1

Uvod u grčki jezik
Narječja
-

grčki jezik je srodan s jezikom Inda, Armenaca, Italaca, Kelta, Germana, baltičkih naroda i Slavena

-

tri su glavna dijalekta

dorski – govorili su ga Dorani na Peloponezu, Kreti i Magni Graeciji – Pindar, Teokrit i korske pjesme tragedija

eolski – govorili su ga Eoljani u Maloj Aziji, Tesaliji, Beotiji i na Lezbu – Alkej i Sapfa

jonski – govorili su ga Jonjani u Maloj Aziji, Atici i na nekim otocima Egejskog mora – jezik prvih knjiga
dva vida

o

 starojonski ili

epski - Homer

 novojonski ili samo

jonski – elementi starojonskog + eolizmi i aticizmi - Herodot, Hipokrat

atički dijalekt

-

ogranak jonskog

njime su pisali Eshil, Sofoklo, Euripid, Aristofan, Tukidid i Ksenofont, Platon, Demosten

od zlatnog doba Atene, kad se kaže grčki, misli se na atički

koine

-

ἡ κοινὴ διάλεκτος - opći grčki dijalekt

nastao za vrijeme Makedonskih ekspanzija

širi se van Grčke – međunarodni jezik Istoka i Zapada

između atičkog i koinea pišu

-

Aristotel

Polibije, Plutarh, Arijan, Dion Kasije

Strabon, Dionizije Halikarnašanin i Lukijan

Glasovi
Slogovi
-

dužina sloga
o

slog je dug ako je nakon njega dva ili više suglasnika ili sastavljen suglasnik (ξ,ζ, ψ, φ, χ)

Naglasci
-

-

-

proklitike
o

članovi – ὁ, ἡ, οἱ, αἱ

o

prijedlozi – ἐν, ἐκ, ἐξ, εἰς, ὡς

o

veznici – εἰ, ὡς

o

negacija - οὐ, οὐκ, οὐχ  kad je na kraju rečenice je naglašena

enklitike
o

neodređena zamjenica - τὶς, τὶ

o

neke osobne zamjenice - μοῦ, μοῖ, μέ; σοῦ, σοῖ, σέ; οὗ, οἷ, ἕ

o

indikativ prezenta glagola εἰμί i φημί u svim dvosložnim oblicima

o

neodređeni prilozi – πού (negdje), ποί (nekamo), πώς i πῄ (nekako), ποθέν (odnekud), ποτέ (nekad)

o

čestice – γέ, -τέ (i) , τοί (doista), νύν (dakle), πέρ (veoma), πώ (još), δε (kad znači smjer ili kad je pokazni dodatak)

kako se naslanjaju enklitike
o

oksitona + enklitika  riječ normalno ostaje, enklitika gubi naglasak
Roko Rumora
Klasična gimnazija Zagreb - 2007/2008.

2

o

perispomena + enklitika  riječ normalno ostaje, enklitika gubi naglasak

o

paroksitona + jednosložna enklitika  riječ normalno ostaje, enklitika gubi naglasak

o

paroksitona + dvosložna enklitika  riječ normalno ostaje, enklitika zadržava naglasak

o

proparoksitona + enklitika  riječ normalno ostaje, ali dobiva akut na prvi od kraja

o

properispomena + enklitika  riječ normalno ostaje, ali dobiva akut na prvi od kraja

o

proklitika + enklitika  proklitika dobiva akut

o

iza elizije  enklitika zadržava naglasak

Zakonitosti glasova
-

-

-

podjela samoglasnika prema kvantiteti
o

kratki – ε, ο

o

dugi – η, ω

o

kratki i dugi –α, ι, υ

podjela samoglasnika prema kvaliteti
o

tvrdi – α,ε, η, ο, ω

o

meki – ι, υ

podjela suglasnika
o

guturali – k, g, h

o

labijali – p, b, f

o

zudni – t, d, th

o

likvide – l,r

o

nazali – m, n, g

o

spiranti – hak, s

o

aspirate – h, f, th

o

mutae – guturali, labijali i dentali

Stezanje
-

-

stezanje istih samoglasnika
o

ako se stežu dva glasa jednaka po kakvoći, nastaje taj isti, ali dug (αᾱ>ᾱ, εη>η, οω>ὦ

o

εε>ει, οο>οὐ

stezanje različitih samoglasnika
o

o-glas je jači od a-glasa i e-glasa

o

pri stezanju a-glasa i e-glasa, jači je onaj lijeviji

o

εο>ου, οε>ου

o

ako je bio naglašen prvi, steže se u cirkumfleks, a ako drugi, u akut

Prijevoj
-

ima šest stupnjeva

-

primjer s kratkim e-redom (po samoglasniku u punini)

-

o

punina (P) – πατέρ-ες

o

punina o (P ) – προ-πάτορ-ες

o

duljina (D) - πατήρ

o

duljina o (D ) – προ-πάτωρ

o

praznina (Pr) – πατρ-ός

o

slabina (S) – φᾰ-μέν (φᾱ-μι >φή-μί)

o

o

redovi
o

kratki a-red
Roko Rumora
Klasična gimnazija Zagreb - 2007/2008.

a prvi dental ispada o ἀνυτ-τος > ανυστος o οἰδ-θα > οισθα o πειθ-θηναι > πεισθηναι Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb .ἀγωγή o o dugi a-red –  P – φᾱμί  P – φωνή  S – φᾰμέν o dugi e-red  P – τίθημι  P – θωμός  S – θατός o o kratki e-red o kratki o-red o dugi o-red Naknadno produljivanje - produljivanje koje dolazi kao naknada za ispale suglasnike - ᾰ. ῡ (πᾰντς – πᾶς.2007/2008. ῠ > ᾱ. ῑ. ἐκρῐνσα – ἔκρῑνα) - ε > ει (ἐσμι – ἐιμί) - ο > οὐ (διδοντς – διδούς) - kada dolazi do naknadnog produljivanja o ντ pred σ ispada (sigmatska tvorba ντ osnova) o νδ pred σ ispada o νθ pred σ ispada Metateza kvantitete - zamjena duljine kod samoglasnika - nastaje kada iza ete slijede omikron i kratko alfa o ηο > εω βασιλῆ-ος > βασιλέ-ως o ηᾰ > εᾱ βασιλῆ-ᾰ > βασιλέ-ᾱ Asimilacija muta - promjene se događaju jer ispred dentala smije bit gutural/labijal koji je isti po vrsti - ispred τ će - - o γ i χ postati κ (λεγω – λεγ-τος – λεκτος) o β i φ postati π (τριβω – τετριβ-ται – τετριπται) ispred δ će o κ i χ postati γ o π i φ postati β (οκτω – οκ-δοος – ογδοος) ispred θ će o κ i γ postati χ (λεγω – λεγ-θηναι – λεχθηναι) o π i β postati φ (τυπτω – τυπ-θηναι – τυφθηναι) Disimilacija dentala - između dva dentala razvija se sigma. . ῐ.3 o o  P – ἄγω  P – ὄγμος  D .

ἄλλος o ἁλ-ϳομαι .2007/2008.ἔχω (! ἕξω) jednako se objašnjavaju i ovi oblici o - o θρέψω – τρέφω o θάττων . σωθηθι) Vezanje suglasnika za glas j - - - - - - κϳ. prva se gubi o θιθημι .ταχύς ponekad je djelovanje zakona spriječeno analogijom o - θρίξ . -ονϳ-.τίθημι o φεφυκα .ἅλλομαι νϳ.μέλαινα o κορ-ϳανος – κοίρανος iza ostalih samoglasnika.φυλάττω o ἐλαχ-ϳων .ϳ omekšava suglasnik koji je pred njim pa prelazi u pređašnji slog i čini diftong o φαν-ϳω – φαίνω o μελαν-ϳα . a ne σωτηθι (od orig. ϳ se asimilirao suglasniku iza kojeg je. -ορϳ-) > αιν. postane nazal μ ἐν-πειρος > ἔμπειρος - kad se nađe pred likvidom. δϳ > ζ o ἁρπαγ-ϳω .πέφυκα o ἕχω .φέρουσα λϳ > λλ o ἀλ-ϳος . οιρ o epenteza ili diozmoza .ποσσι (hom.ἁρπάζω o ἐλπιδ-ϳω .τριχός χέω – ἐχύθην (ne ἐκύθην) kod imperativa slabog pasivnog aorista ostala je prva aspirata da bi se sačuvala karakteristika tog aorista o σωθητι.πᾶσα o φεροντ-ϳα . likvidama i sigmom - kad se ν nađe pred dentalom. a onda je jedan od ta dva ispao uz naknadno produljivanje o φθερ-ϳω > φθέρρω > φθείρω o κρῐν-ϳω > κρίννω > νω Promjene glasa ν pred mutama. .ἐλπίζω τϳ. postane guturalni nazal γ συν-καλω > συγκαλῶ - kad se nađe pred labijalom.ακσω – αξω) - labijali prelaze u ψ (τριβω .τριπσω – τριψω) - dentali prelaze u σσ. (p)ostaje nazal ν - kad se nađe pred guturalom. izjednačuje s συνλεγω > συλλέγω Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . οιν. ρϳ (-ανϳ-. pa u σ (ποδσι .4 Promjene muta pred μ - guturali prelaze u γ (πεπλεκ-μαι > πεπλεγμαι) - labijali prelaze u μ (οπ-ματα > ομματα) - dentali prelaze u σ (ιδ-μεν > ισμεν) Promjene muta pred sigmom - guturali prelaze u ξ (αγω . αιρ.ἐλάττων γϳ. θϳ > σ o παντ-ϳα . χϳ > ττ (σσ) o φυλακ-ϳω . -αρϳ-.) – ποσι) Zakon o disimilaciji aspirata - - ako dvije aspirate slijede jedna za drugom.

λεγῃ između dva konsonanta se također gubi o γεγραφσθαι – γεγραφθαι Hijat ili zijev - kad su dva vokala jedan kraj drugog ili jedna riječ završava vokalom a druga vokalom počinje - načini ukidanja o Kraza – (κρᾶσις . označuje se apostrofom  - označava se sa koronidom (κορωνις) tj.3 – izbijanje) – izbacivanje kratkog vokala prve riječi.stapanje) – krajnji vokal jedne i početni druge riječi se stapaju u jedan dugi  o Elizija – (elido.ὕς u sredini riječi među vokalima se gubi o γενεσος . rijeka. gubi se δαιμον-σι > δαίμοσι Asibilacija - - glas τ postaje u jonskoatičkom pred ι često σ o πλουτος .πλουτιος > πλούσιος o legu-nt – λεγο-ντι > λέγουσι ali poslije sigme ostaje τι (ἐσ-τί) Promjene sigme - - - na početku riječi pred vokalom prelazi u spiritus asper o septem . ἀνὰ o Sinkopa – (συνκόπτω – zajedno zbiti) istiskivanje vokala između 2 konsonanta o Tmeza – (τμῆσις – rez) rastavljanje riječi na sastavne dijelove (odvajanje prijedloga od glagola.γενεος . τὶ. kao ni ι u μέχρι. kovrčicom – kao slabi hak iznad stegnutog sloga iznimka – ako je na kraju prve riječi υ nikad se ne izbija. ὅτι. vrijedi kao 1 slog o Siniceza – (συνίζω – zajedno sjedim) – spajanje kratkog V (obično ε) s dugim V u diftong [jo] – vrijedi kao 1 dugi V o Hifereza – (ὑφαίρεσις – oduzimanje) – kratki vokal pred dugim ispada o Apokopa – (ἀποκοπή .γενους o λεγεσαι . npr. παρὰ. τί ili o u πρὸ o Afereza – (ἀφαίρεσις – uklanjanje) – elisio inversa – izbijanje početnog vokala 2. riječi o Sinalefa – (συναλείφω – spajanje) – spajanje 2 duga vokala da bi se zadržao izgovor.) pokretljivo ni . nastavak -ς o korijen φιλ-.λεγεαι .ἑπτά o σισταμι (sisto) . .odsijecanje) ispadanje krajnjeg kratkog V ispred kons.ν ἐφελκυστικόν – javlja se kad je nastavak na ε ili ῐ o ni ostaje ispred samoglasnika ili pred interpunkcijom o slično je sa negacijom οὐ  οὐκ pred vokalima (οὐκ αὐτός)  οὐχ pred spiritusom asperom (οὐχ οὕτος) Deklinacija imenica i pridjeva Deklinacija riječi - razlikujemo osnovu/nastavak i korijen/svršetak o osnova φιλο-..ἵστημι o συσ (sus) .2007/2008.5 - kad se nađe pred sigmom. ἄχρι. vjetrova i mjeseci Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . osobito ispred κατὰ. nastavak –ος - dual – ima samo dva padeža (NA i GD) - rod imenice o muški rod – imena muškaraca.

. pur.pl. imp.6 - o ženski rod – imena žena. stabala. N ἡ θεά τιμή σφαῖρᾰ θάλαττᾰ G τῆς θεᾶς τιμῆς σφαίρᾱς θαλάττης D τῇ θεᾷ τιμῇ σφαίρᾳ θαλάττῃ A τὴν θεάν τιμήν σφαῖρᾰν θάλαττᾰν V ὦ θεά τιμή σφαῖρᾰ θάλαττᾰ n αἱ θεαί τιμαί σφαῖραι θάλατται g τῶν θεῶν τιμῶν σφαιρῶν θαλαττῶν d ταῖς θεαῖς τιμαῖς σφαίραις θαλάτταις a τὰς θεάς τιμάς σφαίρᾱς θαλάττᾱς v αἱ θεαί τιμαί σφαῖραι θάλατται - a-deklinaciji pripadaju samo ženske i muške riječi - nastavak za genitiv plurala nastao je stezanjem od –αων - nastavak u genitivu singulara i akuzativu plurala uvijek je dug (ας) Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . imp.2007/2008. gradova i apstraktnih imenica o srednji rod – najviše deminutivi s obzirom na posljednji glas osnove. ἡ τάφρος (jarak). otoka. -οιο . stabla. zemalja. otoke i gradove o ἡ βίβλος (knjiga).sg. ἡ ψῆφος (kamenčić) - u vokativu je nastavak čista osnova u prijevojnoj punini (P) - u Homera je G. a to su uglavnom riječi muškog i srednjeg roda - ženskog su roda one o-osnove koje označavaju žene. zemlje. ἡ νόσος (bolest). ἡ ὁδός (put). –οισι(ν) A-deklinacija Ženske riječi ᾱ ᾰ pur. a D. grči razlikuje dvije deklinacije o vokalsku deklinaciju i o konsonantsku deklinaciju O-deklinacija ὁ ἑταῖρος τὸ ἔργον N ὁ ἑταῖρο-ς τὸ ἔργο-ν G τοῦ ἑταίρου τοῦ ἔργου D τῷ ἑταίρῳ τῷ ἔργῳ A τὸν ἑταῖρο-ν τὸ ἔργο-ν V ὦ ἑταῖρε ὦ ἔργο-ν n οἱ ἑταῖροι τὰ ἔργα g τῶν ἑταίρων τῶν ἔργων d τοῖς ἑταίροις τοῖς ἔργοις a τοὺς ἑταίρους τὰ ἔργα v ὦ ἑταῖροι ὦ ἔργα - po o-deklinaciji dekliniraju se riječi kojima osnova završava na o.

ἀργυρε-α.sg.miran neki imaju i 2 i 3 završetka o βέβαιος . ima nastavak –ου o vok.pl.stalan o ἔρημος . nije isti nominativu  imenice na -της i imena naroda na -ης imaju nastavak ᾰ (πολῖτᾰ. δικαίων. sg.pitom o ἥσυχος .  imenice na -ᾱς imaju nastavak ᾱ . se naglasak povodi za muškim rodom (δίκαιαι. . imaju nastavak –ā (Λεωνίδας. ἀργυρε-ον N πλοῦς ἁπλοῦς ἁπλῆ ἁπλοῦν ὀστοῦν ἀργυροῦς ἀργυρᾶ ἀργυροῦς G πλοῦ ἁπλοῦ ἁπλῆς ἁπλοῦ ὀστοῦ ἀργυροῦ ἀργυρᾶς ἀργυροῦ D πλῷ ἁπλῷ ἁπλῇ ἁπλῷ ὀστῷ ἀργυρῷ ἀργυρᾷ ἀργυρῷ A πλοῦν ἁπλοῦν ἁπλῆν ἁπλοῦν ὀστοῦν ἀργυροῦν ἀργυρᾶν ἀργυροῦν V πλοῦς ἁπλοῦς ἁπλῆ ἁπλοῦν ὀστοῦν ἀργυροῦς ἀργυρᾶ ἀργυροῦς n πλοῖ ˘ ἁπλοῖ ἁπλαῖ ἁπλᾶ !! ὀστᾶ !! ἀργυροῖ ἀργυραῖ ἀργυρᾶ g πλῶν ἁπλῶν ἁπλῶν ἁπλων ὀστῶν ἀργυρῶν ἀργυρῶν ἀργυρῶν d πλοῖς ἁπλοῖς ἁπλαῖς ἁπλοις ὀστοῖς ἀργυροῖς ἀργυραῖς ἀργυροῖς a πλοῦς ἁπλοῦς ἁπλᾶς ἁπλᾶ !! ὀστᾶ !! ἀργυροῦς ἀργυρᾶς ἀργυρᾶ v πλοῖ ˘ ἁπλοῖ ἁπλαῖ ἁπλᾶ !! ὀστᾶ !! ἀργυροῖ ἀργυραῖ ἀργυρᾶ - vrste o imenice iz druge deklinacije i pridjevi iz prve i druge + ο/ε Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . Πέρσᾰ. Λεωνίδᾱ) genitiv singulara je kod Homera -αο (Ἀτρείδᾱο) Pridjevi vokalske deklinacije - ženski rod pridjeva je uvijek dugo alfa – purum (ᾱ) ili impurum (η) o u NG. ἁπλο-ον ἀργυρε-ος.sg.7 Muške riječi -ης N κριτής Ἀτρείδης νεανίᾱς G κριτοῦ Ἀτρείδου νεανίου D κριτῇ Ἀτρείδῃ νεανίᾳ A κριτήν Ἀτρείδην νεανίᾱν Ἀτρείδη νεανίᾱ V - - razlike u deklinaciji muških riječi o nom.2007/2008. a ne δικαῖαι. ima ς o gen. δικαιῶν) - složeni pridjevi imaju samo 2 završetka – mf i n - neki jednostavni pridjevi također imaju samo dva završetka - o ἥμερος . ἁπλο-α. δέσποτᾰ) mnoga dorska i tuđa vlastita imena imaju nastavak -ᾱς. sg. umjesto na -ης o - -ᾱς ona u G.pust o χρήσιμος – koristan Ostale vrste vokalske deklinacije Stegnuta vokalska ὁ πλο-ο τὸ ὀστε-ο ἁπλο-ος.

Ἑρμῆν.e.2007/2008. 2. οι 6. Ἑρμοῦ. iznimke ἡ θριξ Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . Ἑρμῇ. 6. ευ 5. υ/ε 3. ἕω) ἵλεως. Ἑρμῆ pravila stezanja έ+ᾱ>ῆ (ako je ispred e ro. 5. ἵλεων N ἵλεως ἵλεων ὁ νεώς νεώς G ἵλεω νεώ D ἵλεῳ νεῴ A ἵλεων ἵλεω νεών n ἵλεῳ ἵλεα νεῴ g ἵλεων νεών d ἵλεῳς νεῴς a ἵλεως ἵλεα νεώς Općenito o konsonantskoj deklinaciji - podjela konsonantske 1. Μίνω) (ἕως. υ 4. ἡ γυνή N θρίξ γυνή G τριχός γυναικός D τριχί γυναικί A τρίχα γυναῖκα V θρίξ γύναι n τρίχες γυναῖκες g τριχῶν γυναικῶν d θριξί(ν) γυναιξί(ν) a τρίχας γυναῖκας . 4. guturalne labijalne dentalne nazalne likvidne sigmatske vokalske 1.8 neke imenice iz prve deklinacije o - -  ἡ γῆ  Ἑρμῆς. o nv muškog roda na oi je i dalje kratak iako je nastalo stezanjem od οοι Atička deklinacija - naglasak se nigdje ne mijenja - Akuzativ singulara ponekad je čista ω (Μίνως. onda ᾶ) o ά+ᾱ>ᾶ o pred ostalim vokalima i diftonzima se a.o gube έ/ό+ο>οῦ napomene o nav srednjeg roda kod kojeg steže εα/οα (a ispred nije r) ne steže se u η/ω nego u α zbog analogije s normalnom dekl. 3. ι/ε 2.

2007/2008.ἡ Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . τρίχες γυναῖκες .9 v Guturalne i labijalne osnove - jednosložne riječi u GD naglašavaju nastavak ο φύλαξ ὁ Αἰθίοψ N φύλαξ Αἰθίοψ G φύλακος Αἰθίοπος - akuzativ plurala završava na kratko as D φύιλακι Αἰθίοπι - ovdje spadaju dvije nepravilne imenice A φύλακα Αἰθίοπα V φύλαξ Αἰθίοψ n φύλακες Αἰθίοπες g φυλάκων Αἰθιόπων d φύλαξι(ν) Αἰθίοψι(ν) a φύλακας Αἰθίοπας v φύλακες Αἰθίοπες o ako je nastavak dug. ἡ  NV i d nepravilni o γυνή. naglasak je cirkumfleks o θριξ. τριχος. γυναικός.

εὔδαιμον)  što dalje . κύνες. ὠτός . λελυκόσι(ν) - - o γόνυ. ἔρι n ἐλπίδες σώματα παῖδες o χάρις > χάριν.koljeno o δόρυ. κυνός. λελυκυίαις.akt. κυσί(ν).ωνος > Ak: Απόλλωνα ili Απόλλω. δόρατος . κυνί. ali gube ν ( N Ἕλλην ποιμήν ἡγεμών εὐδαίμων εὔδαιμον G Ἕλληνος ποιμένος ἡγεμόνος εὐδαίμονος εὐδαίμονος D Ἕλληνι ποιμένι ἡγεμόνι εὐδαίμονι εὐδαίμονι A Ἕλληνα ποιμένα ἡγεμόνα εὐδαίμονα εὔδαιμον V Ἕλλην ποιμήν ἡγεμών εὔδαιμον εὔδαιμον n Ἕλληνες ποιμένες ἡγεμόνες εὐδαίμονες εὐδαίμονα o naglasak teži biti što dalje od kraja g Ἑλλήνων ποιμένων ἡγεμόνων εὐδαιμόνων εὐδαιμόνων o vokativ im je uvijek jednak osnovi d Ἕλλησι(ν) ποιμέσι(ν) ἡγεμόσι(ν) εὐδαίμοσι(ν) εὐδαίμοσι(ν) a Ἕλληνας ποιμένας ἡγεμόνας εὐδαίμονας εὐδαίμονας v Ἕλληνες ποιμένες ἡγεμόνες εὐδαίμονες εὐδαίμονες - - - - . κύνας. τάλαν (jadan) o ženski rod deklinira se kao ᾰ imp. (εὐδαίμων.koplje o ὕδωρ. δελφῖνος) samo dva pridjeva imaju 3 završetka o μέλας.ῶνος > Ak: Ποσειδῶνα ili Ποσειδῶ. μέλαινα. λελυκότος o λελυκόσι(ν). κύνα.voda o οὖς. λελυκός v ἐλπίδες σῶματα παῖδες o λελυκότος.10 Dentalne osnove - riječ ποῦς. κύνες Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . Vok: Πόσειδον o κύων. κυνῶν. λελυκυίης. κόρυ d ἐλπίσι(ν) σῶμασι(ν) παισί(ν) a ἐλπίδας σῶματα παῖδας o λελυκώς.uho (g: ὤτων !) sve baritone na ις/υς imaju Ak: ιν/υν. ποδός ima nepravilan nominativ sing (d: ποσίν) - ove riječi mijenjaju osnovu muški/ženski srednji nepravilna ὁ ἐλπίς τὸ σῶμα ὁ/ἡ παῖς N ἐλπίς σῶμα παῖς G ἐλπίδος σώματος παιδός D ἐλπίδι σώματι παιδί A ἐλπίδα σῶμα παῖδα V ἐλπίς σῶμα παῖ o ἔρις > ἔριν. pravila o pridjevima pravila o vokativu iznimke o Ἀπόλλων. Ἕλληνος) o neke tvore N sigmatski. κύον. ι/υ kao dentalna osnova se deklinira i ptcp. ποιμήν) o baritone  V = osn. τάλαινα. εὔδαιμον većina imenica N tvori asigmatski ali o neke prenose duljinu (Ἕλλην.perf. μέλαν (crn) o τάλας. o oksitone  V = N (ποιμήν. λελυκυῖα. γόνατος .2007/2008. a Vok. Vok: Ἄπολλον o Ποσειδῶν. ὕδατος . χάρι g ἐλπίδων σωμάτων παίδων o κόρυς > κόρυν. Nazalne osnove Osnove na ν ὁ Ἕλλην ὁ ποιμήν ὁ ἡγεμών (Ἑλλην) (ποιμεν) (ἡγεμον) - εὐδαίμων.

11 Osnove na ντ - osnove na ντ mogu nominativ tvoriti o asigmatski (-ων.-οντος) o sigmatski (-ς. λυθεῖσα. γίγαντος) o εντ + σ> εις (τιθείς.2007/2008. λέγων ptcp.pas. αν > ᾱσα = αντϳα = ανσα = ᾱσα o εις. .  ὁ γίγας (γεροντ) λυθείς sigmatski  ὁ γέρων λέγον βαλών.akt.prz.akt. λυθέν (γιγαντ) (λεγοντ) (λυθεντ) λυθέν G γέροντος γίγαντος λέγοντος λέγοντος λυθέντος λυθέντος λέγων. -ήσασα. διδόν - - - pravila za vokativ asigmatske tvorbe o kod imenica  V=osnova o kod pridjeva i ptcp.  V=N pravila za naknandno produljivanje u nominativ (sigm) i dativu plurala (sigm i asigm) o αντ + σ> ᾱς (γίγᾱς. εν > εισα = εντϳα = ενσα = εισα Likvidne osnove bez prijevoja (ωρ-ορος) bez prijevoja (ηρ-ηρος) prijevojni stupnjevi 1 prijevojni stupnjevi 2 N ῥήτωρ θήρ μήτηρ D ἀνήρ Δημήτηρ ἅλς G ῥήτορος θηρός μητρός Pr ἀνδρός Δήμητρος ἁλός D ῥήτορι θηρί μητρί Pr ἀνδρί Δήμητρι ἁλί A ῥήτορα θῆρα μητέρα P ἄνδρα Δήμητρα ἅλα V ῥῆτορ θήρ μῆτερ P ἄνερ Δήμητερ ἅλς n ῥήτορες θῆρες μητέρες P ἄνδρες ἅλες g ῥητόρων θηρῶν μητέρων P ἀνδρῶν ἁλῶν λ-osnove d ῥήτορσι(ν) θηρσί(ν) μητράσι(ν) Pr ἀνδράσι(ν) ἁλσί(ν) a ῥήτορας θῆρας μητέρας P ἄνδρας ἅλας v ῥήτορες θῆρες μητέρες P ἄνδρες ἅλες - nominativ se tvori sigmatski s produljenim osnovnim samoglasnikom Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . βαλόν o sigmatski prid. γίγας ptcp. τιθέντος) o οντ + σ> ους (ὀδούς. λῦσον V γέρον γίγαν λέγων λέγον λυθείς λυθέν n γέροντες γίγαντες λέγοντες λέγοντα λυθέντες λυθέντα g γερόντων γιγάντων λεγόντων λεγόντων λυθέντων λυθέντων ptcp. ον > ουσα = οντϳα = ονσα = ουσα o ᾱς. -εῖσα.aor.aor. ποιηθείς.prz.  sigmatske im.fut. διδοῦσα. εισα.akt μι glagola  διδούς. N γέρων asigmatski  asigmatske im.aor.akt. λύσουσα. ουσα. λέγουσα. λέγον D γέροντι γίγαντι λέγοντι λέγοντι λυθέντι λυθέντι ptcp. - a γέροντας γίγαντας λεγοντας λέγοντα λυθέντας λυθέντα v γέροντες γίγαντες λεγοντες λέγοντα λυθέντες λυθέντα ν ptcp. ᾱσα. A γέροντα γίγαντα λέγοντα λέγον λυθέντα λυθέν λύσων. (sigmatski) d γέρουσι(ν) γίγασι(ν) λέγουσι(ν) λέγουσι(ν) λυθεῖσι(ν) λυθεῖσι(ν) ποιήσᾱς. -έν ptcp. ὀδόντος) zgodne stvarčice za ženske rodove participa (tvore se nastavkom ϳα) o ων. βαλοῦσα.akt (jaki tematski)  asigmatski prid. λέγουσα. λέγον λυθείς. -ντος) Osnove na ντ i participi o λέγων.

γάστερ) - iznimke o Demetra .Δημήτηρ. ηρος) pravila za vokativ - o baritone – V=osnova o oksitone – V=N kao μήτηρ sklanjaju se i - o otac – πατηρ. τὸ (Pl: πυρά. χειρός (D: χερσίν) o zvijezda . ορος) o kod nekih u genitivu ostaje dug (ηρ. μάρτυρος (D: μάρτυσιν) o vatra . θυγατρος o trbuh – γαστηρ. αἰδώς αἰδοῦς (οος) Περικλέους Περικλεῖ (Σωκράτην) (αἰδοσ) (έης) (έεος) (έεϊ ) Περικλέα (έεα) Περίκλεις (έες) . Δήμητρος o čovjek . εὐγενές τὸ κρέᾰς -ης -κλης (γενεσ) (εὐγενεσ) (κρεασ) (εσ) (κλεεσ) εὐγενής εὐγενές N γένος G γένους (εσος > εος) εὐγενοῦς (έος) εὐγενοῦς (έος) κρέως D γένει (εσι > ει) εὐγενεῖ (έι) εὐγενεῖ (έι) κρέᾳ A γένος εὐγενῆ (έα) εὐγενές V γένος εὐγενές εὐγενές n γένη (εσα > εα) εὐγενεῖς (έες) εὐγενῆ (έα) κρέᾱ g γενῶν (έσων > έων) εὐγενῶν (έων) εὐγενῶν (έων) κρεῶν d γένεσι(ν) (εσσιν > εσιν) εὐγενέσι(ν) (έσσιν) εὐγενέσι(ν) (έσσιν) κρέᾰσι(ν) a γένη (εσα > εα) εὐγενεῖς (έες) εὐγενῆ (έα) κρέᾱ (αα) αἰδοῖ (οι) v γένη (εσα > εα) εὐγενεῖς (έες) εὐγενῆ (έα) κρέᾱ (αα) αἰδῶ (οα) κρέας Σωκράτης (αος) εσα > η ασα > ᾱ o εσε > ει ασε > α o εσι > ει ασι > ᾳ o εσο > ου ασο > ω o εσω > ω ασω > ω o εσσ > εσ ασσ > ασ (εος) κρέας Σωκράτη (εα) κρέας Σώκρατες ἡ αἰδώς (αα) (άων) (ασσιν) kod pridjeva. πυρῶν. ἀνδρός o ruka – χείρ. θύγατερ. πυρά. μῆτερ. οὔδεος vlastita imena na –ης sklanjaju se kao muški rod pridjeva Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . Ak. πατρος o majka – μητηρ. γαστρος - tim imenicama vokativ je naglašen što dalje od kraja (πάτερ. plurala jednak je N plurala (εὐγενεῖς) - neke imenice koje imaju as osnovu u nominativu prelaze u es osnovu u genitivu o Σωκράτους (ει) pravila o stezanju o Περικλῆς Σωκράτει (αι) - - vlastita imena οὖδας.πῦρ.12 o kod nekih se u genitivu vraća kraćina (ωρ.2007/2008. ἀστέρος (D: ἀστράσιν) o svjedok – μάρτυς.ἀνήρ. πυρός. μητρος o kći – θυγατηρ. πυροῖς.ἀστήρ. πυρά) Sigmatske osnove εσ osnove - ασ osnove τὸ γένος εὐγενής.

Vokalske υ/ε osnove - osnova na υ se javlja samo u NAV sg. πρεσβύ.pl. πρεσβεῖς.13 - - o akuzativ im je često na –ην umjesto na –η o u vokativu im je naglasak što dalje od kraja vlastita imena na –κλης imaju osnovu –κλεες o dativ im je dvostruko stegnut (ε+ε+ι > ε+ει > ει) o akuzativ se εεα steže u εα jer je pred njim ε o u vokativu naglasak što dalje od kraja pridjevi o oksitone imaju naglasak uvijek na prvom od kraja o baritone imaju naglasak što dalje od kraja • o iznimka su pridjevi na –ώδης. υἱέος..2007/2008.πόλεες > πόλεις V πόλι n πόλεις - akuzativi g d πόλεσι(ν) a πόλεις v πόλεις o Ak.-ῶδες i –ήρης. υἱεῖς Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . υἱέα.πόλεϊ > πόλει A πόλιν o NAV plurala . υἱέσιν..τήχεες > τήχεις A τῆχυν ἄστυ γλυκύς γλυκύν γλυκύ γλυκύ - umjesto ἂστεα u NAV plurala postaje ἂστη V τῆχυ ἄστυ - iznimke n τήχεις ἄστη pridjev πρεσβύς ima u singularu samo NAV i sve g τήχεων ἄστεων pluralne oblike (πρεσύν. υἱεῖς.-ῆρες pridjevi koji pred -ης imaju ειυ (!) stežu uvijek εα u ᾱ jer je ispred stezanja εεα • • • - ε ἡ αἰδώς je jedina imenica koja ima os osnovu i izdeklinirana je gore Vokalske ι/ε osnove N ἡ πόλις - osnova na ι se pojavljuje samo u NAV sg. γλυκύ γλυκεῖς γλυκέα γλυκέων γλυκέσι(ν) . υἱεῖ. υἱέων. jednak je nominativu pl. υἱέε • υἱεῖς.) d τήχεσι(ν) ἄστεσι(ν) riječ υἱός može imati i ovakve oblike a τήχεις ἄστη γλυκεῖς γλυκέα v τήχεις ἄςτη γλυκεῖς γλυκέα o o • υἱός. ima nastavak ν o Ak.τήχεϊ > τήχει D τήχει ἆστει o NAV plurala .. γλυκεῖα.sg. γλυκύ N τῆχυς ἄστυ G τήχεως ἄστεως γλυκέος γλυκεῖ o dativu singulara.. inače je svuda e osnova πόλις - nastavci za genitive (ως i ων) su kratki za naglasak - do stezanja dolazi u G D πόλει o dativu singulara. - nastavci za genitive (ως i ων) su kratki za naglasak - do stezanja dolazi u ὁ τῆχυς τὸ ἄστυ γλυκύς.

ngdv) - akuzativ plurala završava na ῡς - vokativ je uvijek jednak osnovi Vokalske ευ osnove ὁ βασιλεύς ὁ Ζεύς - sve riječi na -ευς su oksitone N βασιλεύς Ζεύς - genitiv im je uvijek -ως G βασιλέως Διός - akuzativne ᾱ su im uvijek duge D βασιλεῖ Διί - riječi koje prije -ευς imaju vokal stežu ga u G. Ἄρης v νῆες γρᾶες βόες ἥρωες Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb .. Ak.2007/2008..Ἐρετριέως > Ἐρετριῶς n βασιλεῖς o A . a ναῦς γραῦς βοῦς ἥρωας o Ἄρης. Ἄρην. i ak. Ἄρεως.Ἐρετριέας > Ἐρετριᾶς a βασιλέᾱς v βασιλεῖς - riječ Zeus ima posebnu deklinaciju Vokalske οι osnove ἡ Λετώ N Λετώ G Λετοῦς D Λετοῖ o G – Λετό-ος > Λετοῦς A Λετώ o D – Λετό-ι > Λετοῖ V Λετοῖ o A – Λετό-α > Λετώ (naglasak se povodi za nominativnim) - nominativ se tvori produljenjem osnovnog vokala (ο) i gubljenjem ι (gubi se i u ostalim padežima) - genitiv.sg. . A βασιλέᾱ Δία o N .Ἐρετριεύς V βασιλεῦ Ζεῦ o G .14 ὁ ἰχθῦς ἡ πίτυς ὁ/ἡ συς πίτῡς σῦς G πίτυος συός D πίτυϊ συΐ πίτῡν σύν N ἰχθῦς A ἰχθῦν V ἰχθῦ n πίτυες σύες g πιτύων συῶν πίτυσι(ν) συσί(ν) πίτῡς σῦς πίτυες σύες (ν) d a ἰχθῦς v Vokalske υ osnove - kod baritona je υ uvijek kratko - kod oksitona je υ uvijek o dugo pred konsonantima i na kraju riječi (NAV.Ἐρετριέων > Ἐρετριῶν o d βασιλεῦσι(ν) a . a) o kratko pred vokalima i u dativu plurala (GD. dativ i akuzativ nastali su stezanjima ἡ ναῦς Iznimke vokalske deklinacije - - - riječ βοῦς ima dvije osnove o pred konsonantima βου o pred vokalima βο riječ ναῦς ima dvije osnove o pred konsonantima ναυ o pred vokalima νᾱ o G. Ἄρει. οἰί.Ἐρετριέα > Ἐρετριᾶ g βασιλέων o g . οἰός. οἶν. νεώς je nastao metatezom kvantitete od νηός još su nepravilne: ἡ γραῦς ὁ/ἡ βοῦς ὁ ἥρως N ναῦς γραῦς βοῦς ἥρως G νεώς γραός βοός ἥρωος D νηΐ γραΐ βοΐ ἥρωι A ναῦν γραῦν βοῦν ἥρωα > ἥρω V ναῦ γραῦ βοῦ ἥρως n νῆες γρᾶες βόες ἥρωες g νεῶν γραῶν βοῶν ἡρώων d ναύσι(ν) γραυσί(ν) βουσί(ν) ἥρωσι(ν) o ἡ οἶς.

ἄχαρι pridjevi s jednim završetkom o πένης. μέλαινα. γλυκύ o nazalne ν osnove (asig.) – σώφρων.-οιν Nastavci za imenice koji nam govore puno toga - gdje  -ι.2007/2008.) (ženski rod ᾰ pur. δεινόν o vokalske υ/ε osnove – γλυκύς.) (ženski rod ᾰ imp.-ω o GD .-άδος bjegunac o samo za ženski rod na -ις. -σε.) – δενδρήεις. δενδρήεσσα.mećemo na Akuzativ o - οἴκοι – kod kuće οἰκᾰδε – kući odakle -θεν o οἴκοθεν – iz kuće Pridjevi Podjela pridjeva - - - - pridjevi s tri završetka o α/ο deklinacija – δεινός. δεινή. σαφές o dentalne osnove – ἄχαρις. deklinacija o NA . μέλας o nazalne ντ osnove (sig.-ε o GD . δενδρῆεν (ženski rod ᾱ pur/imp.15 Dualni oblici za imenice - - - a deklinacija o NA . γλυκεῖα.) – μέλας.-αιν o deklinacija o NA . γλαυκώπιδος pridjevi s osobitom deklinacijom: N πᾶς πᾶσα πᾶν μέγας μεγάλη μέγα πολύς πολλή πολύ G παντός πάσης παντός μεγάλου μεγάλης μεγαλου πολλοῦ πολλῆς πολλοῦ D παντί πάσῃ παντί μεγαλῳ μεγάλῃ μεγαλῳ πολλῷ πολλῇ πολλῷ A πάντα πᾶσαν πᾶν μέγαν μεγάλην μέγα πολύν πολλήν πολύ V πᾶς πᾶσα πᾶν μέγας μεγάλη μέγα πολύς πολλή πολύ n πάντες πᾶσαι πάντα μεγάλοι μεγάλαι μεγάλα πολλοί πολλαί πολλά g πάντων πασῶν πάντων μεγάλων μεγάλων μεγάλων πολλῶν πολλῶν πολλῶν d πᾶσι(ν) πάσαις πᾶσι(ν) μεγάλοις μεγάλαις μεγάλοις πολλοῖς πολλαῖς πολλοῖς a πάντας πάσας πάντα μεγάλους μεγάλας μεγάλα πολλούς πολλάς πολλά v πάντες πᾶσαι πάντα μεγάλοι μεγάλαι μεγάλα πολλοί πολλαῖ πολλά Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb .) (ženski rod ᾰ imp. -ιθι (-σιν za plural) – mećemo na Dativ o - kamo  -δε. -ζε .) pridjevi s dva završetka o nazalne ν osnove (sig. .-οιν 3.-ᾱ o GD .-τος siromašan i φυγάς. σῶφρον o sigmatske osnove – σαφής.ιδος – γλαυκῶπις. i asig.

3 i δεινότατος. σχολαίτατος • drag – φίλος. σχολαίτερος.ων. ἥδιον ἥδιστος o brz . παλαίτατος • star – γεραιός.α. .κακός κακίων. muškoženskog roda na -ους . ἁπλούστατος o asigmatske pridjeve ντ osnova – δενδρήεις. ἔχθιον ἔχθιστος o zao .καλός καλλίων. φίλτατος (μᾶλλον φ.ον - služi za o o vokalsku deklinaciju . -ιον. μελάντερος. μελάντατος • sigmatske osnove – σαφής.3  osnovno o se produljuje ako slog ispred nije dug • iznimke • starinski – παλαιός. ἁπλούστερος. δενδρηέστερος.κάλλιον κάλλιστος o sramotan .δεινός > δεινότερος.ον - služi za o nazalne ν i ντ osnove – εὐδαίμων. κάκιον κάκιστος o velik .κακίω o NAV pl.ον - superlativ -έστατος. -ιστον - služi za 7 pridjeva - o ugodan – ἡδύς ἡδίων. -ῑον - superlativ -ιστος. σαφέτερος. φίλτερος. εὐδαιμονέστατος o stegnute pridjeve na -ους – ἁπλοῦς.αἰσχρός αἰσχρίων. γεραίτατος • spor – σχολαιός.. μάλιστα φ.μέγας μείζων.η. μεῖζον μέγιστος dekliniraju se kao pridjevi na ν osnove ali mogu se koristiti i ovi oblici o A sg.κακίω Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . σαφέτατος -έ στερος i –έ στατος - komparativ -έστερος.16 Komparacija pridjeva -τερος i –τατος - komparativ -τερος. ἐρρωμενέστατος o pridjev πένης. γλυκύτατος • nazalne ν asigmatske osnove . γεραίτερος. παλαίτερος. μέλας. θᾶττον τάχιστος o lijep . αἴσχριον αἴσχριστος o neprijateljski . εὐδαιμονέστερος. πενέστατος -ί ων.α. δενδρηέστατος o pridjev ἐρρωμένος. ἐρρωμενέστερος.3 • ali: σοφός > σοφώτερος. γλυκύτερος.3 i σοφώτατος. muškoženskog roda na -ω .ον - superlativ -τατος.2007/2008.η. -ιστος - komparativ .κακιόυς o NAV pl.ταχύς θάττων.) konsonantsku deklinaciju • vokalske ε/υ osnove – γλυκύς. srednjeg roda na -ω . -ίστη. πενέστερος.ἐχθρός ἐχθίων.

oblici se upotrebljavaju kad zamjenica stoji iza prijedloga. 3 (superior) ὑπέρτατος.zajedno. λῷον λῴστος.3 (primus) - ὕστερος.sg. μάλα .r. . ἀνώτατω Zamjenice Osobne zamjenice ja ti N ἐγώ σύ slog (ἕμοιγε) G ἐμοῦ σοῦ dualni oblici D ἐμοί A ἐμέ - nagl. βέλτιον βέλτιστος. ἔλαττον ἐλάχιστος. ἀνώτερω.σοφῶς o komparativ – A.pl. πολύ. ῥᾷον ῥᾴστος. (ς umjesto ν) . πάντα) - stariji priložni oblik završavao je na ᾰ (τάχα . 3 a u kosim padežima αὐτός.3 lakši ῥᾴδιος.r.3 lošiji ἀγαθός. 3 μικρότατος.3 - Postoje brojni Homerski oblici za lične zamjenice: Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb .σοφώτατα - kao prilog se često upotrebljava i srednji rod pridjeva u akuzativu singulara (ταχύ. 3 (ultior) ὕστατος. 3 ili ἐκεῖνος. 3 (extremus) (supremus) Prilozi - prilozi načinjeni od pridjeva završavaju na o pozitiv – G.3 dobar κακός.3 korisniji κακίων. on . ἅμα . 3 (prior) πρῶτος.3 mnog πλείων. sr. σφῷν mi vi oni ἡμεῖς ὑμεῖς (σφεῖς) (οὗ) ἡμῶν ὑμῶν (σφῶν) σοί (οἷ) ἡμῖν ὑμῖν (σφίσιν) σέ (ἕ) ἡμᾶς ὑμᾶς (σφᾶς) - za Nominativ 3.σοφώτερον o superlativ – a. κάκιον κάκιστος. sr. dodaje im se čestica –γε i naglasak se miče na prvi - o za prvo lice .17 Nepravilna komparacija pridjeva ἀμείνων.r. lica upotrebljava se zamjenica οὗτος. ἄμεινον ἄριστος.νώ.3 sposobniji βελτίων.3 bolji po ćudi κρείττων.možda.3 gori χείρων. . κρεῖττον κράτιστος.σφώ. 3 ἔσχατος.jako) - prilozi na -ως mogu nastati i od komparativa pridjeva μειζόνως - prilozi mjesta na -ω nemaju sigmu ni u komparativu ni superlativu o ἄνω (gore).3 više ῥᾴων.2007/2008. πλέον πλεῖστος.3 loš ἥττων. χεῖρον χείριστος.3 malen ἐλάττων.3 μικρότερος.3 lak Nepotpuna komparacija pridjeva πρό (pro) πρότερος.3 manji πολύς.3 manji malen μείων. inače enklitični - da bi se oblici jače istaknuli. μεῖον - neznatniji ὀλίγος.3 jači λῴων. νῷν o za drugo lice .3 (ultimus) - ἐξ (ex) ὑπέρ (supra) ὑπερτερος. ἧττον ἥκιστα slabiji (najmanje) μικρός.pl. m.

ἐμέο. σφέ Zamjenica αὐτό ς - zamjenica αὐτός. -ήν σεαυτόν.3 ὑμέτερος. -αῖς σφῖν αὐτοῖς.ῆς mi svog vi svog ἡμέτερος αὐτῶν ὑμέτερος αὐτῶν σφέτερος αὐτῶν oni svog ἡμῶν αὐτῶν ὑμῶν αὐτῶν σφων αυτων (ἡμέτερος.Στέργω αὐτόν njegov.ῆς (ἐμός. -αῖς ὑμῖν αὐτοῖς. ἐμέθεν.3) (σός. σφέων ἑοῖ. -o ἐμός. -ῆς σεαυτοῦ. se proteže na S iste reč. -o ἡμέτερος. αὐτή.3) on svog ἑαυτοῦ. -ῆς ἑαυτοῦ.ὁ αὐτὸς φίλος on. σέθεν τεΐν. -ῆς sebe samog ἐμαυτῷ. -ήν sebe samog mi vi - direktni refleksiv – zam. im. ἐμεῦ. αὐτῶν Povratne zamjenice umjesto σεαυτοῦ itd. ona ἡμῶν αὐτῶν ὑμῶν αὐτῶν σφῶν αὐτῶν (ἑαυτῶν) sebe samih ἡμῖν αὐτοῖς. αὐτῆς. njezin. njihov • u genitivima singulara m i ž roda i u genitivu plurala – αὐτοῦ. čl. ὐμέων σφείων. -άς σφᾶς αὐτούς. o - oni. 3 sebe same Posvojne zamjenice i izricanje pripadnosti - NEREFLEKSIVNO moj.3) ἑαυτῶν Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . -a. .3) (ὑμέτερος. οἷ ἄμμι ὔμμι σφίσι. one. ἥ. ona. ὅν – svoj o kod Hom. -ῇ σεαυτῷ. σέο. .ῆς σεαυτοῦ. εὗ. -e • njihov. -a.2007/2008.3 αὐτῶν (ἡμῶν) (ὑμῶν) (τούτων ili ἐκείνων) ako je povratno značenje • njegov/njezin. αὐτό sklanja se kao pridje samo što u NA sr. σεῦ.18 ja ti on. ἕο. i σφέτερος. dolazi σαυτοῦ. im. -ῇ ἑαυτῷ. -a. -ῇ sebi samom ἐμαυτόν. ona. ona. -άς ὑμᾶς αὐτούς. ili čl. lice posvojno-povratna zamjenica ὅς. -αῖς) sebi samima ἡμᾶς αὐτούς. αὐτῆς (μου) (σου) (τούτου. μεῦ σεῖο. ἡμέων ὐμείων. ὁ φίλος αὐτός u kosim padežima . - indirektni refleksiv – zam. im. e- vaš. ἄμμε ὑμέας. ης) naš. ἕθεν ἡμείων. r. -a. ono • o predikatni položaj – zam. σφάς. . -άς) često osobna zamjenica za 3. ὔμμε σφέας. zam. ne prima završno n - značenja o sâm (temeljno značenje) • o isti • o atributni položaj – čl. one. -e pripadanje se kazuje na sljedeće načine o ako nije povratno značenje • posvojnom zamjenicom u atributnom položaju • G osobne zamjenice u predikatnom položaju (enklitički) o tvoj. -ήν ἑαυτόν.αὐτὸς ὁ φιλος. a umjesto ἑαυτοῦ dolazi αὑτοῦ… ja ti on. ono ἐμαυτοῦ. zam. ona ἄμμες ὔμμες εἷο. σφί ἑέ. ono N ἐγών τύνη G ἐμεῖο. 3 αὐτοῦ. se proteže na S glavne r. -e σός.ης ili ἐκείνου. -άς (ἑαυτούς. τοί D A mi vi oni. -αῖς (ἑαυτοῖς. -a. -a. 3 REFLEKSIVNO G povratne zamjenice u atributnom položaju posvojnom zamjenicom u atributnom položaju ja svog ti svog ἐμαυτοῦ. μίν ἡμέας.

αὕτη. τηλικ-οῦτο(ν)  τηλικ-όσ-δε. τοι-οῦτο(ν)  τοι-όσ-δε.drugi o οἱ ἄλλοι . τοι-αύτη. τόδε tolik (τοσ-)  τοσ-οῦτος. ο sklanja se kao i αὐτός. τοῦτο ovaj. η.3 taj. to onaj. τηλικ-ή-δε.19 Recipročna zamjenica - - ἄλλος. ή. τοσ-αύτη. τοσ-ή-δε. τοσ-όν-δε takav (τοι-)  τοι-οῦτος.2007/2008. τοσαῦτα) pokazne zamjenice se uvijek stavljaju u predikativni položaj o zam + (član + imenica) o (član + imenica) + zam pokaznim se zamjenicama često pridodaje zbog pojačanja dugo naglašeno o αὑτη + ί = αὑτηί o τοῦτο + ί = τουτί o τούσδε + ί = τουσδί Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . pred kojim se kratki vokali izostavljaju . τηλικ-όν-δε zamjenice koje u sebi sadrže korijen οῦτος zamjenice izbacuju τ tamo gdje bi trebalo bit (ταῦτα. τοι-όν-δε te dobi. ἥδε. ovo N o - ὅδε. τοσ-οῦτο(ν)  τοσ-όσ-δε. τοι-ά-δε. ono ὅδε ἥδε τόδε οὗτος αὕτη τοῦτο ἐκεῖνος ἐκείνη ἐκεῖνο G τοῦδε τῆσδε τοῦδε τούτου ταύτης τούτου ἐκείνου ἐκείνης ἐκείνου D τῷδε τῇδε τῷδε τούτῳ ταύτῃ τούτῳ ἐκείνῳ ἐκείνῃ ἐκείνῳ A τόνδε τήνδε τόδε τοῦτον ταύτην τοῦτο ἐκεῖνον ἐκείνην ἐκεῖνο n οἵδε αἵδε τάδε οὗτοι αὗται ταῦτα ἐκεῖνοι ἐκεῖναι ἐκεῖνα g τῶνδε τῶνδε τῶνδε τούτων τούτων τούτων ἐκείνων ἐκείνων ἐκείνων d τοῖσδε ταῖσδε τοῖσδε τούτοις ταύταις τούτοις ἐκείνοις ἐκείνοις ἐκείνοις a τούσδε τάσδε τούτους ταύτας ἐκείνους ἐκείνας τάδε ταῦτα ἐκεῖνα sastavljene pokazne zamjenice o o o - οὗτος.ostali udvajanjem zamjenice nastaje recipročna zamjenica koja znači jedan drugoga/drugomu/drugoga M Ž Sr G ἀλλήλων ἀλλήλων ἀλλήλων D ἀλλήλοις ἀλλήλαις ἀλλήλοις A ἀλλήλους ἀλλήλας ἄλληλα Pokazne zamjenice - ἐκεῖνος. ta. ova. τηλικ-αύτη. ona. ό o ἄλλοι . tako znatan (τηλικ-)  τηλικ-οῦτος.

koji god o srednji rod se piše odvojeni da bi se razlikovao od veznika „da. neodređene imamo oblik ἄττα koji je uvijek naglašen dualni oblici τίς. A ὅτινα/ὅττι. d ὁτέοισι(ν). τούτοιν pokazna zamjenica ὅς. . ὅ τι g τίνων τινῶν d τίσι(ν) τισί(ν) a τίνας τίνα τινάς τινά o upitna – τίνε.2007/2008. što god. on) dolazi često kod Homera. nekakav Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . ὅπερ. a kasnije se javlja u izričajima N ὁ ἡ τό G τοῖο της τοῖο D τῷ τῃ τῷ o i on . οἷν n οἵ αἵ ἅ - odnosna zamjenica pojačava se enklitičnom česticom περ (ὅσπερ. što. nekakav τί τίς τὶ τὶς G τίνος τινός D τίνι τινί A τίνα τί τινά τὶ neodređena – τινέ. što netko.. uz τίνος.20 - - - - ove zamjenice mogu tvoriti priloge o od ὅδε prilog glasi ὧδε (ovako) o od οὗτος prilog glasi οὕτως (tako) i ove zamjenice imaju dualne oblike o od ὅδε  τώδε. τίνι imamo i τοῦ. neki. τῷ (enklitično του. jer“ (ὅτι) o i kraći oblici GD se mogu deklinirati. G ὅττεο/ὅτευ. ali se sklanja samo drugi dio riječi (glase ὅτου. ἥτις. kakav.καὶ ὅς A τόν την τό o ovaj i onaj . netko. a i on glasi ἅττα o dualni oblici za sva tri roda glase ὥτινε. nešto o kao pridjevi – značenje koji. D ὅτεῳ. τι tko. τινοῖν n τίνες τίνα τινές τινά složena zamjenica ὅστις.ἥ (taj. τί τις.) g ὧν ὧν ὧν d οἷς αἷς οἷς a οὕς ἅς ἅ Upitna i neodređena zamjenica - - - - - upitna se od neodređene razlikuje samo naglaskom o upitna uvijek naglašuje osnovi slog (τι) i nikad ne prima gravis o neodređena je enklitična dvojni oblici N o za GD sg. nešto koji. g ὅτεων. a ὅτινας/ὅτινα (ἄσσα) upotrebljavati se obje mogu i imenički i pridjevski o kao imenice – značenje tko.ἦ δ' ὅς g τῶν τάων τῶν kod Homera čak i član može biti pokazna zamjenica s ponešto izmijenjenim oblicima  d τοῖσι(ν) τῇσι(ν) τοῖσι(ν) a τούς τάς τά Odnosna zamjenica N ὅς ἥ ὅ G οὗ ἧς οὗ D ᾧ ᾗ ᾧ - odnosna zamjenica počinje u svim oblicima s oštrim hakom A ὅν ἥν ὅ - dualni oblici su rijetki a glase u svim rodovima: ὥ.. ὅτῳ) o možemo deklinirati i drugi oblik za NA pl. ἥπερ.ὅς καὶ ὅς n τοί ταί τά o reče on . τίνοιν o o slaže se od odnosne zamjenice ὅς koja se deklinira i naglašuje i neodređene enklitične τις o ima značenje tko god. kakav neki. οἷντινοιν o Homer ga deklinira drugačije – N ὅτις/ὅττι. οὗπερ. τοῖνδε o od οὗτος  τοῦτω. τῳ) o za NA pl.

upitna (ὁπο- individualna (ὁ-) (τοσόσδε. ἔνθα gdje ὅπου gdje god οἷ. μήτις οὐδείς. koji god dvojice ovolik. (τοιόσδε. i neupr. nijedan od dvojice? μηδέτερος dvojice ὅδε.2007/2008. i neupr.21 Korelativne zamjenice odnosna upitna upravna i niječne neodređena pokazna neupravna (πο-) (ου-.τοσοῦτος) τοίος. upitna (ὁπο-) οὗ. ἐκινος netko kolik? ποσός nekolik ποῖος kakav? ποιός nekakav πήλικος ὅς ovaj. takav οἷος kakav ὁποῖος kakav god koje dobi? τηλίκος. μη-) enklitična (πο-) (το-) τίς tko? πότερος οὔτις. ἔνθα kamo ὅποι kamo god odakle ὁπόθεν odakle god ᾗ. taj. onaj ) ὅστις koji jedan od ἕτερος. ovako/tako znatan? τηλικυτος) znatan koje ἥλικος koje god dobi. ove/te dobi. 4 τρία τρία τέτταρες τέτταρες τέτταρα τέτταρα . μηδείς τὶς nitko koji od ουδέτερος. τοιοῦτος) koji god od ὁπότερος dvojice τόσος. οὗτος. kao tako ὥσπερ što ondje baš tu ovamo odavde odatle ὅθεν. (θ)άτερος πόσος gen. tolik ὅσος kolik ὁπόσος kolik god ovakav. ἐκεῖθεν αὐτόθεν baš tamo τῃδε ovuda ταύτῃ tuda τότε tada πηνικάδε u ovo doba πηνικαῦτα u to doba ὧδε gen. ἐκεῖ αὐτοῦ ἐνθάδε ovdje ἐταῦθα. kako. kako god znatan Korelativni prilozi upitna upravna i niječne neodređena pokazna neupravna (πο-) (ου-. ὁπηλίκος kako znatan dobi. kako (τηλικόςδε. μη-) enklitična (πο-) (το-) ποῦ ποῖ πόθεν πῇ gdje? kamo? odakle? οὐδαμοῦ μηδαμοῦ οὐδαμοῖ μηδαμοῖ οὐδαμόθεν μηδαμόθεν nigdje nikamo niotkud kada? πηνίκα u koje doba? πῶς kako? ποί ποθέν πῇ kuda? πότε πού οὐδέποτε μήποτε οὐδαμῶς μηδαμῶς nikada nikako ποτέ πώς negdje nekamo odnekuda nekuda nekada nekako odnosna individualna (ὁ-) ἐνθάδε ἐταῦθα. ἔνθεν baš od tamo ὥς. ᾗπερ kuda ὅπῃ kuda god ὅτε kad ὁπότε kad god ἡνίκα u koje doba ὁπηνίκα ovako ὡς. ἐκεῖσε onamo αὐτόσε ἐνθένδε ἐντεῦθεν. οὕτως ὅπως u koje god doba kako god Brojevi εἷς 1 μία ἕν 2 δύο 3 ἑνός μῖας ἑνός δυοῖν τριῶν τεττάρων ἑνί μῖᾳ ἑνί δυοῖν τρισί(ν) τέτταρσι(ν) ἕνα μίαν ἕν δύο τρεῖς τρεῖς Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb .

λύ-ουσα. λύ-ω λύ-ομαι λύ-ω λύ-ωμαι λύ-οιμι λυ-οίμην 2. Prezentska osnova PREZENT Indikativ akt. -μεν -μεν -μεθα -μεθα 5. mp. Imperativ akt. λύ-εσθαι Particip akt. λύοντος mp. (-μι) -ν -μαι -μην 2. λύ-ει λύ-εται λύ-ῃ λύ-ηται λύ-οι λύ-οιτο λυ-έτω λυ-έσθω 1. λύ-ων. (-σι) -ς -σαι -σο 3. λύ-ετον λύ-εσθον λύ-ητον λύ-ησθον λυ-οίτην λυ-οίσθην λυ-έτων λυ-έσθων mp. -τον -τον -σθον σθον 3. mp.) perfektna osnova – perfekt. λύ-ετε λύ-εσωε λύ-ητε λύ-ησθε λύ-οιτε λύ-οισθε λύ-ετε λύ-εσθε 3. mp.22 Konjugacija - stanja Aktiv aktiv – odriješih o medij – odriješih si/se o pasiv – bih odriješen osobite oblike za pasiv imaju samo aorist i futur.) jaka aoristna osnova – jaki aorist (akt.) slaba aoristna osnova – slabi aorist (akt. λῦ-ον 2. i med. Roko Rumora akt. slaba pasivna osnova – slabi aorist pas. -τε -τε -σθε -σθε 6. pluskvamperfekt. -ντι -ν/σαν -νται -ντο DUAL 1. inače medijalni oblici imaju i pasivno značenje dva glavna razreda vremena o glavna vremena  prezent  perfekt  futur o historijska vremena  imperfekt  pluskvamperfekt  aorist četiri načina o indikativ o konjunktiv – primarni nastavci o optativ – sekundarni nasstavci o imperativ tri glagolska imena o infinitiv o particip o glagolski pridjev o - - - - Pasiv primarni sekundarni primarni sekundarni 1. i med. Infinitiv λύ-οντος. Konjunktiv mp. -μεν -μεν -μεθα -μεθα 2. futur egzaktni jaka pasivna osnova – jaki aorist pas. λύ-εις λύ-ῃ λύ-ῃς λύ-ῃ λύ-οις λύ-οιο λῦ-ε λύ-ου 3. (-τι) / -ται -το 4. Optativ akt. λυ-ούσης. λύ-ουσι(ν) λύ-ονται λύ-ωσιν λύ-ωνται λύ-οιεν λύ-οιντο λυ-όντων λυ-έσθων λύ-ετον λύ-εσθον λύ-ητον λύ-ησθον λύ-οιτον λύ-οισθον λύ-ετον λύ-εσθον 3.2007/2008. -τον -την -σθον -σθην Vremenske osnove - prezentska osnova – prezent i imperfekt futurska osnova – futur (akt. i med. 1. λύ-ειν Dual Klasična gimnazija Zagreb . i jaki futur pas. akt. λυόμενος . i slabi futur pas. λύ-ομεν λυ-όμεθα λύ-ωμεν λυ-ώμεθα λύ-οιμεν λυ-οίμεθα 2.

ᾳ > ῃ 2. mp. ἔρριπτον) temporalni akt. ε > η 3.εἱπόμην) - ὁράω . Dual ἕπομαι . συν se vraćaju u svoje prvobitno stanje iz asimiliranih oblika o svi prijedlozi koji završavaju na samoglasnik gube ga. ἐλυ-έτην ἐλυ-έσθην . ἔλυ-ον ἐλύ-οντο o οι > ῳ o neki ne produljuju e u etu nego u ei (ἔχω – εἶχον. 2. ἔλυ-ον ἐλυ-όμην 2. ἐλύ-ετον ἐλύ-εσθον 3.εἰργαζόμην. 1. ῠ > ῑ.23 IMPERFEKT Augment - silabički – dodaje se ε o - ρ se udvostručuje nakon ε (ῥίπτω. osim περί i πρό Roko Rumora Klasična gimnazija Zagreb . ἐργάζομαι . ῡ o αι.ἑώραον ima i silabički i temporalni augment - glagoli složeni s prijedlogom dobivaju augment u sredini riječi o naglasak nikad ne prelazi preko augmenta o εἰσφέρω > εἰσέφερον o προεισάγω > προεισῆγον o εκ > εξ o εν. ἔλυ-ετε ἐλύ-εσθε o αυ > ηυ 3. ἔλυ-ες ἐλύ-ου o α. ἔλυ-ε ἐλύ-ετο o ο>ω 1.2007/2008. ἔλυ-ομεν ἐλυ-όμεθα o ῐ.