You are on page 1of 3

เอกสารแนะแนวทางที่ 2 - 11 - สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์เพิ่มเติม 2

เอกสารแนะแนวทางที่ 2 เรื่องบทนิยามและสัญลักษณ์ของเมทริกซ์
ประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 ชื่อ ห้อง เลขที่
จุดประสงค์การเรียนรู้
1. นักเรียนสามารถบอกของความหมาย สัญลักษณ์และส่วนประกอบของเมทริกซ์ได้
2. นักเรียนสามารถเขียนเมทริกซ์ในรูปทั่วไปได้

บทนิยามและสัญลักษณ์ของเมทริกซ์
บทนิยาม 2.1 การจัดเรียงจานวนจริงให้เป็นแถว แต่ละแถวมีจานวน จานวนเท่า ๆ กัน ภายใน
วงเล็บ ( ) หรือ [ ] เรียกว่าเมทริกซ์ แต่ละจานวนในเมทริกซ์ เรียกว่า สมาชิก
ของเมทริกซ์
การเรียกชื่อเมทริกซ์ โดยทั่วไปจะใช้ตัวอักษรภาษาอังกฤษตัวพิมพ์ใหญ่แทนชื่อของเมท
ริกซ์ เช่น เรียกเมทริกซ์ A, เมทริกซ์ B เป็นต้น
สมาชิกของเมทริกซ์ที่เรียงกันอยู่ตามแนวนอน เรียกว่าสมาชิกที่อยู่ในแถว ของเมทริกซ์
สมาชิกของเมทริกซ์ที่เรียงกันอยู่ตามแนวตั้ง เรียกว่าสมาชิกที่อยู่ในหลัก ของเมทริกซ์
ตัวอย่างของเมทริกซ์
2 5
1) A = 3  2 A เป็นเมทริกซ์ที่มี 2 แถว และมี 2 หลัก
 
1 1 0
2) B = 2 5  1 B เป็นเมทริกซ์ที่มี
 
3) C = [ 2 3 - 2 7 ] C เป็นเมทริกซ์ที่มี
 2
1
4) D =  6 D เป็นเมทริกซ์ที่มี
 
 0
5) E = [ -2 ] E เป็นเมทริกซ์ที่มี
มิติของเมทริกซ์

บทนิยาม 2.2 ถ้า A เป็นเมทริกซ์ทมี่ ี m แถว และ n หลัก จะเรียก A ว่ามีมิติ m  n


2 5
1) A = 3  2
A มีมิติ
 
1  1 0
2) B = 2 5  1 B มีมิติ


รู้จักคนได้จากเพื่อนที่เขาคบ แซมวล สไมลส์


เอกสารแนะแนวทางที่ 2 - 12 - สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์เพิ่มเติม 2

3) C = [ 2 3 - 2 7 ] C มีมิติ
 2
1
4) D =  6 D มีมิติ
 
 0
5) E = [ -2 ] E มีมิติ
การเขียนเมทริกซ์ในรูปทั่วไป
เราจะเขียนเมทริกซ์ในรูปทั่วไป โดยที่สมาชิกของเมทริกซ์จะใช้อักษรตัวพิมพ์เล็กแทน
สมาชิกของเมทริกซ์ เช่นสมาชิกของเมทริกซ์ A จะใช้อักษร a เป็นต้น และเพื่อให้เราทราบว่า
สมาชิกตัวใดอยู่ในแถวใดหลักใดเราจะใช้ดรรชนีล่าง (ตัวห้อย: subscript) ij ตรงมุมล่างขวามือของ
สมาชิกตัวนัน้ ๆ เช่น ถ้าเขียนว่า a21 แสดงว่า a เป็นสมาชิกที่อยู่ในแถวที่ 2 หลักที่ 1 เป็นต้น
ต่อไปในการเขียนเมริกซ์อย่างย่อเราจะเขียนว่า
A = [aij]mn
a a a 
เช่น A = [aij]23 =  a 11 a 12 a 13  เป็นต้น
 21 22 23 

ตัวอย่างที่ 2.1 จงเขียนเมทริกซ์ A = [aij]44 โดยที่


 1 เมื่อ i  j

aij =  0 เมื่อ i  j
  1 เมื่อ i  j
วิธีทา

รู้จักคนได้จากเพื่อนที่เขาคบ แซมวล สไมลส์


เอกสารแนะแนวทางที่ 2 - 13 - สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์เพิ่มเติม 2

เอกสารฝึกหัดที่ 2 เรื่องบทนิยามและสัญลักษณ์ของเมทริกซ์
ประกอบแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 ชื่อ ห้อง เลขที่
2 4 24
1. กาหนดให้ A = 6 5  4 จงหา
 
(1) มิติของ A (2) a13, a21, a22, a11, a23, a12
2. จงเขียนเมทริกซ์ A = [aij]43 โดยที่
 0 เมื่อ i  j
aij =  1 เมื่อ i  j

3. จงเขียนเมทริกซ์ B = [bij]34 โดยที่ bij = i + j สาหรับทุก i = 1, 2, 3 และ j = 1, 2, 3, 4
4. จงเขียนเมทริกซ์ C = [cij]33 โดยที่ cij = i  j สาหรับทุก i = 1, 2, 3 และ j = 1, 2, 3
5. จากระบบสมการเชิงเส้น 3x + 4y = 5
-x + 6y = -2
เมทริกซ์สัมประสิทธิ์ คือ เมทริกซ์ที่เกิดจากสัมประสิทธิข์ องตัวแปร x และ y ดังนี้
x y
A =  3 4
 1 6
เมทริกซ์ที่แสดงค่าคงตัวทางขวามือของสมการ คือ
B = 2
5
เมทริกซ์ [A  B] คือเมทริกซ์ที่เกิดจากสัมประสิทธิ์ของตัวแปร และค่าคงตัว ดังนี้
[A  B] =  3 4 2
 1 6 5
จากระบบของสมการเชิงเส้นต่อไปนี้ จงหา
i) เมทริกซ์สัมประสิทธิ์ A ii) เมทริกซ์ B ซึ่งแสดงค่าคงตัว iii) [A  B]
(1) 2x – 3y + 5z = 1 (2) 5x – 6y + z = 4
4x + y = 0 2x + y – z = -1
3y – 4z = 2 -4x + 3y – 6z = 0
(3) x+y–z+w = 6 (4) 4y + z + 1 = 4
2x – 3y + 4w = -3 x+y–z–2 = 6
5y – 4z – w = 0

รู้จักคนได้จากเพื่อนที่เขาคบ แซมวล สไมลส์