Si Dr.

José Protasio Rizal Mercado y Alonso Realonda (Hunyo 19, 1861–Disyembre 30, 1896) ay ang pampito sa labing-isang anak ng mag-asawang Francisco Engracio Rizal Mercado y Alejandro at ng asawa nitong si Teodora Morales Alonzo Realonda y Quintos. Ipinanganak si José Rizal sa Calamba, Laguna. Sina Saturnina, Paciano, Narcissa, Olimpia, Lucia, Maria, Jose, Concepcion, Josefa, Trinidad at Soledad ang kanyang mga kapatid. Ang ina ni Rizal ay siyang kaniyang unang guro at nagturo sa kaniya ng abakada noong siya ay tatlong taon pa lamang. Noong siya naman ay tumuntong ng siyam na taon, pinadala siya sa Biñan, Laguna upang mag-aral sa ilalim ng pamamatnubay ni Justiano Aquino Cruz. Ilang buwan ang nakalipas, pinayuhan niya ang magulang ni Rizal na pagaralin siya sa Maynila. Ang Ateneo Municipal de Manila ang unang paaralan sa Maynila na kaniyang pinasukan noong ikadalawa ng Enero 1872. Ayon sa isang salin ng Noli me tangere ni Guzman atbp., sa kaniyang pananatili sa paaralang ito, natanggap niya ang lahat ng mga pangunahing medalya at notang sobresaliente sa lahat ng aklat. Sa paaralan ding ito niya natanggap ang kaniyang Batsilyer sa Sining na may notang sobresalyente kalakip ang pinakamataas na karangalan. Nang sumunod na taon, siya ay kumuha ng Pilosopiya at Panitikan sa Pamantasan ng Santo Tomas. Sa Ateneo, kasabay niyang kinuha ang agham ng Pagsasaka. Pagkaraan, kinuha niya ang kursong panggagamot sa nasabing Pamantasan (Santo Tomas) pagkatapos mabatid na ang kaniyang ina ay tinubuan ng katarata. Noong Mayo 5, 1882, nang dahil sa hindi na niya matanggap ang tagibang at mapansuring pakikitungo ng mga paring Kastila sa mga katutubong mag-aaral, nagtungo siya sa Espanya. Doo'y pumasok siya sa Universidad Central de Madrid, kung saan, sa ikalawang taon ay natapos niya ang karerang Medisina, bilang "sobresaliente" (napakahusay). Nang sumunod na taon, nakamit niya ang titulo sa Pilosopiya-at-Titik. Naglakbay siya sa Pransya at nagpakadalubhasa sa paggamot ng sakit sa mata sa isang klinika roon. Pagkatapos ay tumungo siya sa Heidelberg, Alemanya, kung saan natamo pa ang isang titulo. Sa taon din ng kaniyang pagtatapos ng Medisina, siya ay nag-aral ng wikang Ingles, bilang karagdagan sa mga wikang kaniya nang nalalaman gaya ng Pranses. Isang dalubwika si Rizal na nakaaalam ng Arabe, Katalan, Tsino, Inggles, Pranses, Aleman, Griyego, Ebreo, Italyano, Hapon, Latin, Portuges, Ruso, Sanskrit, Espanyol, Tagalog, at iba pang mga katutubong wika ng Pilipinas.

TALAMBUHAY NI FRANCISCO BALAGTAS Isinilang si Francisco Balagtas sa Panginay, Bigaa (ngayo’s Balagtas), Bulacan noong Abril 12, 1788. Ang mga magulang niya ay sina Juan Balagtas at Juana de la Cruz. Kilala rin siya sa pangalang Francisco Baltazar o Kikong Balagtas. Ang kanyang asawa ay si Juana Tiambeng taga Orion, Bataan at nagkaroon ng pitong anak.

Hindi siya mapakali sa nararamdaman na may hindi magandang nangyayari sa kanyang bayan ngunit di niya ito lubos na maunawaan. pag galang sa mga nakakatanda. sa pagmamahal. Ang tulang ito ay naglalarawan kung ano ang tunay na nangyayari sa kanyang bayan. sa sipag at tiyaga sa disiplina at sa kabayanihan.Bata pa si Kikong Balagtas as mahilig na talaga siya sa kalikasan tulad ng pagmamasid sa mga luntiang kapaligiran. At isa itong cacique. Mahilig din siyang magkumpara and mga bituin sa mga alipato at apoy na nagmumula sa pagpapanday ng kanyang ama. Hanggang sa nasubukan niyang umibig sa pamamagitan ni Celia. Ito ang kanyang obra maestro. at ang tunog ng sapatos ng mga kabayo na para sa kanya ay inihambing niya sa musika. Talambuhay ni Andres Bonifacio . At dahil sa tanyag na tula. Siya ay ipinakulong ng walang kasalanan at katarungan ng kanyang karibal na Espanyol at may mataas na katuangkulan sa bayan noong panahon ng kastila. pakikinig sa mga pagaspas ng mga dahon ang awit ng mga ibon. at mga aral sa pangaraw-araw ng buhay sa katarungan. 1862. Ngunit ang pagiibigang ito ang nagbigay ng gulo sa kanyang buhay. isinulat niya ang kanyang tula na “Florante at Laura”.” Si Francisco Balagtas ay namatay noong Pebrero 20. na nagbubulgar sa mga pang-aabuso at pagmamalupit ng mga Espanyol sa mga Pilipino. hindi maikaila kay Kiko ang mga pagmamalupit ng mga Espanyol sa mga kababayan niyang Pilipino. doon niya naunawaan ang mga nangyayari at nararamdaman ng kanyang mga kababayan. pinangalanan siyang “Hari ng Makatang Pilipino. At dahil dito. Sa murang idad.

isa na dito ang pinakasikat na 'Pag-ibig sa Tinubuang Lupa'. 1863. Dahil siya ay masipag. Bilang hanap-buhay. Nakapagsulat din siya ng mga artikulo at mga tula. Lumipat siya sa kumpaniyang "Fressell and Company" bilang ahente. Ang pagkasira ng Palmyra at Himagsikang Pranses. Ang kanyang mga magulang ay sina Santiago Bonifacio at Catalina de Castro. Dahil siya ay marunong magbasa at sumulat. isang kumpaniya na nagtitinda ng rattan at iba pang mga paninda. siya ay naging isang kawani ng Kumpaniyang "Fleeming and Company". Ipinakita niya ang bukod tanging determinasiyon at sipag kaya naging matatag siya sa kanyang trabaho Dinagdagan niya ang kanyang kakulangan sa pag-aaral sa pamagitan ng pagbabasa at sariling pag-aaral. inatasan niya ang kanyang mga kapatid na tulungan siya sa paggawa ng kahoy na baston at papel na pamaypay na kanyang itininda sa lansangan. Nakatapos siya sa mababang paaralan ni Guillermo Osmenia ng Cebu at sa gulang na 14. Ang mga buhay ng Pangulo. ang kanyang mga magulang ay namatay at napilitan siyang huminto sa pag-aaral upang alagaan ang mga nakababata niyang kapatid na babae and lalaki. Subalit ang kanyang kinikita ay hindi pa rin sapat na pang-suporta sa kanyang mga naulilang kapatid.Si Andres Bonifacio ay ipinanganak noong ika-30 ng Nobyembre. siya ay ginawang ahente. . Kasama sa sa mga kakaunting aklat na kanyang binasa ay ang mga nobela ni Rizal na Noli Me Tangere at El Filibusterismo. Ang "Les Miserables" ni Victor Hugo (na isinalin niya sa Tagalog).

ang mga umaabanteng tropa ng Kastilang Heneral na si Camilo de Polavia ay nagbabantang sakupin ang Cavite. Cavite at nag-umpisa siyang gumawa ng sarili niyang pamahalaan at puwersa. at ang mga tauhan niya na kulang sa armas. ang Katipunan ay natuklasan ng mga Kastila. Ang samahang ito ay mabilis na kumalat sa maraming bahagi ng Pilipinas. Naramdaman ni Bonifacio na kaya na niyang umpisahan ang himagsikan noong Mayo ng 1896. Caloocan noong ika-23 ng Agosto. Itinatag niya ang Katipunan noong ika-7 ng Hulyo. Si Bonifacio ay nasaktan at ginamit niya ang kanyang karapatan bilang Pinakamataas na Pinuno ng Katipunan.Ang mga nabasa niyang aklat ang nagsiklab sa kanyang kaluluwa ng paggawa ng Himagsikan at pagtatag ng Katipunan o KKK (Kataastaasang Kagalang-galang na Katipunan ng mga Anak ng Bayan). Si Bonifacio ang namuno ng pagpupulong upang itatag ang Republika ng Pilipinas. Cavite. Sa halalan si Aguinaldo ang nahalal na Pangulo. pagod at gutom at kakaunti ang tumulong ay nakaranas ng malabong tagumpay at malubhang pagkatalo. 1892 kasama sina Ladislao Diwa. Mahigit sa 1. Buhat noon . Ang kanyang pangalan ay Maypagasa. Ang kanyang asawa na si Gregoria de Jesus ang siayng lakambini ng Katipunan.000 Katipunero ang sumama sa kanya sa Pugad Lawin.ang Katipunan ay natuklasan ng mga Kastila. upang mapawalang bisa ang halalan. kaya hindi sila makatakas sa pang-aaresto ng mga Kastila. Inutusan ni Aguinaldo sila Pio del Pilar at Noriel na pawang binigyan ng matataas na katungkulan na iwanan si Bonifacio at bumalik sa kanilang . Si Bonifacio ay lumipat sa Naic. Teodoro Plata at Deodato Arellano. Samantala. si Mariano Trias naman ang Pangalawang Pangulo at si Bonifacio ang Taga-Liham. 1896. Isang Pulong ang ginanap sa Tejeros. bago pa man siya mag-umpisa. Subalit. Ito ang nagkumbinsi sa bahaging Magdiwang na anyayahan si Bonifacio sa Cavite para ayusin ang kanilang hidwaan at patuloy na magkaisa.

1897. Laguna sa edad na 23. ipinagpatuloy ni Jacinto ang paglaban sa mga Kastila bagamat hindi siya sumali sa puwersa ni Aguinaldo. Ang mga tauhan ni Aguinaldo ang bumitay sa kanya sa kabundukan ng Maragondon. subalit si Bonifacio ay lumaban at nasugatan.. Siya ay nag-aral sa Kolehiyo ng San Juan de Letran at nang maglaon ay lumipat sa Pamantasan ng Sto. Namatay si Emilio Jacinto sa sakit na malaria noong Abril 16. ." . Humarap siya sa isang paglilitis dahil sa kanyang gawain na laban sa bagong pamahalan at binigyan ng sentensiyang bitay ng isang Militar na Hukuman. Emilio Jacinto – Utak ng Katipunan Si Emilio Jacinto ay anak nila Mariano Jacinto at Josefa Dizon.gawain. Cavite noong ika-10 ng Mayo. Si Emilio ay bihasa sa pagsasalita ng Tagalog at Kastila pero mas gusto niya ang Kastila.. si Aguinaldo ay nagpadala ng tauhan para siya ay arestuhin. Nang mamatay si Bonifacio. Tomas para mag-aral ng batas. 1899 sa Majayjay.. Hanggang ngayon si Bonifacio ay kilala ng mga Pinoy sa kanyang katapangan na inilarawan sa mga katagang ito: " Andres Bonifacio Matapang na Tao. Namatay agad ang kanyang ama ilang sandali lamang matapos na siya ay isilang na nagtulak sa kanyang ina na ipaampon si Emilio sa kanyang tiyuhin na si Don Jose Dizon upang magkaroon ng magandang buhay. Si Bonifacio kasama ang kanyang pamilya ay umalis sa Naic papuntang Indang at sa kanyang pagbabalik sa Montalban. Hindi niya natapos ang kurso at sa edad na 20 ay sumapi siya sa isang sikretong samahan na ang pangalan ay Katipunan.

Nang mapalitan ng Americano ang pananakop sa Pilipinas noong 1898. Caloocan noong Enero 6. Si Tandang Sora amy may binabantayan na maliit na tindahan sa Balintawak noong idineklara ni Andres Bonifacio at iba pang mga Katipunero ang "Unang Sigaw ng Balintawak" na kung saan nagsimula ang Rebolusyon ng Pilipinas.Ang isa sa mga pinakadakilang bayani sa kasaysayan ng Pilipinas ayt ipinanganak sa Banilad. Sa kanyang maliit na tindahan ginamot at pinakain ang mga nasugatang katipuneros at nagbigay ng lakas ng loob at mga payo bilang isang itinuring na ina. 1812. si Tandang Sora. sabi ng iba na sila daw ay masipag ngunit mahirap lamang sa buhay. Pansamantala siyang tumira sa kanyang anak na si Saturnina. mahina at may edad na. siya ay inaresto at ipinatapon sa Isla ng Marianas. Hindi masyadong kilala ang kanyang mga magulang. . Si Tandang Sora ay namatay noong Marso 2. gaya ng ibang ipinatapon ay bumalik sa Pilipinas. Hindi siya masyadong nakapag-aral ngunit nasa kanya ang mga katangian ng isang taong edukado." Noong nalaman ng mga Kastila ang mga ginagawa ni Tandang Sora. Dahil dito tinarian siyang "Ina ng Katipunan. Siya si Melchora Aquino na kilala rin bilang si "Tangdang Sora" dahil sa matanda na siya noong sumiklab ang rebolusyon ng Pilipinas noong 1896. 1919 sa edad na 107.

Labis na dinamdam ni Gabriela ang masalimuot na pagkamatay ng kanyang kabiyak. LUTRANIA I-klik ang audio icon para mapakinggan ang sanaysay! Audio MARIA Josefa Gabriela Cari-o Silang ang buong pangalan ng ating bayani na mas kilala bilang Gabriela Silang. Kusang-loob na sumapi si Gabriela sa kilusan ng kanyang asawa. Diego Silang ang tunay niyang pangalan at tubong Caba. La Union siya. Kasama ng mga tauhan ng kanyang asawa.Gabriela Silang: Simbulo ng Kababaihan ni DIVINA GRACIA R. nakipag-isang dibdib siya sa isang matanda ngunit mayamang kilala sa kanilang bayan. lalo niyang pinag-alab ang pakikipaglaban sa mga kastila. Inampon siya sa murang edad ng mayaman at kilalang negosyanteng si Don Tomas Millan. Siya ang kauna-unahang babaing namuno ng rebolusyon sa Pilipinas. 1731 noong siya'y isinilang sa kapatagan ng Sta Caniogan. Masidhing layunin nila ang palayain ang buong bayan ng Ilokos mula sa kamay ng mga mapagsamantalang Kastila. Marso 19. Pinangunahan niya ang grupong iniwan ng kanyang asawa. Sa kasamaang palad. Taong 1757. Dahil dito. Sa tatlong taong pagsasama ay hindi pinalad na magkaroon sila ng anak at hindi nagtagal ay pumanaw ang asawa ni Gabriela. Sa pangunguna niya'y buong tapang nilang sinalakay ang mga mapagsamantalang mga dayuhan sa Ilocos. Sa edad na 20. ang kaibigan na tinuring ni Diego na isang mestizo na Kastila na nagngangalang Miguel Vicos ang siya ring nagtraydor at pumatay sa kanya. sa isang binatilyong lider ng rebeldeng grupo naman na may edad na 27. Ilocos Sur. hinikayat nila ang ibang mga gerilya upang magkaisa at palawigin pa ang pakikipaglaban. nakapag-asawa siyang muli at sa pagkakataong ito. At dahil dito'y lalong tumindi ang pagnanais ng mga Kastila na patayin na siya. Nakilala siya sa kasaysayan bilang ang matapang na si Gabriela. Madalas na kasama si Gabriela sa mga labanan upang sumuporta at ipaglaban ang sariling bayan. Ang pagmamahal sa tinubuan at hapdi ng karanasan ang nagbunsod sa kanya upang lupigin ang lahat ng mga Kastilang nais sumakop sa Ilocos. Nabalitaan naman .

" Ika-10 ng Setyembre 1763. naging handa. ngunit sa pagkakataong ito'y. mas lakas at higit na marami ang mga sundalong Kastila na sinalakay nila. Namatay si Gabriela Silang. kung saan nagtago at nagtayo sila ng mga "headquarter. Nadakip ang ating bayani kasama ng walong tapat niyang tauhan na agad din namang pinugutan sa mismong Plaza ng Vigan.ito kaagad ni Gabriela kaya't pansamantala siyang nagtungo sampu ng kanyang mga tauhan sa Piddig. Nalupig ang marami niyang kasamahan. . Abra. Ang balong si Gabriela'y naiwanan lamang ng walong tauhan. subalit naipaglaban niya hanggang sa huli ang ninanasang kalayaan sa kamay ng mga mananakop. muli silang nagbalik sa Vigan upang muling makipaglaban. Ilang araw matapos ang engkuwentro. noong ika-29 ng Setyembre 1763 isang karimarimarim na pangyayari ang naganap. Ilokos Sur.