P. 1
MOSTOWE_KONSTRUKCJE_STALOWO_BETONOWE_-_Karlikowski_Madaj_Wołowicki

MOSTOWE_KONSTRUKCJE_STALOWO_BETONOWE_-_Karlikowski_Madaj_Wołowicki

|Views: 2,555|Likes:
Published by swiety1337

More info:

Published by: swiety1337 on Oct 20, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/12/2014

pdf

text

original

Oddajac do rqk Czytelnik6w mmejsza ksiq:i:k~, chcemy wypelnlc luke spowodowana brakiem polskiej normy dotyczace] projektowania most6w zespolonych, powszechnie stosowanych w Polsce. Om6wiono w niej zasady projektowania most6w zespolonych stalowo-betonowych, zlozonych z dzwigarow stalowych polaczonych ze wsp6tpracujaca ptytq betonowa (zwykle pomostowa), Przedstawiono m. in. podstawy ksztattowania i projektowania most6w zespolonych, wlasnosci materiat6w u:i:ywanych do ich budowy oraz spos6b wymiarowania konstrukcji zespolonych. Drugie wydanie rozszerzono 0 zasady wymiarowania most6w z belek obetonowanych, a takze wzory przydatne przy obliczaniu przekroj6w zespolonych. Podane zalecenia konstrukcyjne sa zgodne z aktualnymi normami projektowania most6w w Polsce i nawiazuja do systemu norm europejskich, zwtaszcza do ENV Eurocode 4. ISBN 978-83-206-1652-1 WYDAWNICTWA KOMUNIKACJI I tJ\CZNOSCI www.wkLcom.pl 9788320616521 Janusz KARLIKOWSKI Arkadiusz MADAJ Witold WOt.OWICKI Mostowe . ons ru cje zs 01 'talowo-betonowe ZASADY PROJEKTOWANIA Wydawnictwa Komunikacji i l.ctcznosci Okladkc projektowal: Janusz Olech Redaktor merytoryczny: mgr inz Jolanta Horeczy Redaktor techniczny: Alicja Pietrzak Korekta: Ewa Klisicka 625.016 SPISTRESCI Zasady projektowania mostow zespolonych stalowo-betonowych, zlozonych z dzwigarow stalowych polaczonych ze wspolpracujaca plyta betonowa (zwykle pornostowa). Zalecenia konstrukcyjne sa zgodne z aktualnymi normami projektowania mostow w Polsce i nawiazuja do systemu norm europejskich, a zwlaszcza do normy ENV Eurocode 4. Odbiorcy: inzynierowie projektanci zajmujacy si~ budownictwem komunikacyjnym i mostownictwem oraz studenci wydzialow inzynierii Iadowej wyzszych uczelni technicznych. ISBN 978-83-206-1652-1 1. .1. 1.2. 1.3. 2. Copyright by Wydawnictwa Komunikacji i Lacznosci sp z 0.0., Warszawa 2003, 2007. 2.2. 2.2.1. 2.2.2. Utwor ani w calosci, ani we fragmentach nie moze bye skanowany, kserowany, powielany badz rozpowszechniany za pomoca urzadzen elektronicznych, rnechanicznych, kopiujacych, nagrywajacych i innych bez pisemncj zgody posiadacza praw autorskich. Wydawnictwa Kornunikacji i Lacznosci sp. z 0.0. ul. Kazimierzowska 52, 02-546. Warszawa tel. 022-849-27 -51; fax 022-849-23-22 Dzial handlowy tel.lfax 022-849-23-45 tel. 022-849-27-51 w. 555 Prowadzimy sprzeda: wysvlkowa ksiqzek Ksiegarnia firmowa w siedzibie wydawnictwa tel. 022-849-20-32, czynna pon=-pt w godz. 10.0(}-18.00 e-mail wkl@wkl.com.pl Pelna oferta WKL w INTERNECIE hupr//wwwwkl.com.pl Wydanie 2 (zmienione). Warszawa 2007. Druk i oprawa: Drukarnia TREND tel. kom.: 604-112-662, e-mail: drukaniatrend@wp.pl 2.2.4. 2.3. 2.4. 3, s.r 3.1.1. 3.1.2. 3.1.3. 3.2.1 3.3. 3.3.1. 3.3.2. 3.4. 3.5. Od Autorow .. Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . Ogolna charakterystyka dzwigarow zespolonych typu beton-stal . . Sposoby realizacji dzwigarow zespolonych . Procedura wymiarowania dzwigarow zespolonych . Podstawowe pojecia i oznaczenia .. . . Przedmiot opracowania i zakres stosowania . Wazniejsze okreslenia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. .. Konstrukcje zespolone stalowo-betonowe . . . . . . . . . . . . . .. . . Stany graniczne, obciazenia, wytrzymalosci materialow . Regulowanie rozkladu sil w konstrukcji . Stadia obciazen . Pozostale okreslenia . Normy i dokumenty zwiazane . Podstawowe oznaczenia . . . . . . .. . . Materialy Beton ················· . Dobor betonu . . Wlasciwosci betonu . Wytrzymalosci obliczeniowe . Stal zbrojeniowa i sprezajaca . Rodzaje i wlasciwosci stali . Wytrzymalosci obliczeniowe . Stal konstrukcyjna . Rodzaje i wlasciwosci stali konstrukcyjnej . . . Wytrzymalosc obliczeniowa . Materialy na polaczenia stali konstrukcyjnych . Laczniki . 10 11 11 13 18 20 20 20 20 20 21 21 21 21 22 26 26 26 26 31 31 31 33 33 33 35 35 35 6 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE 36 Zasady ogolne projektowania . 4. 4.1. 4.1.1. 4.1.2. 4.1.3. 4.1.4. 4.2. 4.2.1. 4.2.2. 4.2.3. 4.2.4. 4.2.5. 4.2.6. 4.2.7. 4.2.8. 4.3. 4.3.l. 4.3.2. 4.3.3. 4.3.4. 4.3.5. 4.3.6. 4.4. 4.5. 5. 5.1. 5.2. 5.3. 5.3.1. 5.3.2. 5.3.3. 5.4. 5.4.1. 5.4.2. 6. 6.1. 6.1.1. 6.1.2. Wymagania ogolne . . . . . . . . . . . . . . . . . .. .. . . Metoda projektowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . Ogolne zasady obliczen . Dokumentacja projektowa : : : : : Jednostki miar. Wartosci posrednie . Obciazenia . Zasady ogolne . . Wspolczynniki obciazenia dla wstepnych regulacji sil w konstrukcjach zespolonych . Redukcja skurczu betonu . Obciazenia wywolane zmianami temperatury .::::::::::::::::::: Rozdzial obciazen poziomych . Dzialanie fali uderzeniowej (efekt aerodynamiczny) : : : : . Dokladnosc okreslania wartosci obciazenia . . Uklady obciazen (sytuacje obliczeniowe) . Obliczenia statyczne . Zasady og6lne ::::::.::::: Modele obliczeniowe . SHy przekrojowe i przemie~~~~~~i~' : : : : : : : : : : : : : : . : : : : . Dzwigary kratowe : : : : : : : : : : : Zasady stosowania program6w komputerowych . Wykonywanie obliczen za pomoca program6w komputerowych . Sprawdzanie stan6w granicznych nosnosci (SGN) . Sprawdzanie stan6w granicznych uzytkowalnosci (SGU) . Okreslenie przekroju . Przekroj zespolony . Przekr6j sprowadzony : : : : : : : : : : : : : : : : : : Szerokosc wspolpracujaca plyty betonowej . . Szerokosc wspolpracujaca w obliczeniach statycznych . Szerokosc wspolpracujaca w obliczeniach wytrzymalosciowych i ugiec . Szerokosc efektywna plyty w przenoszeniu sil sprezajacych .::::: Sztywnosc przekroju na zginanie . Przekr6j z plyta sciskana . . Przekr6j z plyta rozciagana : : : : : : : : : : : : : : : : : Sily wewnetrzne i naprezenia od wplywow termicznych i reologicznych . W plyw zmian temperatury . Sily wewnetrzne . ........................ Naprezenia . . .. . . 36 36 36 36 36 37 37 37 37 38 39 40 43 43 43 43 44 45 46 49 49 50 51 8. 8.L 8.1 8. 8.2. 8.3. 8.3. 8.3.2. 52 52 52 53 53 54 56 56 56 57 9, 9.1. 58 58 58 59 Wplyw pelzania betonu . Zasady i zaleznosci og61ne . Belki ciagle ., . . . . . . . . . . . . . . .. . . Wplyw skurczu betonu . . SHy od skurczu betonu i zmian temperatury dzialajace na laczniki skrajne . Stany graniczne nosnosci przekroju poprzecznego . Nosnosc przekroju zginanego , . Zasady og61ne . Przekroje z plyta sciskana . Przekroje z plyta rozciagana . Przekroje z plyta sprezona . Scinanie . Zasady og61ne . . Naprezenia scinajace . Zginanie ze scinaniem . . . . .. . . Zasady og61ne . Naprezenia zastepcze . Zginanie plyty pomostowej w plaszczyznie poziomej . . . . . . . .. .,. Zespolone prety dzwigarow kratowych . . Strefa zakotwien dzwigarow ze sprezona plyta betonowa . Zmeczenie . Polaczenia w belkach stalowych . . Statecznosc polozenia przesel Iub ich czesci . Statecznosc . . . . .. . . Zwichrzenie (utrata plaskiej postaci zginania) . Zasady og6lne . Sprawdzenie na zwichrzenie . Statecznosc pretow sciskanych . Statecznosc miejscowa element6w pelnosciennych . Zasady og6lne . Sprawdzenie nosnosci ze wzgledu na statecznosc lokalna element6w dzwigara stalowego .. . . . . .. . . Zebra usztywniajace . Nosnosc zespolenia . Zasady og61ne . Nosnosc lacznikow . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . Laczniki sworzniowe z glowkarni . Sworznie bez glowek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . Laczniki masywne . . Laczniki masywne z petlami . 7 60 60 61 62 63 65 65 65 66 66 67 67 67 68 68 68 69 69 70 71 72 72 72 73 73 73 73 75 75 75 76 76 77 77 78 78 79 79 80 8 Laczniki Iistwowe . MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE 9.2.5, 9.3. 9.3, L 9.3.2. 9.3,3. 9.3 10. 10. 10.2. 10.3. lOA. lOA. 10.4.2, OS ]0,6. 10.6.1. 10.6.2, 10 .. 10.7.1. 10.7,2. 10.7.3. 10.7A. H. I!. 1. 1 ].2. . 3. 11.3,1. 11.3.2. 1.3 J 1.3 A. 12. 12.1. 12.2. 12.3. ! 2A. , . poprzeczne , , , , , . , , , , . Nosnosc przekroju , , , .. , , .. ,', . Minimalne zbrojenie poprzeczne . , .. , . , . . . , . , , . Zbrojenie zabezpieczajqce przed powstaniem rys podluznych . zabezpieczajace przed rozerwaniem plyty . Stany graniczne uzytkowalnosci . dzwigarow zespolonych . Sztywnosc pozioma przesla . Podniesienie wykonawcze .. graniczne zarysowania . Stan graniczny powstawania rys poprzecznych . Stan graniczny szerokosci rys poprzecznych . Stan graniczny naprezen . Stany graniczne wygody uzytkownikow most6w . . Mosty kolejowe . Mosty (kladki) dla pieszych . graniczne bezpieczenstwa ruchu taboru kolejowego . Pionowe drgania wlasne rnostu . Skrecenie porno stu . na koncach pornostu . Odksztalcenia poziome pornostu . Warunki konstrukcyjne . Pomost z plyta zelbetowa . Dzwigary stalowe . Laczniki i zbrojenie poprzeczne . Oparcie plyty betonowej na dzwigarze stalowyrn . Rozmieszczanie Iacznikow . poprzeczne . Minirnalne zbrojenie podluzne plyty rozciqganej . Sprawdzanie nosnoscl istniejacych mostow o dzwigarach zespolonych . Zasady og6Ine . Cechv materialow . W sp6kzynniki obc'i~i~~'i~' : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : . : . : : : : : : : : : : : : : : : Ocena stanu konstrukcji . 101 101 101 102 102 13. Przesla z belek stalowych obetonowanych 104 13.1. 13.2. 13.3. Konstrukcja . . . . . Zalozenia i zakres obliczen ............................... graniczne uzytkowania " " " . 104 105 107 81 82 82 83 84 84 86 86 87 87 88 88 88 91 92 92 92 92 92 93 94 94 96 96 96 97 97 97 99 99 TRESe! 9 13.3.1. I 13 13.4.1. Z Z .2. Z1.3. ZIA. Z2. Z2.1. Z2.2. Z2.3. Ugiecia " , . , Podniesienie konstrukcyjne . Stany graniczne nosnosci .. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . Wytrzymalosc dorazna stali i betonu . . Wytrzymalosc zrneczeniowa belek spawanych . Elernenty technologii . . . . . . . . . .. . . Zalaczniki Charakterystyki geometryczne oraz sily przekrojowe i naprezenia w przekroju 0 zespoleniu niepodatnym . Przekr6j z plyta sciskana . Przekr6j z plyta rozciagana . Naprezenia normalne, styczne i rozwarstwiajace . Rozdzial sil przekrojowych MiN na plyte i belke stalowa . Materialy pomocnicze do uwzgledniania wplywow reologicznych . Pararnetry rnetody TROSTA . Parametry zrnodyfikowanej teorii starzenia . . . . . . Wplyw pelzania betonu w ciaglych belkach zespolonych . 107 108 109 109 110 110 113 113 114 114 117 119 119 120 120 Od Autorow Mosty zlozone z dzwigarow stalowych pelnosciennych badz kratowych polaczonych ze wspolpracujaca ply til betonowa (zwykle pomostowa) SI1 w Polsce powszechnie stosowane. Jednak pomimo, ze od poprzedniego wydania ksiazki minely juz 4 lata, w dalszym ciagu norma projektowania mostow zespolonych sie nie ukazala. W zwiazku z tym uznano za celowe wznowienie ksiazki, aby nadal chociaz w czesci wypelnic powstala luke. Ksiazka, ktora przekazujemy do rak czytelnikow powstala na podstawie wytycznych projektowania mostow zespolonych przygotowanych przez nas wczesniej na zamowienie Instytutu Badawczego Drog i Mostow (1994) oraz Generalnej Dyrekcji PKP (1998). Staralismy sie, aby przyjete w ksiazce zapisy z jednej strony byly zgodne z obowiazujacym systemem norm projektowania mostow w Polsce (betonowych i stalowych), z drugiej zas strony, aby nawiazywaly do aktualnego systemu norm europejskich, szczegolnie normy ENV Eurocod 4 .Projektowanie konstrukcji stalowo-betonowych" (czesc 1.1) i .Projektowania mostow zespolonych" (czesc 2), a takze innych polskich norm, zwlaszcza dotyczacych betonu oraz stali konstrukcyjnej i zbrojeniowej. W zwiazku z tym pierwsze wydanie zostalo odpowiednio zmienione i rozszerzone 0 zasady wymiarowania mostow z belek obetonowanych, a takze wzory przydatne przy obliczaniu przekrojow zespolonych. Jestesmy przekonani, ze ksiazka ta bedzie przydatna zarowno projektantom jak i studentom specjalnosci .Jmdowa mostow" oraz ulatwi wdrazanie metody rozdzielonych wspolczynnikow bezpieczenstwa dla tej klasy mostow i bedzie stanowic swego rodzaju norme, do czasu wprowadzenia w Polsce nowego systemu norm projektowania mostow, Poznan, marzec 2007 1 Wprowadzenie . Ogolna charakterystyka dzwigarew zespolonych typu beton-stal konstrukcje SI1 wykonane z przynajmniej dwoch roznych materialow konstrukcyjnych, przy czym na ogol stawia sie dodatkowy warunek, by z tych rozmaterialow byly wykonane wyraznie wyodrebnione czesci skladowe przepoprzecznego. W przekrojach zespolonych typu beton-stal (rys. 1.1), Plyta betonowa Dzwiqar stalowy Rys. 1.1. Elementy dzwigara zespolonego elementem stalowym jest dzwigar stalowy (blachownica, ksztaltownik walcowany, kratownica), a elementem betonowym plyta (zelbetowa, sprezona). Zespolenie stalowej i betonowej moze bye kontynualne (ciagle) lub dyskretne. Zespo- ciagle mozna uzyskac np. przez przyklejenie czesci betonowej do stalowej, W praktyce najczesciej jest stosowane zespolenie dyskretne. Uzyskuje sie je przez mocowanie do dzwigara stalowego specjalnych elementow tzw. lacznikow, ktore nastepnie zatopione w czesci betonowej. Konstrukcja lacznikow moze bye pod warunkiem, ze beda one zdolne do przeniesienia sil rozwarstwiajacych, wystepuja na styku przekroj stalowy - przekroj betonowy. Jako laczniki moga stosowane np.: ksztaltowniki stalowe, kesy stalowe, trzpienie, prety ze stali zbrojeniowej, listwy stalowe z otworami (rys. 1.2). W zaleznosci od sposobu zemoze zachodzic pelna wspolodksztalcalnosc czesci stalowej i betonowej na styku czesci stalowej i betonowej moze wystepowac nieciaglosc odksztalE (rys. 1.3). W pierwszym przypadku mowi sie 0 zespoleniu niepodatnym, d;~gim 0 podatnym. W praktyce, w przypadku stosowania zespolenia dys- zawsze wystepuje nieciaglosc odksztalcen na styku stali i betonu. Warnieciaglosci odksztalcen zalezy nie tylko od podatnosci samego Iacznika, lecz 12 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE KIERUNEK SIt Y SCINAJ,I\CEJ a b Abo ~Abo~Ab~:_-J~bO / / , -- "1"./ / / / --, T--- / -f--- / ---- / BLOKOWY TEOWY CEOWY PODKOWIASTY Rys. 1.2. Przyklady konstrukcji lacznikow a + Jaczniki sztywne z petlami z pretow ze stali zbrojeniowej, b - trzpienie, C lacznik listwowy z otworami 2,50 o -e- ci Rys. 1.3. Rozklad odksztalcen w przekroju podatnie zespolonym Rys. 1.4. Przekroj przesla z dzwigarow stalowych obetonowanych WPROWADZENIE 13 rowniez od ich liczby i sposobu rozmieszczenia. Tym samym, rozmieszczajac dostatecznie gesto nawet wiotkie Iaczniki, mozna uzyskac zespolenie praktycznie niepodatne. Jezeli zaprojektowano dostatecznie gesto rozmieszczone laczniki o odpowiedniej geometrii, to mozna przyjac, ze zespolenie jest niepodatne. Wa- te okreslono w dalszej czesci opracowania. Specyficznym typem stalowo-betonowych przekrojow zespolonych sa tzw. diwigaty stalowe obetonowane (rys. 1.4). Konstrukcje te sa niekiedy zaliczane do przekrojow zelbetowych ze sztywnym zbrojeniern. 1.2. Sposoby realizacji dzwigarow zespolonych "rt,~cr,n realizacji (formowania) dzwigara zespolonego rna istotny wplyw na rozsit wewnetrznych, a takze na procedury wyrniarowania. Ogolnie mozna wyrMnie trzy sposoby realizacji dzwigarow zespolonych: 1. Bez sztucznego (wskutek zastosowania specjalnych zabiegow) wprowadzania dodatkowych naprezen wstepnych w dzwigarze stalowyrn przed jego zespoleniem z czescia betonowa (montaz na pelnym rusztowaniu, montaz bez rusztowan, zastosowanie biemych podpor montazowych). 2. Z zastosowaniem specjalnych zabiegow wprowadzajacych dodatkowe naprezenia wstepne w dzwigarze stalowym przed zespoleniem z czescia betonowa (up. przez obnizenie lub podwyzszenie podpor stalych, podwyzszenie podpor montazowych, balastowanie, zastosowanie kabli montazowych, obroty tymczasowych przegubow itp.). 3. Sprezenie kablami zelbetowej plyty pomostowej nad podporami posrednimi ukladach ciaglych (przed lub po zespoleniu plyty z belkami stalowymi). Za wyjatkiem montazu na pelnym rusztowaniu proces przejmowania obciazen przez dzwigary zespolone przebiega w dwoch fazach: - w fazie I same belki stalowe (na calej dlugosci lub na niektorych odcinkach) przejmuja tzw. pierwsza czesc obciazen stalych (i ewentualnie efekty zabiegow specjalnych), ktore wywoluja momenty zginajace M1; w fazie II, po stwardnieniu betonu, belki zespolone przejmuja druga czesc obciazen stalych (i ewentualnie efekty zabiegow specjalnych) oraz obciazenia ruchome, ktore lacznie wywoluja momenty zginajace MIl' Ponizej przyjeto nastepujace oznaczenia dla obciazen: gl - ciezar wlasny konstrukcji stalowej; - pozostale obciazenia stale dzialajace w fazie r (mokra plyta zelbetowa, deskowania, obciazenia montazowe); - odciazenia konstrukcji w fazie II (np. z powodu roznicy ciezarow betonu mokrego i stwardnialego, zdjecia deskowan, usuniecia obciazen montazowych); obciazenia stale umieszczone na przesle po stwardnieniu betonu plyty pomostowej (elementy wyposazenia, urzadzenia obce); P, q skupione i rozlozone ruchome obciazenia uzytkowe, 14 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE / L9 Mr= 0 : .~$ / " : ~ I I I I I I I I ~ n __ n ~ __ t~~m nn_nn ~ n~ I I I I I I I I I I I I :: : M(Ln: : .....mrrmmm1l1l1111l11l1l11111iJ1I1I111I111I1I1I1I111llIDrrnfm,,_ ; M, = M(91,92) + M(il ) Faza II 4 " " : e~M(-93'94,q,P) 'e : ~~ (+) :;_.;.;;;>"4~ " I I I, I, I I il+ I I .fc - - - - --l-* -- -- ---- - -- i-- - - --i I I I, I I 'I I, I, I I 'I -= / 1-'§) / v >: V o 0,2 0,4 0,6 w/c 0,8 b kt 1,0 0,82~9,...,. ~ 0,6 0,42/ ~~ 0,2 ~151 , , 0,94 0,8 0,6 0,4 0,2 ° 1 3 7 14 28 90 :t[dni] 2 3 [lata] Rvs, 3.1. Wplyw skladu betonu na wartosci odksztalcen skurczu betonu (a) oraz przebieg skurczu b~tonu w czasie (b) Odksztalcenia pelzania e od czasu obciazenia t cc, to obliczac wg wzoru: t do t = 00 czasu nalezv o - Ex/a = CCl)ffJx:,fo - naprezenie wystepujace w momencie przylozenia obciazenia, - wspolczynnik sprezystosci betonu pO 28 dniach dojrzewania w warunkach normalnych, - wsp6lczynnik pelzania wg tablicy 3.3. Dla posrednich wilgotnosci i gru- to bosci zastepczych em nalezy stosowac interpolacje liniowa, Podobnie w przypadku, w kt6rym wystepuje koniecznosc uwzglednienia wartosci odksztalcen pelzania w ograniczonym czasie t nalezy wartosc cx, to wg wzoru pomnozyc przez wspolczynnik kt' oznaczajacy wzgledny przyrost odksztalcen od chwili obciazenia t do czasu t. Wspolczynnik k, dla roznych grubosci zastep- 't 0 t 29 (3.5) (3.6) 30 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE 0,1 f-----,_....- O~------~~~ ~~ ~ ~ 1 7 10 102 103 Czas t [dni] Rys. 3.2. Funkcje charakteryzujqcs przebieg pelzania betonu w czasie czych i dni mozna odczytac z wykres6w na rysunku 3.2. Wplyw wlc i ilosci cementu w jednostce objetosci mieszanki betonowej nalezy uwzglednic korzystajac ze wspolczynnika kc (rys. 3.1a) mnozac przez niego wartosc Ex. 10 okreslona wg wzoru (3.5). W przypadku okreslania klas betonu wg PN-EN206-1 :2003 nalezy stosowac skorygowane wytrzymalosci charakterystyczne u':k' J;lk) zgodnie z tablica 3.4. Tablica 3.4. Wytrzyrnalosci charakterystyczne betonu [MPaJ Klasa betonu c27j c3% c3_% c4% C5% 30 37 45 50 60 r. wg 25 30 35 40 50 ck PN-EN ick 22,8 27,3 31,9 36,4 45,5 (20,3) (24,8) (29,4) (33,9) (43,0) r.: 2,4 2,7 3,0 3,3 3,8 f ctkO,05 1,7 1,9 2,1 2,3 2,7 f clkO,95 3,1 3,4 3,9 4,3 4,9 Skorygowane wytrzymalosci charakterystyczne betonu wyznaczono przyjmujac upraszczajace zalozenia: - wytrzymalosc charakterystyczna pr6bek szesciennych 0 boku 150 mm i;k cube wg normy PN-EN 206-1 :2003 jest rowna wytrzymalosci gwarantowanejjc wg PN-S-l 0040: 1999 U~'k.cuhe = fcC), , ~ wvtrzvmalose Ila sciskanie wyznaczona na walcach 0 hid = 2 (if; 150/300 mm) • • wieksza od wytrzymalosci wyznaczonej na pryzmach 0 smuklosci hid = (200 x 200 x 600 mm), vvytrzymalose wyznaczona na pryzmach 0 hid = 3 mozna uznac za wytrzymatosc jednoosiowym stanie naprezenia w rozumieniu normy PN-91/S-10042. nawiasach podano tez wytrzymalosci charakterystyczne J;'k dodatkowo zredukowane 0 2,5 MPa (112 roznicy koJejnych klas betonu) z uwagi na bardziej tolerancyjny spos6b wyznaczania klasy betonu wg normy PN-EN 206-1 :2003 w do sposobu podanego w PN-SI0040:1999. Podane w nawiasach wytrzymalosci charakterystyczne daja wartosci po stronie bezpiecznej. Wytrzymalosci obliczeniowe Wytrzymalosci obliczeniowe dla betonu nalezy okreslac wg tablicy 3.5. Tablica 3.5. Wytrzymalosci obliczeniowe betonu Wytrzyrnalosc obliczeniowa na: Definicja -Sciskanie, sciskanie przy zginaniu elementow z betonu /cd =j~kIYe zbrojonego Rozciaganie dla betonu zbrojonego /c·rd =J» lYe Sciskanie w elementach z betonu nie zbrojonego Iced - /ck IYee Scinanie rRd - O,25/c:tk 0.05 lYe Docisk (dla betonu zbrojonego) JRdu - mdlcd Yc = 1,5 Ycc=I,7 ~ (~1) m,> -a-- Aco Aeo - pole powierzchni docisku wg okreslenia PN-9l/S-1 0042 Ad - pole powierzchni rczdzialu wg okreslenia PN-9I1S-1 0042 Stal zbrojeniowa i sprezajaca 3.2.1. Rodzaje i wlasciwosci stali Do zbrojenia betonu nalezy stosowac prety ze stali 0 duzej ciagliwosci tj.: - stal klasy B: hk ;;. 1,08 i Euk;;' 5,0%, t; - stal klasy C: 1,15 < hk < 1,35 i Euk;;' 7,5%, fyk jest wydluzeniem przy maksymalnej sile. Stal powinna spelniac wymagania PN-EN 10080:2005. Zaleca sie stosostale specjalne. Wlasnosci mechaniczne produkowanych w Polsce stali zbrojeniowych podano w tabIicy 3.6. 31 32 MOSTOWE KONSTRUKCJE Tablica 3.6. Wlasnosci mechaniczne stali zbrojeniowych Zgodnie z przyjetym w pr oznacza wytrzymalosc charakterystyczna (j~k) stali [MPa], C drut ciagna zimno, S7 - splot sredniodrutowy, H pret walcowany na goraco. Znak Nominalna Charakterystyczna Wytrzymalosc gatunku stali Spajalnosc srednica pretow granica plastycznosci charakterystyczna [mm] J;k [MPa] ItdMPa] St3S-b spajalna 5,5 40 320 PB240 trudno spajalna" 6 40 240 265 St508 trudno spajalna') 18G2-b spajalna 6 32 355 480 25G2S 6 :-40 395 trudno spajalna" 530 34GS 6 :- 32 350 550 R8400W spajalna 6.;-40 400 440 R8500W 8500SP spajalna 6 40 500 550 8500B *) . niespajalna w warunkach budowy. Wspolczynnik rozszerzalnosci cieplnej liniowej aT = 10 5/ K Modul sprezystosci E, 200GPa 3.2.2. Wytrzymalosci obliczeniowe llLUlU"''''' obliczeniowe stali zbrojeniowej i sprezajacej, zaokraglone do okreslac wg tablicy 3.8. Tablica 3.8. Wytrzymalosci obliczeniowe stali zbrojeniowej i sprezajacej Wytrzymalosc obliczeniowa Dcfinicja Stal zbrojeniowa ltd =, J;k m, Iys Stal sprezajaca /Pd mplyp I t, 1,2 dla stali klas A-I do A-III, Yp= 1,5, m31 0,9 dla stali A-I laczonej spoinami czolowymi, m» 0,8 dla stali A-I laczonej dwustronnymi przyspawanymi nakladkami, m.; 0,8 dla ciegien nie zespolonych z betonem, mp2 1,15 przy kr6tkotrwalym przeciazeniu ciegien. W pozostalych przypadkach nalezy przyjrnowac m, mp= 1,0. ~o konstrukcji .z~spolonych wstepnie sprezonych nalezy stosowac druty, sploty 1 ~r('(ty 0 wartosciach mechanicznych podanych w tablicy 3.7. lone stale moga byc stosowane pod warunkiem uzyskania aprobaty technicznej. 3.3. Stal konstrukcyjna 3.3.1. Rodzaje i wlasciwosci stali konstrukcyjnej Elementy konstrukcyjne zespolone z betonem nalezy wykonywac ze stali 0 gwarantowanej spawalnosci. Wlasciwosci stali nalezy przyjmowac wg norm przedmiotowych. Stale niestopowe i stop owe nie wymienione w normach moga bye stosowane pod warunkiem uzyskania aprobaty technicznej. Stale materialowe stali nalezy przyjmowac na podstawie tablicy 3.9, a wlasciwosci mechaniczne z tablicy 3.10. Tablica 3.7. Wlasciwosci mechaniczne drutow i splotow sprezajacych Nazwa Oznaczenie Srednica Przekr6j Charakterystyczna sila e [mm] Ap [mrrr'] zrywajaca r.: [kN] Odmiana I Y 1770C*) 5,0 19,6 34,7 Druty Y 1670C*) 7,0 38,5 64,3 Y 1860 S7') 13,0 100 186 Sploty Y 1770 S7*) 16,0 150 265 Prety Y 1030H') 40 1295 Y 1230H') 40 1546 Wspolczynniki sprezystosci: dla drut6w i pretow Ep - 205 GPa, dla splot6w (orientacyjnie) Ep=195GPa .) Wybrane wyroby wg prEN 10138-3 Tablica 3.9. Stale materialowe Stala materialowa Wartosc charakterystyczna W spolczynn ik sprezystosci podluznej E= 205 GPa Wspolczynnik sprezystosci poprzecznej G= 80 GPa Wspolczynnik Poissona v= 0,30 Wspolczynnik rozszerzalnosci cieplnej liniowej aT= 1O.5/'K Gestosc masy P 7850 kg/m ' W tablicy 3.10 zestawiono stale niestopowe, jakosciowe i specjalne ulepszane cieplnie (w tym 0 zwiekszonej odpornosci na kruche pekniecia) oraz stale 33 34 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE stopowe drobnoziarniste 0 zwiekszonej odpornosci na krnche pekniecia, a takze stale odporne na korozje atmosferyczna, Tablica 3.10. Wlasciwosci mechaniczne stali konstrukcyjnych Charakterystyczne wartosci granicy plastycznosci ifv) wytrzymalosci ifu) ! Rodzaj, gatunek w zaleznosci od grubosci elementu (t) i klasy t .;;40mm 40mm < t .;;80mm jakosciowe stali IvdMPaj /uk [MPaj IvdMPaj i: [MPa] S235 J2 235 360 215 360 .. S275 J2 275 430 255 410 S355 J2/K2 355 510 335 470 S275 NiNL 275 390 255 370 S355 NINL 355 490 335 470 S275 M/ML 275 370 255 360 S355 M/ML 355 470 335 450 S420 M/ML 420 520 390 500 S460 MfML 460 540 430 530 S235 W 235 360 215 340 S355 W 355 510 335 490 J ! S460 Q/QUQLI 460 570 440 550 Stale oznaczone litera; N sa normalizowane lub walcowane norrnalizujaco, - M sa walcowane termomechanicznie, - Q sa ulepszane cieplnie, W maja zwiekszona odpomosc na korozje atmosferyczna, L sa przeznaczone do stosowania w niskich temperaturach. Stale w klasie jakosciowej N i M charakteryzuja sie wartoscia pracy lamania 40J w temperaturze -20°C (K2), stal Q 30J w temperaturze -20°C (13), stale NL i ML charakteryzuja sie wartoscia pracy Iamania 27J w temperaturze -50°C (J5)" a stal QL 30J w temperaturze -40°C (J4). Oznaczenie pracy lamania sposobem Charpy'ego w dzulach podano w tablicy 3.11. Pomiedzy praca lamania K [J] a udarnoscia KC [Jzcnr'] zachodzi zaleznose: (3.7) gdzie Sojest powierzchnia przekroju poprzecznego probki w miejscu karbu [em'], 35 Tablica 3.n. Oznaczenie pracy lamania ,- Udarnosc (praca lamania) [1] Temperatura proby r-- 271 40J I 60J °c r--- JR KR LR 20 r---- JO KO LO 0 J2 K2 L2 20 - J3 K3 L3 -30 J4 K4 L4 40 - J5 K5 L5 -50 - J6 K6 L6 -60 3.3.2. Wytrzymalosc obliczeniowa wytrzymaiose obliczeniowa stali, zaokraglona do 5 MPa, nalezy okreslac z tablicy 3.12. 3.4. Materialy na polaczenia stali konstrukcyjnych Stal na sruby, nakretki i podkladki, na e1ektrody lub drnty i topniki do spawania powinna odpowiadac wymaganiom normy PN-89/S-1 0050 i PN-82/S-1 0052 albo miec aprobaty techniczne. 'Iablica 3.12. Wytrzymalosci obliczeniowe stali konstrukcyjnych Wytrzymalosc obliczeniowa na Definicja Rozciaganie, sciskanie przy zginaniu, wytrzymalosc !ad = /ykl(l,05Ya) W zlozonym stanie naprezenia Scinanie !adv = 0,58!ad Docisk powierzchni plaskich !add = J,25/ud Mozna przyjac: Yo= 1,15 dla Iv.;, 355 MPa Ya= 1,20 dla 355 MPa "I>n." statycznego. Efekty dynamiczne obciazen pojazdami i wiatrem powinny okreslane w przypadku element6w smuklych, np. wspornikow podo znacznym wysiegu. Zasady ogolne projekto wan ia 4.1. Wymagania ogolne 4.1.1. Metoda projektowania Obli_czenia .k~nstrukc~i nalezy przeprowadzac wedlug metody rozdzielonvch wspolczynmk.ow bezp~ec~e?stwa, rozrozniajqc dwie grupy stan6w granicznych: sta?y grarnczne nosnosci (SGN), po osiagnieciu kt6rych konstrukcja przestaje byc zdolna. do dalszego przenoszenia lub wzrostu okreslonvch obciazen, stany g.ralllczn~ ~zytk~walnosci (SG~-.J), po osiagnieciu kt6rych konstrukcja przestaje spelniac zalozone wymagama eksploatacyjne. . W ?~hczemach .n~lezy wykazac, ze we wszystkich mozliwych do przewidzema na~?leko.r~ystn~ej.szych u~ladach obciazen (sytuacjach obliczeniowych) k?nstrukcjl lub ~ej CZ«~Cl (w s~adlUm budowy i w stadium eksploatacji) sa spelmon~ ~ma,g~ma stano,; ~~amcznych nosnosci i uzytkowalnosei (to znaczy warunki nosnosci, sztywnosci 1 rysoodpornosci konstrukcji). 4.1.2. Ogolne zasady obliczeri ~ o~liczeniach nale~ przestrzegac za~~d zawartych w PN-76/B-0300 1 z uwzgledmeme~ cech szczegolnych konstrukcji mostowych podanych w PN-85/S-10030, ~N-82!S-~005~, PN-911S-100.42, przyjmujac nominalne wymiary element6w I zakladajac, ze beda spelnione tolerancje wykonania i montazu wedlug PN-77/S-10040, PN-89/S-10050. 4.2.2. Wspolczynniki obciazenia dla wstepnych regulacji sil w konstrukcjach zespolonych sie ciegna sprezajace umieszczone wewnatrz plyty betonowej, to dorazne i straty reologiczne sil sprezajacych do chwili zespolenia plyty stalowym nalezy obliczac wedlug PN-911S-10042. Wspolczynniki w tym przypadku nalezy przyjmowac zgodnie z PN-85/S-10030. Dla innych sposob6w regulowania sil w konstrukcji wspolczynniki obnalezy przyjmowac r6wne 0,9 lub 1,1 w zaleznosci od tego, czy efekjest odciazenie czy dociazenie rozpatrywanego przekroju lub Wartosc wspolczynnika obciazenia dla danego sposobu regulacji si! w konprzyjmuje sie jednakowa zar6wno przed zespoleniemjak i po zespoleniu wszystkich fazach pracy przekroju, w kt6rych ta regulacja wplywa na rozpatprzekr6j lub element). 4.1.3. Dokumentacja projektowa Z~kr~s, uklad i forma dokumentacji projektowej powinny odpowiadac postanowiemom zawartym w PN-90/B-03000, PN-ISO 5261 :2002, PN-85/S-10030 PN-S-I0040:1999, PN-89/S-10050. ' 4.1.4. Jednostki miar. Wartosc] posrednie W obliczeniach nalezy sto~owac legalne jednostki miar. Wartosci posrednie w stosunku do podanych w tabltcach mozna interpolowac liniowo. 4.2.3. Redukcja skurczu betonu Jezeli zastosowano betonowanie plyty wspolpracujacej odcinkami (rys. 4.1), a przerwa miedzy betonowaniem kolejnych odcink6w plyty jest r6wna: a co najmniej 6 do 8 godzin, to wspolczynnik Besoc wedlug tablicy 3.2, okreslajednostkowy skurcz betonu mozna zmniejszyc do 2/3; b ~ calkowitemu okresowi dojrzewania betonu, to mozna zmniejszyc do poIowy pelnej wartosci, 37 38 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE Rys. 4.1. Schemat kolejnosci betonowania pl:yty pomostowej 4.2.4. Obciazenia wywolane zmianami temperatury Ekstremalne temperatury mostu zespolonego, powodujace przemieszczenia konstrukcji wzdluz jej osi, dla warunkow krajowych mozna przyjmowac nastepujacn T . = -25°C oraz T = +40oe nun max a w przypadku mostow bez podsypki tluczniowej na moscie kolejowym: T = +45°e max Poziom odniesienia zmian temperatury w konstrukcji stanowi temperatura budowy lub montazu, ktora w projekcie mozna przyjmowac rowna + lODe. W czasie montazu temperatura zwarcia konstrukcji kazdorazowo powinna bye okreslona zgodnie z warunkami lokalnymi. Rozklad temperatury na wysokosci przekroju nalezy przyjmowac jako liniowo zmienny na wysokosci przekroju betonowego i staly w przekroju stalowym (rys. 4.2b - rozklad I). Rom ice temperatur L1T nalezy przyjmowac wg tablicy 4.1. W przypadku, gdy w dzwigarze skrajnym mostu czesc stalowa jest poddana bezposredniemu ogrzewaniu promieniami slonecznymi, przy ich pochyleniu do poziomu minimum 30°, wowczas dzwigar ten nalezy sprawdzic takze przy rozkladzie temperatury wedlug rysunku 4.2c. Na wysokosci srodnika rozklad temperatury opisuje rownanie: !JT, - !JT_ 3,91 h. - 3,82 ( ~ r a CD r----W'---r---J~~-- _ -----j------- -------------- ----------1 'J l O,3L\T max 'J Rys. 4.2. Rozklady roznic temperatury na wysokosci przekroju zespolonego w przypadku dzwigarow blachownicowych oraz jednosciennych pasow kratownic, " . - w przypadku dwusciennych pasow gomych kratown~c, - w przypadku dwusciennych pasow dolnych kratownic. Roznica temperatur LlTw przypadku I (rys. 4.2b) Tablica Roznica temperatur AT [K] z nawierzchnia bez nawierzchni Typ mostu dodatnia ujemna dodatnia ujemna 12 12 8 8 gora z jazda 18 10 15 8 dolem 10 14 8 8 gora belkowy z jazda 18 10 15 8 dolem 7 12 8 8 gora kratowy 15 8 z jazda dolem 16 10 4.2.5. Rozdzial obci~zen poziomych przeprowadza sie dokladniejszych obliczen, t? o~cietzeni~ poz~~e prostopadle na przesla zespolone mozna rozdzielac zgodme z ta rca 4.2. Tablica 4 2 W spolczynniki do rozdzialu obciazen poziomvch .. W spolczynniki dla obciazen przypadaj<'lcych Poprzeczne obciazenia na plyte na stezenia usytuowane w poziomie poziome pomostowa pasow dzwigarow stalowych przeciwleglych do plyty Dzialanie wiatru: 0,60 0,60 1- dzwigary kratowe 0,40 ,- dzwigary pelnoscienne 0,80 0,20 1- na pomost i tabor kolejowy 1,00 Uderzenia boczne obciazenia 1,00 0,20 ruchomego Dzialanie sily odsrodkowej 1,00 0,20 39 40 1 dla h~3,8m k3 h )/3,7 dla 3,8 m < h: < 7,5 m k, (7,5 h 75 k~ 0 g dla g); , m h' odleglosc mierzona od glowki szyny (rys. 4.5). g • k .. I' ch wzdluz toru. 4. Oddzialywanie na zalamane powierzchme konstru CJI po ozony dku pokazano na rysunku 4.6. Schemat tego przypa. . ., okreslone dla zastepczej odleg- Obciazenia +q przyjmuje SIt( rowne ±qlk 't _ 4k losci a' : g MOSTOWE KONSTRUKC1E ZESPOLONE STALOWO-BETONOWB 4.2.6. Dzialanie fali uderzeniowej (efekt aerodynamiczny) Podczas przejazdu pociagu na budowle polozone obok toru dziala fala uderzeniowa cisnieniowo-esaca. Jej dzialanie moze bye w obliczeniach zastapione obci~zenietn ekwiwalentnym qik' ktore nalezy stosowac przy sprawdzaniu stanow granicznych nosnosci i zmeczenia konstrukcji. I. Oddzialywanie na boczne powierzchnie wzdluz toru. Wartosci charakterystyczne obciazenia ±qlk pokazano na rysunku 4.3. Dla pociagow dobrze i bardzo dobrze profilowanych wartosci q lk Z rysunku 4.3 moz. na pomnozyc przez wspolczynnik redukcyjny k, rowny odpowiednio 0,85 i 0,60. Powierzchnia konstrukc'j / _ -- ,\ _ _. ~\ " -. -, ...... <, r--- .... .... .... ...... ...... r- " ........ - -::: ....... _ . _ r:-":-?:- - "= .... t:::::=: .t-'":".":'" ---- .. -. ;-:.::. ... -:- .. 0 80 9,0 3,0 -- v = 300 km/h _ - v = 250 km/h •••••• V = 200 km/h . - . v = 160 km/h .- •• - V = 120 km/h PRZEKR6J PLAN Powierzchnia konstrukcji q1k [kN/m2] 1,8 1,6 1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 2,3 2,8 3,3 R 4 4 Wartosci charakterystyczne obciazenia q2k ys .. , vv 2,0 1.0 hg [m] 0, 6,0 7,0 4,5 5,0 q1k a-; -:1- --- v = 300 km/h - - - v = 250 km/h .- •••••• V = 200 km/h - . - . v = 160 km/h - •• - ••• V = 120 km/h '_--~~--~~~--~~~~----~--.---~ . . '. owierzchnie konstrukcji polozonych wzdhrz toru. 3. Oddzialywanie na gome P .... ssania fali uderzeniowej mozna okre- Wartosci charakterystyczne cisnrema ze wzoru: (4.2) 3,8 4,3 4,8 5,3 5,8 6,3 Rys. 4.3. Wartosci charakterystyczne obciazenia qlk Jezeli powierzchnia, na ktora dziala fala uderzeniowa, jest nizsza niz 1,0 m lub kr6tsza niz 2,5 m, to obciazenie qlk nalezy pomnozyc przez wspolczynnik k2 1,3. 2. Oddzialywanie na gorne, poziome powierzchnie nad torem. Wartosci charakterystyczne obciazenia ±q2k mozna przyjmowac na podstawie rysunku 4.4. Obciazenia q2k mozna redukowac za pornoca wspolczynnika kl (patrz pkt. 1). W przypadku konstrukcji poprzecznych do toru rnozna obciazenia q2k' dzialajace na przykrawedziowych (poprzecznych do toru) pasach 0 szerokosci do 1,5 m, mnozyc przez wspolczynnik 0,75. a 06 a + 0,4 g , gmin • r . (4 3) a 6 ° m. Znajduja J . li > 6 ° m to nalezy przyjac we wzorze . gmax '. eze 1 agmax ' '. 'I . ynniki k i k okreslone w punkcie 1. tutaj takze zastosowame wspo CZ 1 2 41 (4.3) 42 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE 4.2.7. Dokladnosc okreslania wartosci obciazenia obciazen wystarczy okreslac z dokladnoscia nie wieksza niz 0,1 kN lub gdzie: . k, k5 0,6 PRZEKR6J .--- ;;,2m -\:- ±q3k(a) I· __L \ "'~q3k('") I \ , \ , , \ , , , " 1 , , T a9 .. .. " -, " .. .... ~ ' .. <, ...... .... r--_ ...... - -- -- ...... ...... r--- "-". I a9[m] WIDOK Z BOKU Powierzchnia konstrukc'j 5 m .I%k(ag) w przypadku jednego toru, w przypadku dwoch torow, ILH~L"jUU wywolane fala uderzeniowa nalezy laczyc z dzialaniem parcia stosujac dla obciazen qik wspolczynniki obciazenia yttakie same jak dla wiatru. 6. 0,5 0,4 4.2.8. Ilklady obciazen (sytuacje obliczeniowe) obciazen i ich ukladow oraz ogolne zasady zestawiania tych uklaprzyjmowac wedlug PN-85/S-1 0030 oraz PN-82/S-1 0052. sprawdzaniu stanow granicznych dla dzwigarow stalowych lub ich przed zespoleniem oraz elementow stezen stalowych nalezy przyjmowac ukladv obciazen zgodnie z PN-82/S-10052 oraz PN-85/S-10030; natomiast dla ¢ betonowych przed zespoleniem - wedlug PN-91/S-10042 oraz 10030. Do wymiarowania i sprawdzania stanow granicznych nosnosci elementow Ar"'''''''~r{\'m zespolonych nalezy wybrac najniekorzystniejszy z trzech ukladow obciazen: podstawowego (P), dodatkowego (PD) lub wyjatkowego (PW), stosujac przy odpowiednie wspolczynniki obciazenia Yt· . . . Wplyw pelzania betonu oraz skurcz betonu z uwzglednieniem pelzania na sily wewnetrzne i naprezenia nalezy wlaczac do ukladow podstawowych. Laczny wplyw skurczu betonu i zmian temperatury nalezy wlaczac do ukladow dodatkowych. obliczaniu plyty wspolpracujacej, laczne dzialanie obciazen pionowych poziomych (wiatr, uderzenia boczne) nalezy traktowac jako uklad dodatkowy. W mostach polozonych w luku poziomym laczne dzialanie obciazen pio- nowych i tylko sil odsrodkowych tworzy uklad podstawowy dla plyty. Uklady obciazen dla stanow granicznych uzytkowalnosci podano w rozdziale 10 dotyczacym sprawdzania tych stanow, 0,3 0,2 - - - v '" 200 km/h ------. V'" 160 km/h - V 120km/h 0,1 0,0 2,0 3,0 4,0 5,0 6,0 Rys. 4.5. Rozklad i wartosci charakterystyczne obciazenia q3k 5. Oddzialywanie na powierzchnie obejmujace skrajnie toru na ograniczonej dlugosci (15720 m), Dotyczy to powierzchni poziomych nad torem, polaczonych z co najmniej jedna powierzchnia pionowa (np. rusztowania, konstrukcje tymczasowe). W tym przypadku obciazenia cisnieniowo-ssace mozna okreslac w nastepujacy sposob: - obciazenia na cala powierzchnie pionowa: ± k, qlk' gdzie k4 = 2 (4.4) obciazenia na powierzchnie pozioma: (4.5) 4.3. Obliczenia statyczne 4.3.1. Zasady ogolne uklad i forma graficzna obliczen powinny bye zgodne z PN-90/B-03000. Obliczenia statyczne powinny obejmowac ustroje konstrukcyjne, elementy i te szczegoly konstrukcyjne, dla ktorych konieczne jest sprawdzenie stanow granosnosci i uzytkowalnosci. Nalezy przy tym przyjmowac najnieko- ±q4k(=qlk) a9m;n .1 a'9 oraz agmax Rys. 4.6. Okreslenie odleglosci 43 44 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWfi rzystniejsze, lecz mozliwe, uklady obciazen w stadium budowy i w stadium eksploatacji. . W obliczeniach statycznych nalezy stosowac obciazenia charakterystyczne: roz~lIeszczo,n~ z u,:zgl~?nieniem ich charakteru (stale lub zmienne). W celu uzys, kam~ ,;artosc~ o~hczemowych, yrzez wspolczynniki obciazenia Yr nalezy prze. mn~z~c ~apr~zema, odksztalcenia lub przemieszczenia wywolane odpowiednimi ObCI'lZellla~~ cbarak~erystycznymi. W przypadku zaleznosci liniowej napr~zen, odk~ztalcen. I. prze.m.les~czen od sil wewnerrznych lub oboiazen mozna przez wspolczynniki obciazenia yjprzemnazae sily wewnetrzne lub obciazenia, , W przypadku koniecznosci stosowania malo znanycb metod obliczen naleZy podac uza~adm~me naukowe lub powolac sie na wlasciwe i dostepne zrodla, Obhczema racbunkowe nalezy wykonywac z dokladnosciq nie mniejsza niz do trzech cyfr znaczacycb. 4.3.2. Modele obliczeniowe ~o.del ~bliczeniowy konstrukcji powinien odwzorowywac wszystkie istotne czynn~kI rnajace :vplyw na zachowanie sie konstrukcji w rozpatrywanym stanie grallICZ~y~, to Je~t: obciazenia, wlasciwosci materialu i cechy geometryczne oraz wynikajace z nich sztywnosci (podatnosci) elernentow, potaczen i wiezi podporo~ych (stezeri). Stepien zlozonoscl modelu obliczeniowego powinien bye uzasadmony z punktu widzenia waznosci zadania projektowego. Jako modele statyczne elernentow przesla zespolonego mozna stosowac: model pojedynczego preta, model plaski rusztu badz plyty, model prz~strze~ny zlozony z elementow prerowvch, plytowych i tarczowych. W obh~ze~lach statycznych zelbetowych plyt pomostowych na obciazenia lokalne obow~qZ~H.zasady po dane w normie PN-91/S-10042 (pkt. 6.6.3 i 6.7.1). W odniesieniu do belek pomostu nalezy stosowac zasady podane w pkt. 9.1.9.2 nonny PN-82/S-10052. ,. Do obI~czen przesel skrzynkowych mozna stosowac model preta cienko- sClennego 0 meodksztakalnym konturze, gdy: - ~tosune~ ~zero~~sci skrzynki (odstepu scian zewnetrznychj do dlugosci przesla Jest rnnrejszy niz 0,35 w przeslach swobodnie podpartych Iub 0.30 w ukladach ciaglych, . - stosunek w)'so~osci. skrzynki do dlugosoi przesla jest mniejszy od 1110, w odstepach m.e wiekszych niz 114 rozpietosci przesla i nie wit:(kszych niz 12,0 m: przekroje sa usztywmone niepodatnymi, poprzecznymi przeponami kratowyrni lub rarnowymi zapewniajqcymi zachowanie nieodksztalcalnosci konturu. , Przesla skrzynk~~e 0 ~talej wysokosci srodnikow, ze zmieniajqcymi sie na dlugosci przesla grubosciami elernentow, mozna w obIiczeniach statycznych na skrecanie rozpatrywac jak przesla 0 stalym przekroju. W ruszcie belkowyrn, zastosowanymjako model statyczny przesla belkowo-p!ytowego, uklad belek stalowych powinien pokrywac sie z ich rozmieszczeniem ZlASADY OGOLNE PROJEKTOWANIA czvwistym, a rozstaw belek poprzecznych odwzorowujacych betonowa plyte rze " nie powinien bye wiekszy od 1 ,5-krotnego rozstawu beIek podluznych. W obliczeniach przesel belkowo-plytowych i skrzynkowych dopuszcza sie tosowanie plaskich (w plaszczyznie pionowej) modeli belkowych (pretowych) s okresleniu poprzecznego rozdzialu obciazen. W przypadku mostow o stosunku szerokosci do rozpietosci przesla nie przekraczajacym 0,5 mozna stoBOwar metode sztywnej poprzecznicy: a z uwzglednieniem sztywnosci na skrecanie do obliczen mostow skrzynkowych wielokomorowych oraz mostow belkowo-plytowych majacych wiatrownice dolne Iaczace wszystkie belki, b ~ bez uwzglednienia sztywnosci skretnej - do obliczen mostow belkowo-plytowych bez wiatrownic dolnych Iub z wiatrownicami laczacymi belki glowne tylko parami. 4.3.3. SUy przekrojowe i przemieszczenia Sily przekrojowe i przemieszczenia nalezy obliczac, stosujac me~o~y mechaniki budowli i liniowej teorii sprezystosci. Nalezy przy tym uwzgledniac wplywy specyficzne dla konstrukcji zespolonych stalowo-betonowych, a mianowicie: - wplyw pelzania i skurczu betonu, wplyw rozkladu temperatury na wysokosci dzwigara zespolonego, wplyw wstepnych regulacji sil w konstrukcji, - wplyw zarysowania plyty pomostowej (nad podporami ?~sredni_mi w ukl~d~c~ ciaglych) na redystrybucje sil wewnetrznych na dlugosci ustroju od obciazen wystepujacych po zespoleniu, . - zginanie plyty pomostowej w plaszczyznie poziomej w mostachJednotoro~yc~. Jezeli nie przeprowadza sie dokladniejszych obliczen, to redystrybucje s11 wewnetrznych wskutek zarysowania plyty mozna w przyblizeniu okreslic poprzez redukcje podporowych momentow zginajacych i rownoczesne odpowiednie zwiek- szenie przeslowych momentow zginajacych (rys. 4.7). . Wartosci procentowe redukcji momentow podporowych podano w tabhcy 4.3. Tablica 4.3. Zmniejszenie momentow podporowych [%] wskutek zarysowania plyty wspolpracujacej nad podporami belek ciaglych Stepien sprezenia plyty Stany graniczne Rodzaj obliczen Pelne Plyta zelbetowa i ograniczone niesprezona Ugiecia i katy obrotu po zespoleniu, podniesienie wykonawcze 15 SGU Rozwarcie rys 10 Sprawdzenie przekroju z plyta rozciagana 10 20 SGN Sprawdzenie przekroju z plyta sciskana 25 15 45 46 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE , -, M -, M-M d P = re 100% M I ........ J I I I Rys. 4.7. Redukcja momentu podporowego z powodu zarysowania plyty Wplyw zarysowania plyty nalezy takze uwzglednic w swobodnie podpartych przeslach kratowych z jazda dolem, z plyta zelbetowa zespolona ze stalo- wynn poprzecznicami. 4.3.4. Dzwigary kratowe Obliczenia statyczne dzwigarow kratowych z zespolonym pasem sciskanym nalezy przeprowadzac przyjmujac sztywne polaczenia pretow w wezlach kraty. W obliczeniach nalezy uwzglednic wplyw mimosrodowego polaczenia krzyzulcow z pasem zespolonym. Wplyw ten mozna okreslic w przyblizeniu w nastepujacy spos6b: a - gdy plyta przylega na calej dlugosci pas a stalowego (rys. 4.8) (K' + K) cos« I I a b Rys. 4.8. Zginanie pasa zespolonego wskutek mimosrodowego polaczenia z krzyzulcami (plyta przylega na calej dlugosci pasa) PROJEKTOWANIA 47 Rys. 4.9. Zginanie pasa zespoloncgo wskutek mimosrodowego polaczenia z krzyzulcami opiera sie na pasie tylko w wczlach kraty) b - gdy plyta opiera sie na pasie stalowym tylko w wezlach (rys. 4.9) (4.6) (4.7) (4.8) (4.9) V _ Kmza c- s (4.10) (4.11) (4.12) Jezeli plyta przylega na calej dlugosci do pasa stalowego, nalezy uwzgledzginanie pasa zespolonego obciazeniami ustawionymi na pasie (obciazenie rniedzywezlowe). W przyblizeniu mozna je okreslic w spos6b pokazany na ry- 48 s ' ~[~' + 0,7 Mo Rys. 4.10, Przybli:i:ony sposob ok 'I ' , , res ema momentow zginajacych od ob ' ,. ied :J't C1 5.1. Wartosci wspolczynnika A do wyznaczania szerokosci wspolpracujacej b/h bilLe 1,0 0,9 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0,10 0,18 0,20 0,22 0,26 0,31 0,38 0,48 0,62 0,82 1,00 0,15 0,20 0,22 0,25 0,28 0,33 0,40 0,50 0,64 0,83 1,00 '0,20 0,23 0,26 0,30 0,34 0,38 0,45 0,55 0,68 0,85 1,00 0,30 0,32 0,36 0,40 0,44 0,50 0,56 0,63 0,74 0,87 1,00 (5.2) Do obliczen szerokosci wspolpracujacej przyjmuje sie dlugosc ekwiwaprzesla L . Na odcinkach przypodporowych, 0 dlugosciach zgodnych z rysunkiem 5.5, przyjmowac liniowa zmiennosc szerokosci wspolpracujacej, Jezeli w obliczeniach plyty pomostowej uwzglednia sie w niej naprezenia wspolpracy z dzwigarem stalowym i jesli nie prowadzi sie dokladnych o.blimozna przyjac liniowy rozklad naprezen w plycie od wspolpracy z dzwlga~ zgodnie z rysunkiem 5.6. Przyjeto w tym przypadku zalozenie, ze na umownej szerokosci srodnika b naprezenia odpowiadaja poziomowi wyznaczonemu przy () §IN {j1 §IN ~ri1 . (L = O,85Lt1) (L = O,70Ld (L = O,85Lt3) Rys. 5.5. Schemat zmian szerokosci wspolpracujacej na dlugosci przesel (5.3) 55 56 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE I r-h I I I I I 2b1w J I b,pl 2b2w I I I ~. Rys. 5.6. Uproszczony rozklad naprezen w przekroju poprzecznym plyty zalozeniu szerokosci wspolpracujacej, w odleglosci bWi wynosza polowe tej wartosci, zas w odleglosci 2b wi wynosza zero. 5.3.3. Szerokosc efektywna plyty w przenoszeniu sil sprezajacych Szerokosc efektywna plyty w przenoszeniu sily podluznej zaczepionej w koncu plyty zmienia sie liniowo w zaleznosci od odleglosci x od miejsca przylozenia. Przy x 0 odpowiada umownej grubosci srodnika, czyli b . W odleglosci x szero- () kosc ta wynosi b = bo + x, co wynika z zaleznosci b bo + 2 x tga <, bo+ b1,,+ b2w' Kat rozkladu sily z miejsca obciazenia przyjeto a 26,5° (rys. 5.7). I I I I I I I I a = 26 5" I ' I Rys. 5.7. Szerokosc wspolpracujaca plyty obciazonej na koncu sila podluzna I.. b{) k 'I I 'i 5.4. Sztywnosc przekroju na zginanie 5.4.1.Przekroj z plyta sciskana Sztywnosc przekroju z zespoleniem sztywnym oblicza sie przy nastepujacych zalozeniach: uwzglednia sie caly przekroj plyty, 0 szerokosci r6wnej szerokosci wspolpracujacej, zgodnie z rozdzialem 5.3, lacznie z betonem w strefie rozciaganej, 57 pomija sie zbrojenie plyty, rozpatruje sie przekroj dzwigara stalowego br~tto, . _ zaklada sie ciaglosc odksztalcen na wysokosci calego przekroju, . Sztywnosc przekroju zespolonego na zginanie z niepodatnym zespolemem nalezy obliczac ze wzoru: B EI c a (" (5.5) - modul sprezystosci stali, ( moment bezwladnosci przekroju sprowadzonego. 5.4.2. Przekroj z plyta rozciagana w przekroju z plyta rozciagana nie nastepuje jej zarysowan~e, wtedy sztywprzekroju zespolonego przyjmuje sie jak przekroju z P~tll sciskana, Jako kryterium zarysowania plyty w obliczeniach statycznych przyjeto warunek: (5.6) a >-:f btk"'Clm gdzie: . . ( db' . r h naprezenia rozciagajace na krawedzi plyty wspolpracujacej 0 0 ciazen c a- rakterystycznych), srednia wytrzymalosc betonu na rozciaganie (charakterystyczna~. Jesli warunek (5.6) jest spelniony, wtedy uwaza sie, ze plyta Jest zarysowana. Sztywnosc przekroju z zarysowana plyta beto~owll ~C( ~alez~. oblic~a~ z ~ominieciem plyty betonowej i z uwzglQdnieniem stah zbrojeniowej I sprezajacej. 6.1. Wplyw zmian temperatury 6.1.1. SHy wewnetrzne SHy wewnetrzne w dzwigarze zespolon m wvw " wg rozkladu I (rys. 4.2 b) mozna okreslac / d ,:y\Volane zmianami temperatur na rysunku 6.1. go me ze schematem przedstawionym Zwroty sil przedstawione na rys k 6 1 d . dem belki stalowej; w przypadku ogrzan~~ p~~ ~t~CZ'lc o~l~~ienia plyty ~zgl~- Przy rozkladzie I ?~ ezy prZYJ'lcc zwroty przecrwne. Mr nalezy obliczac wg w~:7r:~atur na wysokosci przekroju (rys. 4.2b) sily Nr i NT = arl1TbEcmAb 6 Sily ~ewnftrzne i napreienia od wplywow termicznyclt i reologicznych a Oc ' II I -. -. -. -. -. -. - ----. t· -. -- -. - -. -1: - --. - - +. -. - - - - -. II I ,'ha II I II I . II II : I zs: I I j+- _!:::x ~1 Rys. 6.1. Schemat do obliczania sil wewn h temperatury etrznyc w belce zespolonej wywolanych zmianami SIl Y WE\\lNI;:TRZNE I NAPRI;:ZENIA OD WPl yw6w TERMICZNYCH .. , LI Tb roznica temperatur miedzy belka stalowa a plyta wspolpracujaca srodku ciezkosci (Ob)' W schemacie przedstawionym na rysunku 6.lb wartosc momentu zginaja- w rozpatrywanym przekroju poprzecznym 0 wspolrzednej x nalezy obliodpowiednio do schematu statycznego belki i wartosci moment6w brzegowych M, = Nrzb + Mr Jezeli jest spelniony warunek Ec,//E/a < 0,05, to M; mozna porninac. W belkach swobodnie podpartych M Ml· Sily wewnetrzne w belce stalowej otrzymuje si~ z rozwiazania schematu pokazanego na rysunku 6.1 b. Sily wewnetrzne w plycie zelbetowej oblicza sie jako sil uzyskanych z obu schemat6w (rys. 6.la,b). Wymiary oraz charakterystyki geometryczne przekroj6w przeslowych i podporowych okresla sie wg rozdzialu 5. W przypadku II rozkladu temperatur (rysA.2c) sily wewnetrzne i napreze- trzeba okreslac na podstawie analizy odksztalcen dzwigara zespolonego. Naprezenia Rozklady odksztalcen i naprezen termicznych w przekroju z plyta wsp61pracuj'lcc'lc zarysowan'lc przedstawiono na rysunku 6.2. Rysunek 6.2a dotyczy oziebienia wzgledem belki stalowej; w przypadku ogrzania plyty nalezy przyjac przezwroty odksztalcen i naprezen, (6.2) (6.1) ~c _ ® rozciqganie e sciskanie b Rys. 6.2. Rozklady odksztalcen i naprezen termicznych w przekroju z plyta sciskana 59 60 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE . . O~liczone wartosci naprezen nalezy sumowac z odpowiednimi naprezemanu od innych obciazen.jezeli ich wplyw jest niekorzystny; w przeciwnym przypadku nalezy je pomijac, W przypadku przekroju z plyta zarysowana nalezy przy obliczaniu naprezen pominac przekroj betonowy, a uwzglednic przekroj zbrojenia wg rozdziahr 5. 6.2. Wplyw pelzania betonu 6.2.1. Zasady i zaleznosci ogolne W dowolnej chwili t sily wewnetrzne w z-tej czesci przekroju zespolonego (betonowej lub stalowej) sa suma sil poczatkowych N", MiG oraz ich zmian, spowodowanych pelzaniem betonu. (6.3) Sily 1~(), M/' wynikaja z rozdzielenia poczatkowych sil przekrojowych N , 11,(" ktore powstaja w przekrojach poprzecznych dzwigara zespolonego w chwili przylozenia obciazen powodujacych pelzanie betonu, na sily dzialajace osobno na przekroj betonowy i na przekroj stalowy wedlug nastepujacych wzorow (rys, 6.3 a,b): N° - _N° - M AbZh aM - hM - 0-1- a c (6.4) Mo_ 1A' la -in - a ° 1 ' c (6.5) No -N Ab bN- -o aA' c (6.6) Zmiany Nif btk . elm (7.7) gdzie ahtk oznacza naprezenia rozciagajace na zewnetrznej krawedzi plyty betonowej od obciazen charakterystycznych. NOSNOSCI PRZEKROJU POPRZECZNEGO 7.1.4. Przekroje z plyta sprezona W przypadku przekroj6w z plyta sprezona rozroznia sie: pelne, odpowiadajace stanowi niedopuszczenia naprezen w plycie betonowej (od obciazen charakterystycznych), w najniekorzystukladzie obciazenia z uwzglQdnieniem efekt6w reologicznych: ;:,0 (7.8) zalozeniu znaku plus dla sciskania), 0",>',(>7P111P ograniczone odpowiadajace niedopuszczeniu naprezen rozciagajacych wil:(kszych od wytrzymalosci betonu na rozciaganie: (7.9) naprezenia od obciazen charakterystycznych w rozciaganej plycie betonowej, wytrzymalosc charakterystyczna betonu na rozciaganie wg tablicy 3.11ub 304. Sprezenie pelne nalezy zachowac w odniesieniu do stan6w granicznych uzvtkowalnosci: ~tadium bezuzytkowego i uzytkowego most6w kolejowych, wszystkich stadi6w pracy most6w kolejowych i drogowych, w kt6rych wystesprezone styki element6w wykonanych z segment6w. Sprezenie ograniczone nalezy zachowac w odniesieniu do wszystkich stamost6w drogowych i stadium budowy most6w kolejowych, w kt6rych nie wystepuja sprezone styki element6w wykonanych z segment6w. Dodatkowo w przypadku sprezenia pelnego wymagane jest spelnienie wa- naprezenia od obciazen obliczeniowych). Naprezenia normalne a w przekroju zespolonym ze sprezeniem pelnym obliczac przyjmujac przekr6j brutto. W dzwigarze stalowym trzeba sumowac odpowiednie naprezenia od obciazen zewnetrznych i sprezenia z uwzglednieniem efekt6w reologicznych. Scinanie 7.2.1. Zasady ogolne Miarodajne naprezenia scinajace w przypadku przekroju z plyta rozciagana powinno obliczac w odniesieniu do dzwigara stalowego, niezaleznie od fazy pracy przekroju, tj. przyjmujac, ze cale naprezenia scinajace przejmuje przekr6j stalowy. obliczeniach nalezy pominac zbrojenie plyty. 67 68 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE Dopuszcza sie obliczanie naprezen scinajacych w przekrojach z plyta sciskana w odniesieniu do calego dzwigara zespolonego. Nalezy wtedy uwzglednie historie obciazenia i calkowite naprezenia scinajace, obliczac sumujac naprezenij, z obu faz pracy dzwigara (przed i po zespoleniu). W obIiczeniach mozna pomintl~ zbrojenie plyty betonowej. Podany spos6b sprawdzania nosnosci na scinanie dotyczy dzwigarow zespolonych z pelnosciennym dzwigarem stalowym (bez otwor6w w srodniku). W obliczeniach nalezy uwzglednic warunki statecznosci lokalnej srodnika zgodnie z rozdzialem 7. Ogolny warunek nosnosci na scinanie przekroju dzwigara stalowego rna postae, (7.10) gdzie: miarodajne naprezenia scinajace od obciazen obliczeniowych, - wytrzymalose obliczeniowa stali na scinanie wg tablicy 3.12. 7.2.2. Naprezenia scinajace Naprezenia scinajace oblicza sie ze zwiazku: vs T - (7.11) gdzie: V miarodajna sila poprzeczna (odpowiednia do analizowanej fazy pracy przekroju), S, 1,1 tj charakterystyki geometryczne przekroju stalowego; w przypadku obliczania naprezen scinajacych w odniesieniu do calego przekroju zespolonego nalezy w II fazie pracy uwzglednic charakterystyki geometryczne calego przekroju zespolonego zgodnie z punktem 4.4. W przypadku oslabienia przekroju srodnika otworami na nity lub sruby, naprezenia styczne w srodniku powieksza sie w stosunku: t; d (tw grubosc srodnika, d srednica otworu na nity lub sruby). W obliczeniach nalezy stosowac zasade superpozycji skutkow. 7.3. Zginanie ze scinaniem 7.3.1. Zasady ogolne Przy jednoczesnym obciazeniu belki momentem zginajacym M i sila poprzeczns, V, w miejscach zmiany przekroju oraz w miejscach wystepowania znacznych naprezen normalnych i stycznych nalezy sprawdzic naprezenia zastepcze. Warunek nosnosci w zlozonym stanie naprezenia rna postac: GRANICZNE NOSNOSCI PRZEKROJU POPRZECZNEGO <;;: 1,1 (7.12) ~ naprezenia zastepcze, wytrzymalosc obliczeniowa stali na rozciaganie wg tablicy 3.12. Warunek ten nalezy sprawdzic w kazdej fazie pracy przekroju. Mozna nie sprawdzac naprezen zastepczych, jesli miarodajne naprezenia nie przekrocza 0,3 (r <;;:0,3f;,d)' Naprezenia zastepcze zastepcze w plaskim stanie naprezenia nalezy obliczac ze wzoru: (7.13) a w przypadku, gdy ax lub av sa rowne zeru, wg wzoru: (7.14) W przypadku montazu dwufazowego naprezenia normalne i styczne nalezy obliczac metoda superpozycji skutkow, sumujac naprezenia z obu faz pracy kon- 7.4. Zginanie plyty pomostowej w plaszczyznie poziomej Jako przekroj obliczeniowy do sprawdzania SGN nalezy przyjac przekr6j plyty pomostowej 0 szerokosci bie/(wg pkt. 5.3.2.) wspolpracujacej zjednym dzwigarern stalowym i. Sprawdzenie nalezy przeprowadzic wedlug PN-911S-10042, jak dla przekroju mimosrodowo sciskanego lub rozciaganego, obciazonego momentem oraz sila normalna (sciskajaca lub rozciagajaca): N I (7.15) + sila normalna przypadajaca na przekr6j obliczeniowy plyty od zginania pionowego dzwigara zespolonego i z uwzglednieniem skurczu i pelzania betonu, M - sila normalna i moment zginajacy przypadajace na przekr6j oblicze- IbN niowy plyty od zginania mostu w plaszczyznie poziomej. W spolczynniki obciazenia nalezy przyjmowac jak dla ukladu dodatkowego zgodnie z punktem 4.2.8. JeW nie przeprowadza sie dokladniejszych obliczen, to sily NihEl' MiMI mozna otrzymac, rozpatrujac zginanie poziome dzwigara 0 przekroju poprzecznym zlozonym z przekroju plyty, przekroj6w g6rnych pas6w Aj) pelnosciennych 69 70 a MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONO\V.E h' w .1 b 1 1 1 1 1 1 1 ,--------- -- 1 I I I 1 1 1 1 1 1 1 I 1 1 ,----- 1 1 1 1 1 1 1 2 1 -r-------- 1 1 I I 1 1 1 1 = -1.-------- _ 1 H 1 1...1---1 1 1 1 1 I I --t-------- 1 1 1 1 1 1 1 Rys. 7.1. Schemat do obliczen zginania poziomego plyty pomostowej a sklad przekroju, b rozdzial momentu Mil na poszczegolne dzwigary dzwigarow stalowych oraz czesci srodnikow 0 wysokosci h~ (rys. 7.1a), w ktorym dziala moment zginajacy MH od obciazen poziomych, okreslonych w punkcie 4.2.5. Moment MH nalezy rozdzielic na poszczeg61ne dzwigary (rys. 7.1b), a nastepnie sily NH, M-H trzeba rozdzielic na czesc stalowa i betonowa N M Spo- I I 't: 't 't ibH' ibll ' .. s6b rozdzialu jest analogiczny do podanego w punkcie 7.2.1. W przypadku kratowych dzwigarow stalowych nalezy brae pod uwage pelny przekr6j pasa stalowego zespolonego z plyta, 7.5. Zespolone prety dzwlgarow kratowych Rozroznia sie dwa przypadki: 1 - prety zespolone tylko w wezlach dzwigara kratowego, 2 - prety zespolone na calej dlugosci (plyta pomostowa zespolona z pasem dzwigara). Nosnosc pretow nalezy sprawdzac w kazdej fazie pracy dzwigara. W obliczeniach nalezy uwzglednic warunki statecznosci preta sciskanego zgodnie z rozdzialem 8. Przypadek 1 Obliczenia nosnosci nalezy przeprowadzic niezaleznie dla czesci betonowej i stalowej pasa. Sily uog6lnione obciazajace Cz«SC stalowa pasa w wezle nalezy wy- GRANICZNE NOSNOSCI PRZEKROJU POPRZECZNEGO bw1+bw2 b b = 2 + 0 ~ w ~ 1 1 Rys. 7.2. Dlugosc strefy rozmieszczania lacznikow w dzwigarze kratowym odpowiednio ze wzor6w (4.8) do (4.12). Pomiedzy wezlami nalezy przyliniowa zmiane momentu zginajacego. Momenty zginajace w czesci betonowej pasa nalezy odpowiednio sumowac z momentami powstalymi od bezposredniego obciazenia pasa (plyty pomostowej). W przypadku obliczania czesci stalowej nalezy stosowac odpowiednie przenormy PN-82/S-10052, a w przypadku obliczania czesci betonowej odpoprzepisy normy PN-911S-10042. Laczniki w wezle nalezy projektowac na calkowita sile rozwarstwiajaca dzialajaca porniedzy sasiednimi wezlami, okreslona wzorem (4.13). Laczniki rozmieszcza sie na dlugosci r6wnej szerokosci wspolpracujacej (pkt 5.3.2), symetrycznie wzgledem punktu przeciecia osi element6w zbiegasie w wezle (rys. 7.2), przyjmujac r6wnomiemy rozklad sily rozwarstwiana wszystkie laczniki. Przypadek 2 Obliczenia nosnosci pasa zespolonego nalezy przeprowadzic w odniesieniu do sprowadzonego przekroju zespolonego (stalowego) (pkt 5.4), stosujac odpowiednie postanowienia normy PN-82/S-10052. Pas oblicza sie na sume uog61nionych sil wewnetrznych wynikajacych z analizy kratownicy jako calosci i lokalnego obciaze- plyty pomostowej. Sily uog61nione wynikajace z analizy kratownicy jako calosci obliczac wzorami (4.6) i (4.7). Laczniki nalezy projektowac na calkowita silQ rozwarstwiajaca obliczona wzorem (4.l3). Laczniki nalezy rozmiescic na odcinku zespolenia okreslonym jak w przypadku 1, przyjmujac r6wnomiemy rozklad sily rozwarstwiajacej na wszystkie laczniki. Na pozostalym odcinku - z warunk6w zespole- czesci stalowej i betonowej od lokalnego obciazenia plyty betonowej. 7.6. Strefa zakotwien dzwigarow ze sprezona plyta betonowa zakotwienie kabli usytuowane jest w plycie betonowej, wtedy nosnosc strefy zakotwien nalezy obliczac zgodnie z PN-91/S-10042 rozdziallO.5. 71 72 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE Rys. 7.3. Dlugosc rozkladu sily sprezajacej Laczniki w bezposrednim sasiedztwie strefy zakotwien nalezy liczyc dodatkowo (poza sila rozwarstwiajaca od scinania) na calkowita sile sprezajaca przypa .. dajaca na jeden dzwigar zespolony, zmniejszajac liniowo do zera sile sprlizaj'lCCl ~zdlui: osi dzwigara, ~a dlugosci r6wnej szerokosci efektywnej bejobliczonej zgodme z punktem 5.3.3, liczac od czola bloku oporowego, zgodnie z rysunkiem 7.3. W przypadku usytuowania zakotwienia w dzwigarze stalowym (posrednie przekazywanie sily sprezajacej na plyte betonowa), zakotwienie nalezy wymiarowac zgodnie z PN-82/S-1 0052. Laczniki nalezy w tym przypadku obliczac wg og61nych zasad (bez uwzgledniania dzialania dodatkowej sily od sprezenia na laczniki usytuowane w bezposrednim sasiedztwie zakotwienia). 7.7. Zmeczenie Wplyw zmeczenia materialu nalezy sprawdzac tylko w odniesieniu do dzwigara stalowego. Sprawdzenia nosnosci przekroju ze wzgledu na zmeczenie nalezy przeprowadzic zgodnie z punktem 3.4.2 normy PN-82/S-l0052Iub wg Ee, ale wtedy z zastosowania obciazen podanych w EC. 7 .8. Polaczenia w belkach stalowych Polaczenia element6w dzwigara stalowego nalezy obliczac wg PN-82/S-l0052, rozdzial S. 7.9. Statecznosc polozenia przesel lub ich czesci Statecznosc polozenia konstrukcji przesel lub ich czesci, tj. bezpieczenstwo ze wzgledu na ich wywr6cenie i przesuniecie, musi bye zapewnione w kazdej fazie budowy i eksploatacji mostu. Sprawdza sie ja zgodnie z PN-82/S-10052, punkt 3.4.3. Sprawdzenie statecznosci lokalnej nalezy wykonac zgodnie z rozdzialem 8. 8 Statecznosc 8.1. Zwichrzenie (utrata plaskiej postaci zginania) 8.1.1. Zasady ogolne Nalezy zagwarantowac zachowanie plaskiej postaci zginania w kazdym stadium budowy i eksploatacji. Zabezpieczenie belki przed utrata plaskiej postaci zginania mozna uzyskac alba projektujac przekr6j poprzeczny belki 0 odpowiednich wymia- albo projektujac elementy konstrukcyjne zabezpieczajace pas sciskany przed przemieszczeniem poprzecznym. Mozna nie sprawdzac belek na zwichrzenie, jesli pas sciskany polaczony jest ze sztywna tarcza (np. zespolona plyta betonowa) lub zaprojektowano poprzeczne usztywnienia w odleglosciach spelniajacych wymagania podane w tablicy 19 normy PN-82/S-10052. 8.1.2. Sprawdzenie na zwichrzenie sciskany pas blachownicy nie jest usztywniony w plaszczyznie prostopadlej plaszczyzny zginania, wtedy nalezy sprawdzic nosnosc dzwigara z uwzglednieniem zwichrzenia zgodnie z punktem 6.7 PN-82/S-10052. Sprawdzenie obowiazuje dla kazdej fazy pracy belki zespolonej (przed i po zespoleniu). Bezpieczenstwo belki ciaglej zespolonej przed zwichrzeniem w strefie moment6w ujemnych jest zachowane, jezeli spelniony jest warunek: gdzie: Gj maksymalne naprezenia sciskajace w pasie dzwigara stalowego od obciazen obliczeniowych, wsp6lczynnik wyboczeniowy okreslony wg PN-82/S-10052 jak dla preta osiowo sciskanego 0 przekroju A)2 i dlugosci wyboczeniowej lw przy wyboczeniu z plaszczyzny srodnika belki. Jako dlugosc wyboczeniowa preta lw nalezy przyjmowac rozstaw teznik6w zapobiegajacych wyboczeniu pasa dolnego (rys. 8.1), a w przypadku ich braku wartosc obliczeniowa wg wzoru: I _ ~EaIsz -Jt -- w C (8.1 ) (8.2) 74 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOW£ a ~~~~~~~i /~/ ~~~ " . . "'."'. l b 1 Td T l e 1 1 l e 1 1 1 Rys. 8.1. Sposoby zabezpieczenia sciskanej czesci belki przed zwichrzeniem w strefie dzialania momentu zginajacego sciskajacego pas nie zespolony z plyta a - za pomoca teznikow, b - za pornoca zeber pionowych srodnika; I - stezenia poprzeczne, 2 - zebra usztywniajace jednak nie wieksza niz dlugosc sciskanej nie usztywnionej czesci belki, przy czyrn: ~'Z moment bezwladnosci dolnej polowy przekroju belki wzgledem pionowej osi z (rys. S.2), C - sztywnosc osrodka sprezystego, czyli sila pozioma na jednostke dlugosci belki przylozona w srodku ciezkosci dolnej polowy przekroju belki stalowej, wywolujaca na kierunku swego dzialania przemieszczenie jednostkowe, kton'l: nalezy obliczac ze wzoru: (S.3) gdzie: II osiowy rozstaw belek stalowych, Zj odleglosc miedzy srodkami ciezkosci przekrojow: plyty wspolpracujaeej i dolnej polowy przekroju belki stalowej, STATECZNOSC Rys. 8.2. Schemat przekroju - oznaczenia do wzoru (8.2) Aa 2 moment bezwladnosci przekroju plyty betonowej na jednostke dlugosci belki t3 (fbI = 12 ), - moment bezwladnosci przekroju zeber pionowych srodnika na jednostke dlugosci belki (IZI = Iz , gdzie: e - rozstaw zeber); w przypadku braku zeber e pionowych - moment bezwladnosci przekroju srodnika na jednostke dlugo- 3 sci belki (Izi = tw ). 12 Zebra nalezy stosowac zgodnie z PN-S2/S-1 0052. W przypadku montazu dwufazowego mozna stosowac zasade superpozycji skutkow, 8.2. Statecznose pretow sciskanych Statecznosc pretow sciskanych nalezy sprawdzac w zaleznosci od przypadku zespolenia stalowego dzwigara kratowego z plyta pomostowa (pkt 7.5). W przypadku 1 nalezy sprawdzac niezaleznie statecznosc elementu stalowego zgodnie z rozdzialem 5 normy PN-S2/S-10052 oraz betonowego zgodnie rozdzialem 7 normy PN-911S-10042. W przypadku 2 nalezy sprawdzac statecznosc sprowadzonego preta zespolonego (stalowego) zgodnie z rozdzialem 5 normy PN-S2/S-10052. 8.3. Statecznosc miejscowa elementow pelnosciennych 8.3.1. Zasady ogolne Wszystkie elementy stalowo-betonowych belek zespolonych powinny bye zabezpieczone przed mozliwoscia lokalnej utraty statecznosci w kazdej fazie pracy kon- 75 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE 76 Nie dopuszcza sie stanu nadkrytycznego elementow dzwigara stalowego. Statecznosc elementow blachownicy powinna bye zachowana (sprawdzona) w stadium budowy i eksploatacji dzwigara. Zabezpieczenie elementow dzwigara stalowego przed lokalna utrata sta .. tecznosci polega na przyjeciu odpowiednich wymiarow elementow skladowycb przekroju stalowego lub zaprojektowaniu odpowiednich zeber (pionowych i poziomych). Jesli przyjeto procedure sprawdzania statecznosci lokalnej podan~ w rozdziale 7.2 normy PN-82/S-1 0052, zebra mUSZq spelniac wymagania stawians zebrom sztywnym (PN-82/S-10052, rozdz. 7.3). W przeciwnym razie nalery sprawdzac statecznosc tarczy uzebrowanej jako calosci. Nie wymagaja sprawdzenia na mozliwosc utraty statecznosci lokalnej przekroje stalowe spelniajace warunki podane w normie PN-82/S-1 0052, rozdzia17.1 8.3.2. Sprawdzenie nosnosci ze wzgledu na statecznose lokalna elementow dzwigara stalowego Sprawdzenie nosnosci ze wzgledu na statecznosc lokalna nalezy przeprowadzie zgodnie z norma PN-82/S-10052 pkt 7. Dopuszcza sie w obliczeniach statecznosci lokalnej srodnika polaczonego z pasem zespolonym (pas stalowy zespolony z plyta pomostowa) przyjecie pelnego utwierdzenia srodnika w pasie zespolonym. 8.3.3. Zebra usztywniajace Zebra usztywniajace nalezy projektowac zgodnie z norma PN-82/S- I 0052, rozdziaI7.3. Zeber nie nalezy spawac do pasow rozciaganych. 9 N osnos« zespolenia 9,1. Zasady ogolne Czesc stalowa i betonowa belki zespolonej muszq.byc polqczon~ ~a calej. d~goelementami przejmujacymi w sposob trwaly sily rozwarstwlaJ~ce. Tymi e~e- t . S" laczniki W mostach dopuszcza sie stosowame lacznikow men amI '1: 1'1: • • . • I sworzniowych, masywnych lub listwowych. Jesli.nie postanowiono maczej, qCZ- projektuje sie na sile rozwarstwiajaca VSd obliczona ze wzoru: gdzie: - sila poprzeczna, " " , . moment statyczny czesci betonowej wzgledem srodka ciezkosci dzwigara ze- spolonego 1 (Sb = Fbah), a - moment bezwladnosci dzwigara zespolonego (sprowadzony). Nosnosc polaczenia nalezy sprawdzic ze wzgledu na: r " • nosnosc lacznika (wytrzymalosc elementow stalowych, nosnosc polaczenia z blachownica), - scinanie betonu w otoczeniu lacznikow, - docisk lacznika do betonu. . . Polaczenia zaprojektowane wedlug zasad podanych w tym rozdziale nalezy uwazac za sztywne (niepodatne). ., . r W celu zabezpieczenia odrywania plyty betonowej, laczniki mUSZq byc ob- liczane na rozciagajaca silt( normalna prostopad~ll ~o powie~zchni pasa stalowego, rowna 0, 1 nosnosci lacznika, Jesli warunek ten me Jest spelniony, wtedy wymagane Sq dodatkowe zakotwienia (haki, petle). , . Laczniki nalezy obliczac na sile poprzeczna z II. fazy ~racy d~lgara zespolonego (sumaryczna od wszyst~ic,h obcill~eil i O~d~l~~wan przylozonych p~ zespoleniu). Obliczona liczbe lqczmko",,: nal~z~ rozrmescrc n~ rozpatrywanym od cinku scinania, proporcjonalnie do obwiedni sily poprzecznej. (9.1) 78 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONO\VE Dopuszcza si« stosowanie lacznikow w postaci sworzni, lacznikow masyw, nych, listwowych oraz lacznikow masywnych z petlami. Nie dopuszcza sie stosowania lacznikow w postaci wiotkich petli (bez polaczenia z lacznikiem masywnym). 9.2. Nosnosc Iacznikow 9.2.1. Laczniki sworzniowe z glowkami Obliczeniowa nosnosc na scinanie lacznika nalezy przyjmowac jako mniejsza z wartosci obliczonych z nastepujacych wzor6w: mi2 1 PRd =O,8fu - 4 YvYz (9.2) (9.3) gdzie: d srednica sworznia, I, - wytrzymalosc charakterystyczna na rozciaganie materialu sworznia, .fck wytrzymalosc charakterystyczna betonu na sciskanie, Ecm sredni modul sprezystosci dla betonu, ex 0,2[(hld)+1] dla3~hld~4, ex 1 dla hid> 4, h calkowita wysokosc sworznia. Yv czesciowy wsp6lczynnik bezpieczenstwa, Yv 1,3, Yz - czesciowy wsp6lczynnik bezpieczenstwa, uwzgledniajacy wplyw zmeczenia, Yz 1,5. a b c f dg l! 1 I I ~'" _, d ---~- - I ~ E , E 2g VI L D=Wmm I ~ """l-------,.iL,.r e Rys. 9.1. Lacznik sworzniowy a zakonczenie sworznia. b wymiary sworznia, c zbrojenie uzwojone wokol sworznia 79 ZESPOLENIA Wzory (9.2) i (9.3) sa wazne.jesli srednica sworznia zawiera sie w przedziale mm ~ d ~ 25 mm. W przypadku stosowania sworzni 0 innej srednicy nosnosc nalezy ustalac na podstawie badan lub aprobat technicznych. Gestosc betonu moze bye mniejsza od 1750 kg/m'. Jesli wokol sworznia zastosowano uzwojenie pokazane na rysunku 9.1, warobliczona ze wzoru (9.3) mozna zwiekszyc 0 15% pod warunkiem zagwarantowania poprawnego wypelnienia betonem przestrzeni pomiedzy uzwojeniem i trzpieniem. Sworznie musza bye spawane na calym obwodzie spoina 0 regularnym ksztalcie. Srednica pogrubienia powstalego od spoiny powinna bye nie mniejsza ,25 d. Srednia wysokosc pogrubienia od spoiny powinna bye nie mniejsza od d i miec minimalna wysokosc 0,15 d. W przypadku obciazenia sworzni dodatkowo silami podluznymi, wplyw sil podluznych na nosnosc mozna zaniedbac, jesli sila rozciagajaca spelnia warunek 0,] PRd' W przeciwnym razie nalezy uwzgledniac wplyw sily rozciagajacej nosnosc trzpienia. Sworznie bez glowek Nosnosc sworzni bez glowek mozna okreslac wg pkt 9.2.1 pod warunkiem zabezpieczenia plyty przed odrywaniem od belki stalowej sila nie mniejsza niz 0,1 nostrzpienia. Laczniki zapobiegajace odrywaniu plyty nalezy projektowac postaci dodatkowych kotew, petli lub sworzni z glowkami w ilosci nie mniejszej 25% og61nej liczby Iacznikow, 9.2.3. Laczniki masywne Przez laczniki masywne nalezy rozumiec laczniki w postaci sztywnych element6w, kt6rych zaklada sie r6wnomierny rozklad naprezen sciskajacych w betonie na scianie przedniej. Do lacznikow masywnych zalicza sie laczniki: blokowe, teowe, ceowe jak rowniez 0 ksztalcie podkowy (rys. 9.2). Laczniki masywne nie przenosza sily rozciagajacej. W celu zabezpieczenia plyty przed odrywaniem od belki stalowej co najmniej 25% lacznikow masyw- / / / / Y BLOKOWY TEOWY CEOWY Rys. 9.2. Laczniki masywne 80 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWS nych musi miec kotwy lub petle zdolne do przeniesienia sily rozciagajacej nie mniejszej niz 0,1 nosnosci na scinanie lacznikow, Obliczeniowa nosnosc Iacznika masywnego ze wzgledu na beton nal~ obliczac ze wzoru: PRd = mdAbOfcd gdzie: Ano - powierzchnia docisku wg rysunku 9.2, md = ~Abl / AbO;;;; 1,65, Abl powierzchnia rozdziahi, odpowiadajaca powierzchni docisku powiekszonej zgodnie z zasada podana na rysunku 9.3, pod warunkiem, ze powierzchnia rozdzialu lezy wewnatrz przekroju betonowego. Obliczeniowa nosnosc lacznika ze wzgledu na wytrzymalosc materialu fItCZnika oraz spoin nalezy obliczac wg PN-82/S-10052. W obliczeniach nalezy przyjac, ze sila przylozona jest w polowie wysokosci Iacznika. Spoiny nalezy liczyc ria zwiekszona o 20% sile odpowiadajaca nosnosci lacznika (1,2 P Rd)' 1:5 I I I --------------------------~---- I Rys. 9.3. Okreslenie powierzchni rozdzialu 9.2.4. Laczniki masywne z petlami Jesli lacznik masywny ma dospawana petle, to dopuszcza sie uwzglednienie tej pctfli w obliczaniu nosnosci lacznika. Nosnosc jednego ramienia petli nalezy obliczac ze wzoru: P. _ Asfyd Rd - ~(1+sin2a) gdzie: A, - pole przekroju poprzecznego jednego ramienia petli, a - kat nachylenia petli do poziomu albo do plaszczyzny pasa, f~d - obliczeniowa wytrzymalosc stali preta petli. . Nosnosc lacznika masywnego z petla nalezy obliczac ze wzoru: PRd .comb = PRd .block + 0,7 PRd .hoop (9.4) (9.5) (9.6) 81 nosnosc lacznika masywnego z petla, PRd.biock - nosnosc lacznika masywnego, - nosnosc petli. Spoin€( mocujaca lacznik z petla do pas a dzwigara oblicza si€( na sile: 12P +P , Rd. block Rd. hoop 9.2.5. Laczniki listwowe Nosnosc jednolistwowego lacznika (rys. 9.4) ze wzgledu na sciecie betonu mozna obliczac ze wzoru: PRcl = [1,12cj>2 + 0,075e(211+ bp )]KJc (9.7) ze wzgledu na docisk betonu do listwy: PRd = 4cj>tfc + 0,075( bpe + 2he - 0, 785cj>2)fc natomiast ze wzgledu na sciecie listew: PRs = 0,65 t( e - cj»/y + 0,1 Oe~ b: + 4h; fc (9.8) (9.9) gdzie: cj> srednica otworu, e - osiowy rozstaw otwor6w na listwie, h wysokosc listwy, b szerokosc pasa dzwigara stalowego, p t grubosc listwy, Kc wspolczynnik uwzgledniajacy nieliniowa zaleznosc miedzy wytrzymaloscia betonu na sciskanie i scinanie, kt6ry mozna przyjmowac: K = f20 c fTc (9.10) I, - charakterystyczna wytrzymalosc betonu na sciskanie, I, - wytrzymalosc gwarantowana stali listwy ktora nalezy przyjmowac rowna ~ granicy plastycznosci, odleglosc osi otwor6w w listwie od g6mej powierzchni pasa dzwigara stalowego. --- Rys. 9.4. Lacznik listwowy 82 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONO~ o nosnosci Iacznika decyduje mniejsza z wartosci obliczona wzorarni wytrzymalosc zmeczeniowa nalezy obliczac ze wzoru: Rf = KtRm (9.11) - dorazna wytrzymalosc lacznika obliczona wzorami (9.779.9) (wartosc najmniejsza), K - wspolczynnik zmeczeniowy; K = 1- 0 08( 1- R)logN '" ~ l' , R - wspolczynnik asymetrii cyklu; R P. IP mm max' Pmin - obciazenie minimalne cyklu obciazenia, - obciazenie maksymalne cyklu obciazenia, - liczba cykli obciazenia (nalezy przyjac N = 2 X 106). N 9.3. Zbrojenie poprzeczne 9.3.1. Nosnosc przekroju Poza sprawdzeniem nosnosci w plaszczyznie zespolenia, nalezy rowniez sprawdzic nosnosc w innych mozliwych plaszczyznach scinania przechodzacych przez beton. Nosnosc na scinanie w tych przekrojach musi bye nie mniejsza niz nosnosc na scinanie w plaszczyznie zespolenia plyty z belka stalowa, Przyklady typowych przekroj6w oraz spos6b obliczania powierzchni scinania pokazano na rysunku 9.5. Dlugosc krzywej lamanej do wyznaczenia powierzchni scinania b-b (rys. 9.5) w przypadku zespolenia pojedynczym rzedem trzpieni nalezy przyjmowac rowna podwojnej wysokosci trzpienia lacznie ze srednica glowki; w przypadku kilku rzedow trzpieni dlugosc krzywej jest r6wna 2h+'£Si' lacznie ze srednica glowki trzpienia (h wysokosc trzpienia, S osiowy rozstaw trzpieni w kierunku poprzecznym). t Przekr6j Ae a-a (Ab + At) b-b 2Ab c-c 2(Ab + Abh) d-d 2Abh Rys, 9.5. Przyklady powierzchni scinania betonu w otoczeniu Iacznikow i odpowiadajacego im pola przekroju zbrojenia poprzecznego ' '" Sprawdzenie nosnosci na scinanie w krytycznych plaszczyznach natei)' przeprowadzie korzystajac z zaleznosci: (9.12 < Vildi gdzie: _ obliczeniowa wartosc sily scinajacej na jednostke dhigosci rozpatrywanej z-tej powierzchni scinania, VS VSdi =- , Ie _ moment statyczny, odcietej przez rozpatrywana plaszczyzne scinania, czesci przekroju betonowego (rys. 9.5), _ obliczeniowa nosnosc na scinanie analizowanej powierzchni scinania na jed- nostke dlugosci, Nosnosc na scinanie plyty betonowej na jednostke dlugosci nalezy obliczac wzoru: VRdi = 2,5AbvL Rd + Ae!\'d spelnieniu warunku: v Rdi ~ O,2Abvick (9.13) (9.14) gdzie: _ obliczeniowa wytrzymalosc betonu na scinanie wg tablicy 3.5, _ obliczeniowa wytrzymalosc stali zbrojeniowej na rozciaganie wg tablicy 3.8, _ pole analizowanej plaszczyzny scinania w otoczeniu lacznikow na jedno- stke dlugosci dzwigara, _ calkowity przekroj poprzeczny zbrojenia poprzecznego na jednostke dlu- gosci dzwigara, przecinajacego analizowana plaszczyzne scinania. Nie spelnienie warunku (9.14) wymaga zwiekszenia przekroju poprzecz- nego lub zmiany klasy betonu. Zbrojenie poprzeczne uwzgl((:dniane w nosnosci na scinanie musi bye za- kotwione poza analizowan:t plaszczyzn:t scinania zgodnie z PN-911S-1 0042. 9.3.2. Minimalne zbrojenie poprzeczne Przekroj minimalnego zbrojenia poprzecznego plyty pelnej musi bye nie mniejszy od 0 2% powierzchni A i rownomiernie rozmieszczony na dlugosci belki, , bv W przypadku plyty z zebrami rownoleglymi do osi dzwigara, minimalna powierzchnia zbrojenia poprzecznego powinna bye wieksza od 0,2% czesci plyty lezacej ponad zebrern. W przypadku zeber poprzecznych do osi dzwigara minimalna powierz- chnia zbrojenia poprzecznego musi bye wieksza od 0,2% przekroju poprzecznego plyty lacznie z zebrem w analizowanym przekroju dzwigara, Do wymaganego minimalnego przekroju zbrojenia poprzecznego mozna dodac zbrojenie poprzeczne plyty okreslone z warunku nosnosci plyty na zgina- me. 83 84 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE W przypadku, gdy powierzchnia zbrojenia poprzecznego jest mniejsza od minimalnej, nosnosc przekroju nalezy liczyc z porninieciem zbrojenia poprzecznego i nie mozna poslugiwac sie wzorem (9.13). 9.3.3. Zbrojenie zabezpieczajace przed powstaniem rys podluznych W celu zabezpieczenia przed powstaniem rys podluznych od wprowadzenia sil przekazywanych przez laczniki, w dzwigarach zespolonych, w ktorych odleglosc miedzy swobodna krawedzia plyty a sasiednim rzedem lacznikow jest mniejsza od 300 mm, mUSZq bye spelnione dodatkowe wymagania: a - zbrojenie poprzeczne musi bye zakonczone petlami, ktore obejmuja laczniki i sa umieszczone ponizej polowy wysokosci lacznika, b - przy zespoleniu za pomoca trzpieni odleglosc pomiedzy swobodna krawedzia plyty betonowej i osia polozonych w poblizu lacznikow musi bye nie mniejsza od szesciokrotnej srednicy trzpienia d; srednica zbrojenia petli musi wynosic co najmniej 0,5 d, c zbrojenie petlami, przy uwzglednieniu wymaganego otulenia, powinno bye umieszczone najblizej jakjest to mozliwe dolnej krawedzi plyty, zachowujac niezbedne otulenie. Na rysunku 9.6 przedstawiono sposob zbrojenia uwzgledniajacy podane wymagania zwiazane z zabezpieczeniem przed powstawaniem rys podluznych. Miarodajna odleqlosc krawedzi plyty _j~f--"--------C,j'- 1 + P~t1a zbrojenia ¢~ 0,5 d 'r Rys. 9.6. Spos6b zbrojenia ze wzgledu na rysy podluzne 9.3.4. Zbrojenie zabezpieczajace przed rozerwaniem plyty Jesli konstrukcja zespolenia plyty z dzwigarem moze spowodowac rozerwanie plyty (rys. 9.7), nalezy zaprojektowac odpowiednie zbrojenie poprzeczne. Warunkiem koniecznym przy tak zaprojektowanym zespoleniu jest to, by laczniki byly zdolne do przeniesienia wystepujacej w styku zespolenia sily rozwarstwiajacej zgodnie z punktem 9.1 i byly spelnione nastepujace warunki konstrukcyjne (rys. 9.7): e; > 6d i v> 14d. Zbrojenie nalezy zaprojektowac w odniesieniu do kaz- NOSNOSC ZESPOLENIA 85 I i@ I. < 18d Rys. 9.7. Lokalne zbrojenie zabezpieczajace przed rozerwaniem pryty dego lacznika, na sil~ odpowiadajaca 0,3PRJ (PRJ sila przenoszona prze~ jeden Iacznik). Odleglosc zbrojenia poprzecznego przeciwdzialajacego rozerwamu plyty nie moze bye wieksza od 18d i odleglosci miedzy lacznikami. 10 Stany graniczne uiytkowalnosci 10.1. Uglecia dzwlgarow zespolonych Ograniczenia podane w tym nkci d . , , . dn::orz~dnych Spowo~O~an~~h ~~:ra~~~~~;~~~~!~:l;~~z:n:!:n~~~~!ele~ (Yt 1,0) bez uwzgfednienia wspolczynnika dynami ymi N I . d . , . lcznego. a ezy ~b~erac takie wysokosci i przekroje zespolonych dzwi '. b kowych, aby najwieksze ugiecia nie przekraczaly nast«pujqcych w rt I~a:~w el- - w mostach kolejowych a OSCI. a «; 1 L .,;: 1 L 800-1,25L oraz a", 600 (10.1 ) - w mostach drogowych i w mostach dla pieszych I a c-s--L 400 (10.2) gdzie: L oznacza rozpietosc przesla. Dla d" , , zwigarow glownych w mostach jednoprzeslowych swobodnie od partych, w mostach statycznie niewyznaczalnych 0 jedn ') p - slach posrednich mostow cillUlych do " ym przes e oraz w prze- . . 'te puszcza SIP zwiekszeni " . , granicznych 0 20%. '( '( e wymienionych ugiec Dla drogow h . ' . nych 0 30:0 :Vi~k~~~ o::~~:s~I~~~r~:~~~~~cgo~~~~gi~Cia dzwigarow glow- U g~«CI,a dzwigarow glownych w mostach kolejowych rzeznaczon ruchu pociagow z predkoscia wieksza niz 160 km/h . P ych do W 't me moga przekraczac L!800 ObCi'lzeni~;~~:!kz:~;~kl~:~~~::~:Ps~1~~rty~h ob~i'lzO?y~h na, calej dlugosci mozna okreslic ze wzoru: upionyc , ugiecie w srodku przesla a = 2_ ML2 (1 + 2_ 1-10 ) 48 EI 25 10 (10.3) gdzie: M moment zginajacy w srodku przesla I, 10 - momlen~y bdezwladnosci przekrojo~ zespolonych odpowiednio w srodku przes a 1 na podpora, Ugiecia belek ciaglych nalezy obliczac zarysowania plyty wspolpracujacej w strefach dzialania momentow zginajacych powoduj'lcych rozciaganie tej plyty. Kryterium zarysowania nalezy przyjmowac Ghtk (Gbtk - naprezenia rozciagajace na krawedzi plyty wspolpracu- (od obciazen charakterystycznych), srednia wytrzymalosc betonu na 1'ozciqganie (charakterystyczna)). Sztywnosc pozioma przesla celu zabezpieczenia poziomej sztywnosci przesla (zwlaszcza w jednotorowych mostach kolejowych) wprowadza sie ograniczenie podstawowego okresu poziodrgan wlasnych przesla. Okres ten, wyrazony w sekundach, nie powinien przek1'aczac 0,1 L (L - rozpietosc przesla [m D. Podstawowy okres drgan wlasnych przesla swobodnie podpartego, mozna obliczyc wg przyblizonego wzoru: T=2Jt~maH (lOA) polowa masy wlasnej przesla w kg, poziome przemieszczenie srodka przesla spowodowane sila I N, przylozona w srodku przesla prostopadle do jego osi [m]. Czestosc drgan wlasnych nalezy obliczac, przyjmujac nie zarysowane CZ«betonowe, z pominieciem wplywow reologicznych na wspolczynnik sprezys- betonu. 10.3. Podniesienie wykonawcze Ze wzgledow estetycznych zalecane jest nadawanie dzwigarom glownym 0 rozpietosci powyzej 12,0 m podniesienia wykonawczego rownego 111000 rozpieto- sci przesla. Dzwigarom glownym 0 rozpietosci wiekszej lub rownej 30,0 m nalezy na- dawac podniesienie wykonawcze rowne sumie nastepujacych przemieszczen: __ pionowych przemieszczen trwalych dzwigarow stalowych, _ przemieszczen pionowych od obciazen stalych w stadium montazowyrn (przed zespoleniem), przernieszczen pionowych od obciazen stalych po zespoleniu z uwzglednieniem pelzania i skurczu betonu (w przypadku plyty betonowej na konstrukcji stalo- wej), 25% przemieszczen pionowych od obciazenia ruchomego. Przemieszczenia trwale dzwigarow stalowych mozna przyjmowac rowne 1/4000 rozpietosci przesel i 1/2000 wysiegu wspornikow. W przypadku konstrukcji calkowicie spawanych podane wartosci przemieszczen trwalych mozna zmniej- szyc 0 50%. Przemieszczenia pionowe po zespoleniu w belkach ciaglych nalezy obli- czac zgodnie z punktem 10.1. 87 88 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONO"Wl!: GRANICZNE UZYTKOWALNOSCI 89 10.4. Stany graniczne zarysowania Maksymalna srednica preta q/ przy minimalnym stopniu zbrojenia moze bye modyfikowana do wartosci ¢ zgodnie ze wzorem: ¢ ¢*f~ujJ/fct,O (10.7) 10.4.1. Stan graniczny powstawania rys poprzecznych Stan graniczny powstawania rys poprzecznych nalezy sprawdzac w przypadku ograniczonego wstepnego sprezenia konstrukcji zespolonej. Warunek zachowania tego stanu granicznego przedstawia nierownosc: gdzie maksymalna srednica pretow przyjmowana z tablicy 10.1, wytrzymalosc betonu na rozciaganie w czasie przewidywanego pojawienia sie rys; wartosciJ;.tejrmog'l bye przyjmowane jako wartosci(',m; gdy wiek betonu zarysowanego nie jest kr6tszy od 28 dni, mozna przyj'leJ;.,m 3 MPa 2,9 MPa a ,;::f btkmax ~ < (10.5) gdzie: abtkmax maksymalne naprezenie rozciagajace w betonie wywolane obciazeniami charakterystycznymi, bez uwzglednienia pelzania i skurczu betonu oraz zmian temperatury, f wytrzymalosc charakterystyczna betonu na rozciaganie, ktora nalezy przyjmowac rowna .itJtkO,{)5' Naprezenie abtknucr oblicza sie przy zachowaniu zasady liniowej zaleznosci naprezen i odksztalcen w calym przekroju betonowym (faza I). Opr6cz zaleznosci (10.5) nalezy jeszcze sprawdzic warunek zamykania sit'( rys poprzecznych w postaci: Naprezenia a, w zbrojeniu plyty nie sprezonej mozna obliczyc ze wzoru: 0,4fctm as = ase + --=-="'- «», (10.8) Oi, ~ 0, l('cd (10.6) gdzie: naprezenia w zbrojeniu, obliczone z pominieciem rozciaganego betonu; takze moment zginajacy przekr6j podporowy nalezy obliczyc z uwzglednieniem zarysowania plyty nad podporami posrednimi zgodnie z zasadami podanymi w punkcie 4.3.3, pole przekroju strefy rozciaganej bezposrednio przed zarysowaniem; dla ulatwienia uwzglednia sie pole przekroju plyty na szerokosci wspolpracujacej, calkowite pole zbrojenia we wszystkich warstwach efektywnego pola przekroju betonu Act' gdzie: ab naprezenie sciskajace w skrajnym wloknie betonu od charakterystycznych obciazen stalych, wlaczajac w to wstepne sprezenie konstrukcji.jesli zostalo zastosowane, f;'cd wedlug tablicy 3.5. A s 10.4.2. Stan graniczny szerokosci rys poprzecznych Stan graniczny szerokosci rys prostopadlych do osi podluznej elementu zespolonego nalezy sprawdzic w przypadku przekroju zelbetowego lub ograniczonego sprezenia plyty wspolpracujacej. Stan graniczny szerokosci rys prostopadlych do osi plyty rozciaganej bedzie zachowany, jesli odpowiednio ograniczy sie srednice lub odstep pretow zbrojenia podluznego w zaleznosci od spodziewanych naprezen w zbrojeniu. Obliczajac naprezenia w zbrojeniu nalezy uwzglednic wspolprace betonu rozciaganego na odcinkach pomiedzy rysami. SHy wewnetrzne okresla sie stosujac analizy sprezyste uwzgledniajace zarysowanie plyty. A/Act srednia wytrzymalosc betonu na rozciaganie, AI. . b 1 d " kroi I a,t = , gdzie A oraz I to pole 1 moment ezwra nOSCl prze roju zespo onego s A I zap~mini«ciem betonu rozciaganego; Aa oraz fa to odpowiednie wartosci od- noszace sie do przekroju stalowego. Tablica 10.1. Maksymalne srednice pretow rjJ*,\' ze wzgledu na szerokosc rys 10.4.2.1. Plyta betonowa bez spreienia ciegnami Naprezenia w stali Maksymalna srednica zbrojenia 0" [MPa] q/,\' [mm] 160 25 200 16 240 12 280 8 320 6 360 5 400 4 450 - Mozna uznac, ze szerokosc rys nie przekroczy dopuszczalnej wartosci, jesli przy okreslonym poziomie naprezen w zbrojeniu podluznym jego srednica nie jest wieksza od wartosci podanych w tablicy 10.1 lub jesli maksymalny rozstaw pretow zbrojenia nie przekroczy wartosci podanych w tablicy 10.2. (Uwaga: jako graniczna dopuszczalna rozwartosc rys przyjeto wk 0,2 mm). 90 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE Tablica 10.2. Maksymalny rozstaw pretow zbrojenia dla pretow 0 duzej przyczepnoso] (zebrowanych) Naprezenia w zbrojeniu 160 200 240 280 320 360 [MPa] Maksymalny rozstaw 200 150 100 50 - pretow zbrojenia [mm] 10.4.2.2. Plyta betonowa spreiona ciegnami Stosuje sie ogolne zasady postepowania jak dla plyt bez sprezenia. Odmiennie oblicza sie jedynie naprezenia w stali, uwzgledniajac roznice w zachowaniu stali sprezajacej i zbrojeniowej. Naprezenia o w stali zbrojeniowej i cr w ciegnach sprezajacych przy ma- s p ksymalnych momentach zginajacych mozna obliczac z wzorow: II (1 1 J 0s=os +0,4fctm ----- eifpp eifptot (10.9) 0p =a~1 -0,4fctm(_I __ __5l__J eifptot eifpp (10.10) gdzie: II O,4Jctm Os =«; + eifppas, Os - naprezenia w zbrojeniu spowodowane maksymalnym momentem zginajacym, a naprezenia w ciegnach sprezajacych spowodowane maksymalnym momenp tem zginajacym; te naprezenia sa sumowane z naprezeniami od sprezenia, As +1;12 Ap eifpp = (10.12) Act (10.11) (10.13) Ap - pole przekroju ciegien sprezajacych znajdujacych sie w przekroju wspolpracujacym betonu Act' ;1 wspolczynnik poprawkowy uwzgledniajacy roznice w przyczepnosci do betonu pretow zbrojenia i ciegien sprezajacych: g, =~" 1, ¢p Jesli w przekroju wystepuja tylko ciegna sprezajace, mozna przyjac 1;1 1,0, QJ, srednica stali zbrojeniowej, STANY GRANICZNE UZYTKOWALNOSCI 91 ¢p - zastepcza srednica stali sprezajacej, = 1 ,6.[A; dla ciegien z kilku splotow lub drutow, ¢p = 1 ,75¢wire dla pojedynczych splot6w skladajacych sie z 7 drutow, = 1 ,20¢wire dla pojedynczych splot6w skladajacych sie z 3 drutow, wsp6lczynnik okreslajacy wspolprace stali sprezajacej i stali zbrojeniowej o wysokiej przyczepnosci z betonem. Przy braku innych danych, mozna go przyjac z tablicy 10.3. Tablica 10.3. Wspolczynnik ~ do sprawdzania zarysowania r Rodzai ciegien Strunobeton Kablobeton r Gladka stal sprezaiaca - 0,4 I Splot 7-drutowy 0,6 0,5 [ Drutv zebrowane (sprezajace) 0,8 0,7 r Prety zebrowane (sprezajace) 1,0 0,8 1 0.5. Stan graniczny naprezen W celu zapewnienia trwalosci mostow zespolonych nalezy ogr~niczyc rozwoj ll_likrorys w betonie i mozliwosc wystapienia nieliniowego pelzania betonu oraz me- sprezystych odksztalcen stali. . W stanach granicznych uzytkowalnosci naprezenia ekstremalne me moga przekraczac: w betonie: 0,60 i;k przy sciskaniu, ° 45j' - przv sciskaniu od obciazen stalych, , ck J - w stali zbrojeniowej: 0,8J,k' w stali sprezajacej: 0,65 Jpk' w stali konstrukcyjnej: 0,75 j~d - przy rozciaganiu, sciskaniu i zginaniu, 0,45 lad przy scinaniu, .. 0,94 f - przy docisku do powierzchni plaskich, 2 65 fad - przy docisku do powierzchni cylindrycznych. , 'ad Sprawdzenie stanu granicznego naprezen obowiazuje w stadium budo~, jezeli stosuje sie regulowanie rozkladu sil w konstrukcji ?~az p~z~ sprawdza~lU most6w istniejacych, jezeli stosuje sie zredukowane wartosci czesciowych wspolczynnik6w bezpieczenstwa podanych w rozdziale 12. 92 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE 10.6. Stany graniczne wygody uzytkownlkow mostow 10.6.1. Mosty kolejowe W celu zapewnienia odpowiedniego komfortu podroznych ogranicza sie ugiecie przesla kolejowego pod obciazeniem ruchomym z uwzglednieniem wspolczynnika dynamicznego. U giecia obliczone dla most6w klas k +2, +3 nie moga przekroczyc wartosci podanych w tablicy 10.2. Promien linii ugiecia toru nie powinien bye przy tym mniejszy od minimalnego prornienia luku pionowego dla danej linii kolejowej. Tablica 10.4. Maksymalne stosunki rozpietosci do ugiecia Zakres Stosunek rozpietosc/ugiecie predkosci ~ 2 przesla :;, 3 przesla [km/h] L~25 m L :;,30m L~25 m L:;,30m v~ 120 500 750 750 1000 120 < v~200 750 1000 1000 1700 10.6.2. Mosty (kladki) dla pieszych Dla zapewnienia wygody uzytkownikow kladek zaleca sie, aby przy~eszenie drgan pionowych kazdej czesci konstrukcji nie przekroczylo wartosci 0,5...}h [m/s'], gdzie 10 jest czestoscia pionowych drgan wlasnych mostu. Nalezy unikac czestosci drgan wlasnych w przedziale 1,6 + 2,4 Hz. Jezeli czestosc drgan wlasnych przekracza 5,0 Hz, to mozna uznac, ze rozpatrywany stan graniczny jest spelniony. Przyspieszenie drgan pionowych mozna obliczac przy zalozeniu, ze obciazenie dynamiczne wywolane ruchem pieszych mozna zastapic pulsujaca sila skupiona F, poruszajaca sie wzdluz przesla ze stala predkoscia v. F 180 sin (2n J;/) [N] v 0,9.1;) (10.14) (10.15) gdzie: t czas [s], v predkosc [m/s]. DlaJ;) > 4,0 Hz przyspieszenie drgan pionowych mozna redukowac liniowo, przyjmujac: 0% redukcji dla.t;) 4,0 Hz, 70% redukcji dlaJ;) 5,0 Hz. 10.7. Stany graniczne bezpieczenstwa ruchu taboru kolejowego 10.7.1. Pionowe drgania wlasne mostu Drgania wlasne mostu nieobciazonego S,!: funkcja jego ugiecia pod ciezarem staIym. Nalezy wiec okreslic ugiecie przesla zespolonego od obciazenia bedacego STANY GRANICZNE UZYTKOWALNOSCI 93 150 I 'I l- I- I- J r r r V I- / r ) I- G6rna granica I t=- uqiecia m t:::._ - - I - I I II / - 1/ I V - I J A / / Dolna granica I ugi~cia - EE - - - v ,.- I ..l. I I I il I I I Rys. 10.1. Ograniczenie ugiec ze wzgledu na pionowc drgania wlasne mostu kolejowego 100 80 60 40 20 15 10 8 6 4 2 1,5 E 1,0 .£ 0,8 ro (!) 0,6 '(5 CY ~ 0,4 0,2 2 4 6 8 10 15 20 Rozpletosc [m] 40 60 80 100 suma ciezaru wlasnego konstrukcji przesla i ciezarow element6w wyposazenia, Obliczona wartosc maksymalna ugiecia przesla kolejowego powinna miescic sie w granicach okreslonych na rysunku 10.1. 10.7.2. Skrecenie pomostu Skrecenie pomostu nalezy obliczac na dzialanie obciazenia ruchomego z uwzglednieniem wspolczynnika dynamicznego. Maksymalne skrecenie pomostu, mierzone na dlugosci 3,0 m, nie moze przekroczy6 nastepujacych wielkosci (rys.1 0.2): dla v ~ 120 km/h Sa ~ 4,5 mm, dla 120 ~ v ~ 220 km/h Sa ~ 3,0 mm. W obliczeniach nalezy uwzglednic wplyw zarysowania plyty betonowej nad podporami belek ciaglych. Na obiekcie warunek ten nalezy sprawdzic na dlugosci 3,0 m toru. Przy szerokosci toru 1435 mm oznacza to, ze zadne kolo z dw6ch osi odleglych od siebie 94 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE Rys. 10.2. Schemat do okreslenia skrecenia pomostu o 3,0 m nie moze znajdowac sie (w kazdym miejscu przesla) dalej niz 7,5 mm poza plaszczyzna okreslona przez polozenie pozostalych trzech kol. 10.7.3. Obroty na koncach pomostu Obroty te nalezy obliczac dla obciazenia ruchomego ze wspolczynnikiem dynamicznym wraz z oddzialywaniami termicznymi. Calkowita zmiana kata na swobodnie podpartym koncu belki mostowej (rys.10.3) nie moze bye wieksza od nastepujacych wartosci (przy nawierzchni na podsypce i v <; 220 km/h): a na moscie jednotorowym e 0,0065 rad, b na moscie dwutorowym e 0,0 035 rad, e + e 0,010 rad 1 2 (10.16) (10.17) W obliczeniach nalezy uwzglednic wplyw zarysowania plyty wspolpracujacej nad podporami belek ciaglych. a b Rys. 10.3. Ohroty na koncach pomostu 10.7.4. Odksztalcenia poziome pomostu Przy obliczaniu tych odksztalcen nalezy uwzglednic parcie wiatru, uderzenia boczne taboru i sily odsrodkowe. Poziome odksztalcenia przesla mostu kolejowego (rys. 10.4) nie powinny wywolywac wiekszych zmian katow na swobodnym koncu przesla (mostu) niz wartosci podane w tablicy 10.5, ewentualnie nie powinny powodowac wygiec o promieniu luku mniejszym niz podane rowniez w tablicy 10.5. GRANICZNE UZYTKOWALNOSCI Rys. 10.4. Poziome odksztalcenia pomostu Promien poziomej krzywizny mozna obliczac ze wzoru: L2 r=-- 8aH a 11 oznacza poziome przemieszczenie pomostu. (l0.18) Tablica 10.5. Maksymalne katy obrotu i mini maIne promienie krzywizny poziomej pomostu Zakres Zmiana kata Prornien luku (min) [m] predkosci 8f{ (max) [kmlh] [rad] jedno przeslo kilka przesel wzdluz toru I v ~120 0,0035 1700 3500 1120 < v~200 0,0020 6000 9500 95 11 Warunki konstrukcyjne 11.1. Pomost z plyta zelbetowa Plyte wspolpracujaca w dzwigarze zespolonym nalezy projektowac jako monolityczna lub prefabrykowana, Minimalne grubosci plyt pomostowych powinny wynosic: 0,18 w mostach drogowych, 0,20 m w mostach kolejowych, 0,14 m w chodnikach i kladkach przeznaczonych dla ruchu publicznego. Plyty mega bye 0 stalej grubosci alba 0 grubosci zmiennej, zwiekszonej nad belkami stalowymi przez wprowadzenie skosow, Wysokosc skosow nie powinna przekraczac grubosci plyty. Wysokosc skosow moze bye zmienna nad poszczegolnymi belkami w celu uzyskania potrzebnego pochylenia poprzecznego. Pozostale wymagania dotyczace ksztaltowania skosow podano w punkcie 11.3.1. Zasady zbrojenia plyt nalezy stosowac wedlug PN-91/S-1 0042. Na obiektach mostowych polozonych na liniach kolejowych 0 predkosci eksploatacyjnej od 140 do 200 km/h nalezy projektowac nawierzchnie na podsypce 0 grubosci pod podkladem nie mniejszej niz 0,30 m. Ekrany dzwiekochlonne na mostach kolejowych nalezy instalowac w odleglosci 3,0 m od osi toru. Chodniki robocze powinno sie umieszczac za tymi ekranami. lone zasady i warunki ksztaltowania pomostow nalezy stosowac wedlug PN-82/S-10052 i PN-91/S-10042. 11.2. Dzwigary stalowe Dzwigary stalowe projektuje sie z dwuteownikow walcowanych, blachownic dwuteowych lub skrzynkowych alba w postaci dzwigarow kratowych. Zaleca sie, aby nie zespolony pas dzwigara stalowego mial przekroj wiekszy niz pas zespolony z plyta wspolpracujaca, Przekroj pasa stalowego zespolonego z plyta betonowa powinien spelniac nastepujace warunki: szerokosc pasa rowna co najmniej grubosci plyty wspolpracujacej, szerokosc pasa rowna co najmniej 200 mm, grubosc pasa nie mniejsza od 1/10 wysiegu liczonego od lica blachy pionowej. KONSTRUKCYJNE W przypadku dzwigarow kratowych stalowy pas gorny z('lspol0ny z, ~ powinien miec taka sztywnosc, aby mozna go bylo wykorzystac Qll'pclld.Wf.esienia: deskowan i wvkonania betonowania bez koniecznosci stawiania msztowan. Przy p;t(dkosci eksploatacyjnej wiekszej od 160 kmlh kolejowe mGsty ze- spolone 0 dzwigarach kratowych z jazda dolem musza bye w pasach 7,5 ¢, 1> 41', a otulina betonowa > 3¢ (¢ srednica petli). Pochylenie petli musi bye skierowane zgodnie z kierunkiem dzialania sily rozwarstwiajacej. W obszarach, w kt6rych sila moze zmieniac znak, nalezy przewidziec petle zwr6cone w obie strony. a;, 30° e > 4d a < 30° e > 2,5d L 1.>25 mm 1 1 Dolne zbrojenie poprzeczne >50 14- 11.3.3. Zbrojenie poprzeczne Prety zbrojenia poprzecznego przewidziane w celu zagwarantowania wymaganej nosnosci na scinanie zgodnie z punktem 9.3.1 powinny bye umieszczone minimum 30 mm ponizej dolnej krawedzi glowki trzpienia w przypadku plyty bez skosow i 40 mm w przypadku plyty ze skosami (rys. 9.5). Rozstaw tych pretow nie powinien bye wiekszy niz 4-krotny wysieg lacznika ponad to zbrojenie. Podobnie nalezy postapic w przypadku lacznikow masywnych. / / / r 50 t t - grubosc plyty 11.3.4. Minimalne zbrojenie podluzne plyty rozciaganej 11.3.4.1. Wymagania ogolne Zbrojenie podluzne 0 minimalnej wartosci jest wymagane, jesli w najbardziej wytezonym wloknie przekroju betonowego w podstawowym ukladzie obciazen naprezenia rozciagajace w betonie (z uwzglednieniem efekt6w reologicznych) przekrocza wytrzymalosc betonu na rozciaganie RbtkO,1I5' a w przypadku plyty sprezonej naprezenia sciskajace sa mniejsze od 1,0 MPa. 'I , I I I I -+ I I I I -i- Rys. 11.2. Odstepy miedzy trzpieniarni Calkowita wysokosc trzpienia nie powinna bye mniejsza niz 3-krotna srednica trzpienia. Glowka trzpienia nie powinna miec srednicy mniejszej niz 1,5 d i wysokosci nie mniejszej niz 0,4d (d srednica trzpienia), W przypadku element6w rozciaganych i poddanych obciazeniom zmeczeniowym srednica sworznia nie powinna przekraczac 1,5 krotnej grubosci polki, do kt6rej jest przyspawany, chyba ze przeprowadzono stosowane badania nosnosci zmeczeniowej . Srednica trzpienia.jesli nie jest spawany bezposrednio nad srodnikiem, nie moze bye wieksza od 2,5-krotnej grubosci pasa, a jesli trzpien jest rozciagany dodatkowo obciazony dynamicznie, to w kazdyrn wypadku srednica lacznika nie moze przekraczac ] ,5-krotnej grubosci pasa. Dotyczy to rowniez trzpieni spawanych bezposrednio nad srodnikiem. Wysokosc lacznika masywnego powinna bye nie wieksza od czterokrotnej jego szerokosci. Wysokosc lacznikow spawanych z blach lub z profili walco- 11.3.4.2. Plyta bez spreienia ciegnami Minimalny stopien zbrojenia podluznego we wspolpracujacej strefie rozciaganej Act (odpowiadajacej w przyblizeniu szerokosci wspolpracujacej plyty) powinien wynosic: (11.1 ) gdzie: p, - stopien zbrojenia definiowany jako stosunek pola powierzchni stali zbroje\ niowej A, do pola powierzchni betonu wspolpracujacego Act: P,. A,IAcl' k wspolczynnik, kt6ry uwzglednia efekty zmniejszania sily nonnalnej w plycie betonowej spowodowanej inicjacja zarysowania i miejscowym poslizgiem zespolenia, kt6ry moze bye przyjmowany k, 0,9, k wspolczynnik uwzgledniajacy rozklad naprezen wewnatrz obszaru najbardziej narazonego na zarysowanie: 99 tOO MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE' k; = +0,3<;1,0 1+ 2zo (] 1.2,) gdzie: he - grubosc plyty betonowej, Zo od:e~lo.sc srodka ciezkosci nie zarysowanej plyty betonowej od srodka ci,t-: kOSC.l me zarysowanego, nie zbrojonego przekroju zespolonego (charakterystyki sprowadzonego przekroju zespolonego obliczone bez uwzglednienis efekt6w reologicznych poczatkowy modul sprezystosci betonu), .. k - ~sp6l:czy?~ik uwzgledniajacy efekty niejednorodnych samorownowazacych sre naprezen: k 0,8, . srednia wytrzymalosc betonu na rozciaganie, a\ napr~~enia por6wnawcze zalezne od srednicy pretow zbrojenia, zgodnie z tablica l 0.1 (przy czym do zbrojenia nie nalezy stosowac pretow 0 sredniey mniejszej od 10 mm). Naprezenia a, mozna powiekszyc 0 wspolczynnik 1} = ~fc.tln / fr.:m , gdzie: . 2,5 "M_Pa, alum S'l srednia wytrzymaloscia betonu na rozciaganie, Naprezenia a\. me powmny przekraczac k/;k. . C~ najJ_llniej polowe wymaganego minimum zbrojenia nalezy umiescic po- J_llH:(~zy sr~dkl~m plyty a powierzchnia, przy kt6rej wystepuja najwieksze naprezema rozciagajace. 1l.3.4.3. Plyta spreiona ciegnami Minimalny stopien zbrojenia pretami podluznymi powinien wynosic: = kskckfctm _ l:: p, ':>IPp as gdzie: ;j - wspolczynnik poprawkowy uwzgledniajacy przyczepnosc pretow do betonu okreslany zgodnie z punktem 10.4.2.2, , P A fA p p ct ? AI' powi.erzchnia stali sprezajacej polozonej nie dalej niz 300 mm od zbrojenia polozonego w strefie rozciaganej, Act - pole powierzchni betonu strefy rozciaganej. . ~o .minimalnej powierzchni zbrojenia mozna uwzglednic rowniez zbroje- me sprezajace, (1 I.3) 12 Sprawdzanie nosnosci isniejqcycb nlQ$tow o diwigaraclt zespolonyck 12.1. Zasady ogolne sprawdzaniu nosnosci mostow istniejacych nalezy opierac sie na: istniejacych rysunkach konstrukcyjnych oraz obliczeniach statycznych, charakterystykach materialow konstrukcyjnych, ocenie aktualnego stanu konstrukcji, wynikach pomiar6w obiektu, okresleniu redukcji wytrzymalosci wskutek zmeczenia materialu. Nalezy sprawdzic zgodnosc rysunk6w konstrukcyjnych ze stanem rzeczy- wistym. Powinno sie rowniez uwzglednic okolicznosci wynikajace z przebiegu budowy eksploatacji. Jezeli podczas eksploatacji obiektu dokonano wzmocnienia, to nalezy ustalic rodzaj wzmocnienia oraz spos6b jego przeprowadzenia. Stare obliczenia statyczne nalezy sprawdzic co do kompletnosci i waznosci przy uwzglednieniu powstalych w tym czasie nowych metod naukowo-technicznych. Nowe obliczenia statyczne nalezy przeprowadzac wedlug zasad podanych w rozdziale 4, przyjmujac rzeczywiste wymiary, sztywnosci i obciazenia stale. Przy braku dokumentacji projektowej (dziennika budowy) nalezy przyjac, ze plyta betonowa zostala wykonana na podwieszonych deskowaniach i nie zastosowano wstepnego regulowania si! w konstrukcji. Wspolczynniki dynamiczne nalezy przyjmowac wedlug PN-85/S-10030. Obliczenia wytrzymalosciowe powinno sie przeprowadzac w konwencji stanow granicznych. Stany graniczne uzytkowania nalezy sprawdzac zgodnie z zasadami poda- nymi w rozdziale 10. 12.2. Cecby materialew Klase betonu plyty pomostowej nalezy okreslac na podstawie badan nieniszczacych lub metoda wycinania pr6bek, a nastepnie cechy wytrzymalosciowe wedlug rozdzialu 3. W przypadku stali konstrukcyjnej 0 znanym gatunku mozna poslugiwac sie danymi podanymi w tablicy 12.1. 102 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE Tablica 12.1. Wytrzymalosci charakterystyczne i ograniczenia naprezen charakterystycznych dla stali konstrukcyjnej [MPa] Gatunek stali typu Rodzaj naprezen St37 St52 uklad obciazen P I PO Wytrzymalosc na rozciaganie Rm 370 -0- 460 520 620 Charakterystyczna granica plastycznosci Re 240 360 Ograniczenie naprezen charakterystycznych na: - rozciaganic, zginanie, sciskanie 175/185 260/275 - scinanie (w przekroju brutto) 100/105 1501160 docisk do otwor6w dla srub i nitow pasowanych 350/365 520/545 scinanie: nity, sruby pasowane 1501155 225/235 - rozciaganie: srub 10011 05 150/160 nitow 50/53 75/80 Do okreslania wytrzymalosci obliczeniowej dla stali mozna przyjmowac wspolczynnik materialowy Ya 1,1. Wspolczynnik sprezystosci i ciezar wlasciwy stali nalezy przyjmowac wedlug rozdzialu 3. 12.3. W sp6lczynniki obciazenia Przy sprawdzaniu nosnosci mostow istniejacych mozna przyjmowac ulgowe wartosci wspolczynnikow obciazenia dla pionowych obciazen ruchomych, sil odsrodkowych i uderzen bocznych: Y . = 1,25 w ukladzie podstawowym P, j 1,20 w ukladzie dodatkowym PD. bla wszystkich obciazen stalych nie konstrukcyjnych nalezy przyjmowac Yt = 1,2 (lub 0,9), ktory przy dokladnym ustaleniu stanu rzeczywistego moze bye zmniej szony do wartosci Yj I ,1 . Dla pozostalych obciazen nalezy stosowac zasady podane w PN-85/S-10030 oraz w rozdziale 3 niniejszej ksiazki. 12.4. Ocena stanu konstrukcji Przy ocenie nosnosci istniejacych konstrukcji stan faktyczny musi bye udokumentowany badaniami obiektu (stan istniejacy). Stan istniejacy nalezy porownywac z projektowanym, ewentualnie pierwotnym stan em konstrukcji (stan wymagany). Stan wymagany konstrukcji nalezy okreslic na podstawie dokumentacji technicznej (obliczenia i rysunki). Powinno sie ustalic charakterystyki materialu konstrukcyjnego. Jezeli na podstawie dokumentacji technicznej nie mozna okreslic tych danych, to trzeba przeprowadzic badania nieniszczace i (lub) laboratoryjne materialow, W celu ustalenia stanu istniejacego konstrukcji nalezy przeprowadzic badania konstrukcji na miejscu, ktore obejmuja: SPRAWOZANIE NOSNOSCI ISTNIH,\CYCH MOSTOW ... - przeprowadzone planowe zmiany w wyniku: napraw, czesciowej wymiany, wzmocnienia, uwzgledniajac przy tym rzeczywista skutecznosc wykonanych prac; b - nieplanowe zmiany w wyniku: ubytkow korozyjnych elernentow nosnych, skutecznosci polaczen (nity, sruby, inne), rys, uszkodzen wywolanych uderzeniem, odksztalcen, zachowania sie konstrukcji pod obciazeniem ruchomym, przy oszacowaniu wplywu tych czynnosci na nosnosc i pewnosc konstrukcji. Nalezy ustalic zakres ubytkow korozyjnych. Zmniejszenia przekroju wieksze od 5% musza bye uwzglednione przy wyznaczaniu nosnosci statycznej. Wplyw karbow korozyjnych nalezy uwzglednic przy sprawdzaniu wytrzymalosci zmeczemowej. Jezeli w konstrukcji lub w poszczegolnych elementach konstrukcyjnych wymagane stany graniczne sa przekroczone, to w zaleznosci od stopnia przekroczenia nalezy przewidziec nastepujacy tok postepowania: - przeprowadzenie badan konstrukcji, - zmniejszenie predkosci ruchu, zmniejszenie obciazen, - wymiana lub wzmocnienie przeciazonych elementow, - czesciowe ograniczenie ruchu (np. dopuszczenie obciazenia mostu tylko przez jeden pociag w mostach dwutorowych), - wylaczenie obiektu z eksploatacji. Przy przekroczeniu naprezen lub ugiec nie wiecej niz 0 10%, nie nalezy podejrnowac zadnych dzialan natychmiastowych. W tym przypadku zaleca sie cZQ- nadzor oraz badanie elementow przeciazonych. Gdy przekroczenia sa wieksze niz 10% nalezy, w zaleznosci od stanu elementu przeciazonego oraz od warunkow miejscowych i stanu eksploatacji, niezwlocznie przystapic do przeprowadzenia jednego lub kilku poprzednio wymienionych dzialan. Badanie konstrukcji za pomoca pomiarow moze sie okazac konieczne takze, gdy: - charakterystyka konstrukcyjna obiektu nie moze bye ujeta w obliczeniach w spos6b odzwierciedlajacy w pelnym zakresie rzeczywista prace obiektu (na przyklad praca przestrzenna konstrukcji, wspolpraca jezdni z belkami glownymi w przenoszeniu obciazen, wplyw dynamiki obciazen), - wytrzymalosc zmeczeniowa jest mniejsza od wymaganej. Przeprowadzenie pomiarow moze bye konieczne rowniez w celu potwierdzenia wynikow obliczen statycznych sprawdzajacych, jak rowniez potwierdzenia sposobu zachowania sie konstrukcji pod obciazeniem dlugotrwalym. Przy okreslaniu sztywnosci konstrukcji dopuszcza sie uwzglednienie trwalych elementow wyposazenia (nie zdylatowanych na dlugosci przesla), 103 13 Przesla z belek stalowych obetonowanych 13.1. Konstrukcja Konstrukcja sklada sie z belek stalowych obetonowanych bez dodatkowych wzmocnien lub obrobki i bez stosowania lacznikow, Zasadniczo nalezy stosowac belki walcowane, choc mozna rowniez zaprojektowac blachownice spawane. Schemat przekroju poprzecznego przesla z belek stalowych obetonowanych podano na rysunku 13.1. Rozstaw S belek powinien umozliwic wlasciwe zabetonowanie i zagesz- st czenie betonu. Ograniczenie rozstawu do 0,75 m wynika z nosnosci normalnie sto- sowanych deskowan, Ze wzgledow technologicznych rozstaw w swietle So pomiedzy polkami belek nie moze bye mniejszy od 15 em. Dolne polki belek stalowych nalezy powlekac trwala warstwa antykorozyjna, Odprowadzenie wody z przesla za przyczolki obiektu za pomoca spadkow podluznych i ewentualnie poprzecznych. Zbrojenie poprzeczne dolne FI jest rozmieszczone na calej dlugosci przesla, rna za zadanie rozkladanie obciazen w kierunku poprzecznym. Zbrojenie to przechodzi przez srodniki belek stalowych nad zaokragleniem miedzy stopka a srodnikiem. Nalezy je zakotwic w betonie poza belkami skrajnymi. b F3 Rys. 13.1. Schemat przekroju poprzecznego przesla z belek stalowych obetonowanych 105 Zbrojenie FI podlega obliczeniu, ale nie moze bye mniejsze niz FI ;;, 3¢ 16 mm/m dlugosci przesla Zbrojenie poprzeczne gorne F2 przyjmuje sie konstrukcyjnie F2 = 0,5 FI ;;, 5¢ 1 ° mmlm dlugosci przesla Zbrojenie podluzne dolne F, i go me F4 nalezy przyjmowac minimum F3A ;;, 5¢ I ° mm/m szerokosci przesla Odstep zbrojenia gornego od powierzchni polek dzwigarow powinien wynosic minimum 1,0 em. Nad podporami posrednimi belek ciaglych zbrojenie podIuzne gorne nalezy okreslic na podstawie obliczen. Plyte zelbetowa nalezy wykonywac z betonu minimum klasy B30. Grubosc warstwy nadbetonu c,.t nad polkami gornymi dzwigarow powinna spelniac nastepujace warunki: ~ 0,06 m; C < h 13 sf st 13.2. Zalozenia i zakres obliczeri W przeslach z belek stalowych obetonowanych, belki stalowe ustawia sie zwykle na podporach, a nastepnie betonuje sie plyte w deskowaniach podwieszonych lub opartych na dolnych polkach dzwigarow stalowych (deskowanie stracone) faza 1. Po osiagnieciu przez beton odpowiedniej wytrzymalosci tworzy sie konstrukcja quasi-zespolona, ktora przejmuje dalsze obciazenia stale i obciazenia ruchome faza H. Obliczenia statyczno-wytrzymalosciowe mozna wykonywac dla pojedynczej, wyizolowanej z przesla belki czesciowo zespolonej. Obciazenia stale mozna rozlozyc rowno na wszystkie belki znajdujace sie w przekroju poprzecznym przesla, P/2 P/2 a 1,50 Podsypka , , , , b R1 R2 til R2 jllllllllllllllllr61i11111l1l11111111111111111111111111111 ~llillllllllll1flillllllllllllllj!, I" 6~4 .1 - Rys. 13.2. Rozklad kolejowego obciazenia ruchomego na belki podluzne 106 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE Obciazenie ruchome taborem kolejowym, przy torze ulozonym na podsypce tluczniowej, rozklada sie rownomiernie na wszystkie belki mieszczace siQ na szerokosci uzytkowej bp (rys. 13.2), ktora przyjmuje siQ nastepujaco: gdy rozpietosc przesla L < 5,0 m, to: b L, ale B;:;, b ;:;, 3,5 m; I' I' gdy rozpietosc przesla L ;:;, 5,0 m, to: b B, ale b ~ 5.0 m, I' I' . gdzie B oznacza calkowita szerokosc pomostu. W celu obliczenia zbrojenia poprzecznego rozpatruje sie wycinek przesla o jednostkowej dlugosci i traktuje sit:( go jak belke obciazona od gory silami P I i P2 oraz od dolu reakcjami RI i R2 m belek z szerokosci bp (rys. l3.3). R _ 2P2 2- m m (13.1) N ajwiekszy moment zginajacy wystapi w przekroju pod obciazeniem P I' Stanowi on podstawe do obliczenia zbrojenia poprzecznego na 1 mb dlugosci przesla. Drogowe obciazenia zmienne 0 charakterze powierzchniowym mozna rozkladac rowno na wszystkie belki znajdujace sie pod tym obciazeniem w przekroju poprzecznym mostu. Rys. 13.3. Schemat statyczny do obliczenia zbrojenia poprzecznego Obciazenia ruchome dzialajace na malej powierzchni (od k61 pojazdow drogowych oraz pojazdow kolejowych i tramwajowych w przypadku ulozenia toru bez podsypki bezposrednio na plycie przesla) rnozna rozkladac na belki podluzne w sposob pokazany na rysunku 13.4, przyjmujac szerokosc rozkladu bpI pod jednym kolem wedlug tablicy 13.1. Wartosci posrednie mozna interpolowac liniowo. Tablica 13.1. Szerokosc rozkladu obciazenia bPI L [m] 3,5 6,0 10,0 16,0 bpI [m] 2,0 3,75 4,50 5,00 Jesli w przekroju poprzecznym przesla znajduje sie wiecej k61 w rozstawie Ci < bpI' wowczas nalezy przyjac wspolna szerokosc rozkladu obciazenia bp2 bpI + ~cr -- PRZr;:SLA Z BELEK STALOWYCH OBETONOWANYCH 107 !-t 1-+ I 1 1 --1---1- 1 1 IT_- ! ___ T _ 13.4. Rozklad poprzeczny obciazcn od kol pojazdow Zakres obliczen wytrzyrnalosciowych: stany graniczne uzytkowalnosci (SGU): - sprawdzenie ugiec od obciazen ruchomych, obliczenie podniesienia konstrukcyjnego, - stany graniczne nosnosci (SGN): - sprawdzenie wytrzymalosci doraznej stali i betonu, sprawdzenie wytrzymalosci zmeczeniowej polaczen spawanych. 13.3. Stany graniczne uzytkowalnosci 13.3.1. Ugiecia Ugiecia wyznacza sie od obciazenia ruchomego 0 wartosci charakterystycznej 1,0) i bez wspolczynnika dynamicznego (rp 1,0). Sztywnosc przekroju okresla sie z uwzglednieniem czesciowego wspoldzialania strefy rozciaganej betonu, obliczajac sredni moment bezwladnosci przekroju sprowadzonego do zastepczego przekroju betonowego 0,5 (JI+ JII) przy a E / 6,0 (13.2) a gdzie (rys. 13.5): a Sst b Sst Cst ha•d Z2 ha•d Z1 do d Za2 d Za1 h h 2" 2" tl Rys. 13.5. Przekroje obliczcniowe: z plyta nie zarysowana (a) i zarysowana (b) 108 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE moment bezwladnosci przekroju z uwzglednieniem wspolpracy cal ego betonu, moment bezwladnosci przekroju z pominieciem betonu rozciaganego; w tym przypadku polozenie osi obojetnej przekroju zarysowanego okresla wzor (rys.13.5b): aAa 22 =---+ Sst ( 13.3) gdzie Aa oznacza pole przekroju belki stalowej. Maksymalna wartosc ugiecia belki przesla swobodnie podpartego mozna obliczyc z zaleznosci: j = 5MpL2 p 48 EemJzbet (13.4) gdzie: M maksymalny moment zginajacy od obciazen ruchomych (przy tp 1,0 p 1 Yr 1,0); L rozpietosc przesla. Wartosci graniczne ugiec dla przesel kolejowych mozna przyjmowac z rysunku 13.6. Ugiecie graniczne dla mostow drogowych nalezy przyjac rowne L/500. 1 500 L 1;2 / V 3 1 ~ s" ;. 2;3 ;; - s" 1 -- V.;; 120 km/h 2 - - - - 120 < V < 250 km/h 3 - . - . - V .. 250 km/h I I 1 800 1 1000 1 1500 8,30 12,50 15,50 25,00 L[m] Rys. 13.6. Linie ugiec granicznych dla belek obetonowanych w przeslach kolejowych 13.3.2. Podniesienie konstrukcyjne Zaleca sie stosowanie podniesienia konstrukcyjnego 0 wartosci obliczonej ze wzoru: f=fo+J;+~ (13.5) PRZ~SLA Z BELEK STALOWYCH OBETONOWANYCH 109 gdzie: ~ ugiecie belek stalowych obciazonych nie zwiazanyrn betonem (moment bezwladnosci tylko belek stalowych), ugiecie spowodowane dodatkowymi obciazeniami stalymi (moment bez- wladnosci przekroju zredukowanego obliczony przy zalozeniu a 18), ~ ugiecie pod obciazeniem ruchomym (moment bezwladnosci przekroju zredukowanego obliczony przy zalozeniu a 6). 13.4. Stany graniczne nosnoscl 13.4.1. Wytrzymalose doraina stali i betonu Naprezenia nalezy obliczac dla obciazen 0 wartosci obliczeniowej. Wytrzymalosc dorazna stali i betonu sprawdza sie wykorzystujac nastepujace zaleznosci: dla stali (w dolnym wloknie przekroju rys. 13.1): _ Mgt atMg2 + aMp 01 ---+ 340 mm, to rozporki nalezy stosowac zarowno dolem jak i gora, Kazda belk(( nalezy na podporze oprzec bezposrednio lub posrednio za pomoca poprzeczmcy. Betonowanie plyty wykonuje sie w deskowaniu ukladanym miedzy stopkami belek. Moga to bye uzywane plytki azbestowo-cementowe (ukladane na zaprawie cementowej) lub blachy stalowe. Zalacznlk 1 Charakterystyki geometryczne oraz sily przekrojowe i naprezenia w przekroju 0 zespoleniu niepodatnym Zl.l. Przekroj z plyta sciskana Przekroj z osia obojetna w plycie (rys. Zl.la): - polozenie osi obojetnej wzgledem gornej krawedzi przekroju: z ~ ~" UI + :: -I) moment bezwladnosci: b73 2 (. = ~ + I a + Aa (hI _ z) 3a (Z 1.1) (ZI.2) zdzie: a = E / E b (/ em Przekroj z osia obojetna w skosie plyty lub w dzwigarze stalowym (rys. Zl.lb): c I _1 __ - -,- .. t .. !-:L_-J- I -1 -->, N 11) s: _._ .• ~a_ . 11) s: Rys. Zl.l. Geometria przekroju zespolonego 114 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE sprowadzone pole powierzchni przekroju: 1 Ae = Aa +-Ab a d I + II b Faza I c a Faza II (Z 1.3) polozenie osi obojetnej: _!_ AbZ _!_ Ab Z = ___,a"'-- __ = g__ Z a 1 Aa +-Ab Ac (Z1.4) a (ZI.5) Rys. Z1.2. Naprezenia normalnc w be Icc zespolonej moment bezwladnosci: Naprezenia normalne: a w fazie I (rys. Z1.2b w przekroju stalowym): (Z1.6) Z1.2. Przekroj z plyta rozciagana Jesli w najniekorzystniejszym ukladzie obciazen, przy uwzglednieniu efektow reologicznych, nie dochodzi do zarysowania plyty, charakterystyki geometryczno-wytrzymalosciowe przekroju z plyta rozciagana oblicza sie tak sarno jak przekroj z plyta sciskana, W przeciwnym razie charakterystyki przekroju oblicza sie z wzorow (rys. Zl.lc): pole powierzchni przekroju: (Z1.9) gdzie z . to wspolrzedna punktu i wzgledem osi przechodzacej przez srodek ciez- (II kosci 0 przekroju stalowego; a b - w fazie II (rys. ZI.2c): - w przekroju stalowym: II Mllzci a·=-al I c (ZI.IO) A A +A c a (ZI.7) w przekroju betonowym: - moment bezwladnosci: Ie = I a + AZ; + AzZ; (Z1.8) II 1 MlIzci ah· =--- (Z1.11) I a I, gdzie to wspolrzedna punktu i wzgledem osi przechodzacej przez srodek ciez- kosci O, przekroju zespolonego. W przekroju stalowym naprezenia z obu faz sumuja sie, natomiast napre- zenia w betonie pochodza tylko od momentow MIl (rys. Z1.2d). Naprezenia styczne: a w fazie I (rys. Z 1.3b w przekroju stalowym): T] . = .=:Q::!_] __:S a~i (.::_z_:_') at l(j a I gdzie: Az sprowadzone pole przekroju stali zbrojeniowej i sprezajacej (jesli wystepuje), Zz - odleglosc srodka ciezkosci pola A: od srodka ciezkosci przekroju Ac okreslo- nego wedlug (Z 1.7). Zl.3. Naprezenia normalne, styczne i rozwarstwiajace Naprezenia normalne i styczne w dowolnym punkcie i przekroju stalowego lub zespolonego oblicza sie za pomoca znanych wzor6w wytrzymalosci materia- 16w. W fazie pierwszej (I) obciazenia przejmuje sam dzwigar stalowy. W jego przekrojach wystepuja momenty zginajace M] (rys. Z1.2a) i sily poprzeczne Q. W fazie drugiej (II) pracuje przekroj zespolony, w kt6rego przekrojach poprzecznych wystepuja momenty MIl (rys. Z1.2a) i sily poprzeczne Q11' (Z1.9) gdzie: S (z) at moment statyczny czesci przekroju stalowego polozonej po jednej stronie punktu i wzgledem osi przechodzacej przez srodek ciezkosci 0(1 przekroju stalowego; szerokosc przekroju w rozpatrywanym wloknie; (j I 115 116 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE b w fazie II (rys. Z1.3c): w przekroju stalowym: rII = QuSC2000 1,000 50 0,580 Z2.3. Wplyw pelzania betonu w ciaglych belkach zespolonych Zmiany moment6w zginajacych w belce ciaglej, spowodowane pelzaniem betonu, pokazano na rysunku Z2.1 na przykladzie belki dwuprzeslowej 0 zwiekszonej sztywnosci nad podpora posrednia (odcinek In)' obciazonej r6wnomiernie na calej dlugosci (rys. Z2.1a). Rysunek Z2.1b przedstawia wykres poczatkowych ZALJ\CZNIK2 a 9 1 1 1 1 1 1 11 1 111 11 1 1 1 vi 1 1 1 1 11 1 1 1 . _ . _ . ~ is ,E 4- I I I I I I : I LI ': Ln ' L] '. I .' b , ' , , ' , I : I I :_ _ , ....-;'-.. ' /' ....,;_ ......... ~ : <, /' /' /' /' /' c , , , , , , , , , --ri~· _ - - - d , I I : , , , , , , , , , l;~i~4M' -r- I + I , , , , I , , , , , , , , : * : , , I 1M' 1111111111111111111I111111111I1I1I11l1I1I1I111111111 'I' (f) : t,- Mh'l'-X1'1' e Rys. Z2.1. Schematy do okreslania wplywu pelzania betonu na momenty zginajace w beJce ciaglej (dla t = 0) moment6w zginajacych Mo' okreslonych dla belki ciaglej dwuprzeslowej. W spos6b podany w zalaczniku 1 momenty M, mozna rozdzielic na sily przekrojowe Nbl/ i MbO dzialajace tylko na CZ((SC betonowa oraz Nail i MaO dzialajace tylko na CZ((SC stalowa przekroju zespolonego. W skutek pelzania betonu skladniki N"o, MhO' NaO' MaO ulegna zmianom, kt6rych calkowite wartosci mozna przedstawic w postaci nastepujacych sum: O' 0' Nhq} = Nhq + Nbq; MhqJ = Mbq + u ; (Z2.8) (Z2.9) 0' 0' Naq) = Nail' + Naq) ; Maq) = MaqJ + Maq) 121 122 MOSTOWE KONSTRUKCJE ZESPOLONE STALOWO-BETONOWE Skladniki N{o, M{o ,N° ,Mo , oblicza sie jak dla ukladow statycznie wyzna- up J'p mp /lip czalnych. Na rysunku Z2.1 c pokazano wykres M~> Natomiast skladniki N{:,,,, fl,f/J',., N' , M' , sa spowodowane zmiana wielkosci hiperstatycznej pod wplywem pelza- aep {If.P -' nia betonu - w tym przykladzie jest nia moment zginajacy nad podpora posrednia, a jego zmiane oznaczono przez M{;" Xlv (rys. Z2.1 e). Na rysunku Z2.1 oznaczono ponadto: wykres moment6w w ukladzie podstawowym statycznie wyznaczalnym od obciazenia momentami jednostkowymi XI = I na podporze posredniej, M' - wykres momentow zginajacych od zmiany wielkosci hiperstatycznej ( .. ) o AI/;m = XI'P' Zmiane wielkosci hiperstatycznej (momentu na podporze posredniej) wskutek pelzania betonu mozna okreslic z nastepujacego r6wnania metody si]: Xlq.Oll,q, + ,11.'1' = 0 (Z2.IO) gdzie (511,9 i 111.9 sa wzajemnymi obrotami przekroj6w nad podpora srodkowa w ukladzie podstawowym statycznie wyznaczalnym, spowodowane odpowiednio momentami XI = I oraz obciazeniern g. Zamiast obliczac obroty dla dzwigarow zespolonych, wygodniej jest okreslac je dla samych belek stalowych. Jest to mozliwe, poniewaz miedzy dzwigarern stalowym i plyta betonowa musi panowac zgodnosc odksztalcen. Zatem: (Z2.11) (Z2.12) Wielkosc E J oznacza zalezna od czasu sztywnosc przekroju, w kt6rej: a ('({J (Z2.13) W spolczynniki (X\,w w metodzie TROSTA inaja nastepujaca postac: (Z2.14) natomiast w teorii starzenia: aqll\1 = a(fiN = a(

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->