Nequaquam ergo viduae vel deslitutae plorant, quia
gignere cogitatiotiis uescit. Quse autem vidua nun- raorte pravi doctoris vianv veritatis inveniuntj ex.
cupatuf, riisi ariiina? Quam quia sibi conditor con- cujus interilu affligi posse videbantnr. Vel cer-tenen
jungere voluit, ad thalamum uteri virginalis venit, plorant viduse, quia in suo errore remauenles dum
145 GREGORIANUM.— LIB. IV. 146
sanrlum fufsse seslimant praediealorem suum, spe A t sed in ipsa adhuc inchoalionis suae leneriludine,
falsa, ne lugeant consolantur. captivitautibus immuridis spirilibus substernuniur;
CAPUT VI. Hos gladio hostis perculit, quia aeternilatis despe-!
DE INFANTE. ratione transfigit. Quid esl autem quod nuntiris ve-
Infanlis nomine Dominus intelligitur, sicut per nil, qui dicerel : Evasi ego solus ? (252) Quis e&t
propbetam dicitur: Delectabilur infans ab ubere super iste nuntius, qui aliis pereunlibus splus evadit, nisl
forumine aspidis (Isa. xi, 8;. Require in capitulo De propheticus sermo, qui duni fiurit mala omnia quai
regulo, 1. in, c. 29. , praedixit, quasi sanus ad Dominum solus r-ediilr-
Iufantis nomine, quilibet regeneratus, vel noviter Dum eniin vera dixisse de perditorum casu cogno-
conversus designatur : sicut quibusdam conversis scitur, quasi inter mortuos vixisse monstratur. Hinc
ad Rebeccam in Isaac conjugio deducen»
per Petrurt dicitur : Sicul modo geniti infantes ru- est quod
tionabile sine dolo lac concupiscile, ut in eo crescalis dam puer mittitur, quia^videlicet ad desponsandam
in sululem (I Pelr. u, 2). Ecclesiam Domino lnterposila prophetia famulatur.
Sabaeis ergo irruentibus, solus puer, qui nunliaret
184 CAPCT VII. evadit, quia malignis spirilibus infirmorum mentes
DE PUEIUS. ..Ti in
In Scriplura sacra puerorum nomine aliquando hi captivitatem ducentibus, sententia prophetiae con-
eanvdemcaptivilatem praenuntians tlicil:
qui cwlestibus mandulis inserviunt, aliquando te- valuit, quae
neritudo adliuc inclioantium, atiquando innoceniet Propterea caplivus ductus est populus meus, quia no%
quique, sed adhuc infirmi, aiiquando circumspe- hubuit scienliam (lsa. v, 15). Prophetia ergo quasi*
ctiones ritenlis designanlur.
salvatur, dum captivitas quam prsedixit ostendilur.
Puerbrum nomine hi qui coeleslrbus mandatis Pueroruin noniine innocentes quique, sed adhuc
inserviunt desiguantur, sicut per beatum Job dici- infirrai sicut item ad beatura Job di-
designantur,
tur ex persona Ecclesiae in affliclione posilae : Quan- citur :
do erat Omnipolens mecum, et in circuilu meo pueri Ignis Dei descendit de cwlo, et lactas oves,.
puerosque consumpsil; et effugi ego solus ut nunlia-
triet (Job. xxix, 5). Pueri scilicet vocantur, qui cceles- rem tibi
(Job. i, 16).. Require in capitulo De igne,
tibus mandatis inserviunt. Uride per prophetam Do- lib.
n, cap. 1)..
minus dicit: Ecce ego et pueri mei quos milii dedit
Puerorum nomine, eircumspectiones mentis de-
Deus (lsa. vni, 18). Et rursum in Evarigelio Domi- Unde et hoc ipsunv moraliter inlelligi po--
nus dicit: Pueri, numquid pulmenlarium habetis ? signanlur.
test. Quid enim per oves, nisi cogitationum inno-
(Joan., xxi, 5.) Nunc ergo iri circuitu Ecclesise sunt centia?
iri cunctis fere 1861,,i(i Per pueros, nisi bonorum cor-
pueri, quia gentibus reperiuntur,, C dinm munditia
Ccelestia ihandata et do- designatur? Cceluriivero aefem dici,,
qui custodiunt, spirilualis ante docuimus. Unde et aves cceli nomina-
ctrinae regulis obsequuntur. Qui profecto tunc ad paulo
mus. Et scimus quod immundi spiritus, qui de
obsequium pueri deerunt, quando pravi, qui reper- coelo aelhereo lapsi sunt, iu hujus coeli terrseque-
ti fuerint, spiritualia ejus mandata contemnunt.
medio vaganlur. Qui tanto magis corcfa hominum
Puerorum nomine teneritudo adhuc incboaatium
ascendere ad cceleslia invident, quanto se a coele-
designatur, sieut ad beatum Job per nuntiuhi dici- stibus
tur : Boves arabaril, et asinde pascebanlur juxta eos, per elationis snse immunditiara projectos vi-
et irruerunt Sabwi, luleruntque omnia, et pueros per- dent. Quia ergo ab aeris potestatibus contra cogi-
cusserunt gladio, et evasi ego solus, ul nunliarem tibi tationum nostrarum raundiliam flamma. livoris ir-
ruit, de coelo ignis ad oves venit. Saepeenim mun-
(Job. i, 14,15). Quid enira aliud per figuram bo-
ves quam bene operantes? quid aliud per asinas das cogitationes mentis nostrae, ardore libidinis ac^.
et quasi oves concremant, dum castos mo-
quam quosdam simpliciter viventes accipimus? I cendunt, tus animi, luxurise tenlatione perturbant. Qui ignU
Quse behe juxta boves pasci fefefuntur, quia mentes
Dei quia etsi non facienle, tamen pernvit-
simpUcium etiam cum alta capere non possunt, e'o tentedicitur, Deo generatur. Et quia inipulsu subilo ipsas
magria vicinae sunt, quo et fralerna 18$ uona sna1
nonnunquam circumspecliones mentis obruunt,
per charitatem creduht: Cumque iuvidere alienis
sensibus nesciunt, quasi in pastu se minime divi- quasi custodes pueros gladio occidunt. Sed tanven.-
dutii. Simul ergo asinaecunv bobus reficiunfur, quia unus incolumis fugit, dum omne quod mens pati-
tardiores eorum tur, perseverans discretio subtiliter respicit; solar
prudentibus conjiincti intelligentia que morlem gladii evadit, quia etiam perturbatis
pascuntur. Sabsei autem captivanies interpretantur. discretio non succumbit, ut damna
Et qui alii captivantium noiriine, nisi immundi1 cogitationibus
sua aniroo renuntiet, et quasi Dorainum ad lamen--
spiritus designantur, qui cunctos quos sibi subji- tuin vocet.
ciunt in infidelitatem captivos ducunt? Qui et pue-
CAPUT VIII.
ros gladio fefiunt, quia eos tentationis suae jaculis1 DEBEGE.
graviter vuliierant, quos necdum juvenilis constan- Jn Scriptura saera regis nomine cum singulariter pap
tia liberos servat. Qui bene quidem bona incipiunt, nitur, aliquando Deus patcr, atiquando Rtdemptot
(232) Ex c. XVIII,1. super.
147 GARNERl CAN. REG.. S, VICTORIS PARIS. 148
noster Christusj aliqiiando anliquus hostis designa-• A J per tot viliorum rarivos aresceret, nisi per banc
tur; ciim pluraliter reges pohnnlur, aliquundo an-"
prius in radice piitrujsset. Scriptum. namque est :
gelici spiritus, aliquando sancliaposioli, vel quili-
bet sancti prwdicatores, aliquundo sancti viri intel- Inilium omnis peccaii superbia (Eccli. x, 14). Per
liguntur. hanc enim ipse succubuit, per hanc sequentem
l87Regis.nomineDe,,sRater intelligitur sicutin i hominenv stravit., Eq eteninv telo salutem nostrae
Evarigelio dicituf ; Simileest regnum cwlorum ho- immprtalitatis impetiit, quo vitam suse bealitudi-
tnini regi, qui fecit nuplias filio suo (Mallh., xxn, 2).. nis exstinxit. Sed ijdcirco hanc fini suae locu-
Require in capitulo Dehomine, tionis Dominus hiseruit, ut cum post onvnia mala
Regis nomine mediator Dei et hominum lvonvo i antiqui hostis superbiam diceret, quid esset nvalis
Christus. Jesus designatur, sicut per Psalmistanii omnibus cleterius indicaret. Quamvis etiam per hoc
Deo Patri de Filio dicitur : Deus judicium tuumi quod omnino postprinitur, vitiorum radix esse
regida, et jusiilitim tuam filio regis (Psai. LXXI,1). monstratur, sicut enim inferius radix tegitur, sed
Hinc per beatum Job ex persona ejusdem Re- ab illa rami extrinsecis.expanduntur, ita superbia
demptofis nostri dicitur : Cunique sederem quasii intrinseeus celat, sed ab illa protinus aperta vitia
rex, circumstante exercilu, eram tameii mmrenliumi pullulant. Nulla quippe mala ad publicunv prodirent,
corisolalqr (Job xxix, 25). Quasi enim rex Domi-I - B nisi haec mentem in oeculio constringeret : haec est,
iius sedet i.o cprde,, quia circumstrepentes regitt quae antiqui bostis sensum, sicut ollam fervescere
ariiroorum motus in npslra cogitatione. In mentei facit. Uride et humanas menles. quodam fervore in-
iiamque quam inhabitat, dum torpentia excitat,, sanise concutit, sed per aperta opera, qualiter con-
inquieta ffenat, frigida accendit, accensa moderat,, cussi animum evertat, ostendit. Intus namque prius
emollif rigida, fluxa restringit: exjipsahac divefsitate) ebullit in elatione q lod postmodum foris spumat
cogitatiorium,quasi quidam illum exercitus circum- in opere.
Stat. Sive certe quasi rex sedet circumstante exercitu,, Regum nomine angelici spiritus designanlur, sicut
qulapraesidenlemillum mentibus electorum circum- per beatum Job dicitur : Nunc enim dormiens sile- x
•stat trirta, virtiitum. Qui etiam mcereiitium consola- rem, et somno rneo req liescerem cum regibus, et con-
tor CStea promissione, qua dicit: Beali qui lugentt - sulibus terrm (Job in, 15). (253) Ad boc in para-
nunc.,quonium ipsi consolabuntur (Matth. v, 3). Ett diso homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui
rursririi : Videbo vos, et gaudebit cor vestrum; etl obedientiam vincuiis cliaritatis constringeret, ad
gaudiutri veslrutn nemo tollet q vobis (Joan. xvi,, ccelestem angelorum patriam, quandoque sine car-
%''-' ' '( P nis morte transiret. Sic namque imraortalis est
Regisr nomine antiquus bostis designatur, sicutt coriditus, ut tamen si peccaret, mori posset;etsic
de ipso snb Leviathan nomine a,d beatum Job voce> morlalis est conditus, ut si nqn peccaret, 18S
Doinihi dicitpr : Omne sublinie videt, et ipse rex estt etiam non mori posset; atque ex merito liberi arbir
super, qrnries filips Isuperbiw (Job XLI, 25). Omnei trii,beatitudinem illius regionis attingeret, in qua
euiiri.sublime videt, i.d est cunctos infra se positos3 yel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post
quaside sublimi respicit, et quia dumper intentio- redemptionis tempus, carnis morte inteiposita,
nerabontra.auctores nititur, aestimare sibi quenili-- electi transetint, illuc procul dubio parentes primi,
betsimilem. dedignatur. Et notandum quod raali- si in conditionis suae statu perstitissent, eliam sine
ghus spi.ritus, qui per corpoream bestiam designa- morte corporum transferri potuissent. Dormiens
tuf, sublime videre describitur, quia videlicet cor-- ergo sinaul et somno suo homo requiesceret, dum ad
dis superbia, cum exterius usque ad corpus exten- aeternae patrise requiem ductus quasi seeessum
ditur, pfius per oculos indicatur. Ipsi quippe perr quemdam a clamore hoc infirmitatis humanse inve-
fastum tumoris.inflati, quasiex subljmi respiciunt^, niret. Post peccatum riamque quasi clamans vigilat,
et quo se deprimunt, altius extollupl. Nisi enim su- qui contentionem carnis propriae repugnans portat,
- perbia per o.culps quasi per quasdam fenestras
188 } D ' Hoc quietis silentium jam homo couditus habuit,
se Pstenderet, nequaquam Psalmista' Deo dixisset : cum contra hostem sinjm, liberum yoluntalis arbi-
Populum humilem salvum .facies, et oculos superbo- trium accepit. Cui quia sponte sua succubuit, mox
rum.humiliabis (PsaL xvn, 28), Njsi se superbiav de se quod contra se perstreperet, invenit; mox
per. oculos funderet, Salomon quoque de Judeae e in certamine, infirmilatis tumultus reperit, et quam-
elatibnenon d.iceret: Generatio, cujus excelsi suntf vis in pacis silentio ab auctore fuerat conditus,
octili, et palpebrm ejus in alta subreclm (Prov. xxx,, hosti tamen sponte substratus clamores d.e pugna
13). Quia ergo per corporepm animal antiquus'lio- toleravit. Ipsa enim carnis suggestio quasi quidam
tis signatur, et superbia usque ad corpus prodiens,, clamqr est contra quietem menlis : quam ante
apertius.o.culis principatur, quasi de sublirai omness transgressionem homp nqn sensit, quia nimirum,
videre describitur. Sequitur : Et ipse est rex superr quod de inlirmitate posset tolerare, non habuit.
omnes-filios superbiw. Ut anliquus hostis in tantaa Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus
inala caderet, sola se superbia percuUt. Neque enim. n. ...culpae suse vinculis, iln quibusdam etiam ei nolena

(255) Ex I. iv in Job, c. xxv.;


149 GREGORIANUM.— LIB. IV. i?m
servit, et claniores in mente patitur, cum caro spi-, A clesiae, in prsesentia spiritus contemplari, qui post-
ritui reluctatur. An non clamores intrinsecus au- quam de corporibus exeunt, nequaquam perj mo-
diebat, qui pravse contra se legis verba tolerabat di-^ rarum spatia.sicut antiqui Patres, accelestis patriae
cens : Video aliam legem in membris meis repu- perceptione diiTerunlur. Mox quippe ut a carnis
gnantem legi mentk mew, et captivum me ducentem colligatione transeunt, 191 in ccelesti sede re- f
in lege peccati, quw est in membris meis (Rom. vn). quiescunt, Paulo altestante, qui ait: Scimus quo-
Contempletur ergo sanctus in quanta cordis pace niam si lerreslrisiiostru domus hujus habilationis dis-
requiesceret, si serpentis verba suscipere homo no- solvatur, quod wdificulionemex Deo habemus, domum
luisset, et dical : Nunc enim dormiens silerem, et non manufactam, wternam in cwlis (II Cor. v, 1).
somno meo requiescerem, id est intra secretum men- Prius autem quara Redemptor nosler morte sua
tis ad conditoris cohtemplationem secederem, nisi hunvani generis pcenam solveret, eos etiam qui
me extra nve teiilalionuni tumultibus, consensus coeleslis patriae viarri secuti sunt, post egressum
primae culpaeprodidisset. Hujus autem quietis gau- carnis inferni claustra tenuerunt, non ut pcena
diis, cum quibtis eliam sociis perfrueretur adjungit quasi peccatores plecteret, sed ul eos in locis re-
dicens : Cum regibus et consulibus terrw (254). Re- motioribus quiescentes, quia nonduni iiitercessio.;
bus insensibilibus discimits, quid de sensibilibus et R Mediatoris advenerat, ab ingressu regni, reatus
intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fe- primae culpaeprobiberet.
cundatur, aer autenv ex coeli qualitate disponitur. jif. Unde juxla ejusdeni Redetnptoris nostri teslimo-
Sic junventis 190 honiines, hominibus angeli, ar niumdivesqui apud inferos torquetur.in sinu Abra- -
changeli vero angelis prsesunt. Nam quod jumentis hse Lazarunv rc»uiescere contemplalur (Luc. xvi, '
homines praesint, et usu cernimus, et Psalmislae 25). Qui profecto si adhuc in imis non essent, hos
verbis doceraur, qui ait : Omnia subjecisli sub pedi-. ille in tormenlis posilus non videret. Unde et idem
bus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora Redemplor noster pro culpae noslrse debito occunv-
campi (Psal. vm, 8). Quod vero angeli hominibus. bens, inferna penetrat, ut suos, qui ei inhaeserant,
praesint; per propbetam teslatur angelus dicens: ad ccelestia rcducat.JSed quo nunc bomo redem-
Princeps regni Persarum reslilit tnihi (Dan. x, 15). plus ascendit, illuc profecto si peccare noluisset,
Quod.vero angeli a superiorum aiigeloruin potesta etiam sine redempiione perlingeret. Consideret ergo
tibus dispensantur, Zacharias propheta perhibet, vir sanctus quia, si non peccassel, illuc eliam non
qui ait: Ecce angelus qui loqueValur in me, egre redemptus ascenderet ad quod prsedicalores sanc-
diebalur; et angeius alius egrediebalnr in occursum f, tos post redemptioneni necesse est cura magno la-
ejus, et dixit ud eum : Curre el loquere ad piterum bore pervenire, et cum quibus janv nunc.quiesceret,
islum, dicens : Absque muro habilabiiur Jerusalem insinuet dicens: Cum regibus et consulibus terrm.
(Zach. II, 3). Si enim in ipsis officiis sanctoruni Reges quippe sunt sancli prsedicatores Ecclesioe,
spirifuum nequaquam potestates summae minimas qui et commissos sibi recte disponere, el sua bene
disponerent, nuUo modo hoc, quod honiini diceret, regere corpora sciunt, quia.dum desideriorura nvotus
angclus ab angelo cognovisset. Quia igitur cuncto- in se temperant, super subjectis cogitationibus lege
rum conditor, omnia per semetipsum tenet, et ta- virtutis regnant. Qui bene eliam terrse consules vo-
men ad distingnenduni pulchrse universitatis ordi~ canlur. Reges eninv sunt, quia sibimetipsis praesi-
nem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito dent: lerrse autem consules sunt, quia exstinctis pec-
reges, angelorum spiritus accipinius, qui quo au- catoribus, vitae consullum praebent; reges sunt,
ctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta po- quia semetipsos regere sciunt; terrae sunt consules
tentiusregunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimi- quia terrenas mentes per exhortalionis suae consi-
rum cumangelishomoquiesceret, si.persuasoris lin- lium ad coalestia pertrahiint. An terrae consul non
guam sequi noluisset. Qui bene etianv consules vo- erat qui dicebat: De virginibus prwcep.lum Domini
cantur, quia spirituali reipublieae consulunt, dunv 0 non habeo, consilium uutem do (1 Cor. vn, 25). Et
nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules rursum : Bealior erit, si sic pennanserit secundum:
vocantur, quia dum ipsis nuntianlibus voluntatem tneum consilium (»fc»'rf.,40).
conditoris agnoscimus, in eis procul dubio con- Regum nomine quilibel sancti virj designantur,
sultum ab hac augustia noslrae tribulationis inve- sictit in libro bcati Job per Eliu de Domino di-
niinus. citur : 192 Non aufert ajuslo ocnlos suos, el reges
Regum quoque nemine, possunt non inconve- in solio collocal. in perveluum, et illic criguniur.
nienter sancti aposloli, et quilibet sancli praedica- (Job xxxvi, 7). Abslulisse enira a justis oculos
tores in his verbis inteiiigi. Quia enim bealus Job suos fortasse Dominus creditur, quia injuslorum
sancto aeternitatis spiritu lmpletur; et fuisse,.vel crudelitatibus hic sine vindicla lacerantur. Sed
futurum esse aeternitas non habet, cui iiimifum ncc famulos suos tuncnvagisterrespicit, cum injusteeo»-
praeterita transeunl, uee futura veniunt, quia cuncta nequitia persequentis affligil. Videns enim quid hi*
per prsesens videt, potest futuros praedicatores Ec- bumiliter lolerent, nimiruin jam praevidet quid il!i>

(254) Ex c. xxvi, 1. sup.


151 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS, 152
eis misericorditer recpnipenset. Non ergo. aufert a A 1 cta quse contra veram fidem proponere falsa mo-
justo oculos suos. Ecce iste humiliter ingemiscit, ille -liuntur.
superbitet nequiterfloret. Iste cor conterit, ille se de # Ducuni nomine principalia vilia designantur, si-
gloria iniquitatis extollit. Iloruhi ergo quis divinis cut voce Dominica ad beatum Job de sancto viro
^ oblutibus longe est, qui injustitiam perlulit, an qui sub equi appellatione dicitur: Procul odoratur bel-
earii patienli irrogavit ? qui supernam gratiam inter lum< exhortationem ducum, el ululaium exercilus
moeroris tenebrastenuit, an qui inter exteriora gau- (Job xxxix,25).Rellum namqueproculodorariestex
dia lumen juslilise intus amisit ? Bene autenv sancli causis praecedentibus 194lUEevili°rumPllghae sub-
viri Scripturse sacrse testimonio regesvocantur, quia sequantur agnoscere. Quia enim odore res non visa
praelati cunclis mptibus carnis, modo luxurise appe- cognoscitur, bellura qudque procul odorari est, si-
titum frenant,modo aeslum avaritjsetemperant, nvo- cut flatu narium, sic provisu cogilatiohum nequi-
do glpriam elalionis inclinant, roodo suggesliones lias latenles indagare. De quo odoratu Dominus
livpris pbruunl, modo ignem furoris exstingunt. Re- recte in Ecclesiae suae laudibus dicit: Nasus tuus si-
ges ergosunt, quia tenlalionum suarum motibus, cut turris quw est in Libatto (Cant. vn, 4). Per na-
non consentiendo succumbere, sedregeiido praeesse sum quippe odores fetpresque discemimus. Et quid
noverunl. Qu.ia igitur ab hac potestate regiminis, per nasum nisi provida sanclorum discrelio desi-
ad potestatem transeunt retributionis, dicaturrecle : gnatur? Turris vero speculationis in allum ponilur
Reges insolio collocat inperpelaum. Semetipsosenim ut hostis veniens longe videatur. Recte ergo nasus
regendo, ad tempus fatigati sunt, sed in regni ere- Ecclesiae turri in Libaho similis dicitur, quia san-
ctionis setemae solio in perpeluum eollocantur. Et ctorum provida discussio, dum sollicile circumqua-
eo illic accipiant alios digne judicare, quo hic ne- que conspicit in altum posita, prius quam veniat
sciunt sibimetipsis nequiler parcere. Hineenim alias culpa, deprehendit: Eamque quo vigilanter prae-
dicitur : Donec justitia converlalur in judicium notat, eo fortiter declinat. Hinc Habacuc ait: Su-
(Psul. xcxm). Paulus namque de se suisque con- per cuslodiammeamstabo(Habac.u, 1). Hincunius-
sortibus dicit: Vt nos efficeremur juslilia Dei in ipso cujusque electi animara admonet dicens : Slatue libi
(11 Cor.\,21). Justitiaergoin judicium convertilur: speculam,ponetibiamariludines(Jer. xxxi,21). Spe-
quia hi qui nunc juste, atque irreprehensibiliter culam quippe sibi statuere est ventura viliorum
viyunt, tunc judicandi polentiam naiiciscuntur. cerlaminaex alta consideratione praenoscere. Sibi-
Hinc LaodiceaeEcclesiaeDominus dicit: Qui vicerit, que electi mens amaritudines ponit, quando et vir-
dabq ei sedere mecum in throno meo, sicut et ego f, ( tutum pace constituta,|dum mala insidianlia con-
vici, ef sedi cum Patre meo in throno ejus (Apoc. spicit.secura quiescere non consentit. Primo autem
III, 21). Dicatur ergo: Reges in solio coltocat in nemala quaelibet, secriudovero loco considerat ne
perpetuum. Apte autem, inperpetuumsubdit, aperle bona incauie faciat. Et poslquam praya subegerit,
qpid dicat, insinuaf. Si enim de terreui regni solio ipsa etiam sibi subjicere recla contendit, ne si meu-
diceret, nullatenus in perpetuum subdidisset, quia tis donviniura transeat, inelalioitisculpanv verlantur.
qujque illud arripiunt, profecto noh ih eo in perpe- Quia enira plernmqtie ex bonisper incuriae vitiura
tuum, sed temporaliter collocantur. mala nnscunlur, vigilanti studio contemplalur, quo-
193 CAPUT IX. modo ex doctrina arrogantia, ex justitia crudelitas,
DE COMSULIBUS. ex pietate remissio, ex zelo ira, ex mansuetudine
Consulum nomine angclici spiritus, vel sancti torpor oriatur. Cumque bona haec agit, quod hi con-
praedicatores designantur, sicut per bealum Job di- tra se hostes, per hsec exsurgere valeant, conspicit.
citur : Nuncenim dormiens silerem, etc. (Job m, 15.) Nam cum adipiscendis| doctrinae studiis elaborat,
Require supra in capite De regibus. mentem sollicite contra certamen arrogautiae prse-
CAPUT X. parat. Cum culpas delinquentium juste ulcisci desi-
' derat,
DE DHCIBCS. P sagacissime evitat, ne modum justitiae crude-
In Scriptura sucra ducum nomine aliquando erforum litas vindictae transcendat. Cum pietate servare se
Uuclores, alias principalia vilia designanlur. nilitur, solerter prospicit, ne qua discipUnsedissolu-
Ducum nomine errorum auctores designantur, si- tione vincatur. Cum se| recti zeli slimulis cxcilat,
cut per beatum Job ex persona Ecclesiae dicilur : summopere praevidet ne plusquanv necesse est, irae
Voccmsuam cohibebunlduces, et lingua eorum gut- seflamnva succendat. Cum magna mansuetudinis
luri siio adhwrebal (Jqb xxix, 10). Qui enim hoc tranquillitate se fenvperat, vigilanter observat ne
loco alii duces intelligi possunt, nisi haeretici pra- torpore frigescat. 1
vitatis auctorcs? Sed in tempore pacis Ecclesiae vo- 195 Quia ero° spiritualis militis cogitalione
cem suam cobibeiit duces, quia nimirum bi qui post omne vitium.priusquam subrepere possit, aspicitur,
se errahles populos trahere ad se conantur, ne loqui recte de equo Dei dicitur : Procul odoralur bellum.
nunc perversa audeant et auctorilatum frenantur Perpendit etiam quae turba iniquitatura proruat, si
pondere et virtule rationis. Quorum lingua suo multa ad se ingredi, vel pauca permiltat. Unde se-
gulturi adhaeret, quia elsi perversa loqui libera voce quilur : Exhortalionem dticuin et ulululum exercitus.
i^pn audent, intus lamen apud se contegunt cun- Teniantia quippe vitia; quse invisibili contra nos.
153 GREGORIANUM. LIB. IV. 154.
praelio regcanti super se superbise m.ilitant,!alia A t quasi dolens membrum tangitur, idcirco opposilae
more ducum praeeunt, alia more exercitus subse-** actionis manus velut gravius pressa sentitur.
quuntur. Neque enim culpae omnes pari accessu cor Ex ira quoque tristitia oritur, quia turbata mens,
occupant. Sed duhv majores et paucae neglectam quo inordinate se concutit, eo addicendo confundit;
lnenlera praeveniunt, minores et innumerse ad illani etcum duicedinem tranquillitalisamiserit, niliilhanc
se catervatim fundunt. Ipsa namque vitiorum regina nisi ex perturbalione subsequens mceror pascit.
superbia, cura devictum plene cor ceperit, mox iUud Trislilia quoque ad avariliam derivatur, quia
septem principalibus vitiis, quasi quibusdam suis dura confusum cor, bonum laetitiaein semelipso in-
ducibus devastandum [tradit. Quos videlicet duces tus amiserit, unde consolari foris debeat, quaerit.
exercilus sequitur, quia ex eis prOcul dubio impor- Et tanto magis exteriora |bona adipisci desiderat,
tunae vitiorum multiludines oriuntur. Quod melius quanto gaudiura non habet, ad quod intrinsecus re-
ostendimus, si ipsos duces, atque exercitum specia- currat.
liter, ut possumus, enumerando proferamus. Radix Posl haee vero duo carnalia vitia, id est ventris
quippe cuncti mali est superbia. De qua Scriptura ingluvies et luxuria supersunt. Sed cunctis liquet,
teslante dicitur : Inilium omnis peccali est superbia quod de ventris ingluvies luxuria nascitur, dum ipsa
(Eccli. x, 14). Priroae autem ejus soboles septem R '. distributione merabrorunv venlri genitalia subnexa
nimirum principalia vitia de^hac virulenta r-adice videantur. Unde dum unum inordinate reficitur,
proferuntur, scilicet inanis gloria, invidia, ira, tri- aliud procul dubio ad contumelias excitatur. Bene
stitia, avaritia, ventris ingluvies, luxuria. Nam quia autem duces exhorlari dicti sunt, exercilus ululare,
his septem superbiae vitiis, nos captos doluit, idcirco quia prima 197 yiU3Ldeceptae mentis quasi sub
Redemptor noster ad spirituale liberationis prse- quadam ratione se inscrunt; sed innumera quae
iium, Spiritu septiformis gratiae plenus venit. Sed sequuutur, dum hahc ad omnem insaniam pertra-
habent contra nos, haec singula exercitum suum. hunt, quasi bestiali clamore confundunt.
De inani namque gloria, inobedientia, jaclantia, Inanis namque gloria devictum cor quasi exra-
hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordise, et tione solet exhortari, cum dicit: Debes majora ap-
novitatum prsesumpliones oriunlur. petere, ut quo potestate valueris multos excedere,
De invidia, odium, susurratio, detractio, exsultatio eo etiara valeas pluribus prodesse.
in adversis proximi, afflictioautem in prosperis nas- fc Invidia quoque devictum cor quasi ex ratione so-
cilur. let exhortari cum dicit: In quo, illo vel illo minor
De ira, rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, f es ? Cur ergo aequaliter, vel superior non es? Quanta
indignatio, blasphemiae proferuntur. vales quae ipsi non valent? Non ergo sibi aut supe-
De tristitia, rancor, pusiilanimitas, desperatio, riores esse, aut etiam sequales debent.
torpor circa prsecepta, vagatio nientis erga illicita lra etiara devictum cor,quasi ex ratione solet ex-
nascitur. hortari, cum dicit: Quse erga te aguntur, aequani-
De avaritia, prodilio, fraus, fallacia, perjuria, in- miter ferri non possunt: imo haec patienter tolerare
quietudo, 196 violentise, et contra misericordiam peccatura est, quia si non eis cuin raagna exaspera-
obdurationes cordis oriuntur. tione resistitur, contra te deinceps sine mensura
De ventris ingluvie, inepta lsetitia, scurrilitas, cumulantur. ristftaa
iinmunditia, multiloquium, hebetudo sensus circa Tiistitia quoque devictum cor quasi ex ratione
iutelligentiam propagatur. solet exhortari, cum dicit: Quid habes unde gau-
fc De luxuria, csecitas menlis, inconsideratio, incon- deas, cum taula mala de proximis portas? Perpende
slantia, prsecipilalio, anvor sui, odium Dei, affectusi cum quo moerore omnes intuendi sunt, qui in tanto
praesentis sseculi, horror auleni vel desperatio fu- contra te amaritudinis felle revertuntur.
turi generatur. Avaritia quoque devictum animum quasi ex ra-
Quia ergp septem 'principalia vitia lantam de se D tione solet exbortari, cum dicit: Valde sine culpa
vitiorum multiludinenv proferunt : cum ad cor ve- est, quod qusedam habenda concupiscis, quia non
niunt quasi subsequentis exercitus catervas tra- multiplicari appetis, sed egere pertimescis, et quod
hunt. male alius retinet, ipse melius expendis.
Ex quibus videlicet septem quinque spiritalia, Ventris quoque ingluvies devictum cor quasi ^ex
duoque carnalia sunl. Sed unum quodque eorum ratione solet exhortari, cunv dicit: Ad esum Deus
tanta sibi eognatione jungitur, ut uorfnisi unum de raunda omnia condidit; et qui saliari cibo respuit,
altero proferatur. quid aliud quam muneri concesso contradicit ?
Prima namque superbiae soboles inanis est gloria, Luxuria vero devictum cor quasi ex ratione solct
qnae dum oppressam nventem corrumpit, mox invi- exhortari, curivdicit : Cur te in voluptale tua non
diam gignit. Quia nimirum dum vani nominis po- dilatas : cum quid te sequatur, ignoras?Acceptum
tentiam appetit, ne quis hanc alius adipisci valeat, teriipus in desideriis perdere non debes, quia quam
tabescit. Invidia quoque iranugenerat, quia quantoi citius pertranseat, nescis. Si enim misceri Deus
interno livoris vulnere animus sauciatur, tanto.i hominem in voluptale coitus nollet, in ipso humani
etiani mansuetudo Iranquillitatis amittitur. Et quia, generis exordio inasculum et ferainam non fecissct.
J55 '' GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 156
Hsec.est ducum exhonalio, quse, dunv incaute ad A enim superno illustrati raunerje-aspiciunfcin quanta
198 secretunv cordis admittilur, familiafiuS iniqua peccatorura turpitudine jacent, faclorunv macuias
persuadet. Quam videlicet exercitus ululans sequi- lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae
tur, quia infelix anima, semel principalibus vilns inptus deprimunt, a quibus ante premebantur. Quod
capta, dum multiplicatis iniquitatibus in insanianv ninvirum magna oinnipotentis Dei dispensatione
vertilur, feriali jam immanitate vastatur. Sed miles agitur, ut videlicet in hac vita habeanlur iccerta, et
Dei quia solerter prsevidere vitiorum certamina ni- nrillus ex habita castitate superbiat, quia effundit
titur, beUum procul odoratur, quia mala prseeun- despectionem super brincipes, et nullus ex vitiorum
tia, quid meiiti persuadere valeant, cogitatione sol- suorum depressione desperet, quia. eos, qui oppressi
licita respicit, exhortalionem ducum, naris sagaci- ftierant, relevat..
tate deprehendit, et quia longe prsesciendo, subse- 199 (236) Principum nomine haereticaepravitatis
quenlium iniquitatum confusionem conspicit, qua- auctores designantur, sicut perbeatum Job ex persona
si ululatunv exercitus odorando cognoscit. Ecelesiae dicitur : Principes cessabanl loqui," el digi-
, CAPUT XI. tum supporiebaiit ori 'suq (Jobxxix, 9). Quienim hoc
DE PIUNCIPIBUS. loco alii pr.incipes intelliguntur, nisi bacreticae pra-
"
(235) Principunv nomine, hi qui nvagno consilii ju- vitatis auctores? De ripibus per Psalmistam dicilur:
dicio, suis cogitationibus priiicipaniuiy.desigiiantur, Effusa esl conieiiiptio super principes, et errare fecil
sicut per beatum Job de Donvino dicitur : Effundit eos invio etnon in vtd (Psal. cvi, 40). Ipsi dttm dis-
despeclionem super principes, et eos qui oppressi fue- pensationem Dei perverse interpretari non metuunt,
rtint relevat (Job. xn, 21). Principes etenim non profecto plebes subditas, (non in eam viam quae
immerito vocantur, qui magno cpnsilii judicio suis Christus est, sed in.in.vium trahunt. Super quos
semper cogilationibus principanlur , omnesque rectequoque eSfusa contemptio dicitur quia sibivi-
stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed cissim allegationibus conlradicuiit (257). Sancta
saepecontingit ul in occulto anitnus de ipsa sapien- ergo.Ecclesia, ultiraa tribulatione deprebensa, prio-
tia in elationis fastum sublevetur, et sub eis viliis fis auctoritatis suaej reminiscens dicat : Principes
corruat de quibus sPvictorem fuisse gaudebat. Recte cessabant loqui, et digitum superponebuni ori suo.
ergo dicitur : Effundit despectionem super principes. Ac si aperte dicat: iCum prsedicare mihi voce pu-
Sed quiai nonnunquahv bi, qui in vitiis latere viden- blica licuit, omnis qui veritati niese nonfuit subje-
fur, ad pceniteiitiae Iamentum currunl, seque contra clus, expavit. Illo naraque tempore curo sancla Ec»
culpas, quibus subjacebant erigunt, apte subjungi- Q clesia advergilate preniifur, pravis quibusque praedi-
iiir. Et eos, qui oppressi fuerant, relcvat. Nonnulli catoribus licentia: louutionis datur.

200'iNCIPIT LIBER OUINTUS.

CAPUT PRIMUM. ergo Deus angelos suos spiriluales facit, quia prse-
DE SP1R1TU. dicatores suos spirituales efficit.
In Scriptura saera-spiritus nomine, aliquando anima, 201 Spiritus noiriine superbia designatur, sicut
aliquandp effectus spiritalis, aliquando superbiw. per Psalmistam de liumiliatione elalorum Domino.
tumor, aliquando inlerna cogitatio, aliquando ven-- dicitur : Auferes spiritumeorum et deficient et inpul-
... tus intelligitur. vefem suum reverlerilur (Psul. cin, 29). Quis enim
(238) Spiritus nomine anima designatur, sicut de eorum spirilus, riisi! spiritus superbiae nominatur?
ipsocapitenostroscriptum est: Inclinatocqpite tradi- D Tollatur ergo spiritus eorum, ut defieiant, id est
dit spiritum (Joan. xix, 30). Si enim aliud spiritum, subducto superbiae spiritu nihil sede seessecogno-
quam animam Evangelista diceret, exeunte utique . scarit, et revertantur in pulverem,'id est humilientur
spifitu anima mansisset. Pafs nominis effectus spi- ex infirma conditipne.:
ritus intelligituf, sicut pef Psalmistam de Domino Spiritus nomirie inferna cogitatio designatur, sicut
dicitur : Qut' facis angelos tuos spiritus et ministros ab Eliu de homine dicitur : Si direxerit ad eum cor
(Hebr. i, 7). Angeli quippe, id est nuntii in sacro suum, spiritum illhs et slatum ad se trahit (Job
eloquio nonnunquam praedicatores vocantur, sicut xxxiv, 14). Curvunv cor est, cum ima appetit, diri-
per prophetam dicitur : Labia sacerdolis custodiunt gitur, cum ad superna sublevatur. Si ergo bomo
scientidm, et legem requirent ex ore ejus, quia angelus cor suum ad Domiiium dirigil, spiritunv et flatum
Domini exercituum est (Maluch. n, 7). Omnipotens illius Dominus ad se traliit. Spiritum videlicel pro.

(255) Ex 1. xi in Job, c. x. (257) Hujus seiit. exeinpla Greg. habet ibidcm..


(256) Ex 1. xix, in Job, cap. xi, post med. (238) Exl. xi, in.Jobc. m.
157 GREGORIANUM. — LIB. V. 1E8
internis cogitalionibus, flatum vero qui per corpus A quaepriusquam se in aclione exerceat,hoc jam quod
trahilur, pro externis actionibus ponil. Derim ergo appetit, contemplatur. Et quid appellatione corporis
spiritum horainis et flatum ad se trahere, est ad designatur, nisi unaquaeque actio, quae inientio-
conversionem sui desiderii interiora nostra et exte- nem suam, quasi intuentem oculum sequitur? Lu-
riora commutare, ut nihil jam exterius menti libeat; cerna ergo^corporis est oculus, quia pef bonae in-
nihil caro inferius vel si appetit, adipisci conetur. tentionis radium merita illustrantur actionis. Et s»
Sed omne quod homo est, ad- eum videlicet a quo oculus fuerit simplex, totum corpus lucidum erjt,
est, et interius desiderando ferveat et exterius se quia si recte intendimus per simplicitatem cogita-
edomando constringat. tionum, bonunv opus efficitur, etiam si minus esse
CAPUTII. videatur. Etsi oculus nequam fuerii, tenebrosum erit,
DE ANIMA. quia cum perversa intentione quid vel rectum agi-
In Scriplura sacra animw nomine aliquando id quod lur, et si splendere coram hominibus cernitur, apud
. charius amatur, ulius menlis intenlio intelligitur. examen interni judicis obscuratur. Ubi recte sub-
Anima pro eo, quod charius amatur, ponitur, jungitur : Videergone lutnen quod in te est tenebrm
sicut voce Dominica adSalan pro Redemptore noslro sint. Si lumen quod in te est tenebrw sunt, ipsw te-
sub beati Job nomine dicitur : Ecce in manu tua " itebrw quantw ernnt? (ibid., 25). Quia si hoc qttod
est, verum tamen animam illius serva (Job n, 6). bene agere nos credimus, ex mala intentione fusca-
Quid enim aliud per animanv Christi, nisi electorum mus, quanta ipsa mala sunt quae nvala esse etiam
vitani quam chare diligit accipimus? Quia enim,' cum agimus non ignoramus? Et si ibi nil cernimi:s,
cunv recte diligimus, 2©2 nihil in rebus conditis ubi quasi discretionis lumen tenemus, qua caecitate
anima nostra charius amanvus; et sicut animara in illa offendimusquae sine discrelione perpetramus?
nostram eos diligere dicimus, quibus amoris nostri Vigilanti igitur cura per cuncta opera intentio nobis
exprimere pondus conamur, non incongrue per nostra pensanda est, ut nil tenvporale in his quse
Cbristi animam electorum vita signatur. Cum ergo agit appetat, sed lotam se in soliditate aeternitatis
ad feriendam Redemploris carnem Satan permitti- figat, ne si extra fundameptum actionis nostrse fa-
lur, ab anima separatur, quia cum corpus ad pas- brica ponitur, lerra debiscente solvatur : et eo fiat
sionem accipitur, electos ejus a jure suae potestalis pravum quod in opere sequatur, quod non ex recta
amittit. Cumque illius caro per crucem moritur, cogitationis intentione generatur.
horum mens contra' tentamenta solidatur. Dicatur CAPUT IV.
ergo : Ecce in manu tua est, verumiamen animam G DE CAPITE.
illius serva. Ac si aperte audiat: Liceutiam contra In Scriptura sacru capitis nomine aliquar.do summa
corpus ejus accipe, et ab electis ejus quos apud se sacerdotii Judaici, aliquando principalis pars ho-
ante saecula prsesciens possidet, jus pravse domina- minis, aliquando rei cujuslibel initium desi-
tionis perde. gnatur.
Anirase nomine mentis intentio intelligitur, sicut 204 Capitis nomine summa sacerdotii Judaici
per beatunv Jbb dicitur : Quamobrem elegil suspen- exprimitur, sicut de Redemptore nostro sub beati
dium anima mea, el mortem ossa mea?(Job vn, 15). Job nomine dicitur : Et tonso capile corruens in ter-
Quid autem per animam nisi mentis intentio, quid ram eidoravit (Job. i). Quid enim per capillos, nisi
per ossa nisi carnis fortitudo designatur ? Orane au- sacramentorum subtilitas ? quid per caput nisi
tem quod suspenditur, proeul dubio ab imis eleva- summa sacerdotii Judaici designalur ? Unde ad Eze-
lur. Anima ergo suspendium eligit ut ossa morian- chielem prophetam dicitur : Tu, fili hominis, sume
tur, quia, dum nventis intenlio ad alta se sublevat, libi gladium aculum, radentem capillos, et assumes
omnem in se forlitudinera vitae exterioris necat. eum el duces super capul tuum el burbam (Ezech. v).
Sancti enim viri cerlissime sciunt, quia habere in In quo videlicet prophetae faclo judicium Redempto-
hac vita requiem nequaquam possunt. Et idcirco D • ris exprimilur, qui in carne apparens caput rasit,
suspeudiura eligunt, quia nimirum terrena desideria quia a Judaico sacerdotio praeceptorum suorum sa-
deserentes ad alla animum tollunt. Suspensi autem cramenta abstulit. Barbam rasit, quia regnum
mortem suis ossibus inferunt, quia amore supernse Israeliticum deserens, decorem virtutis ejus anvpu-
patrise in virtutum studiis accincti hoc, quod fortes tavit. Quid vero hoc loco per terram, nisi peccatrix
prius iu mundo fuerunt vinculo humililatis inse-r gentilitas designatur? Nam cum justam Judsea se cre-
quuhtur. deret, constat quam reproba de gentilitate sentiret,
CAPUT III. Paulo attestante. iVos natura Judwi, et non ex gcn-
DE CORrOKE. t\bus peccatores (Gal. u, 15). Mediator igitur noster
Corporis, nomine quselibet nostra actio designa-r quasi detonso capite in terram corruit, quia Judaeam
tur, sicut in Evangelio veritatis voce dicitur : Lu- deserens, dum sacramenta sua ab ejus sacerdotio
cerna corporis tui est oculus tuus. Si oculus tuus fue- abstulit, ab notitiam gentium venit. Capillos enim
rit nequam, tolum coi-pus tuum tenebrosum erit, a capite rasit, quia sacramenta legis ab illo primo
(Matlh. vi, 22). Quid enim per oculum exprimitur, suo sacerdotio sustulit. In terram corruit, quia sal-
203 nisi opus suum prseveniens cordis intenlio,. yandis sese peccatoribus dedit. Dumque eos qui sibi
159 GARJSERICAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 160
i
eos se no- 1
A hostis ut "
justi videbantur, deseruit, qui injusfos et antiquus insequilur, 206 videlicet hoc
verant et falebanlui- assinripsif. Hinc et ipse in quod rectuhi coranv hoininibus agilur, in seterni f
Evangelio dicit : In judicium ego in hunc muridum judicis conspectu yitietur. Aliquando namque in
veni,utqui non vident, videant;etquivident, cwci bonoppere intentiohem polluit, ut omne quod in
fiant (Joan. ix, 39). Hinc et columna nubis qusein actione sequilur, eotpurura muhdumque non exeat
ereriio populum prseibat splendore ignis non in die, quo hoc ab originej turbat. Aliquaiido vero inten- ,
sed nocte radiabat (Exod. xm, 21), quia videlicet tioncm boni operis vitiare non praevalet, sed in ipsa
Redeniptor nosler suae conversalionis exeinplo du- actinne quasi in itinere laqueos Opponit, ut cura
catum sequeiitibus prsestans, de justitia sua conli- proposilum nienlis siecurior quisque egreditur, sub-
deniibus nulla luce claruit; peccaioruiri vero suo- junclo latenler vitioj quasi ex insidiis perimatur.
rum tenebras eognoscentibus igne sui anioris iiiful- Aliqiiando vero nec intenlionem vitiat nec in itinere
sit. Nec quod corruere Job dicitur, dignum mens supplantal, sed opusibonum in fine illaqueat. Quan-
lioc significatiohe Redemptoris arbilrelur. Seri- tbque yel a domo cordis vel ab ilinere operis lon-
ptuiiv namque est : Verbum misil Dominus in Jq- , giiis recessisse se siriiulal, tauto decipiendum bonae
coti et cecidil in lsrael (Tsa. ix, 8). Jacob quippe sup- actionis terminum astutius exspectat; et quo incau-
plantator, Israel vero vir videns Dominum dicitur. 2' tum quemque qiiasi recedendo secrirum reddidit, eo
Et quid per Jacob nisi Judaicus populus? quid per illura nohiiurtquartv repenlino vulnere durius insa-
lsrael nisi gentilis populus designatur? Quia quem nabiliusque transfigit. Intentioneni quippe in bono
205 Jacob percamis morlem supplantarestuduit, opere polluit, quia,{ cum facilia ad decipiendum
liuric nirairum pcr oculos fidei gentilitas Deum vi- corda homirimri corispicit, eorum desideriis auram
djt. AdJacob ergo missum Verbunv in Israel ceci- transitorii favoris appoiiit, nlin his quse recta fa-
dit, quia quem ad se veiiientem Judaicus respriit ciunt, ad appetenda ihva tortiiuiliue intentionis in-
populus, hunc repente confilens populus gentilis in- clinentur.
venit. De sancto quoque Spiritu in Actibus aposto- Unde sub JudseaeSpecie de unaquaque anima la-
lorum scriptum est. Cecidit stiper eos spiriius.:Domini ijueo miseraeintentionis captaper Jefemiara dicitur :
(Act. x,44).Idcircoautem vel VerbumDei, velSpiri- Facli sunt hostes ejus in capite. Ac si aperte dice-
tus in Scriptura sacra cadere dicitur, ut hiopinatus retur: Cum bonurii ppris noh bona intentione su-
cjus adventus exprimatur. Quod enimruitvelcadit, mitur, hinc adversahtesspirilusab ipso cogitatiOnis
ad ima repente venit. Mediatori ergo in terram exordio principantur, tantoque eara. plenius possi-
quasi corruissse, est in nullis signis praeccdentibus dent, quanlo et per ihitium dominantes tenent. Cum
inopinatc ad gentcs venisse. Bene autem dicitur, vero intentionem yitiare non praevalent, in via posi-
quod corruens adoravit, quia dum ipse hurailita- tos laqueos tegunt, rit in eo quod bene agitur, cor
tem carnis suscepit, in se credentibus vota humili- exaltaris se ex latere ad vitium derivetur, quatenus
tatis iufudit. Fecit enim quod fieri docuit sicut de quod inchoans aliter proposuerat, in aclione Tonge
ejus spiritu dicitur: Ipse spirilus postulat pro nobis aliter quam coeperat pefcurrat. Saepe enim bono
gemitibus inenarrabilibus (Rom. vni, 26). Neque operi dum laus humarta obviat, menlem operantis
eniin pelil quia sequalis est, sed postulare dicitur, immutat, quae quamvis quxsila non fuerat, tamen
quiii niniirum quos repleverit, postulantes facit oblaia dclectat. Cujus delectatione cum mens bene
quauvvis hoc et in semetipso Redemptor noster os- operantis resolvitur, ab orimi inlentionis intinvaevi-
tendit, qui Patrem et dum passioni propinquaret gore dissipalur. Ssepe se bene inchoatae nostrse.ju-
exoravit. Quid enim mirum si in forma servi exo- stilise ex latere, ira subjungit, et duni zelo rectitu-
rando se Patri subdidit, in qua etiam manus pec- dinisimmoderatius riientera turbat, cunctam quietis
canliunv usque ad mortisextrematoleravit? inlimse salutem sauciat. Saepe gravitatem cordis
Capilis nomine principalis pars hominis, id Cst quasi subjuncta ex latere 207 tristitia sequitur,
mens designatur, sicut per Psalmistam dicitur : Im- D atque omne opus quod mens bona intentione in^
pinguasli in oleo caput rneUm (Psal. xxn, 5). Ac si choat, haec velaiiiiue moeroris obumbral. Quae et
aperte diceretur : Arentem iii suis cogitationibus onnrinquam tanto tardius repellilur, quanto et
mentem meam charitatis unCtiOne rigasti. Unde et pressse menti quasi securior famulatur. Saepe se
aliis dicitur: Oleum de capile tuo non deficiat (Eccle. bono operi ketitia immoderata subjungit; cumqrie
IX, 8). Oieum qnippe in eapite est cbaritas in mente. plus mentein, qiiarivdecet bilafescere exigit, ab ac-
A capile autenv oleum deficit, curiv charitas a men- tione bona omne ppndus gravitatis repellit. Quia
te discedit. Nec iramerilo per caput mens designa- enim bene in iiichoadtibus subesse in itinere laqueos
tur, quia sicut capite reguntur membra, ita cogita- Psalmista conspexerat, recte prophetico plenus spi-
tiones mente disponuntur. rilu dicebat : In tiia|/iac qua ambulabam, abscbnde-
Capitis nomine rei cujuslibet vilium designatur, , runt laqueum milii (PiSal.CXLI,4), Cum vero anti-
sicut per prophetam Jeremiam sub Judaeae species quus hostis neque in fexordioiritentionis ferit, neque
de unaquaque afiima laqueo miserae iiilentionis> in itinere actionis intercipit, duriores in fine la-
capta dicilur: FaCli sunt hostes ejtis in cdpiie (Thren: queos tendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto
i, 5). Scienduni est quod bona nostra tribus modis> solum sibi remansissc ad decipiendum videt. Hos.
461 GREGORIANUM.— LIR. V. 162
nanvque fini suo opposilos laqueos Prophela conspe- A entm scilis quod in hoc positi stimus (1 Thess'. in, 3).
xerat, cum dicebat: Ipsi calcaneum meum obser- Ac si eis aperte dical: Quid in hoc teinpore vulnera
vabanl (Psal. LV, 7). Quia enim in calcaneo finis est nostra gQ9 niiramini, qui si a^lerna gaudia quse-
ccrrporis, quid per hunc nisi terminus actionjs si- rimus, huc ad boc venimus, ut feriamur ?
gnatur? Sive ergo maligni spirilus, sive pravi qui- (240) Cervicis nomine superbia designatur, sicut
que homines iUorum superbice'sequaces calcaneum per beatum Job pravis quibuslibet dicilur : Et re-
observant, cum actionis finem viliare desideranU digeniur in lutum cervices vestrm (Job xni, 12).
Unde et eidem serpenti dicitur: Ipsa tuum obser- Sicul per oculum visus, sic per cervicem solet su-
vabil caput, et tu ejus calcuneum [259] (Gen. m, 15). perbia designari. Cervix ilaque in lutunv redigitur,
Caputquippe serpentis observare est vitia suggestio- curn superbus quisquc humiliatur in morte, et elata
nis ejus aspicere, etmanu soUicitae considerationis caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia
a cordis aditu funditus exslirpare. Qui tamen cum in sepulcris jaceant divitum. cadavera, quae illa in
ab initio deprehenditur, percutere calcaneum nvp- exstincta carne sit invago morlis, quae labes cor-
litur, quia etsi prima suggestione non percutit, de- ruptionis. Et certe ipsi erant, qui extollebantur
cipere in fine tendit. Si auiem semel cor in inten- honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant
tione corrumpitur, sequentis actionis medielas et B caeleros, et quasl solos se esse gaudebant. Et dum
terminus ab hosle caliido secure possidetur, quo- non perpenderent q.uo lendebant, nesciebant quid
niam totam sibi arborem frutlus ferre conspicit, eraiit. Sed in lutum cervix redacla est, quia despe-
quam veneni dente in radice vitiavit. Summa ergo cti jacent in putredine, qui tumebant in vanitale.
cura vigilandum est, ne bonis operibus serviens ln lutum cervix redigilur, quia quantum carnis
inens reproba intentione polluatur. potenlia valeat labes corruplionis probat.
208 CAPUT V. CAPUT VI.
DE CERVICE. DEVERTICE.
ln Scripluru sacra cervicis nomine. aliquando tiber- In Scriptura sacra verticis nomine aliquundo Chri-
tatis erectio, aliquando superbia designqtur. stus, aliquando fides intelligilur.
Cervicis nomine libcrtatis erectio designatur, si- (241) Verticis nomine Christus, caput videlicet
cut per beatum Job in persona Ecclesisedicilur: Te- sanclse Ecclesise designatnr, sicut in beali Job pas-
nuit cervicemtneam, confregit me et posuit sibi quasi sione, in figura ejusdem Redemploris nostri dicitur:
in signum (Job. xvi, 15). Sicut in malis cervix su- Egressus igitur Salan a fucie Domini percussit Job
perbiam, sicin bonis libertatis ereclionem significat. vulnere pessimo a ptanla pedis usque ad verlicem
Unde nonnunquam ipsa quoque superbia pro ere- " (Job n, 7). Quid enim Ecclesiae vertex, nisi Re-
ctionis auctoritale ponitur, sicut per propheiam Do- demplor noster inteliigitur? Quid.per planlam pe-
mhius satictae Ecclesiaepollicens dicit: Ponam te in dis, nisi prinvus sanctus Aliel accipitur ? Nullus au-
superbiam swculorum (Isai. LX, 15). Et quia perse- tem in hac vila eleclorum venit, qui non antiqui
cutionis leuvpore iufirmi quidanv 'vera quae senliunt hostis adversa suslinuit. Membra auleni Redempto-
prsedicare libere non praesumunt, recte de hoc hoste ris nostri exsliterunt, et qui ab 210 'Ps 0 mundi
dicitur: Tenuif cervicem meam, confregil me. For- exordio dum pie vivunt, crudelia passi sunt. An
tasse autera hi cervicis appeUatione signali sunt, non hujus niembrum Abel se esse perhiuuit, qui
qui pacis ejus tempore plusquam decet eriguutur, ejus raortem, de quo scriptum est: Sicul agnus co-
et sub occasione defendendaerectitudinis vilio deser- ram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum
viunt elationis. Qui persecutionis tenvpore idcirco (Isa. LIII, 7), non soluin placens in sacrificio sed
plus adversa senliunt, quia de prosperis exlollunlur. etiam moriens taeendo designavit ? Ab ipso itaque
De quibus bene dixit: Tenuil cervicemmeam, confre- mundi exordio Redemploris, noslri corpus cxpu-
git me, id est eiationem in infirnvis babui, dislri- gnare conatus est. A planla ergo pedis usque ad
ctione suse percussionis inclinavit. JEt posuil sibi p verlicem vulnus intulit, quia prius ab liominibus
quasi in signum. Constat niniirunv quia idcirco si- inchoans, usque ad ipsum capul jEcdesiae sseviendo
gnum ponilur ut sagiltarum emissione feriatur. Fi- pervenil.
delis itaque pepulus in signum hostisuoest positus, (242) Verlicis nomine fides designatur, sicut ad
quia eum semper suis ictibus impetit, cum suis per- Judaeam per Jeremiam dicitur : Filii quoque Mem-
seculionibus affligit. Qui enim in hac vita, assidua pheos et Taphneos conslupraverunt te usque ad verli •
mala tolerat, velut in signura positus ictus suscipit cem (Jer. u, 16). Quiil enim in vertice aliud quara
ferientis. Unde el prsedicator egregius cura perse- fidei sublimitas intelligitur ? Nonnulli quippe lideni
culionum mala loleraret, atque sub persecutione niedullilus lenent, sed vivere fideliter nullaienus
adversariorum gemeret, teneram di^cipulorum curant. Insequuntur enim raoribus quod credulitate
mentem de suis afflictionibus consolans ait: Ipsi venerantur. Quibus divino judicio saepe contingit

(239) Ambr. lib. De fuga smculi cap. 7; Chrysost. (240) Ex 1. ii in Job, c. xiv.
hora. super illud: lnimicitias ponam inler te et (241) Ex 1. ni in Job, c. xi, post raed.
muliertm; Cypr. lib. i adveruus Judaeos, c. n, ila (242) Ex 1. xxv in Job, c. atite med.
legerel si pro ipsa non haberet ipse.
165 GARNERI CAN. REG. S. VlCTORlS PARIS. j 1G4
ut per hoc quod nequiler vivunt, et illud perdunt A Capillorum nomine [superabundans terrena sub-
quod salubriter credunt. Incessanter namque ;se stantia designatur, sicut in Evangelio de Maria
pravis actionibus polluunt, et super hoc vindictam 212 Magdalene scriplum est: Stans retro secus
justi judicii retribui posse diffiduiit. Et sacpe cum pedes Domini, lacrymis cwpit rigare pedes ejus el ca-
bene vivere negligunt, eliarivpersequenle nullousque pillissuis tergebat (244), Quid namquepedes Donii-
ad perfidiam dilabuntur. Nam qui imminere dislri- ni, nisi ultima ejas rivembra accipimus ? Lacryrais
ctum judicium non credunt qui inulle se peccare ergo mulier pedes Domini ligat, quod nos quoque
suspicantur, quo pacto vel esse vel dici fideles pos- veraciter agimus, si' quibuslibet ultimis membris
sunt ? Fidem quippe perdidisse est incorrectis ope- Domini per compassipnis affeCtum inclinemus,' si
ribus malis digna reddi posse supplicia non crederei sanctis ejus in tribulkione compalimur, si eorum
Qiiia ergo fidei opera servare contemnunt, et fidem tristitiam nostram putamus. Capillis mulier pedes
pefduntquam tenere videbanlur, bene ergo talibus quos rigavit tersit. Capilli aulem superfluunt cor-
sub Judiese specie per prophelam dicitur, Filii pori. Et quid abundaris terrena subslantia, nisi ca-
Mempheos et Taphneos consiupruverunt te usque ad pillorum speciem tenet? Quse dum ad usum necessi-
verticem. Usque ad verticem quippe constuprari latis superfluit, etiaml abscissa non sentit. Capillis
est post malae operationis usum eliam ipsain iidei R ergo pedes DOmini lergimus, quando sanctis ejus,
sublimilatem corrunvpi. Cum enira nequissimi spi- quibus et ex charitale compatimur, etiam ex lvis
ritus uniuscujusque animam in pravis volvunt, sed quae nobis superfluunt miseremur, quatenns sic
integritatem iidei vitiare non possunt, quasi adhuc mens per compassionem doleat, ut etiam larga ma-
inferiora membra polluunl, sed ad verticem nOnper- nus affectum dolorisj ostendat. Rigat namque la-
tihgilnt. Quisquis aulem in fide corrumpitur, jam crymis Redemptoris pedes, sed capillis suis non
usque ad verlicem cohslupratur. Malignus enim spi- tergit, qui utcunque proximorura dolori coropa-
ritus quasi ab inferioribus membris, usque ad tilur, sed cunv eis ex his quae sibi superfluunt non
sumnva 211 perlingit, quando activam vitam miseretur. Plorat, et non lergii, qui verba quasi
polluens castam fidei celsitudinem diflidentisemorbo doloris tribuit; sed non ministrando quaedesunt vim
corrurapit. doloris minime abscindit.
CAPUT VII. CAPUT VIII.
. DECAPILLIS.. DE CINCIRNO.
In Scriptura sqcra capillorum nomine aliquando de-
fluentes animi cogitationes, aliquando superabuii- (245) Cincinni npmine] collectio cogilationum
dans lerrena subslantia intelligilur. designatur sicut per Ezechieleni prophelam dicitur :
(243) Capillorum nomen animi cogitationes de- iit emissa simililudo manus appreliendil me in cin-
signat, sicut de sancto viro dicilur : Et tonso capile cinno capilis mei,_el elevavit me spirilus inler ter-
corrucns in lerrain adoravil (Job. i). Quid enim mo- ramel cmlum, et adduxiime inJerusalemin visione
laliter per capillos nisi defluentes animi cogitalio- Dotnini justu ostium interius quod respiciebul ad
nes accipimus? Unde et alias sponsae dicitur : Si- aquilonem ubi erat statuium idolum zeli ad pro-
cui vilia coccineuiabiu lua sponsa, et eloquiumtuuth vocandam mmulalionem (Ezech. VIII, 5). Juslorum
dulce(Gant. iv,5). Vitta quippe crines capitis astrin- raens, quia per custodiam disciplinae a cunctorum
git. Labia efgo sponsae, sicut vitla sunl, quia exhor- visibilium fluxo appelitu constringilur, collecta apud
fatione sanctae Ecclesiae, cunclae in auditorum men- ' semelipsam irtlrinsecus integratur, qualisque Deo,
tibus diflusse cogitationes ligantur, ne remissaede- vel proximo essedebeat plene conspicit, quia nihil
iliiant, ne sese per illicita spargant, ne sparsae cor- suum exterius derelihquit: Et quanto exterioribus
dis ociilos*depriinant, sed quasi ad unam se inten- abstracta compescitur, tanto aucta in intimis in-
lionem colligant, dunv vitta eas sanctae praedica- flammatur. Et quo magis ardet, eo ad compi ehen-
tionis ligat. Quam recte el coccineam asserit, Q clenda 213 yiua aniplius lucet. Hinc est quod
quia sanctorum praedicatio solo charilatis ardore sancti viri dum se inlra semetipsos colligunt, mira
flammescit. Quid vero per caput, nisi quse princi- ac penetrabili acie occulta etiam aliena delicla de-
pale cujusque actionis est, mens ipsa signatur? prehendunl. Unde bene nunc per Ezechielem di-
Caput ergo deidndere est cogitationes superiluas a citur : JEmissasimiliiudo munus ap-prehenditme.
nienle. rcsecare. El ionso capile.in terram corruii, GAPUT IX.
' DEPILIS.
qiiia, repfessis praesumplionis suse cogitalionibus, j
quam in semetipso infirmus sit humililer agnoscit. (24G) Pili superfluas humanae corruptionis, vel
El notandum quod in lerram corruens adoravit. vilae veleris cogitaliones designant, sicut Eliphas
Ille enim veram Deo orationera exhibet, qui semet- dicit : Cum spiritus me prmsenie 5transiret inhor-
ipsum, quia pulvis sit humiliter videt qui nihil ruerunt pili carnis mem (Job. iv, 15). Nobis prae-
sibi virlutis tribuit, qui bona quae agil esse de mi- senlibus transit spiritus, quando invisibilia co-
sericordia Conditoris agnoscit. gnoscimus, et tamen hsec non solide, sed rapliin
(245) Ex 1. ii, in Job, c. xxvn, post med. (245) Ex lib. xxxi, in Job cap. vn, poslmcd.
(244) Ex kom. 55 in Evang. (246) Ex lib. v in Job, c. xxni.
165 GREGORIANUM.— LIB. IV. 1G6
videmus. Neque enira in suavitate coniemplalionis A vim aperit, quia ejus lmmensitas humanas vires
auctas sublevalasque transcendit.
iutimae, diu mens figitur, quia ad semeiipsam im-
mensitate luminis reverberala revocalur. Cumque 215 CAPUT X.
internam dulcedinem degustat, araore aesluat, ire DEOCCLO.
sed ad infirmiiatis suae ln Scriplnra sacru cum oculus singuluri numero po-
supcr semetipsam nititur; nitur, uliquando cordis inlentio, aliquando is qui
tenebras, fracla relabitur, et magna virlute profi- docendo iUuminat, aliquando contemplativa, vel
cieiis, videt quia videre non possit hoc quod ar- aciivavita, aliquandoperfecta Deicognilio; cumvero
denterdiligit; nec tarii ardenter diligeret, nisi ali- pluraliler oculi dicunlur, aliquando pravi consilia-
videret. Non sed transit rii, aliquando spes,aliquando pravi prwlali, aliquan-
quatenus ergo stat, spiri- dohi qui in sancta Ecclesiu lumen verilutis habent,
lus; quia supernam lucem nostra nobis contem- aliquando operationes sancli Spirilus designanlur.
platio, et inhianlibus aperit, et nvox infirmantibus (248) Ocnli nomine cordis inlenlio designatur, si-
ibscondil. Et quia in hac vita quantalibet quis vir- cut per beatum Job dicitur: Verbosiamici mei, ad Do-
tuleproleceril, adhuc tamen corruplionis suse sti- minum siillat oculus meus (Job. xvi). Ssepe contingit
mulum sentit. Corpus quippe quod corrumpitur utipsa quoque in nobis bona opera, ab incautis ho-
aggravat animam, et deprimit terrena inhabiialio g minibus reprehendanlur. Sed qui testem in cceloha-
sensum multa cogitantem (Sap. ix, 15).Recte subdi- bet, reprehensiones hominuni metuere non debet.
tur : Inlwrruerunt pili curnis tnew (247). Pili etenira Unde bene nunc dicitur : Verbosi amici mei, ad
camis sunt quaelibetsuperflua humante corruplionis. Dominum slillat oculus meus. Quid enim per ocu-
Pili camis dicuntur vitae veteris cogilationes, quas lum, nisi cordis inlentio designalur? Unde et in
sic a mente abscindimus, ut de amissione earum Evangelio scriptum est: Si oculus iuus fueril sim-
nullo dolore fatigemur. Unde bene per Moysen di- plex,iotum corpus luum lucidum erit (Matth. vi,22)«
citur : Levilw radunl omnes pilos carnis suw Quia videlicet cum bona intentione quid agitur,
(Num. vin, 7). Levita quippe assumpttis vocatur. ejus intentionis actio apud Dominum minime fusca-
Oportel ergo levitas omnes pilos carnis suse ra- tur. Cum ergo amici verbosi sunt, id est cunv et
dere, quia is, qui; in obsequiis divinis assumitur, ipsi derogant qui in iide sociantur ad Dominum,
debet ante Dei oculos a cunctis carnis cogitalioni- necesse est ut oculus stillet, quatenus noslra in-
bus mundus apparere, ne illicitas cogilaliones niens tentio tota in anipris inlimi compunctione deflual,
proferat, et pulchram aniniae speciem, quasi pilis et lanlo subtilius se ad 216 interiora erigal,
fruticantibus deformem reddat. Sed quantalibet, ut quanto per exteriora opprobria repulsa, intus redire
214 diximus, quempiam virtus sanclae conversa- C cogitur, ne foris evanescat.
lionis evexerit, adhuc tanven ei de vetuslate nasci- (249) Oculi nomine is qui docendo illuminat de-
lur quod tolerctur. Unde et ipsi Levitarum pili prae- signatur, sicut per beatum Job de sancta Ecclesia
cepti sunt radi, et non evelli. Rasis etenim pilis in dicitur. Oculus fui cwco et pes claudo (Job xxix, 15).
carne radices remanent, el crescunt iteruni ut re- Csecus quippe est qui adhuc quo pergat non videt.
cidantur. Quia magno quideni studio superfluae Claudus aulem est qui non polest ire, quo videt.
cogitationes amputandae sunt, sed tamen amputari Sancla ilaque Ecclesia oculus est caeco, quia pcr
funditus nequaquam possunt. Semper enim caro verbum lucet; ipsa pes estclaudo, quia peradjuto-
superflua generat, quae semper spiritus ferro solli- riuin continet; caecos vero praedicando illuminat,
citudinis recidat. Sed hsec in nobis tunc sublilius claudos vero opitulando suslenlat. Crebro naraque
cognoscinvus, cura speculationibus alta penetramus. peccatum aut ignorantia, aut infirmitale perpetra-
Unde recte nunc dicitur : Cuni spiritus me prwsenle lur, ut vel nesciat homo quid velle debeal, vel non
transirel, inhorruerunt pili carnis mew. Hunvana omne quod voluerit possit. Quo conlra per Psal-
etenira nvens, curivcontemplationis arce sublevatur, mistam recte dicitur : Dominus illuminatio mea et
tanlo semetipsam durius de superfluis cruciat, _ salus mea (Psal. xxvi, 1). Quia enim Dominus ct
quanto nimis sublile conspicit esse quod amat. El scienliatn et virtulem praebet et contra ignoran-
cum pulchrum hoc quod intuetur, super se appelil tiara illuminatio, et conlia infirniilalem salusvoca-
districtejudicat quidquid in se prius infirmum tran- tur. llinc eliam de iniquis dicilur per eumdem :
quiUe tolerabat. Transeunte ergo spirilu pertime- Fiat via illoruin lencbrw el lubricum (Ps. xxxvi),
scunt, quia ante compunctionis vim cogilaliones su- ut scilicet per tenebras, quo ire dcbent nonvideant:
perfluae fugiunt, ut nil fluxunv, nil jam remissum qui etsi recta viderent, in eis tamen per lubricum
Iibeat, quia aiflielam mentem etiam conlra semet- slare non possent, lsli itaque per lubricum inter
ipsam visitationis intimae severitas inflammat. Cum- bona claudicanl,illi per tenebras quae bonasequun-
que hoc quod in corde illicilum nascitur, continiia tur ignorant.
districtione resecatur, fit plerumque ut vegetala (250) Oculi dexlri nomine contemplativa vila,
mens, paulo allius radio suas speculationis inhae- sinistri vero activa vita signatur. Unde in Evangelio
reat, et pene iigat spiritum qui transibat. Nec ta- dicilur : Si oculus luus dexler scandalizat te, ertie
men ipsa bsec conlemplationis mora divinitalis plene eum elprojice abs te. Bonum est libi uno oculo in
(247) Ex cap. xxiv. (249) Ex lib. xix, cap. iv, posl med.
(248) Ex lib. xiit in Jol>;cap. ix. (250) Ex lib. vi, in Job, c. xvn.
16". GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. j 168
viiaminlfare, quam duos oculos habentem miiti in £A qua^qualiter agenda sunt, prsevident, malignis ejus
gehennamignis (Malth. v, 29). Sciendum namque operariis quasi ostensiiin pedibus 218'terPrsei)eril-
magnopere est quia valde inter se sunt diversae Qui recte palpebris diluculi comparantur; palpebris
conspiraliones animorum. Nonnulli namque homi- namque diluculi extremas noctis horas accipimus,
nmn ila otiosse menlis sunt, ut si eos labor occupa- in quibus quasi noxjoculos aperit, dum venturae
liouis excipiat, in ipsa operis inchoatione succum- lucisjam initiapstendit.Prudentes igitursaeculima-
liarit; et nonnulli ita inquieti sunt, ut.si actionem lilise Antichristi pervefsis consiliis inhaerentcs, quasi
laboris non habuerint, gravius laborent. Quia tantp palpebrae sunt diliicuii, qyia fidei quam in Chrislo
deteriores cordis tutnultus tolerant, quanlo eis li- inveniunt, quasi errofis noctem asserunt, et vene-
cenlius ad cogitationes vacat. Uhde necesse est ut rationem Antichristi verunv esse pollicenlur. Spon-
nec quieta raens ad exercilationem imnvoderati denteuim se tenebras repellere et veritatis lucera
operis, nec inquieta ad studium contemplationis signis clarescehtibus iiuniiare, quia nec persuadere
angustet. Ssepe enim qui Deum contemplari quieti quse voluntj.possunt, jnisi exhibere se meliora fa-
poterant, occupationijius pressi ceciderunl; et saepe, teantur. Unde serpens ipse in paradiso primis ho-
qrii occupali bene humanis usibus viverent, gladio minibus loquens, in ko quod se melius aliquid pro-
217 SU8equietis exstincli sunt. Hinc namque est videre simulavit, quasi palpebras aperuit, quando
quod rtonhulli inquieti spiritus dum plus exquirunt in innocenlibus mentibhs humanitatis ignorantiam
cpntemplandp, quam capiunt, usque ad pefversa reprehendit et scientiam divinitatis promisit. Quasi
dogniata erurapunt: et dum veritatis discipulihu- igriorantise enim tenebras repellebat et aeternaescien-
militer negligunt, magistri errorum iiunt. Quibus tiae divinum: mane riunliabat, dicens : Aperienlur
recte hoc quod prsefaii sunius, per semetipsam ve- oculi vestri, et eritis liculDii, scientes bonum et mu-
ritas dicit : Sioculus tUus dexler scandatizat te; lum(Gen. III, 5). Ita iri illo tunc damnato liomiue
erueeum, elprojice abs te. Bonum est tibi uno oculo veniens, ejus oculi palpebris diluculi comparantur,
in vitaminlrare quam duos oculos habentem tnitli in quia sapientes- illiris simplicitatem verae fidei quasi
gehennam ignis. Duae quippe vitae, activa, videlicet transactae noclis tenebras respiciunt, et ejus si-
et contemplativa dum conservantur in mente quasi gna mendacia quasi exsurgentes solis radios osten-
duo oculi habentur in facie. Dexter uamque oculus dunl. I -
contemplativa vita est, sinister acliva.- Sed snnt Oculorum nomirie;spes designatur, sicut per Je-
iionnulli, ut diximus, qui discrete intueri summa remiam dicitur : Ondgri sleterunl in rupibtts,,traxe-
et spirilualia nequaquam possunt, et tamen alla r( runt ventos quasi drdcones; defecerunt oculi eorum,
contenvplationis assumunt : adque idcirco in per- quia non erat herba (Jer. xiv, 6), Require in capite
fidiae foveam, inlellectu pravi erroris delabuntur. De onagro, lib. m, cap. 22.
Hos itaque vita conteroplativa ultra vires assumpta,
(255) Oculorum njnnine pravi praelati designan-
cogit a veritale cadere, quos in statu suae rectitu- tuf, sicut per Psalijiistam de pravis docloribus,
dinis humiliter poterat sola activa custodire. Bene
prsenuntiantis studio;, noh autem maledicentis dici-
ergo eis dicilur : Si oculus tuus dexter scunda- tur voto : Obscurentiir oculi eorum ne videunt, et
i
lizatte, etc. Ac si aperle dicat : Cum ad contem- dorsum eorum semper incurva (Psal. LXVIII,24).
plalivam vilam idonea discretione rion sufficis, so- Oculi quippe sunt qui ih ipsa honoris summa facie
lam secutus activam tene. Cumque inhoc quodpro positi, providencii itineris officium susceperunt.
magno eligis, deficis, eo contentus esto quod prp Quibus.nimirum, qui subsequenler inhaerent, dorsa
nvinimo atlendis, ut si per contemplativam vilam a norainaiilur. Obscuralis ergo oculis dorsum flecti-
verilalis, cognitione compelleris cadere, regnum tur, quia cum lumen scientiae perdunt, profecto ad
coelpiuni per solam activam valeas saltem luscus pOrtanda peccaiorum onera curvantur qui sequun-
intrare. tur. Ait ergo : Obscirenlur oculi eorum ne videant,
(251) Oculus Dei perfecta ejus cognilio intelligi- 219 et dprsum corum semper incurvu. Ac si di-
tur sicut de eo propbeta ad Israelitas dicit : Qui cat": Qui humanse vitae actionibus quasi prseviden-
teligerit vos,"tangit pupillam oculi mei (Zach.n, 8). dis itineribus prsesunt, veritatis lucem non ha-
Constat nimirum quod natura sua oculum Deus beant, ut qui sequuntur subdili, iiiiquilalum sua-
non; habeat. Sed quia nos per oculutn cernimus, rum oneribus incurvati, omnein staluriv rectitudi-
Deus eo quod omnia videt, oculum habere perhibe- nis amiltant. Quod| factum procul dubio in Ju-
tur. claea novimus, cum in ipso Redemptoris noslri
(252) Oculorum nomine pravi consiliarii desi - adventu Pharisaeorum turba atque sacerdotum a
gnantur, sicut de hosle antiquo, voce Dominicadi- vero luniine Oculos clausit, et per praepositorum
citur : Oculi ejus ut palpebrw diluculi (Job XLI,9). exempla gradiens iri infidelitatis lenebris populus
Per oculos quippe qui inhaerenles capiti utilitali vi- erravit.
J
sionis serviunt, non immerito consiliarii Autichristi (254) Oculorum nomine elatio superbiae designa*
designanlur, qui dum perversis macbinationibus tur, sicut per Eliphas dicitur : Qui humilialus fue-
(251) Ex lib. xxxn, in Job, c. vi. (255) Ex lib. xxv in Job, c. xvi.
(252) Ex lib. xxxin in Job. c. xx. (254) Exl. xviinJob, c. x, 11,
169 GREGORlANUM.— LIB. V. 170
nt erii in gloria, el qui inctiiiavertt oculos suos, ipse \, CAPUT XI.
salvabitur (Jobxxn, 29). Quae nimirum senieiilia a DE PALPEBItiS.
Vcrilalis ore noh discrepat, quae ait : Omnis qui >se In Scriptura satra palpebrarum nomine aliquando
exaltat, humiiiabilur ': el qui se humiliat, exallubi- prwlati Ecclesiw, aliquando prudenles hujus sw-
lur (Lttc. xrv). Unde et per Salomoncm dieitur ! culi, aliquando divina judicia designanlur.
Aniequam conteratur, exallulur cor honiinis; ei ante- (287) Palpebrarum nomine prselatisignanlur, sic-
quam glorietur, humiliatur (Prov. xvni). Recte au- rit per beatum Job in persona Ecclesiae dicitur :
lem dicilur, qui inciinaverit otulos suos, ipse salva- Palpebrw mew taligaverunt (Job xvi, 17). Palpebrae
bitur, quia, quantum per membrorum ministerium enim recle appellati sunt, qui ad providenda pe-
deprebendi potest, prima superbiae exlensio esse in dunv ilinera vigilant. Sed cuiii occulta Dei judicia
oculis solet, Hinc enim scriptum est : Oculos su- praepositi vigilantes 221 intelligunt, palpebrae san-
perborum humiliabis (Psal. xvn, 12). Hinc de ipso ctaeEcclesiae caligant.
superbienlium capite dicilur : Omne sublime videt Palpebrarum nomine prudentes saeculi perversis
(Job XLI,25). Hinc deilla quse ei per infidelitatem Antichristi consiliis inhaerentes designantur, sicut
adhaesit, scriptura esl -: Genefulio cujus excelsi sunt de diabolo voce Doniiirea ab beatunv Job dicilur :
•oculi,etpnlpebrw ejns in allum subreclm (Prov. xxx, g Qiuli ejus, at palpebrm diluculi (Job XLI, 9). Re-
13). Oculos ergo inclinare est nullunv respiciendo quire in capite praecedenti.
despiccre, sed se minorem atque imparera cunctis, (258) Palpebrarum nomine divina judicia desi-
quos aspicit aeslinvare-.SalVabitur ilaque qtti oculos gnanlur, sicut per Psalmistam de Doniino dicitur t
inelinat, quia qui falsum superbiae verlicem deserit, Palpebrw ejus interroganl filios homirium(Psal. x,
veritalis altitudinem ascendit. 5). Tribus quippe modis nos Conditor inlerrogare
(255) Oculorum nomine hi qui in sancta Eccle- consuevit, cum aut flagelli nos dictriclione percutit,
sialumen verilatis habent designantur, sicut vOce et quanla nobis insit vel desit patientia ostendit;
electi menibri sui, scilicet beati Job, eadem sancta atit quaedam, quse nolumils prsecipil, et noslranl
Ecclcsia conqueritur dicens : Caligavit ad indigna- nobis obedientiara vel inobedientiam patefacit; aut
tionetn oculus meus, et membra mea quasi in nihi- aliqua nobis occulta aperit, et aliqua abscon-
(um redaclu sunt (Job xvn, 7). Ad indignationem dii, et mensuram nobis nostrse burnilitatis innote-
namque oculus caligat, quando ipsi quoque, qui in scit. Flagello namqiie inlerrogal, cum menlera sibi
Dominico corpore, id est in Ecclesia, lumen veritar bene per tranquillitalem subditam afflictionibus
tis habent; dunv se diutius a pravis despici ac de- pulsat: sicut beatus Job et laudatur attestatione ju-
dignari conspiciunt, de occulti 220 judicii admi- (C dicis, et tamen ictibus concidit pefcussoris, ut ejus
ratione turbantur, et secretuni Dei penelrare ne- patientia tanto verius claresceret, quanto inquisita
queunt, cur prsevalere perversi contra bonos per- durius fuisset. Prsecipiendo autem dura nos Domi-
miltentur. Quis eter.im non obstupescat, cum He- niis interrogat, sicut Abraham terram sriam jube-
rodiadis filiae.saltalus apud regem temulentum ob- tur egredi, et pergere quo nesciebat, in montem
linet, ut caput amici sponsi, prophetse et plusquam unicum filium ducere, et quem ad consolationem
prophelse ante ora convivanlium deferatur? Sed senii acceperat immolare. Cui nimirum ad interro-
cum isli ad indignationem caligant, infirnvi ple- gationem bene respondenti, id est ad jussionem
rumque usque ad intirmilatem cOrruunt. Unde ct bene obedienli, dicitur : Nunc cognovi quod timeas
subditur : Et membru mea quasi in nihilum redacla Dominum (Gen. xxn, 12), vel, sicut scriptunv est:
sunt. Membrorum quippe nomine leneritudo infir- Tentat vos DominusDeus vesler, ul sciat si diltgalis
moruni exprimitur, Qui dum perveisos prospi- eum (Deul: xm, 5). Tentare quippe Dei est magnis
ciunt florere justosque cruciari, ad hoc nonnun- nos jussionibus interrogare. Scire quoque ejus est
quam perveniuut, ut se bona incboasse poeni- nostram obedientiam nosse nos facere. Aperiendo
teant, atque ita ad agenda mala citius accedunt : autem nobis quaedam, atque claudendo, nos inter-
ac si, eorura vitaenocuerit bonum quod inchoave- D rogat sicut per hoc Psalmistse testimonium quod
runt. supra posuimus declaratur : Palpebrm ejus interro*
(256) Oculorum nomine operationes sancti Spiri- gunt filios hominum; palpebris quippe aperlis cer-
tus designantur, sicut per Zachariam propbetam nimus, clausis nihil videmust Quid ergo per palpe-
de Redemplore noslro sub figura lapidis dicilur : bras Dei, nisi ejijs judicia accipimus ? Quae juxta
Super lapidem unum septem oculi sunt (Zach. aliquid clauJuntur hominibus, et juxta aliquid re-
in, 9). Quid enira per oculos nisi sancti Spiri- serantur, ul homines, 222 1ui se nesciunl, sibi-
lus dona signantur? Require in capitulo dePleia- metipsis innotescant, quatenus dum qusedam in-
dibus. tefiigendo comprebendunt, quaedam vero cogno-
Scere omnino non possunt, eorirhi corda se lalen*
ter inquirant, si illos divina judicia vel clausa sti»

(255) Ex 1. xni in Job, c. xiii, 18. (257) Ex 1. XIIIin Job, c. vn.


(256) Lib. i, c. :x. (258) Ex 1. xxvin in Job, c, v.
PATROL.CXCHI. 6
171 . GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PAIUS. 174
mulaiit, vel aperta non inflant, Hac cnim Paulus A in errorem possunt, aul cur, si fieri poterit, quasi
inlerrogalione probatus est, qui poslperceptam in- ex dubiefate subditur, cum quid faciendum sit
temain sapientiam, post aperta clauslra paradisi, Dominus omnia praesclens praestolalur. Sed, quia
post ascensum cpeli tertii, post supernae locutionis electorum cor trepida cogitatione concutitur, et
mysteria dicit : Ego me non arbitror comprehen- tanven eorum constantia non movetur, una hac
disse (Pliilip. m, 15). Et rursum : Ego sum 'mihi- sentenlia Dominus ulrumque convplexus est di-
mus, qui non suin dignus vocari apostolus (1 Cor. cens : Ita ui in efrorem indncaniur, si fieri potest,
xv, 9). Et rursum : Non quia sufficicientessumus elium elecii. Quasi enim jam errare est in cogi-
cogitare aliquid ex nqbis, tanquam ex nobis; sed suf- talione tilubare. Sed protinus si fieri potesl sub-
ficieniia tiostra ex Deo esl (II Cor. m, 5). Apertis jungitur, quia proculdubio fieri non potest ut in
ergo palpebris Dei interfogatus Paulus recte respon- errore plene electi capiantur. Hinc ergo pcnsaie
dit, qui superna secrcta attigit, et tamen in humi- compellimur per hoc quod de naribus ejus funvus
lilate cordis sublimiter stetit. Qui rursum, cum se- piocedere 224 dicitur, eliam priusquam aperlus
c.reta Dei judicia de repulsione Judaeoruin, et voca- appareat, quid quolidie in humanis cordibus fumo
lioiie gcnlium discuteret, atque ad ea pervenire non pestiferae exhalalionis operatur. Quia enim sieirt
ppsset, qriasi clausis Dei palpebris interrogatus est. " superius diximus, fumo oculorum aciesinlirma-
Sed rectuin valde responsum reddidit, qui Deo se in tur, non inimerilo de ejus naribus procedere fu-
ipsa ignorantia scienter, inclinavit dicens: 0 alti- raus asserilur, cujiis noxiis inspirationibus prava
tudo sapicnliw el scientim Dei, quam incomprehensi- in liumanis cordibus cogitatio nascitur, per quain
bilia sunt judicia ejus, et investigabites viw ejus! acies meiilis obtunditur, ne lux videatur. Quasi
Quis enimcognbvit sensum Domini, 4iul quis corisilia- eiiim flalu nariura caliginera eriiittit qui in repro-
rius ejus fait ? (Rom. xi, 33;) Ecce enim absconsis boruin cordibus insidiarum suarum aspirationibus
mysteriis, quasi-clausispalpebris iriquisitus, placita ex amore vitae ternporaliter aestunv congerit multi-
ac recta respondit, qui secreli aditura pulsans, quia plicium cogitationum. Et vclut fumi globos multi-
per cOgnitioneminlroinitti ad interiora non valuil, plicalqui inanissimas vitae praeseutis curas in ter-
pcr confessioiiem ante januas sletit humiUs, et renorum hominum Imente coacervat. Iste fumus
quod intusconiprehenderc nonpotuit, forislimendo ex ejus naribus prodiens, aliquando ad tempus
laudavit. etiam eleclOruin oculos langit. Hunc napique fu-
CAPUT XII. mum intrinsecus patiebatur Propheta cum diceret:
DE NASO, „ Turbatus estira qcrilus meus(Psql. vi, 8). Hnjus
(259) Nasi nomine "discrelio designatur, sicut inundalione preinebalur dicens : Cor meum con-
voce Dominica in laudibus Ecclesiae dicitur : Nasus lurbalum est in me el lumen oculorum meorum non
iuus sicul turris, qum esl in Libano (Cant. vn, 4). estmecum (Psal. xxxvn). In sudibus perforabit na-
Require in c. De ducibus. res ejv,s(Job XL, 19). >J261)Quid enim aliud su-
des, id est pallos accipimus, qui videlicet exaCuun-
223 CAPUT XIII. tur ut figantur, nisi acuta sanctorum consilia?
«E HAltlBTJS.
ln Scripiufa satra narium nomine aliqutindo exha- Quae bujus Rehemqlh nares perforant, dom saga-
lantes insidim, atque instigalio antiqui hoslis, cissimas ejus insidias et vigilando circumspiciunt,
aiiquandu pmscientia designaiur. et superando transfignnt. Pcr nares vero odor tra-
(260) Nariom nomine exhalantes insidiae atque hitur, et ducto fiatu hoc agilur, ut res etiam quae
instigalio antiqui Ivostis accipituf, sicut voce Do- longe est posita, cqgnoscatur. Naribus vero Behe-
minica adbeatum Job de diabolo dicitur : De na- inoth eallidse ejus insidiae designantur, per quas
ribus ejus procedit fumus (Job XLI, 11). OculOrum sagacissime nititur et occulta cordis nostri bona
quippe acies fumo sauciatur. Fumus ergo de na- cognPscere, el haec pessima persuasione dissipare.
Vibus ejus procedere dicitur, quia de miraculo- L)In sudibus ilaque Dominus nares antiqui hostis
fum ejusinsidiis ad niomenlum caliginosa dubie- perforal, quia callidas ejus insidias acutis sancto-
tas etiara in electprOnl cordibus generatur. De le- rum seusibus penetrans enervat.
viathan naribus fumusexil, quia ex ejus prodigiis (262) Narium quoque nomine praescientia desi •
mendacibus, etiam bonarura nientium oculos tre- gnatur, - sicut per prophetam dicitur : Quiescite ab
pidalionis caligo cOnfundit. Tunc riamque in ele- homiitc, cujus spiritus esl in naribus ejus, quiu ex-
ctoriim cordibus, conspectis terribilibus signis, ob- celsns repuiatus est ipse (Jsa. n, 22). Ssepe enim
scura; cogilatio conglobatur. Unde Veritatis ore qriae noii vidimris,j odore comprehendimus, ita ut
pe"rEvarigelium dicitur : Surgent pseudochristi et noivhullse res etiam curti longe jaceant fragran-
pseudbproplteiw, et dabunt sigha riiugnu, et prodiyia tia hobis suae qualitatis innoiescant; dunvque per
itduiin efrofem inducahtur, si fieri potest, eiiam nares spiritum ducimus, plerumque etinvisa pr-x-
eiecii(Mdtth. xxiv, 24). Qua in re valde qiiaeren- scimus. Redemptoris ergo nostri spiritus 225 ^656
dura est quomodo aut lvi qui electi sunl, induci ih ejus naribus dicitur, ubi videlicet scientiani il-
(259) Siipra 1. vv, c. x. (261) Exl.su. c, viii,
(260) Ex I. xxxai, iu Job. c. xxVn. (262) Ex lib. lii, in Job, xxi.
'
iTS —
'CREGORIANUM. LIB. V. 174
lius esSein praesciehiia de"signclur, quia quaecun- A nianu operatio, m ore locutio solet intelligi. Ma-
que se in natura humanilatis innotuit scire, haec num ergo super os ponere est virlute boni ope-
nimirum ante saecula ex divinitate prsescivit. Qui ris culpas tegere incautae locutionis. Quis enim
unde spiritum in naribus habuerit mox propheta inveniri potest qui quamlibet perfectus sit, de otioso
subjungit, dicens •: Quia excelsus reputatus -estipse tamen-sermone rton peccet, Jacobo atteslante, qui
(Jsa. id.). Ac si diceret : In inferioribus veh- ait: Nolile plures magistri fieri. In mullis enim
lura desuper praescivit, quia ad ima de ccelestibus offendimusomnes? (Jac. m, 1, 2.) Et rursum : Lin-
venit. Sancti etiam viri, quia ab illo audita cre- guum nullus hominum domare potest (Ibid,,8). Cujus
diderunt, ipsi quoque. jam venlura praesciunt; culpas redarguens per seraetipsara Verilas dicit:
dumque ejus fideliter prseceptis inserviunt, adven- Dico aulem vobis quia omne verbum otiosum, quod
lura illius spe certa praestolantur. loculi fuerint homines, reddtnt de eo rationcm in
CAPUT XIV. die judicii (Mutlh. xn, 56). Sed sancti viri ante
DEORE. oculos Domini student culpas linguae tegere raeri-
Scripturd sacra ofis nomine aliqpdndo cordis tis vitae, student pondere bonorum operum premere
cogitalio, aliquando loculio, aliquando prwdica- r>immoderata verborum. Unde et in sancta Eccle-
lor sunctw;, aliquando Vnigenilus Dei, aliquundo ° sia manus super os ponitur, dum in electis ejus
pradicatores Amichrisii, aliquandqdoctorum scien-
tiq, atiquando suggestiones antiqui hostis desi- quolidie otiosae locutionis vitium virtute bonae ac-
gnaniur. tionis operitur : sicut scriptum est : Beati quorutn
(265) Oris nomine cordis cogitatio designatur, remissm sunt iniquitales, et qiwrum tecta sunt pec-
sicut per Sophar de hypocrita dicitur : Cum dulce cata (Psal, xxxi, 1). Sedrursum,cum scripttira sit:
fuerit in ore ejus malum, abscondil illud sub lingua 227 Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus (Hebr.
sua (Job xx, 12). In ore hypocritse malum dulce vi). Quomodo tegi possunt, quae ejus oculis, cui
est, quia ei est iniquitas suavis in mente. Os quip- cuncta nuda suut, abscondi nequaquam possunt ?
pe cordis cogitatio est, de qua scriptum est : Labia Sed quia hoc quod tegimus, inferius poniraus, at-
dolosa in corde el corde locula sunt mala (Psal. xi, que hoc unde tegimus nimirum superducimus, ut
3). Sed boc malum quod in ore hypocritse est, quod est subterpositum tegamus, legere peccata
sub lingua ejus absconditur, quia asperitas ma- dicimur quae quasi subter ponimus dum abdica-
litiae, quae Iatet in mente, sub tegmine blandae lo- mus. Eisque aliud superducimus, dum bonse actionis
culionis operitur. Malum naraque in lingua esset, opus ad hoc post eligimus, ut praeferamus. Qui
et non sub lingua, si loquens hypocrila malitiam „ ergo opera mala deserit, et bona posterius facit, per
suae pravitatis aperiret. Sed, sicut pleriquejusto- hoc quod addit transactam nequitiam tegit ut boni
rum, cum quosdara agere perverse 226 asPi" operis merila superducat.
ciunt, qui duris suut increpationibus feriendi in (265) Orisnominepraedicator sanclus designatur,
lingua asperitatem sumunt, sed sub lingua menlis sicut per prophetara Dominus dicit: S» separaveris
suae benignilatem contegunt. Unde sanctae Eccle- pretiosum a vili, quasi os meumeris (Jer., xvn, 19).
siae Sponsi voce dicilur : Met el lac sub lingua tua Sciendunv magnopere est quia tantum unaquaeque
(Cant. 4, 41). Qui enim mentis suae dulcedinem anima fit pretiosior ante oculos Dei, quanto pro amore
aperire infirmis nolunt, sed loquenles quadam eos veritatis fuerit despectior ante oculos suos. Hinc
asperilale feriunt, emiltunt quaedara blanda et adSauldicilur; Nonne, cum parvulus esses in ocu-
dulcia quibus conlristata nvens in eis possit ex be- lis tuis, capul le constilui in tribubus Israel? (I Beg.
nignitale refoveri. Ita perversi quique non in xv, 17.) Ac si aperte diceret: Magnus mihi fuisti,
lingua, sed sub lingua habent, qui sermonibus quia despectus tibi es, factus es despectus mihi.
dulcia praetendunt, et cogitationibus perversa mo- Unde per prophetam dicitur : Vw qui sapientes estis
liuntur. Hinc est enim quod Joab Amasae mentuin in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes
dextera tenuit; sed sinistram ad gladium lateuter D (lsa. v, 21), TantoergoStquisque viliorDeoquanto
mittens, ejus viscera effudit. Dextera quippe men- pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo, quanto propter
tura tenere est quasi ex benignitate blandiri. Sed eum vilior sibi, quia humilia respicil, et alta a
sinistram ad gladium mittit, qui latenter ex malitia longe cognoscit(Psal. cxxxvn, 6), Bene ergo dicitur:
perculit. Hinc de ipso quoque capite eorum scri- Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris.
ptum est : Sub lingua ejus labor et dolor (Psal. ix, Vilis quippe Deo est mundus prsesens, pretiosa est
juxta Hebr.). Qui non aperte mala quae cogitat ei anima humana. Quia ergo pretiosum a vili sepa-
ostendit, laborem et dolorem eorum quorum mor- ratur, quasi os Domini vocatur, quia per euin
tem appetit, non in lingua exerit, sed sub lingua Dominus sua verba exerit, qui ab amore saeculi,
premit: loquendo quae potest humanam animara evellit.
(264) Oris nomine locutio designatur, sicut per (266) Oris nomine Unigenitus Dei designatur,
beatum Job dicitur : Manum luam ponam super os sicut per Eliu dicitur : Audiel audilionem in lerrort
meum (Job xxxix, 54). Usu enim sacri eloquii in vocisejus, et sonutn de ore illius (Job xxxvn, 2).
(265) Ex 1. xv, in Job, c. v, ante finem. (265) Ex 1. XVIIIin Job, c. xx.
(204) Ex I. xxxn, in c. u. (266) Ex 1. xxvn in Job, cap. x, 13.
-175 GARNERI CAN. REG. S VICTORIS PARIS. 170
%Ios sacri eloqiiii est, ut citm audiri aliquid per A Oris nomine doctorum scientia designatur, sicut
aBdilum insinuat, audiri eumdem audilunv dicat, de prsedicatoribus Anlichrisli sub equorum nomine,
-"sicutHabacuch ait: Domine, audivi audilum luum, in Apocalypsi dicltur: Pofesfas equorum in ore, et in
<ettimui(Hdbac, 111,2). Unde bic quoque dicilur: caudis erat eorum (Apoc. ix, 19). Jn ore namque
Audiel audilionemin terrore vqcis ejits. Ore Dei po- doelorunv scientia, in cauda vero saecularium po-
tcst unigeiiitus designari Filius, qui, sicut brachium tentia figuralitr. Per caudam quippe, quae retro est,
ejus 228 dicitur, quia per eum cuncla operalur hujus saeculi poslponenda lemporalilas designatur.
de quo Joannes dicil: Et omnia per ipsum facia De qua Paulus aposlplus -dicit: Vnum aulemqum
swt (Joan. i, 5), ila etiarii os ejus dicitur. flinc est relro sunt oblilus, ad ea, quw anie sunt extentus
eriim quod propheta ait: Os Domini locutuin est (Philipp. iii, 13). Retro enim omne quod transit:
Itwc (Psat. Lviu, 14). Per quern nobis omnia loqui- ante vero, omne quod veniens permanei. Istis ergo
ttir, ac si oris noinine patenter diceretur verburo. equis, id est nequissimis prsedicatoribus ubique
Sicut nos quoque pro verbis dicere linguanv sole- carnali impulsu eurrentibus, in ore et in cauda po-
mus, ut cunv Gfaecara, vel Lalinani linguam dici- teslas esl, quia ipsi perversa suadendo prsedicant,
nius, Latina vel Grseca lingua verba monstremus. sed temporalibus poltestatibus fulli, per ea quae
Os ergo Doinini non immerito ipsurii accipimus. B retro sunt, exallant.
Cnde et ei sponsa in Canticis caiiticbrum dicit: Oris riomirie suggestiones aniiqui hostis desi-
Osculelur trieoscuio oris sui (Caut. i, 1). Ac si dicat: gnantur, sicul de ipso ad beatunv Job voce Domi-
Tarigal me duleedine prsesentise unigeniti Filii Re- nica dicilur : In triedhm oris ejus quisinlrabW! (Job
demptoris mei. Per soiium vero oris potest ejusdem XLI,4.) I.n medium oiis ejus intrare est calliditatis
Rei Jiomiiii Spirilus sanclusdesignari. Undeetalias ejus verba penetrare, ut nequaquam penset quod
iu: ejusdeni spiritus significatione scriptum est: resonant, sed quo intendant. Bonum nanique vide-
Factus-esirepentedecwlo sonus ianquam advenien- turpromiitere; sed ad perdilum finem trahunt, In-
iis spiritus vehetnenlis (Act. n, 2). -8011118ergorie ore trare Adam in medium oris ejus voluit, quando in-
Doinini procedit, cum substanlialis ei S.piritus ad tentionem persuasioriis illius cahte pensare negle-
nos per Filium veniens, surditatem nostrse insensi- xit. Diviiiitalenvquippe se per illum accipere cre-
bililatis funvpit, sicut de eodehv sorio incircvmv- didit, et immorlalitatis gratiam amisit: et unde ab
scripto atqne incorporeo os Domini loquitur, dicens: intellectu verboruin ejus incaule exterius stetit, inde
De meo accipiel, ei annunliabit vobis (Joan. xvi, 14). se ori illius devorahdum funditiis praebuit. Quia
Potest ergo per terrorem vocis, vis fortitudinis; et „ ergo ahticpjus hostis fidelium raentes corrumpere
per sonum oris, dulcedoconsolalionis intelligi, quia aliquando ostensione sua,aliquando suggestione co-
quos Spiritus sancliis replet, prius eos de lerrena natur (agit enim modo opere, modo persuasione)
actione terriiicat, et postraodum spe ccelestium recte dicitur: Et in n edium oris ejus qttis inlrabil ?
consolalur, ut tanto post confidendo de primis gau- Subaudis nisiego qui per discretas 230 electorun»
deant, quanlo prius sola supplicia conspiciendo me- mentes suggestionum ejus verba dis.cutio, ctnonita
tuebant. Hinc est eninv quod de Unigeniti spiritu, haec esse, ut soriuerint, manifesto.
quaside hocoiis sono Paulus dicat: Non enim ac- CAPUTXV.
cepisiis Spirilum servilutis ileriim iti iimore. Sed ac- DELINGUA.
I
cepisiis spirilum adoptionis filiorum in quo clama- In Scriptura sacra linguw nomine aliquando aperta
mus: Abbti Ptiter (Rom. vni, 15). Hinc per seraet- tocutio, aliquundol falsitalis doctrina, aliquando
ipsam Verilas dicit: AccipiteSpiritumsanclutri :quo- Spiritus sanctus designatur.
rurh rcmiseriiis peccata, retnitlunlur eis ; el quorutn (268) Linguae nomine aperta locutio designalur,
retiitueritis, rctenta sunt (Joan. xx, 25). Ecce con- sicut per beatum Job amicis suis dicitur : Loqttentes
versorum terror vertitur in potestalem, quia, dum id quodjustum esl juqicate: el non invenielis iri tin-
iriala sua poenitendopuniuht, usque ad exercendura D gua mea iniquilalem\ nec in faucibus tneis stultilia
judiciuin asceudunt, ut hic iii Deo posse accipiant, personabii (Job vi). Is namque qui loquilur,
qiise prius de Deo ipsi metuebant. Judices quippe duni de verbis suis jauctoris sententiam exspeclat,
iiiinl, qui supernum jttdicium perfecte tinvue- quasi ejus judicio supponitur a quo auditur. Qui
runt, et aliena jam incipiunt peccata diraittere, igitur iii dictis suis reprobari nieluit, ipse prius
qui prius formidaverunt ne retinerentur sua. debet examinare quod dicit, quatenris inter cor cl
229 (267) Oris nomine praedicatores Antichristi linguara sequus districtusque arbiter sedeat, subti-
designantur, sicutvoceDoininica de ipsa adbeatura liter pensans si recta verba cor afferat, quae utihter
Jobdicitur: De ore ejus lampades procedunt (Job suscipiens in auditoruin judicium lingua perducat.
xLi).' Sicut qui providenl, oculi, sic qui praedicant, Beatus igitur Job cdntra amicos agens, sed contra
03 vocaritur. Sed de lioc ore lampades exeunt, quia haereticos nostra denuntians, praecipitationem lo-
meptes audienlium ad amorem perfidiae accendunt. quentium deprehendat, atque ad eorum mentem
Et unde quasi per sapienliam luceut, inde procul verba recolat dicensi: Loquentes id quod justum est,
dubio per nequitiamconcremanf. judicale. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos
(267) Exl. xxiii in Job, c. xxvi. (268) Ex 1. viii in Job, c. n.
17-7 GREGORIANUM.— LIB. V. 173-
per egressum locutionis exitis, reprehcndi non vul- A permanet, in solo reproborum corde dissipalur. Hoc
tis, intus justitiae libram tenele, ut tanto foris quod ilaque loco furiis nomine, sive peccatum, sive fidem
dicilur, ex veritatis pondere placeat, quanio hoc nil obslat inlelligi. Incarnalus elenim Dominus no-
interiuslrutina discretionis pensat. ster fune leviatban linguam ligavit, qui in shnili-
Et non invenielis in lingua mea iniquilatem, nec tudine camis peccati apparuit, el omnia errorum
in faucibus meis stultitia personabit. Ac si apertius ejus praedicamenla damnavil. Unde Paulo leslaiue
diceret: Si sublilius vestra perpendilis, verius dicitur : Et de pcccalo dumnavit peccalum (Rom.
aliena pensatis; et cum rectuin cceperit esse quod VIII, 3). Fune ergo linguam ligavit, qui pcr similitu-
dicitis, justum cognoscetis quod auditis; nequa- dinem carnis peccati, ab eleclorum suorum cordibus
quam quippe mca vobis lingua stultitiam resonat, cuncta ejus facile argumenta destruxit. Ecce enim
si a vestraconscientia 231 non procedat. Si sancta apparente in carne Donvinoleviatham lingua ligata
Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas est, quia veritate ejus cognila, illse falsitatis doctri-
ostendere, et tunc praedicamenla veritatis aperire, naetacueruul. Cuncta jam erroris doctrina conticuit,
quia, cum recla se tenere aestimant, recta quae au- quia leviathani linguam Donvinus incarnationis suae
diunt, contumaciter impugnant. Ante ergo necesse n fune constrinxit.
est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae (269) Linguse nomine Spiritus sanclus designa-
verilati contradicant; quia, etsi camporum sentes, tur, sicut in Actibus apostolorUnvlegitur, quia idem
si arator vomeris scissionenon eruit, terra accepta Spiritus sanctus super discipulos in igneis linguis
semina insegetem non producit, et cum putredinem descendit (Act. n, 3). Bene namque in igne appa-
medicus vulneris apertione non ejicil, nequaquam ruit Spiritus, quia ab omni corde quod replet, lor-
in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo porem frigoris exculit, et in desiderium suse aeter-
perversa deslruens, flicat: Loquentes id quodjustum iiilatis hoc accendit. In igneis autem linguis mou-
esljudicuie. Post aulem recta insinuans, subjungit: slratus est, quia idem Spiritus coseternus esl Filio,
Ei ttoninvenietis in linguu meu iniquilalem. Solent et habet cognationem maximam lingua cum vcrbo.
autem haereticialia aperte dicere, alia in occultis te- Verbum quippe Patris est Filius : et quia una est
nere.' Per linguam aperta locutio, per fauces vero, spirilus substantia, idem Spiritus monstrari debuit
occulta tractalio designalur. Sanctae ergo Ecclesiae in lingua. Vel certe quia per liuguam procedit ver-
nec inlingua iniquitas, ncc in faucibus stultitia, re- btim, in linguis apparuil Spirilus, quia quisquis
sonat, quia ea, quaeper publicam loculioneni prae- Spiritu sanclo tangilur, Dci Verbum, id est unige-
dicat, etiam per inlimam fidem servat; necin aperto c niium Filium confitelur. Et negare Dei Verbum
aliud docet, sed quod sentit loquendo docet, et quod non valet, quia jara sancti Spiritus linguam habet.
loquitur vivendo cuslodit, ac de sapienliaesupernse Vel certe in linguis igneis apparuit Spiritus sanctus,
convivio, quidquid per linguara prsedicat, emanat; quia quos repleverit, ardenles pariter, ct loqnenles
per fauces tacitae exspectationis degustat. facit. Linguas namque igneas doclores habent, quia,
(268*)Linguaenomine, falsitatis doctrina designa- dunv Deum amandum prsedicant, corda audienlium
tur, sicut voce Dominica ad beatum Job dicitur sub inflammant. Nam otiosus sermo doctoris est, si
nomine levialhan : Et fune ligabis lingunm ejus praebere non valet incenlivum ampris.
(Job XL,20). Scriptura enim sacra fune aliquando 233 CAPUTXVI.
dimensionum sortes, aliquando peccata, aliquando DEDENTIBUS.
autem fidem designare consuevit. Nam propter (269*) Dentium nomine sancti apostoli designan-
haereditariasdivisionum sorles dicitur : Funes ceci- tur, sicut per beatum Job in persona nostri Redem-
derunt in prwcluris, et hwreditus prwclara est mihi ploris dicitur : Derelicta sunt lanlummodo labia
(Psat. xv, 6). Funes quippe in praeclaris cadunt, circa dentes mcos (Job xix, 20). Quid enim per
dum per humililatem vilae, sortes nos melioris pa- labia, nisi locutio? quid per dentes, nisi sancti
triae excipiunt. Rursum, quia funepeccatasignantur, D apostoli ligurantur? Ipsi quippein Ecclesiae corpore
per prophetam dicitnr : Vw qui trahitis iniquilalem sunt posili, ut vitam carnalium correplione mor-
in funiculis vunitaiis (Isa. v, 18). Iniquitas naraque in deanl, eamque a suae pertinaciae durilia confrin-
funiculisvaniialis Iraliiiurduin per auginenttnn culpa gaiit. Unde et prinvo apostolorum quasi denti in
protelalur. Unde et per Psalmislam dicitur : Funes, ejiis corpore posito dicitur : Macia ei manduca
peccatorum circumplexi sunt me.(Psal. cxvui, 61).. (Act. x). Sed,. quia passionis Christi tempore isti^
Quia enim funis addendo torquetur, ut crescat, non dentes prae timore niorts araiserunt fiduciam ro-
ininieritopeccatum in fune iiguratur, quodperverso. boris, amiscrunt liduciam omnimodae operalionis^
corde saepe, dum defenditur, 232 mulliplicatiir. ita ut duo cx illis aiiibulanles post ejus mortcm ad
Rursuni fune fides exprimilur, Salomone attestantc, resurrectjonem, in via loquerentur et dicerent::
qui ail: Funiculus iriplex difficile rumpitur (Eccle. Nos sperabamns qnia ipse esset redempturus Israel
iv, 12), quia fides, videlicet quse de cognitione Tri- (Luc, xxiv, 2i) ; recte nuitc dicitur : Et dereticta:.
nilalis ab ore praedicanliiim texitur, fortis in clectis siatl lanlummodo labia mca circa dentes meos. Coft»
(208*)Ex 1. XXXIIIin Job, c. ix. (269*)Ex I. xiv in Job. cap, xxin, xxiv.
(269) Ex liom. xxx in Evang.
179 GARNERI CAN. REG. S. VTCTORISPARIS. 180
fabulabaiitur quippe adhnc de illo, sed jani iri illum A feclriirt suum, sed et proximorum ajdificationem
minime credebant. Tanlummodo ergo labia circa quaerant. El aliquando in quibusdam semetipsos
dentes ejus remanserant, quia virtutem bonae ope- dijudicant,'. ut pigros | auditores ad considerandos
ratiomis anviserant, et sola de illo confabukttionis semetipsos revpcent. Aliquando bona opera osten-
verba retinebant.Perdiderunt morsnm eorreptionis, dunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari
et liabebant raotura locutioiiis. Labia itaque tan- quod vident. Scriptuni namque est : Videanlopera
turomoda circa dentes relicla srint, quia adhuc vesird bona, et gtorificeni Patrem 235 vestrum qui in
quidem confabuLari noverant, sed prsedicare jam cwlis est(Matth. y, 16). Qui igiturintenlionem suam
eum, arit niordere infidelium vitia formidabant. per opera insinuat, animam suanv in manibus por-
(270) Dentium nomine, generaliter sancti prsedi- tat. Sed, cum justus quisque nec se dijudicando,
catores designan.tur, sicut sanctse Eeclesiae sparsae nec bona opera ostendendo utilitati proximorum
deipsisdicitur:.Dc».fes fu»sicut greges tonsarum, qum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris re-
qscenderunt de lavacro (Gant. iv, 2). Quid enim dit. Uride recte nunc dicitur : Quare lacero carnes
1
dentes Ecclesise, njsi pfaedicatores sanctps accipi- meas dentibus meis, etc, idest cur me vel districte
riius, qui prsedicationibus suis peccantium duritiam coram hominibus dijidico, vel quid appetara in
conterunt?. Qni nOn immerito defonsis ac lolis ovi- R operibus ostendo, si utilitati proximorum nec mala
bus comparantur, quiainnocuamvitam sumentesin dijudicando, nec bona ostendendo proficio?
lavacro haptismatis, conversationis pristiiiae veUera (271) Dentium nomine aperti persecutores bono-
vetusta posuerunt. ruiri designantur, sic it per beatum 'Job dicitur :
234 '(&'*?*)Dentium nomine interni sensus desi- CoUegit furorsm suum in tne, et comminans mihi
gnaiitur," siciit per beatum Job dicitur : Quare la- iufreinuit contra me dettiipus : hostis meus terribili-
cero cqrnes metis, dentibus meis et anirnam mearii bus oculis meiriiuitus est (Job xvi, 10). Quid aliud
porto iri manibus meis? (Job. xin.) Per dentes ete- omnes iniqui, quarti membra sunt diaboli? Ipse
nim. cibus frangitur, ul glutialur. Unde non imme- itaque per eos agit.quidquid in eornm cordibus ut
lilo iri dentibus internos sensus accipimus, qui agere debeant imihittit. Habet autem nunc diabolus
singula, quae cogitant, qnasi mandunt et commi- contra Ecclesiam furorem, sed sparsus ejus furor
nuurit, atque ad ventrem memoriae transmittunt. est, qriia occultas tentationes per singulos movet.
De quibus pfopheta Jeremias queritur dicens: Cum vero contra eam in aperta persecutione pro-.
Fregit ad numer.um dentes meos (Thren. m, 16). rumpit, furorem suum in eam colligit, quia in affli-
Oentes namque ad nuroerum franguntur, quia juxta c clione illvus tota se iiitenlione constringit. Membra
meiisurara uniusciijusque- peccati, inteiligentiae cae- autem ejus hoc pacis tempore idcirco contra ele-
citas. generatur iri. sensibus, et secundum quocl ctos collectum furorem non habent, quia malitiaia
quisque egit exlerius, in eo obstupescit quod do suam minus se sentiiint posse implere, quam vo-a
inlernis atque invisibilibus intelligere potuit. Unde lunt. Cum vero sibi suppetere licentiam pravitatis
ct recte scriptum est : Omnis homo qui comederit aspexerint, lanto hanc audacius feriuht, quanlc et
uvarii acerbam, obstupescenl dentes illius (Hier. contra illam ex unartimitate gloraeranlur. Recte
xxxi, 29). Quid autem uva acerba nisi peccatum itaque nunc dicitur : Collegit furorem suutri in me.
est? Uva'quippe acerba est fructus ante tempus. Cujus adhuc furor, ut latius exponatnr, dicitur:
Quisquis autcm praesentis vitae delectationibus sa- Et comminans mihi fremuit contra me dentibus suis.
tiari desiderat, ainle tempus comedere festiiiat. Qui De quo' et subditur : JJosfis meus terribilibus cculis
igifur uvam acerbam comedit, dentes eju& ohstu- me inluitus est. JUe quippe autiquus hostis Ecclesiae
pescrint, quia, qui praesentis muhdi deleclatione contra hanc dentibus frerauit, earaque terribilibus
pascitur,interni ejus sensus ligantur, ritjam spiri- oculis intuetur, quia per alios crudelia exercet,
lualia roandere, id est intelligere nequeant, quia et per alios quae exercjat, providet., Detites namqup
uride in exterioribus, deleetati sunt, inde in intiniia p hujus lvostis sunt bOnorum persecutores atque car-
eleclos illius
obstu.pescurit. Et,.dum peccato anima pascitur, pa- nilices, qui ejus meinbra laniant, dunv
nerii justiHse cdere non valet, quia ligati dentes ex suis persecutionibus aflligunt. Oculi vero hujus
' intus hostes sunt, qui con.ia earii provident mala quau
peccati consuetudine, iustum qupd sapit,
edere nequaquam possunt. Quare lacero cumes faciartt, suisque consiliis persecutorum ejus 236
meas dentibus meis.&c si patenter dicat: Cum in- crudelitales inflammant. Antlquus ergo ejus adver-
torhis sensihus carnalia, si qua fuerint in me facta, sarius fremit contra eam dentibus suis, jium per
diseutio, si ineis speclatoribus prodesse non pos- crudeles reprobos in ea insequitur vitam bonorum.
suth ? Vere.et apte subditur: © atUmam meam lntuelur hanc terribilibus oculis, quia pravorum
porto inmanibus. meis. Ammzm in manibus portare consiliis non cessat mala exquirere, iu quibus hanp
est ihlentionem cordis in operatione ostendere.. semper deterius affligat.
Ilabent hamque justi hoc proprium, ut per omne (271*) Dentium nomine pravae suggestiones de-
quod dicunt, aut omne quod agunt, non solum pro- signantur, sicut per Eliplias hseretici gloriantes di»
(270) Ex. 1. n in Job, c. xv, xvm. (271) Ex lib. XIII in Job, c. v, 6.
(270*) Ex lib., clc. super (271*) Lib. iti, c. xjyiji.
m CREGORIANUM. — EIR V- 181
fiunl: Rugiins teonis, el vox lewiim, et dentes cotu- A Vsquequo non parcis tni/ii, nec- diiniltis ine tit glu-
tsrum leonum conlrili sunt (Job lv, 10). Require liam sativam meatn (Job vn, 19). Saliva in os ex
in capit. De leaena. capite delabitur, ab ore vero ad ventrem dclabilur
(272) Dentium nomine, pravi prsedicatores desi- cum glutitur. Quid itaqtte est caput nostrum, nisi
gnahtur, sicut voce Dominiea ad bealum Job de divinilas per quam esseodi principiuni suminms, ut
Antichristo dicitur : Per gyrum deniium ejus for- creatura sinvus, Paulo altestante, qui ait : Caput
mido (Job XLI).Perversi elciiim prsedicatores dentes viri Chrislus : caput autem Christi Deus esl (I Cor.
sunt, quia eos, quos in errorem capiunl, a verilalis xi, 3). Quid autem venter noster est, nisi mens quse,
soliditate coiifiiiigunt. Sicut enira sanctse Ecclesise dum cibum suum supernum, videlicet inlellectum
dentes accipiraus eos, qui prsedicalionibus suis suscipit, refecta procul dubio omnium menvbra
peccanlium duritiam conterunt, unde ei per Salo- actipnum regil? Nisi enim sacra eloquia nventem
monem dicitur : Denles lui sicut grex tonsarum nominc ventris exprimerent, Salomon utique non
qscendentium de lavacro (Cant. iv, 2). Iiaque den- dixisset: Lucerna Domini, spiraculum hominis, qum
tibus Antichristi errorum magistri figurantur, qui invesligat omnia secreta ventris (Prov. xx, 27). Qttia
reproboruni vitam mordendo dilaniant, et eos a nimirum 238 d,,m 110s gralia superni respeclus
veritatis integrilate subductos, in sacrificio falsita- illuminat, cuncla eiianv mentis nostrae nobis ab-
tis mactant. Quorum quidera praedicatio facile de- sconsa manifestat. Quitl ergo salivae noniine nisi.
spici ab audiloribus poterat, sed hanc ante humana sapor intimae contcmplatiunis aceipitur, qusead os •
judicia adjunclus et polestatum saecularium terror a capile defluit, quia de claritate. Conditoris adhuc-
exallal. Recte ergo dicilur : Per gyrum dentium in hac vila nos positos vix guslus revelationis taii--
ejus formido.; id est praedicatores Antichristi per- git? Unde el Redemptor veniens salivam luto nvi-
versae hujus, saectili polestates protegunt. Namquos scuit, et cseci nati oculos reparavit (Jodn. ix), quia,
i.Ili appetunt ioquendo seducere, niiilli potenlium superna gratia carnalem cogitationem noslram per
student saeviendolerrere. Per gyrum ergo dentium, admislionem suae contcmplationis irradiat, et ab
ejus formido est : ac si aperte diceretur : Idcirco originali caecitate hOminem ad intellectum refor-
perversi prsedicatores aliquos suadentes conterunt, mat. Nam, quia a paradisi gaudiis expulsum, in
quia sunt circa ipsos ahi, qui iufirmoriinv mentes hoc jp,m exsilio natura edidit, quasi a nativilate
terrentes affligunt. liomo sine oculis processit. Sed, sicut sanclus vir
(272*) Denlium nomine, aperta jam culpae perpe- insinual, haec saliva ad os quidem labilur, ut vcro
tralip designatur,. sicut per bealum Job in figura r usque ad ventreni perveniat non glulilur, quia di-
Ecclesiaedicitur : Conterebamquondatn molus iniqui, viniiaiis contemplatio sensum langit, sed plene
et dentibus illius auferebam prmdam (Job xxix, 17). mentciii non rcficit, quoniam perfecle alius conspi-
Quis namque iniquus dici potest verius quam dia- cere non valel, quod adhuc, quia caligo corruplionis
bohis? Cujus molas-conterimus quoties, 237 praepedit, raptim videt. Ecce enim elec.toium mens
disserendo conlra ejus insidias, occulta illius ma- jam terrena desideria subjicit, jam cuncta qiise con-
chinaraenta-monstrainus, ac sic de ejus dentibus sideral prselerire transcendit, jam ab exteriorum
prsedam loUinvus,quia menlem, quani jara ad pec- delectatione suspenditur, et quae sunt bona invisi-
catum frangendo momorderat, ad salutem vilae- bilia riraatur. Atque hoc agens plerumque in dul-
convertendo revocamus. Per niolas quippe occultae cedinem supernae contemplalionis rapitur, jamque
ejus, insidiae, per dentes vero, aperta jam culpae de inlimis aliquid qHasi per caliginem conspicit, et
perpetratio demonslratnr. De quibus nimirum mo- ardenti desiderio interesse spiritualibus angeloruni
lis et denlibus per Psalmistam scribitur : Detts con- mysleriis conatur, guslu incircumscripti luniiiiis
terei dentes eorum, in ore ipsorum molas leonum pascitur, et ullra se erecta ad semctipsam relabi
coitfringet Dominus (Psal. LVII). Sed sanclus vir dedignalur. Sed, quia adhuc corpus quod corrum-
ante se asserit molas conierere, utpost.de dentibus D pilur aggravat animam (Sap. ix, 15), inbaerere diu
potuisset praedam auferre, quia lunc veraciter prae- luci non valct, quam raptim. videl. Ipsa quippe
dam de ejus dcnlibus tollimus, cum prius nvolas carnis inlirmilas transcendenlem se aniraam retra-
illius conler,ereiscinvus. Prius eninv necesse est oc- hit, atque ad cogitanda ima atque necessaria suspi-
euka consiliorum niachinamcnta prodere, ut audw rantem reduciti Saliva ergo- ex capite defluens os
toris nostii animam valeamus postinoduin ab aperto tangit, sed ad ventrera mijiime pervenil, quia li-
lapsu revocare. quore superriae contemplationis jam quidem intel--
CAPUT XVII, leclus nosler infunditur, sed nequaquanv nvens
DESALIVA. plene, satiatur. ln ore cnim gustus est, in ventre
In Scriplura sacra salivm nomine aliquando sapor,- salietas. Salivam, ilaque glutire non possumus^
contemplutionis, aliquando sapienlia intelligitur. quia supernae clarilatis dulcedine saliari non per-
(273) Salivae nomine, intinvae contemplationis. initlimur, quod adhuc extremitate guslamus. Sed,_
sapor designattir, sicut per beatum Job dicitur,:. quia. hoc ipsum, quod ulcunque jam super nos co,-.
(272) Ex lib. III, in Job, c. xxm. (275) Ex lib. viu in Job; c. xvm.
(iJ2*) Ex lib. ix, c. xv, 24.
183 GARNERI CAN. REG. S. ViGtORlS PARIS. 184
gnoscimus, ex pietate parcenlis est; quqd vero hoc A Ecclesiae surit spiiituales Palres, qui nune in ea
SjSQperciyeTe perfecte non possumris, adhuc expeena miraculis coruscant, et velut in ejus facie venera-
vetristae dainnationis recte nunc dicitiir : Vsquequo biles apparent, Cum enim videraus multos mira
noripqrciiimihi nec dimiltis me ut glutiam salivqm agere^ veritura propheiare, mundum perfecte relin-
meam ? Ac si aperte diCeretur : f unc liomini plene quere, coelestibus desideriis ardere, sicut cortex
parels, crim hominem ad perfectionem luae oon-v maii punici,, saftctae Ecclesise genae rubent. Sed
templationis admiseris, ut claritatem tuam raptus quidest istiid orane quod miramur in illius rei com-
interius videat, ef eurti carnis suae corruptio exfe- paratione de ;qua scriptum est: Quod oculus non
rius riori repeUat, Tunc pcrrailtas ut salivam glu- Vidil,nec auris tiudivit;nec inxor hominis ascendit
tiam, cum me sapore tuae claritatis-usque ad abuiiT quw prmparavit Deus diligentibus se (Isai. LXIV,i).
dantiam satietatis iufuderis, ut nequaquam jani Beneergo cuin riviraretur genas Ecelesiae, subdidit,
per indigentiam gustu ofis.esuriami sed in te soli- aUsqneoccuitisituiSiSiCsi aperte diceret: Ea quidem
datiis irrigato mentis ventresubsistam, qrise iri te non lalent, magna sunt; sed illa valde
(271) •Salivse-nominesapientia designaturi sicut in ineffabilia quae latent.
Evangeiio legitur : Quia Dominus expuens tetigit lin- 2ilCAPUT XX.
guammuii, et staliin solulum est vinculum lingum DE FACIE.
(jus,ettoquebaturrecte(Marc.yh, 35). Quid enim Iit Scriptura sqcra faciei riomine aliquando mens,
est quod expuertslinguam ejus tetigit, nisi quod sa- tttiquqndo menlis infenlio,'aliquqndo quilibet Ec-
liva riobis est ex ore Redemptoris, accepta sapien- clestw-prwlatus, aliquando cognitio.diaboli, ati-
qutindo rei prmseriiia, aliquando animadversionis
tia iri eloquio divino?Saliva quippe ex capite defluit ullib designdtur.
in orei Ea ergo sapienlia quae ipse est, dum lingna Faciei nomiiiemens designatur, sicut per Sophar
nostra tangitur, mbx ad praedicationis Verba for- dicitur : Si iniquitaieni, quw esl in tnunu tua, abslu-
rnatttr. leris d ie, et nohmanseril iriiabernucitlo tuo injusli-
>^ . CAPUT XVHI. lia, lunc elevare poieris faciem iuam absque macula,
DEMAXILLIS. 2t eris siabilis, et tion iimebis (Job xi, U, 15). Omne
(275) Maxillarum nomine, praedicatores sancti peccatum aut sola cogilalione committitur,aut cOgi-
designantur, sicut sub Judaeae specie per Jeremiam tatione simul et opere perpetratur. Iniquitas ergo in
dicitur : Plorans ploravit in nocie, et lacrymm ejus manu est, culpa in opere; injustitia vero in laberiia-»
inmaxUlisejus (Thren. i, 2). In adversitate quippe culo, iniquitas in mente, Mens quippe nostra non
Ecclesiae illi araplius plangunt, qui vitam carnalium p, incongrue vocatur, irt qua apud nosmetipsos abs-.
conffingere prsedicando noverunt. Per ipsos nam- coridimur, cum foris in opere non videmur. Sophar
que sancta Ecclesia iniquos a vitiis conterit, etquasi itaque, quia justi viri amicus e&t,.novit quid dicat;
glutiens in sua membra convertit. Unde ipsi quo- sed, quia jttstum increpat haereticorum tenens spe-
que prinio pastori velut maxillae Ecclesiae dicitur : ciem i proferre recte etiam quae novit ignorat. Sei
Macta ei manduca(Aci. x, 15). Hinc, esl etiam quod nos, calcantes hoc qupdab eo lumide dicitur, pen^.
Sarason et maxillam asini tenuit, et hostes peremit semus verba ejus quara vera sint, si recle diceren»
(Judic. xv), quia Redcnvptor noster simplicilatem, lur. Prius enim a mariri iniquitatem subtrahi, et
atquepatientiam prsedicantium suae manu virlutis:- post a tabernaculo monel injustitiam abseindi, quia
tenens, a viliis suis carnales iuterfeciti Et maxilla.- quisquis jara pfava a seppera exterius resecat, ne-.
in tefram postmodum aquas fudit, quia data morti cesseprofecto est ut ad semetipsum rediens, soler-
praedicatorum corpora, magna populis monstravere - ler sese in mentis inientione discernat, ne culpa
iniracula. 240 Cnde beati membri sui Job voce quam in actione rion babet, adliuc in cogitatione
sancta Ecclesia couqueritur dicens : Percussernnt perdnret. Unde bene efiam per Salomonem dicitur :
maxillam ineatn, saliali suril pwnis.meis.(Job xvi). Prmparu foris opus luiim, et diligenter exerce agrum
Maxillam namque Ecclesiae perversi feriunt, cum Diuum, ] ut poslea wdifioes domum tuam (Prov. xxivx
bonos.praedieatores.insequuiitur ; et, quia tunc re- 27). 242 Quid naihqUe est praeparato opere agrum
probi grande aiiquid fecisse se aestimant, cum vitam diligenler exterius exercere, nisi evulsis et eradica-
praedicatorum necant, post. percussionem maxiUae lis iniquitatis sentibus actionem nostram ad fru-
apte subiungilur-: Saluruii suni pmnis meis. Hla gem retributioriis excolere* Et quid est post agri
quippe eos pceiia satiat, quse mentem Ecclesiae prse-- exercitium, ad aedificii|.mdomus redire, nisi quod
cipue castigat.. plerumque ex bonis operibus diicimus quantam vitae-
CAPUT XIX. nvundiliam in cogiiatione conslruamus ? Pene nain-
DE GENIS, que cuncta bona ppera ex cOgitatione prodeunt.
(276) Genaruni noniine spiritales Patres desi-- Sed sunt et nonnulla cogitationis acumina, quseex:
gnaritur, sicut sanctse Ecclesiae in Canlicis cantico- operatione iiascuntiir. Nam, sicut ab anima opus su-
luin dicitur ::Sicutcortcx:muli punici genw tuw abs- mitur, ila rursus ab opereanimUs eruditur. Mens
que occultistuis (Cant. vi, 6). Genae quippe s?nctae quippe divini anvoris exordia capiens iropcrat bona
(274) Ex hom, 10 in Ezech. (276) Ex honv. 16 itvEiech.
(2?J»)_Jx.lib. xin in Job, c. 6. i
185 GREGORIANUM. - LIB. V. 188
qnae iiunt. Scd, postquam fieri imperata cceperint,, ,A in corpore latet deforme. Qui nimiruni prselati ple-
ipsis suis exercitata aclionibus discit, cum imperare; bibus plangunt culpas infirmaiiruim, seque sic de
bona inchoaverat, quantum mintts videbat. Forisi alienis lapsibus ac de propriis affligunl.
ergo ager excolilur, ut domus poslnvodunvconstrua- (280) Faciei nomine notitia dcsignatur, sicut ])er
lur, quia plerumque ab exteriori opere suminiusi Ezechielem, de qualuor evangelistis sub figttra qua-
quantam subtilitatem reclitudinis in corde tenea-. tuor animalium dicitur : Qualuor (acies um, cl qua--
mus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit,, fuor pennw uni (Ezeclt. i, 6). Quid namque per fa-
cum prius auferri iniquilalcra a manibus, et posl ai ciem, nisi notilia?et quid per pennas, nisi volatus
tabernaculo injustitiam dixit, quia nequaquam plene> exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cogno-
animus in cogilalione erigitur, quando adhuc ab epi scilur. Per pennam vero in altum avium corpora
extrinsecus in opere erratur. Qtiae si perfecte duoi sublevantur. Facics ilaque ad fidein pertinet, penna
hsec tergimus, ad Dominum statinv sine niacula fa- ad conlemplalionem. Pcr fidem namque ab omni-
ciem levamus. Tunc eniin sine macula faciem adI potenti Deo cognoscimur, sicul ipse de suis ovibus
Dominnni levamus, cunv nec nos probibila malat dicit: Ego sum pastorbonus, et cognosco ovesmeas,
committimus, nec ea, quae in nobis commissa sunt, el cognoscunt me tncw (Joan. x, 11). Qui rursus ait:
ex proprio zelo relinemus. Gravi namque nvens no-. Ego scioquos elegerim (Joun. xm, 18). Per contem-
stra oralionis suse lempore confusione deprimitur, plalionem vero, quasi 244 supor nosmctipsos tol-
si hanc aut sua adhuc operal.io inquinat, aut alienae limur, quasi in aera levamur. Quatuor ergo facies
raalitia; servalus dolor accusat. Quae duo quisquei uni sunt quia si requiras quid Mallhaeus de Incar-
dum terserit, ad ea quae subnexa sunt, protinus ; nalione Domini scnliat, hoc nimirum sentit quod
liber exsurgit: Et eris slubilis, el non thnebis, quiaL Marcus, Lucas et Joannes. Si quceras quid Joannes
nimirum lanto minus ad judicem trepidat, quanto i scnlial, hoc procul dubio quod Lucas, Marcus et
aniraus in bonis aclibus solidius slat, Tiniorein Malthseus. Si quseras quid Marcus, boc quod Maf-
quippe superat, qui stabilitalem servat, quia, duin-i. tbaeus, Joannes et Lucas. Si qnaeras quid Lucas,
sollicitius studet peragere quod Conditor impe^ hoc quod Joannes, Matthaeuset Marcus senlit. Qua-
rat, securus ctiam cogitat quod terribililer in- tuor facies uni sunt, quia notitia fidei, qua cogno-
tenlat. scunlur a Deo, ipsa est in uno quae est simul in
(277) Faciei nomine, nienlis intentio designalur,. qualuor. Quidquid eninv in uno inveneris, in omni-
sicat bealus Job de iniquo quolibet dicit: Operuil fu- bus simul qualuor recognosces. Et quuluor pennm
(iem ejus crassitudo (Job xv, 27). Visus quippe in (Q uni: quia omnipotentis Dei Filium Dominum no-
facie est, in qua et prima 243 corporis et honora- strum Jesum Cbristum, simul omnes concordiler
bilior esl pars. Non ergo immerito mentfs intcnlio praedicant: et ad divinilatem ejus menlis oculos le-.
psr faciem designatur, quam quolibet vertimus illuc vantes, penna contemplalionis volant. Evangelista-
videmus. Faciera ergo crassitudo operit, cunv desi- rum ergo facies ad humanitalem Domini pertinet,
dcrata terrenarum rerum ahuiidautia oculos men- penna ad divinitaiem, quia in eo, quenv corporcum,
lis premit : et hoc quod in eis esse honorabile de- aspiciunt, quasi faeies intendunt. Sed, dum huiic
buit, ante Dei oculos fcedat quia curis mulliplicibus esse incirconscriptum atque incorpo.reum ex divini-.
aggravat. Habent enim hoc potentes et iniqui pro- tatc annuntiaut, per conlemplationis pennam quasi
prium, ut fallacibus diviliis occupati veras Dei opes in aera levantur. Quia itaquc una fides Incarnatio-
negligartt: et quanto minus, quod verum est inqui- nis ejus in onvnibiis, et par contemplatio divinitatis,
ritur, tanlo amplius falsis divitiis extolluntur. Cura ejus in singulis, recte nunc dicitur : Quatuor facies.
etenim niulliplex terrenarum rerum, quia occupat, uni, et qualuor peitlim uni,
excaecat. (281) Faciei nomine cogitatio Dei intelligitur, sic-.
(278) Faciei nomine, sanctus quilibet Ecclesise ut per Eliu de redempto hoinine dicitur : El videbit
praelatus designatur, sicul per bealum Job in per- D 1 fucictn ejus in jubilo (Job xxxjn, 26). Superius di-
sona Ecclesiae dicitur : Facies intumuit a fle- xerat quomodo Deus iiiuofescendo aflicit, nunc vero
tu (Job xvi, 17). Infirma membra sua, sancla Ec- dicitur qubmodo dum innotescit, exhilarat. Aliter
clesia, cunv a peccatis retrahit, alquead pcenilenliae enim quisque comptingitur, cum inlerna intuens,
r.medium ducit: hacc procul dubio fletibus adjuvat, malorum suorum pavore terrelur ; aliler vero 00.01*
IIt ad recipiendam auctoris sui gratiam convale- pttngitur cum gaudia superna conspiciens- spe qua^
scant. Et per fortes plangit quod non fecit, qtiod dam et securitate roboralur. Illa conipunctio aflicien-.
tamen in membris suis debilibus quasi ipsa fecit. les ac tristes, haec vcro laetas lacrymas movel. Ju-
Unde bene nunc dicitur : Facies mea inlumuit a bilum namque dicilur, quando ineffabile gaudium
fletu (279). Facies quippe sanctae Ecclesiae stini lii menle concipitur, quod nec abscondi possit, nec
qui in Iocis regiminunv positi apparent primi, ut c\ sermonibus aperiri; el tanven quibusdain molibus
eorum specie sit honor fidelis populi, etiatvvsi quid proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimalur.
(277) Ex c. 22 in Job. (280) Ex hom. 111in Ezepb.
(278) Ex fine c. 6, L.xni in Job, (281) Ex 1. x.\iy in Jpb q, v,
(2/9) Ex c. I. sup.
187 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 188
Ur.de; David propheta intuens electoruni ariimasj A pattpertalcm medm in virga. indignaltonis ejus,
tariturii-gaudium mente concipere, quantum non va- (Thren. iii, 1). Virga quippe indigiiatioiiis Dei est
l;:nt aperire, ail ::Beutus populus 245 9,tl scitjubilu- percussio districtionis: Quam indignationeni lunc
tionerii (Psat. yn). Non enimait,qui ioquitur, sed qui homo perlulil, cum e:; paradiso pulsus veras interni
scit: quia sciri quidem jubilatio fnteUeetu, potest, gaiidii divitias arivisil. Sed, quia elecli quique inces-
Sed dictri exprimi non potest. Sentitur quippe per santer cOnspiciunf, quod vn praesentis vitae penu-
iliam quod ultra sensum est. Et cum, vix ad hoc rianv ab illa potestatis ingenitae facultale ceciderunt,
coiitemplandum sunlciat conscientia sentientis, quo- bene dicilur : Ego vir videris paupertatem meam »*n
liv.bdoad hoc exprimendiim sufficiet Iingua dicentis ? virga iiidignqtioriis ejis. Nunc lianc paupertatem re-
Quia ergo cordibus nostris lux se veritalis insi- probi considerarenesclunt, quia, dum sequunturea.
iiuaiisuiodo districtam justitiam prselendendo con- quae conspiciunt, cogitare invisibilia negligunt, quae
lrislat, modo interna gaudia aperiendo laetifieat; perdidcruiit. Unde et egestas eorum proprie dicitur,,
post tentalionum amaritudines, post tribulalionum quia, dum rcplcntur yitiis, virtutum divitiis vacuan-.
liictus"apte subjungitur : Videbit faciem ejus inju- lur. Quibus saepe evehit ut per clationis dementiam.
bito. Mienlienim noslrae de consideralione caecitalis snblevati, dura nequaquain ruinse snse danvna con-
suae piius ignis tribulationis immiltilur.ul omnis vi- ^' siderant, esse se etiam a boiiis actibus'inopes non
tioriim serugo concreineltir ; et tunc mundatis ocu- agnoscant. Unde voce Domini angelo praedicanti
lis cbrdis illa laetilia patriae eoaleslis aperitur, ut Laodiceae dicitur : Dicis quod dives sum, el locuple-
prius purgertius lugendo quod fecimus, et postmo- tatus,elnullius egeo,et nescis quia tu es miser, et mi--
durti manifeslius contemplemur per gaudia quod serubilis,et panper, el cwcus et nudus (^poc.m, 17)..
quaerimus, prius amentis acie, exsurgenle tristitia Quasi divilera se asserit, qui per arroganliara san-
intefposila malorum caligo detergitur, et tuhc re- ctitatis extollitur, seil pauper, et caecus, et nudus
splendente raplim coruscaiione circumscripti lumi- arguitur. Pauper utique, quia virtutum divitiasnon
nis iiluslratur. Visione igitur hac per contemplatio- habet; csecns, quia nec pauperlatem quam patitur,
nem facla, facies Dei dicitur. Quia enim per faciem videt ; nudus, quia piinvam stolam perdidit. Sed pe-
quemlibet agnoscimus, non immerilo cognitionem jus, quia nec se perdidisse cognoscit. Quia ergo, ut.
Dei, facieni ejus vocamus. Unde Jacob postquam diximus, egeslas reproborum est defraudalio meri-
cum angelo luclatus esl alt:" Vidi Dominum facie ad torum, recfe de leviathan dicitur : Faciem ejus prts-
fdciem (Gen. xxxn, 50)- Ac si diceret: Cognovi Do- cedit egestas. Kemq quippe cognilioni ejus jungitur,.
minum, quia me cognoscere ipse dignatus est. C „ nisi prius virtutum divitiis denudetur. Prius enim.
i , ,•
Quam cogiiitioiiem plenissime lieri Paulus in fine bonas cogitationes subtrahit, et lunc eis apertio-.
testatur dicens : Tunc cognoscam, skut ei cognitus rera notitiam suae iniquitatis infundit.
suni (I Cor. xm, 12). Quia ergo post laborum certa- 247 (283) Faciei nomine rei praesenlia designa-
liiina, pbst tentalionum fluclus ssepe in excessu tur, sicut per bealum Job in persona Ecclesiae de-
aiiinia suspenditur, ut cognitioriem divinte praesen- iniquis dicilur : Aiiominantur me , et longe fugitini.
tiae coiitempletur, quara lamen praesentiam et sen- a me; faciem meam conspuere non verentur (Job
tire possit, et explere nori possit, recte post tot la- xxx, 10). Longe namque a sancla Ecclesia fugiunt
bores de hoc tentato homine dicitur : Videbis fa- omnes iniqui, rion passibusgressuum, sed quali-
ciemejus in jubilo. talibus morunv. Longe fiunl non loeo, sed merilo ,
(282) Faciei noinine cognitio diaboli intelligitur, , dura crescente superbia aperla eam exprobratione
sicufde eo voce DOminica ad beatum Jobdicitur : contemnunt; faciem autem ejus conspuere est non
Faciein ejus prwcedil egeslas (Job XLI, 13). Per fa- tantum in absentia bonis detrahere, sed unumquem-
ciem qriippe nolitia designari solet, unde scriptumt que justum etiam in praesenlia confutare. Quos
est :' Facies mea prwcedel te (Exod. xxxm, 14) id1 dum pravi aperle irridendo despiciunt, in eorum
est, nolitia ducatiim praebebit. Sciendum vero estt D contumeliis fluxa verba quasi defluenles saUvas
quod egeslas in sacro eloquio, aliter electorum po- emillunt. j
nitur, 246 atque aliter reproborum. Egestas nam- (284) Faciei noraine ahiraadversionis ultio designa-
que elecfofnm est cum verae divitiae coelestis -patriae2 tur, sicut per beatum Job Domino dicitur: Duo tan -
ad eorUm animuin redeunt, et in hoc aerumnoso) fum ne facias mihi et iuiic a facie tua non abscondar :
praesentis vilae exsiliq positi pauperes se esse me- manuin tuam longe fac a me, et formido lua non
minerunt. Illas quippe divitias sine. cessatione su- me ierreat (Job xin,l20). Quid enim hoc loco Dei.
spirant, de quibus Paulus dicit : Vt sciatis quw sit( faciem nisi animadversionem accipere debemus, in
spes vocaliohis ejus, el quw diviliw gloriw hwrcdita-- quodum peccata respicit, punit? A q«a videlicct,
Hs ejus in sanctis (Ephes. i, 18). Et quia adhuc eas3 nullus etiam justus absconditur , si duo quae po-
nequaquara conspiciunt studiose, iriterim inaerumnai stulat, non amoveantur. De quibus subditur ;
istiuspaupertatis gemunt. Hanc procul dubio Jefe- Manutn luam longe fdc a me, et formido lua non me
nvias irispsxerat, cura dicebat : Ego vir videnss lerreal. In quibus vidclicet duobus, quid aliud pec-
(282) ExT. xxxiv in Job, c. xxxn. (284) Ex c. xx. in J.oJ), 1. xi..
(283) Ex c, xvii, 1. x.\, in Job 119.,
189 GREGORIANUM. — LIB. V. 190
prophetae voccra quam tempns gratiae el redemplio- A nit. De quo et bene dicitur : Incedens et plorans
nis inquiril ? 1-ex namque sub percussione ullionis, ibat, quia ut devotas mentes interimere feriendo
populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret, pro- praevaleat, semetip'sura quasi sub velamine virlu-
tinus morte puniretur. Nec plebs Israelilica ex tis occultat, et, dum concordare se vere lugentibus
amore Domino , sed tiniore serviebat. Nunquam similat, ad cordis intima secreto admissus, hoc
vero impleri juslitia per timorem potest; quia, quod intus de virlute latet occidit. Qui plerumque
juxta Joannis vocera : Pcrfecta charitas foras mil- se spondet ad altiora provehere. Unde et dixisse
tit timorem (I Joan. IV, 18). Paulus quoque ado- pcrhibelur : Venite ad Godoliam filium Aicham.
ptionis filios consolatur dicens : IVoi» accepislis Atque, dum nvajora promittit, eliam minima sub-
spiritum servitutis iterum in limore, sed accepistis trahit. Unde recte dictum est: Qui cum venissent
spiritum adoplionis filiorum, in quo clamumus : Ab- ad medium civilalis, interfecil eos. Viros ergo ad of-
bu, Puter (Rom. vin , 15J. Ex voce igitur geueris fcrenda Deo nvunera venientes in medio civitatis
humani, legalis percussionis duriliam transire con- inlerfecit, quia divinis deditae operibus mentes, nisi
cupiscens, alque a formidine pervenire ad dilectio- magna se circumspeclione custodiant, subripiente
nem appelens, quse duo a se omnipolens Deus hoste dum devotionis hostiam porlant, in ipso itinere
longe faciat, exorat dicens : Manum luam longefac perdunt vitara.
a me, el formido lua non me lerreat, id est percus- CAPUT XXII
sionis duritiam remove a me, 248 formidinis pon- DE COLLO.
dustoUe, sed irradiante gralia dileclionis, spirilum In Scriplura sacra colli nomine aliquando sacrum
securitatis infunde. eloquium , aliquando elutionis ostensio designa-
tur.
CAPUT XXI.
1)EBAM3A. (286) Colli nomine sacrum eloquium designatur,
In Scriplura sacra barbw nomine aliquando decor sicut Sponsi voce ad sponsam dicitur: Sicut turris Da-
virtulis, aliquando ftducia propriw virlulis inlelli- vid collum luum, quw wdificata est cum propugnacu-
gilur. lis. Mille clypei pendcnt ex ea, omnis armalura for-
(285) Barbae nomine deeor virlutis designatur. tium (Cant. iv, 4). In collo enim guttur, in gntlure
Unde ad Ezechielem prophetam dicitur : Tu, fili ho- vox est. Quid ergo per collum sanclse Ecclesise,
tninis, sume tibi gladium acutum radentem pilos, nisi sacra eloquia designantur ? In qua dum mille
et assumes eum, et duces eum super caput tuum clypei dependere raemorantur, per hunc perfectum
et barbam (Ezech. v, 1). In quo videlicet prophetae r niimerum numerus universus ostenditur, quia uni-
facto judicium Redemplorisexprimitur, qui incame versa nostra munilio in sacro eloquio continetur.
apparenscaput rasit, quia a Judaico sacerdotio prse- Ibi 250 quippe sunt prseccpta Dei, ibi exempla
ceptorum suorum sacramenta abstulil; barbanv ra- justorum. In collo ergo Ecclesiae, id est in sacri
sit, quia regnum Israelilicum deserens decorem vir- eloquii prsedicatione, quod pro sua munilione et
tutis ampulavit. altitudine, turri David similis dicitur, mille clypei
Rarbaenomine fiducia propriae virtulis designatur, depetident, quia quot illic prsecepla, tot eliaiu pe-
sicut Jeremias qui, dum gesla foris referrestuduit, ctoris noslri muniraina. Si enim pugnare contra
quae intus apud nosmelipsos gererentur indicavit, spiritualia nequiliae volumus, in collo Ecclesiae, id
dicens : Yenerunl ocioginta viri de Sichemet de Si- est in divino eloqoio protectoris arma inquiramus,
to, et de Samuria, rasi oarba, el scissis veslibus, ut ex discrelione praecepti contra vilia sumalur vir-
squalenles, munera et ihtts habebanl in manu, ut of- tus adjulorii. Ecce enim contra aerias potestates
ferrent in dotno Domini. Egressus auiem Ismael fi- festinamus fortes existere, in hac turri armaturam
lius Nalhaniw in occursutn eorum de Malpha, ince- nostrse mentis invenimus , ut inde prsecepta Con-
dens el plorons ibal. Cumque occurrissel eis,dixil ad ditoris sumaraus exempla praecedenlium, per quae
eos : Venite ad Godoliutn filium Aichum. Qui, cum D contra adversarios nostros inexpugnabiliter svr-
venissenlad medium civi:diis, inlerfecil CQS(Jer. XLI, memur. Dum enim qiianvlibet virtutem subire ap -
5, etc). Barbanv quippe radit qui sibi de propriis petis, et hanc illic a Palribus jam implctani vi-
viribus fiduciam subtrabil. Vestes scindunt qui si- dcs , ibi arraaturam luam inver.is, per quam con-
bimetipsis in exlerioris decoris laceratione non tra spirilualia bella muniaris. Dependent quippc
parcunt. Oblatum in domo Domini thus ct munera in ea clypei, si quis pugnare appetil, assumat, et
veniunt qui exhibere se in sacrificio orationem ex ea virtijle pectus muniat, et vcrborum jacula
ctim operibus pollicenlur. Sed tamen si se in ipsa envitiat.
sanctae devolionis via caute circumspicere nesciunt, Et notandum quia cunv propugnaculis acdificata
Ismael Nathaniae 249 ulius in occursum eorum dicitur. Hoc quippe agunt propugnacula, quod cly*
venit, quia nimirum quilibet malignus spiritils pei: quia ulraque pugnantera muniunt. Sed inter
prioris sui Satanae videlicet exemplo in superbiae utraqne dislat : quia clypeos pro nostro munimine
errore gencralus, se ad laqucum deceptionis oppo- utcunque volumus, movemus: propiignaculo aulera

(285) Exc. xx, I. n in Job, 28, (380) Exhom. i5iiiiE?-cch,.


m GARNERI CAN. REG. S. V1GT6RIS PAR*fe. !t)2
defendi possumus, sed haec movere non possumus... A videns, ,ait : Et servjent ei humero uno (Sopiion.
Iii eo quodbeatiis Job dicit: Si levavi manum
Clypeusin irianu teiiefur , propiignaeulum noiv te- iii, 9);
netur. Quid ergp inter propugriacula" et clypeos di- meam:super,pupiUum,cum viderem me in portu su-
Staiy riisi qupd in sacro eloquio, Patrum pfaice- periqrem(Job xxxi, 21). Miram vlrtutera patientiaeser-
deniium et miracula legtmus.el virtutes bonorum vasse se asserit, 'qui gravari se a personis minimis
operum audimus ? IBi'. naraque cbgrtpscimus, qriod nec coiitra hoc quod sibi juste compelere poterat
alius pottiit mare dividere, aliiis solem iigere, alius decliriavit. Quod tameh; si minime fecerit adjungit :
nrortuum suscitare, aliusparalytieum verbo erigere, Humerus mcus ajur.cttira sua cadat, quia nimirum,
verbp suo segros curare, alius persuam seutentiam qui patientiam servare conlemnit, socialem vitam
inUrmantium febribus obviare. Qiii tamen omnes cilius per inipatientiirii deserit. A qua junctura et-
et patientiae longauiinitate railfs , et zeio recti- eninv humerus cadit, cum adversitatis aliquid ferre
tudihis fervenles fuerunt, verbi praedicatioiie divi- aniraus non valehs fraternanv concordianv Telinquit.
tes siraul et misericordia largi. Hi itaque quam Et brachium meum cunv suis ossibus cohferatur,
vera de Deo dixerint, teslantur miracula, quia lalia quia himirunv cuncla nostra operatio, cuni quibus-
per illum non facerent, nisi de Deo vera narra- R libet videaiur. esse connexa virlutihus, solvitur,
rent, Et quain pii, quam ,hunviles, quam benigni nisi per charilalis vinculum patienlia conservetur.
exsliteriiit, eorum testantur operationes. Si igilur Sua eninv bona perdet, qui aliena mala renuit per-
de fide tenlamur, quam ex eorum 251 praedica- peti, Fervore quippepfacundi spirituslaesus quisque-
a -dilectipne resilif, et cum se exterius gravari non
tioiie;.coricepiirius, loquenlium miracula corispicia-
mris:, ef in fide quam ab eis accepinvus confirma- toleral, intus se per amissunv lumen charitalis ob-
inur. Quid ergo eorum miracula, nisi nostra sunt scrirat, nec videt janv quo lendat pedem boni ope-
propugnacula? QUia et muriiri per illa possumus, ris, qui oculrim perdidit dilectionis. Sed sancli viri
et tatoen haec in mami nostri arbitrii non tenemus. humerus a jaclura sua non cadit, quia videlicet ejus,
Nam talia facerenon valemus. Clypeus ergo in ma- dileclio a socialis vitee concordia per patientiam non
nu est,"et defendit, quia virtus pafientiae, virlus recedit: ejusque brachium rainime frangitur, quia
misericordiae praecedente nos gratia, et in potestate omnis ejus operatio |n conjuhclione humeri, id est
est arbitrii, et a periculo protegit adversitatis. Tur- in cliaritatisconnexibne custoditur.
ris itaque nostra cum propugnaculis: sedificata est, Humeri nomine operatio designatur, sicut menli
reprobae sub Babylonis specieper prophetam expro-
ihqua milleclypei dependent, quia Scriptura sacra
sub-miraculi Patrum a jaculo adversitatis abscondi- brando dicitur : Deriuda turpitudinem luam, disco-
C operi Immerum, revela crura, transi flumitta (ha.
mur, et conversationis, sanctaemuhimina etiam ih
irianu boni operis-tenemus, XLVH,2). Require 1. 7, c. 5, ante finem.
(287) Colli noniine elalionis ostehsio designalur, 253 CAPUT XXIV.
sicut voce Dominica de diabolo sub nomihe levia- BE BRACHIO.
than dicitur : In collo ejus morabitur fortitudo (Job In Scriptura sacrq brachii nomine aitqnundo unige-
genilus De't JFilius,. aliquando Anlicliristns, ali-
XLI, 15). Qttid enim collo leviathan istius nisi ela- quando operalio designalur.
tionis ostensio designafrir, qua contra Dominum se Brachii iiomine unigenitus Dei Filius designatur,
efigens cum simulaiione sanctitatis, etiam lumore sicut voce Dohvinica ad bealum Job dicitur: Si habes
pecca.fi extollitur? Quia enim per collum superbia brachium sicul Deus, el si^socesimili lonas? (Job XL,
cxpfiinilur, Isaias propheta testatur, qui Jerusalem 4.) Cura Deus long; dissimiles in se sirailitudines
filias redarguit dicehs : Ambuluverunt extenlo collo trahat solerter, intuehdnnv est quod quaedam talia
(Jsa. m, 18)'.:In collo ergo levialhan istius fortitudo aliquando dicantur m Deo propter effectum operis,
.demorafi perhihetur, quia elalioni illius etiam sub- aliquando autem ad ejus judicandam subslanliam.
juncta potentia suffragatur. Nam, cum in Deo oculi, alae et capulse nominanlur,
CAPCTXXIH, D effectus quidam operationis oslcndilur. Cum vero
DE nCMERO. nvanus, bracbium, dextera, vel vox in Deo dicilur,,
(288) Humeri nomine socialis vitaeconjunctio de- per bsec vocabulai cpiisubstantialis ei Flius demon-
signatur. Unde beatus Job vilae suae celsiludincra alralur. Ipse quippe est et manus el dextera : de-
narrans, maledicti sibi sententiam protinus subji- cujus ascensione Pater per Moysen loquilur dicens :
cit, siqua eoruin quae dixerat, opera nori implevit, Tollamin cwlummunum meum, et jurubo per dexle-
dicens : Humerus meus a juncturu sua cadat, el bra- ram meam (Deui. ixxn) (289). Ipse est bracbium,
chiummeum cufnsuis ossibusconteralur (Job xxxi, 22). de quP propheta aitj: Ei braciiium Domini, cui re-
Liquet profecto qudd brachium corpori per bume- velatum est? (Isa. LJII, 1.) lpse est vox, quia eum.
rum jungitur. Sicut ergo per brachium bona ope- Pater gignendo djxitj: Ftlhis meus es iu : Ego hodie
ratio, ita per humerum socialis vitae conjunclio de- genui le (Psal. I.I, 7|. Et de quo scriplum est : In
signatur. Unde propheta quoqrie sanctos 252 Ulli- principio erat Verbum, et Verbum erat apltd Deum,
yersalis Ecclesiae pupulos beo eoncordiler servituros et Deus eral Verbum (Joan. i, 1). Per quod Verbura
(287) Ex c. II, lib. xxxiv in Job. (289) SednuUaversionum quaeexstani, sic omuino,
(.388.)Ex c. xvi, lib. xxi itv Job. habei,
593 GREGORIANUM. — LIB. V. 104
fecisse Palrem omnia David asserit dicens : Dixit ei A CAPUT XXV.
faclasunl (Psal. CXLVIII, 5). Deum ergo brachium ha- DE CUBITO.
bere est operanlem Filium gignere; voce lonare est Cubili nomine operatio designalnr, sicul.per Ezc-
consubstantialem sibi Filiunv mundo terribililer de- chielem prophetam dicitur (Ezecit.xO, qui pro men-
wonstrare. Bcato ergo-Job dum dicit Dominus : Si sura civitatis in monte absconditse in manu viii ca-
itabes brachium sicut Deus, et si voce simili tonas, laraum sex cubilorum et palmi se vidisse lestalur
mira dispensalionepielalis eum,dum increpat, exal- (290). In monle quippe electorum Ecclesia sita est,
lat, quia cuni, qucm sua comparatione superat, su- quia fundata in infimis desideriis non est. Quid au-
periorera cunclis deinonstrat. tein per cubitttm, nisi operatio? quid pcr senariuni
254 Brachii nonvine Antichristus designatur numerum, nisi perfectio operalioiiis oslenditur?
sicutvoce Dominica de ejus destructione ad bealum Quia, et sexto die cuncta opera Dominus explesse
Job dicitur : Et brachium excclsum confringitur (Job mcmoratur. Quid vero super sex cubita palmus in-
xxxvin, 15). Quid namque aliud excelsum brachium sinuat, nisi contemplationis vim, quae jam initia
accipitur, nisi superba Anlichristi celsitudo, quae seternaeet septimse requiei dcnvonstiat? Quia enim
super reprobas raentes hominum fastu gloriae sae- aeternoruni conlemplatio hic mjnime perficitur,
cularis erigitur, ita ut borao peccalor, et tamen R mensura septimi cubiti non expletur. Electorura
sestimari homo despiciens, Deum se super hominem iiaque Ecclesia, quia cuncla quae operanda sunt,
mentialur. Unde Paulus apostolus dicit: Ita ut in perfieit in sex cubitis, in monte civitas posila osten-
templo Dei sedeal ostendens se lanquam sit Deus ditur. Quia vero hic adhuc sola initia contenipla-
(II.Thes. II, 4). Cujus ul tumorem plenius osten- lionis inspicit, dc septirao cubito non nisi palmura
deret praemisit: Qui adversaiur, et exlolliiur super tangit.
omne quod dicilur Deus aut quod colitur (ibid.). Deus CAPUT XXVI.
enim dici aliquando et homo potest, juxla quod ad DE MANIBUS.
Moysen dicitur : Ecce conslilui te Deum Pharonis ltt Scriptura sacra manus nomine aliquando unige-
(Exod. vn, 1). Deus vero coli purus homo non po- nitus Dei filius, aliquando acliva vila, aliquando
test. Quia vero se Antichristus et super sanctos polestas, aliquando operalio, aliquando fortitudo,
quosque honvines, et super ipsius potentiam Divini- aliquando severa lcgis districiio inlelligilur.
talis extoUit, per exactuni sibi nomen gloriae et hoc Manus nomine unigenilus Dei Filius dcsignatur,
quod colilur Deus, transire conatur. Quia aut hsec sicut per Moysen de ejus ascensione Pater 256
ejus superbia districti Judicis erit adventu ferienda r loquitur dicens : Tollam in cwlum manum meam
sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet et jurabo per dexleram meam (291.)
spiritu oris sui, et destruet illuslraiione adventus (292) Manus noniine activa vita designalur, sieut
sui (II Thes. n, 8). Recte nunc dicitur : Et bra- per Ezechielem de sanctis animalibus dicitur : Et
ehium excelsum confringilur. mattus hominis sub penniseorum in qualuor parlibus
Brachii nomine operatio designatur, sicut per (Ezech. i). Possunt hoe loco quatuor partes mundi
bealum Job enumeratis virlulibus suis dicilur : accipi, scilicct oriens, occidens, nveridies et septen--
Humerus meus a junclura sua cadat, et brachium trio, quia sanclorum praedicalio auctore Deo in
meum cum suis ossibus conteratur (Job xxxi, 22). Et cunctis- mundi partibus est egressa. Possumus etiam»
sicut per ipsum iterum de iniquo dicitur : Devoret per quatuor partes quatuor principales virlutes ac-
pulcltritudinem culis ejus, et sumat brachia itlius cipere, ex quibus reliquse virtutes oriuntur, videli^
primogenila mors (Job xvm, 15). Pulchriludo nam- celprudentiara, foftitudinem, justitiam, temperan-
qae cutis est gloria temporalis, quae duin foris con- tianv. Quas nimirum virlutes tunc veraciter accipi-
cupiscitur, quasi species in cule retinelur. Brachio- mus, cum earum ordinem custodimus.Prima quippe
rum vero nomiue non incongrue opera designan- prudentia, secunda fortitudo, tertia juslilia, quarta
tur. Quia corporale opus brachiis agitur. Quid au- D tenvperantia est. Quid enim prodesse poterit pru-
tem niors, nisi peccatum est quod ab interiore vita denlia, si fortitudo desit? Seire etenim cuiquam
animam occidit? Uude scriptum est: Beatus et san- quod non poterit facere, posna magis quam virtus.
ctus, qui habet parlem in resurrectione prima (Apoc. Sed, si prudenter inlelligit quid agat, et fortiter agit'
xx, 6). Quia ille post in carne feliciler resurget,-qui quod intellexit, jam procul dubio justus est; sed
in hac vita positus a mentis suae morte resurrexe- ejus justitiam temperantia sequi debet, quia ple-
rit. Si igitur peccatum mors, non incongrue primo- rumque justitia, si modum non habet, i:i crudeli-
genita superbia valet intelligi, quia seriptum est: tatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quse
Jnifium Omnispeccati superbia (Eccli. x, 15). 255 se temperantiae freno moderatur, ul in zelo quo
Pulchritudinem igitur culis ejus, et brachia illius quisque fervet, sit etiam temperans, ne, si plu$
primogenita mors devorat, quia iniqui gloriam, vel ferveat, perdat justitiam cujus servare moderaminsf
operationem superbia supplanlat. ignorat. Duaeautem sunt sanctorum praedicatorum.

(290) Ex lib. xxx in Job, cap. xn. sup. Deut. xxxn.


(291) Hujus signilicaliouis causam habes c. xxv, (292) Ex hom. 5 m Ezech. longe post princip.
195 GARNERl CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 153
Vitae, activa scilicei ct conterivplativa. Sed activaI A Manum ergd super 6s ponere esl virlute boni ope-
piipr est tempcre, quam conlemplativa, quia ex ris culpas legere 2 58 incautae locutionis, Beaius
Lono opere tenditur ad eonteraplationem. Contem- igitur Job sancl* Ecclesiae typunv tenens et in ver-
plativa autenimajor est merilo quam activa, quia bis siiis sua allegans, nostra designans, dicat ex
lisec iri usu praesentis operis laborat, llla yero sa- se, dicat ex liObis :\ Manum mcam ponam super os
pofe inlimo vertturara jam requiem degustat. Quid meum, id est, hoc quod districlo Judici de sermone
itaque per manus nisi activa vila ? et quid per pen- meo iu nve"displicuisse considero, ante ejus oculos
iias.riisi contemplativa vita* signatur? Manus ergq sub velamine i-ecti operis abscondo. Unde iterum
libhiiriis "sub pennis eorum est, id est virtus operis ab eoderii Job dicitur : Si lolus fuero quasi aquis
sub vqlalri conteniplationis. Quod beiie in Evange- riivis, et fulserinl vclut mundissimw manus tnew,
lio.duaeillae muliefes designaiit, Martha scilicet et tamen sordibus hiingues me (Job ix, 50). (295)
Maria. Maflha eiiiril satagebal circa frequetts minisle- Aquae etenim nivis sunl lamenta humilitatis. Quse
rium; Maria autem sedebai ad~ pedes Domini, et profeclo humiliias, quia ante dislricti Judicis ocu-
verba ejus audiebul (Luc. x). Erat ergo una inlenla 1'6'scseleris virtutibis prseeminel, quasi per magni
operi, altera.conlemplalioni : una activae serviebat mcrifi colorem candet, Per manus autem, quid
R
per 2157exterius niinislerium, allera contempla- aliud quam opera designanlur? Unde quibusdani
tivaeper suspensionem cordis iii Verbum. Et quam- pef prophetam dic tur : Manus vestrw plenw sunt
Vis activa bOiia sit, meliorest tameii contemplativa, satiguine (Isa i, 15), id est opere crude|itaiis. NOT
quia ista cUnvmoifali vita plenius excrescit. Unde tandum vero quod vir sanctus npn ait : Fulserunt
dicilur : Muria optimam partem elegit, quw non au- mundissimw manus mew, sed velut mundissimwma-
feretur ab ea (ibid. 43). Quia igilur activa major nus mew, quia, quousque pcena corruptlonis astrin-
estmerito quam contenvplativa, recle nunc dici- giinur, quamlibet feclis operibus insuderaus, verara
tur : Manus hominis sub pennis eorum (Ezech. i, 8). munditiam nequaqiiam apprehendimus, sed imita-
Nam, etsi per activara boni aliquid agimus, ad cce- mur. Unde apte subjungitur : Tamen sordibus in-
lesle tainen desiderium per cbntemplativam Vola- tingues me. Deus nbs intinguere sordibus dicilur,
Hius. Unde ct apud Moysem activa servltus, contem- inlinctos sordibiis mbnstrare, quia, quanto ad illum
plativa auteni libertas vocalur (Exod. xxi). Et cum vei'ius perborta opefa surgimus, tanto subtilius vi-
nlraque vita ex dono sit gratiae, quandiu tamen in- taenoslrae sordes agnoscinius, quibus ab ejus mun-
ter prOxitoos vivimus, una nobis iri necessitate est, ditia discordamus. Ait ergo : Si lolus fuero quasi
altera in volunlafe. Quis eiiim cognoseens Domi- . ' aquis nivis, etc. Ac si apertius dicat: Quamvis la-
num, ad regnuin ejusingreditur, nisiprius verbum riiehtis supernse compunctionis infundar, quamvis
bene operetur? Sine contemplativa vita ergO intrare per sludia rectae operationis exercear, in tua ts>
pOssunt ad coelestempatriam, qui bona, quaepossunt nien niunditia Video quia mundus non sura.
Ppefari, non negligunt. Sine activa vero intrare (296) Manus nomine fortitudo designatur, sicut
nori ppssuiit, si negligunt bona operari quaepossunt. per bealum Job dicitur : Nunc quoque in umuritu-
llla ergo in necessitate est, hsec in voluntate. Hla in dine est. sermo rrieus, et manus plagw mew aggra-
servitute, ista in libertate. De qua per Parilum di- vcita est super gemiliim meum (Job xxm, 2). More
ciluf : Quia et ipsa creuluru tiberabilur a servilrite stib beatus Job planioiibus vOrbisinchoat, sed dicla
corrupliohis iniiberlatem gloriw ftlibrum Dei (Bom. sua, alta mysterii proseculione consuramat. Mederi
vin, 21). Tuiic enira in nobis vera libertas erit, quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione de-
cum ad gloriam iiliorum Dei adoptio noslra perve- buei-al, sed, quia consolalio ad blandimenla fallaciae
nit. 1 -!','' erupil, afflicti doloi inhorruit. Quia enim Eliphas
.(293) Maims nomine potestas designatur, sicut spondere cohverso hveliora non timuit, quasi ex
per beatum Job de Domino dicilur : In cujus mattu jioxio medicamine vulnns crevil. 259 Unde recte
anima omnis vivenlis, et spirilus universw carnis 0I dicitur :'JV»incquoque in amaritudine estsermomeus,
liomiriis (Jpbxu,iO). Permanum quippepotestas ex- eimanus plagm mec- aggravala esl super me, quia
primitur; per aniroain vero omnis Tiventis, ipsa videlicet inordinatae consolationis intentio, percus-
corpofis vita signatur : et per universae camis ho- sioriem quam minuere debuit multiplicavit. Inqui-
iriiiiis spiritum effeclus inielligentise spiritalis ex- bus nimirum verbis per typum sanctse Ecclesiae
primitur. Anima igitur omnis viventis et spirilus etiam lidelium dolor exprimitur, qui eo amplius
uniVersse carnis hominis, in ejus potestate est a gemunt quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta
quoest,' ut ipse provideat qualiter sit, qui praesti- Pauli vocem : Per dulces sermories, et benediaiones
tit esse quod non fuit. seducunt corda innpcentium (Rom. xvi, 18). Qpse
(294) Manus riomine operatio designatur, sicut, eliam verba ad coiisiderandara subtilius mentera
per beatum Job dicitur : Manummeam ponam super• fideliiim recle referuhtur, qui esse sine amaritudiiie
os meum(Job xxxix, 34). Usu namque sacri eloquii, nesciunt, etiam si in hoc mundo
prosperari videan-
iu manu operaiio ; in ore, Iocutio solel iiilelligi. tur. Quibus cum adversilas evenit, eum,
qttem in-
'295) Ex cap. III lib. xi in Job. (295) Ex-lib ixin Job, c. xix, 28;
(294) Ex lib." xxxn in Job cap. n. (296) Ex cap. xi, lib. xvi in Job 12.
**•? GREGORIANUM.— LIB. Y. 198
venii, ingeminal dolorem. Underccte dicilur : Nunc A CAPUT XXVII.
quoque ul aperle monstretur, quia electorunv mens DE DEXTERA,
siiieaniariludine etiam in prosperitale non fuerit. J» Scriplura sacra dcxterw nomine aliquando vila
Bene autem dicilur: Ef munus plagwmew aggravala perpetua, aliquando elecli, aiiquando id quod pro
supcr gemitum meum. Manus qnippc plagse est for- magno hubelur.
titudo percussionis. Primunv namque percussionem (500) Dexterse nomine vita perpetua designalur,
suam eleeti considerant, quia a Conditoris sui vi- sicut in Evangelio : Et iniroeunles in monumentum,
sione divisi sunt, quia nequaquanv illuminationis in- videruni juvenem sedenlem a dextris, coopertum slo-
limae claritate perfruuntur, sed in praesentis vilae la cahdida, et obslupuerunt (Marc xvi, 5). Quid
exsilio quasi in caecitatis loco rclegati gemuiit. Sem- namque per sinistram, nisi vila prsesens? quid vero
per ergo in hac nvanii plagae geinitum suum ha- per dexteram, nisi vila perpetua signatur? Unde
bent. Sed, cum adhuc et adversa in hac vita acci- 261 scriptum est: Lmvaejus sub capile meo, et dex-
dunt, manus plagae eorum etianv super gemitum tera iltius amplexabiiur me (Cant. u). Quia igitur
gravalur. Esal cnim plaga? geniilus, eliam cum Redemplor noster jam praesenlis vitae corruptionem
pracseuti vitae adversa deessenl, sed amaritudo transierat, recte angelus qui nuntiare ejus peren-
primae percussionis ex tenlalione crescit adversita- nem vitam venerat, in dexlera sedebat.
tis. Dicat ergo : El manus plagw mew aggravata est (501) Dexlerae nomine elecli designantur, sicut
sttper gemitum meum. Quia justura quemque in hac in Evangelio jubente Domino dicitur : Mittite in dex-
vita adversitas non laetum percussil, sed in eo dolo- teram nuvigii rele, el invenietis (Joan xxi, 6). Bis in
rem vulneris multiplicavit. sancto Evangelio legitur, quia Dominus jussit, ut ad
(297-298) Manuum nomine severa legis districtio piscandum retia milterentur, ante passionem vide-
designatur, sicut in ipsa lege scriptum est: Manus kcet et posl resurreclionem. Sed, priusquam Re-
autem Moysi eranl graves. Sumentes igitur lapidem demptor noster paterelur et resurgeret, milli qui-
posuerunt subter,in quo sedebat.Aaron autem el Hur, dem rete ad piscandum jubet; sed utrum in dexte-
susienlabant manus ejus (Exod. xvn, 12). Moyses ram, aut in sinistraro milli debuisset, non jubet.
quippe sedit in lapide, cum lex requievit in Eccle- Post resurrectionem vero discipulis apparens, niitti
sia. Sed hsec eadem lex manus graves habuit, quia i.u dexteram rele jubet. In illa piscatione tanli pi-
peccantes quosque non nvisericordiler pertulit, sed sces capti sunt, utretia rumperentur; in ista autem
severa districtioue percussit. Sed temperavit nobis et multi capti sunl, et retia rupta non sunt. Quis
districtionem legis misericordia Redemptoris. 260 fj vero nesciat bonos dextera, el malos sinistra figura-
In illa quippe scriptum est : Si quis Iwc vel illud ri? Illa ergo piscalio in qua specialiter, in quam par-
fccerit, morte morialur. Si quis hoc vel illud fecerit, tem milti debeat, noii jubelur, praesentem Ecclesiam
lapidibus obrualur (299). Apparuit autem Condilor desiguavit, quia bonos simul ac malos colligit; nec
nosler in carne, confessioni peccatorum non poe- eligitquos trahat, quia et quoseligerepossitignoral.
nam, sed vilam promittit. Inflexit ergo ad miseri- Haecautenv piscatio post Domini resurreclionem fa-
cordiam duritiam legis, quia, quos jusie ille dam- ciam, in solanv dexteram nvissa est, quia ad viden-
nat, ipse misericorditer liherat. Unde bene scri- dam clarilatis ejus gloriara sola electorum Ecclesia
ptum est: Aaron et Hur sustenlabant manus Moysi. perlingit, quse de sinistro opere nihil habebit. In illa
Aaron namque mons fortiiudinis, Hur aulem ignis piscatione prae mullitudine piscium rumpitur rcte,
interpretatur. Quem ilaque iste mons forlitudinis quia hunc ad confessionem iidei etiam cum electis
signat, i. ii Redemptorem nostrum, de quo per pro- reprobi tanti inlrant, ut ipsanv quOque Ecclesiam
phetara dicitur : Erit in novissintis diebus prwpara- bseresibus scindant. ln ista vero piscatione et
lus mons domus Domini in verlice monlium? Aut multi pisces, et magni capiuntnr, et fete non rum-
de
quis per ignem, nisi Spirilus sanctus liguratur, pitur, quia sancta electorum Ecclesia in aucioris
uent miffere in D sui pace requiescens nullis jam disseusionibus dila-
quo idem Redemptor dicit: Ignem
terram? (Luc. xn, 49.) Aaron ergo et Hur ^graves nialur.
manusMoysi sustinent, atque sustentando leviores (302) Dexlerae nomine id quod pro magno habe-
reddunt, quia mediator Dei et hominum cum igne tur designatur, quod Zacharias apte insinuat, di-
sancti Spiritus veniens legis mandala gravia, quse cens : JEfoslendil mihi Jesum sacerdotem magnum,
dum camaliter tenerentur, portari non poterant, to- sla,ttcm coram angelo Domini : et Satan slabui a
lerabiliora nobis per specialem intelligentiam osten- dextris ejus,ul adversaretur ei (Zach. III, 1). Qui, ul
dit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit : quia palentiushoc quod pfsemisit ostenderet, secutus ad-
confcssionis junxit: Et dixil Dominus ad Satan : 262 Increpet
poudus mandalorum legis ad virlutem
retorsit. Dominus in te Salan; et increpet Dominus in te qui
Jerusalem. Nunquid non est isle torris erulus
elegit

(300) Ex hom. 21, ininEvang. _ .


(297-298) Ex hora. 54, in Evang.
(501) Ex hora. xxiv, Evang. post pnncip.
(299) Generatim Greg* dicit rigorera lcgis anli- '502) Ex c. xvin, 1. xx, iu Job, 20.
qux enuclealuui c. xxi Exod. et alibi,
199 GABNERl CAN. RKG. S. VICTOUIS PARJS. 200
de, igne. El Jesus indulus erat vestibus sordidis A $ per Isaianv saiictse Epclesise dicitur : Ad dexteram et
di- ad iwvain dilalaberis, el gentes semen tuum Itwredi-
(Zach. 111).Sordidis cnim veslibus Jesus indutus
citrir, quia quamvis alienus ab.pmni peccato, lamen iabunt [Isa.Lin] (505); ln lanta quippe mullitudine
dum quos-
ili; similitudinem venil carnis peccali. Cui venienli gentium ad dexteraniEcclesia extenditur,
Satan a-dexlris stetit, Ipso enim locutionis usu danv justificandos suscipit. Ad laevam qubque dila-
prq dexiro habere dicimur, quodpro magno pensa- talur, dum ad se quosdam ctiam in iniquitale per-
nvus; pro sinislro verb, id qriod despicimus ; pro mansuros adhvittit.
nvagiio autem Dominus Judaicum populum et pro (506) Laevse nomine vila» proescntis prosperilas
nihilP gentes habere videbatur. Sed, postquam in- designatur, sicut vOce elcclorum dicit Ecclesia in
carnatus apparuit, genlililas, quaepro sinistro habita Canlicis canticoruin : Lwva ejus snb tapile meo, et
fueraVcredidil; Judaicusvero populus ad perfidiam dextera illius qmplexabitur rite (Gaiit. n, 6). Quid
declinavil. Satan ergo illi a dexfris stetit, quia illum eninv per laevara, nisi. prosperilas praesens, et quid
ei populum rap.uit,; qui dudum dilcclus fuit. Sed, per dexteram nisi beatitudo signatur? Laeva ergo
quia ipse Judaicus populus nvodo perditus, in fine Dei ,prosperitaiem videlicet Vitae prsesentis quasi
esl, quandoque crediturus, propheta testanle, qui ' sub capite posuit, quam intentione suinmi amoris
ait':, Reliquim sulvw fient [al. converlenlur] (Isu, x, preinit. Dextera verP Dei eanv ampleclilur, quia
21). Satan a dextris.suis Dominus removit dicens .: su;b seterua ejris beatitudine :
tola devotione conli-
lncrepel Dominus in le Saiun. Etejusdem populi li- nciuf. !
berationem indicans subdidit,: Qui elegit Jerusulent. 264CAPUT XXIX.
Qui niniirum populus, quia ad gehennae incendia DESISISTRA.
perlidia duce defluebat; sed, dum ad fidem reduci- Siiiislrse vero nomiiie gloria vitae praesentis de-
tur, abeodein seterni ignisincendioliberatur, slatim sighatur, sicut in Eyangelio voce Veritatis dicitur :
de eo illic subdilur : Nunquid nonisteest iorris eru- Cum facis eleembsynam, nesciat sinistra luu quid fa-
tus deigne? (Zaclt. IJI, 2.) Ilem, quia per^dexteram citit dexlera (Matthi vi, 2), id est pjae dispensalioni
id quod pro magno habetur, ihtelligitur, in libro ltequaquam se gloria vilse prsesentis admisceat, sed
Judicum aperte deinor.stiatur, dum hi, qui cum Ge- opris rectitudinis appetitio ignoret favoris.
deone ad bellum prodeunt, tubas in dexteraet in si- CAPUT XXX.
aislra lagenas tenuerunt (Judic. viij 20). (305) In {DEDIG1T1S.
qub nimirum prselio, sanctorum fuartyrum patiens In Scriptura sqcra digiti nqmine aliquando Spirilus
victoria,etvicti'ixpaiieniiadesignatur, Talesnaraque r( sanctus', uliquandq dona ejusdem sancli SpiriMs,
secum dux noster ad praedicalionis prselium duxit, aliquando discfeliqhitelligilur.
qui despecta salute corporum bostes suos morien- (507) Digiti nomine Spiritus sanclus designatur,
do prosternereht, eorumque gladios non armis et sicut iu Evahgelio a| Domino, cum ejecisset daemo-
gladiis, sed palientia superarent. Arnvati enim ver liium, dicitur : Si in digilo Dei ejicio dwmonia, pro*
nerunt sub duce suo ad prselium marlyres nostri, feclo pervenit in vos fegnum Dei (Luc. xi, 19). Qua
sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. Designafcur dere per alium evangelistam dixisse describilur i
aulemin tubis clamorprsedicationis, inJampadabus S» ego in Spiritu Dei ejicio dwmones, pervenii in vos
cjaritas miraculoruin, in lagenis fragilitas corporuni. regnum Dci(Matth. xii, 28). Ex quo utroque loc©
Soinierunt naraque tubis dunv praedicant, confrege- culligitur, quia :digitns Dei,. Spirilus sanctus vo-
1'riiiilagerias dum solvenda in.passione sua corpora eaiur.
liostilibus gladiis supponunt, respleivduerunt lanvpa- (308) Digitorunv nomine dona sancli Spiritus de-
dibus dum post solutionem 263 corporum riiira- signantur, siciit Marcus evangelisia confirmat, cum
culis coruscaverunt. Intuendum autem quia in dex- factura Domini niiracnluriv narral diceris; Adducunt
tefa fubas, in sinistra vero lagenas tenuerunt. Pro ei surdum ei mulum, ct deprecabanlur eum, ut »m-
dextera eninv lvabere dicimur quidquid pro mamvo R ponat illi inaiium '(Marc. vn, 32). Cujus ordineni
pensamus; pro sinislro vero quod pro nihilo duei- Ctiralionis insinuat |subdens : J!fis»*fdigiios suos in
irius. Bene ergo scriptum est,quod in dextera tubas, auriculas, et exspuens teligit linguqin ejus el suspi-
et lagenas in sinislra tenueruut; quiaChristi marty- ciens in cwluin irigemuit, ei ait illi: Ephphela; quod
res pro magno liabent prsedicalionis gratiara, cOr- est, adaperire. Et siqlim apertw sunt aures ejus, et
porum vero utililatem pro minimo^ Quisquis enim solulum esi vinctdurii linguW ejus, et, loquebaiur re*
pius facit utilitatein corporis quam gratiam praedica- cle (ibid,, 53-35). iQuid est enini quod creator
fionis, in sinislra tubam, alque irt dextera lagenam omnium Deus, 265 cunl surdum et mulum sanare
lenet. I voluisset, in aUres illius digilos suos misit, et ex-
CAPUT XXVIII, I
spuens linguatm ejus tetigil? Quid per digilos Re-
DELJ5VA. demptoris riisi dona sancli Spiritns designantur ?
(504) Lsevse noraine reprobi designantur, sicut Digitos ergo in auriculam mittere est per dona san-
(503) Ex c. xvn, 1. xxx iii Job, 35. (506) Ex III, part.Pastor., c. 27.
(304) Ex in, p. Pasior.,-c. 27. (507) Ex honi. xj In Ez. ante med.
(305) Ex c. viii, lib, xxviii, in Job, xi. (508) Ex Iiom. sup. Evang,
201 GREGORIANUM. - LIB. V. 202
cti Spiritus meatem surdi ad obediendum aperire. A { portanda peccatorum onera curvantur qui wquun-
Quid vero est qnod exspuens linguam tetigit? Quid tur. Ail ergo : Obscurentur oculi eorum ne videant et
per salivam -nisi sapienlia designalur? Saliva nam- dorsutn eorum semper incurvu. Ac si dicat : Qui hu-
que nobis ex ore Redemptoris accepla sapicntia in manae vitae actionibus-quasi praevidendis itineribus
eioquio divino. Saliva quippe ex capile defluit in praesunt, verilatis lucem non Iiabeant, ut«t qui se-
ore. Ea ergo sapientia, quse ipse est, dum lingua qnanlur subditi, iniquilatum «riarum oneribus in-
noslra langitur, mox ad praedieationis verbum for- curvati omnem statum 'Tectitudinis amiftant. Quod
matur. Qui suspiciens in coelum ingemuit, non quod faclum procul dubio in Judaea novimus, cum in ipso
necessarium gemitura haberet, qui dabat quod pa- Redemptoris nostri adventu, Pharisaeorum turba at-
stulabat; sed nos ad eum gemere, qui cceloprsesidet, que sacerdotum i vero lumine oculos clausit, et
docuit; ut et aures nostrse per donura spiritus ape- piaepositorura exompla gnadiens in infideMlatistene-
riri, et lingua per salivam oris, id esl per scientiam bris populus erravit.
divinae'locutionis'solvi debeat, ad verba prsedicatio- 267 CAPUT XXXIL
nis. Cui mox ephpheta, id est adaperire dicitur : Et DE TELLE.
statim aperlm sunt aures ejus, ei solulum est vincu- /n Scripiura sacrapellisnomine,ialiqitandoScriplura
lumlinguw ejus. Qua in re notandum est quia pro- R ' sacra, aliqmndq sltilli quilibet, vel subditi mali,
vel specialiter feminw iilm quw Domirio adhwren-
pter clausas aures dictum est adaperire. Sed cum ies exlerioribus triinisteriis intehdebtint, uliquando
aures cordis ad obediendum apertae fucrint, ex sub- cumis molus, aliquando grossw hominum mentes
sequenti procul dubio cliam linguae ejus solvitur inlelligunlur.
vinculum; ut bona quae ipse fecerit, et facienda aliis (311) Peliis noraine Scriptura sacra designatur,
loquatur. Cndectbene additur: Etloquebatur recte. sicut per Psalmistam dicilur: Extendens .cwlumsicut
Ille enim recte loquilur, qui prius obediendo fece- petiem, qui tegis aquis superiora ejus: (Psal.cnu;^).
rit, quae loquendo admonet esse facienda. Quid enim cceli noiriine, nisiScriptura sacra desi-
(309) Digiti nonvine discrctio designatur, sicut per gnatur, de qua nobis et sol sapienliae etluha scien-
beatum Job amicis suis se arguentibus dicitur : At- tiae,et ex antiquis patribus steUae.exemplorum at-
tendiie tne, et obstupescite, superpotdie digiltim ori que virtnlum lucent ? Quod sicut pellis extendittir,
vestro (Job xxi, 5). Idem considerate, quaeegi, et quia per scriptores suos, camis iingua formatiim,
adnviramini in lvac percussione quam patior. Et antepculos nostros et per verba doctorum exponendo
supponite digitum ori vestro. Ac si aperte dicat: displicatur. Quid vero aquarum nomine, nisi sgn-
Scientes bona quse egi, et considerantes mala quae p| ctissimi angelorum signantur chori ? De quibus
patior, vosmet etiam a verborum culpa compescite, scriptumest: Et aquw qua super cwlos sunt lau-
alque in nieis percussionihus nostra damna forriii- dent nomen Domini (Psal. cxLvm, 4). Hujus autem
dale. Vel certe, quia digitis quaeque discernimus, coeli superiora Dominus aquis tegit, quia alta sacri
non incongrue per digitum discrelio designatur. eloquii, id esl quse de natura diyinitalis velde aeter-
Unde et per Psalmistam dicitur : Benediclus Domi- nis gaudiis narrat nobis adhuc nescientibus, solis
nus Deus tneus, qui docel mauus meas ad pralium el angelis in secreto sunt cognita. Ccelum ergo et co-
digiios meosad bellum (Psat. CXLIII,1). Per manUS, ram nobis extenditur, et tamen in aquis superiora
videlicet operationem, per 266 digitos vero discre- ejus conleguntur, „qnia ,et qusedam sacri eloquii
tioncm signans. Digitus ergoori supponitur cum per, jam nobis per apcrlionem spirilus patent, et qusc-
discreiioneinliiigua refreriatur, ne perhoc quod loqui- dara, quse solis angelis possunt esse manifesta, no-
lur.in stultitiseculpamiabatur. Aii ergo: Superponite bis adhuc servantur. De quibus lamen occultis jara
digitum ori vestro, id est locutioni vestr», di- partem per spiritalem inteliigentiam sentimus, jani
scretionis virtutem adjungite, ut per haec quse recta pignus Spiritus sancti accepimus, qui hoc non-
cantra hypocrilam dicitis,quibus sini dicenda videatis. dum plenecognovimus, et tamen medullilus ama-
CAPUT XXXL (Dmus, et in multis spirituaUbus 268 sensibus,quos
I)EDORSO. jam cognovimus, vcritatis pabulo pasciniur.
(310) Dprsi nomine subjecti designanlur, sicut (312) Pellis nomine stulti quilibet, vel maU sub-
per Psalmislam de pravis docloribus, praenuntiantis diti designantur, sicut voce Dominica ad beatum
studio, non autem maledicenlis dicitur voto : Ob- Job, de inlidelium conversione dicitur: Nunquid im-
scurenlur ocidi eorumtu videant, et dorsiim eorum plebis sagenas pelle ejus, aiu gurgustium piscium ca-
semper'iacur-va(Psai.Lx\m,%i). Oculi qriippe siint, piteillius ? (Job XL,26.) Quid nanvque per sagenas
qui in ipsa honoris sumini facie positi, providendi rvelper gargustium piscium nisi Ecclesise fidelium,
itinefis officium susceperunt. Quibus nirairum, quse unam Ecclesiam Catholicam faciunt, designan-
qui subsequuntur inhserenles, dorsa nominantur. ' tur ?Unde et in Evangelioscriptunv est: Simile est
Obscuratis ergo oculis dorsum fleclilur, quia cum regnum caUorum sagenm missm in mare, el ex omni
lumen scientise perdunt qui praeeunt, profeclo ad generepiscium congregqnli (Malth. xm, il). Regnum
<509) Ex c. xxn, lib. xv in Job, 17. (511) Ex hora. 9 in Ezecb.
(310) Ex Pastor., i par., c. 1, et cap. iC, in Job, (512) Ex c. xvii 1. xxxin in Job, 22,
1. xxv, 23.
PATROL. CXCIII. 1
203 GARNERI CAN. HEG. S. VICTORIS PARIS. ZU
ccelorjttmscilicet vocatur Ecclesia, cujus dum mores A ab eis (Mare.xiv,M 52). Qui etsi post, ut yerba sui
Doniinus ad superna sublevat, jam; haec ipsa iii Redemptoris audiret,; ad horamcrucis-rediit, prius
Domino per ccelestem conversationera: regnaL Quse taraen territus fugil. Mulieres autem non solum npn
eliam rectc sagenae in mare missae comparatur, ex limuissc, neque fugisse ; sed etiam usque ad se-
omni genere piscium congreganti, quia missa in pulcrum sfelisse memprantur, Rica.t. ergo : Pelli
hoc gentilitalis saeculum nulltim resptiit, sed malos mew cqnsumptis carnibut adhwtit Ot meum, Hoc.est
cum bonis, superbos.cum humilibus, iracundos hi qui meae fortitudini propiiiqui.us; inhaerere de-
cum mitibus, et fatuos cum sapientibus capit. In buerunl, passionis raese tempore timore consumpti
pelle vero leviathan istius, stullos ejus corporis, in sunl, et eas, quas ad exteriora ministeria posui, in
capite aulem prudentes accipimus. Vel cerle pelle, passione mea sine formidine inhaerere mihi fideHter
extrema inveni. "
quse est exterius, subdiliad haec servientes, „.- -?.
capite autem prsepositi designanlur. Et hene Domi- (31i) Pellis nominc, carnis motus designatur,
nus servato ordine Jias sagenas vel gurgustium sicut per beatum Jpb dicitur : Pelle ei carriibus ve-
piscium, id est Ecclesiam suam, el vola fidelium siisli me,ossibus et riervis cbmpegislime (Job x, 11).
prius:sepelleejus, et post capite asseril, impletu- Pelle quippe et cafnibus Jnterior homo veslitur,
rum, quiaprius elegit iufirroa, ulpostcbnfunderet R B quia in eo quod ,ad superria crigitur,.carnalium
foi lia. Elegit quippe stultos mundi ut confuijde- motuura ol sidione j vallatur: 270 Sed tendentem
ret sapientes. Prius namque collegit indoctos, post- ad juslitiam nequaquam in tentatione conditor de-
mpdum philosophos. Et non per oratores, docuit serit, quia per infusioncm gratiae etiam peccantem
piscatores; sed mira potentia per piscatores sUbe- prsevenit. Sed subleyatam mentein et ad bella ex-
git oratores. Dicat ergo : Nunquid implebit sagends tcrius laxat, ct interius roborat. Undebeuedicitur :
petle ejus, aut gurgustium pisciumcapile illius ? Ossibus el nervis cqmpegisti nie. Carnibus ctpelle
Subaudi, ut ego, qui inlra Ecclesiam fidelium, prius vestimur, sed ossibuset;neryis;Compingiinur, <niia
qnasipellein diaholi, extremos atque infirmos col- etsi tentatione foris irruente cpnculinlur, intus ta-
ligo, et postmodum caput illius, id esl prudeotes men nos conditorisimanus Toborat^nefrangamur.
mihi adversarios subdo. Carnis itaque nos motibus bumiliat ad dona, scd pcr
(313) Pellis noinine sanclse illx feminae, quae Do- ossa virtutum roborat contra tentameiita. Ait ergo:
mino adhserentes exterioribus minislcriis ad subsi- Pelle et cqrttibus veslisti me, qssibus etnervis compe-
dia^corporis serviebant designantur, sicut per Ivea- gisli me. Ac si aperte dicat: Forasnie ad probatio-
tuniJpbin 269 personaDominidicitur: PeUimew -, nem deseris, sed tamcn intus, ne peream, virtulibus
^
corisumptis carnibus aditwsit osmeum (Job xix, 20). astringendo custodis,
ln psse qriippe fqrlitudo, iri carnibus vero infirmitas (515) Pellium nomine, grossae bominum mentes
eorporis designatur. Quja igitur Christus et Eccle- designantur, sicut ad Mqysen divina voce praecipi-
siauna persona est, quid per os, nisi ipse Dominus lur. Vt qd prqlegenaum tqbemacutum velq cilicina,
figuratur ? Quid per cafnenr nisi discipuli, qui pas- ei peltes extenderpi\(Exod. xxy, 9). Quiaenim po-
6ionis tempore infirmaejus sapuerunt ? Per pellem testas regiminis ininistrari iion polest sine studio
vero, quae exterior carne manet in corpbre, quid curae teraporalis, aliquando oinnipotens Deus mira
iiisi illae sanctae feminae iigurantur ;:: quse ad prse- .dispensaiipne pietstiSfUttenerse spiritualium men-
paranda subsidia cofporis, exterioribus Domino mi- tes a terrena cura disjunctae sirit, pnus Tegiminis
nister.is serviebant ? Nara crini ejus discipuli, quani- duris/ac laboripsis cqrdipus injungiti; ut ;tantoiUae
vis necdum firmi veritatis fidem populis Jpfaedica- ab.hpc mundp securius lalcant, quantphaec inter-
1
reiit, pssi suo inhaerebant; carnes; E( cum saiictse renis .sqilicitiidinibiis libenter elaboraiit,, In. exhi-
mulieres , ea quae rieceSsaria erartt,; exieriora prse- bilione quippe suscepti. pperis prp ipsis quOque
pararenl, quasi peilis, exterius manebant in ;cor- utililatibus subditorum viae durae sunt mundariae
pore; Scd Cum ad crucis horam ventumxst.cjus pi servitutis. Et ssepe , ut. dictum est, omnipotens
discipulos, grayis ex persecutioneJudaiorum timof Deus quos fenere diligit, eos sollicite ab externis
invasit; fugerunt singuli, mulieres autein adhaese- actionibus abscondit. Wani; e.t plerumque pater-
runt. Quasi ergo consumpta carrie, osDomini pelji familias ad :eum ;|labprem servos ,dirigit:_,'a; quo
Euaeadhaesit, quia fortitudo ejus, passioriis tempore subtiles filios suspendit:, ut;-iri.de filii; sine vexa-
fugientibus discipulis juxla se mulieres invCnit. tione idecori siiit. Unde servljn pulvere ffledartiur.
StetU quidein aliquandiu Petrus ; sed tameri pOst Quod quam recte in Ecclesia divinitus \agitur,
terrilus negavit. Stetit et Joannes cui ipso crucis ipsa tabernaculi constructiorie signatur. Ad MOy-
lempofe dictum est :.; Ecce mqter tua (Joan. xix, sen qtiippe divina Ivoce praecipitur, u't;;ad tegerida
87), sedperseverare niininie potuit, quia de Ipso interius Sancta sanctorum ex, bysso^; cocco atque
quoque scriplum est: Quud adutescens quidam se- byacintho yela; texantur, jussumque ut ;ad prote-
quebalur illum tamiclus sindone super riudo, et te- genclum. labernaculum: yelamiha cilicina et pelles
nuerunt eum. AiiUe relicta sindone, nudus profugit extenderet; quae riimirum pluvias vel ventos, vel
/313) Ex c. xxni, 1. xiv in Job. (315) Ex c, xvl,;i.xxvi
!
in- Job, 22.
(314) Ex c. xxix, 1. x in Job, med. circ, 37. !
205 GREGORIANUM. — LIB. V. 20ti
pulverem tolerarent. Quid igitur perpeileset cilicia, A j fiunt. De quibus recte subjungitiir : Non supico-
quibus taberuaeulum tegitur, nisi grossas hominum gnitiiii ptateis. Plalea quippe sermonis Grseci ra-
271 mentes accipimus, quae aliquando in Ecclesia tione pro latittidine dicituf. Quid vcro humanae
occulto Dei judicio, quanivis durae sint, praeferiin- animse angustius quam voluntates proprias fran-
lur? Quae quia servire curis temporalibus non ti- gere? De qua fractione Veritas dicit : hitrute per
ment, oportet lentationum ventos, et pluvias de hu-: unguslam porlam (Mallh. vn, 13), Quid aulem la-
jus mundi contrarietatibus portent. Quidveroper. . tius quam nullis prppriis voluntatibus reluctari, et
hyacinlhum, coccum, byssumque signatur, nisi quaqtia vcrsunv impulsus arbilrii duxerit; se sine
sanclorura vila lenera, sed clara.; quae dum caule relraclione diffundere? Qiiiergo.per liduciam san-
in tabernaculo sub ciliciis, et peliibus absconditur, clitatis poslposito meliorunv judicio se sequunlur,
sua integra puichritudo servalur? Utenim in inle- quasi per plateas pergunt. Sed non sunt cogniti itt
riore tabernaculi byssus fulgeal, coccus coruscet, plateis, quia de vila sua aliud oslenderant, quando
hyacinthus csernlco colore resplendeat, desuper pel- frangendo volunlates proprias anguslo se calle re-
les, et cilicia, imbres, venlos et pulverem portant. linebant. El bene addilur : Adhwsit cutis eorum os-
Qui igitur magnis virlutibus in sanctae Ecclesiae si- sibus. Quid in osse nisi durilia forlitudinis, et quid
nu proficiunt, prsepositorum suorum vitam despi- •* ' in cule nisi mollities exprimitur inlirnvitalis? Gutis
cere non debenl, cum vacare eos rebus exteriori- ergo eorum adhserere ossibus dicilur, quia ab eis
bus vident, quia hoc quod ipsi securi intima pene- prava scnlientibus infirraitas Vitii, duritia virtutis
trant, cx iilorum adjumento est, qui contra pro- putalur. Infirraa enira sunt, quse faciunt, sed ela-
ccllas hujus sseculi exterius laborant. Quam eiiini lionis fiducia decepti, fortibus ea suspicionibus
candoris sui graliam relineret, si byssum pluvia jtinguiii. Et quo de se raagna senliunt, eo de sua
tangerel? Auf quid fulgoris, atque claritalis, coc-; ncquitia cinendari conlemnuni. Unde el recte ad~
cus vel liyacintlius osienderet, si haec suscepfus pul- jungitur: Aruit et facta est quasi: lignum. Culpa
vis fedarel? Sit ergo desupcr lexlura cilicii foris acl quippe corum 273 lanl° insensibilior reddilur,
pulvereni,-sit interius color hyacinthinus aptus ad quanlo apud eos eliam iaudabilis habetur. Quain
decorem. Ornent Ecclesiam qui solis rebus spirita-. recle aridani asscril : quia nulla sui.cogitatione vi-
libus vacant, tegant Ecclesiam, quos et labor reruni ridescit.
corporalium non gravat. Nequaquara crgo contra (318) Cutis nonvine pcccatum carnis designaturv
rectorera suum exteriora ageiiteni niurrauret is qui sicut per beatum Job in persona pfjenitentis diei-
inlra sanctam Ecclesiam janv spiritualiter 1'ulget.Si tur : Saccum consui sttper cttiem meam, el operu: ci-
eniiiv lu sccure interius utcoccus rulilas, ciliciuin, nere cernem meam (Job xvi, 16). Quid in sacco et
quo prOtegeris, cur accusas? einere, nisi pcenitenlia ? et quid in cule ei carne,
CAPUT XXX111. uisi peccatum carnis debet inlelligi? Cum ergo qui-
DECUTE. dain posi lapsum carnis ad pcenilentiam redeunt,
In Scriplura sacra culis nomitie aliquando moltities «uasi saccus super. cuiem consuitur el cinerecaro
infirmitatis, atiquando peccalum carnis, aikjuando opcritur.quia culpa carqis.per pcenitentiam tegi-
isqui exleriori cutw deservil inielligitur. lur, ne in dislricli judicis examinc ad ultionera vi-
272 (316) Cutis nomine mollities infirmiiatis de- deatur. ;^
signatur, sicut per Jerenviani dicilur : Candidiores (519) Culis noniiiie is qui in sanctai. Ecclesise cor-
Nazarei ejus nive, nitidiofes lacte, rubicundiores ebore pOre cxlcriori curse deservit,;designatur, sicut per
anliquo, sapphiro puichriores. Dehigrala esi /sitper beatum Job. dicitur : Cuiislmea aruit,eP.contfacta
carbones fdcies eorum, et non sunt cogniti tn piuteis. est (Job vn, 5). III sanclae quippe Ecclesiae corpore
Adltmsii culis eorum ossibus, aruit el facla esl quusi bi qui solis exterioribus curis :inserviunt, congrue
lignutn (Thren. IV, 7,8;. Requirehujus capitis expo- culis vocantur. Quse nirairuni cutis arescendo; con-
sitionem in capite De nive. jj trahiiur, quia menles canialiura, ;dum prsesentia
(517) Sed plerumque,-dum virlutum cOpia etiam diligunt, el quasi juxta pOsila. concupiscunt,;ad, fu-
plusquam expedit prosperatur, ih quanidain :sui fi- tura lendi per Ionganiniilatem nolunt; Qui dum in-
duciam mens abduciluf; etueeepta prsesumptione lernse spci piiiguedinemlnegiigunt, ut fltlrahanlur,
pfopria, repeiite peccato surripiente fuscatur. Unde arefiunt; quia sieorum corda desperatio jion .sicca-
recte subjungitur : Denigrata esl super carbones fd- ret, nequaquam aestus hsec pusillariimitalis attra-
cies ebruin. Nigfi euim post fesindorenifiunf^ qui herel. Hanc namque attraciionem Psalraisla lormi-
amissa Dei justitia cumde se prsesriiriurit; iri ca daverat, cum siccitalem, mentis metriens Picebat,:
etiam quae nori iritelligurit, peccata dilabunturi Et Sicut adipe el pinguedine replealur animamea(Pstil.
quia postamoris ignem ad frigus corporis veriiuht, LXII,6). Adeps quippe pinguedinis aninvam i-eplet,
exstinclis carbonibus, ex comparatiorie prseferiih- cura hanccontra praeseiitium desideriorumsestum,
tur. Nonnunquani dum timorem Dei per sui iidu- supernse spei infusio refo^et. Cutis ergo; arescens
ciam deserunt, etiam frigidos mentibus frigid.ores altraliilur, cum cof rebus exlcrioribus dedituro,
(316) Lib. i, c. xviu. (518) Ex c. vi, Rb;ixiiiy; in'Job. v ;.,'
(517) Ex c. xvii, lib. xxxii, in Job, 25, anle Jin. (319) Ex c. vj,^li))V"viii,in Job, H.
207 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. «08
atque ex dcspcratione siccatum, in auctoris sui t\tredineel sordibus pnlveris (Jobvn, 5). Solidilatem
a0iorem non tenditur, sed semelipso, ut ita dixe- quippe ingenitam voluntarie homo deseruit, et sese
rim, rugosa cogitalione replicatur. Pensandum vero in voraginem corruplionis mersit; unde nunc vel
est quod carnales mentes idcirco praesentia dili- per immunda opera labitur, vel per cogitationes R-
gunt, quia vita carnis quam fugiliva sit, minime licitas fcedatur. Ut enim ita dixerim, culpae suae poe-
perpendunt. Nam si velocitalem transitus ejus aspi- naliter subdita ipsajjam natura nostra, facta est
cerent, hanc ctiara prosperantem minjme draa- extra naUiram, et remissa, usquead pervefsaripera
rent. ducitur;restricta autem perversorura operum im-
274 CAPUT XXXIV. portuna cogitatione fuscatur. Per expletionem ergo
DE CARNE. actionis illicitaecarnem putredo aflicit, per levitatem
In Scripiura sucra cum caro singuletriter ponilur, vero cogitationis improbae, quasi ante oculos pulvis
aliquando natura huinana iriieltigitur, utiquundo
cordis sensibUiias, aliquando vita carrialis, ali- surgit. Consentiendo viliis, putredine-atterimur, vi-
quarido deleciaiio cariialis, atiqudrido Parnatitds, tiorum yero imagines in corde tolefando, sordibus
aliquundo operis irifirmitas, aiiquando poniiur. pulveris fcedainur. Ait ergo : Induta est tqro mea
juxta naturam, aliquando juxlq cuipatn; cttqi vero putredine ei sordibus putveris. Ac si aperte diceret :
plufdlilef cqrnesduuhiuf, aiiquattdbfepfdbi,dti-. "
quando discipuii Domirii;dHquaridbpoenw carriis Garnalem vitam, quam patior, auf tabes lubricae
vel vilia, aliquatido motus carnh iritelliguntvr. operationis polltrit, aut ex vitiorum memoria caligo
(320) Camis noraine natura hamana designatur, nviseraecogitatioois premit.
sicut per Eliu dicilur : Consumpla est xdro u suppli- 276 j(323);Carnis ii©niiiie:delectatio carnalis de-
ciis, revertqtur ad dies adolesceniiwsuw ((Job sexxiii, signatur, sicut de tentato liomine per Eliu dicitur :
35). In illo quippe primo homine a Domino rece- Tabescet caroUUus, el ossa qum lecta fuerqnt, riuda-
dente, repulsi a paradisi gaudiis in hanc mortalis buntur (Job xxxin, 21). Idcirco moderanvine pe-
vitae «rumnaih cecidimus; et quam gravem culpam cultae dispensationis ita tentari permittimur, ut qui
serpentis persuasione commisimus, pcena nostrse ex divirto munere in virlute proficimus, etiam quid
ultionis sentimus. Huc enim lapsi nihil extra Domi- sumusex propria inUrmitate memoremur. Et qui cx
num, nisi quo affligeremur, invenimus. Et quia per perceptione muneris, opera virtutis inferimus, ex
oculorum visum carnem secuti sumus, de ipsa. infirmitatis nostrae memoria saerificium humilitatis
carne quam praeceptis Dci praeposuimus, flagella- offeramus. Aliquando autem posl profectum virium
raur. In ipsa quippe quotidie gemitum, in ipsa cru- rion solum tentant vitia, sed etiam flagella castigant.
cialum, inipsa inleritum patimur, uthocnobis mira „ Cum enim tenlainur vitiis, pia dispensatione nobis-
dispositione Dominns in pcenam verteret, per quod cum agitur, ne de virtulibus, quibus proiicimus,
fecimus culpam; nec aliunde esset interim censura extollamur. Cum ve ro flagellis atterimur, malis in-
supplicii, nisi unde fuerat 275 causa-peccati,:nt crepantibus admonemur, ne mundo blandiente se-
ejuscarnis amarifudine homo erudirelur ad vitam, ducamur. Vitia dum nos tentant, prolicientes in no-
cujus oblectatione superbiae pervenit ad mortem. bis virtutes humiUai t; flagella dum tentant, sur-
Quia ergo innumeris humanum genus carnalis vitae gentes in corde bujus mundi voluptates eradicant.
suppliciis prenvebatur, sed, Redemptore nostro ve- Per tentantia vilia dscimus quid de nobis simris;
niente, et vitia corruptionis nostrae et tormenta de- per ferientiaflagella-;ognoscimus quid dehocmundo
leta sunt, dicaturde hoc redempto homine : Con- fugiamus. Per illa reslringimur, ne intrinsecus ex-
tumpta est carp ejus a suppliciis, revertatur ad dies tollamur; per ista comprimimur, ne quid extrinse-
adolescentiw tuce. Ac si diceret : Mortalitatis suae cus appetamus. In hac ergo vita dum sumus, et
pcena in quamdam velustatis senectutem dejectus flagellis atteri etaliquando vitiis tentari necesse est.
revertatur ad dies adolescentiae suae, id est prioris Sive enim in laberibus flagellorum, sive in certa-
vilse integritate renovetur, ut non eo maneat, quo mine viliorum non :solum nobis nostra infirraitas
lapsus est, sed ad hoc redenvptus redcat, ad quod D 1 innotescit, sed etiara in quanta virtule profecerimus,
percipiendum conditus fuit. agnoscimus (324). Nemo quippe vires suas in pace
(321) Carnis nomine cordis sensibiiitas designa- CPgnoscit. Si enim bella desunt, virtutum experi-
tur, sicut quibusdam Dominus per Prophetam dicit: raenta non prodeunt. Improvidus railes est.gui for-
-Auftramcarlapideumdecurne:veslra,?et dabo vobis tem se in pace gtorialur. Quia ergo saepe virium
cor carneum (EswcA.xxx.vi,26), Cor quippe lapi- merita per flagellorum adversa patefiunt, apte Eliu
deum tollit Dominus, cura a nobis superbiae duri- mauifestat dicens.: Tabescel cdro iltius, etostaquw
tiam subtrahit; et cor carneum tribuit, cum eam- tecta fuerant, riudcbuntur. Cum enim flagellis pre-
dem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem menlibus omnis exterior voluptas atteritur, interuae
Vertit. • forlitudinis ossa liudantur. Quid autem hoc loco
(322) Carnis rioiriirie vita carnaUs designator, carnis nomine, nisi ipsa delectatio carnalis accipi-
sicutper bealum Job dicitur: Iridutaestcaro meafti- tur? Vel quid per ossa, nisi virtuies animae desi-

(520) Exc. m, lib. xxiv. (323) Ex iine cap. xvn, 1. xxm in Job, 27.
(321) Ex c. x, 1.1.x in Job, 15. (324) Ex c. xvin.,
(522) Ex c. vi, viii, in Jqb, post med.
209 GREGORIANUM.— LIB. V. 210
gnantur? Tabescitergo caro etossa nudantur, quia A sicut per beatum Job dicilur : Et ego quando recor-
dum flagellis afguentibus carnalis delectatio exte- datus fuero, pertimescO; et conculil carnem meam
nuatur, ea quae dudum quasi sub carne latuerant, tretnor (Job. xxi, 6). Quia beatus Job actuum suo-
virtutum fortia patefiunt. Nemo 277 quippe quan- rum oblitus non fuerat, extrema ejus locutio osten-
tum profecerit, nisi inter adversa agnoscit.Cum enim dit, Qua'ex re hoc quod ab eo nunc amicis dicitur :
adsunt prospera, cerni virium documenta non pos- Et egoquando recordalus fnero, pertimesco, et eon-
sunt. cutit carnem meam tremor; conslat nimirum quod
(325) Carnis nomine carnalitas designalur, sicut per irrisionem dicatur. Ac si aperte diceretur: Si
per eumdem ab Eliu dicitur : Sidirexerit ad Domi- me aliquid hypocritse meminero habuisse, in pcenw
num cor suum, spirilum illius ad se trahit, et fla- tenliae mox fletu contremisco. Carnem vero suam,
tum. Deficiet omnis caro simul, et homo in pulve- si recordatus tuerit, tremore perhibet conculi,
rem revertetur (Job xxxiv, 15). Curvuni cor est, cum id est infirmitalem operis, ultionis. payofe fati-
ima appetit, dirigitur, cum ad superna elevatur. Si gari.
ergo homo cor suum ad Dominum dirigit, spiritum (328) Garo juxta nalurara dicitur, sicut scriplum
et flatuni illius Dominus ad se trahit. Spiritum vi- est: Iloc nunc os ex ossibus meis, el caro de earne
delicet pro internis cogilationibus, flatum vero qui " mea (Gen. n, 23); Caro autem juxta culpam poui-
per corpus trahitur, pro externis actionibus ponit. tur, ubi scriptum esl : Non permanebit spiritus
Deo ergo spiritum hominis et flatum ad se trahere meusin hominibus islis, quia cqro sunt (Gen.vi, 3). Et
est ad conversionera sui desiderrum, et interiora nor Psalmista ait: Memoratus est,xquia caro sunt, spi-
stra et exteriora commutare, ut nihil jara menti en- rilus vadens et non rediens (Psal. LXXVII,59). Unde
terius libeat, nihil caro inferius, vel si appelit, adi- et discipulus Paulus clicebat: Vos autem in carne
pisci conetur; sed omne, quodhomoest, ad eum uonestis, sed in spiritu. (Rom. vm, 9). Neque enim
videlicet aquo est, et interius desiderando ferveat, in carne non erant, quibus Epistolas transmittebat.
et exterius Se edomando conslringat. Unde et apte Sed quia passiones carnalium desideriorum vice-
subjungitur : Deficiet omnis caro simut: et homq iri rant, jatn liberi per virtutem spiritus in i-.arne non
cinerem revertetur. (526) Simul enim caro deficit, erant. Quod ergo idem Paulus dicit : Caro ef san-
quando jam nuilis suis motibus servit, quia. praesi- guis regnum Dei possidere non possunt (I Cor. xv,
dens spiritus cunctaejus fluxa restringit, et quodam 50), carnem procul dubio secundum culpam vult
dislrictionis suse gladio, omne quod in illa male vi- intelligi, non secundum naturam. Unde et mox,
vebat, interficit. Hoc nimirum disciplinse gladio se- '„ quia carnem secundum culpam. diceret, ostendit
metipsum Jeremiasinterfecerat, cum dicebat: Posi- 'a subdens : Neque corruplio incorruptelam possidebit
quam convertisii me, egi pwnilenliam, et postquam (ibid.). In Ula ergo. cceleslis regni gloria caro se-
ostendisti milti percussi femur meutn (Jer. xxxi, 19). cundura naturam erit, sed secundum passionum
Quid enim in femore nisi voluptas carnis accipitur? desideria non prit, quia devicto mortis aculeo in
Et quid est quod ait: Postquam ostendisti mihi, per- selerna incorruptione regnabit.
cussi femur meum, nisi quod postquam superna spi- (329) 279-Carnium nomine repi'ohi designanlur,
ritualiter vidit, omne quod inferius in se carnaliter sicut voce Dominica de diabolo ad beatum Job dici-
vivebat, exstinxit, rit quanto roagis suroma palesce- tur : Membrq carnium ejus, cohwrentia sibi (Job
rent, tanto amplius ima quse tenuerat non liberenf ? XLI,14). Carnes enim diaboli sunt omnes reprobi,
Nam quauto incipit quisque superius vivere, tanto qpi ad inlellectum spiritualis patriae per desiderium
inchoat inferius interire. Juxta affectum naraque non assurgunt. Membra vero sunt carnium hi, qui
camalis operationis, omnis caro Pauli simul inter- eisdem perverse agentibus et sese ad iniquilatem
ierat, cum dicebat: Vivo aulemjam non ego, vivit prsecedentibus conjungunlur, sicut econtra per Pau-
vero in me Christus (Gal. n, 20). Reue eliam hoc lum de Dorainico corpore dicitur : Vos estis corpus
loco Eliu subdidit: Et hotno in cinerem revertetur. , .. Christi, et membra de membro. Aliud quippe est
In peccatp cnim quisque positus, mortalitatis suae membrum corporis, aliud membrum membri. Mera-
obliviscitur, et terram 278 se esse non meminit, brum quippe corporis est pars ad totum, merabrum
dum adhuc per superbiam inflatur. Post conversio- vero membri est particula ad partem; membrum
nis vero gratiam, cum humilitalis spiritu tangitur, namque membri est digitus ad manum, inanus ad
quid se esse aliud quam cinerem recordatur? Jara brachium; membrum vero corporis totum hoc si-
in cinerem David reversus fuerat, cum dicebat: mul ad corpus universum. Si ergo in spiriluaii
Memenlo[al. recordalus est\, Domine, quoniam pulvis Dominico corpore membra de merabro dicimus,
sumus (Psal. cn, 11). Abraham in cinerem rever- eos qui in ejus Ecclesia ab aliis reguntur, ita in illa
sus fuerat, dicens : Loquar ad Dominum meum, diaboli reproba congregatione membfa sunt car-
cum sim cinis et pulvis (Gen. xvni, 27). nium, qui iniquo opere quibusdara se nequioribus
(327) Carnis nomine, infirmitas operis designatur, conjunguntur. Sed quia malignus hostis sibi in
(325) Ex c. xi, 1. xxxiv in Job, 26. (328) Ex lib. xiv in Job, cap. xxix, 31.
(5261 Ex cap. xn. (329) Ex c. iv, I. xxxiv in Job.
(327) Ex cap. xxn, lib. xv in Job, 18.
211 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 212
perversb opeie a piimis usque ad extremos eoncor- A i me, ossibus et nervis coinpegisli me \Job x,H).
dat, divinus serriio in-eo merivbra carnium sibimet. Require irt cap. DepClle.
cOliserentia riienriorat.
Cafnium'rioiiiine discipuli Domini designantur, 281 CAPUT XXXV.
sicut per beaiuri) Job in persof.a ejusdem Doraini! Dli SANGUINE.
In Scriplura.sacra sanguinh notnine uliquando pas-
dicitur : Pelli mew consumptis cafriibus adhwsit os sio Christi, aliquanao carnalh intelleclus, qiiqitaiido
meurii. Require supra, capite 32. De pellibus. peccatum, aliquando cruentw tnenlis maliiia ihtcl-
(53iD)Carniurii nomiiie poense carnis vel vitia; ligitur. . ,-| .
designaritur; sicut pef beaium Job amicissuis dici- (351) Sanguinis rtomirie, passio Christi designa-
tur":Quare persequhniiii me sicut Deus, et carnibus tur, sicut voce Domini, ad beatum Job de sancto
nieis sdiuramini? (Job xix.)Non abhorrcla lochtione prsedicatore sub figura aquilse dicitur : Puli ejus
pietatis qiiPd a Deo se perhibet persequi. Est nam- Idmbent sangttinem (Job xxxix, 30). Ac si aperte
que persecutor bonus, sicut de semetipso ore pro- diceretur : Ipsa quidem aquila divinitatis contem-
phetico Dominus dicit: Deirahentem occulte adver- plalione pascitur, sed quia aiuditores ejns divinitalis
sus proxhnurii suum, Ivttncperseqtiebar (Psal. c, 5). percipefe arcana nequaquarii possunt, crricifisi Do-
Cum vero sanctus qiiisque flagellari permittitur; " mini cruore saliantur. Sanguineihnamquelambere
scit quod persecutionem conlra coininissa. vitia ex est passionis Pomiriicae infirma vcnerari, Hinc est
interna dispensatioiie patialur.^ Crudeles auiem per- quod Paulus, qui ad lertii cceli seCreta volaverat,
secutOrum riventes, cuin potestatem feriendi 280 i discipulis dicehat : Non judicavi me scire aliud iriter
appelunt, cpntra boiioruni vitam rion studio purga- vqs nisi Chrhium Jetum, et hunc cfucifixum (1 Corr
liqivis, secl livoris facibus accendiintur. Et quidem ii, 2). Ac si aperle j aquila diceref : Ego quidem
lioc faciunt; quod Deus omnipotens fiqri pefmittit; cscam mcam, divinjtatis ejus potentiam de longe
sed duni una causa, per hos etiam cum Deq agilur, pfospicio, sed vobis1 adhuc parvulis incarnationis
iion tanien voluntas una in eadem causa seryalur. ejus tanlummodo lambendum sanguirtem trado.
Quia cum ainando oninipotens DeUspurgationem Nam qui per praedicationem suanv tacita divinifatis
exhibet, injustorum pravitas saeviendo maliliani celsitudiue, infirmos auditpres de solo cruore cru-
exercet. QuoJ ergo dicitur : Quare pefsequimini cis edocuit, quid aliud quam sanguinem puilis
sicuiDeus? ai exteriorem hanc percussionem re- prsebuit?
tulit, non ad intimarii inlentioneni, quia etsi agunt (332) Sanguiriis noraine carnalis inlellectusdesi-
exteriris quod 'Deus agi disposuity non tamen hoc r( gnatur, sicut per Saloraonem dicitur : Quifortiter
quod Deris in sua acliorie appetuntj ut boni ex affli- premit ubera-ad elidendum lac, exprimit butyrum;
ctiorie purgenlur. Bene autem subdifur : Et carnibus et qui vehemeriter emulget, elicit sdnguinetn (Prov.
vieis saiuratriini. QuPruni mens proximorum pcenas xxx, 55). Ubera quippe fofliter preinimris, cum
csurit, saturari procul dubio alienis carnibus quae- verba sacri eloqUii subtili intellectu pensamus. Qua
rit. Sciendum quoque est quod hi etiam qui alienae pressione, duni lac quaarimtis butyrum invcnimus,
vitae detfactione pascuntur, alienis carnibus procul quia tlura nutriri vel tenui intelleclu 282 quserimus,
dubio saluranlur. Unde per Salomonem dicitur : uberlate inteniae pinguedinis ungimur. Quod tamen
Noli esse iit conviviopqtatorum, neque comedas cum nec nimie, nec sen per agendum cst, ne duin lac
eis qui carnes ad VesCetidumcqnferunt (ProV. xxni, quaeritur ab uberibu i,Tac sanguis sequafur. Plerum-
20). Carnes quippe ad vescertduih conferre, est in que eteriim quidam, duffl verba sacri elOquii, plus-
collocutione derogaiionis yicissim proxiraorura vitia quam debent, discutiunt, in carnalem iritellcctum
dicere. De quorum poena mox illic subditur : 0«»*a cadunt. Sanguinem! qriippe elicit qui yebementer
vacantes polibus, et dantes symbolum consumentur : emulget, qriia camale efficiturhoc quod discussibne
"
et veslietur paitnh dbrmitaiio (Prov. xxm, 21). Po- sentitur. j
tibus quippe vacant, qui de opprobrio alieriaevitaese! D
' (555) Sanguinis !nomine peccatum designatur,
debriant. Symbolum vero darees(,]sicut unusquisque sicut per prophetarii dicitur : Maledictum, et men-
solet pro parte sua cibos ad vescendUm, ita in con- dacium, et homicidium, et furlum, et adttlterium
fabulatipne detractionis yerba conferre. Sed vacan- inundaverunt, et sunguis sanguinerri tetigit (Ose. iv,
tes potibus, et dantes syiiiboluni coiisumentur, qiiia 2). Solet enim sanguinis nomine signari peccalum,
sicut scriptum est, omnis deifactor eradicabiiur sicut is qui a pcccaiis liberari desiderat, per pceni-
(Prov. xxiv, 9). Vestietur aulenv pannis dormitatio, tentiam clamat ; Liberq me de sanguinibus (Psql.
quia despectum et inopem a cunctjs bonis operibus L, 16). Sanguis ergb sanguinem tangit, quum culpa
inors sua ihveriit, quem lvic ad alienaevitse exqui- culpam cumulaverit. Unde per beatum Job dicithr:
rcnda criniina detractionis suae languor occUpavit. Conscidit me vulnere super vulnus (Job -xvi, 15). In
Cainium noniine niotus carnis designantur, sicut infirmis namque sancla Ecclesia vulnere super vul-
per beatura Job dicitur -.Petle ei cdrnibus vestitlii rius cohsciditur, quando peccatum peccatO additur,

(330i Ex c. xxiv, 1. xiv in Job. (552) Ex c. i, 1. xxi in Job.


(331) Ex c. xxi, 1. xxxt in Job, 36. (553) Ex c. vi, 1Jxni in Job.
213 GREGORIANUM. — LIB. V. 214
ut culpa vehementius exaggerelur. Quenv enim ava- A / ios Dei foedal, quia curis mulliplicibus aggravai.
ritia perlralvit ad rapinam, rapina ducit ad falla- CAPUT XXXYIil.
ciain, vel perpetrala culpa ex falsitate ctiam de.fen- DE ARV1NA.
dalur : quid iste nisi vulnere sriper vulnus consci- (337) Arvinse noniine, potenlia terrena designa-
diiur? tur, sicut per eumdem Eliphas dicilur: D'e laleribus
(554) Sanguinis nomine malitia cruenlae mentis ejus arvina dependel (Job xv, 27). Srint nonnnlli
designatur, sicut per prophetam de justi persecu- qui patronis majoribus adjuncli superbiunt, et de
lore dicilur: Sanguis ejus in mcdio ejus. Superlim- eorum polentia contra inopes extolluntur. De qrii-
pidissimam petram effudit illum : Non effudil illum bus bene dicilur : El de laleribus ejus arvina depen-
super terram, ut possit operiri pulyere (Ezech. xxtv, 7). det, quia enim arvina pinguedo carnis est, et latera
Per terram videlicet et pulveiem, peccalores; per dicere divilum solemus hos quos eis conjunctos
petram vero limpidissimam, justum signans, qui cernimus, arvina de iniquorum lateribus deperidel,
gravibus peccatorum contagiis non exasperatur. quia quisquis potenti etiniquo adhscret, ipse quoque
Sanguis efgO super limpidissimam petrara effundi- de ejus potentia velut ex piriguedine rerunv turaet,
tur, quando malitia cruehtae menlis in afflictione ut patroni perversi iniqullalem sequeris non timcat
' '
justae animse grassalur, Deum, el quos valet, et quanlum yalel, pauperes
283 CAPUT XXXVI. affligat, de gloria temporali cor elevet. Cum ergo
DE ADIPE. talis est qui iniquo potenti adhaeret, de ejus latere
(555) Adipis nomine superbia designatur, sicut profecto arvina dependet.
per beatum Jpb de superbo divile dicitur: Viscera
simt Sicut enim ex 285 CAPUT XXXIX.
ejus plenu adipe (Job xxi,- 24). DEOSSIBUS..
abundanti cibo adeps, iia ex abundantia reruni su-.
In Scriptura sacra eum os singulariter ponitur, ali-
perbia nascitur, quse impinguat nientem divitis, cum
quando Chrisius, aliquando forlis quitibet in san-
elevalur animus superbientis. Superbia quippe cor- ctm Ecclesim corpore itilelligitur; Cumvero plura-
dis quasi quaedam pinguedo est crassitudinis. Unde liter ossa dicuntur, aliquando virlutes, aliquando
ex abundantia nequiores in corpore Anlichristi, aliquando duriiia
quia plerique peccata patrant per fortiludinis, aliquando camis forliludo, aliquando
Prophelam dicitur : Prodiit quasi ex adipe iniquiias forliludo swcularium dignitulum.
eorum (Psat. vn, 7) Ossis nomine Christus designatur, sicut per Job
CAPUT XXXVII. dicilur in persona Christi: Pelli mem consumpth.
DE PWGUEDINE. carnibus adhwsit os meum (Job xix, 20). Require iti
(556) Pinguedinis nomine terrenartim rerum a- *- cap. De pellibus, supra cap. 32l
bundaritia designatur, sicut per Eliphas Themani- (338) Ossis nomiiie fortis quilibet in sanctae Ec-
tem de impio quolibet dicitur: Pingui cervice arma- "clesiaecorpore, quiinfirmos portal, designatur, si-
tus est. Operuit faciem ejus crassitudo (Job xv, 27). cut per beatum Job in persona Ecclesite dicitur :
Pinguis enim cervix est opulenta superbia, affluen- iVocfeos meum perforatur doloribus, et qui tiie come-
tibus videlicet rebus quasi multis earnibus fulta, dunt, non dormiunt (Job xxx, 17). Si allegoriae
Potens igitur iniquus pingui cervice contra Domi- mysterium perscrutamur, quid per ossa nisi forlis
nura armatur, quia rebus temporalibus tumens quisque in sanctae Ecclesiae corpore designatur, qui
contra prsecepta veritatis, quasi de magnitudine car- quasi suo robore menibra continet, dum mores in •
nis erigitur. Quid enim paupertas nisi qusedam firmantium stabiliter porlat ? Sed cum tribulationis
macies, et quid rerura abundanlia, nisi pinguedo ullimse conlra eum fervor excreverit, in nocte os
vitse praesentis? Pingui ergo cervice se contra Do- illius perforatur doloribus, quia noniiunquam tor-
rainum erigit, qui temporalem abundantiam in su- mentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad
perbiam assumit. Habent enini potentes et iniqui fidem alios tenere videbantur: Ait ergo : Nocle os
proprium, ut faUacibus divitiis occupati, veras Dei D j meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tri-
opes negligant. Et quanlo minus quod verum est bulationis tenebris pressi affliclione tenebantur, ut
inquiruni, tanto amplius falsis divitiis extoUuntur. ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, 286
Cura etenim multiplex .terrenarum rerum, quia quasi jam quoddam habent foramen timoris. Bene
occupat excaecat. Unde apte subjungilur: Operuit aulein dicitttr: Et qui me comedunt, non dormiunt,
faciem ejus crassitudo. Visus quippe in facie est, iu quia maligni spiritus, qui carnales quosque de Ec-
qua et prima honorabilior corporis pars est. Non clesia consumunt, tanlo magis quiescere a tentatione
ergo imraerito mentis intentio per faciem designa- nesciunt, quanto nullo carnis pondere gravantur.
tur, quam quolibet vertimus illuc 284 videmus. (339) Ossium nonvine virtutes designanlur, sicut
Faciem ergo crassitudo operit, quia desiderata re- per Psalmistam de sanclis martyribus dicitur : Do-
rum terrenarum abundantia oculos mentis prcmit, miims cusiodil omniaossa eorum, unum cx eh non
et hoc quod in eis honorabile esse cleuuit, anle ocu- conlerelur (Psal. xxxn, 21), Quod utique non dc
(354) Ex c, xix, 1.xv in Job, 15. (337) Ex c. v, 1. sup.
(355) Ex c. xxxm, I. xv in Job, 25. (358) Ex lib. xx in Job, cap. xxi, xsn.
(336) Ex c. XXII,1. xn in Job. (339) Ex lib. xxm in Job, cap. xvi.
215 GARNERI CAN. REG. S, VICJORIS PARIS. SL. --
'! ^fi
ossibus cqrporis, sed de viribus dicitur mentis. Nani A callidiores servi signaritur, sicut voce Dominica ad
cerle novimus quod et multorum inartyrum corpo- beatum Job dje^ipsis dicituf: Ossa ejus videlicetfistulw
raliter os$a confracta suiit, et persecutores Domini, writ (Jbb xL.lSj.Iniqrpqreossasunt^qusecoiitinent
latrdrtisillius cuidictum ;est;#^«'?meeumerismpa- inenibra, et quae cqhtinentur. Habet ergp carnes
radho(Luc. XXIII,45), sicut latronis alferiusiri cruce Antichristus, habet et:ossa : quia ef iniqui surit aiii,
crlira ffegeruriti Ijteihquia ossa Virtutes inteiligariiuf, qui tamen ab aliis in efrore retinentur, et nequipres
perEliu manifestatur, cumper eurii deDoniinodici- alii iri errqre aliqs retirient. Quid itaque aliud ossa
lur: iticrepqiquoqueper doioreminleciulo, et otnnia os- Antichristi quam quoslibet in corporeejus valen-
saejus marcescerefqeit (Job xciil,(9).Quidenimper tiores accipiiriiis ? Iri yuofum corde. iniquitas dum
lectum, nisi requies temporalis accipiluf ? Sed qriia in ydiementer induruii, pef eos tota ejns corporis
hac vitaomnisnostra quani praeparamusrequiesper- compago subsistit. ijlulti nainquein hocmundo di-
turbalur, recte dicifur : Increpat quoqueper dolqfem vites videntflr,; qui dqnv rebus operibusque subnixi
inlectuto, id estin praesehlis vitae requie, yerteri- sunt quasi ex fortitiidine sdlidanlur. Sed largiendo
talionis nos stimulis vel flagclli alRiciione conturbat. haec ipsa quibus stulti sunl, ad alios ad suum erro-
Nam saepe humanus ariimus quamlibef brevi iem- rem trahunt. Modo nonnullos ut pravi fiant donis
pore sine tentatione in bonis studiis fuerit, mox de R illiciunt; modo nonriullos ut pravi permaneant, mu-
eisdem studiis in quibus quiescendo se exercet; de neribus astringunt. Quid itaque isti nisi Antichristi
ipsis virtulibus, quibus multipiicari nititur, dum ossa sunt, qui dum nialos continendo 288multi-
proficere se sentit, inde elevatur. Uride pro recforis plicant, in cuius cofpqre carnes porlant?Hi non-
nostri moderamine impulsu tentationis efiicitur, ut nunquam decipiendis audiloribus exhibent linguse
in eo ipsa provectussui elatio coinprimatur. Qui- dulccdines, quia et spinse prqferunt flores^ et appa-
propter postquam dixit: Increpat quoqueper dolorem rel quidem in eis quod pleat, sed latet quod pungat.
iri lectulb; aperte subjunxit : Ei omnia bstd: ejris Amaris dulcia, noxiis blanda permiscent, humiliter
marcescere fqcit,- quiacum in ea requie quain nobis substernuntur, etper sermonenv de se insinuant
in hoc saeculOpraeparamus flagello tentationis affi- quqd per exhibilionom negarit. TJnde et recte ossa
ciiriur, qui fortassede virtutibiis nosfrls inflari po- illius aereis fistulis comparanttir , qtiia nimiruin
tuimus, cognito infirmitatis nostrae taedio extenua- more metalli insensibilis, sorinm hene loquendi ha-
muF. Gum enim, sicut cupimtis, ad Deum profici- bent, sed sensum l^ene yivendi non habent. Hoc
nius, si profectum nostrum tentalio nulla pulsaret, namque qtiasi humiliter loquendo asserunt quod
alicujus nos fortitudinis esset crederemus. Sed quia „ ejate vivendo contemnrint, Uiide behe per Paulum
nobiscum supema dispensatione agitur ut infirmi- dicitur: S» linguis hominum loquar ei qngelprum,
talis rtqslra3, quia proficientes obliviscirour tenfari charitatem autem non kabeam, factus sum velut ws
recoiamus; etin profectu nostro quid 287'dp di- sonans aul cgmbalumunniens (lCqf. xm, 1). Bona
yino munere, et in tentatione cognoscamus, quid quippe loquens, sed per amorem eadem bona non
de propriis vii-ibus sumus, Quse rtos profectP ten- sequen s, yelut aesaut cymbalum, spnitum: reddit, quia
tatiq; ad plenum raperet, nisi protectiq superna ser^ ipse sentit verba quaeipse non facjt.
varet. Sed pulsat, riec fraiigit; pellit,. nec mqvet.; (341) Ossium npraine, duritia fortitudinis desi-
qualil, nec dejicit, ut nostra infirmitule sentiamus gnatur, sicut per Jereraiani de qriibusdam, de vi-
esse qw»dquatimur, et de diyinorriunere qupdstar- ribus suis nimirum prsesumentibus dicitur:: Ad-
mus. Et quia saepe animaalicujusbpnisibiconscia, hwsil culis: eorum- ossibus (Thfen. iv, 8). Quid enim
cum virtutes suas ad memoriam reyocat, quadam in pssibus, nisi duritia fprtitudinis,-'.et quid in cute
delectatipnepascitur e.i'quasi gratulatione prpprise nisi moilities expriniitur infirraitatis ? Culis ergo
plcnitudiiiis irapinguatur, benedicitur quod tenta- eorum adhaerere Ossibus dicitur, qnia ab ejs prava
tione pulsante marcescunt ossa, quia dum propria sentienlibus infirmitas vilii, durilia virtutis pulatur;
infirmitas tentatione interrogante cognoscitur, om- D inlirma eninv sunt qiiae faciunt, sed elationis liducia
nis illa nostrarum virium videlicct pinguis viridis- decepti fortibus ea suspicionibus jungunt. Et quo
sua nequitia emendari
que gratulatio subito anxiclatis mcerore siccatur. Et de se magna sentiunt, eo de
qui nos alicujus esse momenli bona noslra pensando contemnunt. i
credidimus, pulsati paulo amplius perituros nos jam- (342) Ossium nomine carnis fortitudo designatur,
jamque formidainus. Tunc orane bonorum nostro- sicutperbeatumJobdicitur:E/efl»'tsuspend»uma«»ma
rum gaudium vertitur in pavorem pcenarum. Tunc mea, el mortemossa mea (Job vn,15). Quid per ani-
nisi carnis
iniquos nos esse deprehendimus qui sanctos paulo mam nisi mentis intpnlio? quid per ossa,
ante credebamus. Tabescit mcns, stupentoculi, om- fortitudo signatur? Omne autem quod suspendilur,
ne quod prius prosperum arridebat evanescit. Lux procul dubio ab imis elevatur. Aniraa ergo suspen-
ipsa fastidio est, et solaese in animo tenebrse mcero- dium eligit ut ossa moriantur, quia dum mentis in-
ris infundunt. lentio ad alta sc sublevat, omnem in se fortiludi-
(340) Ossium nominc nequiores Antichristi, et nem vitae extcriorisjnecat. Sancti enim viri certis-
(540) Ex lib. xxxn in Job, c. xiv. (342) Ex lib. vin in Job, cap. xiv.
(341) Ex lib. xxxn in Job, cap. xvn.
217 GREGORIANUM. -t LIB. V. 218
sime sciunt cfuia habere in hac vila requiem non _\ non posstint, nvuUiplicius ceteris bonorum corpora
possunt, el idcirco suspendium eligunt; quia nimi- se exstinguere gloriantur. Bene ergo dicitur : carti-
rum terrena desideria deserentes 289 a(i alta ani- lago ejus ul laminm ferrew, quia in ejus corpore quo
mum tollunt. Suspensi aulem niortem suis ossibus infirmius quisque credidit, eo nequius incidit. Qni
inferunt, quia amore supernae palriae in virtutum recte non ferro tantummodo , sed laminis ferrcis
sludiis accincti hi qui fortespriusin mundo fuerant, comparantur, quia dum se circumquaque increduli-
vinculo huroilitatis insequuntur. tate dilatare ambiunt, quasi in ferri se laminas ex-
Ossium noraiue fortitudo saeeularium dignitatum tendunt.
designatur, sicut per beatura Job de supcrbo divite (344) Cartilaginis nomiiie simulalio potest desi-
dicitur: Viscera ejus plena sunt adipe, et medullis gnari. Carlilago namqueossis ostendit speciem, sed
ossa illius irriganlur (Job xxi, 24). Sicut enim ex ossis non habet infirmitatem. Et sunt noiinulla vi-
abundanli cibo adeps, ita ex abundantia rerum su- tia quae ostendunt in se rectitudinis speciem, sed ex
perbia nascitur qua? impinguat mentem divitis, dum pravitatis prodeunt infirmitate. lloslis enim nostri
elevatur animus superbientis. Superbia quippe cor- malitia tanta arle se palliat, ut pleiuraque ante de-
dis quasi qusedam pinguedo est crassitudinis. Unde ceptae mentis oculos culpas virtutes iingat, ut inde
iis, qui ex abundantia peccata perpetrant, Propheta B 1 quisque quasi exspectet prsemia, unde aeterna dignus
dicit: Prodiit quasi ex adipe iniquitas eorum (Psal. est invenire tormenta.
LXXH,7). Amalores autem hujus sseculi quasi ossa Plerumque enim in ulciscendis viliis crudelilas
habent, quando in hoc mundo fortitudinem, digni- agitur, et juslitia putatur, atque iinmoderata ira in-
tatum possident. Sed si in exteriori dignitate desint tus zeli meritum creditur : et cum a distortis mori-
terrenae etdomeslicse divitiae quanlum ad judicium bus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexio-
suum, ossa quidem habent, sed medullas in ossi- ne franguntur.
bus non habenl. Quia ergo sic iste amator hujus Plerumque dissolula remissio, quasi mansnetudo
sseculi exteriori potestate fulcitur, ut etiam interio- 291 ac pietas habetur; et duni; plusquam decct,
ri terrenae doinus abundantia saginetur, dicilur: delinquentibus temporaliler parcilur,,ad aelerna sup-
etrivedullis ossa illius irrigantur. Vel certe ossa sunt plicia crudeliter reservatur. Nonnunquani effusio,
hujus pravi divitis, pravae et durae consuetudines: mesericordia creditur; et dum male servare culpa
Medullaevero in ossibus, sunt ipsa desideria male sit, pejus spargi quod acceptum est, non timctnr.
vivendi, quae neque ex pravitatis satisfactione sa- Nonnunquam tenacia, parcilas putatur; el cum
tiantur. Quam medullse quasi ossa irrigant, cum pra- grave sit vilium non tribuere, virtus credilur acce-
va desideria perversas consuetudines suas in volu- «' pta retinere.
pu,lum deleclatione,eonservant. Saepemalorura pertinacia, constantia dicitur; et
CAPCT XL. dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi,
DE CART1LAG1NE. ex recti defensione gloriatur.
In Scripiura sacra cartilaginis nomine, aliquando Saepe inconstantia quasi tractabilitas habelur, et
inferiores in corpore Anticliristi, aliquando sitnu- quo quisque fidem integram nulli servat, eo se aini-
. latio inlelligitur. cum oranibus aestiniat. Aliquando timor incompc-
(343) Cartilaginis nomine inferiores in corpore lens huraililas creditur ; et cum temporali formidine
Antichristi, qui quales non sunt, videri appelunt, pressus quisque a defensione veritalis tacet, arbi-
290designantur, sicut invoce Dominica ad bealum tratis quod juxtaDei ordinem hominem se potiori-
Job dicitur: Cartilago ejus quasi laminw ferrew. bus exhibeat.
Cartilago ossis quidem speciem habet, sed ossis for- Aliquando voeis superbia, veri libertas aestimatur;
titudinera nonhabet. Et sunt nonnulli in Antichri- et cum per elationem veritate contradicitur, loquen-
sti corpore non honoribus clari, non divjtiis fulti, di procacitas veritatis defensio putatur.
nou virtutuni specie decorati, non scientia callidi- r, ] jfcPlerumque pigritia quasi continentia quietis at-
tatis periti, sed tamen videri, quales non sunt, am- tenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non
biunt; et idcirco contra bonorura vitam nequiores agere, magnae virtulis merilum creditur a prava tan-
fiunt. Bene ergo cartilago ejus laminis ferreis com- tum actione cessare.
paratur, quia hi qui Anticbristo debiliores sunt, ad Plerumque inquietudo spiritus, vigiians sollicilu-
perpeiranda mala nequipres existunt. Ferro quippe do nominalur, ct oum quietem quisque non tolerat,
csetera metalla conciduntur; etcartilago Antichristi agendo quae appelit, virlutis debitae implere se exer-
ferro similis dicitur quia hi qui in ejus corpore ad citium putat.
ostensionem virtutum non sufficiunt, Cuntra neces Quia error cum virtus creditur, difficilius enien-
infidelium acrius accenduntur. Quia enim cum eo datur, recte aicitur: Cartilago ejus quasi laminm
se facere signa et prodigia non posse considerant, ferrew (Job XL, 3), Diabolus enim, quo sub prsetextu
iideies se illi per crudelilatem probant. Et pro eo boni calliditatem suam fraudulentius exhibet, eo in
quod innocentium corda corrumpere persuadendo culpa"mentem durius tenet. Hinc est quod nonnun-

(343) Ex fine cap. xiv, Hb. xxxn, in Job. (344) Ex e.jusdem lib. c. xvn, paulo postmed.
219 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 220
quam ln qui quasi viam sanctitatis appetunl, in er- A , rat. Aliud quippe cogitai, atquc alio intcndit. Non
rorrm lapsi, lardius emeiidantur. Rectum quippe enim dcfensionem piipilli, vcl viduae, sed mercedcm
teslimant esse quod agitur, et sicut excolendae vir- nummorum qtiacrit. Nara tollere icmporale prac-
tuti, sicvitio perseverantiam jungunt. Rectum aesli- mium, et non pupilium ac viduam intcndit dcfen-
mant essc quod agunt, et idcirco suo judicio eni- dere. Sermo ilaque Dei discretor est cogitationum et
xius serviunt. iiitenlionum cordis : quia non aspicit quid apud
292 CAPUT XLI. tcmetipsum cogitas, sed per raedullam compagis, id
DEMEDULLIS est per intentionem cogilationis quicl accipere requi-
ln Scriptura sacra medullarum nomine aliquandonobt- ris. Restat crgo ut doclor cum loqullur sollicilc at-
litns regiu, aliqnando sublilitas ingenii, aliquandoi tendat, ne aut mala intenlionc loqui inclwet : aul
divitiw, aliquando intentiones cordis inlelligunlur. cum bene coepcrit, seductus favoribus in appclilum
Mcdullae nomine nobililas regia designatur, sieut aliiim dcclinet. Sic enirn cogitationi bonae cogitatio
per Ezcchielem prophetam de Nabuchodonosor clici- sinistra subjungiliir, ut vix ipse qui casdem cogita-
tur: Aqnila grandis magnarum ularum, longo mem- liones gcneral, animus cognoscat.
brorum ductn, plena plumis et varielate venit ad JA- 294! CAPUT XLII.
banum, et ttdit medullam cedri et summilatem fron-• "' !DEAXRVIS.
dinm ejtts evulsit (Ezech. xvn, 4). Yide tituluni Dei (346) Nervi nomirie, scntemia fortis districlionis
aquila, lib. n, c. 2. designatur, sicut pcf beatum Job Doinino diciiur:
Mcdullacquoque nominc sublilitas ingenii polestt Posuisti in nervo pedem mcum : el observasli omnes
non inconvenienler dcsignari: Ossa quippe medutlw: semilas meas, et vestigia pednm meorum considerasli
irrigando confirmant (Job xxi, 24). Per ossa autcm,, (Job xui, 27). In ncrvo aiitenv Deus pedem hominis.
fraudulenla diaboli consilia inlelligiintnr. Quia sicutt posuit, quia pravitalcm illius forli dislriclionis suse
in ossibus posilio corporis, roburque consislit, itai scntcniia ligavit. Cujus omnes semilas observat,
in fraudulciitis diaboli consiliis, tota se ejus maliliat quia sublilitcr singula quaeque dijudicat. Semita et-
erigil; et sicut ossa quia irfigant medulkc confor- cniin anguslior solel esse quam via. Quia autcm
tant, ila ejus consilia per spiritualis naturae poten- vias, actiones, non immerilo semitas ipsas, aclio-
tiam infusa ingcnii sublililas consilium roborant. num cogilaliones accipimus. Deus itaquc omncs s"-
Medullaruin nominediviiiscdesigiianttir, sicutper mitas obscrvat, quia in singulis quibusque actioni-
bealum Job de pravo divite dicilur : Medullis ossat bus nostris ctiani cogilaliones pensat. Et vcstigia
illius irriganlur (Job xxi, 21). Consulc lib. m, c. 33.. r, pcduin consideral, quia inteniioncs noslroruni opc-
(345) Medullarum nominc intenlioncs cordis de- rura quain rccte ponanlur, examinal, nc ethoc, quod
signantur : unde praedicator egregius cum loqucnss bonuin agilur, non reclo dcsiderio agalur.
subtiliter diceiet : Vivus est sermo Dei, el efficux,et'' CAPUT XLIH.
pcnelrabilior omni gladio dhcipiti, ei periigeris usque5 BE PECTOKE.
dddivisionemdnitnw dcspiritus (Hebt. iv, 12), illico> /«Scripturqsqcrapcciorisnqmine aiiqndndo cogita-
adjunxii: Cdmpagumquoqueeimedultarurii,eidhcre- lio tuxurim, aliquurido coririleUigitur.
tor cbgitaiioitum et iritentiorium 293 cbtdu'' (ibid:). (347) Pectoris notninecogitatioluxurise designa-
Distinguit eniiii sermci' Dei corripages et mediillas: : tur, sictit voce Doininica serperifi diciiuf': Pectorc
quia disccrnit cogitationes, et intetitiqrijes, cordis.. et ventfe repes 1(348)(Gen, iii, 14). Malura riamque
Per compages quoque ossibus ossa jungunlur. Ett luxurise, aiit Cogitatiprie perpeiratui> auf ppere,
saepe dum quid recta cogiiatiorte agimus, sed SUbito o' Callidus naraque adversariusnpster, cum ab effeetu
in laudis amorein declinaraus, atcjue hoc pfo TSude e operis expellitur, secfeta pollupfecogitatiouis rivoli-
facimus, quod facere prius, pro veritate ccepefa- tur. Rene; ergo a Domino serpehli dicitur': Pectore
mus : quia eogitationes cogitalionibus adjunguiitur,; ei venire repes, Serpens Videlicet veiitre repit, quando
quasi quaedani eompages fiunt. Sed habent ossa,i, D liostis lubficus per humana inerabra, sibimet suh-
quae in cdrapage juncla surir, ctiain medullas. QiiOd d dita usque ad expletidWein 295 bperis Tuxuriani
praedicator; sanctus apertius intulit, cUm subjuhgit: : exercet. Serpens au;;eiri fepit; pectdre, quando eos,
Discretpr cogilalionutn ,et iittentioriuritiordis. Cora- i- qnos in opere luxurise rion; valet,"ppliuii- in .cogita-
pages enimVriostrae cogitaiiohessutit: meduilaeau-- iione. Aliris itaque luxririam jarii rierpetratactione,
fem intenliones.. Ef saepe aliud cogitanius, atquee huic serpens repit ex ventre. Alius auteni perpetran-
aliud Cst, quod pef cogitatiPneni inteiidimus. Namn dani versat In mente, iiuic sibl sefpens repit es pe-
si quis prpposito nuniniorum praemio, pupilli vel ;1 ctof e. Sed quia per cogi.iationem adt ppera iriipTenda
viduae causam deferidit,et fortasse ecciesiam ingre-- pervenitur, recte serpehs prius pectore, et posiino-
dieris in siiis precibus Deodicat: Tu vides qriia cau-;- dum repere ventfedescribitiir.
sam pupilli et viduae defendo, iste procul duhio quodd (349) Pectoris ncmine, cor designalur. Unde di-
cogilat, scit: sed quod iritenui.t ejus cogilafio,.igiio-)- viria voce prsecipitu r ut in Aaronpectofe ratipnale
(345) Ex hom. xxi in Ezecb. post medium. (548) Sed nostra et pinnes edit. aliter habent.
(346) Ex c. xxv, 1. xi, in Job. (540) Ex H pail. Pasior., c. 1.
(317) Ex c. ii, lib. xxi, in Job, anle Dnaiii.
221 GREGORIANUM. — LIB. V. 222
judicii vittis Iigantibus imprimatur, quatenus sacer- A in vulva morluus sum ? egressus ex uiero non stalim
dotale cor nequaquam cogitationes fluxae possi- perii ? Cur exceptus genibus ? Cur lactatus uberi-
deant, sed ratio sola constvingat, ue indiscretum bus? (Job in, 12.) Quatuor raodis peccatum per-
in
quid vel inutile cogitet, qui ad exemplum aliis con- petratur in corde, quatuor consummatur
stitutus, ex gravitate vitae semper debet oslendere, opere. In corde namque suggeslione, 297 dele-
quautam in pectore rationem portet. ctatione, consensu, et defensionis audacia per cla-
CAPUT XLIV. tionem perpetratur. Fit enim - suggestio per ad-
. DEUBEMBUS. versariutn, dclectatio per carncm, consensus per
defensionis audacia per elationem. Culpa
In Scripturu sucru uberutn nomine aliquando Judwi spirilura,
et genliles desigiiantur;aliquando verba sacri elo- enim quae lcrrere debuit, mentem extollit et deji-
quii, aliquando argumenta cassm spei, aliquando cieiido elevat; sed gravius elevando supplantat.
suncti prmdicatores intelliguntur. Unde et illam primi honvinis reclitudinenv antiqtius
(350) Uberum nomine Judaei et genliles designan- hostis bis qtiattior iclibus fregit. Nam serpens sua-
tur, sicut Ecclesiae in Canticis dicitur : Duo ubera sit, Eva delectala est, Adam consensit. Qui etiam
lua sicul duo hinnuli caprem gemelti qui pascunlur requisitus confiteri culpanv per audacianv noluit.
in liliis donec aspiret dies , et inclinenlnr umbrm '" Hoc vero in humano genere quolidie agitur quod
(Cant.iv, 5).Quid euim suntduo ubera, nisiex Ju- actum in primo parenle nostri generis non igno-
daea et genlililate yeniens uterque populus, in saiv- ratur. Serpens suasit quia oceultus hostis mala cor-
ctaeEcclesiae corpore per intentionem sapientiae, ar- dibus hominum lalenter suggerit. Eva delectata est,
canp est cordis infixus? Ex quo populo, hi qui quia carnalis sensus ad verba serpenlis nvox se
electi sunt, idcirco capreae hinnulis 296 coinpa- delectalioni substernit. Consensura vero Adara mu-
ranlur, quia per humilitatem quidem se peccatores lieri praepositus prsebuit quia dum caro in delecla-
inlelligunt, sed eis per cbaritatem currentibus, si lionenv rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus
qua obstacula de inipedimento lemporalitalis ob- infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam confileri
viant, transeunt, et datis coutemplationis saltibus, noluit culpanv, quia videlicet spiritus, quo peccan-
ad superna conscendunt.Qui, ut haec agant, pra> do a verilale disjungitur, eo in ruinae suae audacia
cedenliura sanctorum exempla conspiciunt: Unde nequius obduratur. Eisdem etiam qualuor modis
et in liliis pasci referuntur.' Quid enim per lilia nisi pcccatum coiisummatur in opere. Prius namque la-
illorum vita declaratur, qui veraciter dicunt;: Chrisli lens culpa agitur, postmodum vero ante oculos ho-
bonus odor sumus Deo (II Cor.u). Elecli ergo, ut r minum sine confusione reatus aperilur; dehinc et
assequi sunvma prsevaleant, conspecla odorifera et in consuetudinem ducitur. Ad extremum vero vel
candida justorum vita satiantur. Jam quidem videre falsae spei seduclionibus, vel obstinatione niiseiss
Dominuni sitiunt, jara de ejus contemplalione sa- desperationis enutritur.
tiari charitalis sestibus inardescunt. Sed quia in Hos ilaque peccati modos qui vel in corde lalen-
hac vita posili nondum valent, per praecedentium ter Hunt, velpatenter in opere pcrpelraniur, bcatus
interira palrura exerapla pascuntur. Unde etapte il- Job considerat, et humanunv genus in quot pecca-
lic teinpus de ip-:o liliorum pastu diffinitur, cum di- torum gradibus sit lapsura, deplorat dicens : Quare
citur: Donec aspirel dies, et inclinentur umbrm. Tan- non in vulva mortuus sum ? egressus ex utero non
diu quidem refici justorum exemplis indigemus, do- stutim perii ? Cur cxceptus genibus ? Prima eninv
ncc peccantis mortalitatis unvbras aelerno die aspi- vulva conceplionis fuit lingua nialae suggestionis.
rante transearaus. Cum autenv hujus tenvporalitatis Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se
umbra transacta hac mortalitate fuerit inclinata, homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamcn
quia ipsius diei internum lumen cernimus, nequa- ex utero egressus est, quia postquam eum in pec-
quam jam appelimus,ut ad amorem ejusperaliorura cato suggerens lingua concepit, mox eiiam fbras
exempla fiagremus. Nunc autem, quia nondum eum D 1 delectalio rapuit. Post egressionem vcro exceptus
intueri possumus, summopere necesse est ut eorum est genibus, quia cum ad delectationem carnis pro-
qui illum perfecte secuti sunt conspectis actionibus diit, nimirum culpam per consensionem spirilus
iiicilcniur. subjeclis cunctis sensibus, quasi supposilis genibus
Uberum nomine verba saeri eloquii- designantur, corisummavit. Sed 298 genibus exceptus etiam
sicut per Salomonem dicitur : Qui fortiter premit uberibus est lactalus. In consensu enim culpae ad-
ubera ad eliciendum lac, exprimil butyrum. Et qui ditis spiritus sensibus multa cassae fiducia? argu-
vehemenler emulget, eiicit sanguinem (Prov. xx~x, menta subsecuta sunt, quae natam in peccalo arii-
33). Require in capit. De sanguine, supra, cap. 35. mam virulento Iacte nutrierunt; et ne aspera mor-
(351) Uberum nomine argumeuta cassae spei,'vel tis supplicia melueret, hanc blandis excusationi-
fiducise,, sive miserae fomenta desperalionis desir- bus foverunt. Unde et primus homo post culpam
gnantur, sicut per beatum Job ex persona lvumani audacior exstitit dicens : Mulier quam dedisti mihi
generis, vel eujuslibet pcenitentis dicitur: Quare non sociam ivsa milti dedit de ligno, et comedi (Ge,n.
'
(3S0) E\ c. vi, Iib. xxiv in Job, 10. (351) Ex c. xxv, 1. rv, in Job, 27.
«&3 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 224
iii, 12), Qui quidem per timorem semetipsum ab- A luensait: Sed etlamiw nudaverunt mammam; lac-
jscorisurus fugerat; sed tamen requisitus innotuit taverunt catuios suos (Thrett.tv, 5). Quid namque
quantum etiara tiiiiens timebat, Gura enim ex pec- laniias nisi; haereticos appellat, humanam quidem
cafo praesens pcena meluitur, et amissa Dei facies faciem, sed belluina per iinpietatem corda gestan-
nori amatuf, tirfipr ex timore est, non ex humi- tes ? Quia ergo illo tempore, vel quando sancla
litate, Superbit quippe, qui peccatum si liceat non Ecclesia adversitate premitur, pravis quibusque
puniri, npii desefit. Sed his sicut dictum est mo- prsedicaforibus licentia locutionis datur; beiie di-
dis quatuPr culpa, ut in. corde agitur, etiam in citur : Lamiw mammas riudaverunl, quia errorem
ppere perpetratuf. Ait enim : Quare non in vulva suum pravi praedicatores libere praedicant. Tunc ca-
rriortuns sutn ? Vulva quippe est peccanlis hoininis tulos lactant, quia inale scquaces parvulorum ani-
Ciilpa:;latehs quae OcCulte peccalorerti concipit, et mas, dum perversa insinuanl, ad impietatem nn-
rcalum suum adliuc in tenebris abscondit. Egressus triendo confirmant.
ex uteronon siaiitn perii? K vulva de utero exitur, 300 CAPUTXLVI.
cuin peccator, quae in OccultOj conimiscrit, haec BE C0STIS.
etiam in aperto comraittere non erubescit. Quasi (354) Costarum nomrae animi sensus designan-
enini ab occiillalionis suae vulva processerant, de tur, sicut in libro bsati Job per EUphai de iniquo
quibus proplieta dicebal: Et peccatum suum quasi dicitur : Attenuetut fqme robur ejut, et inedia inva-r
Sodotria pfwdicaverunt (Isa, in, 9). Gur exceptus ge- dat costas illius (Job xvm, 12). Scriptlirae sacne
nibtit ? Niriilrum peccator, cum jam de iniquitale more optare videtur, quod praevidet futurum, sci-
sua noii conlundilur, in iniquitate eadem etiam ad- licet non maledicentis aninio, sed praedicentis. Om-
miiiiculis pessimae consueludinis roboratur. Quasi nis itaque homo
quij ex anima et carne consistit,
enihi genibus peccatpr 'fovetuv;.. ut.. crescat, dum quasi ex robore et infirmitate compositiis est. Ex
culpa consuetudihibus firmatur ,'ut, vigeat. Cur iq- ea enim parte, quaspiritus .ratiorialis est conditus
c.qtus uberibtis ? Quia dum prodire culpa in usura non incongrue dicilur robustus ; ex ea vero, qua
coeperit, ninviruni se Vel.falsa spe: diviiise miserir carnalis est, infirrans est. Robur ergo: hoinirtis est
cprdiae, vel apertamiseria .desperationis pascit, ut anima rationalis, quae impugnantibus vitiis rcsis-
eo: rtfeqriaquani ad ; correctiorieni; fqdeat, qnb vel tefe per ratiqnera vailef, hujus aulem iiiiqui robur
factorem suum piura sibi simulat, vel hqc quod fe- fame attenuatur, quia ejus anima, nulla interni ci-
cit: inordinate fqfniidat, Beatus igitUr vir huina- hi refectione pascitur. De qqa scilicet fame Deus
rii ijerieris lapsus aspicit, et quibus praecipitiis £| per prophetam loquitur : Immittam fametn iii ter-
inersum sit in fpvearii iiuquitatisi intendit dicens : rqpt, tion famempatis, mque sitim aquw,. sed au-
Quqre tioninmilvd nwrfuussujn:?Jd; esl iri ipsa PC- dieiidi verbutn JDei. Bene aiitem subditur : Inedia
culta pefpetratiprie peccati,, cur a;cafnis yita mpr- invadal cqstas iliius. Costae eniia uniuscujusque
tificafe me nplui ?;/?f;egwssus ex uiero nbn stalim sunfsensus aninvae, qui lateiiies cogitationes mu-
pefUtli eht ppstquain ad apertam iniquitatera niunt. Inedia igitur invadit costas,: quandp omni
exiijcur me tune salteni: perditum'.; non cognovi ? spirituali refectione: sulitracta sensus. mentis defi-
299 Perisset quippe in «uo judicip, si seperdi- ciunt, et cPgitationes suas regere, vel tueri non
tum;cqgriovisset.C«r exceptus gettibus ? Id est etiam possunt. Inedia invaiit iniqui costas, quia fames
post;apertarii culpam.cur meadhuc in illa etiam interiia sensus meiiiis extenuat, ut cogitationes
consuetudo suscepit, ut valenliorem ad nequitias suas uullatenus regat. Nanv dura sensus mentis
redderet, et pravis me usibus sustinens foveret ? obtusi fuerint, cogitationes ad exteriora prodeunt,
Gut iaciqlus uberibus ? Id est postquam in culpae Ct quasi costis inlirmantibus ca, quse in occulto
conSuetudiiiem vqni, cur rivead atrOciorem nequi- sana latere poterant, foras viscera iunduntur. Unde
tian1,;vel falsae spei. liducia, vel lacle miserae des- lit ut,; cogitationibus exterius sparsis, exterioris
peKitionis'enutrivi ? D gloniae specie deceptus appetat animus, nihilque
(352) Uberrim iicmine sancti praedicatores de- diligat, uisi quod p« lchrum foris vlderit.
signantur, sicut in Canticis canticorum spouso.de *UOi CAPUT XLVH.
ipsis dicitur : Meliota sunt ubeta tua vino (Carit. 1, DE DTERO.
1), lsta enim suht ubera, quse in arca Dominici (355) Uteri nomine secrelus gratiae Dpi sinqs de-
pePloris fixa, lacie nos potant : qiiia ipsi arcanis signatur, sicut voce Dominica ad beatum Job sub
suinmae conlemplationis inhaerentes, subtiU rios interrogatione dicitur : De cujus utero egressa est
prsedicatiorieriutriunt, gktcies (Job xxxyiii, 29). Quid enim in utero, nisi
CAPUT XLV. sinus gratiae accipitiif ? Quid in gjacie nisi frigida,
DE'MAMM1S. et perfidise torpore cinstricta intelligimus corda Ju-
(353) Mahimaruiri riomine erroris prsedicatio de- dseorum? Qui quondaiiv per acceptionem iegis^
sigriafur, sicut lestaiur qui pravorum pratf.icatorum per custodiam mandatqrum, per ministeria prophe-
sub Antichristo licentiain locutionis long antc in- tiae sic intra siuum gratise quasi intra uterum
(352) Ex c. x, 1. xxx, in Job, 22. (554) Ex c. vn, 1. xiv, in Job.
(353) Exc. ii-,lib. xix,"in Job, 15. (355) Ex c. xv, l.|xxix, in Job, 20.
225 GREGORIANUM. — LIB. V. 2S&
Creatoris habebautur. Sed quia venicnte Domino A nibus videri innocentior quaerit. Mens namque hy-
constricti frigore perfidiae fervorem fidei et charila- pocritae nunquam vacat a maliliae cogitatione. Nam
tis amiserunt, a secreto gratia Dei sinu projecli, sive terrena quap.que,seu laudera appetat, haec aliis
quasi glacies deulero Crealoris egressi sunt. Quasi invidet, quse sibi relribui anhelat. El tanto cseleros
enim glacies de Dei utero egreditur, quando hi qui ostendere perversos molilur, quanto videri sanctior
inlus incaluerant ex virlutum dono, frigescunt. hominibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles
(556) Mentes namque hominura omnipotens Deus fiunt, ipse reverentior semper appareat, Unde fitut
dum in suo timoreformat, quasi concipit; easque de opinione proximi ante humana judicia Unguae
ad apertas virlutes dum provehit, gignit. Sed si de suae laqueos praetendat, ut eorum quibus -placere
acceptis virlutibus exlolluntur, relinquit. Et saepe appetit, solus aestimalionem capiat.
quosdam cognovimus malorum suorum conside- 303 CAPCT XLVIII.
ratione compungi, divini terroris pavore fervescere, DE VENTRE.
et per pavoris exordia usque ad sunima virtulum Jn Scripiura sacra ventris nomine uliquando mens,
pervenire; sed dum de eisdera virtufibus, quas ac- aliquando avarilia, aliquando opus iuxurim, ali-
cipiunt, extolluntur; inanis gloriae laqueo astricli, quando infirmitas nostra intelligitur.
ad antiquum lorporem redeunt. Et inde exteriorem R (559) Ventris nomine mens designatur, sicut voce
gloriara torpenles appetunt, uride ad interna dili- Dominica ad Ezechielem dieitur : Fili hominis,
genda ardentius flagrare debuerunt. Ruraque isle venter tuus comedet, el vhccra lua reptebunlur volu-
signis, ille scienlia, iste prophelia, ille magnis ope- mine isto, quod ego do tibi(Ezeclt. m, 3). Quid
ribus pollet, atqiie per haec dona placere horaini- cnim ventris nomine, nisi mens accipitur? Unde et
bus appetunt, omne quod pfius intiraum caluerat, per Jeremiara dicilur : Ventrem meum, ventrem
exteriorem laudem diligentes in torporem verlunt. meum doleo (Jer. iv, 19). Quod,.quia de spirituali,
Quasi ergo glacies, de utero egredilur, dum post et non de corporeo ventre dixerat, adjunxit: Sensus
donoruin beneficia a viscer.ibus supernae pietatis se- cordis mei conlurbdti sunt (ibid.Y. Neque enira ad
parantur. salutem populi pertinebat, si propheta venlrcm
(557) Uteri nomine, fiei Ponsilium intelligitur, ut corporeum sedolere prsedicaret. Sed ventrera do-
lestaturipse, cjuiperbeatum Job loqiritur dicens: Ef luit, qui mentis affliclionem sensit. Sed cur exem-
ordbamfiliosutefi mei (Jpbxix; 17).-In Deo, qui fofiria plura prophetae proferimus, cum testimonium Do7
non 302 circumscribitur, membra corporis, id est raini apertius habcamus ? Et necesse est ul cmn per
manus.ocrilus, uterus itanoiiiinantur,ut ex membro- r semetipsam veritas loquitur, propheta laceat, quia
rum vocabulis effectus ejus poteutiae designetur. lucerna clarilatem non habet in sole. Ait enim :
Oculos quippe babere dicitur, qiiia cuncta videt; Qui credit in me, sicut dicil Scriptura, flumina de
manus quippe habere describitur, quia cuncta ope- venlre ejus fluent uqum vivw (Joan. vn, .58). Quia de
ratur; in utero autem proles concipilur quae in hac mente fidelium sarictaeprsedicationis verba defluunt,
vita profertur. Quid ergouterum Dei nisi ejuscon- quasi de ventre credenlium aquse vivse flumina
silium debemus accipere, in quo ante saecula per decurrunt. Ventris autem viscera quid sunt aliud
praedeslinationem concepti sumus, ita ut creati per nisi menlis interna, jd est recta intentio, sanctura
saecula perducamur? Dominus ergo qui manet ante desiderium, humilis ad : Dominum, pia ad proxi-
saecula, uterisui filios oravit, quiaeos, quos potcn- mum volunlas? Unde recte nunc dicitur : Vetttcr
ter per divinitatem condidit, inearnatus veniens tuus comedit, et viscera lua replebuntur; fluia cum
humiliter rogavit. mens nostra pabulum veritatis accipit, ,interna no-
(358) Uteri nomine, mens designatur, sicutper EU- stra non janv vacuaremanent,sed;alimento vitaesa'
phaz de hypocrita Aiciuir :Concepildolorem,etpepe- tiata. Multi autem legunt,.et ab ipsa .leciione je-
rit iniquitatem; et ulerus etiatn prmparat dolos (Job juni sunt. Multi voccm prsedicatipnis audiunt, sed
xv, 35).Mensbypocritae dolorem concipit, cum per- D posl -vocem vacui recedunt. Quoruni elsi venler co-
versa cogital; iniquitatem paritycuriiexplerecceperit, medit, viscera non replentur.quiaetsi raenle in-
quod cogilavit; invidendo doloretn concipit, dero- tellectum sacii.304 verhi percipiunt, obliviscendo*
gando iniquitalem parit : gravis quippe est iniqui- et non servando quse audieriflt, haec in cprdis viscc-
las, quando is qui pcrversus csl ostcnderealios per- ribus non reponuntur. Hinc est quod per prophe-
versos molilur, ut iride ipse, quasi sanctus appa- -tam alium quosdara Dominus increpatdicens;: Po-
reat, quod alios sanclos rion esse docuerit. U.tefi nite corda vesim super vias ve,stras. .Seminasth
vero nomine recte niens accipitur, qnia sicut pro- muitum, et inlulhth pamm,:Comedhtis, et nqnpslj*
les in utero concipitur, sic cogitatio in mente ge- satiali. Bibistis, et non estis inebriali :(Agg.i,6).
neratur, et sicut in ventre cibi, ita continentur in Multura quippe cordi seminat, sed parum infej!t, qui
mente cogitaliones. Uterus itaque hypocriiae prsepa- de mandatis ccelestibus vel legcndo, vel eliamau-
rat dolos, quia tanto super majorera maliliam contra diendo multa cognoscit; sed negligenter operando
proxiraos in mente concipit, quanto solus prae om- pauca fructificat. Comedit, et non satiatur, qui
(356) Hse sunt circiter medium. (358) Ex c. xxv lib. in Job, 28.
(357) Hoecex c. xxn, l. xiv in Job. (559) Ex hom. 10 ,in Ez., longiuscule a principio.
227 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 228
verba Rei audiens, iucra vel glOriam sseculi concu- A contrcmiscit, quia infirniilas noslra, pcr hoc quod
piscif. Et bene non satiari diciluf, quia aliud man- in ccelestis gaudii iutelleclu Trangilur, ipsa stta ex-
dit.ef aliud esurit; bibit, et uon inebriatur, qui ad sultatione turbalurl Et sit in raente pavor cum
voceiri;praedicatioiiis aurem inclinat, sed mentenv iaetitia,-quia etsi jam sentit quid de ccelesti gaudio
nort iriutat. Solet enim per ebrielatem bibenlium diligat, adhuc tairten ineluil, nc noii percat, quod
sensris mulari.Qui ergo ad cogrtnscendum Dei ver- vix lenuiter sentit. •-
bum devotus est.sed ea quse sunt hujus saeculi adi- -
.;"'.''j;r;";; c.APuf xLix. ,.:
pisci desiderat, bibit, etineliriatusnonest. Si enim
DE ISTESTlNIS.
inebriatus esSet, proculdubio menlein niutasset,
ul jam terrena noii quaereret, jara vana et transito- (362).Inteslinoruin nqiriine occulta et riiystica
Dei mandatadesigiuiituf, sicut per Moysen de agni
ria quae aiiiaverit non arivaret. De electis namque
coriiestiqne .dicitur : .Captif cutri pedibus, et iniestinis
per Psaliriistam dicitur : Inebriabuntur ab ubertate
vorubitis (Exod, xlii 9). Quid enini per,agnum nisi
domus ium (Psql. xx.xv, 9), quia lanto omnipotentis
Dei:aihore-repleti sunl, ut mutata mente sibiraet- Redempior ? Redefnptor noster est Deus videlicet
ante saecula, et honio in fine saeculorum. Caput ergo
ipsis exlranei esse videantur implentes quod scri-
est: vult me semel- £ agni vorare est divinitaterii illius fide percipere.
ptum Qui post venire, abneget
abne- Pedes vero . agni yorafe est vestigia huraililatis
iptUtri (Mattli. xvi, 24). Semetipsum hamque ainando, et imitando perquirere. 306 Qin&verd suiit
gat, qui mutalur ad meliora, ct incipit esse, quod
hoii eral, et deshiit esse qriod erat. ejus iiilestina, nisi verborum ejus occulta ct mys-
lica mandala ? Quae tunc voramus, cum verba vitae
(360) Ventris; nomirie avaritia designatur, sicut
iri libro beati Jobper Sophar de iniquo dicitur : cum aviditate sumimus.
". '..
Corifririgeiis nudavil pauperh donium : Rapuit, et .;,. .;;;V.^;;;'.. bAPUTL^ .;; '."'_
non adificdvit edm, nec esl saliatus veuler ejus (Job DE yiSCERIBUS.. ,
xx, 19).:Domum pauperis confringit, et hudat, qui (365) Viscerum nomine hi qui spirilualibus sa-
cuih quem per poientiam contefit, exspoliaiequoquc cramentis in Ecclesia deserviunt designantur, sicut
pef avariiiarii noh ef ubescit. Rapit eara, et non sedi- per beatum Jpb ex persona Ecciesise dicitur: Et
ficat; Ac si aperte diceretur: Qui hanc ' aedilicare effudit in terram viscera jmea (Job xyi, 14). Quid
debuit iiisupef f apit. VeiitUrus in judicium Dominus enim aliud sanctae Ecclesice viscera debemus acci-
dictufus est reprobis : Esurivi,et non dedhtis mihi pere,. nisiepruni mentes, qui ejus quaedam in se
ppitim. Ilospes ermti, el nbn coUeghlis riie; etc; ; mysteria continetil, qui ad intima sacramenla deser-
Sed antiquus adversarius, cum fideles quos-
(Matth. xxv, 41.) Ex culpa subjuhgilur iDisceditea C yiunt?
me, matedicti, iu ignem wteinum qui pqratus'est dam, qui interiqribus sacramentis deservire vide-
diabolo et angelisejus (ibid.). Si igitur tanta poena bantur, ad saeculaiia ncgotia pertrahit, ejus procul
muliatUr, qui noh dedisse 305 conviricilur, qua dubio viscera in terrani furidit, quia iilos in.rebus
pcena feriendus est, qui redarguitur abstulisse. Ra- infimis conculcat, qui prius iu occultis et spiiitua-
puit ergo, non sedificavit carii, quia non solum de libus latcbant. ..] ,
suo niliil tribuit, sed etiam quod erat alienum tu- . CAPUTLI. •,-,'
lit. Bene autem subditur : Necesl sdtialus venler .L, j>E UMEILICO..;.
ejus. Veriter quippe iniqui avarilia est, quia in ip- (564) Umbilici nqmine luyurist designalur,-sicut
sa colligitur quidquid perverso desiderio glutitur. propheta testatur, qui stib specie feminae prosljtutae
Liquet vero quia avaritia desideratis'febus non Judaese petulantiam increpans ait: ln die orlus tui
exstinguitur, sed augetur; ]Nam more ignis cuni ii- non esl prwchus umbilicus fuus (Ezech. xvi, 4), In
gha! quae consumat acceperit, excrescit; et iinde vi- die quippe ortus rimbilicum pfaecidere esl conver-
detuf ad iriomentum flamma comprimi, inde paulo sionis tempore carnis luxuriam resecare. Quiaenim
postcefnitur dilatari. D difficile est male inchoata cofrigere, et semel for-
Veritris rtomirte opus luxuriae designalur, sicut inata deformiter in melius reformare, de ortu suo
serpenti vOee Doiriinica dicitur.: Peciote el venlre Judaea;sreprehenditur, quse dum Judaeo nata cst,
repet (Gen. m,,M, jrixta LXX), Require in capite imprecisura umbilicum retinuit, quia fluxa luxurhe
supra 43, De: pectofe. : • iiou abscidit. Hinc iterum voce Dominica ad beatum
(361) Ventfis iioiriine inlirmitas nostra designa- Job de diabolo dici|ur : Fqrtiiudo ejus iu lumbit
tur sicut sporisae voce Canticis eaiiticoruni dieituf : ejus; et virtus ejut in umbilicoventrh. «jus (Job
Dilecius meus misit manum suam per forameri et XL, H). Seminaiia quippe coitus viris in lurahis
venter nteus intremuit ad laclum ejus (Cant. m, i). esse, inesse autem fcrainis in uinbilico perhibetur.
Dileclus nicus etenim manum per foramen mittit, Quia igiturpotestate diaboli ulriusque generis
quando vifttite sua Dominus animum nostrum per sexus yalde 307 ex luxuriae infirmitate subster-
Bubtilera intellccluin pulsat. Etventer in tactu illius nitur; fqrfitudo ejus in lumbis contra masculos, el
(560) Ex c. xii, lib. xv, in Job. (363) Ex 1. xiii,.iri Job.c. vi, 10.
(361) Ex hom. 19, in Ezech., med. circitcr. (364) Ex c. xi, I. kxxii, in Job: .
(362) Exhom. 22, in Evang. . •. l.' ::' . -.' -. -.
229 GREGOIUANUM.— LIB. V. 230
virlus illius, contra feminas, in umbilico esse perhi- \ in suis finibus Judseam replevit. Nec tanven exibat
betur. extrinsecus, quia sese in raultitudinem gentium non
CAPUT LH. dilatabat. Quae ardoris flamma visa est postmodum
DE LITMBIS. in circuitu splendere, quia per mundi cardines in
Jn- Scriptura sacra lumboruni nomine aliquando pror universis gentibus omnipolenlis Dei amor ccepit
pago mortalitatis, aliquando luxuria, aliquando excrescere. Erat ergo prius ignis intrinsecus, cum
laudis appelilus inlelligitur. Jacob diceret : Salulare tuum exspectabo,Domine
(365). Lumborum nomine: propago niortalitalis (Gen. XLIX,8). Quod enim salutare dicimus Latine,
designaliir, sicut per Ezecbielem °de Redemplore verbo Hebraico Jesus dicitur. ,In; quo verbo beati
uostro dicitur : Veiuf aspeclum ignh inlrinsecus ejus Jacob mens ostenditur, quomodp, Jesu dcsiderio
per circuilum, a lumbis ejus el desuper; et a lumbis ardebat, quem se moriens exspectare ;perhibebat.
ejususque deorsum vidi quasi speciem ignis splenden- Ardebat ignis, cum Moyses diceret: Si inveni gra-
tis in circuilu (Ezech. i, 27). Quid est enim quod liam in conspectu tuo, oslende mihi lemctipsum, ul
nvediator Dei et hominum homo Christus Jesus a videam te (Exod. xxxiv, 9). Ardebat ignis in meiile,
lumbis, et desuper aspectum ignis intrinsecus per cum David diceret:. S»'fiviianima mea. ad Deum vi-
circuitum habere describilur, ctalurabis el deorsum vum. Quando veniatn, et appqrebq anle faciem Dei
speciem ignis splendentis per circuitum? Investi- mei? (Psal. XLI, 3.) Qui incarnalionem Verbi de-
gandum namque quare a lumbis, et desuper igneni siderans, ait: Ostende nobis, Domine, mhericordiam
intrinsccus, nec tamen splendenlem ignem habere tuam, et salutare luum da nobis (Psal. LXXXIV, 8).
narratur; a lunvbis vero, et deorsum habere ignis Ardebatignis cum Simeon decoiruptione vitseprae-
speciem dicitur, nou tamen hunchabereintrinsecus sentis exire desiderans, audivit non prius se visurum
memoratur, quia splendentem et in circuitu hunc mortem, nisi 309 videret chrislum Domhii (Lue. n,
babere describilur. Quid enim lumborum nomine, 26). Sedeccejamignis istequasisub lumbisexterius
nisi propago mortalitatis exprimitur? Propter qnOd resplendet, quia universa genlilitas incatnaii Dci est
etiam et Levi dicitur quia adhuc in lumbis patris amore succensa. Et quia ejus membra sunt elecii
eral, cum Melchisedech occurrit Abrabae : De lumbis angeli in ccelo, ejus menvbra sunt conversi honii-
vero Abrahse Virgo Maria exiit, in cujus ulero uni- nes in terra. Uivus honvo est qtii, et superlumbos
.genilus Patris per Spiritum sanclum incarnari di- ardet intrinseeus, et sub lumbis inferius ignis sui
gnatus est. Ex qua incarnalione universo innotuit splendoreiu in circuitu envittit, quia ct arigelos ad
liiundo Deus sicut per Psalmisiam dicilur : Accin- Q amorenv suum per divinilatera tenuit, et homines
yere gladio tuo circa femur tuum, polenlissime ,ad sancli ardoris sui desiderium ex hunianiiate ve-
iPsal. XLIV,4). Gladium etenim circa femur potert- vocavit.
tissimus sumpsit, quia sermo ejus pr8edicationis:il- . (566) Luraborura nomine luxuria designatur, sic-
lius ex ipsius incarnalione convaluit. Quid 308 ul per bealunv Job ex persona Ecclesise sanctae dici-
vero iste ignis designat nisi ardorem sancti Spiri- tur : Circumdedit me lanceh suis, cptivulneravit lum-
lus, qni corda quae repleverit, incendit?.; De quo bos meos (Job .xvi, 14). Sancta quippe Ecclesia
ipsa Veritas dicit: Ignem veni mitlere in lerrani, et lanceis ab hoste suo ciicumdatur, quando in mem-
quid votonisi ul accendalur? Quid est ergo quod in bris suis ab impugnatore callido tentationum jacu-
hoc aspectu bouvinis, qui prophetae apparuit, a lum- lis impetilur. Reneaulem lanceis circumdari dicilur,
bis superius, intrinsecus per circuituin ignis ardet; quia antiquus hostis tentationis suaei.vulnere. ab
a lumbis vero inferius non ignis intrinsecus, sed iu -omiii parte nos impetit.'Et quia onme peccatum
circuitu rcsplendet, nisi quod ante incarnationem ;hoslis quidem callidus suadel, sed nos ejus suasio-
Unigehiti, Redemptoris noslri, sola intra se Judaea iivibus consenliendo'perpetramusi aperte,subjungi-
ardorem araoris ejus habuif, post incarnationem tur : Convulneravit lumbos meos. In lunvbis quippe
vero iilius in circuitu ejus ignis resplenduil,. quia luxuiia est : Cuin ergo antiquus hoslis fidelem po-
in universo mundo gentibus claritalemsanctiSpiri- pulum ad luxuriam pertrabit, hunc procul dubio in
tuseffudit?Prius ergo intrinsecus igniserat,., sed lumbis ferit> Ubi quoque 'notandum est quod non
spleridor iioii erat, quia Spiriius sanctus in multis ait : Vulneravit; sci •convulneravil lumbos meos.
quidem partibus Judaeam :replebat, sedad nolitiam Sicutenim loqui aliquando unius est, colloqui duo-
gentiura nondum ejus lumeri emicuerat. A lumbis rum vel fortasse mullorum.sic antiquus hostisnos
vero ejus, et deorsum ignis in circuitu splendet, ad culpam Sine nostra voluritale non rapit; nequa-
quia postquam de Virgine carnem sumpsit, in hu- quam lumbos nostros vulnerare, sed convuliierare
mano generelongelalequesancti Spiritus dohadi- dicilur, quia hoc quod nobis ille male suggerit, nos
latavit. Et notandum quod ignis isle a Iunibis su- sequentes ex volunlate propria implemus : et quasi
perius per circuilum esse describitur, non extrinse- cum ipso nos pariter vulneramus, quia ;ad perpc-
cus, sed intrinsecus, quia- amoris flamma, sicut trandum malum ex libero simul arbilrio ducimur.
dicluqv esl, in electis atque spiritalibus viris ubique Lumborum nonvine laudis appetitus designatur,

(365) Ex hom. 8, in Ezech. longe posl nieo. (566) Ex 1. XIII, in Job, c. vi in medio, 19.
231 GARNERI CAN. REG. S. VICTO IS PARIS, 252
sicul ad bentum Job dicitur : Accinge sicut vir lum- A ris Jacob tenuit, eumque marcescere slatim fecit.at-
bos luos (Job xxxviii, 3), consule lib. iv, cap. 2, su- que ab eo Jacob tempore uno claudicavil pede, quia
pra. scilicet omnipotens Deus, cum jam per desiderium
310 CAPUT LIII. et intellectum cognoscitur, onvnenv in nobis volu-
DE iW.NHSUS. ptatera carnis arefacit. Et qui prius quasi duobus
(367) Renuni nomine voluptas carnis designatur, pedibus innitentes, et Deum videbamur quaereie et
sicut per Moysen de'commestione agni dicilur: Re- saeculum tenere, pbst agiiitionem suavitalis Dei
net vettrot accingetis (Exod. xn,ll). Quid eniin in uiius in nobis pes sanus remanet, et aliHsclaudi-
renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et cat,. quia necesse est ut debilitato amore saeculi
Psalmista posiulat dicens : Vre renes meos (Psal. eonvaloscat ad amorem Dei. Si crgo tenemus ange-
xxv, 2). Si enim voluptatem libidinis in renibus lum, uno claudicamus pede, quia duni crescit in
esse nesciret, eos uri minime petisset. Qui igitur nobis fortitudo amOris intiini, infirmatur procul
Pascha comedit, habere renes accinclos debet, ut dubio fortiludo carnis. Omnis quippe qui uno pede
qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptio- claudicat, soli illi pedi innititur, qucm sanum ha-
nis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, bet, quia, et cuidesideriuih lerronum jam arefactum
volupfates edoraet, carnem a luxuria restringat. " fuerit, in solo pede aruoris tota viriute se sustinet.
Neque enim cognovit, quae sit solemnitas incorru- Et in ipso stat, quia ped^m amoris saeculi, quem
ptionis qui adhuc per incontincntiani corruptioni ponere in terra consueverat, jam a terra suspensum
suhjacet. portal. .-.-. ,,.;:;,.:
CAPUT LIV. Fempris nomine prqpagatio carnis dcsignalar,
DE FEMORE. sicilt .de^Dbminadiieiiw'^IiabebatirimUimento;.elHn
(568) Femoris nominc voluptas carnis designa- feriwresuo sct-iptum :Mex regrim, ei Domims domi-
tur, sicut per Jeremiam prophctam dicitur : Post- nanlium(Apbc.^ik; 46). Qriid enim vestimentum
quam couvertisti me, egi pmnilentiam; el posiquam ejus est, nisi corpns quod assnmpsit exVirgirie:?
ostendisti milti, percussi femurmeum (Jer. xxxi, 19). Nec tamen aliud ej JS vcstinientum cst atque aliud
Quid enim in fcmore nisi voluptas carnis accipitur? ipse. 3Namnostrum q«oque312 vestirtientrimcaro
Et quid est qModttit, postquam ostendisli mihiper- dicitur, sed tamen ipsi nbs ^unvus caro qua vesti-
eussi femur meum, nisi quod poslquam superna mur. Pcr fonvur verj propagalio carnis intelUgitur.
spiritualitcr vidit, omne quod inferius in se carna- Quia ergo per propaginem generis liumani, sicpt
liter vivehat, exslinxil, ut -quanto magis summa generationum ordines Matthaeovel Luca narrantihus
palescerent, tanto araplius ima, quae tenuerat, non describuntur (Matthii; Luc.m), in hunc mundum
libercnt? Nam quanto incipit quisque superius vi- venit ex: Virgine, et per incarnationis suse iriyste-
vere, tanto et inchoat inferius interire. Juxta affe- rium, quia rex esset el Dominus cunctis gentibus
-ctum namque carnalis operationis oninis «aro simul indicavit, in vestimento et.in femore scriptum ha-
Pauli interierai, cum dieebat: Viisp jatu rion ego, buit, Rex regum et Dominus dominanlium. Unde
vivit vero inme GhrislHs~(Gal.;a,W)i •Hinc-per Sa- enim iii mundo inn^tuit, ibi sclectionis scienliam
lomonem dicitur : Vniuscujusque ensis super femur infixit.
tuum propter titnoret nocturrios.(Grint.i, 8) (369). CAPUT LV.
Nocturni quippe timores sunt insidiae tentalionis I . - • . -.••.. .
DE GENIBUS.
-occultae. Ensis autem super femur est custodia 311
ln Scriplura sacra genuum riomine aliquando>opera
vigilans, carnis illecebram preraens. Neergo no- desiynanlur, dliquando sensus sptritus.
cturnus timor, id est occulla et repenlina tentatio (570); Genuum nomine opera designantur, sicut
subrepat, semper necesse est at femur nostrum per Paulum quibusd vmdissolule viventibiis dicitur :
superpositus cuslodise ensis premat. Hiuc est enim Remhsas tnauus, el, iistoluia genua erigite;;et gres-
quod angelus cum quo Jacob luctabatur nervum jysus r^ctos/acife^pea^iMs.itiesfrM^e^r.iXii.l^j.lIinc
. femoris ejus tenuit.pumque mareescere stalira fecit. . iterura Gedeoni divina admonitionc praeceptum est
Designat auiem {angelus iDqmiiii qtilacqbv qui cum ut ad fluyiuiri yeriiens omnesqups flesis .genibus
angelo contendit, uniuscujusque perfecti viri et in aquas ^naurire jcorisiiceret a jliellorum conflictu re-
conteiiiplatione positi animam. Quaevidelicet anima moveret. Ducti engo sunt ad fluvium, ut aquas bibe-
; contemplari Dominum , aMtur,; velul in ;qupdam rent, et qui aquas flexis genibus hauserunt, a hellica
certaniine; posita modoiquasi exsuperat, quia iritel- intentione remoli sii it (Judi^ .yij). .Gedeqn:nanique
ligendo et senliendo de incircumscripto lumine ad praelium veniens Redcmploris nostri signat ad-
aliud degustat: mofto succuriibit, quia et degustan- venUim. De quqseri[)tun!;«st;.:.' Tollite poriqt, ptin-
do iterum deficit. Quasi etigo vincitur angelus, cipes, vesiras, el elevamini, portw mternales, et iritro-
quando intellectu intimo apprehendilur Deus. Sed 4bitBexgloria.i^uh.est iste, Rexgloriw:' Dtminut
notand im qupd idem viclus angelus nervttiri Temo- fortis et poiens, Lhminus potent in pffelio (Psal.

(367) Ex hem. 22 in Evang. post med. <369) Ex I, xx, in Job, c. v.


(368) Ex I. xxivin Job, c xii. (370) Ex c. xvn, i. xxx ;in Job,
235 GREGORIANUM. — LIB. V. 234
xxin, 9). Gedeon r.amque interpretatur' circuieris; A eos, quos oblitns esi pes egeniis iiomiiiis, et iiivies
in tiiero, Doniinus enim noster per majestalis po- (Job xxviu, 5). Qais enim hoc loco alius accipiliir
tentiam, oiririia circumplectilur;, et tamen pPr• egeus homo, nisi ille de quo per Pauluin dicittir :
dispehsationis gratiam, irilra utciuin Virginis hu-• Qui proptcr nos egehus factusesicutii diyes esset
nvaniiatem sumehs venit. Quis est ergo circuieris> (II Cor. vni, 9). Cujus-videlicet egenlis hoiriinis
in ulcro, nisi omnipolens Deus sua dispensaliorie', pedes sancti apostbli fnerunt, per quoriim pfaesen-
nos rediraens; divihitate cuncta eompiecteiis,' 313 !•• liaiii gentilitatein circuiuiensmundum perariibula-
et hunvanitatem inlra ulerum sumeiis? In quo utefbi vit universum. De quibusipef Prbphetairi : Ei inam-
incarnatus est, et clarisiis noiiest, quia intra ute-• bttlabo in eis (Levii. xxyi, J2). 315 ^u Pes ^im
runi fuitper iiiiirmitalis substaniiam, et extra muri- ' non erat, qui in cohipedibus teiitus dicebat: Pro
'
dum per potentiara majeslatis; Madian verO inter^ quo iegatione fungor mcuienci (Epltes, yi, 20). Sed
prefatur dejudicio. Ut enim hostes ejus repeUehdi eorum qui umbra moftis etlapis caligiiiis exstite-
destrueifdicjue essent,; lion de vitlo fepellentis, sed riiiil, pes horainis egentis oblitus est, quia in ipso
de juiliciojuslejudieahtis fuit. Etidcirco de judicio: iriitib nascentis Ecclesiae clura saricti apb.stoli coelb-
vqcantuf; qriia alieni a gratia Rederoptoris justsoi rum regnum Judseaepraedicafe vpluissent, videiites
daninatibnis mefiluiri' etiam in vocabulo riomiiiis " qubd in eis nihil omhino proficerent.ad praedican-
trahunt. Contra hos Gedeori pergit ad •praeliurii. duni gentibus defluxerunt, sicut ipsl iii suis Actibus
Aquis namque. dpcirina sapieiiliae, slaiite auterii dicunt: Vobis oportebat pritnum loqui verbum Dei :
geriu recla operalio designafur. Qui efgo dum aqrias sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judi-
bibririt, geriu flexisse perhibentur, a pelloruia cer- • cafis mternw vitw, ecce convertiiriur ad gentes
taihinc prohibiti recessefinit, quia cum illis Chri- (Acl. xin, 46). De quibus per Psaiinistam dici-
stris cbnfra hosles fidei pergit ad praeliurii, qui cuin iur : Transferenlur monies iii cormarislPsai.xLv, 3).
doVtrinae fluenta hauriunt, reclifudinem operuin Quia repulsi a Judaea apostoii iri boc gentiUtatis
non infleclunt. Oiriries quippe fiirie bibisse aqrias, salunv translali sunt. Qui sunt ergo qui immensa
sed noii onincs rccto gehu sletisse narfafi sunt. duritia pro obscuritate ,'cord'is quasi quidairi lapis
Repfpbatique suht,: qui geriua dum aquds bibererit, caliginis, et umbra mortis, a peregrinahte sancto-
iuflexefuiit, quia atteslahte Paulo : Noii auditofes rum populo dividunfur, riisi hi quos oblitusesi pes
iegis justi sttni apud Deurri, sed faclqfes tegis jusiiM egentis hominis, id est quos -praedic-itpfes Dorainl
ficaburiiuf (Rom, n, 13). Hi igitur Chfistb ducead videlicet per humilitateni pauperis pro supefbiae suse
bellum pfodeunt qui hoc quod ore annuntiant, „ tariiore reliquerunt, eortimque omnino obliti surit,
opere ostendunt; qui fliienta doctfiriae spiritualiter dum prsedicalionis sridj semiria ad soiara friiClifica-
hauriunt, nec tanien Iii; piavis opefibus carnaiiief tiohem gentium iranstulerunt ? Qrios recte quoque
inflectuntufjquia sicut scriptturi est: Nori est spe- et ihvios vocat: quia dum infidelitate sua obdurati
ciosa idus in ore peccaioris (Eccli. xv, 9). suht, verbis vitae ad cor viarii prsebere riolue-
Geiiuum noniine sensus spirilus, vel peccandi runt.
consuetudiries designaiitur, sicutbeatus Job in.per^ , (572) Pedis nomine is, qui ail injiihcta currit,
sona pceriiteiitis convertitur dicens : Quare non iri designalur, sicut per Paulum dicitur: Corpus metn-
vulvq mqrluus sum: egressus ex ulero non slalim brum unum nonest, sedihulluin. Si Uixerit pes, qub-
perii? Cur exceptus genibus? (Job' in, 12.) Relege . niam non sum manus, non sum de cofpqre, non ideb
capVisupra. '''"..'. rion est de corpore. El s» dixeril quris, quonidtri itoii
.-'•.".. "•"'" 314 CAPUT LVI. - ". ;. stiiri oculus, non stim de cbrpbre: non ideo nori esi
...„ DE PEpiBDS, de cofpore. Si totuni cofpusoculus,-ubiestqudiius?Si
In Scriptuta sacrqcum pes singulariter poniiur, qti- toium auditus: ubi odbratus? (TCdr. xii, 14-17.) Et
quandbh qui dpitutmido susieritai, aiiquurido sdri- , parilo post : Quod si esserit dirihid unutri mem-
cti aposloti, aliquaitdo is qui ad ihjuncia curtit, Xibrurn, ubi corpus? Nunc dulem
triuitaquidem
designalur; cum vero-plutaliterpedes dic.untur, ali- unum verocorpiis (ibid. xix, 20). Quid
quandq exlrefna sanctm Ecclesiw metnbra, ali- membra,
qutittdb sancti prmdicalores, vei infirmbrum ope- eriira sancta Ecclesia, hisi "supefni sui capitis cor-
rurii minisiri, aliquando gressus actuum, aHquando- pus est ? In qua alius alta videudo, oculris; alius re-
vesligia Ciirisli, aliquarido duo qmores, Dei vide- cta operando, manus; aliris ad injtincfa cufrendo,
licet et swculi, aliquapdq coyiiuliones intelliguii-
iur. . pes; alius prseceptorurivyocenv iriielligendo, auris;
.Pedisnomine, is qui opitulando sustenlat, desi- alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam
gnatur : sicut per beatiim Job dicituf : Oculus fui discernendo, naris est. Qui corpofalium mOfe mem-.
cmco, et pes ciaudp (Job xxix, 15). Require iri cap. brorum dum vicissirii sibi accepta oflicia impendunt,
De qculo, supra cap. 10. uririm de semelipsis oinnibus coipus redduht. Et
(571) Pedis nomine sancti apostoli designantur, cuin diversa in charitate 316 peragunt, diversum
sicut per bealum Job dicittir : Lapidem caliginis et esse perhibent, ubi contiiiehtur. Si aritem unum
unibfam morlis dividit iorrens a populo peregrinante, quid omnes agerent, corpus utique qubd ex riiiiltis
(371) Exl. xviii in Job, c. xix, lorigiusctilea priii- (572) Ex 1. xxx in Job, c. vi. '.,...'-
cipio.
PATROL. CXCIII. 8
S35 GARNERI CANv REG. S. VICTORIS;PARIS| 2*6'
conlirteUir, non essenl : quia videlicet mullipiicj.ter j kvigilaht, solerli curaj occupaloriim eorda requifei-e,
coiitpaclum non existcret, si hoc concors mehibro- eisqne eam quairi voijando pereipiUnt crebrae admo-
rum diversitas non leneret. nitionis voce ihfusioiiem pinguedinis riiinistraie.
invicem pro se memhra
(575) Pedunv nomine extrema sanclte Ecolesjae Nam quia in uno cofjjore
membra dcsignanliir, sicut per healuin Job sancla sollicila spnt, sicut illorum minisleriis nostra ful-
Ecclesia de infirmoruin subveisione conqueritur di- ciunluf, ita necesse ,est ut nostris studiis illoruin
cens : Pedes meos subvertcrunt, et oppresserunt quasi iiiteriora repleantur. Qiiando igilur sancti doctores
fluctibus, semilis suh (Job xxx, 12). Quid enim per qUibusdam ad extremairtinisteria deditis unctionem
peclcs Ecclesise, nisi extrema illius membra signan- Dominica; Incarnationis prsedicanf, butyro eloqtiii
lur ? Qua) dum ad opera terrena deserviunt, tahlo pedeslayant. Solentetiam pedes ipsaitineris aspe-
celerius ab advcrsariis falli possunt, quanlo sribli- rilate iacerari. Uhde et oftininp difficile est in terre-
mia minus intelligunt. IIos ilaqiie pcdcs adversarii iiis actionibus hujus vitae iter agere, etnulla exla-
subvcrlunt, quia vidcliccl cxlreina Ecclesiaj moiiv- bore itinerisvulnera sustinere. Cum ergo vigilaii-
bra ad sui dognialis errorcnv lialiiint, subversi au- tes prsepOsiti auditores; suos cUris exterioribus iri-
tem pedcs vianv tenere neqiicunt, quia infivmi qui- tentos ad cor revocant,-ut quse inter ipsa licila ppei a
vel -
que persecutorum suorum promissionibus per- admiserunt, nvaia cPgriOscant, et quse cognoveriiit
suasi, vel minis tcrrili, vel cruciatibus fracti, ab defleant, pedesbutyro iavahl, quia eoruni vulneiibus
ilinere recto devianlur. Rene autcm adversariorunv poenitenliae unguehta subniinistrant..
scmila fluclibus comparatur, cum dicitur: El opprcs- (575) Pedum nonjine gressus actuum deslgnan-
serunt qnasi fluclibus semilis suh : Qiiia scilicet vila . lur, siciil per Ezeciiieleni de sanctis animalibus di-
pravorum insolenti inquictudine molesla, ad obruen- citur : Pedes eorum pedes recli(Ezech./i, lj. Quid
dam, ut itadixerim, navcnv cordis quasi tempestas enim per pedes, nisi gressus actuum designaiimr ?
illabitur. De qua videlicet tcmpestate per Salomo- Qualuor ergo animalium pedes Christi esse descri -
nem dicitur : Quasi tempestas transiens non eril itri- biinlur, quia saiiclorunv evangelislaruni 318
pius (Prov. x, 25). Ctimque infirmus quisque per- atque oinriiuiri perfectorum opera ad sequeiidam iiii-
vcrsos florcre conspicit, hunc in perversitalis pela- quitatem non sunt retqrla; lri autem pedes rectos
gus, unda miseroe imitationis mergit. npn habent qui adj mala mundi qiise reliqUeruiit,
(571) Pedum nomine vel sancti praedicalores, vel refleciuntur. De quibus scriptum est: Canis. rever-
inferiorum operunv niinislri designaiilur, siciit per sus ad vomitum suuni, et sus lota in volutabro tttti
beatum Job dicitur : Qttando lavabam pcdes meosbu- :n, (11 Peir. II, 22). Dqlebat de quibusdani dOclor
tyro (Job xxix, G). Quia Christum ct Ecclesiairi egregius quod pedu n rectitudinemretro retorserant,
juiiani esse personam crcbro jam dixiuius, illum qiiibus pcr increpationenv dicebal: Quomodo con-
videlicct hujus corporis caput, hanc auteni illius vertimini itcrum, ad\ infirmaei egcnd elemcnlu, qni-
capitis corpus : aliter haee verba juxla voccm ca- btts denuo servire vnliis? Diesobservatis, el annos et
pitis accipi, atque aliter jnxta voccm corporis de- tempora, el liinco ne\forte siue cansa laboraverim in
bei.t. Qttos ergo pedes Doraini nisi praedicatores ac- vobis (Gal. iv, 9). Qui alios admonel dicens : Remis-
eipimus? De quibus dicit : Ei inambulubo in eis (II stts tnanus, el dissol'y,tagenua erigiie, etc,ressus rcclos
Cvr. vi, 16)'. fiutyro eigo pedcs lavaulur,quia praedi- fucilc pedtbus veslris (Ilebr. xn, 12).
catorcssaiiclibonoriimoperum pingiicdincreplenliir. (576) Peduin iionjine vcsfigia Chrisli design;i:itir,
317 Etenim vix ipsa praedicatio sine aliquo trans- sicut de muliere illa peccatrice in Evangelio dicitur
ilur adraisso. Naru quilibet prsedicans, aut ad qnan- quod rctro sccus pcdes Dpmini stetit (Luc. vn, 58).
tulamcunque indignationcni trahitur, si cojitenini- Conlra pcdes enim Domini stamus cum in peccatis
lur; aut ad quanlularivcunque gloriara, si ab audien- positi, ejus ilineribus renitimur. Sed si ad verara
tibus vcneralur. Untle ct apostolis pcdes loti sunl, pcenitentiam post peccata convertiniur, jara relro
tit a quolibet paino contagio in ipsa prsedicalione I) secus pedes Domini stamus, quia ejus vestigia se-
fontracto quasi quodani in ilincrc collecto pnlvere quimur quem inipugnabamus.
nunidarentur. Et beatus Jacobus dicit: Nolile\pln- Pedum iioinine drio amores, Dei scilicel amor ct
resmagislri.fieri frutres mei (Juc. m,l). Et paulo saeciili designanlur; sicut sacra hisloria teslalii",
post: In mttllis enhn offendimus omnes (ibid., 2). quae bealura Jacob cum Evangelio luclaliim nar-
Pcdes ergo lavanturbulyro, quia pinguedine boni lat: qui etnervum femoiis ejus tenuit, cumque sta-
operis infundilur, atquc inunJatur pulvis collectiis liuv niarcescere fecil, atqueab eoJacoblempoie uuo
degloria pracdicalionis.Siaulem sentire ista ex voce claudicavit pede? (Gen. xxxii.) Quasi enini duo pc-
solius corporis debcmus, nintiruin pedes Ecclesise dcs sunt amor Dei cl amor saeculi; et quasi duobns
su-nt inferiorum operum ministri. Qui dura ad usus pedibiis iiinitirartr, qrim Denrivyidemur quserere, et
necessarios -ca quse siinl exferius cxercent, per ex- saeculum tenere. Sfed Omnipotens Deus, cum jam
treinum ministeriunv velul pedes terrac inhaereiit. per desiderium et intellecturii eognosoitur qmricm
Sed-debent hi qui prasunl, qui doctrinac studio in- in nobis voluptatem carnis arefacit, et sicpostagiii-
.!'' '.-.
(575) Ex c. xix, lib. xx in Job, 21. .(575) Ex liora. 3|in Ezech.
^574; Ex 1. xix in Job, c. x, (576) ln medio Ti'om. 58 in Evang.
S57 GREGORIANUM.— LIB. V. 23S
tionem suavitatis ejus unus iii nobis pes sanus re- A jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Pau-
.manet, et alius claudicat, quia necesse est ut debi- lum dicitur : Remissas manus, et dissoluta genua eri-
lilato amore sseculi convalescamus ad amorem Dei. gite:#t gressus rectos facite (Hebr. xn, 12). Aqua
Si ergo tenemus angelum, rino claudicamus pede, efgo usque ad genu pervenit, cum nos percepta sa-
quia dura arescif in nobis fortitucio amoris inliriii, pientia perfecte ad boni operis rectitudinem strin-
infirraatiir procul dubio fortiludo carnis. Oriiriis git. Qui iterura metitur mille, et pfopheta usqrie ad
quippe qui rino pede claudicat, soli pedi innititur renes per aquam ducitur, quia videlicet tunc in no-
qiiem sanura hahet, quia cum terrenum desidefiunv bis plenitudo operis excrescit, quarido in nobis per-
319 jara arefactunv fuerit, in solo pede auioris Dei" cepta sapientia omnem, quahluni possibile est, de-
lota virtule se sustinet, el irt ipso slat, quia pederii 1 lectationem carnis exslinxit. Nisi enlhi deieciatio
amoris sseculi, quera ponere iri terra consueverat carnis essel in renibus Psalmista non dicerel: Vre
jam a lerra suspensum portat. reries meoset cor meum (Psat. xxv, 2). Aqua usque
(577) Pedum nonvine cogitationes deslgnantur, ad renes venit, cum dulcedo sapientiae etiaim incen-
sicut In Evangelio legitur, quod sanctis apostolis tiva carnis interimit, ut ea quse urere mentem pote-
post pfsedicationem Dominus pedes lavit (Joan. rant, dilectionis incendia frigescant. Qui adhuc
XIH). Per pedes enim cogitationes accipiuntuiy quia niensus est mille, torrentem videlicet qtiera pro-
plerumque et in bono opere peccati pulvis contra- pheta pertransire non potu.it, de qup etiara dicit.
hitur.et inde iriquinantur vestigia loquentium, unde Quoniam inlumuerant aqum profundw loirenth, qui
audientium corda mundantur. Recle Dominus apo- non potest transvaduri. Percepta hariique per-
slolis post pfaedicationem pedes lavit, ne quo pec- fectione operis ad contemplatioiiem pervenitur. In "
cati contagio ex ipsa prsedicatiohis gratia mens in qua scilicet conlemplaliohe dum mens in allurn du-
bccullo pollueretur; nesibi quae ageret tribueret, ne citur: siiblevata videt in Deo quia nori potest peiie-
Sibi tribuendo quaeagebal amitteret. Nam seepe non- trare quod videt, et quasi tangit aqtiam torreiitis
nulli dum exhortationis Verba faciunt, quamlibet te- •quam pertransire non potest, quiaet intuelur spe-
nuiler sese inlrinsecus, qtiia per eos pradiealiohis ctando quse libeat, et lamen hoc ipsum perfecte non
gratia derivatur, extollunt. Cumque. verbo aliena valet intueri quodlibet. Propheta ergo ad :aquam,
opera diluunt, quasi ex bono iliriere pulverem malae qiiandoque pervenit, quam nori pertransit, quia ad
cogitalionis sumunt. Quidergo fuit post praedicatio- coiiteniplationem sapientiae cura ad 'exlremum dii—
nem pedes discipulorum lavare, nisi post praedica- ciraur ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem siib-
tipnis gloriam cogitationum pnlverem tergere, iC levat, ad se, humano aninto plenam' agnitionem,
gressusque cordisab interna elatione mundare? negat, ut hanc et tangendo amet, et nequaquanv per-
CAPUTLVH. transeundo penetret.
- ' (579) Tali nomine vitsetcrminus designatur:unde
BE TALO. .
{378) Talorum nomine prima boni operis vestigia Joseph qui inter fratresusque ad- iinem justus per-
solus talaremtunicam ha-
designanlur, sicut Ezecbiel figurata narralione de- severasse321describitur,
nuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte videt buisseperhibetur (Gcn. xxxvii,5). JSam quidestlala-
narrat, dicens; Mensus est cubitis milte; et traduxit ris tunica, nisi aclio consummata ? Quasi enim pro-
me per aquam usque ad talos. Rursusque mensus est tensa tunica lalum corporis tegit, cUm bona actio
mille, et tradttxit me usque ad genua, et mensus est ante Dei oculos usque ad vitae nos leiminum regit.
mille, et traduxit me per aquas usque ad renes; el men- CAPUT LVJII.
SMSest mille, et traduxil me per torrentem, quem non BECALCANEO.
potuipertrurisire, quoniam intutnuerant aqum profun- Calcanei nomine finis aclionis noslrae designatur,
dwiorrenlis,quinoii potest transvadari (Ezech. XLVII). sicut per Psalmistam dicilur : Ipsi calcaneum obser-
<Juidnamque raillenario numero,nisicollati mune-, D vabunt (Psal. LV, 7). Relege cap. i, supra.
ris plenitudosignatur?Virilaque,quiapparuit,raiUe
CAPUT LIX
cubitis metitur, et propheta per 320 aquas usque
DEPLANTA.
ad talps ducitur, quia Redemplor noster cum nobis
ln Scriptura sabra planue nomine aliquundo primus
ad se conversis boni exofdii plenitudinem tribuit, justus, id est Abel, aliquandu'actib vilm, aliqunndo
dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vesti- finis vitw intelligitur.
gia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire (580) Plantae liomine prinvus justus, id esiAbel
est jam nos per acceptam sapienliam desideratae designatur, sicut de beato Job in persOna Doroir.j__
reclitudinis vestigia lenere. Qui rursum raille me- dicilur : Egfessus Satan a facie Domini percussil
titur, et propheta usque ad genua per aquara duci- Job ulcere pessimo, a plania podis usque ad verticem
lur, quia crim honi operis plenitudo tribuitur ad (Job. ii, 7). Nullus in hanc vitam electorum venit,
hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis qui non hujus adveisa sustinuit, menvbra autem
(577) Haecex principio cap. xix in Job, quae etiam (378) Ex cap. xtv, 1. xxii, in Job, post mediuin 22.
retulit rapsodiae suae in Joannem, cap. xxxi, sed in (379; Ex c. XLII,1. i in Job.
codicibus Gregor. qui exstanl, non habetur senlen- (580) Ex c. ii, 1. in in Job, post med.
239 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARISJ 240
nostri Rcdcmptoris cxstitcrtint, ctiain qtti ab ipso A \ finein vita in culpa ,'oiistringilur, cjus planla laqueo
mundi exordio dum pie vivunt, crudclia passi sunt. tcnelur.
An non hujus inenvbrum Abel esse perhibuit, qui CAPCT LX.
ejns mortcm, de qno scriptunv est: Sicut agnus co- DEUNGIJE.
ram tondente se obmutescel, et non aperiet os suum (383) Ungtiis liomine, finis rei cujuslibet desi-
(Isa. 1.111,7), non solttm placens in sacrilicio, scd gnatur sicut per prophelam dicitur : Peccatum
cliam moriens tacendo significavit? Ab ipso itaque Judm scriptum est stylo ferreo in ungue adamaiuino
mundi exordio Redemploris nostri corpus expu- (Jer, xvn, l)._In ungue quippe finis est corporis.
gnareconatus esl. A planta crgo pedis usque ad ver- lta vero lapis fortis est adamas, ut ferio non valeal
ticem vulnus intulit, quia prius ab hominibus in- secaii. Per slylum autein ferreura fortis scnlentia,
choans usque ad jpsum caput Ecclesiae sjeviendo ct per iinguem adanianliiium signalur linis aetcrnus.
pervenit. Pcccatura ergo Judae stylo ferreo in ungne aia-
322 (581) Plantse nominc actio vitac dcsignatur, raantino scriptum dicilur, quia cuipa Judaeorum,
sicutde sanclis animalibus, perEzechiclemdicilur : per fortem Dei scnientiam in fine scrvalur infi-
Planta pedis eorum, quasi plunta pedis viluli nito. ;
(Ezech. i, 7). Quia enim praedicalores sancti boum I
15
LXI.
nomine designeutur, docct apostolus sanctus 323JCAPCT
Paulus legis teslinionium exponens: Non alligabis I)jEU.NGULA
os bovi triluranli (I Tim. v, 18). In sanctis ergo (58-i) Ungulae nomine virtulum perfcctionem de-
pracdicatoribus, planta pedis, est planta viluli scili- signat, sicut voce Dominica, ad bcatuin Job de san-
cet mature incedens, forlisct divisa, qitiaunusquis- clo praedicalore, sublequi nonvine dicitur : Tsrram
que prsedicator sanctus, et veneralionem habet in ungula fodil. Solet in equi ungula luboris fortiludo
maluritatc, et fortitudinem in operc, el in divisione. cognosci (Job. xxxix): Quid ergo pcr ungulara, nisi
ungulae discrelionem. Non enim facile ejus praedi- in praedieatore sancto, virlutum perfeclio deinon-
catio accipitur, si levis in moribus esse videatur, ct slratur? Terram ergo ungula fodil, ^cuin de corde
nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa audientium cxemplo suorum opcrum tcrrenas co-
omnia iion adfucrit operis forlitudo. Virlutis aulera gitationes ejicil. Ungula terram -fodil, quia audiio-
inerilum ipsa fortitudo operis admillit, si discrcta rtim corda a saecularibus curis evacuat, cuin ilocl;<r
in inlellectu non fucrit. bonus contemni sseculum opere oslenlat. Videamus
(382) Plantae noinine finisvilae dcsignatur, sicut dc Pauliim terram cordis audienlium, qua oslcnsoe vir-
iiiiquo per Raldatli diciiur: Tenebilur planla ejus tulis ungula fodiat. Ipse discipulis dicit : Heec cogi-
iaqueo (Job. xvm, 9). Nam cum perversa raens in tale, qum et didicislh, et accepistis, et audhtis, et
peccatuin se venisse conspicit, quadam cogitaliouis vidhlis in me : Ilwc dgiie, et Dcus pacis eril vobis-
supnrficie evadcre pcccali laqueos qtiserit. J3ed vel cuin (Phil. IV): Et rursum : Imitalores mei eslole,
terrores, vcl opprobria liominum timens, eligit in sicut et ego Jesu Clmsti (I Cor. xi). Qui igitur ex-
seternum mori, quam ad temporis aliquid adversi- cmplo sui opcris alips corrigit, niiniruin uhgula
tatts perpeti. Undc totara se vitiis inseril, quibus terrain fodii. Qui eliam districla carnem domat
jam seuiel sc obligatani seutil. Cujus crgo usque ad abslinentia, teiram fodil uiigula.

INCIPIT LIBEK SEXTtJ^.

324 CAPUT PRIMUM. I


D rursus: Portiomeain lerra vivenlium(Psat. CXLI,6).
DETEim.V. Hinc ileruni in libro beali Job, de reprqbo.quolibet
ln Scriptura sacra terrm nomine, uliquando soliditas scriptum esl: Non ditabilur, nec perseverabii sub-
patrim cmlestis inteUigilur, aiiquundo sanctn Ec- sianiia ejus, nec.mitlel in terra radicem suam (/»'>
clesia, aliquando Synagoga, oiiqttundo gentililus,
aliquando unimujusii, aliquando animq pecculrix, xv, 29). Ule virtutibiis ditalur, 325 cujus meuiem
aliqunndo caro, atiquantlo humatta anima, ttti- inhabital oranipotens Deus. Sed quia superbi cpgi-
quundo peccaior quilibel, aliquantlo subjecla plebs, tatioab aucloris suse gralia non inhabitatur, profecto
aliquando humanitas Christi, aliquapdo infernus,
aliquando Chrisli curo, uliquando In qui lerrenh per hoc virtulibus non ditatur. Propter hqc quod
nctibus occupali sunl, aliquando terrena aclio. interius est vanis dicitur : N.bn dilqbilur.;Propter
385) Tcrrse nominc soliditas patriae coclestis ac- hoc vcro quod transiloriura foi'is t.uniet, recle siib-
cipitur, sicut pcr Psulihisiain dicitur : Crcdo videre jungitur : Non perseverabil substantia ejus,; ac si
bona Domini in ierra livcntiuin (Psal xxvi, 15): Et aperlc dicatur : Hoc iquod habere viiletiir exieritis,
- (381) E\ hom. 5 in Ezech. (58ij Ex c. xin, l.xxxi in Jpb.
- (385) Ex lib. xn in'Job, cjp. xxu.
.(582) Ex 1. xiv i:i Joli, c. -i, 5.
(383) Ex JL xiy ,c, xv, 20,
2il GREGORIANUM.— LIB. VI. 242'
transil, ei illud, quod transire non poterat, iule-. A habuit, posligne subversa est, quoniam Synagoga
r".us non liabet. Unde apte subditur : Nec mittel in quse mandata Dei per legem protulit, nascenleiri Ec-
terra radicem suam: Quid enira per lerrain nisi clesiam persequens, invidiaese face consurapsit. An
vitse selernse retributionem acciplmus? Radix vero non evigilationis suae facibus ardebat, cum Rc-
cogitatio ihtelligitur. Superbus ergo in terra radi- demptoris nostri signa conspiciens, per quosdam
cem suam non miltit, quia nunquam ad aeternae suos diceret: Ouict"facimus, quia hic Iwmo mulla
vitaedesiderium cordis sui cogitationem plantat. signa fdcit? (Joan.xi, 47.) Velcerle: Videthquiq non
(586) Terrsc nomine sancta Ecclesia designatur, proficimus, ecce totus mundus post eunr vadil
sicut scriptum"est : Germtnef ferra herbatn virentem (Jqatt. xii, 19). Videbanl unde converti debuerant,
et facienlemsemen: et lignum fructiferum, faciensfru-' atque inde perversiores fiebant. Quserebant ex-stin-
ctumjuxta genussuum(Gen. 1). Quod sicveraciter est guere quem videbat moriuos vivificare. In ore le-
faclum, ut significans faciendum. Per leiram qUippe nebantlegem, sed legis persequebamur auctorem.
iiguratur Ecclesia, quse et verbi pabulo nos reficit, Terra ergo, de qua oriebuiur panis, in loco Suo igne
el palrocinii umbraculo custodit. Quse et loquendo subversa est, quia Judaea in semelipsa prius habuit
pascit,et opitulando prPiegit, utnon solura herbam legem, quae reficeret, et post invidiam cjua se con-
refectionisproferat, sed elianVpumfruclu operis arbo- cremaret.
rem proleclionis. Hinc item.in libro beati Job de Do- (589) Terrse nomine gentilitas designatur, sicut
mino dicilur : Qui extendit aquilonem super vacuum: in libio beati Job interrogahte Domino dicilur':
qui apprehendit lerram. super nihiliim (Job xxvi). Quis dedit veliementissimo imbri cursum, el viam
Aquilonis enira uoriiine diaboius appellari solet, qui sonanlis tonitrui, ul plueret super lerram absque ho-
uilorporisfrigoregentium cordaconsiringeret, dixit: mine in desetio, ubi nullus hominutn.commoralur : ut
Testdmenti in latere aquilonh (Isa. xiv) (587). Qui impteret inviam et desotatam, 327 et producercl
siipcrvacuum extenditur, quia illa corda possidet, Iterbas virentes (Job xxxvni, 25-27). Quid enim est;
qiiae divini amoris gralia woh replentur. Sedtamen imber vehenventissimus, nisi vis.immensa praedica-
-
oninipotenti Domino suppelit, etiara vasa diaboli, tionis? Vebemens invber est, cum prsedicatores
cunclis virlu.lihus vacua, suae gralia? munere ira- sancti credere gaudia aeterna suadent. Imber vero-
ple.re, elin eis divini tinioris soliditatem ponere, vehementissimus cum propter spem rem deseri,.
quos nulla conspicit rectiludinis actione roborari. cuncta visibilia propler invisibilia contenini, et
Ufideet aple suhditur : Et appcndil terram super propter audita gaudia, prsesenlis saeculi pcenas,,
niliilum. Quid enim terrae nomiiie, nisi sancta Ec- r( cruciatusque tolerari admonenl. Quid verO per to-
clesia dcsignaf.ur, qu;e dura vcrba priedieationis iiituum nisi praedicalio superni terroris accipitur?
suscipil, fructum boni operis reddit? De qua per Quem terrorem dum percipiunt, liumana corda
Moysem dicilur : Audiut lerraVerba orh mei,ex- qualiuntur. Sed quia quilibct prsedicator verba dare
specteiur sicut pluvia eloquium tneum (Deut. xxxn). auribus potest, corda vero aperire non polest, se
Et cjuid per nihilum nisi geritiles 326 populi de- Dominus et imbris cursum, et viam sonantis loni-
signanlur? Dequibus per prqplielam dicitur : Om- truidare asserit, quj cum prsedicalionis verba tri-
nes genies velul niliilum, et inane reputatw sunt huit, per lerrorem corda compungii. Accepla vero
(Jsdi XL, 17). In eo ergo nihilo terra suspenditur, via, quid iste imber ac lonitruus agat, subditur :.
quod prius vacuum ab aquilone tenebalur, quiailla Vt piuerel super terram absque homine in deserto.
corda genlilium repleta suiit charitate Dei, quse Quid namque terrara nisi genlilitatera accipimus?
prcssa prius fuerant torpore diaboli. (590) Quse dum nulluni culluui Divinitatis tenuit,.
(588) Terrse nomiue Synagoga intelligitur, sicut nullamque in se speciem boni operis oslendit, vide-
in librObeati Job scriptum est : Terra de qua orie- licet desertum fuil. In qua quia legislator rion fuit,
balur panis in toco suo, igite subversa est (Job xxvm, et qui rationabiliter Deum quaereret hon fuit, quasi
5). Quid eninv terrae nomine nisi Judaea accipitur : 01 honvinum nullus fuil, et sicut solis bestiis occu-
Haeclerra, id est Judaea paiiem dare consueverat, pala, vacua a mortalibus exslitit. Stiper" terram
quse legis verba proferebat. Quam videlicet legem, autem in deserto pluere, est verbum Dci gentilitali
quia intelUgere jam reprobi atque explanare non praedicare. De hac deserti terra alias dicilur : Po-
polerant, propheta Jeferaias in lamentalionibus suit in deserlo viam (Isui. XLIII, 19). De hac praedi-
deplorat diceris : Parvuli petieruni panem, el qtti calione gentilitati coricessa Psalmista testatur, di-
frangereteis non erat (Thren. iv, 4). Sed baec terra cens : Posuit flumina in deserto (Psal. cvi, 55).
in loco suo igne subversa est, quia fidelium signa Dedit ergo Dominus vehementissimo imbri cursum
conspiciens invidiae face se concremavit. Quia enim et viam sonantis tonilrui, ut super terram in de-
de superbia semper irividia nasci solet, in loco suo serto plueret, et impleret inviam et desolatam, et
igne periit: quae idcirco arsif inyidia, quia super- produceret herbas virentes, id esl exteriori praedi-
biain non reliquit. Terra ergo quse. prius panem caiioni inlernam aspirationem contulit, ut cordst
(386) Ex 1.xix in Job, c. xn. (589) Ex 1. xxtx in Job, c. xni 16..
(387) Ex 1.xvn jn Joli, c. xin. (590) Ex cap. xiv.
(3S8) Ex I. xviii in Job, c. xix
^*3 GARNERI CAN, REG. S. VlGTORiS PARIS; 24i
gentilium arenlia vireseefeiit, clnusa patescereiit,.i A stib eqoi figura des|eribens dicit : Terram ungula
inania .Coriiplereritur, infeciinda gerininarenti fodit (Job' xxxix, 21). Viile:'capul LI, lib. V.
.(591) Terrae nomine anima iusti accipitnr, sicut Terrse riomine cogitatio lerrena exprimitur in
in bealo JobPomino ipsum interroganle scripluin eoclem Job k>co; terrarn enim ungula fodit, cum
esf: Vbi eras, qUdndo poncbgm fundamcnta tettw? praedicator quisque forli iiiquisilione terrenas in se
(Job xxxviii, 4.) Quid per tefram nisi ahima justi cpgitatiohes disciititij
inleliigitur? Si eiiim peccatoris animris pulyis est, (394) Terrae nomiiie anima humana designaiur,
quia in superlicie allolitui, et lentationis aurarap- sicrit in lib. Job de]sapientia dicilur : Nescit homo
talur. Ciide scriptuin est: Non 328 s*e itiipii nqn pretiutn ejus,nec iriveriiiuriri terra suuviier vivenlium
sic: sed tariquum pulvis, quem projicii ventus a (Job xxviii, 15). Qufliri nsimque sapientiara vir san-
fdcietettm (Psal. l, 4). Nil lerra animam jristi in- clus contempiatur, riisi eam de qua Paulus dicit:
telligi obstat, de qua scriptum est : Terra enim swpe Chfhtum Dei virtulem, el Dei supicntiam? (1 Cor. i,
venienlem super se bibens imbrem, et generans hcr- 24). De cjua per Salomonem scriptum est: Sapientia
bam, opportunam illis a quibus colilur uccipit bene- wdificavit sibi domum (Prov. ix, 1); et de qua Psal-
dictionem (Hebr. vi, 7). Sed bujus terrae fundamen- misla ait : Omniain sapienlia fecisti (Psul. cm, 24).
tum est fides. Hujus lcrrsc fundamentum jacitur, B Hujus nimirum sapicnlite homo pretipra nescit:
quando in occultis cordis prima soliditatis causa, quia nihil ceslimatione illius dignum inyeriit. Non
divinus timor inspiratur. lste necdum crcditaelcrna autem hoc pvctium sapientise esse dicitur, et riesCi-
quae audil; huic cum fides datur, ad sedificiumsub- ri; scd idcireo ncsciri, quia deest, eo ; scilicet lo-
sequenlis operis jam fundamenluni ponitur. Ille qucndi gcnere, quo in angustiis quiscjue deprehen-
aetcrna jam credit, nec taraen nveluit, venluri judi- sus, cumrcnicdium subvenlionis uon inveiiit, faieri
cii terrorem despie.il, peccatis se carnis et spirilus solct, quia quid faciai, ncscit. Hujus ergo sapientiie
aridertter invqlvit. Hic, cum repente fulurorum li- pretium hescire, est digni operis meritum, quo illam
mof infunditur, ut bonae vilae surgat aedlficium, pefcipiat, hon invenire. Ad hoc naraque pretium
jaiti furidamenta construuntur. Positp ilaque pro- damus, ut ejus vicejrem quam petinvus, pOssidere
sperae fprmidinis fundamento, cura virtutuin fa- debearaus. Quid aulera nosdcdiraus, ut hanc sapien-
brica in altum ducitur, necesse est ut unusquisque tiam quae Ghristus est ricciperc mereremur? Gratia
prolicicns vires suas caute metiatur, ut, cum divina ijuippe redenvpti sumus. llla namqne sola . opera
construclione magnusesse jam coeperil, semetipsuiri male yiVendOdedimus, quibus sijusla retribulio ser-
respiciat sine cessatiene quod fuit, quatenus atten- p( varetur, nort Christus, sed stipplicia reddereiilur.
. dens humilitef quod per merilum inventus est, Quia ergo yenierite sapienlia impii inventi sumus,
nequaquam sibi arroget quod per gratianv factus quid borii operis dedimus, quo accipere eaindem
est. Uride et iitinc bealus Job per supernara vocera sapiehtiani nvererehiur ? Hujus itaque sapienliae
ad semetipsum reducilur, et ne de virlutibus glo- hphio pretium nescit, quia quisquis a brutis anima-
riariaudeat, de anteacla vita memoratur, eique libris ralionis iritelleclu discretus est, qupniam,
dicitur : Vbi erus, quando ponebum fundamenta suis hierilis non sit salvatus intelligit, nibil se
terrw? Ac si justificato peccalori aperte verilas di- dedisse boni operis,] ut ad fidem veniret,^ agnoscit.
cat: Virlutes a me acceptas tibi non tribuas. Noli Quasi eninv ad percipiendam sapiemiam pretiuin
contra nie de mco munere extolli. Recole uhi le 330 uarc*>esl cognoscendum Deuhi aclionis suae
inveni, quando nieo tinvore te solidavi. racrccde praevcnire. Non esse hujus sapientiae pre-
tium cognoverat, qui dicebat: Quh prior dedil illi,
(392) Terrse nomine anima pcccatrix dcsignatur, et retribuelur ei? (Rotn. xi, 9.) llinc iterum scfiplum
nnde in Evangelio Dominus dicit: Ignem veni mit- est: Gratiasqlvi facli esth per fidein'-:et hoc nOnex
ters in lerram, et quid volo nhi ut ardeqi ? (Lucxu, vbbh, sed donum est'. non ex operibus, ut iie qiits
49.) Ignis quippe noniine Spiritus sanctus figurari D ] glqrietur (Ephes. n, 9). Hinc iteruni dicit: Gratia
solet : terrsc vero nomine, peccatoris aniina intelli- Det sum, id quod sum (I Cor. xv, 10). Quia ergo
gitur. Ignem ergo Poininus venit mittere in terram, liiliilbojii opcris dedimus, quo hanc sapientiam ae^
rit accendatur, quia nisi ab igne veritatis calorera
cipere raereremur, dicatur recte : Nescit homo pre-
susciperet, nunquamin amorem Dei corda peccato- lium ejus(Job xxviii, 15)(595). Quoniam quisquis jam
rum ardererit. Sed cum raens carnalis Spiritnm ratione utjtur, taritolaltius sub bujus sapientise in-
sanctuni accepit, spiritali amore succensa malum teliectii se despicit, quaiitoejusdem sapieutiae verius
plangit, quod fecit; et terra ardet, quando accu- interna cogiioscil, ul indignum se ad hanc perve-
sarite se conscienlia cor peccatoris 329 tiritur, nisse videat, per quara gratuito agilur, ut dignus
atque in dolore pcenitentise cremalur. fiatt: Pe qua beiie mox subditur : Non inveniiurin
(393) Terrae homine caro designatur, sicrit Domi- tefra sudviier vtveniium (596), Quid eniin hoc in
nus ad heatumjob loquens et fortem praedicatprem Ipco terrse sigrtatur iioraine, nisj aninia liuinaha?
(391) Ex 1. xxx in Job, c. vi, .9. (594) Ex l.xvin, iri Job, c. xxn, anle'mcd."
(592) Ex horiv. 5in Ezech. (595) Haecex iiivec: xxm, dicli i. in Job.
(595) Ex 1. xxxi, in Job, c. xin. (396)'Es' c. xxiv, Ibid.
245 , GREGORIANUM. — LIB. VI, 248
De qua per Psalinislam dicitur : Aniina ntea sicut A (400) Terrae noraine liumaiiiias Chrisli designa-
t-erra sine aqtta libi (Psal. CXLII,6). Haecautem sa- lur, unde ad Israel dicilur : AUure de tc-ra fucielis
pientia inveniri in lerra suaviler vivenliuiri, non milii (Exod. xx). Altare enim de terra Deo facere,
valel: quia quisquis adbuc hujus vilae voluptalibus esl in incarnatione Domini sperare. Tunc quippe a
pascitur, ab aeiernaesapienlise intellectu separatur. Deo nostrum munus accipitur, quando in hoc allari,
Inveniri itaque sapientia atque prudenlia in eorum id. est super Dominicae incarnaliohis iidem noslra
terra non potest qui suaviter vivunt : quia tanlo humilitas posuerit quidquid operatur.Tn altari ergo
veiius slulti sunt, quanto majora perdentes in nii- de ferra pblalum'munus ponimus, si aclus nostros
niinis laetanlur (597). Inveniri sapicntia in terra Dorainicaeincamalionis lidc-solidamus.
suayiter viveiilium non potest: quia qui in boc (401)Terraenomine infernusintelligitur. Unde bea-
muiulo vivunt suavitcr, ita adhuc stultisunt, ut hoc tus Job deprecaturdicens: Dimitte me, ut plangam pau-
ipsum quoque nesciat, unde ceciderunt. lulum dolorem meum antequamvadam,et non revertar
(398) Terrae nomine peccator quilibel designatur, 332 a(i ierram lenebrosam et operlatn morlis cali-
sicut in libro JbeatiJob de sancto praediealore dici- gine (Job x,21). Quid enim terrae tenebrosae nomiiie
tur : Fcrvens et fremens sorbet terram, nec repulat nisi letra Tartari claustra signantur? Quae setemse
tttbw sonare clangorem (Job xxxix, 24). Quid nam- ^ mortis caligo operit, quia damnatos quosque in per-
qtie terra nisi peccator vocatur? Primo nainque petuum a vitae luce disjungit. Nec iraraerito infer-
liomini peccanli diclum est: Terra es, ef in terram nus terra dicitur, quia quicunque ab eo capti fue-
ibis (Gen, in, 14; juxt. LXX). Tuba vero, quae rint, stabiliter lenentur. Scriptum quippe est: Ce-
discrimen belli denunliat, quid est aliud quain neralio prwteril, et generatio advenil: terra Veroin
vox saecularium potcstatum : quae. contenvpta resi- mlernum slut (Eccle. i, 4). Recte igilur inferni clau-
stenlibus mortis certamcn para t? Tubae namqiie clan - stra, tenebrosa lerra nominantur, quia quos pu-
gunt, cum bujus sseculi potestates loqui sanctns nicndos accipiunt, nequaquam transitoria vel phan-
terribiliter prohibent. Sed quia prsedicator sanctus tastica imaginatione cruciant : Sed ullione solila
zelo sancti Spiritus infianvmatus, vel inter supplicia perpetuae damnationi servant. Jure ergo iufernus
positus, quoslibet peccatores ad se trahere non de- terra nominatur, quia susceptos slabililer tenet.
sistit: fervens procul dubio terram sorbel: 331 Sanclus autera vir, sive sua, sive humani gcneris
quiavero persecutorura niinas mininie fonnidat, voce dimitli se postulat, autequam vadat, nOn quia
' ad terram tenebrosanv, qui culpain deflet, iturus est;
clangore tubse sonare non reputat. Haec a principi-
bus sacerdotum luba sonuerat, cum flagellatos r, ( sed quia ad hanc procul dubio, qui plangere negli-
apostolos de Deo loqui prohibebant, sicut scriplum git, vadit: sicut debitori suo creditor dicit: Solve
est: Dciiuiiiiaverunt ne loquercnlur in nomine Jesu debitunv priusquam pro debito constringaris. Qui
(Act. iv, 18). Sed videamus qiiomotlo equum Dei tamen non constringilur, si quod debet solvcre, non
clangor tubaenon lerreal. Ait Petrus,: Obedire opor- moratur. Unde recle subditur : Non reverfar/Qiiia*
iel Deo. magis quam hoininibus (Act. v, 29). Quid nequaquam ullra misericordia parceiilis liberat,,
aliis quoque persequentibus dicil? Non enim possu- quos semel in locis poenalibus juslitia judicantis
mus quw audivimus, et eliani vidimus, non loqui damnat. Quae adhuc loca sublilius describuntur,
(Act. n,20). Equus ergo clangorem lubae non me- cum dicilur : Terrum miserim et lenebrarum. Miseria
tuif, quia praedicator egregius, despectis potestatibus ad dolorera perlinet, tenebrae ad caecitatem.Ea ergo
saeculi, niillos niinarum sonitus pertinvescit, quae a conspectu districli Judicis expulsos lenet,
{599) Tcrraenonvine subjecta plebs el familia de- lhiseriae et tenebrarum terra perhibetur, quia foris
signatur. Unde beatus Job dicit: Si adversutn me dolor cruciat, quos divisos a vero lumine intus
teria tnea clamut (Job m, 58). Onvnis qui privalo caecitas obscurat.
jure dohicsticanr familiam regit, et pro utilitate , (402) Terrae nomine caro Chrisli inleUigitur, sic-
comniuni iidelibusplcbibuspraeesl in hoc cjuodjura rj ] ut per beatum Job dicilur : Terra data est in manus
regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quitl impii, vullum judicum ejus operit (Job ix, 21). Quid
aliud quam terram incolendani tcnel?Adhoc quippe terrae nonvine nisi Redenvptoris nostri caro expri-
divina dispensatione caeteris unusquisque praeponi- , mitur?Quid appellationc impii nisi diabolus desi-
tur, ut subjectorum animus quasi substrata terra gnatur? Hujus impii manus fuerunt, qui in Redem--
praedicalionis, illius semine feeundetur. Sed terra ptoris noslri niorle grassali sunt. Terra itaque dala
contra possessorcm clamat, si contra enni, qui sibi est in manus impii, quia anliquus hostis Rcdem-
praeest, aliquid injustum el privata donius et sancla ptoris mentem per se tentando corrumpere non va-
Ecclesia murmural. Clamare quippe lerram, est luit, sed ejus carncm per suos satelliles adtriduum
conlra regentisvinjustiliara rationabililer subditos permissus exstinxit, et dispensationenv supernas
dolere. pietatisnesciens,ex hac ipsa pernvissione333 ser"
-
(597) Ex fine cap. (400) Ex 1. in, in Job, c. xv. . .
(598) Ex 1. xxxi, in Job, c. xv, post raediiim, (401) Ex 1. IX, in Job, c. xxx.
25. (102).Ex 1. ix, in Job, c. xv, 21,
(399) Ex 1, xxn, iii Job cap. xv.
247 GARNERI CAN. REG. S. VJCTORIS PARIS. 248
vivit. Tribus enirii Redemptorerti nostrum tenlatio- A prava cogitanda dejicilur, et poslmodum ad fa-
nibus pulsans cor Dei lentare non valuit. Sed cum cienda, recte filiaelDabylonis qui a terrenae recti-
Judse riieutem ad mortem cjus excilavit, cumque ei tudinis judicio descferidit, per ferieniem sentcnliam
cohortem atque a pontificibus etPharisseis ministros dicitur, utprius in pulvere, et postea in tcrra sed-
tiadidit, niniirum iste impius manus ad terrara eat, quia nisi se in cogitatione piosternerel, in
letendit, hujus autem terrae judices, sacerdotes ef malo opere non inhaesisset.
priucipes Pilatus afque illusores milites fuenint. CAPUT II.
Iste itaqueimpius vullum judicum ejus operuit, quia DE iltiMO.
corda persequentium ne auctorem suum cogiiosce- (406) Ilumi nomineeleciorum mens designatur,
reiit, inaliliaenubiio velavit. Unde per Paulum dici- sicut per Isaiam dicitur : Super humttin populi mei,
Uir : Vsquein hodiernum diem,cum legitur Moyset, spinm et vepres ascendent, qnaitto inagis super omnes
velamen esl expositum super cor eqtum(II Cor. 111, domos gdudiiciviiatis exsnllantis? (lsa. xxxn, 15.)
15). Qui rursum ait: Si enim cognovisseiil,minquam Humum quippe populi sui, Dominus elecloriini
Dominum glortw cruciftxissent(I Cor. u, 8). Vulttis sriorum omnium iriertlem vocat. D.omu3vero gau-
ergo judicum operlus expertus : quia raens perse- dii civitaiis exsultahiis, CStniens pravofum, quem,
qtienlium, euiti queiti carne tenere potuitj Deum B j dum venlura supplieia conspicefe negligit, in carnis
iiec per miraculUm agnovit. yolupiate se desereris inaniter hilarescit. Ait ergo :
(403) Terrse nomine, hi qui terrenis actibus oe- Supet humum pqpuli mei, spinw el vepres uscendettt,
cupati eleemosynarum et lacrymaruiri Ppe ad aeter- etc. Ac si aperle dicat: Si illoruin mentcm vitia
nam Vilam perveniiint, designantnr, sicut per Psal- deprimunt, qui pfo cceleslis pairiae desiderio
sej
triistam dicilur, cum vetitre ud judkium Dominus afiligunt, quibus culpis siibstrati sunt, qui sine
nuntiaietuf, advocavit cwlos sutsum, et lerram, ut ulia formidine se iii cariii voluplale derelinquuiit?
dhcernat populum suum (Psal. XLIX, 4). Ccelos
quippc sursuin advocaf, cum hi, qui sua omnia\ 335 CAPUT m.
ielinquentes conversationem cceleslis vitae tenue- JDE GLEBIS.
In Scriplura sacra glebaruin twmine aliquando col-
runt, ad consedendum in judicio vocantur, atque, lecliones singulorum in Judwa, aliquando per cha-
cura eo jiidices veniunt. Terra etiam sursum vo- rilatem uniti, vel\diversiotdiiies eleciotum in Ec-
catuf, cuiri hi qui in terrenis actibus obligati fue- clesia designanluf,.
lant, in eis tamen plus coelestia quam tei-rena lucrat (407) Glebarum nqmine coUectiOnes sirigulorum
quaesieruiit, quibus dicitur^: Hospes erqm, et colle- PrdinUm in Judsea uesignantur, sicut per beatura
' Jobde
ijtstis me : Nudus,el operuhth me (Matlh, xxv, 35).. C Judseadiciliiij.: Glebmilitusaurum (Jofrxxvni,
Hinc iierum in libro beati Job de hypocritae cujus- 6). Quid enim per glebas nisi collectiones singulo-
libet sive spiritualiter Aiitichristi daranatione scri«« rum ordinum ac raultiludines designantur? Glebae
ptum est: Revelabunt cwli iniquitatem cjus, et iettq« namque ex humore et pulvere constringtintur. Om-
consutget ddvetsus eum (Job xx, 27) (404). Quid1 nes ergo qui rore gratiae ihfusi ex mortis debilo
cnim per ccelos, nisi justos? el quid per terraml se pulverein esse vjeraci cognilione confessi sunt,
accipinius, nisi eos qui in terrenis actibus occupati,, dum vitae virlute ciarescerent, quasi aureae glebae
plus cpelestia quara terrena lucra requirunt? Hy- in illa jacuerHnt. Glebas haec terra, id est Judsea,
pocritae itaque hujus cceli iniquitatem revelant,, habuit iii prophelis, glebas ih doctorihus, glebas in
alque adversus eum terra consurgit: dum et hi,, patribus anliquis, qui niagna se infusione graliae in
qui cura Deo judices veniunt, et hi.qui per judiciuini professionis el operis unaniniitate tenuerunt. Dicat
liberaiilur, pravilatis cjus testes exiguht. Nihil ergo> ergo : Glebmillius aurum, quiain ea mulliludo spi-
de his quse egit in terapore daranalionis abscondi- ritualium tanlo majore virtute claruit, quantosc in
tuf, et si quidem acta illius modo 334: horainibuss Deum ac proximum riiajore unanimilate constringit.
per duplicitatem multa celantttr, sed iu daninalioniss jj (408) Glebarum riomine per charitatem uniti de-
die quidquid in eo intrinsecus lalebat, ostcndelur. signanlur. Unde Dqminus beatum Job interrogat
. (405) Terrae nomine terrena aclio designatur: : dicens : Quando furidabatut pulvh in terra, et glebw
Uiide ad unamquamque mentem sub noinine filiae e compingebantur? (Jqb xxxvm,- 58.) Glebae-quippe
Rabyloriis per prophetani dicitur : Descende, sedee ex huniore coagulaiilur et pulvere. In hac itaque
in pulvere filia Bobylonis , scde in terra, Cum» terra, id esl Ecclesia glebae compactae siint, quia
enim piilvis semper terra sil, non tamen terrasem- - vocali peccatores, et per sancti Spirilus gratiam
per pulvis est. Quid enim pei' pulverem nisi cogi- infusi, in cqllectione sunt charitalis uniti.
tationes debemus accipere, quae dum imporlune acc Istae glebae compactae sunl, quaudo populi, qui
silentcr in nvenfe yolvuntur [ul. evolantl, ejus ocu- prius quasi dispersione pulveris diversa senliebant,
los excaecant? Et quid per terram, nisi terrena co-- 336 postmodum sancti Spiritus gratia acccpta in
gitatio designatur? Sed quia reproborum mens add illa pacalissima unanirailatis concordia convene-
(405) Ex lib. xv, in Job, c. xix. (406) Ex lib, xvnj ,in Job, c. x, 9.
(4o4) Haecsequeniia carplim ex principio ni.edio,i. (407) Ex lib. xvui 1in Job, c. xix, ante finein.
(iOS-jEx iib, xiv, in Job, c. IX. (4081 Ex lib, xx.x, m Job, c. vi.
249 GREGORIANUM.— LIB. VI. 250
runl, ut cum essent tria lnillia, vel rursum quique A i menta vertiinlur,, quia velut sua plangunt ea quae
iiiillia Scriptura teste dicerelur : Quia erat eiscor proxirai injuste paliuutur. Perfecti namque cum
unum et anitna una (Act. lv, 52). Has glebas ex seraper de spirilualibus moneantur lanto sciunt
uno quidem pulvere, sed quasi diyersa mole di- de corporalibus alienis damnis ingemiscere, quan-
stinclas quolidie Dominus in terra compingit, quia to jariv edocti sunt non dolere de suis. Oranis ergo,
servata unitate sacramenli, juxta varielalem viro- qui praeest, si perversa in subditis exercet, con-
rum atque linguarum fideles in Ecclesia populos tra hunc, ct terra clariiat, et sulci deflent, quia
colligit. Has glebas jam lunc J)ominus designavit conlra ejus injustitiam rudes quidem populi in mur-
quando ad esum panis et piscium quinquagenos murationis vocibus crumpunt, sed perfecii quique
discumbere vel centenos jussit (Matth. xiv). pro parvo ejus opere sese.in fletibus affligunt :quod-
(409) Possunt autem per glebas, si in Ecclesia que imperiti clamanl etdolcnt, hoc probalioris vitae
diversitatem meritorum attendimus.dislincli ordines subjecli deflenl et tacent.
fideliumdesignari. Nain dumaUusestordopraedican- 338CAPUTV.
iium,aliusaudieritium,alius atquealiussubdilorum, DE PULVERE.
alius eonjugum, alius continenlium, alius pceniten-
Scriptura sacra pulveris nomine aliquandd ter-
fium, alius vifginum.quasi ex una terra est diversa pln ] rena inleUigenlia, aliquandb terrenum negoiium
glebaruin forraa distincla, dunv in una fide, in nna vel desidenum, aliquando subtilh operuni ttoslro-
charitate dispafia demonstrantur bene operanliura rum retraclatio, aliquando peccalorum incon-
merita (410). Sed hae glebae nequaquam concrelae slantia, aliquando caligo terrenm cogilationh ,
aUquando infirmitas humanm condilionts designa-
ex pulvere surgerent, nisi atiuam prius pulvis acci- tur.
peret, et conceplo se humore solidaret, quia nisi (412) Pulveris nomine terrena intelligeiitia de-
peccalores, sancti Spiritus gralia infunderet, con- signatur sicut de amicis beati Job scriptnm est:
sirictos eos ad fidei opera charitatis unitas non Quiu venientes ad eum sparserunt pulverem super
teneret. capita sua (Job n, 12). Amici nairique beati Job, et
CAPUT IV. si boiia intenlione ad eum convenerint; haeretico-
DESULC1S riim tainen vel idcirco speciem tenent, quia ad
(411) Sulcorum noniine designanlur voniere lin- culpam indiscrete loquendo dilabuntur. Unde et il-
guae bene exculii, sicut per beatum Job dicitur : Si lis a bealo Jobdicitur : Dhputure cuiri Deo cupio,
adversum.ine lerra mea clamal, et cum ea sulci ejus piius vos ostendens fabricatores mendacii, et cullores
defiehl (Job xxxi, 58). Omnis enim qui vel privato P perversorum dogmatum (Job. xin, 3) (413). Haere-
jure doriiesticara farailiamregit, velproutilitatecom- tici autem quia sanctara Ecclesiam sua docere de-
nvuni fidelibus pluribus praeest, in hoc quo jurare- siderant, ad eam quasi consolantes appropinquant. •
gimiriis iri connnissis sibi fidelibus possidet, quid Quid vero per pulverem nisi terrena intelligenliai
aliud quam terram colendam tenel? Ad hoc quippe Quid per caput nisi lioc quod nostrum principale
divina dispensatione caeteris uiiusquisque praepo- est mens videlicet designatur? Quid per ccelum,
nitur, rit subjectorum aiiimus quasi subslanlia terra nisi piaeceptum supemae locutionis exprimitur?
praedicationis semirie fecundelur. Terraaulem 337 Pulverem ergo super caput in ccelum spargere, est
nuHisoperibusexculta plerumque ad usumhominum sseculari inlellectu menlem corrumpere vet de ver-
aliquod alimentura profert.. Exarata vero fruges ad bis ccelestibus lerrena senlire. Divina aulem verba
satietatcm parit. Ita suiit nonnulli qui nullo locu- plus discutiunt plerumque quam capiuril. Super ca-
tionis, ntillo exhortatioiiis vomere proscissi qnsedam pita igitur pulverem spargunt quia in praeceptis Dei
dona quamvis minima, tamen ex semelipsis pro- per terrenanv intelligenliam ultra suaruni nventium
ferunl, quasi terra necdum-exarata. Sunt vero noii- vires enituntur. "
nulli ad audiendum semper atque retinendum san- 339 (^i^) Pulveris nomine terrenum negolium,
ctis prsedicalionibris, intenti, a priore mentis duri- D vel desiderium designatur , siciit de superbis acl
tia, quasi quodam linguse vomere scissi semina ex- beatum Job a Domino dicilur : Absconde eos in
liorlationis accipiunt, et fruges boni operis per sul- pttlvere shnul, et fucies eorttm demerge in foveam
cos voluntariae alllictionis reddunt. Saepe vero con- (Job xi). Ac si dicat, ut ego : Superbos enim atque
tigit nt lii qui prsesunl, injusta aliqua faciant filque, impios justo judicio Dominus in pulyere abscon-
ut ipsi subjeclis noceant, qui prodesse debueranl. dit: quia eorum corda ipsis, quae despeclo amore
Quae dum rudes quique conspiciunt, coiiimOli creatoiis eligunt, opprimi terrenis negoliis permit-
conlra rectorem murmurant, nec taraen valde pro- tit. Unde et illorum vitam cunv in exlremo discu-
ximis pcr compassionera dolent. Cura vero hi, qui tit, lanquam sibi abscondilam noh agnoscit dicens:
jam aratro leclionis atlrili sunt, atque ad frugenv Nescio qni esih (Luc. xni). Vita pravoruin sub
fconi operis exculli, gravari vel in minimis inno- pulvere absconditur, quia abjeclis et infimis deside-
cenles aspiciunl, per compassionem pro;inus ad la- fiis gravalur. Quisquis etiain adhuc, ea quoe mundi
(409) Ex lib. et c. citatis. (412) Haec ex fine c. xn, I. m, in Joh, 17.
(410) Haic cx fine cap. (415) Ex cap. xiv, ibid.
(411) Ex lib. xxii, in Job, c. xv. (414) Ex 1. XXXH,in Job, cap. vn, p«sl mcd.
251 .GARJJERI CAIN. REG. S. VICTORIS PARIS. 252
sunt, appctit: qnasi anle faciem yeri liimiiiis non A '
Kffici.t: levitatem ye.ro cogitationis impfobae quasi
appafet, quia nimirum sub pulvere tcrrenae eogila- anlc oculos pulvis surgit consenliendo -yitiis , pu-
tionislalet. iredine altefimur, yitiorum vero imagines in corde
(415) Pulveris nomine sublilis operum nostro-. . tolerando sordibus pulveris scdamur. Ait ergo :
rum retracialio desighatur. Unde ad Moysem dici- ''„ Induta est caro mea putrcdine, et sordibus ptdveris.
tuf :\Snme libi arqmata staclen, et onycha, galba- Ac si aperte dicerct: Carnalem vitam quam patior,
num botti odoris , et llius lucidissimum; mqualis aul labes lubricae operatipnis polluit aut ex vitiorum
ponderis erunt omniq, faciesque thymiama composi- memoria caligo miserse cogitaijonis praeroil. Quod .
lum Opere unguentarii mislutn diligenler etpurum. tamen si ex voce Ecclesiae universalis accipimus, *
Cumque.in tenuissimum pulverem universa concude- aliquando hancprocul dubio carnis pulredine, ali-
ris, pones,cx eo coram tabernaculo testimonii (Exod. quando autem gravafi sordibus pulveris invenimus.
xxx, 50). Thyroiama ex aromatibus composilum faci- Multi quippe in ea sunt, qui dum amori" carnis in-
nius, cum inaltaribonioperisvirtutummultiplicilate serviunt, felore luxurias compulrescunt; Et sunt
redolomus. Quod mistum et purum sit, quia quanto nonniilli qui a voluptate carnis se abstineiit, sed
1'ii'ius virtuli jungitur, tanto incensum boni ope- lamen tota mente in terrenis actibus jacent. Dicat
ris sincerius cxhibetur. In lenuissimum ergo pulve- Il? ergo sancla Ecclesia unius membii sui vbcibus, di-
rem aromala universa conterimus, cum bona noslra cal 341 Quid ^e ulroque genere tolerat hominum.
quasi in pila, cordis occulla discussione tundimus : Iiuluta est. Caro mea putredine et sordibus pulveris.
et si veiaeiler bpna sint, sublililer retractamus. Ac si aperle insinuet dicens : Sunt pleriquej qui
Aroniata ergo in pulverem redignre, est virtuies milii per lidem" menibra sunt, sed tamen sana vel
recogitando tractare, et usque ad subtilitatem oc- munda pcr aclionem non sunt quia aut viri turpi-
culti examinis revoeare. El notandum quod de eo- bus desidcriis ad corruptionis pulredinem defiuuiit,
dem publice dicitur : Pones ex eo coram testimonii aut lerrenis aclibus dedili pulvere terrenaj cupi-
tabertiaculi, quia tunc nimirum bona nostra vcra- dilalis consperguhlur : In illis eniro quos lubri-
ciler in conspeclu judicis placent, cum haec meus cos tolero , carneni videlicet putrescenlem ge-
subtilius recogitando conterit, et quasi de aromati- mo : in istis autem quos terrena quajrenles pa-
i)uspulverem reddit, ne grossum duriimque sit bo- lior, quid aliud quam fcedata pulvere membra
num quod agilur, ne si hoc arcta retractatione ani- pofto?
mus non commimiat, odorem.de se subtilius non (418) Pujveris noniine iniirmitas humanae condi-
aspergaU . . lionis designatur. Sicut per proplielam dicitur :
34b(4I6)PuIverisiiomine pcccatoris inconslan-. NMemento (419), Domine, quoniam pulvis sumus.
lia designaluiVsicut ad bealum Job a Domino dicitur: Abraliaro quoque ail : Loquar ad Dominum meum
Quando fundabqtur pulvis in lerra (Job xxxvm, 4). cum sim pulvis el cinis (Psal. cn.,'14). Et si viven-
Quid eiiim in pulvere; nisi peccalores aecipimus, tem carnem nondum in lerra mors solvcrat, hoc.
qui nullp ratioiiis pondere solidati cujuslibet len- tanieh apud se erant. quod se fuluros absque dubi-
talionis flatu rapiuiilur, de quibus scriptum esl : talione praevidebant. Hinc alias dicitur : Aufercs
„Non sic impii, r.on sic, scd lanquam pulvis quem spiritum eorum ct deficienl, et in pulverctn suuinre-
projkil ventus a facielerrai (Psat. i, 4). Pulvis an- vertenhir (Psal: cm, 29). Quid enim eoruro spir:-
tein jini terra fundatus est, cum peccaiores vocati tus, nisi spiritus superbiae nominatur. Tollatur ergo
in Ecelesia traditae lidei sunt ralione solidati, ut spiritus eoruiii, ut deficiant* id est subducto spiritu
qui prius inconstanlia mobiles tentationis aura superbiae nihil se de se esse cogboscant: et rever-
levabantur, immpbiles postm.odum contra len- tantur in pulverem, id est humilienlur ex inlirma
tamenla consislcrcnt, et Deo perseverawter in- conditione. In peccalo namque quisque positus
haefentes fixiim bene vivcndi pondus tenerent. morlalilatis suae obliviscitur, dum adhuc pcr su-
{417) Pulveris nomine caligo lerrenae cogitationis p| perbiam inflalur. Post conversionis gialiain, cinn
expfimitur, sicut per bealum Job dicitur : Induta humilitalis spiritu langitur, quid se esse aliud quam
est caro mea puiredine,et sordibus pulveris (Job. vii, pulverem recordalur^
5). Qiiia ciiim spliditatem ingenitam voluntarie bo- 342 CAPUT vi..
uio deseruil et sese voragine corruplionis mersit DE MONTE.
justo nunc vel pro immunda opera iaudatur. Ut
(420) In Scriptura sacra cum mons singulari mnnero
enim ita dixerim culpse suse pcenaliler subdita ipsa ponitur, aliquando ]ptcarnatus Dominus, aliquando
jainnatuia nostra facta est extra naturam ; et re- sancla Ecclesia, aliquando aposlata angelns, aii-
niissa usque ad perversa opera ducitur; reslricta L quando hmrelicus quilibet, aliquando Judaicus po-
autein operum perversorum imporlunitate fuscalur, putus, aliquando qltitudo bonai vita:, aliquanilo
mens sancta, aliqudndo allitudo contemplationisin-
explicatiohe efgo actionis illicitse carnem pulredo i telligilur; cum vero pluraliler monles dir.uutur,
{MS) Ex 1.1 in Job, c. xix, sub fin., 59. (419) Ibi pro mcmento babemus recordatus esl.
(416) Ex1. xx« in Job^ c. vi, 10. (•120) Haec dcsignatio varia signilicans cst pene
(417) Ex 1. vinin Job, c. vi.postmedium, II. eadcm in principio lib. xxxm in Job, cap. i.
(418) Ex 1. xxiv in Job, c. xn, 27.
253 GREGORIANUM. — LIB. VI. 254
atiquando sancli apostoli, aliquando ecclesiaslica- A quippe sancti super caliginosum 344 inontrm si-
rum poleslatum luinor; aliquando allm contempla- gnum elevant, quando contra Satan;» supefliiam,
tiones, aliquando virlntes angelorum, aliquando quae ssepe sub nebula simulationis absconditur veri-
alta sive sacrm Scriplurm, aliquando unttqui Pa-
tres inlelligunlur. tatem crucis exaltant.
(421) Montis nomine incarnatus Dominus intelli- (425) Montis nomine haereticus quilibct exprimi-
gitur, sicut per Ezechielem dicituf : Et dimisil me tur, sicut cx voce Ecclesiae Psalmista ait.: In Do-
super montem excelsum nimis (Ezech. XL,2). Queni mino confidoquotnodo dicilis anitncemem'.'Transmi-
enim significat mons excelsus nisi medialorem Dei gra inmonlem sicut passer (Psal. x, 2). Cnni enim
et hominum Christum Jesum ? Et de terra quidem, fideli animae unitate derelicta, intumenli doctrina
sed ultra terram est: quia caro ejusdem Redemp- confidere baeretici praedicatoris dicitur, qviasi descrtP
loris uostri de imis habet materiam, sed in siimmis Domino in montem transmigrare suadelur.
praeeminet ex potestale. Quem minus erat, ut ex- Montis nomine Judaicus populus designatur, sic-
celsum diceret, nisi adderet nimis : quia nou solum ut Isaias propheta testalur, qui dixisse diabolum
bomo, sed ejusdem humanilatis conceplione, quce denuntiat dicens : Sedebo in monle teslamenti in la-
ab eo assumpta est Deus et homo : non solum ho- leribus aquilonis (Isa. xiv, 13). Repete cap. xv,
mo super homines, sed liomo etiam super-angelos lib. i, dislinct. 1.
factus. Mons ergO iste excelsiis 343 est> et nimis; (42G) Montis nomine altitudo bonae vilse designa-
quia et si de terra est per substantiam bumaiiilalis, tur, sicut per Isaiam praedicatori dicitur : Super
incomprehensibilis lamen est, ex allitudine Divini- niontem excelsum ascende, tu qui evangelizas Sion
tatis. Hinc est quod eumdem Dominum cum Isaias (Isa. XL, 9). Quid etiam montis nomine nisi alta
prqphela prospiceret in carne esse venturum pro- vita intelligitur? Super montem igitur excelsuni, qui
phetiae spiritii sublevatus ait: Et erit novissimis die- evangelizat ascendere jubetur, ut videlicet, qui prae-
bus prmparatus mons dotnus Domini in verlicem mon- dicalionis locum suspicit, ad altitiidinem bonae as-
tium (Isai. ii, 2). Domus enim Domini Israelilicus cendat actionis. Ad excelsa transeat, et eofum qui
populus luit. Mons itaque domus Domini ille appel- sibi commissi suntoperatranscendatqiialenus siib-
latus est, qui in Israelitico populp incarnari digna- jectorum vitam tanto subtilius videat,quanto ter-
tus est. Fuerunt aulem in eodem populo sancti viri, renis et rebus, quas despicit animuni nori supponit.
qui montes jure vocarentur, quia per vitse meritum Hiuc eslquod Ezecbiel, qui ad praedicandum mitli-
ad ccelestia propinquaverunt.Sedincarnatus Unige- tuf, speculalor aDomiiio nominalur : Fili hominis,
nilus istis inonlibus aequalis fuit, quia naturam vi- C( speculalorem le dedi domui Israel (Ezech. m, 17); Cui
tani merila omnium ex sua divinitate transcendit. enini aliena cura commitlitur, speculator vocatur :
Unde et recte mons super verticem montium dici- ut in meritis altiludine sedeat, atque vocabulumno-
tur, quia excelsus ex divinitate sua inventus est minis ex virtute aclionis trahit. Noii enim est spe-
etiam super cacumina sanciorum, ut hi qui multum culalor qui in imo est. Speculator quippe semper
in Deo profecerantejus vestigia vix poluissent tan- in altiludine stat, ut quidquid venturum est lohge
gere ex vertice cogitationis. Qui ergo apud Isaiain prospiciat. Et quisquis populi speculator ponilur, in
mons siiper verticem montium dicitur, ipse apud aitum debet stare per vitam, ut possit prodesse per
' •
Ezechielem mons excelsus nimis perhibetur. providentiam.
(422) Mohlis nomine sanctaEcclesia designatur, Montis nomine mens sancta accipitur, sicut per
sicut scriptum est : Qui confidunt in Domino sicut bealum Job dicitur: Monscadens defluit (Jobnv, 18).
mons Sion (Psal. cxxiv, 1). Sion namque speculum Unum 345 m menle eliam jusli hoininis per re-
dicitur, per quam secundum speculalionem con- pentinum eventum agit qualenus sic subito tentetiir
templans Dominum Ecclesia figuratur. ut hunc inopinato proventu concutiat, et prosternat
(425) Montis nomine teslamenlum Dei exprimi- ' casumque suum non nisi postquam ceciderit, videat.
tur, sicut Uabacuc ait: Dominus a Libano veniet, Mons cadens defluit, cum justo Dei jiidicio tentalio
et sanclus de monte umbroso et condenso. Qui enim ejus menti qui in alta stare cernilur, repente dOmi-
venturum se.per Testamenti sui paginas spopondit nari permittilur : Et saxum transfevtur de loco sua,
quasi vime venit, unde velut sub promissione se te- cum mens fortis, cujuslocus justitia fuerat, impulsu
nuit. Quod videlicet Testamentum bene mons um- subito transfertur ad ciilpam.
brosus et condensus dicitur, quia spissis allegoria- (427) Monlis nomine altitudo contemplatioiiis de-
rum obscuritatibus opacatur. signalur quod bene legis acceptione : sigiuitur cum
;424) Montis nomine apostata angelus designa- dicilur : Quia Moyses asceitdil et Domihus in mon-
lur, sicut sub Babylonis regis specie" de antiquo tem descendii (Exod. xix, 14). Mons quippe est ipsa
hoste praedicatoribus dicitur : Super monlem caligi- nostra conlemplalio in quain nos ascendimus ut ad
nosum levale signum (ha. xm, 2). Praedicalores ca quae ultra iiifirmitaiem nostram sunt videnda,

(421) Ex hom. 15 in Ezech. (425) Ex eodem lib.


(422) Ex 1. xxxui in Job, cap. i (420) Ex honi. 11 in Ezecli. post principuim.•
(423) Ex eodern lib. et cap. (427) Ex lib. v in Job, cap, xxvi.
(424) Ex I. xxxni, in Jol>, c, i.
255 GARSERI CAN. REG. S. VICTGRIS PARJS. 256
siibleveniur. Sed in hanc Domlnus descendit, quiai A _seexterius despiciendo dejiciunt, taiitp amplius -
liobis inuHum; proiicientibus parum de se aliquidl interius revelatibhum conlemplalione pascuntur.
sensibus noslris aperit. ContemplatOribus auleih i Uiide scfiptum est : Ascensusjji cqrdesuo disposuil
suis in hac adhuc vita positis nequaquam se divi- in valte Idcrymqrutn (Psal. txxxin, 7). Quiaquos
nllas, sicut est -insiiiuat, sed lippientibus menlis: exterius in-fletii continet cOnvallis humilitatis, eos
-nostrac oculis claritatem suam tenuiter demonstrat. interiiis stibleyat ascensus cpnlemplatioiiis.:
Si taincn dici ih 1110;vel parum, vel aliquid potest; (431): Ppssunt ^tiam niorites pascnae sublimes
quia unus semper el idem permanens, intelligi par- inlclligi virtules angelorum : quae idcirco bic nos
ilcr non potest, et lamen a suis fidelibus parlicipari i minislrando et adjuvando reficiunl, quia illic in-
dirilur, curo in ejus substanlia pars nullalenus ad- temo conlemplalionis rore pinguescunt. Quae quia
iniltaliir. largiente Domino in omni nos cerlaminc protegunt,
(528) Montium nomine sancti apostoli designan- recte circumspici dicuntur. Undique enim nobis ad-
tur , t-icut per Psa'niis!am dicitur : Transferentur esse circumspicimusrquorumdefensione conlra ad-
tnontes in cor maris (Psal. XLV,3). rn corde enimi versarios ex omni latere munimur.
muris nionleslranslali sunt, cum prxdicalores apo- 347 (432) Montium nomine altac sententiae sa-
sloli a JuJaeae pcrfidia repulsi ad intelleclum gen- crae Scripturae iutelligunlur. De quibus per Psalini-
tiuro vcncrunt. Unde ipsi in suis Aclibus dicunl : stam dicitur : Montes excelsi ccrvis (Psal. cm, 18).
Vobis oportebat primum loqui regnum Dei, sed quia Quia videlicet ii qui jam dare conlemplaiionis
tepulistis tlltid, el indignos vos judicalis wlernm vilm, sallus noverunt altos scntcnliarum divinarum ver-
ccce converlimur ad gentes (Act. xin, 26). Dc hisi tices quasi cacumina montium ascendunt. Ad quae
nionlibiis in libro beali Job dicitur : Qui transtulit : profeeto cacuminajquiainlirmipervcnirenonvalciit,
mdnies, et nescierunt (Job ix, 5). Hi quos subvertit ; recte subditur.-.: Ifelra refugium lierinaciis (ibta.),
in furore suo^ Electi quippe praedicatorcs aelernaei quia niniirum invalidos non sublimiter intelligentia
patfiaeiion inimerito monles vocahlur : quia per• eiercet, sed sola Chiisto fldes humiliter continet.
yitae suae. celsitudinem, ima terrarura deserunt, (433) Mpntium bbmine anliqui Patres designan-
et cflelppropihqui fiuht : Sed mbiites veritas trans- tur, sicut per Psalhiistam Doroino dicilur : Itlumi-
tiilitj cumprsedicatores: sanctos a Jiulaac 346 °b- . nas lumkabiliier | <j montibus mlernis (Psal. LXXV,
dufatione subtraxit. Sed hanc eamdem translatio- 5)i Quid euim mjihtes nisi peccatores praecedeu-
hem ihoiiiiuni hi ipsi nescieruht, quiin Do- tes accipimus iQui: enjm orientem soSeni contem-
tnihi furpre subyefsi sunt; quia cum de suis fi- £( plari non valet, ifradialos montes aspicit, et quia
iiibiis -Hebfffii;apostolps pellefent, lucrum se fc- solorlus sit depreliendit. Ex setevnis ergo monti-
cisse afbitfati suiit, quia. praedicationis lumen ami- bus nps bpmimis illuminat, quia per admiratam
scfuht. Ex genlibus quippe justa mentis animad- vitam Patrum praecedehtium radionos suse clariiaiis
vcrsipnepercussit, tanto intelligenliae errore excae- illustrat. :
cali sunt, ut quod himen perderent hoc gaudium CAPUT VII;
i
esse putarcnt. DE C.OLLIBCS.
\ (429) Montium -ltomine ssecularium polestatum (434) Gollium nomine, cum comparalione vallis
timor expiimilur. De quibus Psalmisla ail: Monles ppnunlur, superbi flesignantur. sicut in Evangelio
sicut cera fluxerunl a facie Dotnini (Psal. xcvi, 5). pcr Joaunem dicitur: 0»nnis vallis implebitur, et
Quia miJii qui prius alta rigidilate lumuerunl, Deo onviismons ei collis humiliabitur (Luc. ni, 5). Qnid
in carnc apparente magno sunl pcr pcenitentiam enim valliiim nomine nisi humilfis, quid monlium
limore liquefacti, vel sicul idem Propheta iterum et collium: nomine nisi superbi intelliguntur ? In
dicit: Asccndunt monles, et descendunt campi (Psal. adventu igitur Redemptoris npstri valles impleti,
cm, 8). Plerique enimpersccutores Domini superbi urontes veroeli cclles liumiliali sunt : quia juxta
contra ciim vcniunl, sed ab co liumiles rcvcrtuntur: D, ' ejiis vocem : Onmii qui se exalldt humiliabilvr ; qui
quia montcs asccndunt per tumorcin potenliae, sed sehumiliaty exattabitur (Luc. xiv, 11). Vallis enim
cimpi dcscenduut plani videlicct facti per cogni- impleta Crescit, mons autem el collis humilialus
tioiiem culpae. -,,--. decrescit: quia nimirum in fide mediatoris Dei et
(450) Mphtium nomine allae contemplaliones de- bominum hominis phrisli Jesu et genlililas plenitu-
signaiitur, sicul de quplibet secrclam vitam dili- dinem graliae accepit et Judaca per errorem perliiliae
gente sub onagni specie nominebeati Job scriptum hbc unde luihebat perdidit. .
esl. Circumspicitmonles pascua. sum (Job xxxix, 8). 348 CAPDT vni.
MOnles namqiie. pascuae sunt, allae contemplationes i DEAGBO.
.jhtefiiae refectipiiis. Sancti cnim viri quanto magis InScriplurasacra\ugri nomiiie, aliquando gcntili-
....-.:-... |
(428) Ex 1.xvni in Job, c. xix, et I. ix, c. n post divisionem est c. xxyiii.
medium. ;. (452) Exl.xxx in Job, c. xv.
(429) Ex 1. xxxiu in Job, e. i. (433) Ex 1. XXVII' in Job, c. v, i6.
(4:30) Ex I. xxxin Job, c xv. (451) Ex bpm. 2p inEvang.
(451) Ex eodem libi et cap. scd juxta vetcrem !
25, GREGGRIANUM. — LIB. VI. 258
' Israelitarum viderat, quia ipsa ejus majestas geiiti-
tus, aliquando prasens smculum, aliqnando corpus A
nes'lrum, aliqtiando Scriptura sacra, aliquando bus apparuit, quae prius se electis inJudaico popuio
universa Ecclesia designaliir. revelanle Spiritu declaravit.
Agri nomine gentilitas designaliir, sicut in Psalmo X.
sub persona Domini scriptum esl: Species agri 350CAPUT
DEVALLIBUS.
mecumest (Psal. XLIX).Quia incarnatus eniin Do-
/» Scriplura sacra valliunl nomine, aliquandp htimi-
ininus genlilitati magis quam Judsese profuil ; ani- les, aliquando hnmtlia dicta Palrum, aiiquando
male corpus assumens quasi non in domum, sed po- terrcna isla. aliquando imapmnarum
' locd intcili-
tius in agrum venit. gunlur. ,.
(455) Agri nomine praesens saeculum designatuf, Vallium nomine humiles deslgnanlur, sieut in
sicut Dominus per Evangelium testatuf, qui ait;: Evangclio per Joannem dicitur : Omnis vallis itnple-
Ager autem est mimdus. bitur,elomnis mons etcollis humiliavitur(Luc. in,5).
(456) Agri nomine corpus noslrum designatur, Unde supra, cap. 7, De collibus.
sicut per Salomonem diciliir: Diligenter exerce agrum (440) Convallium nomine humilia dicta Patrum
tuum, utpdstea mdificesdomum tuam(Prov. x\iv,27). designanlur, sicut per beatum Job de bsereticis di-
Quld eiiim per agrum nisi corpus accipilur ? R I citur : Qui de convallibus ista rapientes, cum singnla
Ille ergo bene domum mentis sedifical, qui prius reperissent, ad eacumclamore currebanl (Job xxx, 5).
agriiui corporis a spinis vitioruni purgat,ne si de- Convalles namque sunl humilia dicla Patrum. Ilse-
sideiiorum sentes ih carnis agro proficiant inlus i retici ergo si quando in sacro eloquio qusedam
tota viriutum fabrica. fame boni crescente de- quasi prudenter inveniunt, quae dum non intolli-
struatur. gunt pro suis esse assertionibus suspicantur, mox
(437) Agri nomine Scriptura sacra designalur, iniseris audiloribus suis, quorum non aniinas sed
sicut per beatiim Job de haereticis dicilur : Agrumi substantias appctunt, hsec vqciferantes aspergiml.
non suum demeiunt (Job xxiv, 6). Quid enim per De convallibus illa siquidem fapiunt : quia lisec de
agrum nisi Scripturae sacrae latitiido signatur?Agrum i biiniilibus dietis Palrum Superbp spiritu cplljgiint.
ergo noh suum hserelici demelunt, quia ex Scriplura i QuSedum pro suis se partibus invenisse gloriantur,
sacra sehtentias longe a suis sensibus diversas tpl- ad ea cum clamoribus currnnt, quia yidelicet oinne
lunt. quod sentiunt, appetitu- laudis ad aures hominuin
- :
(438) 349! Potest quoque agri nomine universa i diffamare conantur.
Ecclesiadesignari quamperversi praedicalores deme-. . (441) Possunt etiam per convalles terrena ista
tunt.quia Creatorisnostrigratiam persequentes, dum infima designari : hi enim qui sublima montium, id
quosdain de illa qui recti videbantur rapiunt, quid est fortia acta sanctorum, contemplafi ncsciuiit:
aiiud quam spicas vei botros animarum tollunt. semperin infimis quasi in coDvallibus convfrsantur.
Et dum quodiibet lucri vel parvi stipendii inveniunt,
CAPUT IX. cum clamore currunt : quia hoc abstrahere etiam
DE CAMPO.
jurgando 351 moliuntur. In convalle enim reper-
In Scriptura sacra camporum nomine, aliquando\ tis singulis cum clamore currere est subortis causa-
gentililas, aliquando a tutnore superbim humiliati rum occasionibus eliam pro parva stipe liligare,
inlelliguntur.
Plerumque autem quem sanctum bcna actio osten-
(459) Campi nomine gentilitas designalur sicut' dit, oborta tcrreni commodi occasio examinal. Vi-
ad Ezechielem prophetam a Domino dicitur : Sur- deas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in
gens egredere incampum, et ibi loquar tecum(Ezech. abslinenlise, jam in doctrinse opere palrum prsece-
lii, 22). Quid est hoc quod prius Dominus '
in medio dentium
exempla sectari : sed cum repeiite prse-
lsraelitarum loculus ad prophetam suum fuerat, et sentis vitse lucrum,
qnasi fructum, convallis inve-
tamen postmodum dicilur, egredere in campuni, et ... nerunt, ad hoc cum clamore currunl,
quasi disrupla
ibi loquar tecum nisi quod prophetiae suae gratia et' ad illud
superduclse sanctitatis tranquillitate pi o-
prius Judaeaeinfundam, et hanc postmodum digna- siliunt.
tus esl in latitudine gentium demonstrare ? Neque! (442) Cgnvallium nomine ima pcenarum loca de-
enim immerito per campum gentilitas designatur, signantur, sicut per beatum Job de iniquis dicitur :
quaeIpnge lateque, id est in universomundo disten- Fratres mei prmlerierunt me, sicut torrens qui transil
dilur. raplim in convallibus (Jof> vi, 15). Ssepe reprobi
Ubi et subdilur : Et surgens egressus sum in cam- eamdem fidem, qua vivimus, relinent, eadem iidei
putn, et ecce gloria Dei slabal quasi in gloria quam sacramenta percipiunt ejysdem religionis unitate
vidi juxta flumen Chobar. ln campo prophela glo- continentur, sed tamen compassionis: viscera ne-
riam Dei vidit, quam juxta flumen Chobarin medio sciunt. Charitalis vim qua in Deum et
proximiim
(455) Ex 1.XXXHIin Job, c. xn. (459) Ex hom. 12 in Ezech. statim in initio.
(456) Non ipsissimis verbis sed eodem prorsus (440) Ex lib. xx in Job, c. xu, 15.
sensu haec dicit Greg. 1. x in Job, c. n, 16. (441) Ex 1. sup., c. xv, post mc 14.
(457) Ex 1. xvi in Job, c. xxu, 25. (442) Ex 1. vn, in Job, c, x.
(458) Ex lib., etc. proximis.
25? GARNERI CAN. REG. S. VIGTORiS PARIS. 260
: 1
"flagramus, r.on agnoscunf. Recte ergo isti, ei fra-- Kmodo . qbscuraium est aurum,.mulatiis cst color opli-
l_res,et prsctereuntes yocantur, quia ex uno nobis- mns, dispersi siini^lapides sahctuafii in capile Om-
cuni matris gremip per fidem pfbdeunt sed in uiio» nium platearum (thren. iv. 1). Quid nanique aiiro
charilaiis stiulio erga Deum e.t proximum non fi- quod caetefis metallis praeeminel nisi excellentia
guhtur. Quia autem in hae vila, quam totis deside- sahctitatis ? Quid cplore pptimp nisi cunclis ama-
riis appetunt, diu stare hequaquarii ppssunt, benes bilis reverchlia religionis exprimilur? Quid san-
dicilur : sicut terrens faptim ad cPnvalle.s tfans- . cliiaril lflpidibus riisi sacrorum ordinum personae
euht. Nairi qubt dies selatis accipiiunt, quasi. tott sighantur? Quid platearum nomine nisi prsesentis
quotidie gressibus ad finetn tendunt (445). Augerii vitae latitudo figuratur? Et enim Grseco eloquio
sibi optanl tcmpora, sed quia concessa subsistere: 7r),«T6fIdtitiido dicilur, profecto a laliludine plaleae
r.equeunt, qupt augmenta viv.endi pereipiunt diui sunt vocatse. Auriim igitur obscuratur, cum terre-
yiveiidi spalia quotidie perdunt. Momenta ergoi his actibus sanclitalis vita polkiitur. Color oplimus
temporuni, quo sequuntur, fugiunt, quo 'accipiimt;, cohimulatiir, cum quorumdam qui degeie religiose
aroillunt. Raptim itaqucad convalles ti anseurit, qniai credebanlur, sestimatio anteacta miiiuitur. Nam
in loiigum quidem volupiatum desideria pro per- cum quilibet post sanciitatis habitum terrenis se
trahunl, sed ad inferni claustra rcpente perducun- B ' aclibus inserit, quasl coloie perrnutato, ante huma-
tur. Quia etenini hoc lcmpus quod qualibcl l.ongae- nos oculos ejus reverenlia despecta pallescit. San-
vitate extensum csl, si fmc clauditur, longum noni Ctuarii quoque lapides, in plateas dispcrguntur,
esl: ex finc miseri colligunt breve fuisse quod1 cum causarum sseculariuiri foras lata itinera expe-
amitlendo tcnuerunt. Undc bene per Salomonemi tunt, hi, qui ad bfnamcntum Ecciesise internis
dicilur : Si tmdiis annis vixerit homo,etliis omnibus: mysteriis.quasiun secreliS saneluarii vacare de-
latus fuerit, meminisse debel lencbrosi lemporis, et: buerunt. Ad lioc quippe sahcluarii lapides fiebant,
dierum fnullorum qui, cum venerinl, vaniiatis 352 i ut intra Sahcta sariclorum ih vesiimehlo summi
arguunlur prmlerila (Eccle. xi, 8). Stulta etenimi sacerdotis apparerent. Cum vefo minislri religionis
mcns cum inalum repcntc invencrit, quia ncqua- a siibdilis lionorem Rederopiofis suiex merito vilae
quam prseteriil, aelernitatem cjus tolcrando intclli-.. exigunt, sahctuarii lapides in iornamento pontificis
git quia quod prseterire ppluit, vanum fitit. ripii sunt. Qui ilimirum sanctuarii lapides dispersi
: - par plateas jacent, cum persphae sacrorum ordi-
,CAPUT;XI.;
' nura voluptalum suarum latitudini deditae terrenis
DE PLATEA.;
In Scriptura iacra pldiem nomine dliquando aucto- „( negotiis inbaerent. I.Et notandum quod non bos dis-
rilutis latitudo,aliquando liberias proprim volun-i persos in plateis, sedin capite platearum dicit, quia
taits, aliquando latiludo vilw prmsentis. et cum lerrena aguiit, summi. videri appetuni. ut
(444) Plalcat! nomine lalitudn intelligituf, sicutt lata itinera teneant ex voluptate delccialionis, et
pcr beatum Job ex persona saiictae Ecclesiaedicitur: : tamen sicut in platearum sint capite, ex honore
Quando procedebam ad portatn civildlis, et in plaleai sanclilatis. ii
ponebdtur catkedra inilii (Job xxix, 7). Quid enim1
354 CAPUT xu.
per p.orlam civkatis nisi bona qiiseque aclib designa- DEVIA.
tur, per quain anima ad convenlura regnl cceleslis In |-'
. ingfedilur ? Quid vero per cathedram nisi magisterii1
'. Scriplurq sacra 'cum via singulari numero poni-
lur, aliquandoCliristus, aliquando transilns hu-
auetofilasinleliigitur? Graecaautem voce, platea pfo» manitalis ipsius Ghristi, aliquando speciulis ad-
Jaiitudine dicitur. Huiic ergo saiicta Ecclesia ad ci- i<ehtusejus, adcdr nostrnm, aliquando tunc recti-
ludinis, aliqudndo latiiudo proprim libcrtalis
yitalisportam proCedit, quiaul aditum coelestis fe- conversatio; ciim verovm pluraliter dicuntur, ali-
grii percipiat, in.sanctis se actionibus exerit. Cui ihi quando dclioiies nostrm, aliquando actiones Dei,
platea pafatur calhedra quia in magnae auctoritatis j dliquando vivendi exprimunlur.
latitudinc, sui magisterii exliibelilibeflatem. Quii D ] (446) Vise nomine Christus inlelligiturj sicut voce
ienihi,fecla qute sentit, publica vbce prsedicat, quasii Doniinica ad beaiuifiJob dicitiir sub interrpgalione:
ih plalea super caibedfam sedet, cuin nulluin de siiai Pef quatti viam spargilur lux ?(Job. xxxym, 24.1 Ipse
pfsedicatiohe nieluit, hullius pressus terroribus ses qiiippe esl viai qui ait : Ego sum via, verilds elvita
snb silehtio abscondit. (Joan. xiv, 6). Lux vcro fulgor praedicationis acci-
Plaiestj nominelibertas proprise voluiitatis intelli- pilur. Per baiic ergO viam liix spafgilur, quia per
gituf, sicut de quibusdam mirse abstiiientise, et con- Redemptoris nOstri pfsesentiam cuncta gcntilitas il-
tineiilise ad pravitatem reversus per Jeferoiam dici^• lustratur. Spargilur aiitem convenienler dixit, quia
tur. Nm sunt cogniii in plateis (fhren. iv, 8). VMe: per apbstolofum yocesnon angustata aut coarclata,
cap. 53, lib. v, dislinct. 1, in medio. sed late fulgens lux prsedicatibnis emicuit.
(445) 353 Plalearum nomine lalitudo vitse pfse- (447) Vise nomine transitus humanilatis Christi
Scntis designatur, sicut per Jcremiam dicitur : Quo- inteliigilur, sicut de sapientia per beatum Job dici-
(445) Hsec sunt ante finem cap. (446) Ex I. xxix in Job, c. xn.
(444) Ex I. xix in Job. c. xi. (447) Ex 1. xix iu Job, c. m, 2.
(445) ,Ex n part. Paslor., c.7. . -
I
201 GREGORIANUM.'— LIB. VI. "202
citur : Deus inielligil viam ejus, el ipse novil locum A (Joan.xiv).Sedqiisndovehitqtiaeubiqueest,ven;fesa-
ejus (Job. XXVIII,23). Coselcfna eniin Deo sapien- pieillise est perilluminationem mcntis nostrae, judica-
tia, aliter habet viam, atque aliter locum : locum repraesenliam majestatis suae, et qu>a hominibus in-
vero, si quis inlelligat, non localem. Nam lenericor- certum vel in cujus cor veniat, vel in quo poslquam
poraliter non potest Deus 355 se<J.s'cut dic.lum venerit permanendo requiescat, recte nunc dicilur :
est, locus iiitelligitur, non localis. Locus enim Deus inlelligit viamejus, et ipse novil locum iltius,
sapienliac, Paler est. Locus Patris, Sapienlia, quia solius divinae visionls cst cernere, vel quibus
sicut ipsa Sapienlia atteslante dicitur : Ego in Pa- modis inlellectus sapientise ad cor hominis veniai,
tre et Palcrin me (Joan. XIV).Aliter ergo sapientia L vel cujus mens intellectum vitae quem perceperit,
habcl viam, atque aliter locum. Viam enim habct mortiferis cogitalionibus non amittat.
per humanitatis transiliim, locum vero per statum i (449) Viae nomine iler rectitudinis intelligitur,
divinilalis. Inde hamque non transit, unde aBteriia ! sicut per bealum Job dicitur: Si dectinaverit gres-
est, sed unde transil unde propler nos apparuil tem- sus meus de via! (Job. xxxi, 7.) Quid est via nbi
pOralis. Sicquippein Evangelio scriptum esl quiai iter rectitudinis ? toties auteni de via gressus decli-
. egrediens ab Jerieho Dominus transibal; dno autemi nat quoties cogitatio nostra iter rectiludinis per
caeci sedentes juxta viam clamaverurit dicentes :; B consensam relinquit erroris, quasi enim tol gfes-
"'
Domine, miserere nostri, fili David (Maiili. xx, 50). sus extra viam ponimus, quot perversis desideriis
Ad quofum vocem, sicut illic scriplum est, Sletitt a coelestis vitae delectatione separahiur.
Jesus, et lumen reddidit (ibid.). Quid est auteirii Visenomine latitudo propriae liberlalis dcigna-
transeundoaudire, slandolumen reslituere,iiisi quodI tur sicut voce Veritalis in Evangelio dicitur : Iu-
noliis per lnimanitatem suam misertus est, qui per trale per angustam porlam, quia iala porta, et spa-
diviiiilatis potentiam, a nObis mentis nostrae tene- ciosa est via,quw ducit ad perditionem : et mulii'
bras cxclusil ? Qui enim propter nos natus et pas- sunt qui intrant per eam (Matili. vn, 15). Hinc per
sus est, qui resurrexll et ascendit in ccelum, quasii ' Jacob dicilur : Fiat Dan coluber in via, cerasles in
transit Jesus, quia hoc nimirum actio temporalis-, semitu, mordens ungtdas eqtii, ut cadat ascensor ejus
est. Sed staiis eos tetigit et illuminavit, quia hon. retro (Gen. XLIX, 17). Lege lib. m, cap. 2, dist. 5.
sicut illa di^pensatio spiritalis, ita ubi seternllasi Vke nominc sancta conversatio inlelligituf, siciit
transit quse in se manens innovat omnia. Stare iterum vocc Verilatis in Evangelio dicitur : Quam
enim Dei cst incommutabili cogitatione mulabiliai angusla porlaet arcla via est qum ducit ad vitam!
cuncta disponere. Qui ergo voces petentium audivitt et pauci sunt qui invenhnl eam (Malth. vn, 14).
transiens, slanslumen reddidit, quia et si propter ^ 357 (*S0) Viarum nomine actiones nostrae de-
nos tempbralia pertulit, inde lamen nobis lucemi signantur sicut per Job de divino dicitur : Noniie
iribuit, unde habere mutabilitatis transilum nescit. ipse considerat vias meas, et cunctos grcs.sus dinu-
Quia igitur quando per carnem appareret hoihini- merat?(Job xxi, 4.) Quid enim viafum noniine' n/si
bus, incertum fuit, recle nunc dicitur : Deus intel- aclioncs denuntial? hinc per Jeremiam dicitur :
ligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Bonas facile vias veslras, et sludia vestra (Jer. vn).
(448) Quaravis et hoc aliter intelligi potesl; nami Quid vero gressuum appellatione, 'nisi.vci menlium,
via ejus non iriconvenienier accipilur, hoc ipsumi. vel provectus accepimus mcritprum ? qiiibus gres-
quod venit ad cor,'seseque nobis intrinsecus infun-• sibus veritas nos ad se vocat dicens : Venite ad
dit. Locus vero ejus lit ad cor quod veniens per- me omnes qui laboralis et onerali eslis (Matth.
nianet de hac quippe via illius dicilur : Vox cta- xi, 28). Ad se quippe nos Dominus venire praecipit
mantisindeserto:Parale viamDomino(Matth. m, 5), nimirum non gressibus corporis,' sed profectibus
id est in cOrdevestrb venienli sapientise adilum re- cordis : ipse namque ait : Veniel hora qitando ne-
serate, sicut et alias dicitur : Iter facile ei qni ascen- que in monle hoc, neque in Jerosolymis udorabiiis
dit stiper occasitm (Psal. LXVII.5). Super occasumi D j) Patrem (Joan. iv, 21). Et piuilo post: Veri adoraio-
quippe fuit ascendere ipsam mortem quam pertu- res adorabunt in spiritu et veritate; ham el Paler
lerat fesurgendo supeiasse; ait ergo ei qui ascendit; lales quserit qui adorenl eum (ibid., 23). In corde
super 3560ccasura ' Iterfacile, id est resurgenti i vero gressus esse insinuat, quando et ut veniamus
Domino in veslris cordibus per fidem viam prsebete, vocat, et tamen motu corporis nequaquam ad alias
hinc Joanni per Spiritura dicilur : Prwibis ante nos transire denunliat;' sic autem Doniinus unius-
faciem Domini parare vias ejus (Luc. i, 76). Quis- cujusque considerat vias, sic numerat gressus, ut
quis enim prsedicando a sordibus viliorum corda ne minutissimae quidem cogitaliones ejus judicio ac
emundal audientium, venienti sapienliae viam praepa- verba tenuissima quae apud nos usu viluerunt, in-
rat babetergo yiam ista sapieutia habet locum ; viam discussa remaneant, hinc etenim dicil : Qui irasci'
qaa venit locum quo manet. Si quis, inquil, diligit me, tur fratri suo, reus erit judicio; qui dixerit frulri
sermonemmeum servabil, et Pater meus dilujel cum suo, raca, reus erit consilio : qui dixeril falue, reus
et ad eum veniemusel mansionem avud eum faciemus erit gehennw (Mallli. v, 22). Raca quippe in He-
(448) Ex eod. lib. et cap. (450) Lib. xx in Job, c. IV,"5.
1449) Ex 1. xxi iii Job, c. v, 17.
263 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 234
br.TO.elbquiOvbx ihterjectionis cst, quacquidem ani- A per se magistcr dicebal : Si non venissem, et iocu-
hiuirt .Irascehlis bsteiidit,nec tamcn plcne verbum tus eis fuisscm, peccatum noh haberenl. Nunc autem
ifacundia?:exprimit. :Pfius ergo ira rcprehendilur excusationem non ^QQhabfnt depeccato suo (Joan.
siiie yOee, poslmpdum: vefo ira cuin voce, scd nec- xv).Et paulopost: Et viderunt et oderunt meel Palretn
duin 'pleno verbo forhiata"; ad exlrenium vero cum meum (ibid.). Aliud esl enim bona nonfacere, aliud
dicituf fatuus ira redafguilur, quse cum excessu bonorum odisse doctorcm, sicul aliud est praecipi-
vbeis expletuf. Elnotaridum quod ira perhibct reum tatione, aliud dclibcrationcpcccare. Ssepeenim prseci-
esse judicio in voce ifse, qtice est i>ca, reum con- pitatione comrailtitur quod tamcn consilio et delibe-
silib in verbo quod est fatuus reiim gclieiinaeignis. beralione damnatur. Ex infirmiiate cnim plurimum
Pef gradus enim culpse currit ordo sciilentise : quia solet accidere amare bonum, sed implere non
iii juvlicio adhuc causa diseutitur, In consilio au- pnsse. Ex studio vero pcccare est bonum nec fa-
lcm jaiii causse sentenlia definiliir. In gehenna vero cere nec amarc. Sicut non unquam gravius esl pec-
ignis, ea qu« egreditur de consilio sentenlia cxple- catum diligere quam perpetrare; ita nequius est
tur. Quia igilur humanorum actuum Dominus sub- odisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo non-
lili examine gressus eiiumeral, ira sine vocc, judi- nulli in Ecclesia, qui non solum bona non faciunt,
cio, ira in voce, consilio. Ira vero in voce atque R sedeliampcrsequuntiir, elquseipsi facere ncgligunt,
sermone gehennse ignis mancipatur : hanc subtili- eiiam in aliis delestantiir. Horum pcccalum non
tatcm considerationis 358 propheta aspexerat, ex infirmitale, vcl ignoi antia, sed solo sludio per-
cum dicebat : Fortissimus , maijne, polens, Domi- petratur, quia videlicet, si vcllent implere bona, nec
nus exercituum noinen tibi; magnus -consUio, et in- tamen possent, ea qua. in se negligunt, saltem in
comprehcnsibilis cogitalu, cujus oculi aperti sunt su- aliis amarent. Si enim ea ipsi vcl solo voto appete-
per omnes vias jiliorum Adam, ul re Idus. unicuique rent, facla ab aliis non odissent. Sed quia bona ea-
secundum vias suas, et secundutn factum adinveniio- dem audieiulo cognoscunt, vivendo despiciimt,
nnm inannnm ejus (Jer. xxxn, 19, 20). animadvertendo pcrsequuntur, recte dicilur : Qui
(451) Viaruni Dei nomine aclioncs ejus intelli- exindustria a Deo recesseiunt. Unde apte subjun-
gunliir, sicut ipsius voce ad bealum Job dicitur : gitur : Et omnes vias ejus intelligere noluerunt. "Non
Ipse est ptincipium viarum Dei (Job XL, 14). Quid enim ait inlirraitate non intclligunt, sed intelligere
enim vias Doniini nisi acliones ejus accipimus? dc noluerunt : qui ssepe quse facere despiciunt, etiam
quibus ipsc Dominus iterum per prophetam dicit : scirc contemnunt. .Etenim scriptum est : Servus
Non enim sunl viw memsicut vim vestrm (Isa. LV, 8). ~ sciens volunlalem domini, el faciens digna plagis
Et principiuni viarum Dci diabolus dicilur, quia vapulabit paucis. Ei servus sciens voluntatem do-
nimirum cum cuncla creans ageret hunc primum mini sui, et non faciens juxta eam, plagis vapulabit
condidit, quem reliquis angelis einineiiliorcm fecit, multis (Luc. xn, 48); impunilatem pcccandi sesti-
j.lcirco ergo ad tam multa forliler, suificit, quia in mat remedium ncscicndi. Qui nimirum sola super-
nalura rcrum bunc creando per subslanliam Con- bise caligine tenebrescunt, attjue ideo non discer-
ditor priinum fecit. nunt, quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse.
(452) Viarum Dei nomine \ivendi ordines inteli; Ncscire cnim ignoranlia est, scire noluisse super-
guntur sicut in libro beati Job, de perversis et su- bia. Et tanto magis excusationem habcre non.
perbis per Eliam dicilur : Qui quasi de iudusiria pnssunt, quia ncsciunt, quanto raagis cis ctiam
recesseruni a Deo, el oiniies vias ejtis intelligcre no- nolentibus opponitur quod cognoscant.
luerunt (Job xxxiv, 27). Sciendum quippe est quod
admitlitiir. Nam aut 3S0 CAPUT XIII.
peccatum iriuus mpdis igno- DE SEMITA.
rantia, aul infirmitale, aut studio perpetratur. Et In Scriptttra sacra cum semita singulari nttmero po-
gravius qnidein infirmilate qtiain ignorantia scd niiur, aliquundo inlenlio Dominicw incarnulionis,
inulto gravius sludio quam infiimitate peccalur. D aliquando operalio, aliquando anguslia vilm regu-
Paulus cum dicebatur : laris intelliqitiir; dumvero plnraliter semitm di-
Ignoranlia pcccaveral, Qui
et coniumelio- cuitlur, aliqnando arctiora Domini prmcepia, alt-
prius fui blasphemus, el persecutor qttando subliles sancloruin doclorttm prmdicatio-
sus : sed minam comeculus sum, quia ignorans fecil Jies, aliquando cogitationcs designanlur.
incredulitate (I Titn. i, 15). Pelrus vero infirmilale i Semilae nomine htimiliias seu iiilentio Dominicse
peccavit, quando in eo oninc robur iidei, quami iiicariialionis intelligilur, sictit per bcatum Job de
Dominoperhibuit, uria vox puelhe concussil, oti pcrfido Jiidseorum populo dicilur : Semilam ignora-
Deuni quem corde tehuit, voce denegavit. Sedquia i vil avis (Job xxvin). Vide cap. i, lib. 2, dir
iiifirmiiati.S culpa vel ignorantise co facilius tegitur, , stinct. i. !
qup rion sludio perpetfatur, Paulus quiie ignoravit, , (455) Semilse nominc operalio intelligilur, sicut
sciendo cbrfexit, et Petrus montcin et quasi are- vbce Dominica de Auiichrislo ad beatum Jcb dici-
sccntero jam radicero fidei lacrymisrigando solidavit. tur : Post eum lucebit semila. " Posl Aniichristus
Ex industria vero peccaverunt hi de quibus ipse! quippe, semita. 'Luccrc dicilur, quia quaqua ;tra:;s-
(451) Lii). xxxn, in job, c. xvni, 24. {455) Exlib, sxxiv in Joi), c. xv, 41.
(452) Ex lib. xxv in Job, cap. xi, 16.
265 GREGORIANUM. — LIB. VI. 2G0
sit, admirationem nimiam cx miraculorum suorum i A deet ipsse nubes (te nac perfecta scientia docentur,
claritate dereliquit, et sive per se, seu per mini- cum eis voce Veritatis dicitiir: Curn feceritis omnia
stros suos quolibet prodeat, mendacibus signis co- qum prmcepla sunt vobis,dicite: Inutiles servi sumus
ruscat. Unde in Evangelio Veritas dicit : Surgentl (Luc xvn, 10). Perfecta scientia est scire omnia, et
pseudochristi et pseudoprophetoe, et dabunt signat tamcn juxla quemdam modum scientise se esse
magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, sii nescire; quia etsi jam Dei prsecepta novimus, etsi
fieri potesl, etiam electi (Matlli. xxiv, 24). Semitai jam virlutem verborum illius sollicita considera-
igitur post Anlichristum lucet, quia quorum cordai tione ponderamus, etsi jam quse intellcxisse nos
penetrat eorum opera prodigiis illustrat ut nimirum i crcdimus, agimus adiiuc tamen acta eadem, quse
tanto altiuseorumriierces in erroris lenebris leneat,, districtione examinis sint disculienda, nescimus.
quanto per eos foris quasi polentius lucem de mi-- Necdum Dei faciem cernimus, necdum occulta ejus
raculis oslentat. consilia videmus.'
361 Semitse nomine angustia vitae regularis in- Semitarum nomine cogitationes designantur, si-
telligitur, sicut per Jacob in filiorumsuorumbenedi- • cut per beatum Job Domino dicitur: Posuisti in ner-
ctione dicitur : Fiat Dan coluber in via, cerastes mi vo pedem meum et observasti omnes semitas meas
semita (Gen. XLIX).Vide cap. 2, lib. n, distinct. 3. B (Job xm, 29). Vide cap. 42, lib. v
Semitarum nominearctiora prseceplaDomini inlel» (455) Gressuum nomine operaliones, vel cogita-
Iiguntur sicut per Psalmistam Doniino dicitur: Vias: tionum motus designantur, sicut per Eliu de Do-
-
luas, Pomine, demonstra mihi el semilas lucis edoce> mino dicitur: Oculi ejus supervias Itominum, et om-
me (Psal. xxiv, 4). Per vias enimcomrauhia quami nes gressus eorum considerat (Job xxxiv, 21). Ssepe
et leviora prsecepla quibus ad Dominum itur, desi-•. evenit, ut dum peccatores superna clementia ex-
gnantur. Per semitas vero quae slrictiores sunt quse> spectat, in majorem csecitatem cordisprosiliant, undc
viae et reclius ducunt arctiora et graviora Dei prae- scriptum cst: Ignoras quoniam benignitas Dei ad
cepta exprimuntur et| bene dicitur: Viae demon- pmnitenliam te adducit; tu auiem secundum duritiam
strentiir, et semitse edoceantur quse in cognoscendisi luam et cor impmnitens thesaurizas tibi iram in uie
communibus prseceptis quse ampla sunt, ut vise noni irw, et revelationis justi judicii Dei (Rom. n, 5). Et
est multum Iaborandum, sed in cognoscendis et; ecce dum violentus quisque quod valuerit rapit,
tencndis striclioribus mandatis quae stricta sunt ett dum invalidos opprimit et dum diu omne quod nc-
occulla sicut semitse maxima est adhibenda diligen- quiter concupiscit exercet, quia non subito percu-
tiadoctfipae. r titur, sed ejus in finem pcena differtur, nequissima
(454) Semitarum nomine subtiles sanctorum doc- ejus aclio a Deo videri non creditur. Sed non ita esse
torum praedicationes intelliguntur, sicut voce Domi- testatur nunc Eliu qui dicit: Oculi ejus super vias
nica ad bealum Job dicitur : Nunquid nosti semitas hominum el omnes gressus eorutn consideral. Tunc
nubium magnas, et perfectas scienlias ? (Job xxxvii, nequaquam considerare credebat quando pravus
16.) Nubes quippe sunt sancti prsedicalores. Habent; quilibet omne malum quod potcrat inulte perpe-
istse nubes semitas subtilissimas, scilicet sanctaei trabat, aeslimabatur Deus justa acta non cernere,
prsedicationis vias. Angusta quippe porla est, qumi quia differebat juste damnare 363 et niagna ejus
ductt aa vilam (Malh. vn, 14). Eos ergo sancti prae- patientia quasi quaedaro. negligentia putabalur. Ini-
dicatores per semitas astringunt qui ab intentionis quus qtioque ipse toties se in peccatis suis non vi •
eorum tramite per lata mundi desideria vagando deri adeo credidit, quoties inulte peccavit, cui per
non exeunt. Arcta etenim bene vivendi censura • quemdam sapienlem dicitur : Ne dicas, peccavi, et
non est ampla via, sed semita in qua praedicator quis- quid accidil mihi triste ? (Eccle. v,3.) Emendare non
que studiose constringilur: quae sub prseceptoris cu- vult hequitiam, pro qua dignam non pertulit poe-
stodia sollicite coangustatur. An non quasi quaedam nam. Qui quo pie exspectatus est, eo est ad peccan-
angustia est itineris in hoc mundo vivere, sed de D '. dum nequiter insligatus, et palienliam supernse lon-
hujus mundi concupiscentia nihil habefe, aliena non ganimitatis despiciens, unde corrigere culpam suam
appetere, propria.non tenere, laudes mundi despice- debuit inde cumulavif, sicut per eumdem Job dici-
re, despicientes bonorare, adulantes dcspicere, de- lur : Dedit ei Deus locum pmnitentim; et ille abutilur
spectum sequi, et pro Deo opprobria amare et glo- eo in superbiam (Job xxiv, 23). Ssepe etiam quia pce-
riam fugere, mala nocenlium ex corde dimiltere et nam, quam meretur, repente non suscipit, hoc Deo
erga eos dilectionis gratiam immobilem in corde re- non oeslimat displicere quod facit. Dat itaque nunc
tinere?Quse videlicet omnia semilse sunt, sed magnse ut ad quamlibel blasphemiam prsesumendo prorum-
362 quse quanto in prsesenti vita pro ipsa vivendi pat, voluptatum suarum nequilias impleat, aliena
custodia angustx sunt, tanto amplius in aetcrna rapiat, innoceulem oppressione satietur, etquia nec-
retributione dilatantur. Unde et bene subditur per- dum percutitur, vias suas a Domino aut non videri
fecta scieniia: perfecta quippe scientia est cuncta hsec aestimet,aut(quod pejusest) approbari. Veniet pro-
sollicite agerc,etde suis meritis scirc nihil esse. Un- fecto, veniet seterna et repentina percussio, et tunc
' *' ' "
454) Ex I. XXVII i n Job c. xxn. (455) Ex I. xxvm in Job c. m.
PATnoL. CXr.III. 9
267 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. . 268
cbgnoscet a Deo cuncla conspici, quandp se impfo- A 365 CAPUT XVI,
yiso exitu viderit procuiictortim retfibutipne dam- DE DESERTO.
nari.-Tuncin poana: sua ooulos aperiet, quos diu te- In Scriptttra sacra cum deserlum singulariter poni-
nuit clausos inculpa.Tunc considefasseomnia ve- iur, atiquandoJudma,gentilitas, atiquando cmlum,
aliquanda cor ihfvielium, velmultitudo immundo-
ruin judicem sentit et quando malorum suorum rum spirituum designatur; cum vero deserta dtcun-
merilum jam evadefe sentiendo non possit. Iniquus tur, hmrelicorum dogmala designantur.:
igituf qui diuexspectatus est, idcirco est fepente su- /458) Deserti nomineJudsea intelligitur, sicutper
blatus, quia oculi Domini superviqshominum, etom- Joannern Baptistam dicitur : Ego vox clamantis in
nes gressus eorum consideraU Ac si diceret: Quia ea deserlo (Luc. m, 4). Scimus quia unigenitus Dei
tjuse diu palienter conspicit, quarido.queinulla non Filius Verbum Patris vocatur, Joanne evangelisla
deserit. Nam ecce subito violentum rapit et ihala altestante, quiait: In principio erat Verbum,et Ver-
ejus quae exspectando protulit, -animadvcrtendo re- bum eral apud Deutn, et Deuserai Verbum(Joan. i, 1).
secavit.-Nemo igitur dicat bumaiia facta Dominum El ex ipsa noslra ioculione cOgnoscimus quia vox
non cognoscere, cum iniquum quempiam iniquita- priussonat verbum |postmodnm possit audiri. Joan-
tessuas lib.ere prospicit cumulare. Subito eriim tolli- nes ergo vocem Csse se asserit, quia verbum prse-
tur, qui diu ioleratur. Gressus vero hohiinum vocat B cedit. Adventumitaque Dominicum pereurrens vox
vel-singulas operationes quibus inhitimur, vel alter- dicitur, quia per ejus ministerium Patris Verbum
nanles mbtusintiinsecogilalionis, quibusquasipassi- ab hominibiis audilur. Qui etiam in deserlo clamat,
busvel longe-a Domino recedimus,;vel pie Donri- quia dereliclae ac dc_.titutseJudsese solatium Redem-
iio propinquanius. AdDeum enim quasi tol gressibus ptoris annuntiat.
niehs accGdit, quot bonis molibus prplicit, ct ruf- Deserti nomine gentilitas designalur, sicut voce
siim,ftot gressibus Ipnge fit quot malis cogitationi- Dpminica ad beatuin Job dicilur : Quis dcdit vehe-
butdeCrescit. >- . ,-. meniissimo inlbricursum, el viam soitanti lonilrui ul
364 GAPUT XV. pluerei super terrdm absque homine.in deserto (Job
•DEINVIP. XXXVIIII, 25). Vide cap. 1 hujus lib., dist. 4.
v{456)Invia dicitur gentilitas, sicut voce Domini- (4'59) Deserti . noinine ccelum inlelligilur, sicut
caad healumJob dicitur.: Quh dedit veliemeiiiissi- evangelica voce Veritatis dicitur : Quis ex vobis
tno.imbri cursum,-ulitnpleret -inviam et desolatatn, lipmo qui habeat ceritum oves, el si perdiderit unatn
et produceret herpas virentes? (Jeb xxxyin, 27.)Invia ex illis, nonneQQQdimittilnonaginla novem in de-
namque dudum geiitilitas fuit ad quam via Dei ver- ry.serto, el vadit ad illam qum perierat (Luc. xv, 4).
iw non patuit. Redemplore qujppe ^nostro veniente, Ecce mira pictatis dispensationc simililudinem Ve-
sic accepit vocalioiiem gratise ut non;in-ea_priwvfue- ritas dedit quam etiin se ipse Iiomo recognosceret,
fit.yia prophetiae. Qui desolata etiam recte vocata tamenJisec specialiter ad ipsum auclorem hominum
est vel raliohe, videlicet consilium, vel operis fructu pertineret. Quiaenim centenarius perfcctus cst nu-
destitula. Dedit ergo Dominus vehementissimo im- merus, ipse centum oves habuit, cum sanctorum
bri cursum, ul implerel inviam etdesolatametprodu- angelorum substantiam et hominum possedit. Sed
ceret; herbas vircnles, id est, exteriori .prsedicatio- ovis una limc.periitj quando peccando homo pascua
ni internara—aspirationem eonttilit, ut corda vitae reliquil. Diroisit aulem iionaginta novem oves
gentilium-inania implerentur, infecurida germina- in deserlo, quia illos summos angelorum choros re-
rent. liquit4nccelo. Cur autem coelum desertum vccatur,
: .(457)-Potest etiara quaelibet -fidelium mens invia nisi quod desertum dicitur derelictum. Tunc enim
dici, quse et verba vitse audiat, ea tamen transire coalura homo deseruit, cumpeccaviL In deserloau-
usqueadintewiacprdisminimepermktat. Prava enim tem nonaginta novem oves remanserant; quando in
desideria in-cerdetali sedem inyeniunt, recta verosi terra Domiilus unam quaerebat quia rationalia crea-
quando invenerint, ac impellanlur, decurrunt. -Sed D tursenumerus angelorum videlicet et hominum, quse
cum misericofsDeusimbrisuP-cursumdare digna- ad yidendum Dominum., condita fuerat, pereunte
tur.cPmpuiiGtiperinteniam gratiam verbisvitaeau- liomine erat imminutus. Et ut perfecta summa
res cordis aperiun.t; -et irapletur terfainvia, quae ovium redintegfaret lr in ccelp, hoino perditus quse-
4hm prsebet aditum verbo, cumulatur mysterip. Et rebatur in tcrra. Nani quod liic evangelisla dicit in
producit herbas virentes: quia per gratiam com- deserto^ alius dipit in montibus (Matth. xvni, 12),
punctionis infusa prsedicationis-verba non solum li- ut significet in exce sis, quia nimirura oves, quse
beiiter recipit; sed.etiam ubertimiundil., ,ut quod noh perierant, in siblimibus stabant.
audirejionpolerat, jam loqui coiiciipiscat, etquse nos (460) Deserti nomine vel.cof iidelium, vel multi-
audiendo etiam iivtrinsecus aruerat, jam loquen- tudo immundorum spirituum designatur, sicul ad
dp quae sancla sunt, viriditalesuaquoslibet esur.en- beatum Job de filioruin suorum ac filiarum morte
tespascat., , per nuntium dicitur : Filiis tuis, el filiabus vescen-
(456) Ex 1. xxixin Job c. xiv. (459) Exhom.34in Evang
(457) Ex firie-c. 2,1. super. (460) Ex 1. ii ih Job c. xx.
(458) Ex hom. 7 in Evang.
2C9 GREGORIANUM.— LIB. VI. 270
tibtiset bibenlibus vinum in domo fralris sui pritno-1A exsurgentem intriiisccus strepilum terrenorum de-
ijcnHi : repenle ventus vehemens irritil a regione de- sideriorum premant, ut ebullientes ab infimis cu-
serti, el concussil qualuor angulos domus quw cor- rascordis per supemi gratiam restringant amoris
ruens oppressit liberos tuos: el morlui sunt (Job omnesque motus importune se offerenlium levinm
i, 18, 19), et effugiego solus ut nuntiarem tfbi. Per cogilationum, quasi quasdam circumvolantes mu-
Job quippe Redemplorem noslrum, per filiosetii- scas ab oculis mentis abigant manu gfavilatis, et
lias ejus prsedicalores aposlolos ac plebes subdilas quoddam sibi cum Domino intra se secretum quse-
sentimus. Qui in domo fratris sui primogeniti cbn- rant, ubi cum illo exteriore cessantc strepilu per
vivare referuntur : quia in habitatione adhuc Ju- interna desideria silenter Ioquatur. Dehoc sccreto ccr-
daicipopuli sacrsc prsedicationisdeliciisvescebantur. dis alias dicitur : Faclum esl silentium in cceloquasi
Religio deserti est cor infidelium, quod dura Crea- dimidiahora(Apoc. vm, 1). Quserein capite Deccelo.
toi deserit, nullus inhabitalor colit. Ventus autem (465) Sciendum vero nobis est, quia nequaquam
vehemens, quid aliud quam tenlatio fortis accipitur? culmen contemplationis altingimus, si non ab exte-
Ventus crgo vehemens a regione irruit: quia ih rioriscurseoppressione cessemus.-Nequaquam nos-
367 passione Redemptoris nostri conlra fideles " mctipsos intuemur, ut sciaimis aliud in nobis ra-
ejus fortis tentatio a cordibus Judaeorum venit. tionale esse, quod regit; Sliud animale quod regi-
(461) Deserti nomine potest dcrelicta immundo- tur, nisi ad secretum hujus silentii recurrentes omni
rum spi:ituum niulliludo convenienter intelligi a exlerius perturbalione sopiamur. Quod silentium
qua venlus venit, eldomum conculit, quia ab eis nostrum bene eliam Adam dormiens figuravit, de
tenlatio prodiit, et persecutorum corda commovit. cujus latere mox mulier processit: Quia quisquis
Sed hsec domus in qua convivabantur filii in qua- ad interiora intelligenda rapitur a rebus visibilibus
tuor angulis stabat. Tres enim regenlium ordines oculos claudit, et tuiic in se ipso vel quse praeesse
in Synagoga cognovimus, sacerdotum scilicet, scri- viriliter debeant, vel quse subesse possunt infirma
barum atque seniorum populi. Quibus si Pharisaeos dislinguit, ul aliud in illo sit quod regere valeat
jungimus, quatuor in hac domo angulos invenimus. tanquam vir, aliud tanquam femina quod regatur.
A regione igitur deserti ventus venit et quatuor In hoe itaque silentio cordis dum per contemplatio-
domus angulos conculit: quia ab immundis spiri- nem interius vigilamus, exterius quasi obdormisci-
tibus tentalio irruit, et mentes quatuor ordinum in mus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis car-
malitiam persecutionis excilavit. Quse domus cor- nalibus alieni, hoc silentium menlis inhabitant,
ruens oppressit liberos : quia dum Judaea in crude- .„ huic onagro Dominus in solitudinc dpmum dedit,
litatem Dominicsepersecutionis cadit, apostolorum ul turba desideriorum temporalium non prematur.
lidem desperationis formidine obruit. De hac ilerum soliludine per beatum Job dicitur :
Desertorumnominehaereticorumdogmala, vel vilae Quiwdificant sibi solitudines (Job m, 14). 368 °*s
tcmporalis commoda intelligunlur : sicul per bcatum (464) Solitudines quippe aediiicare, est a secrelo
Job de ipsorum hsereticorum sequacibus quibuslibet, cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere:
mundi amatoribus, dicitur : In deserlis habilant tor- et una intenlione aeternsepatrise in amore intimae
retv.ium (Job xxx, 6). Vide lib. vn, cap. 8, dist. 6. quietis anhelare. Annon cunctos a se cogitationum
CAPUT XVII. tumultus expulerat qui dicebat: Vnam pelii a Do-
DE SOLITCDINE. mino, lianc requiratn, ul inhabitem in domo Domini
In Scrtptura sacra solitudinis nomine, aliquando se- omnibus diebus vitm mem (Psal. xxvi, 4). Frequen-
crela quies mentis, aliquando gentililas, aliquando tia quippe terrenorum desideriorum fugerat et ad'
separalio ab Ecelesia designutur. magnam videlicel solitudinem scmetipsum contule-
(462) Soliludinis nomine secrela quies mentis in- rat, ubi el tulius nihil extraneum conspiceret, quo
telligitur, sicut ad bealum Job voce Dominica de soli- incompetens nihil amaret. Hinc iterum dicit: Elon-
lario viro, sub onagri figura dicitur : Cui dedi in so- ]pgavi fugiens, el mansi in solitudine (Pial. LIV, 8).
liludine dotnum, et labernaculu 368 m terra salsu-. Fugiens quippe elongat qui a turba desideriorum
ginis (Job xxxix, 6). Hoc loco solitudinem debemus temporalium in altam Dei contemplationem se sub-
intelligere corporis, aut soliludincm cordis? Sed levat. Manet in solitudine, qui perseverat in re-
quid prodest solitudo corporis, si solitudo defuerit mota menlis inlenlione.
cordis? Qui enim corpore remotus vivil, sed tumul- (465) Solitudinis nomine genlililas designalur.
tibus conversatipnis humanse terrenorum desiderio- Unde et hoc quod in persona solitarii supra posui-
rum cogitalioni se inserit, non est in solitudine. Si mus, videlicet, cui dedi in solitudine domum, ct
vero prematur aliquis corporaliler popularibus tirr- tabernacula ejus in terra salsuginis etiam in persona
bis, et tamen nullos curarum ssecularium turaultus nostri Redemptoris potest intelligi. In gentilitate
in corde patiatur, non est in urbe. Itaque bene con- enim in qua patriarcha non fuit, propheta non fuit,
versantibus priraum solitudo menlis tribuitur ut quia ad inlelligcndum Deum, qui ratione utcretur
(461) Ex iisdem lij>.et cap. (464) Ex 1. iv in Job C. xxvm.
(462) Ex 1. xxx in Job c. xn, xxm, xxiv (465) Ex 1. xxx in Job, c. xv, 39.
(463) Lib. i, c. 3. dist. 2.
271 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 272
-a.pnfuit, homo pene non ruit. De hac solitudine per A rebus ejus mens pascitur. Necesse est ergo ut inter
Isaiam dicitur : Lmtabitur desena et invia exsul- occulta quse penetrat, filius hominis vocetur ut sem-
labit soliludo,et florebitquasi lilium(lsa. xxxv, i). per agnoscat quod est, et nunquam exlollatur de
Et rUfsum deEcclesia dicitur : Ponet deserlum ejus his ad quae ducitur. (Juid est enim prophetae ad spi-
quasi delicias, et solitudiiiem ejus quasi hortum Do- ritualia sublevato semper fili hominis 369 *,s di-
mini (Isa. u, 3). Terra vero salsuginis lisec eadem cere.nisi euminlirmitatis proprise memorem facere?
sblitudp re^petita est, quse priusquam veram Dei sa- Utconscius conditioi is infirmae elevari in cognitione
pientiam cognosceret, salsuginem protulerat: quia non debeat de magiitudine contemplationis suse.
inillam viriditatem bpni inlellectus prcferehs per- Qiiia ergo idem propheta typum praedicantium vel
versa sapicbat. Domtim ergo in solitudine, taberna^ doctorum tenet, recle ei nunc dicitur : Sume libi
culum in terra salsuginis accepit Dpminus : quia laterem, et pone eutn coram le. Oranis enim doctor
incarnatus pro bominibus derelicta gentililatis cum terrenum quempiam auditorem ad coeleslis
«ofda possedit. Unde ei Patris voce per Psalmistam verbi doctrinam suscipit, latercm assumit. Cui dum
dicitur..; Postula a me,et dabo tibi gehtes hwredita- loqui Coeperitquaj sit retributio coelestis patriae, qux
tem tuqm, et possessionem tuam terminos terrm visio pacis supernae, civitatem Jerusalem describiiin
"
(PsaL ii, 8). Qui juxta hoc quod Deus est, cum Pa- latere. Quem coram se ponit cum intenta mente
tre datomnia : juxtavero hocquod homo est, a qualitalem audientis considerat, id est profectum,
Patre accipit omnia, sicut scriplum est: Potesta- vel defecium conspicit, et juxta ejusdem intelligen-
temdedit eijudicium facere,quia Filius hominis est tiam, prsedicalionis suse verba moderatur ut describi
(Joan. v, 27). Et rursum scriptum est: Sciens quia in audientis mente civitas Jerusalem, id esl «isio
•omniq dedit eiPaler inmanus (Joan. xin. 3), 369 pacis possit. Dicalurj ergo : Sume tibi lulerem, id est
vel sicut ipse dicit: Omne auod dat mihi Pdter, ad proximi cor tenerum, pones eum coram te, scilicel
me veniet (Jqdn. vi). _. ut vitam atque intelleclum illius intenta meute cu-
(466) Solitudinis nomine separatio ab Ecclesia stpdias, etdescribes $n ep civilatem Jerusalem, ut ei
inteHigitur, sicut pcr beatum Job de baereticis dici- quse sint superna gaudia de visione supernse pacis
tur : Qui rodebant in solitudine, squalehles, calami- innotescas. Quasi enim jam Jerusalem descripla est
tate et miseria (Job xxx, 3). Rodi quippe solet in latere, cum terrena mens coeperit quse sintilla
quod cpmedi non potest. Hseretici autem, quia Scri- ihlernae pacis gaudia vera cognoscere, et adcpnspi-
gturhm sacram intelligere sua virtute moliuntur, ciendam glbriam patriae coelestis anhelare. Quasi
eam procul dubio apprehendere nequaquam pos-, r intcrnae pacis visio describitur, quando mens quse
sunt. Quam dgm non intelligurit, quasi non edunt. terreha prius sapuerat per amorem, jam ad con-
Et quia superna gralia non adjuti hanc edere ne- templandam gloriaia regni ccelestis elevatur. Sed
queunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Ex- mox ut animus amare ccelestia coeperit, mox ut ad
terhis quippe illam contrectant cum quiddam co- visioncm pacis intimas tota se intcntior.c collegerit,
nantur, sed noh ad ejus intpriora peryeniunt. Qui antiquus ille adversarius, qui de ceelo lapsus est, in-
quia ab universalis Ecclesise societated*isjuncti sunt, videt, et insidiari amplius incipit, et acriores, quam
non quolibet rodcre, sed in solitudine memorantur. consueverat tentatibnes admovet, ita ut plerumque
Ad quam nimirum solitudinem, quia prsedicatores sic resistcntem animam tentet, sicut ante nunquam
falsi sequentes suos traherent, longe ante Veritas tentaverat, quando pbssidebat. Unde scnplum est :
prsemonuit dicens : Si dixerint vabis,ecce in deserto Fili, accedens ad servilulem Dei, sta injustilia el li-
est,\nolite exire (Mqillt. xxiv, 26). Qui recte perhi- more, et prtepara animam tuam ad lentalionem (Ec-
bentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum cli. ii, 1). Unde et claemoniacus qui a Domino sana-
sunt pernicie et sensuum pravitate despecti. tur ab exeunle dsemone discerpitur, sicut scriptum
CAPUT XVIII. cst: Et clamans, et mullum discerpens eum exiit ab
D eo (Marc. \, 5). Quid: est enim quod obsessum homi-
*E AGGERE. nem antiquus hostis quem possessum non discer-
(467) Aggeris nomine moles tentationum desi- pserat, deserens discerpsit, nisi quod plerumque,
gnantur, sicut ad Erechielem dicitur : Filikomihis, dum decorde expellitur, acriores in 370 eo tenta-
surhe tibi iaierem,et pones eutn corqm te, ei descri- tiones generat quam prius excitaverat quando hoc .
bes in eo'Chitalem Jerusqlem, et ordinabis adversus quietus possidebal. Unde Israelitse quoque ad Moy-
eam obsidionem et mdificabismunitiqties, et compor- senet Aaron dicurt : Videalur Dominus, et judi-
tabis aggerem et dabis cotitra eam castra, et pones cel quia fetere fecistis odorem nostrum coram Pha-
arieles in gyrp (Eaech. iv, 1,2). Ubi nobis prius in- raone et seriiis ejus. et prmbuistis ei gladiutn ut occi-
quirendum est, cum Ezcchiel proplieta quoties su- deret nos (Exod. y, 21). ln Moysen enim et Aaron
blimia conspicit, yel quoties agere aliqua: mystica lex et prophetse ligurati sunt. Et ssepe apud se ani-
jubetur, prius filius hominis appellatur. Saepeenim rous infirmus quasi contra sacra eloquia murmurat,
sublevatur ad coelestia, et occultis ac inyisibilibus quia postquam verba cceiestia audire, et seqai cce-

(466) Ex 1. xx in Job c. xi. (467) Ex hom. 12 in Ezecli,


273 GREGORIANUM.— LIB. VI. 27*
j quoque quia nonnulla vitia ad mentem non simul
peiit, regis jEgyplii adversitas, id est maligni spiri- A
tus tenlatio excrescit.- Debet ergo vigilanter doclor veniunt, sed supponuntur, utunum alleri in tenla-
proficienti animse quae illam sequalur tentationes tione succcdat. El aliud contra faciem venit, aliud
innotescere, ut cautam se valeat contra nialigni spi- vero in tenlalione se ex latere subjicit: quatenus,
ritus insidias praeparare. Unde bcne nunc post de- dum alteri resistitur, ab altero mens decepta ca-
scriplam civitalem Jerusalem in latere dicilur : Et piatur. Ipsa enim quse superius diximus vitia ple-
ordiv.abis adversus eam obsidionem, etwdificabis mu- rumque se alia pro aliis furtive supponunt, sicut
nitiones et comporlabis aggerem. In qua enim jam nonnunquam, dum iram vincere in nobismetipsis
visio pacis describitur, ei necesse est ut tentatio- conamur, plusquam necesse est lcnitas mentem ec-
num bella uuntientur. Nam ut valeat ad illa pacis cupat ut asperitatem peccanlibus quam oportet mi-
gaudia sBlerna pertingere, hanc liic procul dubio nimc propouat. Sacpevcro dum nobis incssc incauta
oportet tribulalionum lentamenta multa sustinere. lenitas displicet, zelus se in fervorcm trahit, alque
De qua bene dicitur : Ordinabis adversus eam obsi- cxlra palieiilise limitem animum caplivum rapit,
dionetn. Praedicatores quippe conlra'"' erudiendaro Qnia ergo perniista vitisj alque adunala contra men-
animam obsidioncm ordinant, cum prsemovendo tem veniunt, recte in prsedicatoris ore conlra de-
indicant quibus se modis vilia virlutibus oppPnant, 1" scriptam Jerusalem caslra proponuntur; quia ali-
quomodo luxuria castiiatem feriat, qualiler ira tfan- quando singula hinc indc scnsum feriunt, in gyro
quillitatem animi perturbet, quantum inepta lsetitia aricles ordinanlur. Ponit crgo praedicalor arietes in
vigorem inentis resolvat, qualiler multiloquium gyro dum cautc denunliat quam blande luxuria per-
inonitionem cordis deslruat, quomodo invidia clia- cutit, quam aspere impaticntia occidil, 372 quam
ritalem interficiat, quemadmodura superbia arcera laborioseavarilia accendil, interimit, quam tumide
liumililalis effodiat, qualiter fallacia cum verilatem superbia e.xstinguil. hi gyro arietes ponere cst prae-
in sermone corruperit, hanc etjam in cogilalioiic dicando ostendere qui undique solcant animam mu-
corrumpat, rit qui verum dicere noluit quod inlel- crones vitiorum fcrire.
lexit, jam nec intelligat quod dicere valeat. Ordina- CAPUT XIX.
tur ergo a praedicalorc obsidio, cum ner san- DE FOVEA.
clse admonilibnis verba singulis quf&us virtutibus, In Scriptura sacra fovem nomine atiquando terrena-
quae vel quibus modis vitia insidientur ostendi- rum rerttm abjeclio, vel baralhriim inferni, ali-
tur. quando latebra defensionis intclligunlur.
Adhuc quoque subdilur : Et comporlabis agge- c£ (468) Fovese nomine vel terrcnarum rerurn abje-
rem.Quoenim mens desiderare ccelcstia coeperit, eb ctio vcl baralbrum inferni designniur, sicut voce
in illam maligni spirilus tentalionibus suis terrenas Dominica ad beatum Job de superbis dicilur : Abs-
amplius cogitationcs exaggcrant. Prophela autem conde eos pulvere simul el facies eorum demerge in
aggerem comportat, cum prsedicator sanctus boriis foveam (Job XL, 8). Hunc pravarum cogitationum
mentibus qualiter 371 lerrena desidcria subripere pulverem cppressa mens lclerat quemvcnlus nequis-
solent, denunliat : Et dabis conlra eam castra, cl simse lenlationis apportat. Hinc est enim quod de
pones arietes in gyro. Quasi dat pracdicator contra unaqnaque anima lerrenis desideriis aggravata sub
animam caslra quando malignorum spirituum con- Ephraim spccie per prophetam dicilur : Cur faclus
tra eam collectas alque adunatas insidias indicat, .- est Ephraim subcinericius panis qui non reversatur?
ut aliquando non solummodo ex uno, sed ex con- (Ose. VII, 8.) Apteautemsubjungitur:Sim«<et facies
innclis vitiis tentent. Nam sunt quaedam vilia quasi eorum demerge in foveam. Ac si dieat: ut ego.
pcr quamdam sibi cognationem propinqua, sicul Justo namque judicio superbortim facies Dominus
dissolutio spifitus, appetitus gulse el imniunditia in foveam mergit, quia intcnliOnem -cordis eorum
luxuriae; sicut mulliloquium, fallacia et pcrjurium. se ultra homines erigentem inferius dejicit. Ima
Ex dissolutione quippe spiritus meus ad ingluviem E D cnitn respicit, cujus facies foveam attendit, et bene
ventris rapilur, et dum cibis vcnter exlenditur, ad de superbis dicitur quod eoritm facies in foveani
luxuriam caro trahitur superbiendo captiva. Et rur- demergunlur, quia ima pelunt, dum superbiendo
sum ex multiloquio fallacia gcneratur, quia valde altiora appetunt, et quo magis extollendo se erigunt,
difficile est ut qui multa Ibquitur, non etiam men- eo magis ruendo inferius tendunt. Terrenam quippe
liatur. Et ssepe mendacium perjurio tegitur, ut ante glbriam quserunt, et infima sunt quae prospiciunt,
humana judicia velelur. Superbia quoque esse sine dum superbiendp alta seclantur. Recte ergo eoruro
invidia et inani gloria non esse potcst. Superbus facies in foveam mergi perhibentur, quia sequcntes
•etenim quisque honorem quem ipse ambit, aliis in- iniima, ad inferni barathrum tendunt. 373 Just<}
videt, et cum hunc fortasse oblinuerit^ in elationem enim judicio agitur, ut quos hic volunlaria aversio
temporalis glorise atlollitur, atque quod alios con- excsecat, illic ab intuitu veri luminis digna supplicii
spicit minime percipere potuisse, hoc se per ina- fovea abscondat.
nem gloriam gaudet prse cseteris habere. Scicndura (469) Fovese nomine latebrse defensibhis desi-

(468) Ex 1. xxxii in Job c. vn remotius a fine. (469) Ex 1. XXXIIIin Job xix, 32.
275 GARNERl CAN. REG, S. yiCTORIS PARIS. ,^% 276
giiantur, sicut, per Propbctam eontra Judseam di- A j. lectabitur infans ap ubere super foramine aspidis,et
citut.; >ibi cubavit lamia, el invenii sibirequiem, ibi in caverna reguliqui tfblactatus fuerit mannm suam
hdbuit foveam ericius(Isa. xxxiy, 11). iniuet. Vide cap, 29, lib. m, dist.l..
;;J\ ,V- ".'.CAPUT XX.''''""'.''.''.'. CAPUT XXII.
:-':,.:: DE FOSSA...:..'
•.':;.' -DE ANTRO.
(470): Fpssse nomine humilitas designatur, sicut In Scripijura sacra antri nomine, aliquando cogita-.
ad Isaiam voee Dominica dicituf : Ingredere in pe-
tio,vetcorbonorumdesignalur.
tram, qbscondereiu fossa humo, facie a timoris Do- (472) Anlri nomine cor pravum inlelligitur : si-
mini, et gtotia niajestutis ejus (ha. ii, 2Q). Petram cut per Eliu de diabolp dicitur : Ingrediiur beslia
quippe ingredimUr cum in cordis nostri duritiam . 375 iatibulum suum, el inatitro suo morabilur
penetramus, atque a facie timoris Domini fo.ssa (Job. xxxvii,,8). Quis alius nomine bestise nisi dia-
liuinp abscondimur, si terrenas cogilatiories ege- bolus accipilur? Quia: omnium reproborum corda
lentes ab ira distficli judicis in humilitaie no- nunc priusquam apertus
appareat, possidet, eaque
stfae mentis celamur. Quo enim plus tefra fodiendo per pccullam malitiam qnasi
proprium antruni te-
projicitiirj eo payimentum seraper ihferius" demon- net atque ad omne q«od nocere bonis appetit,-in
stfatUi':: unde et nos si a nobis studiosius .terre* I eprum obseuris men ibus abscondit. An Judseorum
nas cogitatibnes ejicimus, quo apud nbsmetipsos pefsequehtium Cbrds antrum hujus beslise non fue-
abscondamur, humilius. inveoimus, Ecce cnim quia runt in quoriini diu consiliis latuit; sed repente
divihi judicii dies iinmiiiet, quasi ipsa jam tiiho- vocibus erupit claniantium :
Crucifige, crucifige
ris ejus facies apparet tantoque magis necesse (Luc. xxiii, 21');.Et quia ad lacerationein menlis
estutfunusquisque illum terribiliustiraeat, quanlp pertingere non potult tentando, in Redemploris"no-
jam glprisLmajestatis ejus appropihquat. Quid ergo stri mortem carnis anhelavit.
agendUm est,, quove fugiendum ?, Quomodo enim (473) Aiitrorunl vjel specuum noniine cogitalio-
quis latere potest eum, qui ubique est? Sed ecce lies seu corda bphorum inlelligunlur, sicut vece
peccatum ingredi, fossa humo occultari praecipi- Dpmiriica ad Job de apostolis dicitur : Nunquidcq-
mur, ut videlicet cordis noslfi duritiani disrum- pies lemnw prmdapil aut aiiiinam calulorum ejus
pcntes» eo iram invisibilem declinemus, quo ab implebis quandg cubaiil in antris, et in specubus in-
amore rerum visibilium apud npsmetipsos in cprde sidianiur ? (Jqb
xxxvjni, 39.)
subtrahimur : ut cum pravse Cogitationis terra CAPUT XXIII.
ejiciturymens apud semetipsam tanto tutius quanto ft. , .- !l>ELCTO,
et hUmilius abscondatur. In Scriptxira sacra ,'nii nomine aliquando Judwa,
(471) Eossse - nomine patienlia designatur. Unde dliquando infirmiias conditionis nostrm, aliquahdo
apud Ezechielenj esse in altari fossa dicitur : Ut in terrenarum reruin multipliciius, aliquando do-
etrina-sofdidum sdpiens,. aliquando desiderii car-
easupetposila 374 holocausta servenlur (Ezech. nalis illecebra, aliquando mens Sviritus sancli
XLiii,-27). Si enim in allari fossa non esset, omiie grqtia perfusd desicfnatur.
quod iueo saCriiieiUiu reperiret,, superveniens. aura ,(474) Luti nChiine Jud*a intelligitur, sicut voce
dispergeret. Quidvero accipimus allare Dei, iiisi Doinlnica de ipsa adi Job dicitur.: Resiituetur ut
animam justi? Quae quot boria egefit, tot super se tuium sighaculum, et stabit sicut vestimentum (Job,
ante Dei pculos sacrilicia imponit. Quid autem est xxxviii, 14). Quid enim aUud Dominus plebem
altaris fossa, nisi bpnorum palientia? Quae dum Isfaeliticam repefit, 376 nisi Iutum, quaiituni
mentem ad advefsa tpleranda huralliat, quasi more Obsequiis gehtium dedilam in .(Egypto servientem
foveae, hanc inimo positam demonstrat. Fossa lateribus inyenit. Quam dum tot miraculis ad ter-
crgo in altari iiat, ne superpositum sacriiicium aura ram repromissionis duxit, dum perductam cogni-
dispergat, id est electorum menspallentiahieusia- tiOnis suse scientia replevit, dum tot arcana sccre-
diat, ne commota yento iinpalientiae eliam hoc quod D ] iorum per prophetam contulit, quid eam aliud
behe operata.est, amittat. Bene autem uuius cubiti qusim servandi mystefii signaculum fecit: ipsaquo-
li.aeceadem fpssa esse memoratur, quia nimhum, que in divina prOphelia:'clausuni conlinuit quidquid
si palientia non deseritur, unltalis mensura serva- severitas in fine revfelavit. Sed dum post tot divina
tur. Undeet Paulus ait.: Invicemoneravestra por- secfela, post tPt perlcep^a miracula in Redemptoris
taie, et sic adimplebitis legem Cliristi (Cal. viy 2). sui advenlu plus terram quam veritatem dilexit,
Lex quippe Ghristi est unitatis charitas quam scli persacerdotes dicens : Sidimitiamus eum sic, om-
perficiunt, qui nec cum gravantur excedunt. nes credenl in eum: et venient Romani, et tollent
CAPUT XXI. hostrum locum et geniem (Joan. xi, 48). Quasi ad
DE CAVERNA. ' ebs quos ih Egypto retiquerat, lateres rediit, et
. Cavefnae nomine cor pravum inlelligitur, sicut quse facfa jaih Dei s^nacUlum ftterat, ad hoc se
pcr prophetam de Redemptore nostro dicitur: De- iierum quod deseruerat inflexit, luturiique sc post
/470VEx I. xxxi in Job cap. xm, 22._ (475) Ex I. xxx in Jpb c. xi,
(471) Ex iii parl. Pastor., admonit. 10. (474) Ex 1. xxix in Jbb cap. HI.
(472) Ex 1. xvii in Job c. xvn 3.
277 GREGORIANUM.— LIB. VI. 278
signacnlum in oculis Veritalis exhibuit, cum per J! K dicis objicit, cum postulans dicit: Memento, qumso,
impietatis maliliant accepli verbi mysteria perdidit, quod sicui httuin feceris me. Ac si aperle dicat: Infirmi-
et sola terrena sapere quse inquinant elegit. Ubi tatem carnisconsidera, etreatuminiquitatislaxa.Ubi
apte subjungitur : Et siabit" sicul vcslimenlum. Im- aptc quoque mors cjusdem carnis adingitur [f. attin-
polita namque Ct grossiora vestimenta etiam cum gilur], cum prolinus subinfertur : Et in pulvetcm de-
induta fuerint, quia induentis membris bene ap- duces me. Ac si patenter postulet, dicens: Meniento,
plicala non haerent, slare referuntur. Judsea ergo quaeso, quod per carnem a' terra venio, et per ejus
circa veritatis nolitiam cum servire videtur, sicut ihteritum ad terram tendo. Materiam itaque originis
vestiinentum slerit, quia per exteriora maudata et poenam iinis aspice, et culpam citius transeuntis
servire se Deo ostendit, sed adha;rere ei per cha- dele.
rilatis inlelligentiam noluit; et dum solam in prse- (477) Luti noraine terrenarum rerum multiplici-
ceptisDei litteram tenuit, ctnequaquaro seper spi- tas designalur, sicut per Habacuc prophetam diei-
rilum sensibus intimis junxit, quasi ei qui se in- tur : Vweiqui mullipticat nonsua! usquequo aggravat
duerat, 11011 adhaesil. conlrase 378 densum lutum ? (Habac.II, 6.) Denso
(475) Luti nomine infirmitas condilionis nostrae enimluloseaggravat, qui peravaritiamterrena mul-
designalur. Unde et hoc, quod jaro exposuirous, ' tiplicans, peccati sui oppressione se coangustat.
alilcr intelligi potest. Hominem quippe Doroinus, (478) Luli nomine doclrina sordidum sapienssi-
quia ad similitudinem suam condidit, quasi quod- gnatur, sicul per eumdem prophelam Domino dici-
dam potentise suse fecit signaculum. tur : Viam fecisli in mari equis luis in luto aquarum
Quod tamen ut lutum restituetur, quia licet ae- muliarum (Uabac. m, 15). Ac si diceret: Aperuisti
terna supplicia,per conversionem fugiat.iuultionem iter praedicatoribus tuis inter doclrinas hujus saeculi
tamen perpetratae superbiae carnis morte damuatur. sordida el terrena sapienles.
Ex luto quippe homo conditus, etmentis accepta ra-r (479) Luli quoque nomine desiderii camalis ille—
tione, similitudine divinae imaginis decoratus, ela- cebra designalur , sicut Psalmista dcprecans ait:.
lionc cordis intumescens, quam de infimis formatus Eripe me de lulo, ul non infigar. (Psal. LXVHI,. 15).
csset, oblilusest. UridemiraConditorisjuslitiaaetum Luto quippe inbserere est sordidis desideriis concu-
377 est> ul quia per consensutn intumuit quem piscentise carhalis inquinari
rationalem accepit, rursus terra per mcrtem fieret J480) Luti nomine potest eliam signiiicari mens
quara esse se considerare humiliter noluit: et'quia superfusa spiritus divini gralia, quia quod de.exte-
peccando Deisimilitudinem perdidit, moriendo vero „. riori homine explicatum est, hic de interiori yalel
ad limi sui raateriam rediit, recte nunc dicitur : Re- intelligi: Memento, qumso, quod sicul lutum fecetis
stitueiur ut lutum signaculum. Et quia de corpore, ine, et in pulvetem reduces me (Job x, 9). Sicutlu-
cum spirilus vOcatur, quodam quasi luto suse carnis tum quippe homo noster interior existit, quia san-
exuitur, apte de eodem subjungitur : Et stabit sicut cti Spirilus gratia terrena) menti infunditur, ut ad
vestimentum. Lutum namque nostrum sicutvesti- intellectum Condiloris sui erigalur. Humana nam-
nienluni stare, est usque ad resurreclionis tempus que cogitatio, quae peccati sui sterilitale aruit, per
inane exutumque perdurare. Hanc conditionis no- vim Spiritus sancti, quasi irrigata terra, viridescit,
strae infirmitarem beatus Job pietati judicis obji- sed saepe dum perceptis doni superni virtulibus sine
ciens supplicat; cumdicit: Memenlo,qumso,quod sic- corruptione ulimur, ad privatam fiduciam usu con-
nltulum feceris me, et in pulverem reduces me (Job. tinuse prosperitatis elevamur. Unde fit plurimum ut
x, 9) (476). Angelorum quippe spiritus idcirco ir- idem, qui sublevaverat, parumper spiritus deserat,
remissibiliterpeccaverunt, quia tanto robustiusstare quatenus ipsum sibi hbmineih ostendat: quod san-
poterant quanto eos carnis admislio non tenebat. ctus vif exprimit cum subjurigit; Et in pulverem re-
Homovero post culpamveniam meruit, quiaper cor- duclsme. Quia enim jer substractionem spirit(Js,'
pus carnalc, aliquid quo semetipso minor esset ac- D i mens aliquantulum iu tentatione deseritur, qiiasi
cepit. Unde et apud respeclum judicis argumentufti ab huraore pristino terra siccalur, ut inlirmiiatem
pietatis est haec eadem infirmitas carnis, sicut per suam dereliclus sentiat, et sine infusione supernse
Psalmistam dicituf: Ipse autemest misericors et pro- gratise, quantum bomo aruit, agnoscat. Qui apte quo-*
pitius fiet peccatis eorum, et mulliplicavit, ut averte- que ad pulverem reduci dicitur, quia.dimisstis sibi,'
ret iram suam el non accendit omnem iram suamel cujuslfbet tentalioriis aura rapitur.
recordatus est quia caro sunt (Psdl. LXXVII, 39). Ut 379 CAPUT XXXIV,
lutum ergofactus esthomo, quia de limo est ad con- DE STJ3RC0RE.,
ditionem assumptus. Lutum quippe fit, cum se aqua In Scriplura sgcra stercoris n.omine aliquando res
terrse conspergit. Sicut lutum itaque conditus est transitoria designalur, aliquando fetor luxurimt<
aliquando.peccatumquodlibet. -.'
homo, quia quasi aqua infundit pulverem, cum ani-
iua rigat carnem. Quod sanclus vir bene pielati Ju- Slercoris nomine rem transitoriam designat Sa--
(475) Ex 1. xxix iu Job c. vi, in fine, 5* (478) Ex. eod. lib. et cap.
(476) Exl. XLIXin Job c. xxvm, 56. Ev eod. lib."et cap.
(479) Ex
1477) Ex 1. xxxiv in Job. c. xm, 9. I.480V 1. ix in Job cap. XXJX,37.
279 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS.' 280
lomon dicens : De sfercore boum lapidabitur piger A j talibus depfecarl. Unde <;t cultor vlnese dicif: Vo-
(Eccli. xxii, 2). Vide lib. L, c, 3, dist. 8. ntine, dimiite illam et hoe anno el fodiam circa il-
Stercofis iipmine felor luxurise inlelligitur apud iam. Quid est circa ficulneam fodere, nisi in-
Joelein. Vide I.. iii, c. 1, dist. 3. enimj
fiuctuosam mentera increpare ? Omnis quippefossa
(481) Peccatum quodlibet per stercus significat in imo est, et nimiruni increpalio, dummentem sibi
evangelista ubi cullor vineae domino suo, qui arbo- deraonstrat, humiliat. Quoties ergo de peccato suo
rem iici plantatam in vinea habebat, et fructuni iu aliquandocorripimus, quasi excultur» debito circa
ea noh inveiiiens, dixit ei ut succiderel illam, re- inffuctuosam arborem 380 fodimus. Post fossio-
spondissedicitur: Domine, dimitte illamet hocanno, nem vero quid dicstt, audiamus : Ei mitlam cophi-
usque dum fcdiam circa illam et miitam in coplii* num stereoris. Quid estcnim cophinus stercoris, nisi
num stercoris (Luc. xni, 8). Arbor namque anima ihemoria peccatorum ? Peccata eteiiim carnis ster-
uniuscujnsque inlelligitur. Unusquisque autemjuxta cora vocantur. Nos Itaque quoties carnalem mentera
moduni suum in quantum locum vitse prsesentis te- desnis peccatis increpamus, quoties ad ejus memo-
liet; si ffuctiim bonse pperationis nbn exhibet, ve- riam yitia anle acla reducimus, quasi infructuosse
lutinfruclupsa arbor terram bccupat, quia in eoloco arbori cophinum stercbris versamus ut rnalorum quse
"in quo ipse est, et aliis operahdi occasionem negat. 1" egit recpiat> et ad cpmpuncticnis gratiam quasi de
Terfam quippe occiipat, qui nlenteS alierias graVat; etercore pihguescai; Ex fetore igitur ad fructum re-
terfarii bccupat qhi, locum quem tenet,.. in boiiii Viviscit arbbr, qtiia de cbhsidefatione peccati ad
ppefibus noii exercet. Sed tamen nostrum est pfQ cona se opera resuscitat animus.

INGIPIT LIBER SEPTIMUS*

381 CAPUT PRIMUM. (484) Aquarum nomine populi designanlur, sicut


DE AQCA, per Joannem : Aqum vero suni populi (Apoc. xvn,
ln Scriptura sacra aquarum nomine aliquundo sancli 15). ldcirco autem aquis populi designantur, quia
Spirilus infusio designalur, aliquando sancta scien- ct invita sonum habet ex tumultu carnis ei quotidic
tia, aliqnando prava scientia, aliquando .tributa- ^(
tiones, aliquando poptdi, aliquando bonorum menr defiuit ex decursu mortalitatis.
tes fidei prwdicumehtd sequentium, dliquando (485) Aquarum npmine non solum fiuxus curren-
sanctissiim angelorum chori, uliquando cruciatus tiura populoruro, sed etiam bonorum mentes iidei
infernqlis inopim, aliquando dudum mollia cordu prsedicamenta sequ .ntium designantur, sicut prophe-
Judmotum, aliquandq sacrm Scripturw hisibria,
aliquando scieniid, aliquando fluxa locutio, ali- ta ait : Beati qui seininatis super omnes aquas (Isa.
quanda lubricapravorum corda, aliquando infide- xxxn, 20). Et per Psalmistam dicitur : Vox Domini
litas vel frigora torpehtium actionum, dliquahdq dicit desanctis :
mmroris utidm, aliquando lamenta humililatis vel superaquas(Psal.\x\m,Zo).Eiiob
cprnpunctiq cmkstis. Aquasappenditin mensura (Job xxviii, 25) (486). Quia
(482) Aquai nomine sancli Spiritus infusio dcsi- videlicet sancti ipsi nui, suo levanle spiritu> ad summa
gnatur sicut in Evangclio dicituf : Qui credit inme, rapiunluf quaridiu i;nJiac vita sunt, ne aliqua elatione
sicutdicit Scripturu, flurnitia de venlre ejus fluent superbiant, quibusdara tcntationibus repriinuntur :
sicut dqua vivm (Jodn. vn, 38). Ubi autem evange- ut nequaquam tantum pfoficere valeant, quantum
lista secutus adjunxit: Hmc autem dixit de Vviritu -vblunt: sed ne extollanlur superbia, fit in eis ipsa-
sahclo quohiam dceepturi erant credentes in mm fum qusedam menstifavirtutum (^87). Ad ima quippe
(ibid., 39). Rursus per aquam sancta scieritia desi - r, j trabit caro, ne extollat spiritus : et ad summa trahit
gnatur, 382 s'cut dicitur: Aqua sapientiw salutatis spiritus, ine prostefnat caro. Spiritus levat, ne ja-
polabiieos (Eccli. xv, 3). Per aquamquoque pfava ceainus ih ihfimis : caro aggravat, ne extollamur
scientia appellari solet, sicutapud Salomonem mti- ex summis. Si, non levante spiritu, nos caro tenta-
lier, qtise typum hsereseos tenel, callidis suasionibus , rel, perfectione prcculdubio tentationis suse in ima
blandilur, dicens : Aqum furtivm dulciores sunt; dejiceret.
(Prov.ix, 17). Aquarum nomine sanctissimi designanlur ange-
(483) Aquarum nomine nonnunquam solcnt tri- lorum chori, sicut per Psalmislam dicitur : Exttn-
bulationes intelligi, sicut per Psalmislam dicitur : dens cmlutn sicut pellem, qui tegis aquis suptriora
Salvum me fac, Deus, quohiam intraverunt aqum• ejus(Psal. cin, 2). Vide lib. i, cap.3, dist. 5
usquead animam meam (Psal. LXVIU,%). (488) Aquse homine cruciatus infernalis inopise

(481) Ex'iioin. 31 in Evang. (485) Ex firie, c. tv, lib. super.


Exl. xix in Jobc. 4. (486) Ex c. v, lib. sup. in Job.
(482) Hsec sunl tn medio c.
(483) Ex eodem c. n, et t. su. (487)
(484) Ibidem. (488) £x lib. xvinin Job c. 12,
*S1 GREGORIANUM. — LIB. VII. S83
exprimitur, sicut in Job de damnationc iniqui divi-• A , Tenebrosa aqua in nubibus aeris (Psal, XVH,12);
tis383dicitur : Apprehendet eum quasi aqua inopiai id est, occulta scientia in prophetis. Aqua signari
(Job xxvn, 20). Non imraerito enim aquse illa lunc: scientiam Job noverat, qui de Dohiino dicebat: Qui
inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui su- ligat aquas in nubibus suis, ul non erumpant pariter
sceptos in profundis absorbens solel lacus nomine> deorsum (Job xxvi, 8). Quid enim hoc Ioco aquam
designari. Unde per prophelam quoque liumani ge- nisi scientiam appellal? nubium vero nomine quid
neris voce dicitur : Lapsa estin lacum vita meai aliud quam praedicalores sancti, id est .apostoli,
(Tliren. m, 55). Ercplorum vero exsultalione canta- designat, qtii per muhdi paftes circumquaque trans-
tur : Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanastii raissi, et verbis noverant pluere, et ihiraculis coru-
me. Abstraxisli ub inferis animam meam, salvasli me! scare? (492) Aqtia autem ligatur in nubibus, quia
a descendentibiiSin lacum (Psal. xxix, 3,4). praedicatornm scientia infirmorum" mentibus lo-
(489) Aquarum nomine dudura mollia corda Ju- quens, quantum sentire valet, docere prohibetur.
dseorum designantur, sicut per Job scriptum est: Nam si scientiam, ut hauriebant corde, ita ore fun-
Jnsimililudinem lapidis aqum duranlnr (Job xxxvm, , derent, immensilate ejus auditores suos opprime-
30). In lapide enim gentiliura duritia dcsignalur. rent potius quam rigarent. Unde religata intrinse-
Ipsi qujppe lapides coluerunt, et de eis per Pro- ' cus scienlia, ut non pariter deorsum erumperet.au-
plietam dictum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, ditores suos dislillatione verborum nutriens, nube3
et omnes qui confidunt itieis (Psal. cxm, 8). Undei illa loquebatur dicens : Non potui loqui vobis quasi
Joannes Judseos aspiciens se de stemmate genera- spiritalibus, sed quasi carnalibus tanquam parvulis
tlonis extollcre, et gentiles prsevidens ad Abrahsei lacpotumdedi vobis, nonescam. (I Gor. m, 2). Quis
prolem fidei cognilionem transire ait: Ne velitis di- enim ferre potuisset, si raptus ad terlium ccelum,
cere inter vos : Patrem habemus Abraham. Dico enimi raptus in paradisum arcana verba audiens qu* lequi
vobis, quia polens est Deus de lapidibus islis suscitare1 hpminibus non iiceret, tam immensos scientise sinus
filios Abrahm (Matth. m, 9). Lapides itaque, du- aperiret? Aut cujus noh virlutem auditoris oppri-
ros perfidia genliles vocans, per aquas vero molliai meret, si ea quse intrinsecus haurire pPlerat, in
prius signantur corda Judseorum. Quia ergo pri- quantura lingua carnis sufliceret, extfjhseeus inun-
mum Judsea Deo credidit, genlilitate omni in perfi- dans aquse hujus imniensitas emanassel? Sed ut
dice susc obstinatione remanente : postmodum vero1 auditores rudes, non inundatione scienliae, sed mo-
ad fidem gentilium corda mollita sunt, ct Judacorum derata praedicationis dislillatione foveantur, ligat
infideUlas obdurata, bene diclum esl : In simililudi' (Q Deus aquas in niibibus, ut non erumpant pafiter
nem lapidis uqum duranlur. Ac si diceret : Illa inol- deorsum; quia doctorum prsedicationem temperal,
lia el penetrabilia fide corda Judaeorum, in insen- ' ut audilorum infirmitas doclorum rore.nutfitacon-
sibilitalem vertuntur gentium. Cum cnim miseri- : •valescat.
cors Deus gentes traxit, iratus Judseam repulit, 385 (^95) Aquae nomine fluxa loc.utio designa-
Aclumque est ut sicut dudum ad percipiendam fidem tur, sicut per Salomonem :dicitur : Qui dimitlit
gentilitas fuerat obdurata, ita postmodum ad fidem aquqm, caput esl jurgiorum (Prov. xvii, 14). Aquam
gentilitate suscepta Judsese populus perfidise torpore quippe dimittere, est linguam in fltixum eloquii re-
duresceret. laxare. Quo contra et in bonam parlera Salomou as-
(490) Aquse nomine sacrse Scripturse historia de- serit dicens : Aqua profunda ex ore viri (Prov. xvm,
signalur. Unde in Evangelio scriptum cst, quod 4). Qui .ergo emittit aquam, caput est jurgiorum,
jussit Dominus impleri hydrias aqua, quam proti- quia qui linguara non refrenat, concordiam dissi-
nus vertit in vinum (Joan. H, 7), Quid enim per hy- pat. Quibusdam enim ruinic suse gradibus. mens de-t
drias uisi corda nostra : Quid per aquam nisi sacrse sidiosa in foveae lapsus impelUlur.Nairi dum otiosst
lectionisliistoriadesignaiUur?384Quiaulem mula- cavere-verba negligimus, ad noxia pervenimus, ut
reaquaminvinum potuit, eliamvacuas hydrias valuit D I prius loqui aliena libcat, et postmodum detiactionK
vino slatim replere. Sed implere aqua liydrias ju- bus eorura vilam, de quibus loquitur-, lingua mor-e
bet, quia prius per sacrse lectionis historiam corda deat, quandoque autem usque ad aperlas contume-
noslra replenda sunt. Et aqua nobis in vinum lias erumpat. Hinc irarum seminantui stimuli,
vertitur, quando ipsa historia per allegorise my-' oriuntur rixse, accenduntur faces odiorum, pax tota
sterium in spiritalem nobis inlelligentiara commu- exstinguitur cordium. Unde e diverso scriptum est:
tatuf. Qui imponit stulto silenltum, iram mitigat (Prov.
(491) Aquse nomine scientia intelligilur, sicut Sa- xxvt, 10).
lomon, ait: Aqua profunda, verbaex ore viri, et lor- (494) Aquaruin nomine lubrica pravorum deside-
rens redundans fons sapienlim (Prov. xvm, 4). Aqua ria designanlur, sicut per Psalmistam; dicitur : Star
siguari scientiam David propheta testatur dicens : tuit aquas quasi in utre (Psal. LXXVII,13); Aqua
(489) Ex 1. xxix In Job cap. xv, longiuscule a (4921 Hsec sunt in medio cap.
principio. (493) Ex li. vn in Job c. xvm.
(490) Ex hom. 6 in vm Ezech. (494) Ex lib. VJJIin Job c. xt, ad iinem, 16.
(491) Exl. xvni inJobc. 14.
283 GARNERI CAN. REG. S. VICTORIS PARIS. 284
quippe in"utre siint, Cum cariialium mentium turai^ A militaliS. Qu33 profecto humintas, qui ante dislricti
da iiisanaque desideria ad peragenda mala quse judicis octiibs CseteriS virlutibus
praeeminet, quasi
appelurit, impossibilitatis suse aiigustia gravanlur. per magiii inefiti Colorein candet. Sunt namque
Saepeenim meliOfibus iriali domihafi concupiscunt^ nonnuHi qui lamentsi habent, sed humililalem non
sed tameii eis divino judicib cuncta mirabiliter dis- habent, qula alllicti
plangunt; sed lamen 387'n
ponente subtracla stint. Nocere bonis elali tamen fletibus ipsis vel contra proximorum vitam super-
desiderant, et subjectiab eis solalia sperant. .Aquae biunt, vel cbiitra ordiuatioriem Condiloris eriguntui'.
ergoin utre sunt, cum lubrica pravbrum desideria, Hi nimirtim aquas hsjbent, sed nivis aquas noii ha-
quia bperis effectum lion inveniunt sub carnali bentetmuiidi esse nequeunt: quia humililatis fle-
deprihiuntuf. tibus niiiiirae lavantiir. Aquis aulem nivisselave-
(495); Aquafum*omine vel Infidelitas, vel frigora verat, qui cbnfidehtef itlicebat: Cor coniritum el IIUT
torpentiUm acliotiuin designantur, Sicut in beatb miliaitWjDeus, hondespicies(Psal. L, 19). Qui enim
Job, de pervefsb tjublibet scrijiluiti est i Ad hitnitim lameniis aflliguntur, sed raurmurando rebelles sunt,
calorem trahseat; db uquis hivium (Job xxiv, 19). mentem quidem coriterunt, sed humiliari contem-
IdcLcb iniquitas ffigori comparalur, quia peccaniis nuiil. Quamvis aqhae hivis et aliter.intelligi possint.
mcritem tofpofe constringit. Unde scriplum esi: Aqualeriim fontis et fluminis ex terra orltur, aqua
Siciit frigidam facit cisternadquam, sic frigiddm fa-• vero riivis ex aere proruit. Et sunt noiinulli qui
per
cit aiiimammulitidsua (Jer. vi, 7). Qub conlra cha- oralioriuhi lamenta se cruciant, sed tamen totis la-
rilas calor est, quia videlicet menle acccndit quarii mehtorum labbribtis ad sola terrena desideria exsu-
replet. De quo calOre scfiptum est: 386 Abundabit dant; cbmpunguiitur in precibus, sed felicitatis
iniquilas, refrigescet ckdritas multorum(Malth. xxiv, transitoriae gatidia exquifunt.
12). Bene ergb de perverso quolibet, prophetantis i Hos itaque hivis aqua nbii ablult, quia eorum de-
duntaxat sententia non optautis dicituf : Ad nimium siderium ab imis vehit. Quasi enim ex terrse aqua
catorem transeai ab dquis niviuhi. Ac si aperte di-• perfusi siiht, qul pro ierrenis bonis in preciuus
ceielur::' Qui-Iiujioiliter sub disciplinae vinctilis i;oni coihpunguriluf. Qui yero idcifco plorant, quia prse-
restriiigitur,iabihfidelitale sua, vel a pervefsi operis; m^'va;teriik''''desidera'nt;',' aqua nivis hos diluit ;
ffigpi* per immoderatahi sapieutiam iri CrrorCmla-•'.'• quia beelestiscompiinCtio infundit. Nam cum peren-
bituri Unde behe quOqiiieegregihs pfsediCatbf disci- nerh patriaih pef lamenta aiijieluht, ejusque accensi
pulorum suorurh cordibus liunc exqtiisitie sapieh- desideriis plarigurit, a sumniis accipiunt unde mun-
tiae himiumcalofem devitans ait.: iVoit plus saperei" dentur. Pef irianus autcm quid alitid quam bpera
quamoporiet sapere,sed supere ad sobrietatem(Rom. desigriahtuf ?Notandiim vero quod vir sanctus rion
xii, 3). Ne ibflassb nimius calor interimeret qubs; ait : Fulserihi mtinaissimse -manus mem, sed velui
'
prius aqttse hiviura, id est infidelitas, vel tOfpen- mundissimmmahus mew, quia qUpusque poena cor-
tium actiohum frigora mbrituros tenebant. riiptionis astrihgimuf, quamlibet reclis operibns
(496) Aquaruih noinine mcerpris uridsedesignan- iiisiidemus, vefarii muhditlam nequaquam appre-
. tur, sicut per bealuhi Jpb dicitur : Et quasi ihurtr hendimus, sed imitamuf. Unde et aple subjuiigitur:
datites aqum, sic rugilus ineus (Job in, 24). Aquae. Tamen sordibtisiniihgues me. Deus nos intinguere
cum ihuhdant, crimimpetu vehiunt, etcrescenlibus > sordibus-dicitur, intinctos sordibus demonstrare,
mullipliciter voluminibus intumescuut. Electi ergo) quia quanto ad illum vcrius per boria opera surgi-
dum incniis suae oculis divina judicia opponunt,, mus, tanto subtilius yitse nostrae sordes agrioscimus,
duni de occulta super se senteniia trepidant, dum sei quibus ab ejus muridilia discOfdamus. Ait ergo :
ad Deum pervenire posse confidunt, scd tainen nei Silotus fueto, quasi uqttis nivis, etc. Ac si apertius
non perveniant mctuunt;dum praeteritorum suoruml dicat: Quamvis lamentis supernse compuiictionis
recolunt qusc deflentjdum quae sibi adhuc ftiturai infundar, quamvis per studia recta3 bperationis
sunt, quia nesciunt pertiracscunt: quasi qusedara inI D j cxerccar, in tua lamenmunditia Video, quiamuridus
eis aquarum more volumina colligunlur quae in moc- noii sum.
roris rugitus, quasi in subjecta liltora defluunt. 388 CAPUT ii.
Vir igilur sanclus vidit quanta sint in lamentis pce- DE ABYSSO.
nitentise volUmina cogitationum; atque ipsas mce- In Scriptura sacra abyssi notnine aliquando infernus,
roris undas inundantes aquas vocavit dicens : Ett uliquando mens desperata,, aliquando incomprehen-
sibilitas divinqrum.judiciorum, aliquando profun-
quasiinuhdantes'aqum,sicrUgilus mei:. ditas astutiw diabbli, aliquando corda pravorum,
'
(497) Aqtiarum nomine lamenta humilitatis, Vel 1 aiiquahdo ralionis hutuanw judicium designalur.
c0iripuiictlb: cceleslis desighatur, sicut per beatuma (498) AbySsi hbmine infernus designatur.sicut
Job diCitur'i Si Idius fuero quasi aquis nivis, et fut- Dbitiihtis Jbb interrbgans dicit : Nunquid ingfessus
serintvelut muhdissiinm;maiiuS mem,tdmen sordibuss es in pfpfundum niaris et in riovissimis abyssideam-
intingues me, et abommabunlur me vestimenia meaa bulasli ? (Job xxxviii, 16.) Si mare more divini
(Jpb ix, 30). Aquse etenim nivis, suht lamenta hu-- eloquii sseculuni debct intelligi, riihil probibet prc(-
(495) Ex 1. xvi in Job c. xvii, 50. ~ {497) Ex 1. lxin Jbbc. xix.
(496) Ex 1. v in Job c. vii. . (498J Ex 1. xxix iri-Job c. vii.
285 GREGQRIANUM. — LIB. VII. 286
funda maris, inferni clauslra senliri. Quod profun- A j re. €um ciiim post immensa scclera unusquisque
dum maris Dominus pctiit, cum inferni novissiroa,, compungilur, quid aliud quam in nbvissimis abyssi
electorum suorumanimas ereplurus, intravit. Undej Deus deambulans videtur ?
et per proplielam dicilur : Posuisli profundum ma- (500) Abyssi nomine incomprehensibiiitas divi-
ris viam, ut transirent tiberati (Isa. u, 10). Hoci norum judiciorum exprimitur, sicut Dominus dia~
nainque profundum inaris ante Redemptoris adven- bolo 390 loquens teslatur dicens : JEsiimabit abys-
lum non via, sed carcer fuit, quia in se-etiam bono- sum quasi senescenlem (Job XLI,55). Quod seterna,
rum animas, quamvis non in locis poenalibus, clau- et incomprehensibilia Dei judicia abyssi soleant no-
sit. Quia taraen profunduro Dominus viam posuit,, mine designari Psalmisla testatur, dicens : Judicia
quia illuc veniens electos suos a claustris infernii tua abyssus multa (Psal. xxxv, 7). Senectus vcro
ad cceleslia transire ccncessit. Unde et aperle illic: aliquandD pro finis propinquitate ponitur. Unde ait
subditur : Vl iransirent liberati. Quod vero pvorun- Apostolus : Quod antiquaiut et senescit, ptope inle-
dum maris dixerat, lioc verbis aliis replicans, abyssii ritumest (Hebr. vm, 15). Diabolus itaque aestimat
novissimum vocat. Quia sicut aquarura abyssus; abyssum quasi senesoentem, quia reproborum corda..
nulla nostra visione comprehenditur, ita occulta in- sic infalual ut suspicionem eis de venturo judicio
ferni nullo a nobis cogitationis sensu penetranlur. . '" quod quasi finiatur infundat. Abyssum naraque se-
Qui enim hinc subtrahilur cernimus, sed quse illosi neseere aestimat, qui terminari quandoque in sup-
juxta meritum retributio suppliciorum maneat, noni pliciis supernam aniinum adversionem [animadver-
videmus. Dicit ergo : Nunquid ingressus es profun- sionem] pulat. Igilur antiquus persuasor in membris
duin maris, ctc. Ac 389 s> dicat, ut ego qui noni suis, id est, iniqucrum, fuluras poenas quasi cerlo
Kolum mare, id est sseculum per assumptaro liuma- fine delerminat, ut eorum culpas sine termino cor-
nilalem, carnem et animani petii, sed etiam per cami rectionisexlendat,eleo magis hic peccata non finiant,
sponte in inorle positus usque ad ultima iufernii quo illic sestiment peccatorum supplicia finienda.
dcscendi. Vigilanti vero cura pensandum est quod[ (501) Abyssi nomine profundilas astutiae diaboli
in novissiinis abyssi dcambulasse se perhibet. designatur, sicut de eo ad beatum Job a Domino
Deambulare quippe non constricti, sed libcri est. dicilur : Et superficies abyssi constringitur (Job
Quem enim vincula astringunt, ejus nihilomintis; XXXVIII, 50). Quid enim in abysso nisi incomprehen-
grcssus impediunt. Quia igitur Dominus nulla pec- sibilem antiqui hostis astuliam intelligere debemus?
cali vincula perlulil in inferno, deambuiavit. Liber Superlicies autem abyssi constringitur, quia frau-
quippe ad ligatos vcnil. Unde scriptum est: Faclus : Q ( duleutae ejus insidiae a seductis liominibus depre-
sum sicut homo sine adjutorio, iuter mortuos liber hendi non possunt. Aliud quippe intrinsccus latet,
(Psal. LXXXVII, 6). In novissimis ergo abyssi Do- atque aliud extrinsecus ostendit; transiigurat enim
mino deambularc, esl in loco dainnalionis nil suse se in angelum lucis, et callida deceptionis arte plu-
retenlionis invenire, attestanto Petro qui ait : Solu-. rimum proponit laudabilia, ut ad illicita pertralu.t.
tis doloribus inferni juxla quod impossibile eral le- Abyssi crgo superficies constringitur, quia dum
neri illum ab eo (Acl. n, 24). quasi bona persuasionis ejus species velut solida
(499) Potest quoque per abyssum mens desperata desuper glacies ostendilur, in profundum latens ejus
intdligi, ut patet ex Job: Nunquid ingressus es pro- malilia non videtur.
fttndum muris (Job xxxvin, 16). Marc quippe mens-:, (502) Abyssi nomine corda pravorum designan-
csl liumana cujus profunda Deus ingredilur, quando tur, sictit per beatum Job de sapientia dicitur: Abys-
per cognilionem suam ad lamenta pcenitentise ab sus dicit: Non esi in me (Job xxvm, 14). Quid enim
iulimis cogilationibus pefturbatur, quando prioris boc loco abyssum nisi corda pravorum hominum
vilse nequitias ad memoriam reducit, et flucluantem vocat, quse et per lapsum fluida et per duplicitatis
in confessione sua animum concutit. Profundum sunt caliginem lenebrosa? Qui nimirum abyssus
maris Deus penetrat, quando etiam desperata corda; D ' non esse in se sapientiam hanc profitetur, quia ini-
permutat. Ipse cnim mare intrat, quando cor sse- qua mens dum esse-sapiens carnaliter appetit, stul-
culare huniilial; profundum maris ingreditur, quandoi tam se ad spiritalia ostendit. Nam 3911uia, testante
visilare mentes etiam sceleribus pressas non dedi- Paulo, Sapientia hujus tnundi stullitia esi apud
gnatur. Unde et recte percuiictando subjungilur: Deum (I Cor. m, 19). Tanto quisquis amplius intus
El in novissitnis ubtjssi deambulasli. Quid enim estI stultus fit, quanto conalHr cxterius sapiens videri.
abyssus nisi mens scelerata, quse dum semetipsami (505) Abyssi nomine rationis humanse judicium
comprehendere non valet, sese in omne quod est,, designatur, Psalmista dicente : Abyssus abyssuniin-
velut obscura abyssus latet? In novissimis ergoi vocat in voce cataraclarum luarum (Psal. XLI, 8).
abyssi Deo deambulare, est eliam nequissimorum i Abysso namque abyssum invocare, est de judicio
hominum corda converlere, et desperatas mentesi ad judicium pervenire. Creator quippe omnipotens
visionis suae vestigiis iangendo mirabiliter reforma- a cunclis insensibilibus irrationabilibusque distin-
(499) Ex ejusdem 1. c. vm, 7. (502) Ex 1. XVIIIin Job c. xxv.
(500) Ex 1. xxxiv in Job c. xvi. (505) Ex I. xxvn in Job c. xvi.
(501) Ex 1. xxtx in Job c. xv.
287 'dAttNEUI-CAN. REG. S. VICTORIS PARIs: 288
ctam ralionalem creatUramjhominem condidit, qua- A . prsedicatortim suortim mentes operiluf. Scd eisdom
tenus quod egerit, ignorare non possit. Naturae enim sanctis prsedicaloribus nequaquam ad persuaden-
lege scire compellitur, seti pravum seu rectum sit, dum verba sufliciunt, nisi etiara miracula addantur.
quod operatur. Nam ad judiciura prb aciione cur Unde cum diclum isit : Si voiuerit exlendere nu-
venit, si non potuit scire quod egit? Et ipsi ergp bes, etc, recte stibjiingitur, et fulgurare lumine suo.
qui praeceptis DominiciS erudiri contemnunt, utrum Quid enim senlire fulgura nisi rairacula debemus?
bona an inala sint, quse faciunt, sciunt. Narn si de quibus per PsaJmislam dicitur : Fulgura multi-
bona se facere neseiunt, cur de aliquibus factis in plicabis, et cdnturbabis eos (Psal. xvn, 15). Per has
ostentatione gloriantur? Rursus si inala se agere aulem nubes lumine suo Dominus dcsuper fulgurat,
ignorant, cur in eisdem faclis alienos oculos decli- quia pef praedicatores sanctos insensibililatis nostrse
riarit? Ipsi enim sibi testes sunt quia sciunt malum tenebras et miraculis illustrat. Cum ergo nubes istae
esse quod agunt, quod videri ab aliis verentur. Si verbis pluunt, 39$ cumque miraculis vim coruscse
enim veraciter malum esse non crederent, nequa- lucis aperiunt, cxtremos etiam mundi terminos in'
quam hoc ab aliis videri forniidafeht, tinde bene et divino amore converttint: unde recte subditur :
per quemdam Sapientem dicilur : Cum sit timidri Cardines quoque niaris operiet (505). Quid enim
nequilia, dat iestimqnium coridemnafiqriis. Et, dutn "1 aliud maris nomine quam praesens saeculum desi-
de faeto suo conscieritiampulsdns timor redurguit, gnatur, in quo corda hoihinum terrena quserentium
ipsa sibi lestimdnium pefhibei ddmnabiie esse quod diversis cogitationum fluctibus iiiluraescunt : qui
agit (Sap. xvu, 10,11), Quis contra per Joannemdi- clationc superbiae pncilati, dum alterha iiitentione
citur iSi cor noStrum non repreherideril rios,fiduciam' se impettint: qtiasi adversante se unda collidunt?
habemus apud Dominum (I Joan. in, 21). Fugiant (506) Et quid aliud cardines maris quam extremos
crgo iniqui humanos oculos, seraetipsbs cerle fugere mundi fines accipimus? Dicalur ergo : Si voluerit
nori possunt. Eteriim maluni quod faciunt noveriint, extenderenubes, etc. Ac si diceret: Si sanctos suos
habent testem conscientiam, habent judicem ralio- in niiniSteriO prsedicationis extendit, eorumque
nem suam. In peccatb igituf quod committuht, verba mifaculis adjuvat, totius mundi limites adfi-
prius contra se judicium suse rationis inveniunt; dem vocat. Quod jfaciendum quidem Eilu vocibus
et post ad districlionem etiam Judicis perducuntur. audivimus : sed auctore Deo jam factum cerhimus.
Beiieergo dicitur : Abyssus abyssum invocat, qtiia Omnipotens enim Deus coruscantibus nubibus car-
diim niira ordine dispositionis occultse malum non dinesmaris operuit, quia emicantibus prsedicatoruin
permittitur-riescire quod agitur et suose jamju-! Q miraculis ad lidem ctiam terminos mundi perduxit.
dicio peccator in conscientia conderanat : etpost Ecce pene jam cunctarum gentium corda penetra-
condemnationem propriam ad Setefhi Judicis senten- vit. Eccein una fide Orientis liriiites Occidentisque
tiam properal. Abysso itaque abyssum inybeare est conjunxit.
dc judicio ad judicium pefvenire. (507) Maris Bomine gentiiitas designatur, sicutin
392CAPUTiII. psalmo scriptum est: Transferenlur monles in cor
- .':! ^DE^MARI.^ maris (Psal. XLV,3.) Quid enim aliud per montes
/n -Scriptura sacra maris homihey dliquandd prmsens nisi sanctos quid per mare nisi gentili-
smcula- aposlplps,
smculum, aliquando gentilitas, aliquandp tatem accipimus? Sed quia in ipsp initiosanctseEc-
rium. Itomiriulti qmqrainquietudp,aliquandodivi-
huin eloqttium, aUquqhdo eernosWUm inteltigiiur. clesiae nascentis, d(im sancti apostoli co3lofum re-
(504) Mafis hpmine pfsesens Scectilpmdesignatur, grium Judsese pfsedicafe voluissent, -videntes qiiodeis
picut scriptum est : Si voluerit extendere nvbes nihil pfpficeret, ad prsedicandura geniibus deilu-
quqsi teritoriumsuutn, et fulgurare iumine suO d&- xerunt,isicut ipsiiii suis Actibusdicunt: Vobis opor-
tuper, cardinesquoquemdris qperiei (/ot xxxvi, 30). tebatprimumtoquiverbum Dei; sedquiavosrepulistis
Jlubes extendit Dominus, cum miriisti-is suis vistm illud ; et ihdignos vos judicqlis mternm vitm, eccecon-
praedicationis aperiens eos in muhdi latitudinem D vertimur ad' genles (Act. xni, 46). Hinc iterura