SBVL 1 & 2

MUÏC LUÏC
CHÖÔNG 9: XOAÉN THUAÀN TUÙY ...................................................................... 4 
9.1. KHAÙI NIEÄM................................................................................................................... 4 
9.1.1. Ñònh nghóa ............................................................................................................ 4 
9.1.2. Bieåu ñoà Noäi Löïc .................................................................................................... 4 
9.2. XOAÉN THANH THAÚNG TIEÁT DIEÄN TROØN ................................................................... 5 
9.2.1. Thí nghieäm ............................................................................................................ 5 
9.2.2. Caùc giaû thieát ......................................................................................................... 5 
9.2.3. Coâng thöùc tính öùng suaát tieáp ................................................................................. 6 
8.2.4. Coâng thöùc tính bieán daïng ...................................................................................... 8 
9.2.5. Ñieàu kieän beàn – ñieàu kieän cöùng ............................................................................ 8 
9.3. XOAÉN THANH THAÚNG TIEÁT DIEÄN CHÖÕ NHAÄT .......................................................... 8 
9.4. TÍNH LOØ XO XOAÉN HÌNH TRUÏ COÙ BÖÔÙC NGAÉN ..................................................... 10 
9.5. BAØI TOÙAN SIEÂU TÓNH ................................................................................................ 10 
CAÙC VAÁN ÑEÀ SINH VIEÂN CAÀN NAÉM VÖÕNG ÔÛ CHÖÔNG 9 ............................................. 11 

CHÖÔNG 10: THANH CHÒU LÖÏC PHÖÙC TAÏP ................................................ 12 
10.1. KHAÙI NIEÄM............................................................................................................... 12 
10.1.1. Ñònh nghóa ........................................................................................................ 12 
10.1.2. Phaïm vi nghieân cöùu .......................................................................................... 12 
10.2. UOÁN XIEÂN (UOÁN 2 PHÖÔNG) .................................................................................. 13 
10.2.1. Ñònh nghóa: ....................................................................................................... 13 
10.2.2. Coâng thöùc tính öùng suaát phaùp .......................................................................... 13 
10.2.3. Ñöôøng trung hoøa vaø bieåu ñoà öùng suaát .............................................................. 14 
10.2.4. Öùng suaát phaùp cöïc trò vaø ñieàu kieàn beàn ............................................................ 15 
10.2.5. Tính toaùn ñoä voõng............................................................................................. 15 
10.3. UOÁN COÄNG KEÙO HAY NEÙN .................................................................................... 16 
10.3.1. Ñònh nghóa ........................................................................................................ 16 
10.3.2. Coâng thöùc tính öùng suaát phaùp .......................................................................... 17 
10.3.3. Ñöôøng trung hoøa vaø bieåu ñoà öùng suaát phaùp ..................................................... 17 
10.3.4. Öùng suaát phaùp cöïc trò vaø ñieàu kieàn beàn ............................................................ 17 
10.3.5. Thanh chòu keùo hay neùn leäch taâm .................................................................... 18 
10.3.6. Loõi tieát dieän ....................................................................................................... 19 
10.4. UOÁN COÄNG XOAÉN ................................................................................................... 20 
10.4.1. Ñònh nghóa: ....................................................................................................... 20 
10.4.2. Thanh tieát dieän chöõ nhaät:.................................................................................. 21 
10.4.3. Thanh tieát dieän troøn: ......................................................................................... 22 
10.5. THANH CHÒU LÖÏC TOÅNG QUAÙT: ............................................................................ 23 
10.5.1. Ñònh nghóa: ....................................................................................................... 23 
10.5.2. Thanh tieát dieän chöõ nhaät ................................................................................... 23 
10.5.3. Thanh tieát dieän troøn: ......................................................................................... 24 
Trang 1 - 50

SBVL 1 & 2
CAÙC VAÁN ÑEÀ SINH VIEÂN CAÀN NAÉM VÖÕNG ÔÛ CHÖÔNG 10 ........................................... 25 

CHÖÔNG 11: OÅN ÑÒNH CUÛA THANH THAÚNG CHÒU NEÙN ............................. 26 
11.1. KHAÙI NIEÄM............................................................................................................... 26 
11.1.1. Ñònh nghóa: ....................................................................................................... 26 
11.1.2. Caùc loaïi oån ñònh vaø can baèng: .......................................................................... 26 
11.1.3. Phaân tích oån ñònh vaø can baèng: ........................................................................ 26 
11.1.4. YÙ nghóa thöïc tieãn: ............................................................................................. 27 
11.2. LÖÏC TÔÙI HAÏN CUÛA THANH THAÚNG CHÒU NEÙN ÑUÙNG TAÂM ................................. 27 
11.2.1. Thanh lieân keát khôùp 2 ñaàu: ............................................................................... 27 
11.2.2. Thanh coù caùc lieân keát khaùc.............................................................................. 28 
11.2.3. Phaïm vò aùp duïng coâng thöùc Euler .................................................................... 30 
11.3. OÅN ÑÒNH NGOAØI MIEÀN ÑAØN HOÀI ............................................................................ 31 
11.3.1. YÙÕ nghóa ............................................................................................................. 31 
11.3.2. Coâng thöùc thöïc nghieäm Iasinski ....................................................................... 31 
11.4. PHÖÔNG PHAÙP THÖÏC HAØNH TÍNH OÅN ÑÒNH THANH CHÒU NEÙN ........................ 32 
11.4.1. Phöông phaùp tính ............................................................................................. 32 
11.4.2. Ba baøi toaùn cô baûn ........................................................................................... 33 
11.4.3. Choïn maët caét ngang vaø vaät lieäu hôïp lí .............................................................. 33 
CAÙC VAÁN ÑEÀ SINH VIEÂN CAÀN NAÉM VÖÕNG ÔÛ CHÖÔNG 11 ........................................... 34 

CHÖÔNG 12: UOÁN NGANG VAØ UOÁN DOÏC ÑOÀNG THÔØI ............................... 35 
12.1. ÑAËC ÑIEÅM................................................................................................................ 35 
12.2. PHÖÔNG PHAÙP CHÍNH XAÙC .................................................................................. 35 
12.3. PHÖÔNG PHAÙP GAÀN ÑUÙNG ................................................................................... 36 
12.4. ÖÙNG SUAÁT VAØ KIEÅM TRA BEÀN .............................................................................. 37 
CAÙC VAÁN ÑEÀ SINH VIEÂN CAÀN NAÉM VÖÕNG ÔÛ CHÖÔNG 12 ........................................... 37 

CHÖÔNG 13: TAÛI TROÏNG ÑOÄNG .................................................................. 38 
13.1. KHAÙI NIEÄM............................................................................................................... 38 
13.1.1. Taûi troïng ñoäng & tónh ........................................................................................ 38 
13.1.2. Caùc giaû thieát chinh: ........................................................................................... 38 
13.1.3. Phöông phaùp nghieân cöùu ................................................................................. 38 
13.2. THANH CHUYEÅN ÑOÄNG VÔÙI GIA TOÁC LAØ HAÈNG SOÁ............................................ 38 
13.3. DAO ÑOÄNG CUÛA HEÄ MOÄT BAÄC TÖÏ DO .................................................................. 39 
13.3.1. Khaùi nieäm ......................................................................................................... 39 
13.3.2. Phöông trình vi phaân dao ñoäng cöôõng böùc cuûa heä 1 baäc töï do ........................ 40 
13.3.3. Dao ñoäng töï do ................................................................................................. 41 
13.3.4. Dao ñoäng töï do coù caûn ..................................................................................... 41 
13.3.5. Dao ñoäng cöôõng böùc coù caûn ............................................................................ 42 
13.3.6. HIeän töôïng coäng höôûng .................................................................................... 44 
13.3.7. Noäi löïc toaøn phaàn ............................................................................................. 44 
13.4. PHÖÔNG PHAÙP THU GOÏN KHOÁI LÖÔÏNG .............................................................. 45 
Trang 2 - 50

SBVL 1 & 2
13.5. VA CHAÏM CUÛA HEÄ MOÄT BAÄC TÖÏ DO. .................................................................... 46 
13.5.1. Va chaïm ñöùng. ................................................................................................. 46 
13.5.2. Va chaïm ngang ................................................................................................ 49 
CAÙC VAÁN ÑEÀ SINH VIEÂN CAÀN NAÉM VÖÕNG ÔÛ CHÖÔNG 13 ........................................... 50 

Trang 3 - 50

SBVL 1 & 2

CHÖÔNG 9: XOAÉN THUAÀN TUÙY
9.1. KHAÙI NIEÄM
9.1.1. Ñònh nghóa
Laø thanh khi treân caùc maët caét ngang chæ coù duy nhaát momen xoaén Mz, taùc duïng
trong maët phaúng thaúng vuoâng goùc vôùi truïc thanh (xOy).

Thöïc teá, coù nhieàu caáu kieän trong cô khí, xaây döïng chòu xoaén nhö caùc truïc truyeàn
ñoäng, keát caáu chòu löïc khoâng gian, daàm ñôõ oâ vaêng....

9.1.2. Bieåu ñoà Noäi Löïc
Bieåu ñoà noäi löïc cuõng ñöôïc xaùc ñònh baèng phöông phaùp maët caét vaø ñieàu kieän caân
baèng tónh hoïc:

∑ M / z = 0.

Quy öôùc daáu: Döông khi nhìn vaøo maët caét, thaáy Noäi löïc Mz quay theo chieàu kim
ñoàng hoà.
Xeùt 1 truïc truyeàn ñoäng chòu taùc duïng cuûa 3 ngaãu löïc xoaén.

Trang 4 - 50

SBVL 1 & 2

9.2. XOAÉN THANH THAÚNG TIEÁT DIEÄN TROØN
9.2.1. Thí nghieäm
Laáy 1 thanh thaúng tieát dieän troøn, treân maët ngoaøi coù vaïch nhöõng ñöôøng song song vaø nhöõng
ñöôøng troøn thaúng goùc vôùi truïc tao thaønh löôùi oâ vuoâng. Taùc duïng leân 2 ñaàu thanh hai ngaãu löïc
xoaén ngöôïc chieàu, ta thaáy truïc thanh vaãn thaúng, chieàu daøi thanh khoâng ñoåi, nhöõng ñöôøng troøn
thaúng goùc vôùi truïc vaãn phaúng vaø thaúng goùc vôùi truïc, nhöõng ñöôøng song song vôùi truïc thaønh
nhöõng ñöôùng xoaén oác, löôùi oâ vuoâng thaønh löôùi bình haønh.

Töø caùc nhaän xeùt treân, coù theå ñöa ra caùc giaû thieát:

9.2.2. Caùc giaû thieát
a. Giả thuyết về mặt cắt ngang phẳng
Trước và sau khi bị biến dạng, mặt cắt ngang vẫn phẳng và vuông góc với trục thanh (tức là

σz = 0)
b. Giả thuyết về bán kính của thanh
Trước và sau khi thanh bị biến dạng bán kính của của mặt cắt ngang vẫn thẳng và bán kính
không đổi (tức chỉ có τ zy vuông góc R)
c. Giả thuyết về chiều dài của thanh
Trang 5 - 50

goïi laø goùc xoaén töông ñoái giöõa hai tieát dieän laân caän caùch nhau dz. Aùp duïng ñònh luaät Hooke veà tröôït cho phaân toá naøy.SBVL 1 & 2 Trước và sau khi thanh bị biến dạng.FGCB) laø goùc giöõa hai ñöôøng thaúng OAB vaø OA’B’. goïi laø τρ vaø phaân toá ñang xeùt ôû traïng thaùi tröôït thuaàn tuùy. Coâng thöùc tính öùng suaát tieáp Theo caùc giaû thieát treân ta thaáy. Ñoái vôùi phaân toá ñang xeùt.2. ta taùch phaân toá ABCDEFGH baèng ba caëp maët caét nhö sau: . Giả thuyết về các thớ dọc Trong quá trình thanh bị biến dạng.50 .CDHG) ρ +dρ (EHAD. ñoù laø goùc xoay cuûa maët caét (2-2) so vôùi (1-1) quanh truïc z.Hai maët phaúng caét (1-1) vaø (2-2) thaúng goùc vôùi truïc caùch nhau ñoaïn dz (ABCD.Hai maët caét truï ñoàng truïc z ( truïc thanh) baùn kính Goïi dϕ (ABFE.3. AA ' dϕ =ρ EA dz Theo caùc giaû thieát thì treân maët caét ngang cuûa thanh chòu xoaén thuaàn tuùy chæ toàn taïi öùng suaát tieáp theo phöông vuoâng goùc baùn kính. EFGH). τ tt = 0 ) d. . bieán daïng cuûa thanh chòu xoaén thuaàn tuùy chæ laø söï xoay töông ñoái giöõa caùc maët caét ngang quanh truïc. goùc A’EA bieåu dieãn söï thay ñoåi goùc vuoâng cuûa maët beân phaân toá goïi laø bieán daïng tröôït ( goùc tröôït) Ta coù: tan γ ≈ γ ≈ γ cuûa phaân toá.Hai maët phaúng caét chöùa truïc hôïp vôùi nhau moät goùc dα ρ vaø . chiều dài của thanh cũng như khoảng cách giữa hai mặt cắt ngang bất kỳ là không đổi ( σ z = 0. ta coù: Trang 6 . các thớ dọc không ép lên nhau và cũng không tách xa nhau (σ x =σy = 0) 9. Ñeå xeùt bieán daïng xoaén cuûa 1 phaân toá taïi 1 ñieåm baát kì baùn kính ρ trong thanh.

Thay Ñaët ρ = R .SBVL 1 & 2 τ ρ = Gγ τ ρ = Gρ Töø ñoù ta coù: dϕ dz Goïi dA laø moät dieän tích voâ cuøng beù bao quanh ñieåm ñang xeùt. neân ta vieát: M z = ∫ τ ρ dAρ vaø A Vì G dϕ dz M z = ∫ Gρ A dϕ dAρ dz laø haèng soá ñoái vôùi moïi ñieåm thuoäc maët caét A. ta coù: dϕ dϕ dAρ = G Ip dz dz dϕ dϕ M z = . Bieåu ñoà öùng suaát tieáp taïi moïi ñieåm treân maët caét ngang. vaø ∫ρ 2 dA chính laø momen A quaùn tính cöïc Ip cuûa maët caét ngang ñoái vôùi taâm O. Ñaët θ= dϕ . ta coù τ max = Wρ = Ip R Mz R Ip : momen choáng xoaén cuûa maët caét ngang.50 . thì tuyeán taùc duïng treân dieän tích ñoù vaø τ ρ dAρ laø moâmen löïc cuûa löïc τ ρ dA τ ρ dA laø löïc tieáp ñoái vôùi taâm O. toång caùc momen naøy phaûi baèng Mz. öùng suaát tieáp ñoái öùng treân caùc maët caét chöùa truïc theå hieän treân hình veõ. baèng khoâng taïi taâm O vaø cöïc ñaïi taïi nhöõng ñieåm treân chu vi. Trang 7 . Coù theå thaáy raèng chính laø goùc xoaén treân 1 ñôn vò dz dz GI p chieàu daøi. goïi laø goùc xoaén tyû ñoái (rad/m). M z = ∫ Gρ A Töø ñoù. ta coù: dz θ= Mz Mz ρ vaø τ ρ = Ip GI p Öùng suaát tieáp thay ñoåi theo qui luaät baäc nhaát.

SBVL 1 & 2 = + Vôùi tieát dieän troøn ñaëc vaø ñöôøng kính D: Wρ Ip + Vôùi tieát dieän troøn roãng vaø ñöôøng kính D. moãi ñoaïn coù ϕ = ∑( i Goùc xoaén ϕ Mz laø haèng soá.2.3. Coâng thöùc tính bieán daïng Ta coù: dϕ = Mz dz . 9. XOAÉN THANH THAÚNG TIEÁT DIEÄN CHÖÕ NHAÄT Thí ngheäm xoaén thanh tieát dieän chöõ nhaät cho thaáy nhöõng ñöôøng song song vaø thaúng vôùi truïc khoâng coøn song song vaø thaúng goùc vôùi truïc.xaùc ñònh ñöôøng kính (baøi toaùn thieát keá) 9.kieåm tra beàn.2. giaû thieát maët caét phaúng khoâng theå aùp duïng ñöôïc. tieát dieän bò veânh. . Trang 8 . thì toång quaùt: GI p M z Li )i .5. Ñieàu kieän beàn – ñieàu kieän cöùng Ñieàu kieän beàn: τ max ≤ [τ ] = τ0 n . Do ñoù khoâng theå döïa treân caùc giaû thieát maø ñôn giaûn hoùa baøi toaùn ñöôïc.xaùc ñònh taûi toïng cho pheùp.50 . GI p ñöôïc qui öôùc döông theo chieàu döông cuûa momen noäi löïc vaø ngöôïc laïi. cöùng (baøi toaùn kieåm tra) . Ñoái vôùi thanh chòu xoaén.4. ngoaøi ñieàu kieän beàn coøn phaûi ñaûm baûo ñieàu kieän cöùng nhö sau: θ max ≤ [θ ] . Coù theå tính toaùn thanh chòu xoaén theo ba baøi toaùn cô baûn nhö sau: .2 D3 (1 − η 4 ) Mz Wp 8.2 D3 Ip R ≈ 0. d: Wρ suy ra: τ max = R = ≈ 0. do ñoù GI p goùc xoaén töông ñoái giöõa hai maët caét caùch moät ñoaïn baèng chieàu daøi L cuûa thanh: L Mz dz GI p 0 ϕ=∫ Khi thanh goàm nhieàu ñoaïn. laø goùc xoaén töông ñoái giöõa hai maët caét caùch nhau dz.

τ = γτ max α hb 2 1 Mz Goùc xoaén töông ñoái: θ = β hb3 a. taêng daàn töø taâm vaø ñaït giaù trò cöïc ñaïi taïi trung ñieåm caùc caïnh. Öùng suaát tieáp: b. β . + Taïi trung ñieåm caïnh daøi. + Phaân boá öùng suaát tieáp taïi caùc ñieåm treân caùc truïc ñoái xöùng. Trang 9 . öùng suaát nhoû hôn τ max laø τ 1 . öùng suaát tieáp ñaït giaù trò lôùn nhaát τ max . öùng suaát thay ñoåi theo ñöôøng cong. ngöôøi ta thu ñöôïc caùc keát quaû nhö sau: + Treân maët caét ngang chæ coù öùng suaát tieáp. caùc caïnh tieát dieän vaø caùc ñöôøng cheùo ñöôïc bieåu dieän ôû hình döôùi Mz . taïi trung ñieåm caïnh ngaén. taïi taâm vaø caùc goùc.SBVL 1 & 2 Nghieân cöùu xoaén thanh tieát dieän chöõ nhaät baèng lyù thuyeát ñaøn hoài.γ : caùc heä soá phuï thuoäc tyû soá (caïnh daøi/caïnh ngaén) ñöôïc cho trong baûng tra. öùng suaát tieáp baèng khoâng. Trong ñoù: τ max = α .50 . Treân hai truïc ñoái xöùng cuûa tieát dieän.

TÍNH LOØ XO XOAÉN HÌNH TRUÏ COÙ BÖÔÙC NGAÉN Tham khaûo theâm trong caùc taøi lieäu tham khaûo. Ðể giải bài toán này ta phải lập thêm phương trình biến dạng Ví dụ: một thanh bị ngàm chặt ở hai đầu. Góc xoay tại B do các momen góc xoay do từng momen một gây ra: M 1 . Xác định momen xoắn ngoại lực tại hai đầu A. ví dụ ngàm B và thay thế bởi momen phản lực M B . Ðể tính góc xoay tương đối ϕ AB ta dùng phương pháp cộng tác dụng. ta có thể gặp những bài toán siêu tĩnh. M 2 và M B gây ra đồng thời sẽ bằng tổng các Vậy góc xoay tổng cộng là: Trang 10 . do đó góc xoắn tương đối ϕ AB = 0 (đó là phương trình biến dạng). B. cũng như khi tính về kéo nén.5. BAØI TOÙAN SIEÂU TÓNH Khi tính về xoắn.50 . Ðó là những bài toán có số ẩn số lực nhiều hơn số phương trình cân bằng.4. 9. chịu tác dụng bởi các momen xoắn ngoại lực M 1 và M 2 . Bây giờ ta tưởng tượng bỏ qua một trong hai ngàm. Phương trình cân bằng: Hai đầu thanh bị ngàm chặt.SBVL 1 & 2 9.

Trang 11 . 6. Tính toaùn xoaén thanh thaúng tieát dieän troøn. Có được M A và M B ta có thể xác định được nội lực và biến dạng của thanh. uoán thuaàn tuùy. 5. Naém ñöïc khaùi nieäm xoaén thuaàn tuùy 2. Phaân tích ñöôïc caùc ñieàu kieän bieán daïng töông thích ñeå giaûi quyeát caùc baøi toaùn sieâu tónh. 4.50 . Phaân bieät traïng thaùi xoaén thuaàn tuùy vôùi tröôït thuaàn tuøy. CAÙC VAÁN ÑEÀ SINH VIEÂN CAÀN NAÉM VÖÕNG ÔÛ CHÖÔNG 9 1. 3. Coâng thöùc tính toaùn goùc xoay toaøn thanh.SBVL 1 & 2 Vì ϕ AB = 0 nên: Dựa vào hai phương trình (1) và (2) ta tìm được M A và M B . Vaän duïng thaønh thaïo baøi toaùn coäng taùc duïng ñeå giaûi quyeát vaán ñeà bieán daïng taïi 1 vò trí naøo ñoù.

Trang 12 . Khi xeùt thanh chòu löïc phöùc taïp. Phaïm vi nghieân cöùu Trong chöông naøy chæ xeùt nhöõng thanh chòu löïc phöùc taïp maø trong quaù trình chòu löïc coøn thoûa maõn ñieàu kieän söû duïng ñöôïc nguyeân lyù coäng taùc duïng. My.2.SBVL 1 & 2 CHÖÔNG 10: THANH CHÒU LÖÏC PHÖÙC TAÏP 10. KHAÙI NIEÄM 10. ñoù laø: + Vaät lieäu phaûi ñaøn hoài tuyeät ñoái vaø tuaân theo ñònh luaät Hooke. + Chuyeån vò vaø bieán daïng phaûi beù ñeå coù theå tính treân sô ñoà khoâng bieán daïng (sô ñoà chöa coù taùc duïng cuûa löïc) Nguyeân lyù coäng taùc duïng phaùt bieåu nhö sau: moät ñaïi löôïng do nhieàu nguyeân nhaân taùc duïng ñoàng thôøi gaây ra thì baèng toång ñaïi löôïng ñoù do töøng nguyeân nhaân rieâng leû. Nhôø ñoù. Ñònh nghóa Thanh chòu löïc phöùc taïp khi treân caùc maët caét ngang coù taùc duïng ñoàng thôøi löïc doïc Nz. moâmen uoán Mx.1.1.50 . moâmen xoaén Mz. 10. aûnh höôûng cuûa löïc caét ñeán ñoä beàn raát nhoû so vôùi caùc thaønh phaàn noäi löïc khaùc neân trong tính toaùn khoâng tính ñeán löïc caét.1.1. chuyeån vò hay öùng suaát do nhieàu thaønh phaàn noäi löïc taùc duïng ñoàng thôøi ñöôïc phaân tích thaønh toång chuyeån vò hay öùng suaát do töøng thaønh phaàn noäi löïc taùc duïng rieâng leû.

My cuøng taùc duïng thì theo nguyeân lyù coäng taùc duïng. neân baát kì maët phaúng chöùa truïc thanh naøo cuõng laø maët phaúng ñoái xöùng.2. maët phaúng naøy thaúng goùc vôùi truïc u (chöùa veùctô Mu) vaø chöùa truïc thanh. Ta coù M u = M x2 + M y2 Ñaëc bieät vôùi thanh tieát dieän troøn. My.1. thoâng thöôøng duøng coâng thöùc kyõ thuaät sau: σz = ± My Mx y ± x laáy daáu (+) khi ñaïi löôïng ñoù gaây keùo Ix Iy Trang 13 .2. Theo cô hoïc lyù thuyeát. UOÁN XIEÂN (UOÁN 2 PHÖÔNG) 10. hôïp 2 moâmen naøy laø moâmen toång Mu bieåu dieãn bôûi veùctô toång hình hoïc cuûa 2 veùctô Mx.y) treân tieát dieän. Coâng thöùc tính öùng suaát phaùp Taïi 1 ñieåm A(x.2. Mu taùc duïng trong maët phaúng voz. 10.1) Trong tính toaùn thöïc haønh. Ñònh nghóa: Thanh chòu uoán xieân khi treân moïi maët caét ngang chæ coù moâmen uoán Mx vaø moâmen uoán My. Do ñoù thanh tieát dieän troøn luoân luoân chæ chòu uoán phaúng. ta coù σz = My Iy x+ Mx y Ix (9.SBVL 1 & 2 10.50 .2. moïi ñöôøng kính ñeàu laø truïc ñoái xöùng. Vaäy coù theå noùi: thanh chòu uoán xieân khi treân caùc maët caét ngang chæ coù 1 moâmen uoán Mu taùc duïng trong maët phaúng chöùa truïc maø khoâng truøng vôùi maët phaúng ñoái xöùng naøo. neáu chæ coù Mx taùc duïng thì: σz = Töông töï neáu chæ coù My taùc duïng thì : σz = Mx y Ix My Iy x Khi Mx.

SBVL 1 & 2 10. ta thu ñöôïc moät maët phaúng chöùa ñaàu muùt caùc veùctô öùng suaát phaùp taïi moïi ñieåm treân tieát dieän.1) laø 1 haøm 2 bieán.a).1) baèng caùc ñoaïn thaúng ñaïi soá theo truïc z ñònh höôùng döông ra ngoaøi maët caét (H. Ñöôøng trung hoøa vaø bieåu ñoà öùng suaát Coâng thöùc (9.9. goïi laø maët öùng suaát (H. x .10. ñöôøng trung hoøa laø 1 ñöôøng thaúng qua goác toïa ñoä.5.x Ix Iy Mx Iy (9. ñöôøng trung hoøa laø 1 ñöôøng thaúng vaø laø quyõ tích cuûa nhöõng ñieåm treân maët caét ngang coù trò soá öùng suaát phaùp baèng 0. ta ñöôïc phöông trình ñöôøng trung hoøa: M M I Mx y + y x = 0 => y = − y . ta thaáy.2. noù coù ñoà thò laø 1 maët phaúng trong heä truïc Oxyz. Cho bieåu thöùc σ z = 0 .3) coù daïng y = ax. Nhaän xeùt: .50 . Neáu bieåu dieãn giaù trò öùng suaát σz cho ôû (9.3.a). Goïi giao tuyeán cuûa maët öùng suaát vaø maët caét ngang laø ñöôøng trung hoøa.3) Phöông trình (9. Trang 14 .4.Ñöôøng trung hoøa chia tieát dieän laøm 2 mieàn: mieàn chòu keùo vaø mieàn chòu neùn.

6) Ñieàu kieàn beàn: treân maët caét ngang cuûa thanh chòu uoán xieân chæ coù öùng suaát phaùp.5.Ñieåm xa nhaát thuoäc mieàn keùo chòu öùng suaát keùo max. khi tieát dieän chòu taùc duïng cuûa 2 moâmen uoán Mx.Nhöõng ñieåm naèm treân nhöõng ñöôøng thaúng song song vôùi ñöôøng trung hoøa coù cuøng giaù trò öùng suaát.SBVL 1 & 2 . .1D 3 . Tính toaùn ñoä voõng Gọi fx và fy là độ võng do Mx và My gây ra tại mặt cắt nào đó.Trò soá öùng suaát cuûa caùc ñieåm treân 1 ñöôøng thaúng vuoâng goùc ñöôøng trung hoøa taêng theo luaät baäc nhaát. Wx Wy Jx bh 2 = . 2 ñieåm nguy hieåm laø 2 ñieåm chòu σ max .Ñieåm xa nhaát thuoäc mieàn neùn chòu öùng suaát neùn max. σ min ≤ [σ ]n (9. Wx = 6 h/2 y A = yB = σ min = − h 2 Mx My − Wx Wy (9.5) b2 h = Wy = 6 b/2 Jy Ñoái vôùi thanh tieát dieän troøn. yB) laø 2 ñieåm xa ñöôøng trung hoøa nhaát veà phía chòu keùo vaø chòu neùn. khoâng coù öùng suaát tieáp. ñieåm xa ñöôøng trung hoøa nhaát luoân luoân laø caùc ñieåm goùc cuûa tieát dieän. Öùng suaát phaùp cöïc trò vaø ñieàu kieàn beàn Goïi A(xA.min Mu π . 2 σ max = My Mx + .50 . nghóa laø chæ chòu uoán phaúng. M u = M x + M y . goïi laø σ min .2) cho: σ A = σ max My Mx = yA + xA Ix Iy σ B = σ min = − (9.D 3 2 2 =± ≈ 0. My trong 2 maët phaúng vuoâng goùc yOz vaø xOz.2.4) My Mx yB − xB Ix Iy Ñoái vôùi thanh tieát dieän chöõ nhaät (b. yA) vaø B(xB. coâng thöùc (9. Wu = Wu 32 (9. do ñoù: σ max.4.h). σ min .7) 10. σ max . Ðộ võng toàn phần: Trang 15 . khi ñoù: b x A = xB = .2. moâmen toång laø Mu taùc duïng trong maët phaúng vOz cuõng laø maët phaúng ñoái xöùng. tieát dieän beàn khi 2 ñieåm nguy hieåm treân thoûa maõn ñieàu kieàn beàn toång quaùt: σ max ≤ [σ ]k . goïi la 10. ñoù laø traïng thaùi öùng suaát ñôn.

Ñònh nghóa Thanh chòu uoán hay keùo (neùn) ñoàng thôøi khi treân caùc maët caét ngang coù moâmen uoán Mu vaø löïc doïc Nz.1. nếu là một đường cong ghềnh thì gọi là uốn xiên không gian Phương của chuyển vị: tgθ = fy fx θ : góc hợp bởi phương của chuyển vị với trục x 10.3.3.SBVL 1 & 2 f = f x2 + f y2 Với cách đó ta có thể xác định được độ võng tại các mặt cắt khác nhau và như vậy ta có thể xác định được đường đàn hồi của dầm. Trang 16 . UOÁN COÄNG KEÙO HAY NEÙN 10. Nếu đường đàn hồi nằm ngang trong mặt phẳng thì ta có uốn xiên phẳng.50 .

caét truïc y taïi tung ñoä b=− Nz Ix A Mx Maët khaùc. Öùng suaát phaùp cöïc trò vaø ñieàu kieàn beàn Goïi A(xA. yB) laø 2 ñieåm xa ñöôøng trung hoøa nhaát veà phía chòu keùo vaø chòu neùn.SBVL 1 & 2 10.2. goïi laø σ min 10.50 . Deã thaáy raèng ñöôøng trung hoøa laø 1 ñöôøng thaúng chöùa taát caû nhöõng ñieåm treân maët caét ngang coù trò soá öùng suaát phaùp baèng 0. ta cuõng duøng coâng thöùc kyõ thuaät: σz = ± My Nz M ± x y ± x laáy daáu (+) neáu ñaïi löôïng ñoù gaây keùo A Ix Iy 10. do tính chaát maët phaúng öùng suaát.4. Caøng xa ñöôøng trung hoøa. Töø ñoù. . cho σ z = 0 .Ñieåm xa nhaát thuoäc mieàn keùo chòu öùng suaát keùo max. coâng thöùc tính öùng suaát phaùp tính toång quaùt: σz = M Nz M x + y+ y x A Ix Iy Trong tính toaùn thöïc haønh. y ) . vôùi O laø taâm maët caét ngang vaø σ z ñònh höôùng döông ra ngoaøi maët caét. neáu bieåu dieãn trong heä truïc Oxyz.3. aùp duïng coâng thöùc (9.11) coù daïng y = ax+b.9) bieåu dieãn 1 maët phaúng. thì haøm (9. ñoù laø 1 ñöôøng thaúng khoâng qua goác toïa ñoä.3.x − z x Mx Iy A Mx (9. coù theå thaáy raèng phöông trình (9. goïi laø σ max . Ñöôøng trung hoøa vaø bieåu ñoà öùng suaát phaùp Töông töï nhö trong uoán xieân. .Ñieåm xa nhaát thuoäc mieàn neùn chòu öùng suaát neùn max. yA) vaø B(xB. ta coù phöông trình ñöôøng trung hoøa: y=− M y Ix N I .3. Nhöõng ñieåm xa ñöôøng trung hoøa nhaát coù giaù trò öùng suaát lôùn nhaát. Coâng thöùc tính öùng suaát phaùp Aùp duïng nguyeân lyù coäng taùc duïng. trò soá öùng suaát cuûa caùc ñieåm treân 1 ñöôøng thaúng vuoâng goùc ñöôøng trung hoøa taêng theo luaät baäc nhaát.11) Phöông trình (9. goïi laø maët öùng suaát.9) laø 1 haøm 2 bieán σ z = f (x . nhöõng ñieåm naèm treân nhöõng ñöôøng thaúng song song vôùi ñöôøng trung hoøa coù cuøng giaù trò öùng suaát. giao tuyeán cuûa noù vôùi maët caét ngang laø ñöôøng trung hoøa.3.10) cho ta coâng thöùc tính öùng suaát phaùp cöïc trò: Trang 17 .

Goïi K(xK. laáy (+) khi P laø löïc keùo. khi ñoù ta coù coâng thöùc tính öùng suaát phaùp cöïc trò: σ max = σ A = ± NZ M + u A Wu σ min = σ B = ± NZ M − u A Wu (9. ñieåm nguy hieåm nhaát A.SBVL 1 & 2 σ A = σ max = ± σ B = σ min = ± My M Nz xA + x yA + A Ix Iy (9.3. ngöôïc laïi. dôøi veà taâm O.Vôùi thanh tieát dieän troøn.Vôùi thanh tieát dieän chöõ nhaät. B luoân luoân laø caùc ñieåm goùc cuûa tieát dieän b x A = xB = . 2 y A = yB = h 2 σ A = σ max = ± My Nz M + x yA + xA A Ix Iy σ B = σ min = ± My Nz M − x yB − xB A Ix Iy (9.yK) laø ñieåm ñaït löïc leäch taâm P.14) 10. Aùp duïng nguyeân lí dôøi löïc. ta coù: N z = ± P .12) My M Nz xB − x yB − A Ix Iy . ñöa löïc keùo hay neùn leäch taâm veà taâm tieát dieän. taïi ñieåm nguy hieåm.50 . laáy (-) Trang 18 .13) . moâmen toång cuûa Mx.13) M u = M x2 + M y2 Thanh chòu uoán coäng keùo hay neùn ñoàng thôøi chæ gaây ra öùng suaát phaùp treân maët caét ngang.5. Thanh chòu keùo hay neùn leäch taâm Thanh chòu keùo hay neùn leäch taâm khi ngoaïi löïc hay noäi löïc taùc duïng treân maët caét ngang töông ñöông 1 löïc P song song truïc thanh maø khoâng truøng vôùi truïc thanh. ta coù theå chöùng minh 2 tröôøng hôïp naøy thöïc chaát laø baøi toaùn uoán coäng keùo hay neùn ñoàng thôøi. phaân toá ôû traïng thaùi öùng suaát ñôn. do ñoù ñieàu kieàn beàn cuûa thanh laø: σ max ≤ [σ ]k . My laø Mu gaây uoán thuaàn tuùy thaúng. σ min ≤ [σ ]n (9.

A iy = iy2 ix2 b=− yK xK . yK giaûm thì a.17).xk Do ñoù. xK Thay N z ⎡ yK . - Ñieåm ñaët löïc tieán gaàn taâm O cuûa tieát dieän thì ñöôøng trung hoøa rôøi xa taâm vì xK. 10.F x .SBVL 1 & 2 M x = P. yK. taát caû coâng thöùc ñaõ ñöôïc thieát laäp cho baøi toaùn uoán coäng keùo hay neùn ñoàng thôøi ñeàu aùp duïng ñöôïc cho baøi toaùn keùo hay neùn leäch taâm. M y = N z . b luoân traùi daàu vôùi xK.6.16) Ta thu ñöôïc daïng khaùc cuûa phöông trình ñöôøng trung hoøa: x y + =1 a b (9. phöông trình ñöôøng trung hoøa coù theå vieát ôû daïng khaùc. gang. y K . Loõi tieát dieän Xeùt thanh chòu keùo hay neùn leäch taâm. Trong thöïc teá coù nhieàu loaïi vaät lieäu chæ chòu neùn toát nhö gaïch.17) Töø (9. neáu chuùng chòu neùn leäch taâm maø löïc neùn ñaët ngoaøi loõi tieát dieän. σz = M Nz M x + y+ y x=0 A Ix Iy M x = N z . öùng Trang 19 . ñaù. y xK . yk (9. A . beâ toâng khoâng theùp…. - Khi ñöôøng trung hoøa naèm ngoaøi tieát dieän. Goïi loõi tieát dieän laø khu vöïc bao quanh taâm sao cho khi löïc leäch taâm ñaët trong phaïm vi ñoù thì ñöôøng trung hoøa hoaøn toaøn naèm ngoaøi tieát dieän. (9.F ⎤ y + K x⎥ = 0 ⎢1 + A ⎣⎢ Ix I y ⎥⎦ Ñaët ix = a=− Iy Ix . b taêng. x + 2 =0 ix2 iy (9. - Ñöôøng trung hoøa khoâng bao giôø qua phaàn tö chöùa ñieåm ñaët löïc K vì a.50 . Vôùi 1 thanh chòu keùo hay neùn leäch taâm. ta thaáy ñöôøng trung hoøa coù caùc tính chaát sau: - Ñöôøng trung hoøa caét truïc hoaønh x tai a vaø truïc tung y taïi b. treân tieát dieän chæ chòu öùng suaát 1 daáu: keùo hoaëc neùn. 1+ y K .3.16). vieäc xaùc ñònh loõi tieát dieän coù yù nghóa thöïc tieãn.15) M y = P.

Chuù yù raèng. Những trường hợp đặc biệt: 10. Ñònh nghóa: Trang 20 . noái vò trí caùc ñieåm ñaët löïc. ñeå taän duïng toát khaû naêng chòu löïc cuûa vaät lieäu caàn thieát ñaët löïc neùn trong loõi tieát dieän.50 . töø trình ñöôøng trung hoøa.1. khi ñoù vaät lieäu seõ bò phaù hoaïi. ix2 b=− yK x y + =1 a b ta vieát ñöôïc phöông ta suy ra toïa ñoä ñieåm ñaët löïc K töông öùng vôùi vò trí ñöôøng trung hoøa. roài töø a=− iy2 xK . Aùp duïng caùch töông töï ñoái vôùi taát caû caùc caïnh coøn laïi. ta ñöôïc loõi tieát dieän. duø tieát dieän laø ña giaùc loõm thì loõi tieát dieän luoân laø 1 ña giaùc loài. Caùch xaùc ñònh loõi tieát dieän: Giaû söû ñöôøng trung hoøa tieáp xuùc 1 caïnh tieát dieän.4.SBVL 1 & 2 suaát keùo phaùt sinh coù theå lôùn hôn khaû naêng chòu keùo cuûa chuùng.4. UOÁN COÄNG XOAÉN 10.

2. Aùp duïng nguyeân lyù coäng taùc duïng vaø lyù thuyeát veà uoán.min My Mx =± ± Wx Wy (9.SBVL 1 & 2 Thanh chòu uoán coäng xoaén khi treân caùc maët caét ngang coù taùc duïng ñoàng thôøi cuûa moâmen uoán Mu vaø moâmen xoaén Mz. σ min ≤ [σ ]n • Taïi ñieåm giöõa caïnh ngaén (C. Wx τ 1 = γτ max (9. Thanh tieát dieän chöõ nhaät: Uoán xoaén thanh tieát dieän chöõ nhaät thöôøng gaëp trong trình daân duïng nhö lanh toâ ñôõ oâ vaêng.D): chòu öùng suaát phaùp lôùn nhaát do Mx vaø öùng suaát tieáp τ1 do Mz. thanh chòu uoán trong heä khoâng gian… Xeùt moät tieát dieän chöõ nhaät chòu uoán xoaén (H. phaân toá ôû traïng thaùi öùng suaát phaúng: σ max. xOz. 10. My. B): chæ coù öùng suaát phaùp lôùn nhaát do Mx. xoaén.19) Ñieàu kieàn beàn: σ max ≤ [σ ]k .20) Trang 21 . phaân toá ôû traïng thaùi öùng suaát ñôn: σ max. daàm chòu löïc ngoaøi maët phaúng ñoái xöùng. ta ñöôïc caùc keát quaû nhö sau: • Taïi caùc goùc tieát dieän (A.50 .4.20) trong ñoù moâmen uoán Mu ñaõ ñöôïc phaân tích thaønh 2 moâmen uoán Mx.9.min = ± Mx . My trong caùc maët phaúng quaùn tính chính trung taâm yOz.

a). B coøn chòu öùng suaát tieáp ñoù laø 2 ñieåm nguy hieåm nhaát treân tieát dieän.9.50 τ max . taïi 2 ñieåm A. ta luoân luoân phaân tích chuùng thaønh caùc thaønh phaàn taùc duïng trong 2 maët phaúng vuoâng goùc yOz. Trang 22 .21.min . xOz. My. Aùp duïng nguyeân lyù coäng taùc duïng vaø lyù thuyeát veà uoán.4. töø ñoù xaùc ñònh Mx.3. ta ñöôïc caùc keát quaû nhö sau: Döôùi taùc duïng cuûa moâmen uoán Mu. F): chòu öùng suaát phaùp lôùn nhaát do My vaø öùng suaát tieáp τ 1max do Mz. sau ñoù xaùc ñònh moâmen toång M u = M x2 + M y2 . 2 ñieåm A. phaân toá ôû traïng thaùi öùng suaát phaúng: σ max.min = ± My Wy . τ max = Mz α hb 2 Ñieàu kieàn beàn: Theo thuyeát beàn thöù 3: σ 2 + 4τ 2 ≤ [σ ] Theo thuyeát beàn thöù 4: σ 2 + 3τ 2 ≤ [σ ] 10. do taùc duïng cuûa moâmen xoaén Mz. ngoaøi ra. Thanh tieát dieän troøn: Xeùt 1 thanh tieát dieän troøn chòu taùc duïng cuûa moâmen uoán Mu vaø moâmen xoaén Mz (H. veà xoaén. B chòu öùng suaát phaùp max σ max.SBVL 1 & 2 Ñieàu kieàn beàn: Theo thuyeát beàn thöù 3: σ 2 + 4τ 2 ≤ [σ ] Theo thuyeát beàn thöù 4: σ 2 + 3τ 2 ≤ [σ ] • Taïi ñieåm giöõa caïnh daøi (E. Neáu coù nhieàu ngoaïi löïc gaây uoán taùc duïng trong nhöõng maët phaúng khaùc nhau. .

ñoù laø phaân toá ôû traïng thaùi öùng suaát phaúng.5. Mx.5. My. ta ñöôïc keát quaû nhö sau: • Taïi caùc goùc tieát dieän: chæ coù öùng suaát phaùp do Nz. 10.2.5.1. THANH CHÒU LÖÏC TOÅNG QUAÙT: 10.min = ± Ta coù: τ max = Mu .50 . Wu M u = M x2 + M y2 Mz Wp Phaân toá ñang xeùt vöøa chòu öùng suaát phaùp vöøa chòu öùng suaát tieáp.SBVL 1 & 2 σ max. moâmen uoán Mu vaø moâmen xoaén Mz. Ñònh nghóa: Thanh chòu löïc toång quaùt khi treân caùc maët caét ngang coù taùc duïng cuûa löïc doïc Nz. uoán vaø xoaén. Ñieàu kieàn beàn: Theo thuyeát beàn thöù 3: σ 2 + 4τ 2 ≤ [σ ] Theo thuyeát beàn thöù 4: σ 2 + 3τ 2 ≤ [σ ] 10. Thanh tieát dieän chöõ nhaät Aùp duïng nguyeân lyù coäng taùc duïng vaø lí thuyeát veà keùo (neùn). phaân toá ôû traïng thaùi öùng suaát ñôn: Trang 23 .

SBVL 1 & 2 σ max. vöøa chòu öùng suaát tieáp max do Mz. phaân toá ôû traïng thaùi öùng suaát phaúng: σ max.5.26) Ñieàu kieàn beàn: Theo thuyeát beàn thöù 3: σ 2 + 4τ 2 ≤ [σ ] Theo thuyeát beàn thöù 4: σ 2 + 3τ 2 ≤ [σ ] 10.3. A Wx τ 1 = γτ max (9.23) σ max ≤ [σ ]k . Hai ñieåm naøy vöøa chòu öùng suaát phaùp max do moâmen Mu vaø löïc doïc Nz.24) Ñieàu kieàn beàn: Theo thuyeát beàn thöù 3: σ 2 + 4τ 2 ≤ [σ ] Theo thuyeát beàn thöù 4: σ 2 + 3τ 2 ≤ [σ ] • Taïi ñieåm giöõa caïnh ngaén: phaân toá vöøa chòu öùng suaát phaùp max do Mx vaø löïc doïc Nz.27) .50 (9.min = ± My Nz ± . A Wy τ max = Mz α hb 2 (9. ñoù laø phaân toá ôû traïng thaùi öùng suaát phaúng: σ max.min = ± M Nz ± x . vöøa chòu öùng suaát tieáp do Mz. Thanh tieát dieän troøn: Ñieåm nguy hieåm naèm treân chu vi.min = ± Ñieàu kieàn beàn: • My Nz M ± x ± A Wx Wy (9. phaân toá ôû traïng thaùi öùng suaát phaúng: σ max.min = ± τ max = Nz M ± u . ñoù laø 2 ñieåm A.σ min ≤ [σ ]n Taïi ñieåm giöõa caïnh daøi: phaân toá vöøa chòu öùng suaát phaùp do My vaø löïc doïc Nz. vöøa chòu öùng suaát tieáp max do Mz. B. M u = M x2 + M y2 A Wu Mz Wp Trang 24 .

Trang 25 .50 .SBVL 1 & 2 Ñieàu kieàn beàn: Theo thuyeát beàn thöù 3: σ 2 + 4τ 2 ≤ [σ ] Theo thuyeát beàn thöù 4: σ 2 + 3τ 2 ≤ [σ ] CAÙC VAÁN ÑEÀ SINH VIEÂN CAÀN NAÉM VÖÕNG ÔÛ CHÖÔNG 10 1.

thanh coøn phaûi thoûa maõn theâm ñieàu kieän oån ñònh. quaû caàu chuyeån ñoäng ra xa hôn vò trí ban ñaàu: söï caân baèng ôû vò trí ban ñaàu laø khoâng oån ñònh.1. 11. sau ñoù boû löïc naøy ñi thì seõ xaûy ra caùc tröôøng hôïp bieán daïng nhö sau: + Neáu P<Pth. Tuy nhieân. löïc P hoaøn toaøn ñuùng taâm…) thì thanh seõ giöõ hình daïng thaúng. quaû caàu giöõ nguyeân vò trí môùi: söï caân baèng ôû vò trí ban ñaàu laø phieám ñònh.10. - Treân maët loài.1. KHAÙI NIEÄM 11. Phaân tích oån ñònh vaø can baèng: Hieän töôïng töông töï cuõng coù theå xaûy ra Ñoái vôùi söï caân baèng veà traïng thaùi bieán daïng cuûa heä ñaøn hoài.1.1. Neáu cho ñieåm ñaët löïc P 1 chuyeån vò beù δ do 1 löïc ngang naøo ñoù gaây ra. Ñònh nghóa: Ñeå ñaùp öùng yeâu caàu chòu löïc bình thöôøng. 1 thanh phaûi thoûa maõn ñieàu kieàn beàn vaø cöùng. Chaúng haïn vôùi thanh chòu neùn.1. trong nhieàu tröôøng hôïp. Caùc loaïi oån ñònh vaø can baèng: Neáu cho quaû caàu 1 chuyeån dòch nhoû (goïi laø nhieãu) töø vò trí ban ñaàu sang vò trí laân caän roài boû nhieãu ñi thì: - Treân maët loõm. loài vaø phaúng treân H.50 . Khaùi nieäm oån ñònh coù theå minh hoïa baèng caùch xeùt söï caân baèng cuûa quaû caàu treân caùc maët loõm. 11.SBVL 1 & 2 CHÖÔNG 11: OÅN ÑÒNH CUÛA THANH THAÚNG CHÒU NEÙN 11.1.3. quaû caàu quay veà vò trí ban ñaàu: söï caân baèng ôû vò trí ban ñaàu laø oån ñònh. Trang 26 . Trong ñieàu kieän lí töôûng (thanh thaúng tuyeät ñoái. - Treân maët phaúng. thì thanh seõ phuïc hoài laïi traïng thaùi bieán daïng thaúng. Söï caân baèng cuûa traïng thaùi bieán daïng thaúng ban ñaàu ñöôïc goïi laø oån ñònh. chæ co ngaén do chòu neùn ñuùng taâm.2.

Thanh lieân keát khôùp 2 ñaàu: Xeùt thanh thaúng lieân keát khôùp 2 ñaàu. chòu neùn bôûi löïc tôùi haïn Pth. ngoaøi ñieàu kieàn beàn vaø ñieàu kieän cöùng ñaõ neâu tröôùc ñaây. taám chòu neùn.SBVL 1 & 2 + Neáu P>Pth thì chuyeån vò δ seõ taêng vaø thanh bò cong theâm. Tính chaát phaù hoaïi do maát oån ñònh laø ñoät ngoät vaø nguy hieåm. 11. voû chòu neùn hoaëc xoaén…nhö hình minh hoïa.1. 11.2. LÖÏC TÔÙI HAÏN CUÛA THANH THAÚNG CHÒU NEÙN ÑUÙNG TAÂM 11. Vaán ñeà oån ñònh keát caáu coù noäi dung roäng. caàu Lavrentia ôû Myõ (1907)… Vì vaäy. Caùc keát caáu khaùc nhau ñeàu coù theå bò maát oån ñònh nhö thanh chòu neùn.4. + Neáu P=Pth thì thanh vaãn giöõ nguyeân chuyeån vò ……vaø traïng thaùi bieán daïng cong. Söï caân baèng cuûa traïng thaùi phaúng laø phieám ñònh.1. Khi bò nhieãu. Söï caân baèng cuûa traïng thaùi phaúng laø khoâng oån ñònh.2. thanh seõ bòï uoán cong trong maët phaúng coù ñoä cöùng uoán nhoû nhaát.50 . YÙ nghóa thöïc tieãn: Khi xaûy ra maát oån ñònh duø chæ cuûa 1 thanh cuõng daãn tôùi söï suïp ñoå cuûa toaøn boä keát caáu. vaø caân baèng ôû hình daïng môùi Trang 27 . khi thieát keá caàn phaûi ñaûm baûo caû ñieàu kieän oån ñònh. Trong lòch söû ngaønh xaây döïng ñaõ töøng xaûy ra nhöõng thaûm hoïa saäp caàu chæ vì söï maát oån ñònh cuûa 1 thanh daøn chòu neùn nhö caàu Mekhelstein ôû Thuïy Só (1891). trong chöông naøy chuû yeáu giôùi thieäu baøi toaùn oån ñònh cuûa thanh thaúng chòu neùn. daàm chòu uoán.

3) Ngieäm toång quaùt cuûa (10. caùc giaù trò öùng vôùi n > 1 khoâng coù yù nghóa.….2. Thanh coù caùc lieân keát khaùc Khi aùp duïng phöông phaùp treân cho thanh coù caùc lieân keát khaùc nhau ôû 2 ñaàu. Vì vaäy. theå hieän ñoä voõng giöõa nhòp.1) Pth y P y = 0 Ñaët α 2 = th EI EI y "+ α 2 y = 0 (10.SBVL 1 & 2 M EI Vôùi giaû thieát vaät lieäu ñaøn hoài tuyeán tính vaø chuyeån vò beù.50 . ta coù: y" = − Trong ñoù moâmen uoán ñöôïc xaùc ñònh töø ñieàu kieän caân baèng: M = Pth y (10. 2. hay nπ 2 EI Pth = l2 (10.4) Vôùi y(0)=0 Î C1=0 y(l)=0 Î Do ñoù : C2 sin α l = 0 sin α l = 0 Phöông trình naøy coù nghieäm α l = nπ . coâng thöùc tính löïc tôùi haïn cuûa thanh thaúng 2 ñaàu lieân keát khôùp : Pth = π 2 EI l2 (10.3) laø: y = C1 cos α z + C2 sin α z (10. vôùi n =1.8) Trang 28 . khi löïc neùn ñaït ñeán giaù trò tôùi haïn nhoû nhaát öùng vôùi n=1 thì thanh ñaõ bò cong. 3.2. ngöôøi ta thu ñöôïc coâng thöùc tính löïc tôùi haïn coù daïng chung: n 2π 2 EI Pth = l2 (10.6) Ñöôøng ñaøn hoøi töông öùng coù daïng 1 nöûa soùng hình sin: y = C2 sin πz l vôùi C2 laø 1 haèng soá beù.2) y" = − Ta coù: Ta thu ñöôïc: Pth y EI Hay: y "+ (10. Do ñoù.5) Trong thöïc teá. 11.

thanh coù ñoä maûnh caøng lôùn thì caøng deã maát oån ñònh. ñieàu kieän lieân keát vaø ñaëc tröng hình hoïc cuûa tieát dieän.8) ñöôïc vieát laïi nhö döôùi ñaây vaø ñöôïc goïi chung laø coâng thöùc Euler (1774): Trò soá μl π 2 EI Pth = 2 ( μl ) goïi laø chieàu daøi quy ñoåi cuûa thanh ( ra sô ñoà lieân keát khôùp 2 ñaàu).Daïng maát oån ñònh vaø heä soá μ cuûa thanh coù lieân keát 2 ñaàu khaùc nhau theå hieän treân hình. thì π 2E σ th = 2 λ (10. goïi laø ñoä maûnh cuûa thanh. n goïi laø heä soá quy ñoûi. μ= Neáu ñaët 1 . ÖÙùng suaát tôùi haïn ñöôïc xaùc ñònh theo coâng thöùc: Pth π 2 EI π 2 Er 2 σ th = = = A ( μ l )2 A ( μ l )2 trong ñoù Ñaët λ= r= μl Ñoä maûnh r λ I A hay Pth π 2E σ th = = A ⎛ μl ⎞2 ⎜ ⎟ ⎝ r ⎠ (10. Trang 29 .SBVL 1 & 2 vôùi: n laø soá nöûa soùng hình sine cuûa ñöôøng ñaøn hoài khi maát oån ñònh. phuï thuoäc vaøo chieàu daøi thanh.11) khoâng coù thöù nguyeân.10) laø baùn kính quaùn tính. thì (10.50 .

Trong mặt phẳng có độ cứng nhỏ nhất EJmin hai đầu bị ngàm chặt. töùc laø öùng suaát π 2E trong thanh nhoû hôn giôùi haïn tyû leä: σ th = ≤ σ tl λ2 Neáu ñaët π 2E λo = σ tl hay π 2E λ≥ σ tl thì ñieàu kieän aùp duïng cuûa coâng thöùc Euler laø: λ (10. trong ñoù: λo ñöôïc goïi la ñoä maûnh giôùi haïn vaø laø 1 haèng soá ñoái vôùi moãi loaïi vaät lieäu. Trong mặt phẳng có độ cứng lớn nhất EJmax hai đầu liên kết khớp.SBVL 1 & 2 11.2. cột sẽ cong trong mặt phẳng có độ cứng lớn nhất. Chaúng haïn: vôùi theùp xaây döïng thoâng thöôøng vôùi goã λo = 100 λo = 75 .3. vì vaäy chæ aùp duïng ñöôïc khi vaät lieäu coøn laøm vieäc trong giai ñoaïn ñaøn hoài. vôùi gang λo = 80 Ví dụ: Cho một cột bằng gỗ thông cao 7m.12) ≥ λo (10.105 N/cm2 .50 . mặt cắt ngang hình chữ nhật 12 x 22 cm2. λ1 = 75 (hình 12-10) Giải: Với tiết diện hình chữ nhật ta có Trong mặt phẳng có độ cứng lớn nhất (hình 12-10b): (zy) Trong mặt phẳng có độ cứng nhỏ nhất (hình 12-10a): (zx) Ta thấy Do λ1 > λ2 nên khi mất ổn định. λ1 = 110 > λ0 = 75 nên ta dùng công thức Ơ le Trang 30 .14) coâng thöùc Euler chæ aùp duïng cho thanh coù ñoä maûnh lôùn. Phaïm vò aùp duïng coâng thöùc Euler Coâng thöùc Euler ñöôïc xaây döïng treân cô sôû phöông trình vi phaân ñöôøng ñaøn hoài. Xác định lực tới hạn và ứng suất tới hạn biết E = 9.

F = 733.6kN/cm2 .1. 11.50 .3.103 N 11. Khi öùng suaát tôùi haïn trong thanh lôùn hôn giôùi haïn tyû leä σ tl thì caàn thieát phaûi coù coâng thöùc khaùc ñeå tính löïc tôùi haïn. ñöôïc xaùc ñònh baèng thöïc nghieäm + Theùp xaây döïng: a = 33. Vì vaäy. Ñoà thò cuûa phöông trình (10.22 = 194. phuï thuoäc vaøo ñoä maûnh cuûa thanh.2. chæ ñuùng khi σ th ≤ σ tl . OÅN ÑÒNH NGOAØI MIEÀN ÑAØN HOÀI 11.12. b = 0.147kN/cm2 + Goã : a = 2.15) vôùi: a vaø b laø caùc haèng soá phuï thuoäc vaät lieäu. ta coi: σ th = σ b ñoái vôùi vaät lieäu gioøn σ th = σ ch ñoái vôùi vaät lieäu deûo Trang 31 .11) laø 1 hyperbola.3.Thanh coù ñoä maûnh beù λ ≤ λ1 : khi naøy thanh khoâng maát oån ñònh maø ñaït ñeán traïng thaùi phaù hoaïi cuûa vaät lieäu. .Thanh coù ñoä maûnh vöøa λ1 ≤ λ ≤ λo : coâng thöùc sau: σ th = a − λ b (10. YÙÕ nghóa Coâng thöùc Euler chæ aùp duïng ñöôïc khi vaät lieäu ñaøn hoài.0194kN/cm2 . Coâng thöùc thöïc nghieäm Iasinski Ñöôïc ñeà xuaát döïa treân nhieàu soá lieäu thöïc nghieäm. b = 0.93kN/cm2 .SBVL 1 & 2 Vậy Pth = σth.3.

Tuy nhieân. neáu khoâng khoeùt loã thì Ag = A laø tieát dieän nguyeân .SBVL 1 & 2 11.Ñieàu kieän oån ñònh: σ= P ≤ ϕ [σ ]n A (10. Ta luoân coù: ϕ < 1 vì caû 2 tæ soá: th < 1 vaø <1 k σo σo k Töø ñoù [σ ]od = ϕ [σ ] .23) Trang 32 .1. PHÖÔNG PHAÙP THÖÏC HAØNH TÍNH OÅN ÑÒNH THANH CHÒU NEÙN 11. vaø ñieàu kieän oån ñònh trôû thaønh σ = Heä soá ϕ = ϕ [ E.4. Ñeå thuaän tieän cho tính toaùn thöïc haønh.Ñieàu kieän oån ñònh: σ= P ≤ [σ ]od vôùi Ag [σ ]od = σ th k k: heä soá an toaøn veà oån ñònh A: dieän tích tieát dieän nguyeân Vì söï giaûm yeáu cuïc boä taïi 1 soá tieát dieän coù aûnh höôûng khoâng ñaùng keå ñeán söï oån ñònh chung cuûa thanh.24) Trong thöïc teá.24) thì thöôøng cuõng thoûa (10. λ . ngöôøi ta ñöa vaøo khaùi nieäm heä soá uoán doïc hoaëc heä soá giaûm öùng suaát cho pheùp ϕ= [σ ]od [σ ]n = ϕ ñöôïc ñònh nghóa nhö sau: σ th n σ n . . neáu thanh coù giaûm yeáu cuïc boä do lieân keát bulong. ñinh taùn…thì caàn kieåm tra caû 2 ñieàu kieän beàn vaø oån ñònh.4. Phöông phaùp tính Moät thanh chòu neùn caàn phaûi thoûa maõn: σ= . k ] Vì ϕ <1 P P ≤ ϕ [σ ]n hay ≤ [σ ]n A ϕA ñöôïc cho ôû baûng tra neân thoâng thöôøng chæ caàn kieåm tra ñieàu kieän oån ñònh laø ñuû.Ñieàu kieàn beàn: P ≤ [σ ]n vôùi Ag [σ ]n = σo n trong ñoù n: heä soá an toaøn veà beàn Ag: dieän tích tieát dieän giaûm yeáu (bò khoeùt loã).23) .50 .Ñieàu kieàn beàn: σ= P ≤ [σ ]n Ag (10. neáu thoûa (10.

I → λ = μl I/A →ϕ (10. vì tieát dieän thanh ñaõ bieát neân coù theå suy ra heä soá töï: A.SBVL 1 & 2 11.2.Giaû thieát: . tính ñöôïc: Ao = tra baûng ta ñöôïc ϕ ' o . ngöôøi ta coá gaéng laøm cho khaû naêng chòu löïc cuûa thanh caøng lôùn caøng toát.Töø λo ϕo = 0.25) [ P ] ≤ ϕ A[σ ]n Trong 2 baøi toaùn treân.1) + Baøi toaùn 3: Choïn tieát dieän: vieäc tìm A phaûi laø ñuùng daàn Trình töï nhö sau: .26) ϕ theo trình ( tra baûng 10. Choïn maët caét ngang vaø vaät lieäu hôïp lí Khi thieát keá thanh chòu neùn. Neáu P ϕo [σ ]n ϕ ≠ ϕo ' o => λo thì laáy ϕ1 = ϕo + ϕo' 2 thöôøng laëp laïi quaù trình tính khoaûng 2 – 3 laàn thì sai soá töông ñoái giöõa 2 laàn tính ñuû nhoû (≤ 5%) 11.4. Vì vaäy.50 .4.5 .3. ñeå taêng Pth coù caùc caùch: Trang 33 . Thöôøng thì chieàu daøi vaø lieân keát 2 ñaàu thanh ñöôïc cho tröôc. Ba baøi toaùn cô baûn + Baøi toaùn 1: Kieåm tra oån ñònh: σ= P ≤ ϕ [σ ]n A + Baøi toaùn 2: Xaùc ñònh taûi troïng cho pheùp: (10.

+ Neáu heä soá lieân keát μ gioáng nhau theo 2 phöông thì caáu taïo tieát dieän coù lx = ly. Trang 34 .50 . Tuy nhieân. Baûn chaát cuûa heä soá uoán doïc. 3. Baøi toaùn thieát keá thieát dieän. coøn trong mieàn ñaøn hoài theùp coù moâñun ñaøn hoài gioáng nhau nen vieäc thay theá khoâng coù lôïi veà maët chòu löïc nhö ñoà thò.SBVL 1 & 2 + Choïn vaät lieäu coù moâñun ñaøn hoài lôùn. Coâng thöùc tính toaùn löïc tôùi haïn. chæ duøng theùp cöôøng ñoä cao thay cho theùp cöôøng ñoä thaáp khi thanh laøm vieäc ngoaøi mieàn ñaøn hoài. Kieåm tra heä soá oån ñònh.11. vaø thöôøng laøm tieát dieän roãng ñeå taêng moâmen quaùn tính cuûa maët caét nhöng phaûi coù caáu taïo ñeå khoâng maát oån ñònh cuïc boä. Ví duï duøng thay cho beâ toâng. 5. 2. Caùc ñieàu kieän lieân keát cuûa caáu kieän chòu neùn. 4. Tieát dieän hôïp lí cuûa coät chòu neùn trong thöïc teá thöôøng coù daïng nhö treân H.28) μ y2 CAÙC VAÁN ÑEÀ SINH VIEÂN CAÀN NAÉM VÖÕNG ÔÛ CHÖÔNG 11 1.10 + Neáu lieân keát 2 phöông khaùc nhau thì neân caáu taïo tieát dieän sao cho: λmax = λmin hay Ix μ x2 = Iy (10.

Xeùt caân baèng treân sô ñoà bieán daïng cuûa phaân toá thanh dz ΣM o = 0 : chuù yù: MdM − M − Qdz − pdztgα = 0 tgα = dy dz Ta coù: dM dy −P =Q dz dz (11. Baøi toaùn nhö vaây ñöôïc goïi la uoán ngang vaø uoán doïc ñoàng thời. nguyeân lyù coäng taùc duïng khoâng aùp duïng ñöôïc cho loaïi baøi toaùn naøy.Moâmen M(z) phuï thuoäc vaøo ñoä voõng y(z) .Moâmen M(z) phuï thuoäc phi tuyeán vaøo löïc P vì ñoä voõng y(z) cuõng phuï thuoäc vaøo P. ÑAËC ÑIEÅM Xeùt 1 thanh chòu uoán chòu taùc ñoäng ñoàng thôøi cuûa löïc ngang R vaø löïc neùn doïc P. 12. Moâmen noäi löïc seõ bao goàm aûnh höôûng cuûa R vaø P: M(z) = MR + Mp = MR + Py(z) (*) trong ñoù MR: moâmen uoán do rieâng taûi troïng ngang gaây ra Py(z): moâmen uoán do löïc doïc gaây ra.1.SBVL 1 & 2 CHÖÔNG 12: UOÁN NGANG VAØ UOÁN DOÏC ÑOÀNG THÔØI 12.2. PHÖÔNG PHAÙP CHÍNH XAÙC Ñeå tìm ñöôïc moâmen uoán.2) Trang 35 . Vì vaäy. tröôùc heát caàn thieát laäp phöông trình vi phaân ñöôøng ñaøn hoài cuûa daàm chòu löïc neùn P vaø taûi troïng ngang.50 . Ñaëc ñieåm cuûa baøi toaùn: .

4) ñeå tìm ñöôøng ñaøn hoài. Neáu bieát taûi troïng taùc duïng vaø caùc ñieàu kieän bieân thì coù theå giaûi (11.2). 12. Sô ñoà (b) chòu ñoàng thôøi thôøi taûi troïng ngang vaø taûi troïng doïc. ta coù phöông trình ñöôøng ñaøn hoài trong 2 tröôøng hôïp nhö sau: yo = f o sin πz l .3. töø ñoù suy ra moâmen uoán theo phöông trình (*).4) Ñaây laø phöông trình vi phaân ñöôøng ñaøn hoài cuûa daàm chòu neùn uoán. PHÖÔNG PHAÙP GAÀN ÑUÙNG Xeùt daàm ñôn giaûn chòu taûi troïng ñoái xöùng nhö H. vôùi ñoä voõng giöõa nhòp fo. Trong thöïc teá. chuù yù raèng dM = − q ( z ) . y = f sin πz l Daïng phöông trình naøy thoûa maõn ñieàu kieän bieân y = y” = 0 taïi 2 khôùp.3) theá M=-EIy” (*) vaøo (11.SBVL 1 & 2 laáy ñaïo haøm 2 veá cuûa (11. thöôøng coù nhieàu quy luaät taûi troïng khaùc nhau treân chieàu daøi thanh neân vieäc giaûi phöông trình (11. coù ñoä voõng giöõa nhòp f.3 Sô ñoà (a) chæ chòu taûi troïng ngang. ta coù phöông trình: dz d 2M d2y − P 2 = −q( z ) dz 2 dz (11. Moâmen uoán noäi löïc töông öùng nhö sau: M o = − EIy = EI '' o M = − EIy " = EI π2 l2 π2 l2 sin sin πz l πz l = EI = EI π2 l2 π2 l2 yo y M(z) = MR + Mp = MR + Py(z) → EI töø ñoù suy ra: y( z) = π2 l2 y = EI yo ( z ) 1− P / π 2 EI l2 π2 l2 yo + Py hay: (11. Vì vaäy.50 (11. ngöôøi ta thöôøng aùp duïng phöông phaùp gaàn ñuùng döôùi ñaây.6) .5) y( z) = yo ( z ) P 1− Pth Trang 36 .3) ta thu ñöôïc: EIyIV+ Py” = q(z) (11.11. Giaû thieát ñöôøng ñaøn hoài coù daïng hình sine (gioáng daïng maát oån ñònh).4) raát phöùc taïp.

(11.8) 12.7) nhöng caàn xeùt tôùi heä soá lieân keát μ trong coâng thöùc Pth: π 2 EI Pth = 2 ( μl ) (11.Neáu taûi khoâng ñoái xöùng nhöng cuøng höôùng veà 1 phía thì caùc coâng thöùc treân keùm chính xaùc hôn nhöng vaãn duøng ñöôïc. ñaïo haøm 2 veá cuûa (11.SBVL 1 & 2 vôùi Pth = π 2 EI l2 laø löïc tôùi haïn cuûa thanh khi maát oån ñònh trong maët phaúng uoán.4.Neáu thanh coù lieân keát khôùp 2 ñaàu khaùc thì vaãn duøng ñöôïc caùc coâng thöùc (11. ngöôøi ta duøng ñieàu kieän an toaøn theo taûi troïng nhö sau: nP + A nM o ⎛ P W ⎜1 − ⎝ Pth ⎞ ⎟ ⎠ ≤ σo (11. ÖÙNG SUAÁT VAØ KIEÅM TRA BEÀN Öùng suaát lôùn nhaát ñöôïc tính theo coâng thöùc: max σ = P M ( z) P + = + A W A Mo (11. . Trang 37 .50 .6) vaø nhaân vôùi –EI ta coù: − EIy"o ( z ) − EIy "( z ) = P 1− Pth M ( z) = hay: Mo P 1− Pth (11.7) Chuù yù: .9) ⎛ P⎞ W ⎜1 − ⎟ ⎝ Pth ⎠ Vì öùng suaát phuï thuoäc phi tuyeán vaøo taûi troïng neân kieåm tra beàn theo öùng suaát cho pheùp khoâng ñaûm baûo an toaøn theo heä soá n döï kieán.10) CAÙC VAÁN ÑEÀ SINH VIEÂN CAÀN NAÉM VÖÕNG ÔÛ CHÖÔNG 12 1. Trong tröôøng hôïp naøy.6).

ñöôïc keùo leân vôùi gia toác a nhö H. goïi laø heä soá ñoäng. caùc coâng thöùc thieát laäp cho vaät chòu taùc duïng cuûa taûi troïng ñoäng thöôøng ñöa veà daïng töông töï nhö baøi toaùn tónh nhaân vôùi 1 heä soá ñieàu chænh nhaèm keå ñeán aûnh höôûng cuûa taùc duïng ñoäng. Ngoaøi ra. ta coi ngoaïi löïc taùc duïng laø tónh. vaø phaûi xeùt ñeán löïc quaùn tính khi giaûi quyeát baøi toaùn. Taûi troïng ñoäng & tónh Trong caùc chöông tröôùc.3. Tuy nhieân. 13.1. Caùc giaû thieát chinh: Khi giaûi baøi toaùn taûi troïng ñoäng. THANH CHUYEÅN ÑOÄNG VÔÙI GIA TOÁC LAØ HAÈNG SOÁ Moät thanh tieát dieän A coù chieàu daøi L vaø troïng löôïng rieâng γ. khi khaûo saùt 1 vaät theå chòu taùc duïng cuûa ngoaïi löïc.1.1.13 Töôûng töôïng caét thanh caùch ñaàu muùt 1 ñoaïn x. nguyeân lyù coäng taùc duïng vaãn aùp duïng ñöôïc trong baøi toaùn taûi troïng ñoäng. trong tröôøng hôïp vaät chuyeån ñoäng vôùi vaän toác thay ñoåi ñoät ngoät nhö baøi toaùn va chaïm thì nguyeân lí baûo toaøn naêng löôïng ñöôïc söû duïng.2.50 . mang 1 vaät naëng P. ngöôøi ta thöôøng aùp duïng nguyeân lyù d’Alembert. Troïng löôïng ñoaïn thanh γ Ax Trang 38 . eâm dòu gaây ra gia toác chuyeån ñoäng beù. phaûi xem taùc duïng cuûa taûi troïng laø ñoäng.2. vaät quanh quanh truïc. dao ñoäng… Khi naøy.1. ví duï söï va chaïm giöõa caùc vaät.1. vì vaäy khi xeùt caân baèng coù theå boû qua ñöôïc aûnh höôûng cuûa löïc quaùn tính. töùc laø nhöõng taûi troïng ñöôïc taêng leân töø töø. 13. 13. Ñeå thuaän tieän cho vieäc tính toaùn. KHAÙI NIEÄM 13.SBVL 1 & 2 CHÖÔNG 13: TAÛI TROÏNG ÑOÄNG 13. Phöông phaùp nghieân cöùu Khi khaûo saùt caân baèng cuûa vaät theå chòu taùc duïng cuûa taûi troïng ñoäng. ta thöøa nhaän caùc giaû thieát sau: - Vaät lieäu ñaøn hoài tuyeán tính - Chuyeån vò vaø bieán daïng cuûa heä laø beù Nhö vaäy. cuõng coù nhöõng tröôøng hôïp maø taûi troïng taùc duïng khoâng theå coi laø tónh vì taûi troïng taêng ñoät ngoät hoaëc thay ñoåi theo thôøi gian gaây ra gia toác lôùn.

kí hieäu laø f = 1/ T (1/ s ) Trang 39 .SBVL 1 & 2 Löïc quaùn tính taùc duïng treân vaät laø Löïc quaùn tính cuûa ñoaïn thanh laø Pa g γ Axa g Noäi löïc ñoäng Nñ taïi maët caét ñang xeùt. toång hình chieáu cuûa taát caû caùc löïc taùc duïng leân thanh theo phöông ñöùng keå caû löïc quaùn tính phaûi baèng 0. Theo nguyeân lí d’Alembert. goïi laø noäi löïc tónh Nt. 13.50 .max K d vôùi: ñieàu kieàn beàn trong tröôøng hôïp naøy laø: σ t = ( γ AL + P ) / A σ d max ≤ [σ ]k Nhaän xeùt: .3) Öùng suaát lôùn nhaát taïi maët caét treân cuøng cuûa thanh: σ d max = σ t .1) a g (12. . khi chuyeån ñoäng leân chaäm daàn ñeàu vaø chuyeån ñoäng xuoáng nhanh daàn ñeàu thì Kñ < 1. goïi laø heä dao ñoäng. noäi löïc ñoäng lôùn hôn noäi löïc tónh.Ngöôïc laïi.3. Ta ñöôïc ⎛ a⎞ N d = Nt ⎜1 + ⎟ ⎝ g⎠ coù theå ñaët Kd = 1 + (12.Khi chuyeån ñoäng leân nhanh daàn ñeàu (gia toác a cuøng chieàu chuyeån ñoäng ) vaø chuyeån ñoäng xuoáng chaäm daàn ñeàu (gia toác a ngöôïc chieàu chuyeån ñoäng) heä soá ñoäng Kñ > 1. Taàn soá laø soá dao ñoäng trong 1s. Chu kyø laø thôøi gian heä thöïc hieän 1 dao ñoäng.3. ta ñöôïc: N d − γ Ax − P − Pa γ Axa − =0 g g ( γ Ax + P ) Ñaïi löôïng => ⎛ a⎞ N d = ( γ Ax + P ) ⎜1 + ⎟ ⎝ g⎠ chính laø noäi löïc trong thanh ôû traïng thaùi treo khoâng chuyeån ñoäng. Khaùi nieäm Moät heä chuyeån ñoäng qua laïi 1 vò trí caân baèng naøo ñoù. DAO ÑOÄNG CUÛA HEÄ MOÄT BAÄC TÖÏ DO 13. noäi löïc ñoäng nhoû hôn noäi löïc tónh. kí hieäu laø T tính baèng (s).1.

Löïc caûn moâi tröôøng ta ñöôïc P (t )δ .7). − β y (t ) gaây ra chuyeån vò − β y (t )δ y (t ) = P ( t ) δ + ⎡⎣ − My ( t ) δ ⎤⎦ + [ − β y (t )δ ] (a) Trang 40 . goïi laø löïc kích thích.12. Baäc töï do laø thoâng soá ñoäc laäp xaùc ñònh cuûa heä ñoái vôùi 1 heä quy chieáu naøo ñoù Khi tính 1 heä dao ñoäng. hay coøn goïi laø taàn soá voøng.SBVL 1 & 2 2π ta thaáy ω = 2π / T (1/ s ) . . Xaùc ñònh sô ñoà tính cuûa 1 heä döïa treân ñieàu kieän phaûi phuø hôïp vôùi heä thöïc trong möùc ñoä gaàn ñuùng cho pheùp. Soá dao ñoäng trong giaây goïi laø taàn soá goùc.2. khoâng toàn taïi trong quaù trình heä dao ñoäng.50 .. ñoä voõng cuûa khoái löôïng M laø y(t). − M y (t ) gaây ra chuyeån vò − M y (t )δ . 13. Moät heä ñaøn hoài coù theå dao ñoäng: + Dao ñoäng cöôõng böùc laø dao ñoäng cuûa heä khi chòu 1 taùc ñoäng bieán ñoåi theo thôøi gian.3. Giaû thieát löïc caûn moâi tröôøng tyû leä baäc nhaát vôùi vaän toác chuyeån ñoäng. . heä soá tyû leä Goïi δ β. kí hieäu ω. + Dao ñoäng töï do laø dao ñoäng do baûn chaát töï nhieân cuûa heä khi chòu 1 taùc ñoäng töùc thôøi. laø chuyeån vò taïi ñieåm ñaët khoái löôïng M do löïc ñôn vò ñaët aïi ñoù gaây ra. toàn taïi trong suoát quaù trình heä dao ñoäng.. Phöông trình vi phaân dao ñoäng cöôõng böùc cuûa heä 1 baäc töï do Xeùt heä 1 baäc töï do chòu taùc duïng cuûa 1 löïc kích thích thay ñoåi theo thôøi gian P(t) ñaët taïi khoái löôïng M (H. Chuyeån vò y(t) laø keát quaû cuûa caùc taùc ñoäng: Löïc kích thích P(t) gaây ra chuyeån vò Löïc quaùn tính . taïi thôøi ñieåm (t). ta caàn ñöa veà sô ñoà tính.

10). coøn goïi laø taàn soá rieâng ñöôïc tính theo coâng thöùc: ω= 1 Mδ (12. ñieàu hoøa. chöùng toû dao ñoäng töï do laø 1 dao ñoäng tuaàn hoaøn.8) laø phöông trình vi phaân dao ñoäng cöôõng böùc heä 1 baäc töï do.11) T= 2π ω = 2π g / Δt (12.9) y (t ) = C1 cos ωt + C2 sin ωt (d) Söû duïng giaûn ñoà coäng caùc vectô quay (H. ñoä leäch pha ϕ . ta coù M = P/g..8). . phöông trình (12.8) trôû thaønh: . . (b) 1 = ω2 Mδ (c) phöông trình (b) trôû thaønh: .8) (12. heä 1 baäc töï do: Trang 41 .3. 13. Dao ñoäng töï do coù caûn Trong (12. ta ñöôïc phöông trình vi phaân cuûa dao ñoäng töï do coù caûn.10) Goïi P laø troïng löôïng cuûa khoái löôïng M. taàn soá goùc ω . Dao ñoäng töï do Khi khoâng coù löïc kích thích vaø löïc caûn baèng 0.ω 2 (12. thay vaøo (12. cho P(t) = 0.12) 13. coù theå bieåu dieãn haøm (a) döôùi daïng y (t ) = A sin (ωt + ϕ ) (e) Haøm (e) laø 1 haøm sin. y (t ) + ω 2 y (t ) = 0 Nghieäm toång quat coù daïng: (12.3. goïi laø Δt .SBVL 1 & 2 . Bieân ñoä dao ñoäng laø ω A = C12 + C22 ...3. y (t ) + 2α y (t ) + ω 2 y (t ) = P (t ).δ Cha 2 veá cho Mδ β vaø ñaët M = 2α .50 .12.8). heä dao ñoäng töï do.4. M δ y (t ) + βδ y (t ) + y (t ) = P (t ).δ . Coâng thöùc tính taàn soá cuûa dao ñoäng töï do trôû thaønh: ω= g Δt Chu kì cuûa dao ñoäng töï do: (12. ta ñöôïc ω= Tích soá g Pδ ( Pδ ) chính laø giaù trò chuyeån vò taïi ñieåm ñaët khoái löôïng do troïng löôïng P cuûa khoái löôïng dao ñoäng M taùc duïng tónh gaây ra.

.3. do ñoù coù theå laáy P (t ) = Po . khi ñoù phöông trình vi phaân (f) coù daïng .13) coù daïng y (t ) = A1e −α t sin (ω1t + ϕ1 ) Haøm y(t) laø 1 haøm sin coù tính tuaàn hoaøn. .12. taét raát nhanh theo thôøi gia.ω 2 (f) Vôùi caùc baøi toaùn kó thuaät thoâng thöôøng. ta khoâng xeùt tröôøng hôïp naøy. y (t ) + 2α y (t ) + ω 2 y (t ) = δ . phöông trình ñaëc tröng coù nghieäm thöïc: K1. Taàn soá dao ñoäng ω1 = ω 2 − α 2 . nhoû hôn taàn soá dao ñoäng töï do ω (H. ñoä ϕ1 .5.2 = −α ± α 2 − ω 2 Nghieäm toång quaù cuûa (12.ω 2 Po sin rt (12. .13) tuøy thuoäc vaøo nghieäm cuûa phöông trình ñaëc tröng K 2 + 2α K + ω 2 = 0 • Khi Δ = α 2 − ω 2 ≥ 0 . y (t ) + 2α y (t ) + ω 2 y (t ) = 0 (12.8) .2 = −α ± iω1 Nghieäm toång quat cuûa (12..14) Trang 42 . do ñoù heä khoâng coù dao ñoäng. theå hieän 1 dao ñoäng vôùi taàn soá goùc leäch pha ω1 .13) coù daïng: y (t ) = C1e K 1t + C2 e K 2t Ta thaáy haøm y(t) khoâng coù tính tuaàn hoaøn.SBVL 1 & 2 .sin rt . phöông trình ñaëc tröng coù nghieäm aûo K1. • Khi 2 2 2 Δ = α 2 − ω 2 < 0 .9) 13.δ .50 .. ñaët ω1 = ω − α . y (t ) + 2α y (t ) + ω 2 y (t ) = P(t ). löïc kích thích P(t) laø 1 haøm daïng sin. Dao ñoäng cöôõng böùc coù caûn Töø phöông trình vi phaân cuûa dao ñoäng cöôõng böùc coù caûn heä 1 baäc töï do (12. bieân ñoä dao ñoäng laø 1 haøm muõ aâm A1e −α t .13) Nghieäm cuûa (12..

Bieân ñoä dao ñoäng chính laø Ñoái vôùi cöïc ñaïi cuûa daàm ymax.14) khoâng veá phaûi.14). ñaët laø yt. sau 1 thôøi gian ngaén. ñieàu hoøa. chính laø nghieäm cuûa dao ñoäng töï do coù caûn (e): y1 (t ) = A1e −α t sin (ω1t + ϕ1 ) (g) y2(t) – laø 1 nghieäm rieâng cuûa (12. heä dao ñoäng theo quy luaät y (t ) = V sin ( rt + θ ) (12.15) Ñoù laø 1 haøm sin bieåu dieãn 1 dao ñoäng tuaàn hoaøn. vì veá phaûi laø 1 haøm sin. ta ñöôïc Ñoái vôùi cöïc ñaïi cuûa daàm: Tính soá Poδ chính laø giaù trò cuûa chuyeån vò taïi ñieåm ñaët khoái löôïng M do löïc coù giaù trò P0 (bieân ñoä löïc kích thích) taùc duïng tónh taïi ñoù gaây ra. ta coù: ymax = yt coù theå vieát laø: 1 2 ⎛ r 2 ⎞ 4α 2 r 2 ⎜1 − ω 2 ⎟ + ω 4 ⎝ ⎠ ymax = yt K d Kñ: heä soá ñoäng.14) coù daïng y (t ) = y1 (t ) + y2 (t ) Trong ñoù : y1(t) – laø 1 nghieäm toång quaùt cuûa (12. theå hieän aûnh höôûng taùc duïng ñoäng so vôùi taùc duïng tónh. roài ñoàng nhaát 2 veá. do ñoù coù theå laáy y2(t) daïng sin: y2 (t ) = C1 cos rt + C2 sin rt vôùi C1 vaø C2 – laø caùc haèng soá tích phaân. xaùc ñònh baèng caùch thay y2(t) vaø caùc ñaïo haøm cuûa noù vaøo (13. Söû duïng giaûn ñoà vectô quay bieåu dieãn (h) döôùi daïng: y2 (t ) = V sin ( rt + θ ) (i) Nhö vaäy. phöông trình dao ñoäng cuûa heä laø y (t ) = A1e −α t sin (ω1t + ϕ1 ) + V sin ( rt + θ ) (j) Phöông trình (j) chính laø ñoái vôùi y(t) cuûa daàm.12. taàn soá goùc cuûa dao ñoäng baèng taàn soá löïc kích thích r.50 .14) coù veá phaûi.10). Soá haïng thöù nhaát cuûa veá phaûi trong (j) laø 1 haøm coù bieân ñoä taét raát nhanh theo quy luaät haøm muõ aâm. ta coù: V = ymax = C12 + C22 (k) Tính caùc giaù trò cuûa C1 vaø C2.SBVL 1 & 2 Nghieäm toång quaùt cuûa (12. Trang 43 . bieân ñoä dao ñoäng V (H. thay vaøo (k). ñoä leäch pha θ .

ta coù theå vieát: σ d = σ t K d + σ t . coù theå tính Kñ theo coâng thöùc: Kd = 1 r2 1− 2 vaø coäng höôûng xaûy ra: r =ω (12.3. Treân ñoø thò coøn cho thaáy khi 2 taàn soá naøy xaáp xæ nhau ( r / ω ∈ [0.17) baèng caùch coi Kñ laø 1 haøm 2 bieán K d = f ( r / ω . Hieän töôïng bieân ñoä dao ñoäng taêng ñoät ngoät khi taàn soá löïc kích thích baèng taàn soá rieâng cuûa heä ñaøn hoài goïi laø hieän töôøng coäng höôûng.7. noäi löïc hay öùng suaát tyû leä baäc nhaát vôùi ngoaïi löïc. caàn tính toaùn kó ñeå söû duïng caùc boä giaûm chaán laøm tieâu hao naêng löôïng dao ñoäng hay taêng heä soá caûn.3. Neáu khi hoaït ñoäng. Noäi löïc toaøn phaàn Vì caùc ñaïi löôïng nhö chuyeån vò. 25]) . coâng trình dao ñoäng vôùi Kñ lôùn. ngöôøi ta goïi laø mieàn coäng höôûng. 2α / ω ) .ds Trang 44 .19) M d = M t K d + M t .ds τ d = τ t K d + τ t . HIeän töôïng coäng höôûng Khaûo saùt söï bieán thieân cuûa heä soá ñoäng Kñ ôû coâng thöùc(12.ds (12.6.50 .18) ω 13.75 → 1. Khi heä soá caûn xem nhö khoâng ñaùng keå.SBVL 1 & 2 13. bieân ñoä taêng roõ reät.

τ t .21) . coù theå tính gaàn duùng nhö heä 1 baäc töï do theo phöông phaùp thu goïn khoái löôïng. PHÖÔNG PHAÙP THU GOÏN KHOÁI LÖÔÏNG Khi phaûi keå ñeán khoái löôïng daàm (caùc lieân keát ñaøn hoài) aûnh höôûng quaù trình dao ñoäng vaø khoâng ñoøi hoûi ñoä chính xaùc cao.ds . Ñoái vôùi taïi maët caét taïi hoaønh ñoä z seõ laø: PL2 z Pz 3 3L2 z − 4 z 3 y( z) = − = y (t ) 16 EI x 12 EI x L3 Goïi q laø troïng löôïng 1m daøi cuûa daàm. ⎜ ⎟ 3 2 2 2 g 2 35 g ⎝ dt ⎠ L dt ( ) 2 Trang 45 .ds : öùng suaát do taûi troïng tónh ñaët saün.50 (12. ñoäng naêng cuûa 1 phaân toá khoái löôïng daøi dz cuûa daàm laø: 2 3 2 1 qdz ( 3L z − 4 z ) ⎛ dy ⎞ dT = ⎜ ⎟ 3 2 2 g L ( ) ⎝ dt ⎠ 2 Ñoäng naêng cuûa toaøn daàm laø: 2 3 2 2 1 qdz ( 3L z − 4 z ) dy 1 17 qL ⎛ dy ⎞ T = 2. giaû söû khoái löôïng ñuû nhoû ñeå khoâng laøm thay ñoåi daïng dao ñoäng nhö khi chæ coù 1 khoái löôïng M.τ t : caùc öùng suaát do taûi troïng coù giaù trò baèng bieân ñoä löïc kích thích (Po) taùc duïng tónh σ t .4. τ d max ≤ [τ ] (12.20) 13. Ñieàu kieàn beàn: σ d max ≤ [σ ] . => T = .SBVL 1 & 2 Trong ñoù: σ t . Xeùt 1 daàm töïa ñôn khoái löôïng M taïi giöõa nhòp. maø khi khoâng coù dao ñoäng noù vaãn toàn taïi nhö troïng löôïng baûn thaân moâtô.

Aùp duïng ñònh luaät baûo toaøn ñoäng löôïng tröôùc vaø sau ngay khi va chaïm. Trang 46 . VA CHAÏM CUÛA HEÄ MOÄT BAÄC TÖÏ DO. μ = 1/ 3 13. Xeùt moät daàm mang vaät naëng P vaø chòu va chaïm bôûi vaät naëng Q.Vo Q+P Trong baøi toaùn naøy. treân cô sôû töông ñöông ñoïng naêng.14). ta döïa vaøo phöông phaùp naêng löôïng ñeå tìm chuyeån vò trong daàm.12. coù theå xem heä laø 1 baäc töï do vôùi khoái löôïng dao ñoäng taïi giöõa daàm laø: M1 = m + 17 qL 35 g (12. rôi theo phöông ñöùng töø ñoä cao H vaøo vaät naëng P nhö hình veõ.22) trong ñoù: qL/g: khoái löôïng cuûa toaøn boä daàm Goïi μ laø heä soá thu goïn khoái löôïng. thanh thaúng dao ñoäng doïc (H. Ta coù: + Ñoái vôùi daàm ñôn. khoái löôïng thu goïn taïi giöõa nhòp.SBVL 1 & 2 Ñoäng naêng cuûa toaøn daàm töông ñöông ñoäng naêng cuûa 1 khoái löôïng m= 17 qL 35 g ñaët taïi giöõa daàm. Giaû thieát khi vaät Q va chaïm P caû hai vaät cuøng chuyeån ñoäng theâm xuoáng döôùi vaø ñaït chuyeån vò lôùn nhaát kyù hieäu laø Goïi yd . Va chaïm ñöùng. μ = 17 / 35 + Ñoái vôùi daàm coâng xoân.1. Vo laø vaän toác cuûa vaät Q ngay tröôùc luùc va chaïm vaøo P. μ = 33/140 + Ñoái vôùi loø xo dao ñoäng doïc. V laø vaän toác cuûa caû hai vaät P vaø Q ngay sau khi va chaïm. ta ñöôïc: QVo (Q + P )V = g g hay V= Q.50 .5. 13. Troïng löôïng baûn thaân cuûa daàm ñöôïc boû qua. khoái löôïng thu goïn taïi ñaàu töï do. khoái löôïng thu goïn taïi ñaàu töï do.5. Nhö vaäy. Chuyeån vò cuûa vaät naëng P do troïng löôïng baûn thaân cuûa noù ñöôïc yo .

trong daàm tích luõy moät theá naêng bieán daïng ñaøn hoài: U1 = Ñaët δ= yo P u1 ñöôïc tính nhö sau: 1 Pyo 2 laø chuyeån vò taïi ñieåm va chaïm do löïc ñôn vò gaây ra. Ñoäng naêng cuûa vaät P vaø Q ôû traïng thaùi 1 ngay sau khi va chaïm vaø traïng thaùi 2: 2 ⎤ 1 1 (Q + P) ⎡ Q 1 Q2 2 T1 = mV = V0 ⎥ = V0 2 ⎢ 2 2 g ⎣Q + P ⎦ 2 (Q + P) g 1 1 (Q + P ) 2 T2 = mv 2 = [ 0] = 0 2 2 g Ñoä giaûm ñoäng naêng khi heä chuyeån töø traïng thaùi 1 sang traïng thaùi 2: 1 Q2 T = T1 − T2 = V0 2 2 g (Q + P ) Ñoä thay ñoåi theá naêng khi heä chuyeån töø traïng thaùi 1 sang traïng thaùi 2: π = mgh = P+Q g ( yd + yo − yo ) = ( P + Q) yd g Ñoä thay ñoåi cô naêng cuûa vaät P vaø Q seõ chuyeån thaønh theá naêng bieán daïng ñaøn hoài U tích luõy trong daàm: U = T+ π Tính U döïa vaøo quan heä giöõa löïc vaø chuyeån vò trong daàm.50 . Ôû traïng thaùi 1. Theá vaøo bieåu thöùc treân ta coù: U1 = 1 2 yo 2δ Ôû traïng thaùi 2.SBVL 1 & 2 Traïng thaùi 1 töông öùng vôùi khi vaät Q vöøa chaïm vaøo vaät P vaø caû hai cuøng chuyeån ñoäng xuoáng döôùi vôùi vaän toác V (luùc naøy laø chuyeån vò yo ). Traïng thaùi 2 töông öùng khi Q vaø P ñaït tôùi chuyeån vò toång coäng: yo + yd . theá naêng bieán daïng ñaøn hoài u2 trong daàm laø: 1 ( yd + yo ) 2 U2 = 2 δ Trang 47 .

δ laø chuyeånv ò cuûa daàm taïi ñieåm va chaïm do troïng löôïng Q taùc duïng tónh taïi ñoù gaây ra. Ta ñöôïc: y 2 d ytV 2 o − 2 yt yd − =0 g (1 + P / Q) Nghieäm cuûa phöông trình baäc hai: ytV 2 o yd = yt ± y t + g (1 + P / Q) 2 Vì yd >0. neân ta chæ choïn nghieäm döông.g . heä soá dao ñoäng ñöôïc tính bôûi: V 2o kd = 1 + 1 + gyt (1 + P / Q) Toång quaùt: + Khi vaät Q rôi töï do töø ñoä cao H xuoáng daàm.SBVL 1 & 2 Nhö vaäy khi heä chuyeån töø traïng thaùi 1 sang traïng thaùi 2.H . töùc laø kd = 1 + 1 + Vo = 2. theá naêng bieán daïng ñaøn hoài trong daàm ñöôïc tích luõy theâm moät naêng löôïng: y 2d 1 1 2 2 2 U = U 2 − U1 = {( yd + yo ) − y o } = 2δ ( y d + 2 yd yo ) = 2δ + Pyd 2δ Thay vaøo caùc bieåu thöùc treân ta ñöôïc: y 2d 1 Q 2Vo 2 + Pyd = + ( P + Q ) yd 2δ 2 g ( P + Q) Goïi yt = Q. heä soá ñoäng taêng leân: kd = 1 + 1 + 2H yt Nhaän xeùt: Trang 48 .50 . töùc laø: ⎛ ⎞ ytV 2 o V 2o yd = yt + y t + = yt ⎜1 + 1 + ⎟ = yt kd ⎜ ⎟ (1 / ) g (1 + P / Q) gy + P Q t ⎝ ⎠ 2 Do ñoù. thay vaøo: 2H yt (1 + P / Q) + Khi taïi ñieåm va chaïm khoâng coù troïng löôïng ñaët saün P = 0.

. nghóa laø ñoä cöùng thanh caøng nhoû.. Laäp luaän nhö tröôøng hôïp va chaïm ñöùng. öùng suaát.max ≤ [σ ] 13.50 . ta cuõng coù: Heä soá ñoäng: kd = V 2o gyt (1 + P / Q) Khi khoâng ñaët saün troïng löôïng chòu va chaïm.S Q t + S P nghóa laø: σ tp = kd . heä soá ñoäng laø: Trang 49 . ngöôøi ta coù theå laøm taêng yt baèng caùch ñaët taïi ñieåm chòu va chaïm nhöõng vaät theå meàm nhö loø xo hay taám ñeäm cao su. Stp = kd . S P : laø ñaïi löôïng caàn tính (noäi löïc. töùc P=0. coù theå tính ñaïi löôïng S khaùc trong heä töông töï nhö chuyeån vò.5.. Troïng löôïng baûn thaân daàm ñöôïc boû qua. Tính toaùn theo ñieàu kieän beàn: Khi ñaõ tính ñöôïc kd . do ñ1o söï va chaïm caøng ít nguy hieåm.2. öùng suaát. Va chaïm ngang Xeùt moät daàm mang vaät naëng P.) do thaønh phaàn ñoäng Q coi nhö ñaët tónh leân heä taïi maët caét va chaïm gaây ra. f Q t + f P S Q t : laø ñaïi löôïng caàn tính (noäi löïc. Ñieàu kieän beàn trong vieäc phaân tích coù heä soá ñoäng: σ tp .SBVL 1 & 2 Khi yt caøng lôùn.) do caùc taûi troïng hoaøn toaøn ñaët tónh leân heä gaây ra.σ Q t + σ P ftp = kd . Giaû thieát khi vaät Q va chaïm P caû hai vaät cuøng chuyeån ñoäng ngang vaø ñaït chuyeån vò lôùn nhaát yd . Ñeå giaûm heä soá ñoäng. thì kd caøng nhoû.. vaät naëng Q chuyeån ñoäng ngang vôùi vaän toác Vo va chaïm vaøo vaät naëng P.

SBVL 1 & 2 V 2o kd = gyt Khi ñoù. 3. Baûn chaát cuûa dao ñoäng coù cöôõng böùc. Phaân bieät chuyeån vò do taûi troïng ñaët tónh gaây ra vôùi chuyeån vò toaøn phaàn. 5. 6.50 .kd Ñieàu kieän beàn: σ d . noäi löïc vaø öùng suaát ñöôïc tính nhö sau: M d = M t . hay chuyeån vò taïi 1 vò trí trong baøi toaùn coù tính toaùn heä soá ñoäng. 8. Ñieàu kieän xaûy ra hieän töôïng coäng höôûng. Baûn chaát cuûa heä soá ñoäng. Tinh toaùn chuyeån vò do taûi troïng ñaët tónh gaây ra. Trang 50 . Tính toaùn öùng suaát taïi 1 ñieåm.kd σ d = σ t . 7. 4. Phaân bieät va chaïm ñöùng vaø ca chaïm ngang. 2. Thuoäc loøng caùc coâng thöùc tính heä soá ñoäng öùng vôùi caùc tröôøng hôïp cuï theå ña hoïc.max ≤ [σ ] CAÙC VAÁN ÑEÀ SINH VIEÂN CAÀN NAÉM VÖÕNG ÔÛ CHÖÔNG 13 1.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful