Inecuatii trigonometrice Metoda principala de rezolvare a inecuatiilor trigonometrice consta in reducerea lor la inecuatii de forma sin x ∨ a, cos x ∨ a, tg x ∨ a, ctg

x ∨ a, (1) unde a ∈ R, semnul ” ∨ ” desemneaza semnul compararii si inlocuieste oricare din semnele ” > ”, ” ≥ ”, ” < ”, ” ≤ ” si utilizarea afirmatiilor ce urmeaza. Afirmatia 1. Multimea solutiilor inecuatiei sin x > a este 1. R, daca a < −1; 2.
k∈Z

(2)

(arcsin a + 2πk; π − arcsin a + 2πk), daca −1 ≤ a < 1;

3. Multimea vida, daca a ≥ 1.
y ¤h π − arcsin a + 2πk d d 1 a d d  0       arcsin a + 2πk

– 2 x

−1

Afirmatia 2. Multimea solutiilor inecuatiei sin x < a este 1. R, daca a > 1; 2.
k∈Z

(3)

(−π − arcsin a + 2πk; arcsin a + 2πk), daca −1 < a ≤ 1;

3. Multimea vida, daca a ≤ −1.

1

2π(k + 1) − arccos a). R. Multimea vida. 3. daca a > 1. k∈Z (5) (2πk + arccos a. daca a ≤ −1. 2πk + arccos a). daca −1 ≤ a < 1. 2. R. daca a ≥ 1. 2. 2 . k∈Z (4) (2πk − arccos a. daca a < −1. Multimea vida. daca −1 < a ≤ 1. Multimea solutiilor inecuatiei cos x > a este 1. y ¤h     a d arccos a + 2πk −1   0d   – 2 1x d d − arccos a + 2πk Afirmatia 4. Multimea solutiilor inecuatiei cos x < a este 1.y ¤h −π − arcsin a + 2πk d d 1 a     arcsin a + 2πk d d  0   – 2 x −1 Afirmatia 3. 3.

Multimea solutiilor inecuatiei tg x > a este k∈Z (6) (arctg a + πk. 2 y π ¤h + πk ar 2     arctg a + πk       r–   2 x  0       Afirmatia 6. π + πk). Multimea solutiilor inecuatiei tg x < a este k∈Z (7) (− π + πk. 2 y π ¤h + πk ar 2     arctg a + πk       –   2 x  0       − π + πk 2 Afirmatia 7. arctg a + πk).y ¤h     a d arccos a + 2πk −1   0d   – 2 1 x d d − arccos a + 2πk Afirmatia 5. Multimea solutiilor inecuatiei ctg x > a 3 (8) .

este k∈Z (πk. in multimea solutiilor inecuatiilor se includ si solutiile ecuatiei respective. Daca semnul inegalitatii in (2)-(9) nu este strict. y ¤h   a r     arcctg a + πk πk – 2 x          0     Afirmatia 8. π(k + 1)) y ¤h   a r     arcctg a + πk π + πk          0     – 2 x Nota. arcctg a + πk). 1. Afirmatiile 1-8 se obtin nemijlocit analizand graficul functiilor trigonometrice respective. Multimea solutiilor inecuatiei ctg x < a este k∈Z (9) (arcctg a + πk. 2. 4 .

7π π <x< + πk. 1 + tg x tg x 10) 4 sin x cos x(cos2 x − sin2 x) < sin 6x. 3 . tinand seama ca arcsin = . se obtine 2 6 π π 2πk − π − < 2x < + 2πk. 2 5 k ∈ Z. 2 √ π 2) 2 sin − x ≤ 2. 4 1 3) cos2 x ≥ . conform afirmatiei 2 2 are solutiile 1 1 2πk − π − arcsin < t < arcsin + 2πk. . √ 6) sin x + cos4 x ≥ 4 7) ctg2 x − ctg x − 2 ≤ 0. k ∈ Z. 2 tg x 1 + ≥ 2. k ∈ Z. 12) sin x + sin 2x + sin 3x > 0. 6 6 de unde 2πk − sau πk − 7π π < 2x < + 2πk. 6 6 k ∈ Z. 12 12 Asadar. 2 1 Rezolvare.Exemplul 1. 5) 2 sin2 x − 5 sin x + 2 > 0. Sa se rezolve inecuatiile 1 1) sin 2x < . 11) sin x sin 3x ≥ sin 5x sin 7x. √ π π − x ≤ 2 ⇔ −2 sin x − 4 4 π Se noteaza t = x − si se obtine inecuatia 4 2 sin ≤ 2 ⇔ sin x − π 4 1 ≥ −√ . 4 4) − 2 ≤ tg x < 1. 12 12 √ 2) Cum functia sinus este impara. + πk . solutiile inecuatiei enuntate formeaza multimea πk − k∈Z 7π π . k ∈ Z. 2 1 sin t ≥ − √ 2 cu solutiile (a se vedea afirmatia 1 si nota 1) 1 2πk + arcsin − √ 2 1 ≤ t ≤ π − arcsin − √ + 2πk. 8) sin 2x − 9) √ 3 cos 2x > √ 2. 2 2 1 π Se revine la variabila initiala si. 1) Se noteaza 2x = t si se obtine inecuatia sin t < care.

se obtine 4 k ∈ Z. 6 . 1 1 2  2 cos x ≥ ⇔ | cos x| ≥ ⇔   4 2 1   2πn − 3 ≤ x ≤ 3 + 2πn. π π π ≤ x − ≤ π + + 2πk.1 de unde. ⇔ πk − ≤x≤ + 2πm. rezulta 2 3 2πk − 2π 2π ≤ 2x ≤ + 2πk. tinand seama ca arcsin − √ 2 2πk − sau π = − . 2πm + −2 ≤ tg x < 1 ⇔ ⇔  π π  πn −  < x < + πn. 4 4 4 2πk ≤ x ≤ 3π + 2πk. ⇔ m ∈ Z. 2 1 + cos 2x 1 + cos 2x 1 1 3) Cum cos2 x = inecuatia devine ≥ sau cos 2x ≥ − . 2 2 Cum arccos − 1 2π = . m ∈ Z 3 3 4) Se aplica afirmatiile 5 si 6 si se obtine   tg x < 1. π π n ∈ Z. 3 3  k ∈ Z.  ⇔   2π 4π ⇔ cos x ≤ − . 3 3 π π ≤ x ≤ + πk.  1 t > 2. k ∈ Z.  tg x ≥ −2.  2 4 n ∈ Z. 2 π + πk. 3 3 k ∈ Z. k ∈ Z. 1  cos x ≥ . de unde πk − Altfel. 4 5) Se noteaza t = sin x si se obtine inecuatia de gradul al doilea ⇔ πk − arctg 2 ≤ x < 2t2 − 5t + 2 > 0 cu solutiile   t < 2. k ∈ Z. Se aplica 2 2 4 2 afirmatia 3 si se obtine 2πk − arccos − 1 1 ≤ 2x ≤ arccos − + 2πk. 2 π π ≤ x ≤ + πk. π    πm − arctg 2 < x < + πm.

2 Prima inecuatie a totalitatii solutii nu are.  k ∈ Z. 2 2 2 4 inecuatia devine √ 1 − cos 4x 3 1− ≥ 4 2 √ √ sau cos 4x ≥ 2 3 − 3. iar din cea secunda se obtine    2πk − 6) Cum 7π π < x < + 2πk. 24 24 . 7 k∈Z ⇔ −1 ≤ ctg x ≤ 2 ⇔  ctg x ≥ −1. k ∈ Z. m ∈ Z 4 3π ⇔ πk + arcctg 2 ≤ x ≤ + πk. 1 sin x < . 2 4 4 2 7) Se noteaza t = ctg x si se obtine inecuatia patrata t2 − t − 2 ≤ 0 cu solutiile −1 ≤ t ≤ 2.   πk + arcctg 2 ≤ x < π + πn. de unde −1 ≤ ctg x ≤ 2. =1− sau √ √ πk 1 1 πk − arccos(2 3 − 3) < x < arccos(2 3 − 3) + . k ∈ Z.de unde rezulta totalitatea de inecuatii sin x > 2. n∈Z ⇔ 7π 13π <x< + πk. sin4 x + cos4 x = (sin2 x)2 + (cos2 x)2 = (sin2 x + cos2 x)2 − 2 sin2 x cos2 x = 1 1 − cos 4x 1 − cos 4x 1 2 sin 2x = 1 − · =1− . 4 8) Se utilizeaza metoda unghiului auxiliar si se obtine √ √ √ √ 1 3 2 sin 2x − 3 cos 2x > 2 ⇔ sin 2x − cos 2x > ⇔ 2 2 2 √ √ π π 2 π 2 ⇔ sin 2x cos − cos 2x sin > ⇔ sin 2x − > ⇔ 3 3 2 3 2 π π π ⇔ 2πk + < 2x − < π − + 2πk. se aplica afirmatia 3 si se obtine √ √ 2πk − arccos(2 3 − 3) < 4x < arccos(2 3 − 3) + 2πk.   ctg x ≤ 2. Ultima inecuatie se rezolva utilizand afirmatiile 7 si 8: ⇔  3π  πm < x ≤ + πm. Cum |2 3 − 3| ≤ 1. 6 6 k ∈ Z. k ∈ Z ⇔ 4 3 4 ⇔ 2πk + ⇔ πk + π π 3π π + < 2x < + + 2πk. 4 3 4 3 k ∈ Z.

⇔    π ⇔ π + πm. + 2πk ∪ 10 10 2 10 10 11π 13π 3π 19π 17π + 2πk ∪ 2πk + . − 2 + πm < x < − πn < x ≤ − π + πn. 10 10 2 10 10 8 . 4 m ∈ Z.9) Se noteaza tg x = t si se rezolva inecuatia in t utilizand metoda intervalelor: 0 < t ≤ 1. + 2πk ∪ + 2πk. ce se rezolva. se obtine totalitatea de inecuatii    0 < tg x ≤ 1. 2 4 10) Se utilizeaza formulele sinusului si cosinusului argumentului dublu si se obtine 4 sin x cos x(cos2 x − sin2 x) < sin 10x ⇔ 2 sin 2x · cos 2x < sin 6x ⇔ ⇔ sin 4x < sin 6x ⇔ sin 6x − sin 4x > 0 ⇔ 2 sin x cos 5x > 0. + 2πk ∪ + 2πk. π π + πm < x < − + πm. Se tine seama ca 2π este o perioada a functiei f (x) = sin x cos 5x si se utilizeaza metoda generalizata a intervalelor pentru un interval de lungime 2π: + 0 + π 10 + 0 π 10 − 3π 10 − 3π 10 + π 2 + π 2 − 7π 10 − 7π 10 + + 9π 10 π − 11π 10 + 13π 10 − 3π 2 + 17π 10 − 19π 10 − 2π + cos 5x sin x − + − + − + − sin x cos 5x 9π π 11π 13π 3π 17π 19π 2π 10 10 10 2 10 10 Astfel multimea solutiilor inecuatiei date este reuniunea multimilor 2πk. utilizand afirmatiile 5 si 6:   0 < tg x ≤ 1. + 2πk . tg x < −1. 2t 1 2t2 + 1 + t − 2t(1 + t) 1−t + ≥2 ⇔ ≥0 ⇔ ≥0 ⇔  1+t t t(t + 1) t(t + 1) t < −1. π π 9π 3π 7π + 2πk ∪ + 2πk. tg x < −1. ∪ 2πk + π.   ⇔      tg x ≤ 1. Asadar. m ∈ Z. 4 n ∈ Z.    tg x > 0.

1 cos x < − . Ultima inecuatie se rezolva similar exemplului precedent si se obtine multimea solutiilor 2π π 2π n. 3 3 π + πn < x < π + πn. 1 cos x > − . m ∈ Z. 6 sin2 x − 5 sin x + 1 > 0. 5 5 5 k∈Z 12) sin x+sin 2x+sin 3x > 0 ⇔ (sin x+sin 3x)+sin 2x > 0 ⇔ 2 sin 2x cos x+sin 2x > 0 ⇔            ⇔ sin 2x(2 cos x + 1) > 0 ⇔                            ⇔                 sin 2x > 0. m ∈ Z. m ∈ Z. 3 Exercitii pentru autoevaluare Sa se rezolve inecuatiile: 1. 2 2π 4π 2πm + <x< + 2πm. 3 3  π 2πm < x < + 2πm. cos x + cos 2x + cos 3x ≥ 0. 2 ⇔ πn < x < − π + πn. 2 sin 2x < 0. sin 2x < cos x. 4. m ∈ Z. 9 . 5. tg x + ctg x ≤ 2.  2    2π π < x < − + 2πm. 3. tg3 x + tg2 x − tg x − 1 > 0. ⇔ 2π 2π + 2πm < x < + 2πm. n ∈ Z. 2. + n . ⇔  2πm −  3 2    2π 2πm + < x < π + 2πm. 2 n ∈ Z.1 1 11) sin x sin 3x ≥ sin 2x sin 4x ⇔ (cos 2x − cos 4x) ≥ (cos 2x − cos 6x) ⇔ 2 2 ⇔ − cos 4x ≥ − cos 6x ⇔ cos 6x − cos 4x ≥ 0 ⇔ −2 sin x sin 5x ≥ 0 ⇔ sin x sin 5x ≤ 0. m ∈ Z.

2 cos2 x + cos x − 1 6. sin x − 1 √ π 7. 2 cos 2x + − 3 ≤ 0. 2 sin2 x + 9 cos x − 6 ≥ 0. tg − 2x < − 3. 4 9. 10 . 1 + cos x √ √ 11. 4 sin x cos x − 2 < 2( 2 cos x − sin x). 4 √ π 8. sin x ≥ 0. < 0. cos 2x + sin x ≥ 0. 12. 10.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful