P. 1
Satmar Rodney St Grand Rabbi Zamen Teitelbaum

Satmar Rodney St Grand Rabbi Zamen Teitelbaum

|Views: 301|Likes:
Published by aronhistory

More info:

Categories:Topics, Art & Design
Published by: aronhistory on Oct 22, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/07/2014

pdf

text

original

‫בעזרת ה' יתברך‬

‫חודש תשרי תשע"א לפ"ק‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין‬

‫ותאסוף גליותינו לחצרות קדשיך‬

‫באלערנד‬
‫אינפארמאטיוו‬
‫און‬

‫דער סימבאל פון ארגינעלע אידישקייט אין אמעריקע‬

‫אתה תשמור את נרי‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין‬

‫די צווייטע היים פון יעדן איינעם מאנשי שלומינו‪ ,‬בעסער געזאגט ‪ -‬די‬
‫ערשטע היים‪ ,‬איז דער גאנצער קהל'ישער אפאראט‪ ,‬וועלכע באגלייט יעדן‬
‫נפש מישראל‪ ,‬גרויס קליין‪ ,‬אינג ווי אלט‪ ,‬מענער ווי פרויען‪ ,‬פון ווען דער‬
‫רבש"ע שענקט די נשמה ביז ווילאנג ער גיט עס צוריק לאחר תחיית המתים‬
‫במהרה‪ .‬אט דער אפאראט איז א מעכטיגע אימפעריע פאר הרבצת התורה‬
‫בקדושה וטהרה ‪ -‬איז א פענאמענאלע מלוכה פאר'ן תורה'דיגן‪ ,‬אידישן‪,‬‬
‫חסיד'ישן לעבנס שטייגער‪.‬‬
‫פון דעם אפאראט וואקסן ארויס אלע רוחניות'דיגע אקטיוויטעטן מיט‬
‫וועלכן יעדער איד און יעדעס נפש פון זיין גאנצע משפחה איז פארבינדן מיטן‬
‫בורא כל עולמים מיד ולדורות‪ .‬פון דעם אפאראט וואקסן ארויס די מורי‬
‫הוראה ומרביצי תורה וואס באשיינען די וועלט ‪ -‬אונזער און אייער וועלט ‪-‬‬
‫מיט דעם אור התורה והחכמה‪ .‬פון דעם אפאראט וואקסן ארויס‪ ,‬די טייערע‬
‫תינוקות של בית רבן‪ ,‬די איידעלע פרחי התלמידים‪ ,‬די חשובע בחורי חמד‪,‬‬
‫די געראטענע כולל אינגעלייט‪ ,‬און די ערליכע בעלי בתים‪ ,‬וועלכע בילדן דעם‬
‫הערליכן בנין פון תורה‪-‬טרייען אידענטום‪.‬‬

‫קהל יטב לב‬
‫ד'סאטמאר‬
‫בהתייסדות כ"ק מרן רביה"ק זי"ע‬
‫בנשיאות כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‬

‫‪150 Rodney Street‬‬
‫‪Brooklyn NY 11211‬‬

‫‪718.384.7449‬‬
‫— • —‬
‫בתי מדרשים בכל רחבי העיר  •  שיעורי‬
‫תורה תמידין כסדרן  •  בית דין צדק  •  בתי‬
‫הוראה  •  וועד‬
‫הכשרות  •  התאחדות‬
‫האברכים  •  חבורת תורה ויראה  •  חברה‬
‫קדישא  •  מקוואות‬
‫משניות  •  חברה‬
‫טהרה  •  שיעורים לחתנים ולכלות  •  בית‬
‫האופה  •  בוטשער  •  עטרת זקנים‬
‫— • —‬

‫דאס איז אונזער אלעמענס פארבינדונג מיטן אמת'דיגן ציל אין אידישן‬
‫לעבן‪ :‬חיי תורה ומצות‪ .‬דאס שיינט ארויס דעם חיות דקדושה נישט בלויז‬
‫אויף אונז און אונזערע דורות‪ ,‬נאר אויך ווייזט דאס דעם וועג פאר כל מי אשר‬
‫יראת ה' נוגעת ללבבו מסוף העולם ועד סופו‪ .‬און דאס שענקט אונז אלע דעם‬
‫כח און התחזקות ממשיך צו זיין דעם אויסגעטרעטענעם וועג‪.‬‬
‫ביי דער פארלאפענער יארצייט טיש‪ ,‬כ"ו אב העעל"ט ביומא דהילולא פון‬
‫מרן רביה"ק זי"ע מייסד קהלתינו הק'‪ ,‬אין דער 'זמן קהלה לכל' ווען אנשי‬
‫שלומינו האבן זיך צונויפגעזאמעלט תחת קורת גג אחד צו דעם כינוס לשם‬
‫שמים‪ ,‬הָאט דער מנהיג העדה כ"ק מרן רבינו שליט"א ַארומגערעדט ַאז‬
‫רביה"ק זי"ע הָאט ָאנגעצינדן די לעכט‪ָ ,‬אבער אויב זָאל נישט זיין די שמן‬
‫ופתילות ווָאס זָאל מַאכן ַאז די לעכט זָאלן ברענען‪ ,‬וועט זיך דָאס אויסלעשן‪.‬‬
‫אין דעם חלק פון א'תה תשמור את נרי' מיינט ַאז די לעכט זָאל קענען ברענען‪.‬‬
‫דער רבי שליט"א הָאט אויסגעשמועסט ַאז דער חלק ווָאס די לעכט זָאלן‬
‫קענען ברענען איז טַאקע תלוי בגוף ובממון‪ ,‬דָאס ווָאס דער רבי זי"ע הָאט‬
‫ַאוועקגעשטעלט זיין קהילה‪ ,‬חבר אני לכל אשר יראוך‪ ,‬יעדער ווָאס איז ַא‬
‫חבר אין די קהילה‪ ,‬און ער איז ַא נושא בעול‪ ,‬ווָאס דָאס מיינט זיין ַא חבר‬
‫מיט'ן נושא בעול צוזַאמען‪" ,‬דָאס איז ַאלעס ַא חלק פון די ליכטיגקייט ווָאס‬
‫דער רבי זי"ע הָאט ָאנגעצינדן‪ .‬מיר דַארפן זיין תשמור את נרי‪ָ ,‬אּפהיטן די‬
‫לעכט‪ ,‬די ליכטיגקייט ווָאס ער הָאט ַארָאּפגעברענגט‪ ,‬דעם כח מען זָאל קענען‬
‫זען דעם אמת‪ ,‬דָאס זָאל קענען נתקיים ווערן און ווייטער הָאבן ַא קיום‪".‬‬
‫מיט ַא טיפערן טרַאכט‪ .‬דער פראכטפולער בנין מפואר‪ ,‬די מצה בעקעריי‪,‬‬
‫די פלייש בענק‪ ,‬די בתי מדרשים‪ ,‬די מקוואות‪ ,‬די בתי הוראה‪ ,‬און נאך‪ ,‬האט‬
‫מייסד געווען כ"ק מרן רבינו הקוה"ט זי"ע בערוב ימיו ובמסירות נפש‪ ,‬מיט די‬
‫הילף פון די נדיבי העם‪ ,‬אונזערע טאטעס‪/‬זיידעס‪/‬עלטער זיידעס‪ /‬עלטער‪-‬‬
‫עלטער זיידעס‪ ,‬וועלכע האבן דערפאר אוועק געגעבן דאס ביסן פון מויל‪,‬‬
‫וואוסענדיג אז אן דעם איז נישטא קיין האפענונג צוריק אויפבויען די חרבנות‬
‫פון יהדות אייראפע פון בעפאר די קריג‪.‬‬
‫דאס איינציגסטע וואס איז געבליבן פאר אונז‪ ,‬אייניקלעך‪/‬אור‪-‬אייניקלעך‬
‫פון דעם ערשטן דור אחרי המלחמה האיומה ה"י‪ ,‬איז נישט מער ווי דאס ביסל‬
‫וואס פאדערט זיך דאס מחזיק צו זיין פאר זיך אליין‪ ,‬און דאס איבערגעבן‪ ,‬ריין‬
‫און הייליג‪ ,‬ארגינעל און אומגעפעלשט‪ ,‬פאר'ן קומענדיגן דור עד ביאת הגואל‪.‬‬

‫‪PROJECT DONE BY:‬‬

‫‪YHK Services Inc.‬‬
‫‪718.305.6826‬‬

‫א גוט יום טוב‪,‬‬

‫הנהלת קהל יטב לב‬

‫ספעציעלער‬
‫פראיעקט‬

‫‪24‬‬
‫‪40‬‬
‫‪28‬‬
‫‪20‬‬

‫‪18‬‬
‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪3‬‬

‫סטריט  ‪‬‬

‫ספעציעלער‬
‫פראיעקט‬
‫קאליש‬
‫ראזען און מנחם ַ‬
‫אלי' ָ‬
‫אין פָאלגענדער ַארטיקל בַאקענט אייך פון דער נָאנט מיט די סַאמע לעצטערע‬
‫ַאנטוויקלונגען אין די ‪ 9‬ווירבלנדע צענטערן אין די שטָאט וויליַאמסבורג‪ ,‬ווָאס זענען‬
‫פון די גרעסטע תורה עבודה וגמ"ח ַאּפַארַאטן איבער די וועלט‪ ,‬און קענען ריכטיג‬
‫ָאנגערופן ווערן "דער ּפרַאכט פון סַאטמַאר"‪ .‬לייענט דעם 'סּפעציעלער ּפראיעקט'‪ ,‬וואו‬
‫מיר טרָאגן אייך ַארום אין ַאלע בתי מדרשים געביידעס פון קהל אין ַאלע עקן שטָאט‪,‬‬
‫גיט ַא בליק אריין אין די ָאנגייענדע געשעענישן פון יעדן צענטער בַאזונדער‪.‬‬
‫אין לויף פון אונזער ַארבעט — וועלכע איז געמַאכט געווָארן אונטער זייער ַא שנעלן‬
‫טערמין און הָאט אונז נישט געגעבן די מעגליכקייט צופיל אויסצוברייטערן די געדַאנקען‬
‫— הָאבן מיר זיך ריכטיג בַאגעגנט מיט ַאן אימּפעריע ווָאס לָאזט זיך אינגַאנצן נישט‬
‫באשרייבן אזוי אויספירליך און רייך ווי זי איז באמת‪ .‬מיר ווָאלטן נישט גענומען אויף‬
‫זיך די אויפגַאבע‪ ,‬ווען נישט מיר זָאלן קלָאר און דייטליך בַאצייכענען ַאז די ַארבעט איז‬
‫אינגַאנצן נישט קיין פולקָאמע‪ .‬די רַאמען פון ַאן ַארטיקל‪ ,‬ווי ברייט און לַאנג זי זָאל‬
‫נָאר זיין‪ ,‬קען נישט ריכטיג ַארָאּפגעבן די קָאלירפולקייט וועלכע נעמט ַארום קהל'ס‬
‫אימּפעריע‪ ,‬די ווירבלנדע צענטערן און מעכטיגע ַאּפַארַאטן וואס דינען טויזנטער אידן‬
‫פון טָאג צו טָאג‪.‬‬
‫און איין בַאמערקונג צו די זייט‪ .‬דער קעּפל ווָאס דערציילט אייך איבער "קהל'ס‬
‫אימּפעריע"‪ ,‬איז בלויז זיך צו בַאציען מיט ַא ריכטיג ָאּפשּפיגלנדער אויסדרוק אויף די‬
‫‪ 9‬געביידעס פון בתי מדרשים וועלכע שטייען צום פַארפיגן מדי יום ביומו און מדי שבת‬
‫בשבתו פַאר אנשי שלומינו חברי הקהלה אין ַאלע עקן פון די שטָאט וויליַאמסבורג‪.‬‬
‫ָאבער נישט ַאז אין די פָאלגענדע זייטן וועט איר געפינען אויספירליכע דעקונג אויף ַאלע‬
‫ַאּפַארַאטן ווָאס קהל פַארפיגט אין די שטָאט‪ .‬מיר שילדערן בלויז די ווירטשַאפט פון די‬
‫בתי מדרשים געביידעס‪ ,‬און זיי אויך נָאר אויפן שּפיץ גָאּפל‪.‬‬
‫ליינט און הָאט הנאה פון דער 'סּפציעלער ּפרָאעיקט'‪.‬‬

‫ראדני‬
‫בית המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אה‬
‫‪ָ 128‬‬
‫סטריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪ 62‬הע‬
‫‪ 165‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אב‬
‫ַאכט  ‪  ‬בית המדרש בית יעקב נחמי' ‪690‬‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬ב‬
‫ּ‬
‫המדרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫סטריט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪128‬‬
‫לארימער ס‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫המדרש בניני ָ‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪65‬‬
‫ַ‬
‫המדרש‬
‫בית‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬ב‬
‫המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫דקהלתינו ‪ 62‬הגדול‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המד‬
‫ָ‬
‫ראדני‬
‫אברכים ַ‬
‫המדרש ‪152‬‬
‫קיעפ סטריט‬
‫ּ‬
‫זופניק ‪193‬‬
‫סטריט  ‪‬‬
‫עוועניו  ‪‬‬
‫ בית בית המדרש‬
‫נחמי' ‪ 690‬מורטעל‬
‫המדרש‬
‫ראדני‬
‫'יטבהגדול ‪ַ 152‬‬
‫המדרש‬
‫עוועניו  ‪ ‬בית‬
‫תהלות לב'‬
‫קליימערסטריט  ‪  ‬בית‬
‫ראטלידש‬
‫‪ָ 165‬‬
‫יואל ‪128‬‬
‫ בית המדרש דקהל‬
‫סטריט  ‬
‫לארימער‬
‫‪ָ 2‬‬
‫‪ ‬בית‬
‫סטריט  ‬
‫סטריט  ‪  ‬בית המד‬
‫קליימער‬
‫'יטב לב' ‪165‬‬
‫אברכים‬
‫המדרש‬
‫קיעפיעקב נחמי' ‪690‬‬
‫ַאכט  ‪  ‬בית‬
‫המדרש ביתּ‬
‫זופניק ‪193‬‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בי‬
‫ בית ּ‬
‫‪110‬‬
‫דקהלתינו‪‬‬
‫המדרש סטריט  ‬
‫תהלותתהלות יואל ‪128‬‬
‫המדרשהמדרש‬
‫סטריט  ‪  ‬בית‬
‫לארימער סט‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא‬
‫המדרש בניני ָ‬
‫ראטלידש‬
‫‪ָ ָ 128‬‬
‫יואל‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪165‬‬
‫ַ‬
‫סטריט  ‪  ‬בית‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬ב‬
‫המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫אהל‬
‫המדרש‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המד‬
‫ָ‬
‫דקהלתינו ‪62‬‬
‫סאוט‬
‫‪ָ 109‬‬
‫המדרש פיגא‬
‫קיעפ סטריט  ‪‬‬
‫ּ‬
‫‪193‬‬
‫זופניק‬
‫אברכים‬
‫כט  ‪‬‬
‫ַא‬
‫עוועניו  ‪‬‬
‫ בית בית המדרש בניני יא‬
‫מורטעל‬
‫‪690‬‬
‫המדרש‬
‫יעקב סטריט  ‪  ‬ב‬
‫ראדני‬
‫בית ַ‬
‫הגדול ‪152‬‬
‫בית המדרש‬
‫מורטעל‬
‫ראטלידשנחמי'‬
‫המדרש אהל פ‬
‫‪  690‬בית‬
‫סטריט  ‬
‫ָ‬
‫עוועניו  ‪‬‬
‫דקהלתינו ‪ 62‬הער‬
‫המדרש‬
‫סטריט  ‪  ‬בית‬
‫ בית‬
‫‪  ‬בית המדרש אב‬
‫סטריט  ‬
‫‪ 165‬קליימער‬
‫בניני‬
‫המדרש‬
‫בית יעקב נחמי' ‪ 690‬מ‬
‫המדרש‬
‫וויטש‬
‫בא‬
‫קא ָ‬
‫ בית ָ‬
‫יא‬
‫ַאכט  ‪ָ ‬‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בית‬
‫ּ‬
‫‪110‬‬
‫דקהלתינו‬
‫רימער‬
‫לא‬
‫המדרש ‪ָ 2‬‬
‫תהלות יואל ‪ 128‬ר‬
‫המדרש‬
‫סטריט  ‪  ‬בית‬
‫סטריט  ‪‬‬
‫ בית‬
‫לארימער סט‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫המדרש בניני ָ‬
‫דקהלתינו‬
‫המדרש‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪165‬‬
‫ַ‬
‫העריסאן‬
‫ָ‬
‫‪62‬‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬בית ה‬
‫המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫עוועניו  ‪‬‬
‫ בית‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש דקהלת‬
‫ָ‬
‫‪62‬‬
‫דקהלתינו‬
‫המדרש‬
‫סטריט  ‪  ‬בית ה‬
‫קיעפ‬
‫ּ‬
‫‪193‬‬
‫אברכים זופניק‬
‫‪‬‬
‫עוועניו  ‬
‫טרופ‬
‫עוועניו  ‪ּ ‬‬
‫מורטעל ‪110‬‬
‫קאב‬
‫יא ָ‬
‫המדרש בניני ָ‬
‫ בית‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית ה‬
‫המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל פי‬
‫ָ‬
‫סטריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪ 62‬העריס‬
‫קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אברכים זו‬

‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל‬
‫ּ‬
‫‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪ 165‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אברכים זופניק ‪193‬‬
‫לארימער‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬בית המדרש בית יעקב נחמי' ‪ 690‬מורטעל עוועניו  ‪  ‬בית המדרש בניני ָ‬
‫הל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב'‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בית המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫ּ‬
‫עריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫ָ‬
‫סאוט‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪ָ 128‬‬
‫ּ‬
‫ברכים זופניק ‪193‬‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית‬
‫ָ‬
‫לארימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪62‬‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫‪ 6‬מורטעל עוועניו  ‪  ‬בית המדרש בניני ָ‬
‫קיעפ‬
‫ּ‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪ 165‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אברכים זופניק ‪193‬‬
‫בית המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬בית המדרש בית יעקב נחמי' ‪ 690‬מורטעל עוועניו  ‪  ‬בית‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫‪ָ 1‬‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בית המדרש הגדול ‪152‬‬
‫ּ‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫ָ‬
‫סטריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪62‬‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית‬
‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪ָ 128‬‬
‫ּ‬
‫‪ 16‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אברכים זופניק ‪193‬‬
‫לארימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫בית המדרש בית יעקב נחמי' ‪ 690‬מורטעל עוועניו  ‪  ‬בית המדרש בניני ָ‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪ 165‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בית המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫ּ‬
‫דרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬בית המדרש בית יעקב‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫ט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪ָ 128‬‬
‫טרופ‬
‫ּ‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫ָ‬
‫לארימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪62‬‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫ש בניני ָ‬
‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית המדרש‬
‫ּ‬
‫י סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪ 165‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אברכים זופניק ‪193‬‬
‫באוויטש‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬בית המדרש בית יעקב נחמי' ‪ 690‬מורטעל עוועניו  ‪  ‬בית המדרש בניני ָ‬
‫ת המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בית המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫ּ‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫ָ‬
‫לתינו ‪62‬‬
‫סאוט‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪ָ 128‬‬
‫ּ‬
‫דרש אברכים זופניק ‪193‬‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית‬
‫ָ‬
‫לארימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪62‬‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫‪ 6‬מורטעל עוועניו  ‪  ‬בית המדרש בניני ָ‬
‫קיעפ‬
‫ּ‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪ 165‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אברכים זופניק ‪193‬‬
‫ית המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫מורטעל די‬
‫צענטערן אין‬
‫ווירבלנדע‬
‫אכט  ‪‬‬
‫עוועניו  ‪  ‬בית‬
‫בית יעקב נחמי' ‪690‬‬
‫‪  9‬בית המדרש‬
‫סאוט ַ‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫ָ‬
‫עוועניו  ‪‬‬
‫כטהגדול ‪152‬‬
‫המדרש‬
‫טרופ‬
‫ּ‬
‫‪110‬‬
‫ָ‬
‫טריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪62‬‬
‫רא‬
‫ביתפ ַ‬
‫דער ּ‬
‫מסבורג‪,‬‬
‫וויליא‬
‫דקהלתינו ַ‬
‫שטאט‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש ָ‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית‬
‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪ָ 128‬‬
‫ּ‬
‫‪ 1‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אברכים זופניק ‪193‬‬
‫גרעסטע‬
‫ די‬
‫ ‬
‫ר‬
‫טמא‬
‫ַ‬
‫סא‬
‫ַ‬
‫פון‬
‫לארימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫בית המדרש בית יעקב נחמי' ‪ 690‬מורטעל עוועניו  ‪  ‬בית המדרש בניני ָ‬
‫ראטן‬
‫קליימער ַ‬
‫וגמ"ח‪ַ 165‬א ּפ ַא‬
‫עבודה‬
‫סטריט  ‪  ‬בית‬
‫המדרש 'יטב לב'‬
‫תורה‪  ‬בית‬
‫ראדני סטריט  ‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בית המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫ּ‬
‫דרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫עציעלעריעקב נחמי'‬
‫ ספהמדרש בית‬
‫ בית‬
‫סאוט‬
‫די‪ָ 109‬‬
‫פיגא‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל‬
‫‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪ָ 128‬‬
‫וועלט ַא כט  ‪ּ ‬‬
‫איבער‬
‫טרופ עוועניו  ‪‬‬
‫ּ‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫ָ‬
‫לארימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪62‬‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫ָא ָ‬
‫פון‬
‫שרייבער‬
‫דער‬
‫יעקט‪:‬‬
‫רא‬
‫ָ‬
‫פ‬
‫ּ‬
‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪128‬‬
‫ּ‬
‫בית המדרש 'יטב לב' ‪ 165‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אברכים זופניק ‪193‬‬
‫אין‬
‫אייך ַ‬
‫טרא‬
‫עוועניו  ‪ָ ‬‬
‫'קהל'‬
‫לארימער‬
‫די ָ‬
‫וויטש ‪2‬‬
‫בא‬
‫קא ָ‬
‫רוםָ‬
‫יא‬
‫א ָ‬
‫בניני‬
‫גטהמדרש‬
‫ בית‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬בית המדרש בית יעקב נחמי' ‪ 690‬מורטעל‬
‫פיגא ‪ָ 109‬‬
‫המדרש 'יטב לב'‬
‫ראדני סטריט  ‬
‫‪ַ 152‬‬
‫המדרש הגדול‬
‫ּ‬
‫ריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫ָ‬
‫ בית קהל‬
‫געביידעס‪‬פון‬
‫מדרשים‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬ביתבתי‬
‫סאוט‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪ָ 128‬‬
‫ּ‬
‫ברכים זופניק ‪193‬‬
‫בליק‬
‫ א‬
‫ַ‬
‫ ‬
‫ט‬
‫שטא‬
‫ָ‬
‫עקן‬
‫לע‬
‫א‬
‫ַ‬
‫אין‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית‬
‫ָ‬
‫לארימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪62‬‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫מורטעל עוועניו  ‪  ‬בית המדרש בניני ָ‬
‫סטריט  ‪‬‬
‫קיעפ‬
‫ּ‬
‫פון ‪193‬‬
‫געשעענישןזופניק‬
‫ בית המדרש אברכים‬
‫ת המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫נגייענדע‬
‫קליימער ָא‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪165‬אין די‬
‫עוועניו  ‪  ‬בית‬
‫בא נחמי'‬
‫יעקב‬
‫יעדן המדרש בית‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬בית‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫ָ‬
‫‪ 690‬מורטעל ימה‬
‫זונדער‬
‫צענטער ַ‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בית המדרש הגדול ‪152‬‬
‫ּ‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫ָ‬
‫טריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪62‬‬
‫טלידשזייטן‬
‫רא ‪14‬‬
‫צפונה‬
‫סטריט  ‪  ‬בית‬
‫ונגבה ‪ָ 128‬‬
‫תהלות יואל‬
‫וקדמההמדרש‬
‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית‬
‫ּ‬
‫קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אברכים זופניק ‪193‬‬
‫לארימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫המדרש בית יעקב נחמי' ‪ 690‬מורטעל עוועניו  ‪  ‬בית המדרש בניני ָ‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪ 165‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בית המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫ּ‬
‫תינו ‪110‬‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬בית המדרש בית יעקב נחמי' ‪690‬‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫המדרש תהלות יואל ‪ָ 128‬‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בית‬
‫ּ‬
‫העריסאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫ָ‬
‫לארימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪62‬‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫ָ‬
‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪128‬‬
‫ּ‬
‫המדרש 'יטב לב' ‪ 165‬קליימער סטריט  ‪  ‬בית המדרש אברכים זופניק ‪193‬‬
‫לארימער‬
‫באוויטש ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬בית המדרש בית יעקב נחמי' ‪ 690‬מורטעל עוועניו  ‪  ‬בית המדרש בניני ָ‬
‫יגא ‪ָ 109‬‬
‫ראדני סטריט  ‪  ‬בית המדרש 'יטב לב' ‪165‬‬
‫טרופ עוועניו  ‪ ‬בית המדרש הגדול ‪ַ 152‬‬
‫ּ‬
‫סאן עוועניו  ‪  ‬בית המדרש דקהלתינו ‪110‬‬
‫ָ‬
‫סאוט ַאכט  ‪  ‬בית‬
‫ראטלידש סטריט  ‪  ‬בית המדרש אהל פיגא ‪ָ 109‬‬
‫קיעפ סטריט  ‪  ‬בית המדרש תהלות יואל ‪ָ 128‬‬
‫ּ‬
‫ופניק ‪193‬‬

‫קהל'ס‬
‫אימפעריע‬
‫‪‬‬

‫‪‬‬

‫‪6‬‬

‫‪10‬‬

‫‪9‬‬

‫‪9‬‬

‫‪12‬‬

‫‪13‬‬

‫‪14‬‬

‫‪‬‬

‫‪‬‬

‫‪‬‬

‫‪15‬‬

‫‪16‬‬

‫ראדני‬

‫ראדני סטריט — דער מקום שהתפללו‬
‫בית מדרשינו הגדול והקדוש ‪ַ 152‬‬
‫ווענדפונקט פון‬
‫ּ‬
‫טאג‪-‬טעגליכער‬
‫ צענטראלער ָ‬
‫ַ‬
‫בו אבותינו ורבותינו  ‪‬‬
‫פאר'ן בנין‬
‫'קאמיטע' ַ‬
‫ ניי‪-‬געשאפענער ָ‬
‫ַ‬
‫ָ‬
‫טויזנטער אידן אין די‬
‫שטאט  ‪‬‬
‫דאס‬
‫פונדאסניי ָ‬
‫ָ‬
‫בית המדרש מיט גרויסצוגיגע ּפלענער צו איבערפרישן‬
‫לאץ אין ַאלע ווינקלען ‪  ‬תל תלפיות שהכל פונים אלי'‬
‫הייליג ּפ ַ‬

‫חסידים ואנשי מעשה ביים טיש‬
‫שושן פורים אין ביהמ"ד הגדול‬

‫"שיהיה מקום לבני אדם יתקבצו ויודו לקל‬
‫שבראם ויאמרו לפניך בריותיך אנחנו"‪ ,‬זאגט‬
‫דער הייליגער רמב"ן‪ ,‬איז דער צוועק פון א בית‬
‫המדרש‪ָ .‬אט דָאס זָאגט זיך זייער ּפַאסיג אויף‬
‫דעם מקום גדול וקדוש‪ ,‬דער צענטרַאלער בית‬
‫המדרש הגדול דקהלתינו הק' אין וויליַאמסבורג‪,‬‬
‫ווָאס פון דעם ָארט ווערט — צו יעדע צייט‬
‫פון יָאר — געהייליגט דער נָאמען פון השי"ת‬
‫במקהלות אלפי בית ישראל‪" .‬בריותיך אנחנו"‬
‫שרייט זיך ַארויס אויף יעדע טריט און שריט‬
‫ווָאס שּפילט זיך ָאּפ אינעם גרויסער בית‬
‫המדרש אין לויף פונעם גַאנצן קיילעכדיגן יאר‪.‬‬
‫פון דעם גרויסן מקום קדוש גייט ַארויס‬
‫אומצָאליגע צדקה וחסד ַאקטיוויטעטן‪' .‬רַאדני'‬
‫איז דער ַאדרעס פַאר ַאלע מוסדות התורה און‬
‫ישיבות על טהרת הקודש‪ ,‬און פַאר סתם יחידים‬
‫מיט שווערע ּפעקלעך‪.‬‬
‫דער 'גרויסער בית המדרש' איז די צענטרַאלע‬
‫ַאדרעס פַאר כלל‪-‬טוער‪ ,‬עסקנים בצרכי ציבור‬
‫לטובת הכלל והפרט‪' .‬רַאדני' איז די בַאזע פון‬
‫וואו עס הייבט זיך ָאן יעדע פעולה לטובה פַאר‬
‫חיזוק הדת‪ .‬יעדער ענין ווָאס איז עומד על‬

‫‪6‬‬

‫קהל‬

‫הפרק‪ ,‬און פַאר ַאלס און ַאלעמען‪ ,‬יעדע דבר‬
‫שבקדושה איז דער ַאדרעס‪ 152 ,‬רַאדני סטריט‪.‬‬
‫יעדער געטרייער עסקן מיט ַא ווארים‬
‫הַארץ‪ ,‬און זוכט נָאכצוגיין די פיסטריט פון די‬
‫פריערדיגע נָאכצופָאלגן דָאס ווָאס עס הָאט‬
‫אונז איינגעווָארצלט אבינו רועינו מרן רביה"ק‬
‫זי"ע‪ ,‬דער מייסד פון די קהלה קדושה‪ ,‬און ווער‬
‫עס זוכט נָאר מעורר צו זיין איינעם פַאר סיי‬
‫וועלכע רוחניות'דיגער ענין ווייסט זיך וואו‬
‫צו ווענדן‪" ,‬דער גרויסער בית המדרש אויף‬
‫רַאדני סטריט"‪ .‬אין דעם מקום קדוש געפונען‬
‫זיך די עסקנים לכל דברים שבקדושה‪ ,‬און פון‬
‫דָארט איז משיאין משואות‪ ,‬פון וואו עס ווערט‬
‫ָאנגעצינדן דער פַאקל אויף אומעטום‪.‬‬
‫אויב פון יעדן איינציגן בית המדרש דקהלתינו‬
‫הק' איבער די לענג און ברייט פון די שטָאט‪,‬‬
‫קען מען ָאנשרייבן ַא גַאנצער בוך‪ ,‬וועט מען‬
‫פון 'רַאדני' דַארפן צוזַאמשטעלן עטליכע‬
‫בענדער‪ ...‬עס איז אינגַאנצן נישט מעגליך‪ ,‬און‬
‫מיר ּפרובירן ניטַאמָאל אין די קורצע רַאמען פון‬
‫דעם ַארטיקל‪ַ ,‬ארָאּפצוגעבן אויף ּפַאּפיר ווָאס‬
‫עס טוט זיך ַאלס אונטער די קוליסן פון 'רַאדני'‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫חסידים ואנשי מעשה ביים טיש‬
‫נעילת חג הפסח אין ביהמ"ד הגדול‬
‫דָאס בית המדרש הגדול איז דער אבן שואבת‪,‬‬
‫דער מַאגנעט פַאר אלע יראי ה' וועלכע זוכן זיך‬
‫ָאנצוכַאּפן אין דער אילנא דחיי‪ ,‬צו גיין בדרכי‬
‫אבותינו ורבותינו און מחנך זיין אונזערע קינדער‬
‫אויף דעם דרך הסלולה ָאן קיין שינוי‪ .‬פון 'גרויסן‬
‫בית המדרש' קומט ַארויס דער קלָארער דעת‬
‫תורה‪ ,‬די אמונה און השקפה טהורה וברורה‪,‬‬
‫דער קול ה' בכח ובהדר‪ ,‬די מעכטיגע‬
‫שטימע פון רבבות אלפי‬
‫ישראל ווָאס קלאמערן‬
‫זיך צו די שיטה הק' און‬
‫זענען כופר אין די‬
‫עבודה זרה פון ציונות‪,‬‬
‫זייענדיג מוחה בכל‬
‫תוקף ַאנטקעגן די‬
‫מלכות המינות אין‬
‫ארץ ישראל‪.‬‬

‫ספעציע‬
‫פראיע‬

‫כי ביתי‬
‫בית תפלה‬
‫מיטן ָאנקום פון די 'הייליגע טעג'‪ ,‬שוין‬
‫ָאנגעהויבן נָאך אין די ווָאכן פון חודש אלול‪ ,‬איז‬
‫דער מקום גדול וקדוש אין ביהמ"ד הגדול גָאר ַא רוישנדער‬
‫צענטרַאל‪ּ-‬פונקט פון אלופי אלפי ישראל‪ ,‬פילפַאכיג שטערקער ווי סיי ווען‪.‬‬
‫אומצָאליגע טויזנטער אידן בַאלַאגערן דָאס בית המדרש בוקר ערב וצהרים‪ ,‬און‬
‫פָארמירן די הונדערטער מנינים פַאר די תפלות היום און אמירת סליחות טָאג‪-‬טעגליך;‬
‫פילצָאליגע שיעורי הכנה צו די ימי הדין פון רבנים וגאונים; גרעסערע מניני תהלים אין די‬
‫ימי הרחמים‪ .‬איבער ַאלעם איז די פָארכטיגע תפלות אין די טעג פון ראש השנה און יום‬
‫הכיפורים‪ ,‬ווען טויזנטער אידן זענען זיך קובע מקום אין דעם הייליג ּפלַאץ‪ ,‬צו דַאווענען‬
‫בצוותא חדא וברוב עם הדרת מלך מיט ַא שטַארקע ווַארימקייט און התעוררות הנפש‪.‬‬

‫איבער ַאלעם כַאּפט ָאן ַא אינערליכע ציטער‬
‫ווען מען טראכט אריין ַאז אין דעם ָארט הָאט‬
‫דער קדוש עליון‪ ,‬מרן רבינו הקדוש זי"ע‪ ,‬געדינט‬
‫ַאלס געטרייער שליח ציבור פַאר'ן כלל ישראל‪.‬‬
‫ָאט דער זעלבער בית המדרש‪ ,‬מקום‬
‫שהתפללו בו אבותינו ורבותינו איז געווען דָאס‬
‫ּפלַאץ ווי אידן זענען זיך צוזַאמגעקומען‬
‫פון אלע עקן וועלט צו זעהן‬
‫מיטהַאלטן און הערן דעם‬
‫כהן גדול ביי זיין עבודה‬
‫ָאט די הייליגע‬
‫זענען‬
‫ווענט‪,‬‬
‫זעלבע‬
‫די‬
‫זענען‬
‫וועלכע‬
‫דורכגעווייקט‬
‫מיט‬
‫געווארן‬
‫אידישע‬
‫הייסע‬

‫עלער‬
‫עקט‬

‫די 'זיצן' אין גרויסן בית המדרש‪ ,‬איז פון די גרעסטע און ברייטפַארצווייגטע‬
‫אונטערנעמונגען פון די הנהלת הקהלה אין די ימי הרחמים והסליחות‪ .‬מיט די ַאקטיווע און‬
‫אימערמידליכע ַארבעט פונעם לעגענדַארער משמש הקהלה הרה"ח ר' זלמן לייב פעלדמַאן‬
‫הי"ו‪ ,‬ווערט אריינגעלייגט געווַאלדיגע‬
‫הָארָאווַאניע און ַאסַאך אויסגערעכנטקייט‪ ,‬צו‬
‫פַארזיכערן יעדנס פולסטע צופרידנהייט‪ ,‬איש‬
‫על מחנהו ואיש על דגלו‪.‬‬
‫אין ַא שמועס מיטן משמש‪ ,‬וועלכער הָאט‬
‫קוים געהַאט די צייט אויסצוהערן אונזערע‬
‫פרַאגן ווען דער טעלעפָאן הערט נישט‬
‫אויף אריינצוקלינגען יעדע וויילע אויף ַא‬
‫מַאסשטַאבליכן פַארנעם‪ ,‬זָאגט ער אונז מיט ַא‬
‫פַאריָאגטן ָאטעם ַאז דָא רעדט זיך פון ַאריבער‬
‫דריי טויזנט זיצן וועלכע מ'איז מסדר פאר'ן‬
‫ציבור צום בעפָארשטייענדן יום טוב‪.‬‬
‫אויף ַאזַא הייליג ּפלַאץ זָאגט זיך ריכטיג דער‬
‫'כי המקום אשר אתה עומד עלי' אדמת קודש‬
‫הוא‪ ,‬אין זה כי אם בית אלקים'!‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪7‬‬

‫טרערן וואס האבן זיך געגאסן ווי טייכן פונעם‬
‫ריזיגן ציבור‪ ,‬הערנדיג די הייליגע תפילות און‬
‫דברות קודש מלהבות אש פונעם צדיק הדור‪,‬‬
‫ונשמע קולו בבואו אל הקודש‪ ,‬וואס האט יורד‬
‫געווען לחדרי בטן און האט מחזיר בתשובה‬
‫געווען לבבות בני ישראל לאבינו שבשמים‪.‬‬
‫אויך היינט איז דער בית המדרש הגדול‪ ,‬דער‬
‫ציל‪ּ-‬פונקט פון אחים לדעה תלמידים וחסידים‬
‫פון איבער די גאנצע וועלט‪ ,‬צו יעדע צייט און‬

‫יעדער זמן‪ ,‬וועלכע ווערן צוגעצויגן צו זיין בתוך‬
‫הבאים צווישן די רבבות אידן אין די הייליגע טעג‬
‫אדער מועדי קודש וועלכע קומען זיך מסתופף‬
‫זיין בצל כ"ק מרן רבינו עט"ר שליט"א‪ ,‬און פון‬
‫דעם בית המדרש גייט ארויס די געבענטשטע‬
‫השפעה און התחזקות צו די גאנצע וועלט זיך‬
‫ווייטער צו האלטן בדרכי רבותינו‪ .‬עס קומט‬
‫ארויס א ליכטיגקייט ‪ -‬משם יוצאה אורה‪.‬‬
‫עס איז צום דערמאנען די השפעה לטובה פון‬

‫לפאר‬
‫ולרומם‬
‫בית ה'‬
‫אלקינו‬

‫באזונדערע ווענט און טירן אלס צוויי גרעסערע שטיבלעך‪,‬‬
‫גרויס און לופטיג איינגערישט מיט טישן און בענק און געהעריגע‬
‫עלעקטריציטעט‪ ,‬וועלכע ווערט פולשטענדיג גענוצט פאר צוגאב‬
‫שטיבלעך צו די עקזיסטירנדע שטיבלעך אין בנין הביהמ"ד‪ ,‬פאר די‬
‫הונדערטער מינינים פאר אמירת סליחות און צום דאווענען מנחה‪-‬‬
‫מעריב אין די פארנאכטס שטונדן‪.‬‬
‫אויף יום טוב סוכות‪ ,‬ווערן די ווענטלעך אראפגענומען‪,‬‬
‫אהערשטעלנדיגע א שיינער און גרויסער "סוכה" פאר די באנוץ פון‬
‫די מתפללי ולומדי בית המדרש דורכאויס דעם גאנצן יום טוב‪ ,‬און‬
‫פאר די בייטאג טישן פון רבי'ן שליט"א בימי חול המועד‪.‬‬
‫אויך באזונדער האט די הנהלת הקהלה – אין צוזאמענארבעט‬
‫מיט די נייע קאמיטע מיטגלידער פון די הנהלת בית המדרש –‬
‫אהערגעשטעלט א מאסיווע איבערפרישונג אין די אויבערשטע‬
‫'עזרת נשים' שטָאק פון די גַאלעריס לכבוד די ימים נוראים‪.‬‬
‫מען האט גענצליך איבערגעפרישט אלע זייטן פון די גאלעריעס‪,‬‬
‫ליכטיגער געמאכט מיט אינסטאלירן נייע לעקטער און פריש‬
‫איבערגעקאלעכט דער דאך און די ווענט ארום‪.‬‬
‫דער אונטערנעמונג פון איבערפרישן און צורעכטשטעלן די‬
‫גאלערי שטאקן אין גרויסן ביהמ"ד‪ ,‬איז געפארטיגט געווארן מיט‬
‫געציילטע וואכן צוריק‪ ,‬אין בעפארגרייטונג צו די ימים נוראים‪,‬‬
‫ווען דער עזרת נשים ווערט באנוצט אין א גרויסער געדרענג ביי די‬
‫תפלות פון יום טוב‪.‬‬

‫אין די אנגייעדע באמיאונגען‬
‫פון קהל אינאיינעם מיט דער ביהמ"ד‬
‫קאמיטע אהערצושטעלן דאס ביהמ"ד הגדול‪ ,‬איז‬
‫זייער מערקבאר אין אלע ווינקלען פון בנין בית המדרש הגדול‪ ,‬די‬
‫קאסטבארע אונטערנעמונגען וועלכע מ'האט אונטערגענומען אין‬
‫די לעצטערע וואכן בעפאר די ימים נוראים‪ ,‬אויפצוזויבערן און‬
‫איבערפרישן אלע נאכגעלאזטע טיילן אינעם בנין‪ ,‬וועלכע האט ב"ה‬
‫א זעלטענער פארקער פון טויזנטער אידן אין א רוטינעם טעגליכן‬
‫פארנעם‪ ,‬און אין די בין הזמנים און ימים טובים סעזאנען ספעציעל‪.‬‬
‫אין די גרעסערע אונטערנעמונגען אין די פארלאפענע טעג‪ ,‬איז‬
‫אויפגעבויעט געווארן א הערליכער און באקוועמער שפאגל נייער‬
‫"סוכה" געביידע‪ ,‬פארנט פון ביהמ"ד הגדול אויף די גאנצע לענג פון‬
‫די ראדני סטריט זייט‪ ,‬וואס ווערט באנוצט דורכאויס דעם גאנצן‬
‫חודש תשרי פאר'ן געברויך פון די באי שערי בית המדרש‪.‬‬
‫אין די סליחות טעג‪ ,‬איז דער היכל הסוכה אפגעטיילט מיט‬

‫‪8‬‬

‫קהל‬

‫כ"ק הגה"צ הראב"ד דקהלתינו הק' שליט"א‪,‬‬
‫וועלכע שטייט שוין לאנגע יארן צום דינסט‬
‫פונעם ציבור יראים ושלמים צו ענטפערן דעם‬
‫דבר ה' זו הלכה‪ ,‬און בנו הגה"צ רבי לייבוש‬
‫פריעדמאן שליט"א דער דומ"ץ ביהמ"ד הגדול‬
‫וואס פירט אן מיט דער 'בית הוראה' אין בית‬
‫המדרש הגדול‪ ,‬מיט גרויס איבערגעגעבנקייט‬
‫פאר'ן ציבור דורשי ומבקשי ה'‪.‬‬
‫אין זה כי אם בית אלקים‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫ספעציע‬
‫פראיע‬

‫קיעפ‬

‫קיעפ סטריט — דער עלטסטער 'התאחדות‬
‫ּ‬
‫זופניק ‪193‬‬
‫בית מדרשינו בניני ּ‬
‫אברכים' בית המדרש  ‪  ‬מעכטיגער תורה צענטער רוב שעות אין מעת‬
‫איינקווארטירט אין די דירה פון‬
‫ַ‬
‫ צענטראלער 'בית הוראה'‬
‫ַ‬
‫לעת  ‪‬‬
‫הרה"ח ר' ישראל זופניק ז"ל  ‪  ‬געהויבענער אכסני' של תורה פון לשכת‬
‫הבית דין צדק דקהלתינו הק'‬
‫דער בית המדרש 'אברכים זופניק' ווי מען‬
‫רופט עס‪ ,‬איז דער עלטסטער בנין ביהמ"ד פון‬
‫די התאחדות האברכים‪ ,‬וואס איז געעפענט‬
‫געווארן בפקודתו פון רבינו הקדוש זי"ע — וואו‬
‫דער רבי זי"ע האט נאך געלייגט דעם גרונדשטיין‬
‫ל"ג בעומער תשל"ב — צו האבן א באזונדערן‬
‫בית המדרש פאר די אינגעלייט אברכי הקהלה‬
‫לתורה ולעבודה‪ ,‬און איז נאך היינט א מעכטיגער‬
‫תורה צענטער אין רוב שעות פון מעת לעת‪.‬‬
‫דער בנין וועלכע איז בשעתו געבויעט געווארן‬
‫דורך הרה"ח הנדיב מוה"ר ישראל זופניק ז"ל וז'‬

‫מרת טעמא ע"ה האט זוכה געווען דורכאויס‬
‫די יארן צו זיין דער אכסני' של תורה פון די‬
‫כוללי תורה ויראה‪ ,‬וואו הונדערטער אינגעלייט‪,‬‬
‫דערונטער פילע רבנים ותלמידי חכמים זענען‬
‫פון דארט אויסגעשטיגן לשם ולתפארת‪.‬‬
‫דער בית המדרש שטייט אונטער די הדרכה‬
‫פון הגה"צ רבי זלמן לייב פילאף שליט"א‪ ,‬חבר‬
‫הביד"צ דקהלתינו‪ ,‬וועלכער איז משפיע מתורתו‬
‫וצדקתו אויף אלע חשוב'ע באי שערי ביהמ"ד‪.‬‬
‫אויך היינט שטייט דער בנין‪ ,‬מיט אירע צוויי‬
‫איבערגעבויעטע לופטיגע היכלי התורה פאר'ן‬

‫ראטלידש‬

‫באנוץ פון די כוללים‪ ,‬וואו דער קול התורה‬
‫הילכוט אפ מן הבוקר ועד הערב‪ .‬דער משמש‬
‫הנאמן הרה"ח מו"ה יודל שלעזינגער הי"ו ארבעט‬
‫געטריי און איבערגעגעבן אהערצושטעלן דעם‬
‫בנין ביהמ"ד אויפן שענסטן און בעסטן פארנעם‬
‫פאר די הרחבת הדעת פון די לומדי תורה‪.‬‬
‫אויפן ערשטן שטאק‪ ,‬וואו עס איז געווען די‬
‫דירה פון הרה"ח ר' ישראל זופנק ז"ל האט הנהלת‬
‫קהלתינו איינקווארטירט דער צענטראלער 'בית‬
‫הוראה'‪ ,‬וואו רבני הקהלה זיצן דורכאויס דעם‬
‫גאנצן טאג להשיב בדבר ה' זו הכלה‪.‬‬
‫אויך האבן די 'בניני זופניק' זוכה געווען צו‬
‫זיין דער געהויבענר אכסני' של תורה פאר דער‬
‫לשכת הבית דין צדק דקהלתינו הק'‪ ,‬אשר משם‬
‫תצא תורה והוראה לישראל‪.‬‬

‫שפרודלדיגער ווינקל‬
‫ראטלידש סטריט — ּ‬
‫בית מדרשינו 'תהלות יואל' ‪ָ 128‬‬
‫פאר אנשי שלומינו אין די ַארומיגע געגנט  ‪  ‬קול תורה ותפלה הילכט‬
‫ַ‬
‫טאג  ‪  ‬ריזיגער היכל התורה און אוצר הספרים‬
‫ָא ּפ ַאלע שעות פון ָ‬
‫שטאט  ‪  ‬הערליך‬
‫ָ‬
‫גאנצע‬
‫ציעט הונדערטער לומדי תורה פון די ַ‬
‫דריי‪-‬שטאגיקער געביידע שטייט צום דינסט פון ציבור‬
‫ָ‬
‫איבערגעבויטער‬
‫דער בית המדרש "תהלות יואל" אויף‬
‫ראטלידש סטריט‪ ,‬איז פון די שענסטע‬
‫און גרעסטע צענטערן פון קהל‪ ,‬זייענדיגע‬
‫א שפרודלדיגער ווינקל פאר אנשי‬
‫שלומינו חסידים ואנשי מעשה‬
‫אין די גאנצע אומגעגנט‪,‬‬
‫וועלכע באנוצן דעם‬
‫בית‬
‫פראכטפולן‬
‫המדרש און אירע‬
‫זייטיגע שטיבלעך‪,‬‬
‫און זענען זיך‬
‫לתורה‬
‫קובע‬
‫ולתפלה אין אלע‬
‫שעות פון טאג‪.‬‬

‫עלער‬
‫עקט‬

‫ווי אלע בתי מדרשים‪ ,‬איז דער בית המדרש‬
‫א בית שמגדלין בו תורה ויראה‪ ,‬און פון וואו‬
‫עס גייט ארויס אומצאליגע צדקה וחסד אויף א‬
‫געוואלדיגער פארנעם‪ .‬ווערט געפירט אונטער‬
‫די הדרכה פון הגה"צ רבי שלמה לייב וויינבערגער‬
‫שליט"א אבד"ק פאיע וחבר הביד"צ‪.‬‬
‫דער ריזיגער היכל בית המדרש אויפ'ן דריטן‬
‫שטאק און איר גרויסער 'אוצר הספרים' שטייט‬
‫אויך צום פארפיגן פאר איין אפטיילונג פון די‬
‫כולל תורה ויראה‪ ,‬וואו עס הילכט אפ דער קול‬
‫תורה במשך דעם גאנצן טאג‪ ,‬דורך די העכער‬
‫פיר הונדערט אינגעלייט יושבי אהל וואס זענען‬
‫זיך מייגע בד' אמות של הלכה‪.‬‬
‫דער בנין בית המדרש‪ ,‬און אירע דריי שטאק‪,‬‬

‫איז הערליך שיין איבערגעבויעט געווארן מיט‬
‫עטליכע יאר צוריק‪ ,‬מיט די געטרייע ארבעט‬
‫פונעם משמש הר"ר יצחק שלמה לויפער הי"ו‪,‬‬
‫און גיט א געוואלדיגע הרחבת הדעת‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪9‬‬

‫קליימער‬

‫דער ּפרַאכטפולער היכל התורה‬
‫אין קליימער בית המדרש‬

‫פאר די‬
‫קראפט ַ‬
‫ַ‬
‫בית מדרשינו 'יטב לב' ‪ 165‬קליימער סטריט — צוצואינגס‬
‫שפרודלדיגע תורה‬
‫יאר פון ּ‬
‫גאנצע ַארומיגע געגנט  ‪  ‬העכער דרייסיג ָ‬
‫ַ‬
‫רוואס געענדיגט‬
‫נא ָ‬
‫וואציע ַארבעט ָ‬
‫רענא ַ‬
‫ָ‬
‫ועבודה  ‪  ‬איבערגעפרישטע‬
‫דריי‪-‬שטאגיקער געביידע  ‪  ‬כ"ק מרן רבינו‬
‫ָ‬
‫אין ַאלע טיילן פונעם‬
‫נאך יום טוב‬
‫ראווען ַא שבת קודש ָ‬
‫שליט"א קומט אי"ה ּפ ַ‬

‫מען קען זָאגן ַאז פון די מעכטיגסטע — און‬
‫גלייכצייטיג פון די עלטסטע — ַאּפַארַאטן פון‬
‫קהל אין די שטָאט וויליַאמסבורג‪ ,‬איז דער בית‬
‫המדרש 'יטב לב' דקהלתינו הק' אויף קליימער‬
‫סטריט‪ ,‬וועלכע שטייט צום פַארפיגן טָאג‬
‫טעגליך פַאר הונדערטער אידן חברי קהלתינו‪,‬‬
‫און איז ַא צוצואינגס קרַאפט פַאר דער גַאנצער‬
‫ַארומיגער געגנט‪.‬‬
‫דער בנין בית המדרש אויף 'קליימער' איז‬
‫א ריכטיגער "בית מקדש מעט" אין פולסטן‬
‫זין פון ווָארט‪ ,‬ווָאס פַארקערּפערט אונטער‬
‫זיך תורה עבודה און גמילות חסדים אויף ַא‬
‫געווַאלדיגער פַארנעם‪ .‬פון דָארט גייט ַארויס ַא‬
‫קול תורה ותפלה רוב שעות פונעם מעת לעת‪,‬‬
‫און צו די זעלבער צייט ווירבלט דָאס ּפלַאץ מיט‬
‫שטַארקע צדקה וחסד ַאקטיוויטעטן צו יעדער‬
‫סעזָאן אין יָאר‪.‬‬
‫דער קליימער בית המדרש‪ ,‬וועלכע איז‬
‫אייגנטליך פון די עלטסטע 'התאחדות אברכים'‬
‫שולן פון קהל‪ ,‬פַארפיגט שוין לשם ולתהלה‬
‫העכער דרייסיג יָאר‪ ,‬נָאך פון די צייטן ווען דער‬
‫בית המדרש איז געעפענט געווָארן בהורמנותא‬

‫‪10‬‬

‫קהל‬

‫דמלכא דורך מרן רבינו הק' זי"ע — צו הָאבן ַא‬
‫היימישער ָארט פַאר'ן ציבור אנשי שלומינו פון‬
‫די אומגעגנט‪.‬‬
‫און עס איז טַאקע אין לויף פון די יָארן‬
‫אויסגעשטיגן פַאר ַא זעלטענער ּפלַאץ וואו‬
‫עס געפינט זיך ַא הערליכער קבוצה לומדים‬
‫ומתפללים‪ ,‬חשוב'ע חסידים ואנשי מעשה‪,‬‬
‫צווישן זיי תלמידי חכמים מופלגים‪ ,‬מרביצי‬
‫תורה ויושבי אוהל‪ ,‬און בעלי בתים נכבדים‬
‫ואברכים יקרים‪ ,‬ווָאס לעבן צוזַאמען בשבת‬
‫אחים גם יחד מיט ַא זעלטענעם אחדות און‬
‫ברידערליכע געזעלשַאפט‪.‬‬
‫דער היכל בית המדרש‪ ,‬אויפ'ן אויבערשטן‬
‫שטָאק פון דער געביידע‪ ,‬פַארמָאגט ַא‬
‫ּפרַאכטפולער צורה‪ ,‬און איז בַאצירט מיט גָאר‬
‫ַא רייכער אוצר הספרים‪ ,‬פון ווָאס הונדערטער‬
‫אידן טוען זיך דערקוויקן דעם נפש דורכאויס די‬
‫גַאנצע ימי החול‪ ,‬און אויך אין די שבתים וימים‬
‫טובים‪ ,‬ביי וועלכע דער היכל התורה המפואר‬
‫איז אין ַאלע צייטן איבערגעפילט מיט אידן‬
‫לומדי תורה פון די פריע פַארטָאגס שטונדן ביז‬
‫שפעט אויפדערנַאכט‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫פונעם רוחניות'דיגן שטאנדפונקט איז דער‬
‫'קליימער' בית המדרש געשטיגן אויף גאר‬
‫א גרויסן פארנעם‪ .‬דארט איז פארהאן דער‬
‫כח פונעם חשוב'ן דומ"ץ‪ ,‬הרה"ג רבי יחזקאל‬
‫טייטלבוים שליט"א‪ ,‬אב"ד קלאסנא‪ ,‬וועלכער‬
‫שטייט שוין יארן לאנג בראש און איז משמיע‬
‫מתורתו לחברים מקשיבים‪.‬‬
‫אויך ווערט אי"ה געפלאנט אין דער גאר‬
‫נאנטער צוקונפט צו עפענען דער 'בית הוראה'‬
‫אין בנין בית המדרש‪ ,‬וואו עס וועלן זיצן הרבנים‬
‫הגאונים שליט"א צו ענטפערן פאר'ן ציבור צו‬
‫יעדע צייט‪ ,‬בדבר ה' זו הלכה אין אלע מקצועות‬
‫התורה‪.‬‬

‫ַא בליק אין איינע פון די ניי‪-‬‬
‫איבערגעבויטע שטיבלעך‬
‫צום דַאווענען אין 'קליימער'‬

‫ספעציע‬
‫פראיע‬

‫דער אויפבוי פונעם בית המדרש ָאריגינעל‬
‫איז געווען נדבת לבו פון הרבני הנכבד מוה"ר‬
‫יצחק פריעד הי"ו‪ ,‬וז' החשובה ע"ה‪ ,‬אמם של‬
‫משפחת בראך החשובה ומשפחתם שיחי'‪,‬‬
‫וואס האבן מנדב געווען א ריזיגן סכום אויף‬
‫איבערצובויען דאס בית המדרש‪ ,‬און אזוי איז‬
‫דאס ביהמ"ד אהערגעשטעלט געווארן מיט איר‬
‫גאנצן פראכטפולער אויסזען‪.‬‬

‫הרחבת גבולי הקדושה‬
‫מיט די יארן צוליב דעם שנעלן וואוקס‬
‫פונעם ציבור בליעה"ר‪ ,‬האט זיך דאס ביהמ"ד‬
‫צוברייטערט אויף גאר א שטארקען פארנעם‪.‬‬

‫עס זענען ניתוסף געווארן ספסלי ביהמ"ד אין‬
‫אלע ווינקלען‪ ,‬און אויך די זייטיגע שטיבלעך‬
‫זענען שנעל אויסגעוואקסן דעם גרויסן ציבור‬
‫מתפללים ולומדים בליעה"ר‪.‬‬
‫אין די לעצטערע יארן האט זיך פארמירט א‬
‫'וועד קרן הבנין' צווישן די מתפללי ולומדי בית‬
‫המדרש‪ ,‬אין שּפיץ פון ַאקטיווע עוסקים בצרכי‬
‫ציבור‪ ,‬וועלכע האבן אויף זיך גענומען דעם‬
‫שווערן עול פון פלאנירן די בוי‪-‬ארבעט‪ ,‬און‬
‫שאפן דאס געלט‪ ,‬צו קענען אהערֿשטעלן דאס‬
‫ביהמ"ד פאר יעדנס הרחבת הדעת‪.‬‬
‫מען האט שטאפלווייז אנגעהויבן מיט די‬
‫רענָאווַאציע ַארבעט אין ַאלע טיילן פון דער‬
‫דריי‪-‬שטָאגיקער געביידע‪ ,‬און מיט די הילף‬
‫פון חשוב'ע נדבנים‪ ,‬נגידים מפוארים מתפללי‬
‫ולומדי בית המדרש‪ ,‬האט מען באוויזן בעז"ה‬
‫איבערצופרישן דעם גאנצן בנין מפואר‪ ,‬אויף‬
‫זייער א פראכטפולן פארנעם לשם ולתפארת‪.‬‬
‫מען האט אהערגעשטעלט עטליכע 'שטיבלעך'‬
‫פאר די צענדליגער מנינים‪ ,‬און איבערגעפרישט‬
‫די קארידארן אין אלע טיילן פונעם בנין‪ .‬אויך‬
‫האט מען אריינגברענגט שפאגל‪-‬נייע טישן און‬
‫בענק אין היכל התורה המפוארה און אין אלע‬
‫זייטיגע שטיבלעך‪.‬‬

‫קאמיטע אין 'קליימער'‬
‫הנהלה ָ‬
‫מיט א צייט צוריק האט כ"ק מרן רבינו שליט"א‬
‫אויך געשטעלט א נייער "וועד ההנהלה" וואס‬
‫זאלן זיך אפגעבן מיט די אקטיוויטעטן ארום‬
‫דאס בית המדרש‪ ,‬און צוהעלפן די לאנגיעריגע‬
‫געטרייע גבאי בית המדרש‪ ,‬הרה"ח ר' שבתי‬

‫קאהן הי"ו‪ ,‬הרה"ח ר' חנוך יודא עלפער הי"ו‪,‬‬
‫און הרה"ח ר' שלמה זלמן שווארץ הי"ו‪.‬‬
‫דער נייער וועד הנהלת בית המדרש באשטייט‬
‫פון א געקליבענע צאל קאמיטע מיטגלידער‪,‬‬
‫העסקנים החשובים מו"ה משה דוד ראזנער‬
‫הי"ו; מו"ה יושע אלימלך לאנדא הי"ו און מו"ה‬
‫משה ברוך געלבשטיין הי"ו‪ .‬מיט זיי די חשוב'ע‬
‫אינגעלייט‪ ,‬מו"ה יואל ב"ר שמעלקא קליין הי"ו;‬
‫מו"ה אפרים יואל זופניק הי"ו‪ ,‬מו"ה משה חיים‬
‫אקערמאן הי"ו; מו"ה משה דוד ביטמאן הי"ו‪.‬‬
‫באזונדער איז צום דערמאנען די געוואלדיגע‬
‫ארבעט פון העסקן המפואר מו"ה משה דוד‬
‫ביטמאן הי"ו‪ ,‬וועלכע איז דער עומד בראש פון‬
‫די מלאכת הקודש‪ ,‬און מיט זיין ערפארונג פון‬
‫אהערשטעלן בתי מדרשים דקהלתינו ‪ -‬נאך‬
‫די גאר פראכטפולע איבערבוי אין ביהמ"ד‬
‫התאחדות האברכים אויף קיעפ סטריט ‪ -‬האט‬
‫ער זיך דא אויך אוועקגעגעבן מיט געפיל‪.‬‬
‫גאנץ לעצטענס איז אויך געשטעלט געווארן‬
‫דער נייער משמש הבית המדרש‪ ,‬האברך היקר‬
‫עסקן נמרץ לכל דבר שבקדושה מוה"ר ברוך‬
‫גוטמאן הי"ו‪ ,‬חתנו כבנו פונעם לאנגיאריגער‬
‫משמש הר"ר ר' יחזקאל ראזענבערג ז"ל‪ ,‬וועלכע‬
‫דינט זיין עבודת הקודש מיט געטריישאפט‪.‬‬
‫מיט די נארוואס פארענדיגטע רענארוואציע‬
‫ארבעט‪ ,‬גרייט זיך דער ציבור באי שערי בית‬
‫המדרש אין 'קליימער'‪ ,‬צו א געהויבענער שבת‬
‫קודש מיט כ"ק מרן רבינו שליט"א‪ ,‬וואס וועט‬
‫אי"ה קומען פראווען בצוותא חדא אין היכל בית‬
‫המדרש‪ ,‬אין איינע פון די שבתים נאך יום טוב‬
‫אין חודש חשון הבעל"ט‪.‬‬

‫ואנשי חסד נאספו‬
‫ווען מען שרייבט פון 'קליימער' קען מען נישט ַארויסלָאזן צו דערמַאנען דער טיפער‬
‫ווייטָאג ווָאס שּפירט זיך נָאך פריש ביי ַאלע באי שערי בית המדרש‪ ,‬מיט די פריצייטיגע‬
‫פטירה פונעם ַאלעמען‪-‬בַאליבטן לַאנגיָאריגער משמש‪ ,‬הרה"ח ר' זאב יחזקאל שרגא‬
‫הכהן רָאזענבערג ז"ל‪ ,‬וועלכער איז נפטר געווָארן דעם פַארגַאנגענעם ווינטער בחודש‬
‫שבט תש"ע לפ"ק‪ ,‬לדאבון לב כל מכיריו וידידיו‪ ,‬נָאך עטליכע יָאר פון ביטערע יסורים‬
‫ומכאובים ה"י וועלכע ער הָאט מקבל געווען באהבה‪.‬‬
‫יעדער פון די באי שערי בית המדרש אויף 'קליימער' קען ָאנדייטן און דערציילן איבער‬
‫די געווַאלדיגע עבודת הקודש לילות כימים פון ר' יחזקאל ז"ל פַאר'ן‬
‫ביהמ"ד בפרט‪ ,‬און פַאר קהלתינו הקדושה בכלל‪" .‬רבי יחזקאל‬
‫הָאט זיך ַאוועקגעגעבן מיט'ן לייב און לעבן סיי לטובת דָאס בית‬
‫המדרש‪ ,‬און סיי פַאר די טובה פון יעדן יחיד" זָאגט אונז איינער פון‬
‫די מתפללים אין קליימער‪.‬‬

‫עלער‬
‫עקט‬

‫ווי געזָאגט‪ ,‬דער וואונד מיט די פַארלוסט פון ר' יחזקאל ע"ה איז‬
‫נָאך פריש און ָאפען ביי יעדן‪" .‬כותלי בית המדרש יוכיחו" — דאס‬
‫קליימער בית המדרש און אלע אירע לומדים ומתפללים טרויערט‬
‫און וויינט אויף די אבידה שאין לה תמורה‪ .‬יהא זכרו ברוך‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪11‬‬

‫סאוט ‪8‬‬

‫סאוט ַאכט סטריט — הערליכער‬
‫ָ‬
‫בית מדרשינו 'אהל פיגא' ‪109‬‬
‫סאוט‪-‬סייד‬
‫פאר הונדערטער אידן אין די ָ‬
‫ווינקל פון תורה און עבודה ַ‬
‫פארגרעסערטער אויסברייטערונג פון בנין בית‬
‫ פילפאכיג ַ‬
‫ַ‬
‫אומגעגנט  ‪‬‬
‫ האפענונג צו‬
‫פארענדיגט ווערן  ‪ָ ‬‬
‫פאזעס פון ַ‬
‫המדרש ביי די לעצטע ַ‬
‫באנוצן דעם נייער היכל בית‬
‫פאנדן צו קענען ָאנהייבן ַ‬
‫שאפן די נויטיגע ָ‬
‫ַ‬

‫אויסער די געווענליך רוטינע טאג‪-‬טעגליכע‬
‫אקטיוויטעטן וואס שפילט זיך אפ אין דער‬
‫הערליכער ווינקל פון תורה און עבודה פַאר‬
‫הונדערטער אידן אנ"ש אין די סָאוט‪-‬סייד‬
‫אומגעגנט‪ ,‬אינעם ווירבלדיגן בית המדרש‬
‫דקהלתינו הק' אויף סאוט אכט‪ ,‬געפינט מען‬
‫זיך אין די איצטיגע טעג ביי די סאמע לעצטע‬
‫בוי פאזעס אויפן פילפַאכיג פַארגרעסערטער‬
‫אויסברייטערונג פון בנין בית המדרש‪ ,‬וועלכע‬
‫איז צוגעבויט געווארן אויפן דערנעבעדיגן שטח‬
‫און וועט בעז"ה פארלייכטערן דעם געדרענג‬
‫פון דעם ריזיגן איבערפלוס פון לומדי ומתפללי‬
‫בית המדרש אין דעם געגנט‪ ,‬אונטער די הדרכה‬
‫פונעם חשוב'ן דומ"ץ הרה"ג ר' חיים קלמן‬
‫גוטמאן שליט"א‪.‬‬
‫דער נייער פראכטפולער היכל בית המדרש‪,‬‬
‫געפינט זיך שוין אין די סאמע לעצטע פאזעס‬
‫פון פארענדיגט ווערן‪ ,‬אבער מיט דער הָאפענונג‬
‫צו שַאפן די נויטיגע פָאנדן צו קענען ָאנהייבן‬
‫בַאנוצן דער נייער היכל בית המדרש גָאר‬
‫אינגיכן‪ ,‬טוט מען זיך דערווייל אפהאלטן פון‬
‫ענדגילטיג אריינציען אין נייעם פלאץ‪.‬‬

‫‪12‬‬

‫קהל‬

‫דאך האט מען — מיט די אקטיווע ארבעט‬
‫פונעם געטרייען משמש ביהמ"ד מוה"ר משה‬
‫שלמה ווערצבערגער הי"ו — שוין באנוצט דאס‬
‫פלאץ עטליכע מאל אין לויף פון די פארגאנגענע‬
‫חדשים‪ ,‬ספעציעל אין די פארגאנגענע ימי‬
‫הרחמים פאר די פילצאליגע מניני סליחות‪.‬‬

‫היסטארישער‬
‫ָ‬
‫דער‬
‫ראיעקט‬
‫'פרי צדיק' ּפ ָ‬
‫עס האט אונז איבערגענומען א שטארקער‬
‫התרגשות מיט דער מעלדונג פון די קרן הבנין‬
‫עסקנים אין סאוט אכט‪ַ ,‬אז דער בנין בית‬
‫המדרש החדש והמפואר דקהלתינו אין די‬
‫סאוט‪-‬סייד געגנט‪ ,‬וועט אהערגעשטעלט ווערן‬
‫מיט דעם גאר געניאלן פלאן פון דעם "פרי‬
‫צדיק" ּפרָאיעקט‪ ,‬וועלכע וועט זיין געווידמעט‬
‫מנציח צו זיין משפחת מרן רביה"ק זי"ע ווָאס‬
‫האבן ליידער נישט איבערגעלאזט קיין זש"ק‪,‬‬
‫און עס איז נָאך ביז אצינד נישט נקבע געווָארן‬
‫קיין מקום מיוחד לתורה ולתפלה פאר ַאלע‬
‫נשמות תחת קורת גג אחד ווָאס זאל פארבלייבן‬
‫למזכרת נצח ולזכרון עולם בהיכל ד'‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫לויטן פלאן וועלן די ‪ּ 4‬פרַאכטפולע חדרים‬
‫לתורה ולתפלה‪ ,‬וועלכע זענען געבויעט געווָארן‬
‫אויפן אונטערשטן שטאק פונעם בית המדרש‪,‬‬
‫גערופן ווערן על שמם פון די ערשטע רביצין‬
‫ע"ה הרבנית הצדיקת מרת חוה בת הגה"ק רבי‬
‫אברהם חיים זצוק"ל מפלאנטש און אירע דריי‬
‫טעכטער‪ ,‬הצדקניות‪ ,‬מרת חי' רוזא‪ ,‬מרת רחל‪,‬‬
‫מרת אסתר עליהם השלום‪ ,‬יעדן היכל אויף ַא‬
‫באזונדערע נשמה‪.‬‬
‫און דער בנין הבית המדרש זעלבסט וועט‬
‫גערופן מיטן נאמען "אהל פיגא" לשמה ולזכרה‬
‫פון הרבנית הצדיקת מרת אלטא פיגא בת רבי‬
‫אביגדור ע"ה‪ ,‬וועלכן דָאס גַאנצע כלל ישראל איז‬
‫שולדיג דעם גרויסן הכרת הטוב ַאז די רעבעצין‬
‫ע"ה הָאט זיך מיט מסינ"פ אוועקגעגעבן פארן‬
‫געזונט און חיות פון מרן רביה"ק זי"ע אין ַא‬
‫תקופה פון ‪ 42‬יאר כולן שוין לטובה‪ ,‬דַארונטער‬
‫די שווערסטע תקופות‪ .‬דערצו הָאט זי זיך‬
‫מקריב געווען אויפצובויען די סַאטמַארער‬
‫מוסדות הקדושים און אויפגעשטעלט די‬
‫גראנדיעזע צדקה וחסד אונטערנעמונגען אויף‬
‫ַאלע געביטן‪ ,‬פון וועלכן יעדער סַאטמַארער‬
‫איד הָאט שוין נהנה געווען עד היום הזה‪.‬‬
‫נעמענדיג אין באטראכט דָאס ספעציעל‬
‫חשיבות פון ַאזַא הייליגן ּפרָאיעקט לעשות‬
‫נפשות לצדיקים‪ ,‬איז מערקוועדיג צו באטאנען‬
‫די ספעציעלע שאיפה ווָאס דער רבי זי"ע הָאט‬
‫געהאט‪ ,‬נָאך די פריצייטיגע טראגישע פטירה‬
‫פון זיין טאכטער די סיגעטער רעבעצין הצדיקת‬
‫רחל ע"ה‪ ,‬צו פאראייביגן איר נאמען אין ַא מקום‬
‫מקדש מעט‪ ,‬און טאקע ַא יאר דערויף בשנת‬
‫תרצ"ב ווען דער רבי זי"ע איז געפארן קיין ארץ‬
‫ישראל און דעם רבינ'ס חסידים האבן דעמאלט‬
‫געגרינדעט דָאס ביהמ"ד אין ירושלים הָאט עס‬
‫דער רבי ַא נאמען געגעבן "אהל רחל" לעילוי‬
‫נשמתה‪ ,‬וויבאלד זי הָאט נישט איבערגעלאזט‬
‫קיין זש"ק‪.‬‬
‫און טאקע דערפאר איז דאס אצינד גאר‬
‫ַא היסטארישער מאמענט‪ ,‬וועלכער ווערט‬
‫אויפגענומען מיט גרויס התרגשות ביים ברייטן‬
‫ציבור אנ"ש היקרים סַאטמַארער תלמידים‬
‫וחסידים‪ַ ,‬אז קהלתינו הק' גייט אוועקשטעלן‬
‫ַאזַא הייליגן מקום קדוש לשמם ולזכרם פון די‬
‫נשמות צדקניות‪ ,‬פרי קודש הילולים זרע ברך‬
‫ד'‪ ,‬שתולי קודש פון אבינו רועינו מרן‬
‫רבינו הקוה"ט זי"ע וועלכע‬
‫זענען ַאלע אוועקגעריסן‬
‫געווָארן בחיים חיותו‪,‬‬
‫און האבן נישט זוכה‬
‫געווען מעמיד צו זיין‬
‫דורות ישרים‪.‬‬
‫חוה‪.‬‬
‫חדר‬
‫ערשטער‬
‫דער‬
‫ּפרַאכטפולער היכל‬

‫ספעציע‬
‫פראיע‬

‫אינערהַאלב דָאס ביהמ"ד וועט גערופן ווערן‬
‫"חדר חוה" וועלכע וועט זיין מוקדש לשמה‬
‫ולזכרה הבהירה פון הרבנית הצדיקת בת‬
‫קדושים מרת חוה ע"ה בת הגה"ק רבי אברהם‬
‫חיים מפלאנטש זי"ע‪ ,‬די ערשטע רעבעצין פון‬
‫רבין זי"ע‪ ,‬וועלכע איז געווען באקאנט מיט איר‬
‫נאבעלע פערזענליכקייט‪ ,‬און ווי עס פארציילן‬
‫זקני חסידי סַאטמַאר איז זי איז ממש געווען ַא‬
‫מלכה אין פולן זין פון ווארט‪.‬‬
‫חדר חי' רויזא‪ .‬דער צווייטער היכל מפואר‬
‫לתורה ולתפלה בתוככי בית מדרשינו ווערט‬
‫מוקדש לשמה ולזכרה פון רבי'נס עלטסטע‬
‫טאכטער הרבנית הצדיקת חי' רויזא ע"ה אשת‬
‫הרב הגה"צ מסעמיהאלי זצ"ל‪ ,‬וועלכעס איז‬
‫געווען באקאנט מיט אירע פילע גוטע פעולות‬
‫און מעשי צדקה וחסד נָאך אין דער אלטער‬
‫היים‪ ,‬ובפרט נָאך די מלחמה אין ארץ ישראל‬
‫וואו די ברתא דמלכא איז געווען באקאנט מיט‬
‫אירע פעולות ַארויסצוהעלפן יתומים‪ ,‬און זיי‬
‫חתונה מאכן וכדו'‪.‬‬
‫חדר אסתר‪ .‬דער דריטער היכל לתורה‬
‫ולתפלה אינעם ביהמ"ד וועט פאראייביגט‬
‫לשמה ולזכרה פון הבתולה הצנועה והצדקנית‬
‫והמושלמת אסתר ע"ה‪ ,‬די טאכטער פון מרן‬
‫רביה"ק זי"ע וועלכע איז נפטר געווָארן נָאך‬
‫ַאלס גאר יונג מיידל ל"ע‪ .‬לויט ווי עס באקאנט‬
‫די עובדא איז דער רבי זי"ע שטַארק נישט‬
‫געזונט געווען דעמאלט‪ ,‬פון אן אונטערגאנג‬
‫מיטן נאמען "שאקארלאט"‪ ,‬און די יונגע‬
‫טאכטער אסתר הָאט דעמאלט מתפלל געווען‬
‫ַאז ענדערש זאל זי נסתלק ווערן און אויפטוישן‬
‫נפש תחת נפש אנשטאט דעם רבי'ן ווייל דער‬

‫רבי פעלט אויס פאר די וועלט‪ ,‬און דעמאלט איז‬
‫זי טאקע קראנק געווָארן און אוועק‪.‬‬
‫חדר רחל‪ .‬דער פערטער היכל לתורה ולתפלה‬
‫וועט נקבע ווערן לשמה ולזכרה פון רבי'נס‬
‫יונגסטע טאכטער הרבנית הצדיקת מרת רחל‬
‫ע"ה‪ ,‬די סיגעטער רביצין אשת הגה"צ רבי‬
‫יקותיאל יהודה טייטלבוים הי"ד אבד"ק סיגוט‪,‬‬
‫וועלכע איז אוועקגעריסן געווָארן יונגערהייט‬
‫ַא יאר נָאך די חתונה‪ ,‬דער רבי פלעגט רעדן‬
‫מיט התפעלות פון איר שלימות המדות און‬
‫זעלטענער כיבוד אב ואם ווָאס זי הָאט געהאט‪,‬‬
‫דער רבי הָאט אמאל זיך אויסגעדרוקט אויף‬
‫איר "דָאס קינד איז מיר געווען זייער געטריי"‪,‬‬
‫זינט איר חתונה הָאט זי ַארויסגעשיקט יעדן‬
‫טאג ַא פאסט קארטל צום רבי'ן מיט בריוו‪.‬‬
‫דערפאר איז אצינד ַא געוואלדיגע שמחה‬
‫ווען מען גייט אוועקשטעלן אין דעם נייעם בית‬
‫המדרש דקהלתינו הק' אויף סאוט אכט‪ ,‬דער‬
‫צוקונפטיגער פארגרעסערטער לייכט טורעם‬
‫לתורה ולתפלה פאר אומצאליגע הונדערטער‬
‫אידן אין די גַאנצע אומגעגנט‪ַ ,‬אז מען זאל מציב‬
‫זיין לזכרון עולם לעילוי נשמתם‪.‬‬
‫אין א שמועס מיט איינע פון די אקטיווע 'וועד‬
‫קרן הבני'ן עסקנים אין סאוט אכט‪ ,‬זאגט ער‬
‫אונז אז צו פארפולקאמען די פלענער פעלט זיך‬
‫ָאבער אויס די הילף און שטיצע פון די נדיבים‬
‫בעם ווָאס זאלן זיך צושטעלן און האבן ַא חלק‬
‫אין דעם איינמאליגן ּפרָאיעקט‪ ,‬וועלכער ווערט‬
‫אצינד צום ערשטן מאל פארווירקליכט‪ ,‬און עס‬
‫ברויך געשאפן ווערן ַא הַאלבן מיליאן דאלאר צו‬
‫קענען אפקויפן די ַאלע זכותים אין בית המדרש‬
‫און פארענדיגן די הוצאות האדירות ווָאס די בוי‬

‫ראשי קהלתינו הק' בַאזוכן אין דער שּפָאגל‬
‫נייער היכל; בית המדרש אויף סָאוט ַאכט‬

‫עלער‬
‫עקט‬

‫ארבייט ציעט ַאריין‪ ,‬כדי מען זאל דָאס קענען‬
‫באווייזן לעשות נחת רוח לנשמתו הטהורה של‬
‫מרן רביה"ק זי"ע בגנזי מרומים‪.‬‬
‫ס'איז צום דערמאנען אז הנהלת קהלתינו‬
‫הק' האט שטענדיג און אלעמאל געזארגט פאר‬
‫דער בית המדרש אין סאוט אכט‪ ,‬באזונדער איז‬
‫צום געדענקן די געוואלדיגע פעולות וואס דער‬
‫מזכיר הקהלה הרה"ח ר' יעקב הערש שעהנפעלד‬
‫ז"ל האט אדורכגעפירט צו שאפן די פאנדן צו‬
‫דעקן דאס ביהמ"ד‪.‬‬
‫אויך איצט‪ ,‬ביים אונטערנעמען די בוי‪-‬‬
‫ארבעט צו אויסברייטערן און פארגרעסערן‬
‫דאס בית המדרש מיט די אויפבוי פון נייער היכל‪,‬‬
‫איז די הנהלת הקהלה שטארק אקטיוו אין שאפן‬
‫נדבנים און נגידי עם וועלכע זאלן ביישטייערן‬
‫פאר די ענדגילטיגע אויפבוי פון דער נייער היכל‪.‬‬
‫עס איז א אומגעהויערער כבוד און חשיבות‬
‫פאר קהלתינו הק' דורכצופירן ַאזַא הייליגן‬
‫ּפרָאיעקט לעשות נפשות לצדיקים וצדקניות‬
‫שלא הניחו זרע של קיימא‪ ,‬ולעשות נחת רוח‬
‫לנשמתו הטהורה פון אבינו רועינו מרן רביה"ק‬
‫זי"ע‪ ,‬ווָאס דערמיט טוט מען ערפילן דעם "בית‬
‫צדיקים יעמוד" בשלימות‪.‬‬
‫ווי עס איז דער פלאן וועט כ"ק מרן רבינו‬
‫שליט"א אריבערקומען צום נייעם היכל בית‬
‫המדרש אין די קומענדיגע חדשים פונעם‬
‫בעפארשטייענדן ווינטער מחנך צו זיין דאס‬
‫פלאץ ווען מען הייבט דאס אן צו נוצן תמידין‬
‫כסדרן‪.‬‬
‫עס איז אלעמענס וואונטש אז דער 'פרי‬
‫צדיק' זאל געקרוינט ווערן מיט סוקסעס‪.‬‬
‫גדול יהי' כבוד הבית הזה‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪13‬‬

‫מוירטל‬

‫דער שטח אין זייט‬
‫פון עקזעסטירנדן בנין‬
‫וואס ווערט צוגעבויט‬
‫צום מוירטל ביהמ"ד‬

‫בית מדרשינו 'בית יעקב נחמי' ‪ 690‬מוירטל עוועניו — לייכט טורעם‬
‫פארקער פון‬
‫ניי‪-‬וויליאמסבורג  ‪  ‬טעגליכע ַ‬
‫ַ‬
‫פאר היימישע אידן אין‬
‫ַ‬
‫ גראנדיעזע‬
‫ַ‬
‫הונדערטער אידן לתורה ולתפלה ַאלע שעות פון ָ‬
‫טאג  ‪‬‬
‫פאר די פילע מנינים און שיעורי‬
‫ּפלענער ַארויסצובויען פרישע 'שטיבלעך' ַ‬
‫ראט פון תורה עבודה וגמ"ח‬
‫תורה ‪  ‬מעכטיגער ַא ּפ ַא ַ‬

‫דער פראכטפולער שיינער בית המדרש 'בית‬
‫יעקב נחמי' אויף מורטעל עוועניו‪ ,‬וועלכע איז‬
‫דער לייכט טורעם פַאר היימישע אידן אין די‬
‫ניי‪-‬וויליַאמסבורג'ער אומגעגנט‪ ,‬איז זיכער פון‬
‫די שענסטע קהל'ישע אפאראטן‪ ,‬מיט א טאג‪-‬‬
‫טעגליכער פַארקער פון הונדערטער אידן לתורה‬
‫ולתפלה דורכאויס ַאלע שעות פון טָאג‪ ,‬אונטער‬
‫די הדרכה פונעם דומ"ץ ביהמ"ד‪ ,‬הרה"ג ר' אשר‬
‫מאנן שליט"א‪.‬‬
‫אין די איצטיגע חדשים איז די הנהלת הקהלה‪,‬‬
‫און די נדיבים החשובים למפחת יאקאבאוויטש‬
‫שיחי'‪ ,‬שטארק פארטוען אין די גרַאנדיעזע‬
‫ּפלענער ַארויסצובויען פרישע 'שטיבלעך' פַאר‬
‫די פילע מנינים און שיעורי תורה‪ ,‬זאגט אונז‬
‫דער געטרייער משמש ביהמ"ד‪ ,‬מוה"ר יצחק‬
‫זילבערשטיין הי"ו‪.‬‬
‫ווי דער פלאן לויטעט וועט מען אי"ה‬
‫ארויסבויען און אויסברייטערן דעם גאנצן‬
‫אונטערשטן שטָאק פון די מעכטיגע געביידע‪,‬‬
‫און דערמיט וועט צוגעבויעט ווערן נאך צוויי‬
‫שיינע גרויסע 'שטיבלעך' צום דאווענען‪ ,‬וואס‬
‫אינאיינעם וועט דאס זיין אי"ה פיר גרויסע‬

‫‪14‬‬

‫קהל‬

‫שטיבלעך אויף איין שטאק‪ ,‬אזוי וועט מען‬
‫קענען אויבן בעסער מסדר זיין די שיעורי תורה‪.‬‬
‫די פלענער דארפן באשטעטיגט ווערן גאנץ‬
‫אין נאנטן‪ ,‬און מען האפט צו קענען צוטרעטן‬
‫צו די מלאכת הקודש וואס גיכער‪ ,‬צו ברענגן אן‬
‫הרחבת הדעת פאר די באי שערי ביהמ"ד‪.‬‬

‫אין אנדערע נייעס פון 'מורטעל' בית המדרש‪,‬‬
‫גרייטן זיך די מתפללי ולומדי בית המדרש‪ ,‬צו‬
‫לאזן שרייבן א נייער ספר תורה פאר'ן ביהמ"ד‪,‬‬
‫לזכרון ולעילוי נשמתם פון די צוויי חשוב'ע בני‬
‫החבורה‪ ,‬הרה"ח מוה"ר שלמה זאב לאנדא ע"ה‪,‬‬
‫און הרה"ח ר' ישראל לעווי ע"ה‪ ,‬מפארי בית‬
‫המדרש‪ ,‬וועלכע זענען פריצייטיג אוועקגעריסן‬
‫געווארן‪ ,‬לדאבון לב כל ישראל‪.‬‬

‫דער היכל ביהמ"ד 'בית יעקב נחמי' מוירטל‬
‫ביי ַא חגיגת הכנסת ספר תורה צום ביהמ"ד‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫ספעציע‬
‫פראיע‬

‫לי גארדנס‬

‫צענטראלער‬
‫ַ‬
‫לארימער סטריט — דער‬
‫באוויטש' ‪ָ 2‬‬
‫קא ָ‬
‫יא ָ‬
‫בית מדרשינו 'בניני ָ‬
‫גארנדס'‬
‫פאר אנשי שלומינו אין די אומגעגנט  ‪'  ‬לי ַ‬
‫בית המדרש ַ‬
‫שטייגט אויס צו זיין פון די גרעסטע און שענסטע בתי מדרשים אין די‬
‫פארנעם גייט ַארויס‬
‫גאנצע געגנט  ‪  ‬קול תורה ותפלה אויף ַא ריזיגן ַ‬
‫ַ‬
‫ראטן פון קהל‬
‫טאג ‪  ‬פון די מעכטיגסטע ַא ּפ ַא ַ‬
‫גאנצן ָ‬
‫ַא ַ‬

‫איינע פון די מעכטיגסטע ַאּפַארַאטן פון קהל‬
‫איז דער בית המדרש 'בניני יָאקָאבָאוויטש'‬
‫לָארימער סטריט‪ ,‬ביים ווינקל פון די לי‪-‬‬
‫גארדנס געגנט‪ ,‬וועלכע איז דער צענטרַאלער‬
‫בית המדרש פַאר אנשי שלומינו אין די גאנצע‬
‫אומגעגנט‪ ,‬אונטער די הדרכה פונעם דומ"ץ‬
‫ביהמ"ד‪ ,‬הגה"צ רבי יצחק ראזענבערגער‬
‫שליט"א‪ ,‬חדב"נ כ"ק רבינו שליט"א‪.‬‬

‫דער 'לי גַארנדס' בית המדרש‪ ,‬איז אין די‬
‫קורצע צייט פון עטליכע יאר זינט איר עפענונג‬
‫אויסגעשטיגן צו זיין פון די גרעסטע און‬
‫שענסטע בתי מדרשים אין די גַאנצע געגנט‪,‬‬
‫וואו דער קול תורה ותפלה גייט ַארויס ַאגַאנצן‬
‫טָאג אויף ַא ריזיגן פַארנעם‪ .‬דער געטרייער‬

‫דער היכל ביהמ"ד 'בניני יָאקָאבָאוויטש' לי גַארדנס‬
‫איבעגעפולט מיט לומדי תורה ַאלע שעות פון טָאג‬

‫עלער‬
‫עקט‬

‫משמש ביהמ"ד‪ ,‬מוה"ר שמואל ארי' שפילמאן‬
‫הי"ו‪ ,‬שטייט צום דינסט פונעם ציבור‪.‬‬
‫דער בית המדרש המפואר‪ ,‬וועלכע טראגט‬
‫דעם נאמען פון "בניני יאקאבאוויטש"‪,‬‬
‫באדייט אז מען האט געבויעט דעם ביהמ"ד‬
‫צוזאמען מיט א "כבוד בית מקדש מעט"‪ ,‬אויפ'ן‬
‫פראכטפולסטן אופן וואס ס'איז שייך‪ ,‬צו מרבה‬
‫זיין כבוד שמים ולהגדיל תורה ולהאדירה‪ ,‬און אז‬
‫אידן זאלן קענען זיך אויסגיסן דאס הארץ פאר'ן‬
‫באשעפער מתוך הרחבת הדעת‪.‬‬
‫די נדיבי הבית המדרש‪ ,‬האחים החשובים‬
‫לבית יאקאבאוויטש מו"ה דוד לייביש הי"ו ואחיו‬
‫מו"ה אברהם בער הי"ו זענען ביידע באקאנט‬
‫אלס בונים ומקימים עולמות של תורה‪ ,‬און‬
‫טויזענטער אידן זענען נהנה פון זייערע אקטיווע‬
‫פעולות לכל דבר שבקדושה‪ .‬א שטייגער דערפון‬
‫קען מען זען אויך אין די אנדערע בתי מדרשים‬
‫וואו זיי האבן מנדב געווען‪ ,‬אויף מוירטל עוועניו‬
‫און אין קליימער סטריט‪ ,‬וועלכע זענען גוט‬
‫בארימט און ווירבלט מיט הונדערטער אידן‬
‫חסידים ואנשי מעשה‪ ,‬משכימים ומעריבים צו‬
‫דאווענען און לערנען‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪15‬‬

‫העריסאן‬

‫פאר אנ"ש‬
‫העריסאן עוועניו — הערליכער ווינקל ַ‬
‫ָ‬
‫בית מדרשינו יטב לב ‪62‬‬
‫יאר  ‪  ‬גייסטרייכע שבתים‪,‬‬
‫צוואנציג ָ‬
‫ַ‬
‫פאר ַאריבער‬
‫אין די אומגעגנט ַ‬
‫מאסיווע‬
‫נאכט‪-‬שיעורים ‪  ‬אדורכגעפירט ַ‬
‫ימים טובים‪ ,‬און טעגליכע ַ‬
‫קאמיטע‬
‫רלאפענע חדשים ‪  ‬נייער הנהלה ָ‬
‫פא ָ‬
‫וואציע אין די ַ‬
‫רענא ַ‬
‫ָ‬

‫איינע פון די הערליכע רינגעלעך אינעם‬
‫גאלדענעם קייט פון בתי מדרשים דקהלתינו‬
‫הק' אין די שטאט וויליאמסבורג‪ ,‬איז דער‬
‫בית המדרש אויף העריסָאן עוועניו‪ ,‬וועלכע‬
‫פונקציאנירט לשם ולתפארת און איז א‬
‫הערליכער ווינקל פַאר היימישע אנ"ש אין די‬
‫אומגעגנט פַאר ַאריבער צווַאנציג יָאר‪.‬‬
‫אונטער די הדרכה פונעם חשוב'ן דומ"ץ‪,‬‬
‫הגה"צ רבי ברוך אברהם פריעדמַאן שליט"א‪ ,‬בן‬
‫כ"ק הגה"צ ראב"ד דקהלתינו שליט"א‪ ,‬ווערט‬
‫דער ביהמ"ד געפירט אויף א ערליכן שיינעם‬
‫שטייגער‪ .‬אויסער די תפילות ווָאס קומען‬
‫דָארט פָאר אויף ַא הערליכן פַארנעם אין די‬
‫שבתים און ימים טובים‪ ,‬איז דָאס בית המדרש‬
‫אויך ַא שטארקער מקום תורה יעדע נַאכט‪,‬‬
‫וואו עס הערט זיך ַא פייערדיגער קול תורה‪ .‬עס‬
‫לערנען דָארט אינאיינעם בני כולל ובעלי בתים‬
‫אין די ראמען פון ַא 'כולל ערב'‪ ,‬און בַאזונדער‬
‫קומען דָארט פָאר יעדע נַאכט עטליכע שיעורים‬
‫ברבים‪ .‬אויך ווערן איינגערישט הערליכע‬
‫שיעורים פַאר יעדן יו"ט‪.‬‬
‫אין די לעצטע עטליכע חדשים איז דאס‬
‫בית המדרש אריבערגעגאנגען א מאסיווע‬
‫רענאוואציע צום בַאקוועמליכקייט פונעם‬
‫גרויסן ציבור מתפללים‪ ,‬און עס האט בעזהשי"ת‬

‫‪16‬‬

‫קהל‬

‫אין די גאר קורצע צייט געקריגן א אומגלויבליכע‬
‫שטארקע עפעקט ווען פילע פרישע אנשי‬
‫שלומינו פון די אומגעגנט האבן זיך קובע געווען‬
‫אינעם היכל הבית המדרש‪ ,‬וואס איז דער‬
‫איינציגער בית המדרש פון קהלתינו הק' אין‬
‫יענער געגנט‪ ,‬און ב"ה אז ס'איז פארשטערקערט‬
‫געווארן דער קול תורה ותפלה‪.‬‬
‫אין די לעצטע צייט איז געשטעלט געווָארן‬
‫ַא נייער "וועד ההנהלה" פאר'ן בית המדרש‪,‬‬
‫בעידודו ובברכת קדשו פון כ"ק מרן רבינו‬
‫עט"ר שליט"א‪ ,‬מיט'ן ציל צו פַארברייטערן די‬
‫ַאקטיוויטעטן אויף ַאלע געביטן‪ ,‬און ב"ה עס‬
‫דערקענט זיך שטַארק די אויפטוען‪ ,‬עס ווערן‬
‫נתרחב די גבולי הקדושה וספסלי ביהמ"ד‪ ,‬און‬
‫עס האט ב"ה צוגעגעבן שטארקע יסודות צו‬
‫בַאפעסטיגן די רוחניות'דיגע ַאקטיוויטעטן אויף‬
‫ַא הויכן ניווָא‪.‬‬
‫דער גשמיות'דיגער טייל פונעם ביהמ"ד‬
‫וועלכע איז לעצטנס געווען אין זייער ַא‬
‫נָאכגעלָאזטן צושטַאנד‪ ,‬ווָאס הָאט גָאר‬
‫שטַארק געשטערט די פילע מתפללים ולומדים‬
‫פון בית המדרש‪ ,‬איז אין די פארגאנגענע זומער‬
‫וואכן אונטערגענומען געווָארן ַא מַאסיווע‬
‫רענָאווַאציע איבערבוי ארבעט‪ ,‬לפאר ולרומם‬
‫בית אלקינו פאר די הרחבת הדעת‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫ביי דער ּפרָאיעקט איז פארשענערט געווארן‬
‫די כותלי ביהמ"ד מיט הָאלצערנע ווענט‪,‬‬
‫הערליך איבערגעּפעינט‪ ,‬און דער גַאנצער היכל‬
‫ביהמ"ד הָאט בַאקומען ַא נייער מייעסטעטישע‬
‫אויסזען‪ַ .‬אלס ַא טייל פון דעם גרַאנדיעזן‬
‫ּפרָאיעקט איז דָאס ביהמ"ד אויסגעשטעלט‬
‫געווארן מיט נייע ַארכיטעקט ּפלענער‪ ,‬ווָאס‬
‫טוט פַארדעקן די עטליכע ּפייּפס ווָאס לויפן‬
‫דורך דעם היכל ביהמ"ד‪ ,‬עס זָאל ווערן גענצליך‬
‫איבערגעצויגן מיט ַא הערליכן אויסקוק‪.‬‬
‫פאר די זמני המועד איז אינטערגענומען‬
‫געווארן א פרישער פראיעקט און עס ווערט‬
‫שוין אצינד אויסגעארבעט די לעצטע דעטאלן‬
‫פון אהערשטעלן א גענצליך נייער פראקטישער‬
‫אריינגאנג צום 'עזרת נשים' אינעם בית המדרש‪,‬‬
‫ווי אויך דער עזרת נשים זעלבסט‬
‫עס זאלן קענען שטיין צום‬
‫פילן דינסט במשך דער‬
‫גאנצער יאר‪.‬‬
‫איז‬
‫אויך‬
‫איינגערישט געווארן‬
‫הערליכע‬
‫נייע‬
‫שרענק'‬
‫'ספרים‬
‫פאר'ן באנוץ פון די‬
‫לומדי תורה; און‬

‫ספעציע‬
‫פראיע‬

‫טרופ‬

‫טרופ עוועניו — שיינער‬
‫ּ‬
‫בית מדרשינו 'התאחדות אברכים' ‪110‬‬
‫גערי‪-‬טרופ געגנט  ‪  ‬גרויסער‬
‫ּ‬
‫פאר היימישע אנ"ש אין די‬
‫ווינקל ַ‬
‫דאווענען אינאיינעם אין די שבתים וימים טובים מיט‬
‫ציבור אנ"ש ַ‬
‫הערליכע שיעורי תורה ברבים  ‪  ‬שיין איבערגעבויט אין די זומער‬

‫ס'איז אינסטָאלירט געווָארן ליכטיגע גרויסע‬
‫פענסטער‪ .‬אויך האט מען פארשענערט דער‬
‫ַאריינגאנג פונעם ביהמ"ד מיט פראקטישע‬
‫מַאנטל הענגערס; ַא נייע איבערגעפרישטע‬
‫קַאווע שטיבל צו דינען דעם ציבור אויף א‬
‫העכסט באקוועמען פַארנעם; אויך ווערט איצט‬
‫אויסגעארבעט די פלענער פון די ּפלָאמבינג‬
‫צו אינסטָאלירן נייע ביהכ"ס‪ ,‬ווָאס ַאזוי ַארום‬
‫וועט בע"ה דָאס גַאנצע בית המדרש בַאקומען‬
‫ַא הערליכן און געשמַאקן אויסזען‪ ,‬בתכלית‬
‫ההידור והיופי‪ ,‬צום פולסטן צופרידנהייט פון די‬
‫פילע מתפללי ולומדי המקום‪.‬‬
‫עס דארף דערמאנט ווערן די חשוב'ע עסקני‬
‫ביהמ"ד וואס געבן זיך איבער מיט הארץ און‬
‫געפיל פאר די מלאכת הקודש‪ ,‬צו קענען‬
‫פארהערליכן און פארשענערן‬
‫דעם ווינקל פאר אנ"ש‪,‬‬
‫הרה"ח מו"ה אברהם‬
‫ראטטענבערג הי"ו‪,‬‬
‫און האברך העסקן‬
‫יואל‬
‫מוה"ר‬
‫פעקעטע הי"ו‪,‬‬
‫און הר"ר יהושע‬
‫מאשקאוויטש‬
‫הי"ו‪.‬‬

‫עלער‬
‫עקט‬

‫אויך אין די שטילע טרופ‪-‬גערי‪-‬וואלאבאוט‬
‫אומגעגענט פונקציאנירט א הערליכער בית‬
‫המדרש 'התאחדות אברכים' דקהלתינו הק'‬
‫אויף טרופ עוועניו‪ .‬דער ביהמ"ד איז גאר א‬
‫שיינער ווינקל אין דעם באשיידענעם געגנט‪,‬‬
‫אונטער די הדרכה פונעם דומ"ץ‪ ,‬הרה"ג רבי‬
‫פנחס צבי אלימלך כ"ץ שליט"א‪ ,‬בן הגה"צ‬
‫אבדק"ק קַאּפיש שליט"א‪ ,‬וחתן הגה"צ‬
‫אבדק"ק לאנדסבורג שליט"א‪.‬‬
‫גאר שיין ווערט דארט אפגעפראוועט‬
‫די שבתים און ימים טובים‪ ,‬מיט ווארימע‬
‫תפילות במתינות און התלהבות‪ .‬אויך ווערט‬
‫כסדר איינגערישט הערליכע שיעורי תורה‬
‫ברבים‪ ,‬פארגעלערנט דורכ'ן דיין שליט"א‪.‬‬
‫אין די לעצטע צייט‪ ,‬צוליב וואס עס זענען‬
‫נתרבה געווארן די ספסלי הביהמ"ד‪ ,‬ווי אויך‬
‫זענען צוגעקומען פרישע מתפללים פון דער‬
‫נייער געגענט אויף קוק סט‪ .‬וואו ס'האבן‬
‫זיך ערשט אריינגעצויגן א ציבור אינגעלייט‬
‫האט מען פארגרעסערט און אריינגענומען‬
‫נאך פלאץ פאר דעם היכל הביהמ"ד‪ ,‬צו זיין א‬
‫גרויסער שטח רחבת ידים‪ ,‬און גענוג פלאץ‬
‫פאר דער גרויסער צאל מתפללים בליעה"ר‪.‬‬
‫ווי אויך האט מען לעצטענס אריינגעלייגט‬

‫גרויסע כוחות לפאר ולרומם בית מקדש‬
‫מעט‪ .‬מען האט מייסטערהאפטיג באדעקט‬
‫די ווענט און די זוילן‪ ,‬מיט הערליכע‬
‫'מאולדינגס'‪ ,‬וואס גיט צו פאר'ן ביהמ"ד גאר‬
‫א הערליכער אויסקוק‪.‬‬
‫באזונדער האט מען אינסטאלירט‬
‫הערליכע אויג‪-‬פארכאפענדע ספרים שרענק‪,‬‬
‫אנגעפילט מיט ספרי קודש‪ ,‬פון וואס די‬
‫מתפללים דערקוויקן זיך און איז למשיבת‬
‫נפש פאר יעדן באי שער הבית המדרש‪.‬‬
‫אין די פארלאפענע זומער וואכן האט מען‬
‫אריינגעלייגט גרויסע כוחות‪ ,‬אהערשטעלנדיג‬
‫אויפ'ן זעלבן פארנעם‪ ,‬באצירנדיג דעם‬
‫גאנצען מזרח וואנט גאר שיין כראוי וכיאות‪.‬‬
‫דער איבערגעגעבענער גבאי הרה"ח ר'‬
‫שמואל דוד (ברי"י) מארקאוויטש הי"ו‪ ,‬לייגט‬
‫אריין אומערמידליכע כוחות אהערצושטעלן‬
‫דאס ביהמ"ד אין אלע הינזיכטן‪ ,‬אויך‬
‫דער מענעדזשער פונעם בנין הר"ר מיכל‬
‫וויינגארטן הי"ו‪ ,‬טוט זיך איבערגעבן פאר'ן‬
‫ביהמ"ד‪ ,‬אויך איצט ביים איבערבויען האט‬
‫ער ארויסגעהאלפן מיט וואס נאר מעגליך‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪17‬‬

‫בארא‬
‫פארק‬
‫בית מדרשינו הגדול והחדש אויף ‪'52‬סטע עוועניו אין בארא פארק‬
‫שטאט‬
‫ָ‬
‫צילפונקט פון אחים לדעה אין די‬
‫ּ‬
‫— וועט זיין אי"ה דער‬
‫האפענונגען ביי ַאלע אנשי שלומינו‬
‫בארא פארק  ‪  ‬טיפע ָ‬
‫פאראויס גיין מיט די מלאכת הקודש אומגעשטערט‬
‫צו קענען ָ‬
‫‪  ‬צענטראלע הנהלת הקהלה אין ברוקלין שטייט צוהילף צו די‬
‫רמאליטעטן‬
‫פא ַ‬
‫געטרייע חברי וועד קרן הבנין אויסצוגלייכן ַאלע ָ‬

‫דער אומפַארגעסליכער מעמד אדיר "הנחת אבן הפנה"‬
‫צום נייעם ביהמ"ד הגדול אין בארא פארק‬
‫מוצשב"ק אחרי‪-‬קדושים תשס"ז לפ"ק העעל"ט‪,‬‬
‫במקהלות רבבות עמך בית ישראל‬
‫‪18‬‬

‫קהל‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫דער נייער בנין ביהמ"ד הגדול דקהלתינו‬
‫הק' אין בארא פארק — וועלכע געפינט‬
‫זיך אצינד אינמיטן די בוי‪-‬ארבעט —‬
‫אנטשפרעכט בעז"ה צו זיין גאר א‬
‫הערליכער און פראכטפולער בית המדרש‪,‬‬
‫א בית גדול ורחב ידים ווי עס פאסט זיך‬
‫לרומם ולהדר בית אלקינו‪ ,‬און וועט אי"ה‬
‫זיין א לייכט‪-‬טורעם פאר אנ"ש חברי קהל‬
‫עדתינו הק' אין בארא פארק וואס האלטן‬
‫זיך אינאיינעם בדרך התורה והמסורה‪,‬‬
‫אונטער די השפעה רוחני פון הגה"צ מוה"ר‬
‫חיים דוד כ"ץ שליט"א‪ ,‬חבר הביד"צ‬
‫ודומ"ץ דקהלתינו הק' בב"פ‪.‬‬
‫נאך וואס די בוי‪-‬ארבעט איז אין‬
‫די לעצטערע צייטן געקומען צו א‬
‫צייטווייליגער אפשטעל‪ ,‬צוליב עטליכע‬
‫מסירות וואס האט דערגרייכט צו די 'בילדינג‬
‫דעפארטמענט' און אין ליכט פון דעם‬
‫האבן זיי ארויפגעלייגט א פולשטענדיגע‬
‫'סטאפ ארדער' אויף די גאנצע ארבעט‪,‬‬
‫ביז מען וועט זיך אויסגראדן‪ ,‬קומט יעצט‬
‫די פריידיגע מעלדונג אזֿ די אנגייענדע‬
‫קאנסטראקשאן ארבעט ביים נייעם בארא‬
‫פארק'ער בית המדרש‪ ,‬גייט צוריק אין‬
‫קראפט בעז"ה אין די נאנטע טעג באלד‬
‫נאך יום טוב‪.‬‬
‫דער 'וועד קרן הבנין' — וואס באשטייט‬
‫פון געטרייע אידן מאנ"ש אין בארא פארק‬
‫— טוען אין די טעג אויסגלייכן אלע‬
‫לעצטע פארמאליטעטן‪ ,‬מען זאל שוין‬
‫קענען פארטיגן די בוי‪-‬ארבעט אויף דעם‬
‫נייעם בית המדרש כליל על תילה בנוי'‪.‬‬
‫עס איז דער טיפער הָאפענונג ביי ַאלע‬
‫אנ"ש צו קענען פָאראויס גיין מיט די‬
‫מלאכת הקודש אומגעשטערט‪ ,‬ובשם ה'‬
‫נעשה ונצליח!‬

‫בית המדרש החדש דקהל‬
‫יטב לב אין לפידות קאלאני‬
‫— ריכטיגער תל תלפיות‬
‫גאנצן אומגעגנט אין‬
‫פאר'ן ַ‬
‫ַ‬
‫די קעטסקילס‪ ,‬וואו אידן פון‬
‫געשטראמט‬
‫ָ‬
‫האבן‬
‫אומעטום ָ‬
‫דאוֹוענען‬
‫צו לערנען און צו ַ‬
‫אין דעם נייעם היכל בית‬
‫המדרש   ‪  ‬געהויבענער‬
‫באזוך פון כ"ק הגה"צ הראב"ד‬
‫ַ‬
‫באקוקן‬
‫קהלתינו שליט"א צו ַ‬
‫די מקוה טהרה‬
‫אז אגמור בשיר מזמור! אנשי שלומינו‬
‫דאנקען השי"ת אויף דעם גאר הערליכן‬
‫זומער‪ ,‬ווען נָאך די ַאלע חבילין דמעיקין‪,‬‬
‫די שוועריגקייטן ווָאס די הנהלה פון‬
‫די סַאטמַארער בָאנגעלאו קָאלָאני‬
‫(געוועזענע "לפידות" קאנטרי) ‪ -‬מיסודו של‬
‫הרה"ח ר' ישראל זופניק וזוגתו ע"ה ‪ -‬איז‬
‫דורכגעגַאנגען פַארגַאנגענעם יָאר‪ ,‬דערזעט‬
‫מען זיך ב"ה מיט דעם געשעענעם פאקט‪,‬‬
‫ַאז מען הָאט שוין ב"ה ַאלעס ערלעדיגט ביי‬
‫די לָאקַאלע מוניציּפַאליטעטן על צד היותר‬
‫טוב‪ ,‬און דער נייער ּפרַאכטפולער ביהמ"ד‬
‫הגדול‪ ,‬דער מבצר אדיר החדש לתורה‬
‫ולתפלה‪ ,‬איז אריין אין דינסט על תילה בנוי'‬
‫לשמחת לב פון ַאלע תושבים צווישן די‬
‫בערג בכלל און אנ"ש בפרט‪.‬‬
‫איבער די אינטענסיווע ַארבעט לנצח‬
‫על המלאכה איז געשטַאנען די הנהלת‬
‫הבית המדרש‪ ,‬ובראשם דער בריח התיכון‬
‫ועמוד התווך פון דעם אונטערנעמונג‪,‬‬
‫הרבני החסיד הנגיד ר' בנציון שווַארץ הי"ו‬
‫ואתו עמו הרבני החסיד הנכבד איש חי ורב‬
‫פעלים בנש"ק ר' יושע נפתלי לאנדא הי"ו‪,‬‬
‫וועלכע הָאבן זיך אוועקגעגעבן בכל כוחם‬
‫אונם ומרצם אהערצושטעלן דעם מעכטיגן‬
‫ּפרָאיעקט און געטָאן ווָאס נָאר עס הָאט‬
‫זיך אויסגעפעלט צו קענען פַארענדיגן די‬
‫הרחבת גבולי הקדושה‪.‬‬
‫דער נייער ּפרַאכטפולער בית המדרש‬
‫הגדול איז ַא הערליכער דעגרייכונג פאר‬
‫קהלתינו הק' און פאר די גאנצע קאלאני‬
‫ווָאס צייכנט זיך אויס אויך אין ַאנדערע‬
‫געביטן הונדערט ּפרָאצענט בדרכי הקדושה‬
‫והצניעות‪ ,‬און איז ַא תל תלפיות פַאר די‬
‫גַאנצע אומגעגנט און ַאלע תושבים חברי‬
‫קהלתינו הק' במשך די זומער חדשים‪.‬‬
‫ההרים והגבעות יפצחו לפניכם רנה‪.‬‬

‫לפידות‬
‫דער ּפרַאכטפולער היכל הבית המדרש אין ווייט לעיק‬

‫בַאזוך פון כ"ק הגאון הצדיק ראב"ד דקהלתינו שליט"א‪ :‬ביי די מסיבת‬
‫קבלת פנים אין הויף פון בית המדרש אין שּפיץ פון די רבני הקָאלָאני‬

‫כ"ק הגה"צ הראב"ד שליט"א בַאזוכט די מקוה טהרה‬
‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪19‬‬

‫קהל'ס‬
‫פלייש‪-‬באנק‬

‫על משמר‬
‫הכשרות‪:‬‬
‫‪20‬‬

‫קהל‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫ברך ה' חילם‬
‫ופועל ידם תרצה!‬

‫פארשטערקערונג פון קהל'ס‬
‫איבער דער אויסברייטערונג און ַ‬
‫ראט "וועד הכשרות" שע"י בית דין צדק דקהלתינו‬
‫כשרות ַא ּפ ַא ַ‬
‫ הגה"צ רבי ברוך נתן האלבערשטאם שליט"א‬
‫הקדושה  ‪‬‬
‫פארמס פון 'לב מילך'‬
‫געקרוינט ַאלס "רב וועד הכשרות"  ‪ַ   ‬‬
‫באקומען דער מהודר'דיגער חותם ההשגחה פון‬
‫ערשטע פירמע צו ַ‬
‫ כ"ק מרן רבינו שליט"א שטעלט ַא וועד 'בעלי בתים'‬
‫קהלתינו הק'  ‪‬‬
‫שים חשובים אנשי שם  ‪  ‬אין ַא שמועס מיט דער‬
‫קאמיטע פון אנ‬
‫ָ‬
‫פונעם וועד הכשרות איבער די לעצטערע ַאנטוויקלונגען‬
‫מנהל‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪21‬‬

‫גאנדעל‬
‫מרדכי ַ‬
‫אנשי שלומינו סַאטמַארער תלמידים וחסידים‪ ,‬און‬
‫דער ברייטער ערליכער ציבור מדקדקים בכשרות‪,‬‬
‫הָאבן אין די פַארגַאנגענע ווָאכן אויפגענומען מיט‬
‫גרויס צופרידנהייט די נייעס ווָאס איז בַאקַאנט‬
‫געווָארן איבער דער אויסברייטערונג און‬
‫פַארשטערקערונג פונעם "וועד הכשרות" שע"י‬
‫הבית דין צדק דקהלתינו הק'‪.‬‬
‫צו דער געלעגנהייט פון די געבענטשטע‬
‫הרחבת גבולי הקדושה אינערהַאלב קהל'ס כשרות‬
‫ַאּפַארַאט‪ ,‬הָאבן מיר אפגעהאלטן א לענגערער‬
‫שמועס מיט דער מנהל פון דער 'וועד הכשרות' דקהלתינו‬
‫הק'‪ ,‬וועלכער האט אונז מיטגעטיילט די השתלשלות הדברים‪ ,‬איבער די געוואלדיגע‬
‫כוחות און אימערמידליכע השתדלות וואס די חברי וועד הכשרות‪ ,‬אין שפית פון די רבנים‬
‫וגאונים שליט"א‪ ,‬לייגן אריין אין אלע געביטן על משמר הכשרות בתוככי קהלתינו הק'‪.‬‬

‫דָאס ענין פון כשרות המאכלים איז פון ַאלע‬
‫דורות ָאן געווען ַא הויּפט טעמע ביי כלל ישראל‬
‫סיי צוליב דעם חומר הענין‪ ,‬און סיי צוליב די‬
‫נָאכַאנַאנדע השגחה ווָאס פעלט זיך אויס‬
‫דערצו‪ .‬אין לויף פון די פילע יארן איז‪ ,‬צוליב‬
‫די טעכנָאלָאגיע‪ ,‬נשתנה געווָארן דער וועג פון‬
‫ּפרָאדוקציע פון ַא גרויסן טייל עסנווַארג‪ ,‬און‬
‫ווי פַארשטענדליך דַארף מען צוליב דעם הַאלטן‬
‫גָאר ַא ווַאכזַאם אויג צו פַארזיכערן דעם קיום‬
‫און דעם עתיד פונעם שטרענגען און פשרה'לָאזן‬
‫סטַאנדַארט בכשרות המאכלים‪.‬‬
‫ווען כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א הָאט‬
‫איבערגענומען דעם כתר ההנהגה און הָאט‬
‫גענומען אין בַאטרַאכט ווי שטארק די קהלה‬
‫קדושה און די מוסדות הק' זענען זיך צעווַאקסן‬
‫אויף ַאזַא פַארנעם בליעה"ר‪ ,‬און בנוסף צו דעם‬
‫ווָאס אין די לעצטע ּפָאר יָאר איז ליידער דער‬
‫ציבור געּפלָאגט געווָארן פון עטליכע ערנסטע‬
‫כשרות סקַאנדַאלן‪ ,‬הָאט דער רבי שליט"א‬
‫איינגעזען דָאס וויכטיגקייט אויפצושטעלן ַאן‬
‫עקסטערן ָאפיציעלן ַאּפַארַאט ָאנצופירן מיט די‬
‫קָאמּפליצירטע און דעליקַאטע נושא פון כשרות‬
‫המאכלים אינערהַאלב די קהילה און די מוסדות‬
‫הק'‪ ,‬דַארונטער די גרויסע קיכן פון די מוסדות‬
‫הק'‪ַ ,‬אלע שמחה זַאלן אונטער די בעלות פון די‬
‫הנהלת המוסדות‪ ,‬די קיכן און די בעקערייען אין‬
‫די פיר קעמּפס פון מחנה רב טוב‪ ,‬די קיכן אין‬
‫די ישיבה גדולה אין די שטָאט און אין קעמּפ‪,‬‬
‫די ּפרָאדוקטן ווָאס ווערן פַארקויפט אין די‬
‫מקוואות שע"י קהלתינו הק'‪ ,‬אַא"וו‪.‬‬
‫צו דעם צוועק האט דער רבי שליט"א‬
‫אינאיינעם מיט בית דינו הצדק געגרינדעט‬
‫דעמָאלט מיט גרויס סייעתא דשמיא דעם "וועד‬
‫הכשרות" און באשטימט דערפַאר גָאר חשוב'ע‬

‫‪22‬‬

‫קהל‬

‫און ּפרָאמינענטע תלמידי חכמים‪ ,‬וועלכע ַאלע‬
‫הָאבן שוין געהַאט ערפַארונג אין דער געביט פון‬
‫כשרות‪ .‬ה"ה‪ ,‬הרה"ג ר' משה ראובן איצקָאוויטש‬
‫שליט"א‪ ,‬הרה"ג ר' שמואל שלמה שּפיטץ‬
‫שליט"א‪ ,‬הרה"ג ר' ישי ליבערמַאן שליט"א‪,‬‬
‫הרה"ג ר' ראובן חיים שטיינבערג שליט"א‪ ,‬און‬
‫אין צוגָאב איז אויפגענומען געווָארן הר"ר יואל‬
‫ברעכער הי"ו צו דינען ַאלס מנהל פונעם וועד‪.‬‬
‫ואכן חפץ ה' בידם הצליח‪ .‬דער וועד‬
‫הכשרות הָאט שוין בַאלד ביים ָאנהויב פון איר‬
‫עקזיסטענץ בַאוויזן גדולות ונצורות צו הייבן‬
‫דעם כשרות סטַאנדַארט צו גָאר ַא הויכן ניווָא‬
‫אין אלע ענינים‪ .‬ווי אויך איז דער וועד הכשרות‬
‫פַארווַאנדלט געווָארן ַאלס ַא דירעקטע‬
‫אינפָארמַאציע צענטער צו הַאלטן דעם ציבור‬
‫אינפָארמירט און בַאווָארענען וועגן פַארשידענע‬
‫חששות ווָאס קומען ַאלס אויף‪ ,‬ווי אויך אין‬
‫ַאלגעמיין צו דירעקטירן דעם ציבור וויַאזוי זיך‬
‫צו פירן בעניני כשרות לדעת את אשר לפניהם‪.‬‬
‫עקסטער האט דער וועד הכשרות ‪ -‬זייענדיג אין‬
‫די שטענדיגע קָארָאסּפָאנדענץ מיט ַאנדערע‬
‫רבנים המכשירים און כשרות ָארגַאניזַאציעס‬
‫ משפיע געווען במישרין ובעקיפין אויף ַאסַאך‬‫פַאבריקן צו פַארבעסערן זייער ביז‪-‬איצטיגן‬
‫מהלך אין כשרות‪.‬‬
‫אין די לעצטע תקופה הָאט דער וועד הכשרות‬
‫אויך אויסגעשּפרייט ַא פליגל אין די שטאט‬
‫קרית יואל ווָאס ַארבעט אונטער'ן אויפזיכט פון‬
‫די חברי וועד הכשרות‪ ,‬אויך פון דָארט קומען‬
‫צוריק גָאר שטַארקע גריסן איבער די אויפטוען‬
‫לחזק חומת הכשרות בקרית מלך רב‪.‬‬
‫מיט די צייט הָאט דער 'וועד הכשרות' זיך‬
‫אויסערגעווענליך קונה שם געווען אלעס א גאר‬
‫פארלעסליכע און שטרענגע השגחה מיט די‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫גרעסטע חומרות ווָאס איז שייך‪ .‬דאס קען זיך‬
‫אנזען פונעם פַאקט ַאז פילע היימישע השגחות‬
‫ווי אויך ּפריווַאטע דורשי ומבקשי כשרות רופן‬
‫כסדר ַאריין און פרעגן זיך נָאך אויף ּפרָאדוקטן‬
‫און וויַאזוי זיך צו פירן בעניני כשרות; אנ"ש‬
‫הורי התלמידים שפירן ַא רואיגקייט וויסנדיג‬
‫אויף זיכער ַאז זייערע קינדער אין די קעמפס‬
‫און מודות עסן מאכלים וואס זענען אויף‬
‫די העכסטע סטאנדארט אין כשרות; ַאזוי‬
‫אויך בנוגע די שמחה‪-‬זַאלן‪ ,‬וואס אפילו גָאר‬
‫שטַארקע מדקדקים בכשרות וועלכע זענען זיך‬
‫מונע פון עסן אין ַאלגעמיינע שמחה זַאלן עסן‬
‫רואיג אין די שמחה זַאלן פון די מוסדות הק'‬
‫וועלכע שטייען אונטער די השגחה פונעם וועד‪.‬‬
‫אויך אין לויף פון די לעצטע ּפָאר יָאר איז‬
‫געקומען ַא פַארלַאנג פונעם ברייטן ציבור‬
‫מדקדקים בכשרות‪ ,‬ווי אויך פילצאליגע‬
‫היימישע בעלי בתים פון גרעסערע און קלענערע‬
‫פַאבריקן און געשעפטן‪ַ ,‬אז דער וועד זָאל‬
‫ָאנהויבן ַאריינגיין אין פַאבריקן וואו עס ווערן‬
‫ּפרָאדוצירט און אויסגעַארבעט די ּפרָאדוקטן‬
‫און געבן זייער פַארלעסליכע השגחה‪ ,‬וואס ווען‬
‫די חברי הוועד האבן איינגעזען די ריכטיגקייט‬
‫דערין‪ ,‬האבן זיי ָאנגעהויבן אויף ַא בַאשיידענעם‬
‫פַארנעם געבן השגחות אויף לָאקָאלע געשעפטן‪,‬‬
‫ווי אויך אויף קלענערע פַאבריקן‪.‬‬
‫טראצדעם הָאבן ָאבער די חברי הוועד נישט‬
‫געוואלט אנהויבן געבן השגחות אויף גרעסערע‬
‫פַאבריקן‪ ,‬ווָאס איז ַא גָאר שווערע און‬
‫קָאמּפליצירטע אונטערנעמונג‪ ,‬פון די ַאנדערע‬
‫זייט הָאט זיך ָאבער ַאלס מער ַארויסגעוויזן‬
‫דָאס נחיצות דערפון‪ ,‬זיך איבערצייגנדיג במשך‬
‫די לעצטערע יָארן אויף ּפרָאדוקטן ווָאס קומען‬
‫ָאן צו ּפלעצער וואו דער וועד הכשרות טרָאגט‬
‫דעם אחריות‪ַ ,‬אז ַאלץ קומען אויף ערנסטע‬
‫חששות און מען קען זיך נישט פַארלָאזן‬
‫סיידן מען שטייט ַאליין על המשמר ביי דער‬
‫ּפרָאדוקציע מהחל ועד כלה‪.‬‬
‫אין די לעצטערע חדשים איז אונטערגעקומען‬
‫ַא געלעגנהייט צו פַארשטערקערן דעם כח‬
‫הכשרות‪ ,‬ווען עטליכע גרויסע פירמעס הָאבן‬
‫זיך געמָאלדן צום וועד הכשרות מיט זייער‬
‫גרייטקייט צו עפענען די טויערן פון זייער‬
‫ּפלענט פַאר די חברי הוועד‪ ,‬זעענדיג דערביי ַא‬
‫געלעגנהייט צו בַאקומען דעם שטַארקן חותם‬
‫הכשרות אויף זייערע ּפרָאדוקטן‪.‬‬
‫שטייענדיג אין ַא פַארלעגנהייט זענען די מנהלי‬
‫וחברי הוועד ַאריין צו כ"ק מרן רבינו שליט"א‬
‫פָארלייגנדיג ַאלע צדדים‪ָ ,‬אנפרעגנדיג לדעת את‬
‫המעשה אשר יעשון‪ .‬דער רבי שליט"א הָאט‬
‫דורכגעטָאן דעם ענין בכובד ראש‪ ,‬און נָאך ַאן‬
‫אסיפה צוזַאמען מיט הרבנים הגאוה"צ חברי‬
‫הביד"צ דקהל יטב לב שליט"א‪ ,‬דורכגייענדיג‬
‫ַאלע פרטי הענינים הדק היטב‪ ,‬איז בַאשלָאסן‬

‫געווָארן צוצוטרעטן דערצו‪ ,‬איינזעענדיג דָאס‬
‫נחיצות און נויטווענדיקייט דערפון‪.‬‬
‫דערביי הָאט דער רבי שליט"א און די חברי‬
‫הביד"צ שליט"א ַארָאּפגעשטעלט גָאר ערנסטע‬
‫יסודות און תנאים וואס עס פאדערט זיך ביים‬
‫אונטערנעמען אזא ערענסטן האקעלן ענין‪.‬‬
‫עס איז דערביי אויסגעשמועסט געווָארן די‬
‫וויכטיגקייט פון דעם שטרענגען ּפרינציּפ‪ ,‬נישט‬
‫צו געבן — בשום אופן — קיין השגחה אויף‬
‫פַאבריקן וואו מען דַארף צוקומען צו היתרים פון‬
‫בדיעבד‪ ,‬מקום הפסד‪ ,‬וכדו'‪ַ .‬א זַאך ווָאס קען‬
‫ָאפט מָאל אויסקומען אין ַאזעלכע מקומות‪ .‬ווי‬
‫אויך נישט ָאנצוהייבן אויף איינמָאל מיט עטליכע‬
‫ּפלעצער‪ ,‬נָאר ענדערש גיין צוביסלעכווייז אויף‬
‫זַאכן ווָאס זענען באמת וויכטיג פַאר'ן ציבור‪,‬‬
‫כדי זיך צו קענען קָאנצענטרירן מיטן פולסטן‬
‫ישוב הדעת אויף יעדן פרט ופרט‪.‬‬
‫אין די זעלבע צייט הָאט דער וועד הכשרות‬
‫איינגעזען דָאס נחיצות אויסצוברייטערן דעם‬
‫וועד מיט פרישע כוחות‪ ,‬וועלכעס וועט זיך‬
‫עווענטועל אויספעלן ביים געבן די השגחות‪.‬‬
‫אין ַא גָאר ּפָאזיטיווע ַאנטוויקלונג איז געלונגען‬
‫צו טרעפן ַא גָאר שטַארקן און ערנסטן כח‬
‫צו שטיין על משמר הכשרות‪ ,‬דָאס איז הרב‬
‫הגאון רבי ברוך נתן הַאלבערשטַאם שליט"א‬
‫ראב"ד עמק המשפט‪ ,‬ווָאס זייענדיג פקיע‬
‫שמיה ַאלס זעלטענער תלמיד חכם און בקי‬
‫בד' חלקי שו"ע‪ ,‬אין צוגָאב צו זיין פַארשטַאנד‬
‫במילי דעלמא ווָאס איז גָאר וויכטיג ווען עס‬
‫קומט צו די קָאמּפליצירטע כשרות ענינים‪,‬‬
‫איז ער איינשטימיג געזען געווָארן ַאלס דער‬
‫ּפַאסיגסטער קַאנדידַאט פַאר דעם צוועק צו‬
‫שטיין לימין פון די חברי הוועד‪ ,‬וכל דבר הקשה‬
‫יביאון אליו‪ .‬דער אויסווַאל האט זיך טַאקע‬
‫ַארויסגעשטעלט ַאלס העכסט געלונגען און איז‬
‫ווַארים בַאגריסט געווָארן דורכ'ן ברייטן ציבור‪.‬‬
‫אויך האט דער רבי שליט"א פָארמירט ַא‬
‫'וועד בעלי בתים'‪ ,‬וואס באשטייט פון א גָאר‬
‫ַאקטיווע און ערנסטע קָאמיטע‪ ,‬אנשים חשובים‬
‫אנשי שם‪ ,‬זייער אויפגאבע און עבודת הקודש‬
‫איז זיך ַאריינצולייגן אין די טעכנישע חלקים‬
‫ווָאס פעלן זיך אויס‪ ,‬ווי צב"ש פַארהַאנדלען‬
‫מיט די פַאבריקַאנטן‪ ,‬נָאכדעם ווָאס זיי ווערן‬
‫באשטעטיגט דורך די חברי הוועד‪ ,‬און ָאנצופירן‬
‫מיט די פינַאנציעלע ענינים ווָאס זענען פַארבינדן‬
‫מיט ַאזַא ַאּפַארַאט‪ ,‬כדי די חברי הוועד זָאלן זיך‬
‫קענען אויסשליסליך ָאּפגעבן מיט די השגחה‬
‫ענינים מיט הרחבת הדעת‪.‬‬
‫דער ציבור מדקדקים בכשרות קוקט ַארויס‬
‫אויף די הצלחה פון די צוגעקומענע כוחות צו‬
‫מחזק זיין דעם חומת הכשרות‪ ,‬און צו די חשוב'ע‬
‫רבני וחברי הוועד איז דער ווַארימער וואונטש‬
‫פונעם גַאנצן ציבור‪ :‬ברך ה' חילם ופועל ידם‬
‫תרצה להרים קרן הכשרות בישראל‪.‬‬

‫קהל'ס‬
‫פלייש‪-‬באנק‬
‫קהל'ס צענטרַאלע פלייש‪-‬באנק איז‬
‫פון די שענסטע דערגרייכונגען על‬
‫משמר הכשרות בתוככי קהלתינו הק'‪,‬‬
‫און די פילע טויזנטער אידן מיטגלידער‬
‫אין די קהלה הק' שּפירן שטענדיג א‬
‫ספעציעלע זכי' איינצוקויפן די פלייש‬
‫ָארדערס אין צענטרַאלן בוטשער‬
‫סטָאר פון קהלתינו הק'‪ ,‬ווָאס איז‬
‫ב"ה שטַארק אויסגעהאלטן בתכלית‬
‫ההידורים‪ ,‬אין די גרעסטע מדריגה פון‬
‫כשרות‪ ,‬באגלייט פון זהירות חומרות‬
‫און הידורים‪ ,‬שטייענדיג אונטער די‬
‫השגחה תמידית פון הגאון הצדיק‬
‫ראב"ד דקהלתינו הק' שליט"א‪ ,‬און‬
‫הגה"צ רבי חיים דוד כ"ץ שליט"א‬
‫חבר הביד"צ ודומ"ץ ב"פ‪ ,‬וועלכער‬
‫זענען משגיח בעינא פקיחא אויף‬
‫יעדע איינציגע פעולה אינעם געשעפט‬
‫— און גארנישט רירט זיך נישט אן‬
‫זייער קלארע הוראה —עס זאל זיין‬
‫פארלעסליך לויט די קבלות וואס מיר‬
‫האבן מקבל געווען מאבותינו ורבותינו‬
‫הקדושים נבג"מ‪.‬‬
‫אין שפיץ פון די שטענדיגע פארשריט‬
‫על משמר הכשרות‪ ,‬שטייט דער מנהיג‬
‫העדה כ"ק מרן רבינו שליט"א‪ ,‬וועלכע‬
‫באגלייט יעדע טריט און שריט און איז‬
‫אין שטענדיגע פארבינדונג מיט די חברי‬
‫הביד"צ‪ .‬אין לויף פון פארגאנגענעם‬
‫יאר‪ ,‬האט דער רבי שליט"א אינאיינעם‬
‫מיט די רבנים חברי הביד"צ שליט"א‬
‫באזוכט אין די פלענטס וואו מ'שעכט‪,‬‬
‫אין ניו יארק און קאנאדא‪.‬‬
‫אויך איז מיט עטליכע חדשים צוריק‪,‬‬
‫בעפאר די זומער וואכן‪ ,‬אפגעהאלטן‬
‫געווארן א גרויסארטיגער אסיפת‬

‫השוחטים בביתו נאוה קודש פון רבי'ן‬
‫שליט"א‪ ,‬וואו מען איז איבערגעגאנגען‬
‫מיט אלע שוחטים די סדר השחיטה‬
‫און די ספעציעלע חומרות און הידורים‬
‫וואס איז איינגעפירט‪.‬‬
‫דער ציבור שלומי אמוני ישראל‬
‫טוט אויספאלגן רצון צדיק‪ ,‬מרן רבינו‬
‫הקדוש זי"ע‪ ,‬וואס כידוע האט ער אין‬
‫א מכתב קודש געפאדערט אז מ'זאל‬
‫איינקויפן נאר אין די קהל'ישע יאטקע‪,‬‬
‫און דערמיט גיבט מען אויך א שטארקע‬
‫שטיצע פאר די קהלה הק' און אירע‬
‫מוסדות‪ .‬היינט ווען די וועלט אומעטום‬
‫איז ליידער באדראעט מיט פארשידענע‬
‫כשרות סקאנדאלן‪ ,‬פארשטייט מען‬
‫דעם שטארקן פארלאנג פון רבי'ן זי"ע‬
‫אז מ'זאל קויפן דייקא ביי קהל‪.‬‬
‫נאכקצוקומען דער ריזיגער פלייץ פון‬
‫די פילע טויזנטער קונדן‪ ,‬און אז יעדער‬
‫זאל סערווירט ווערן מיט די בעסטע‬
‫סערוויס האט מען שוין מיט א צייט‬
‫צוריק אויסגעברייטערט דעם שטאב‬
‫אין בוטשער סטאר פאר קאסטומער‬
‫סערוויס‪ ,‬צו קענען דערשטרייטן‬
‫די פארצווייגטע ארבייט‪ ,‬און אזוי‬
‫אויך געעפענט נאך א לאקאל אין די‬
‫ניי‪-‬וויליאמסבורג געגנט‪ ,‬צו יעדנס‬
‫צופרידנהייט‪ .‬אין די נאנטע טעג און‬
‫וואכן וועט אי"ה געעפענט ווערן נאך א‬
‫לאקאל אין די מורטל געגנט‪.‬‬
‫אויך אין קרית יואל גרייט מען זיך‬
‫אט צו עפענען דער נייער בוטשער‬
‫דקהלתינו הק'‪ ,‬נאך די גרעסערע‬
‫פארלאנג‪ ,‬און שווערע איבערפלוס פון‬
‫וועכנטליכע ארדערס וואס מ'קען נישט‬
‫דערשטרייטן‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪23‬‬

‫לחצרות‬
‫קדשיך‬
‫‪24‬‬

‫קהל‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫ראזען‬
‫אלי' ָ‬

‫פארכטיגע‬
‫יהא רעוא קמי' דתשר"י על עמיה‪ :‬פון די ָ‬
‫טעג ימי הרחמים והסליחות צו די פרייליכע יום‬
‫טמאספערע בחג הסוכות אין חצרות‬
‫טוב ַא ָ‬
‫קדשינו  ‪  ‬געפילן מיטלעבנדיג די סליחות טעג‪,‬‬
‫ראש השנה‪ ,‬די עשרת ימי התשובה און יום הקדוש‬
‫אינעם הייליגער הויף  ‪  ‬ובכן תן פחדך‪ :‬טעג פון איין‬
‫שטיק התלהבות און התעוררות דקדושה  ‪  ‬חגים‬
‫ערווארטן די ימי שמחת בית‬
‫ַ‬
‫וזמנים לששון‪ :‬אידן‬
‫כפאלגענדע שמחת התורה פון די‬
‫נא ָ‬
‫השואבה און ָ‬
‫צווייטע טעג יו"ט ‪  ‬ותאסוף גליותנו לחצרות קדשיך‬

‫‪ ‬ובכן תן כבוד ה' לעמך תהלה‬
‫ליראיך‪ .‬ווען עס גייט פַאריבער נָאך‬
‫ַא יָאר‪ ,‬און ווידערַאמָאל הָאט מען‬
‫געהַאט די זכי' מיטצוהַאלטן‪ ,‬דער‬
‫גאנצער ציבור קהלא קדישא הדין‪,‬‬
‫אזעלכע "דערהויבענע טעג" אין‬
‫פולסטן זין פון ווארט‪ ,‬אפרעכטנדיג‬
‫דער חודש תשרי – אין וועלכע מיר‬
‫שטייען נאך אייגנטליך אינדערמיט –‬
‫מיט אויסערגעווענליכע התרוממות‬
‫הנפש און געוואלדיגע התעוררות‬
‫דקדושה‪ ,‬זאגט זיך זייער פאסיג דער‬
‫'לדור ודור המליכו לקל'‪ ,‬עס שפירט זיך‬
‫אן אינערליכער דאנק צום רבונו של‬
‫עולם אז אין דעם גרויסן טונקלקייט‬
‫וואס מיר געפינען זיך דערלעבט מען‬
‫צו די זעלבע צייט אזעלכע מאמענטן‬
‫פון הייליגקייט‪ .‬שבחך אלקינו מפינו‬
‫לא ימוש לעולם ועד‪ .‬‬
‫>>>‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪25‬‬

‫לשמוע אל הרנה ואל התפלה‪:‬‬
‫א' סליחות אין בית מדרשינו הגדול‬

‫רחמים וסליחות‬

‫זמנים לששון‬

‫די טעג זענען געווען פָארכטיגע‪ָ .‬אנגעהויבן‬
‫דער גַאנצער חודש אלול‪ ,‬אין ַאלע פיליַאלעס‬
‫פון קהל איבער די גַאנצע שטָאט‪ ,‬און דירעקט‬
‫אין צענטרַאלן בית המדרש הגדול – דָארט וואו‬
‫דער גרעסטער טייל פונעם ציבור קהל עדתינו‬
‫ּפרַאוועט די טעג צוזַאמען מיטן מנהיג העדה‬
‫כ"ק רבינו שליט"א – קען מען טַאּפן דָאס‬
‫העכערקייט אין די לופט; דער ערשטער זונטָאג‬
‫פון א' סליחות ווען ס'קומען זיך צוזַאם מקהלות‬
‫רבבות ישראל תחת קורת גג אחד צו סליחות‬
‫זָאגן באשמורת הבוקר‪ ,‬לשמוע אל הרנה ואל‬
‫התפלה – דער התעוררות פון אזויפיל טויזנטער‬
‫אידן‪ ,‬ישראל נושע בה' תשועת עולמים –‬
‫שּפַאלט דָאך הימלען; פון דָארט די ימי הדין פון‬
‫ראש השנה און יום הקדוש‪ ,‬און די עשרת ימי‬
‫התשובה אינדערמיט‪ ,‬ווָאס זענען פַארשטייט‬
‫זיך פון די הויכּפונקטן פון די ימים נוראים; מי‬
‫יתנה תוקף קדושת הימים‪ַ ,‬אלעס איז איין‬
‫שטיק התלהבות און התעוררות דקדושה‪.‬‬

‫ארויסגייענדיג פון דעם הייליגסטן טָאג פון‬
‫יָאר‪ ,‬במוצאי יום הקדוש‪ ,‬ווען אידן זענען פול‬
‫מיט הָאפענונג לאבינו שבשמים ַאז מען זָאל‬
‫הָאבן אויסגעפועל'ט ַא גוט געבענטשט און‬
‫לעכטיג יָאר מיט ברכות און השפעות פַאר'ן כלל‬
‫און פַאר'ן פרט‪ ,‬ארשת שפתינו יערב לפניו קל‬
‫רם ונשא‪ ,‬גרייט מען זיך אין די זעלבע צייט צו‬
‫די ּפרעכטיגע טעג פון התעלות‪ ,‬די ערשטע טעג‬
‫פונעם יום טוב סוכות‪ ,‬און די גַאנצע געהויבענע‬
‫טעג פון זמן שמחתינו הבאים עלינו ועל כל‬
‫ישראל לטובה‪ .‬עס גרייט זיך יעדער צו דער‬
‫פרייליכער יום טוב אטמאספערע וואס טוט‬
‫אט באהערשן דעם אומעטום מיטן אנקום פון‬
‫די מועדים לשמחה חגים וזמנים לששון‪.‬‬
‫דער חג הסוכות וועט דאס יאר‪ ,‬הָאפענטליך‬
‫ווי ַאלע יָארן‪ָ ,‬אּפגערָאכטן ווערן גָאר שיין און‬
‫דערהויבן אין אונזער הייליגער הויף‪ .‬אידן וועלן‬
‫דורכאויס דעם גַאנצן יום טוב זיך ווַארימען ביי‬
‫די הייליגע תפלות און לעכטיגע טישן פון רבי'ן‬
‫שליט"א‪ ,‬און זיך ָאנשעּפן הויפענס פון השפעות‬
‫דקדושה‪ .‬די ווַארימע תפלות החג פונעם ציבור‬
‫אינאיינעם‪ ,‬און די התרוממות'דיגע מינוטן ביי די‬
‫'נענועים'‪ ,‬ברוב עם הדרת מלך אין היכל ביהמ"ד‬
‫הגדול; ‪ ‬די שיינע טישן פון רבי'ן שליט"א אין די‬
‫יום טוב טעג און אין חול המועד ערב וצהרים;‬
‫און די פרייליכע שמחת בית השואבה געזַאנג און‬
‫טענץ יעדן אויפדערנַאכט פון די ימי החג‪.‬‬

‫עשרת ימי התשובה‬
‫חצרות קדשינו‪ ,‬איז אין די טעג פון חודש‬
‫תשרי ַא ריכטיגער קווַאל פַאר אומצָאליגע‬
‫טויזנטער אידישע קינדער‪ ,‬וועלכע שעּפן פון‬
‫דעם באר מים חיים חפרוה שרים‪ .‬אידן‪ ,‬זקנים‬
‫ונערים‪ ,‬קלַאמערן זיך צו דעם שּפרודלדיגן‬
‫מקום קדוש – יסודתו בהררי קודש דורך דער‬
‫צדיק הדורות מרן רבינו הקדוש זי"ע – ווָאס‬
‫ווערט ָאּפגעהיטן מיט מסירת נפש ָאנצוהאלטן‬
‫ווייטער ָאן קיין ָאּפנויג‪ .‬ערליכע אידן שלומי‬
‫אמוני ישראל‪ ,‬חסידים און אנשי מעשה‪ ,‬דרייען‬
‫זיך ַאדורך אין אונזער הייליגער הויף‪ ,‬וואו מען‬
‫זַאּפט זיך ָאן מיט די שלשה עמודי עולם‪ .‬עס‬
‫טרעפט זיך נישט ַאן ַאנדערער ּפַאסיגער פסוק‬
‫זַאץ צו נוצן אויף אויסצודרוקן – ותאסוף‬
‫גליותינו לחצרות קדשיך‪ ,‬לשמור חוקיך ולעשות‬
‫רצוניך ולעבדך בלבב שלם‪.‬‬

‫‪26‬‬

‫קהל‬

‫שמחת בית השואבה‬
‫סּפעציעל אין די יומא דאושפיזא פון משה‬
‫רעיא מהימנא קדישא‪ ,‬ווָאס פַאלט אויס‬
‫האי יָאר במוצאי מנוחה‪ ,‬מוצשב"ק חוה"מ‬
‫אויפדערנַאכט‪ ,‬וועט מען קומען ּפרַאווען שמחת‬
‫בית השואבה אין דעם "זמן קהלה לכל" און זיך‬
‫מיטפרייען אינאיינעם מיטן רבי'ן שליט"א‪ ,‬ווי‬
‫רמב"ם שרייבט‪" ,‬גדולי חכמי ישראל וראשי‬
‫הישיבות והסנהדרין והחסידים והזקנים ואנשי‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫אין ַא ּפרָאפעסיַאנעלער אויפלַאגע‬
‫ווי קיינמָאל פריער‪ ,‬איז היי‪-‬יָאר‬
‫ערשינען דער נייער טעיּפ "מלך‬
‫רחמן"‪ ,‬דער יערליכער ּפרָאדוקציע‬
‫פון "ניגוני ימים נוראים בחצרות‬
‫סַאטמַאר"‪ ,‬וועלכע ענהַאלט גָאר‬
‫הערליכע‪ ,‬ווַארימהארציגע און‬
‫לעבעדיגע ניגוני קודש‪ ,‬פַארּפַאסט‬
‫און געזינגען דורך היימישע אינגעלייט‬
‫אין די קַאּפעליע גרוּפע פון 'משוררי‬
‫בית סאטמאר'‪.‬‬
‫דער טעיּפ איז צוכַאּפט געווארן אין‬
‫די געשעפטן בליץ שנעל‪ ,‬און ווערט‬
‫געהערט אין די שטיבער פון אנשי‬
‫שלומינו‪ ,‬וועלכע דערקוויקן זיך פון‬
‫די הַארציגע און הערליכע ניגונים און‬
‫מעלַאדיעס‪.‬‬
‫די ניגוני קודש אויף דעם נייעם טעיּפ‬
‫ווערן געזינגען ביי די הייליגע תפילות‬
‫ימים נוראים‪ ,‬בבית מדרשו של כ"ק‬
‫מרן רבינו שליט"א‪ ,‬אויך ענהאלט דער‬
‫טעיּפ עטליכע לעבעדיגע ניגונים וואס‬
‫וועלן געזינגען ווערן ביי די פרעכטיגע‬
‫טישן אין די זמני שמחתינו‪.‬‬
‫די ניגונים אויפ'ן היי‪-‬יאריגער טעיפ‬
‫זענען פַארּפַאסט געווָארן דורך די‬
‫טַאלַאנטפולע קָאמּפָאזַאטירער‪ ,‬ר'‬
‫שמואל ארי' שפילמאן הי"ו‪ ,‬ר' יואל‬
‫לעווי הי"ו‪ ,‬ר' אברהם וואלף טירנויער‬
‫הי"ו‪ ,‬ר' יואל בערקאוויטש הי"ו‪.‬‬
‫אנשי שלומינו קוקן ארויס און‬
‫זענען מתפלל לאבינו שבשמים השומע‬
‫תפילת כל פה‪ ,‬אז די געהויבענע‬
‫הייליגע תפילות בבית מדרשינו הגדול‬
‫וואס ווערט געדאווענט אזוי ווארים‬
‫ברוב עם הדרת מלך‪ ,‬זאלן נתקבל‬
‫ווערן לרחמים ולרצון לפני אדון כל‪.‬‬
‫מלך רחמן טוב ומטיב הדרש לנו‪.‬‬

‫מעשה‪ ,‬הן שהיו מרקדין ומספקין ומנגנין‬
‫ומשמחין במקדש בימי חג הסוכות‪ ...‬כל העם‬
‫והאנשים כולם באו לראות ולשמוע"‪...‬‬

‫אויפן בַאקוועמסטן אופן צו די הייליגע הקפות‪,‬‬
‫כדי דער גַאנצער ציבור‪ ,‬זקנים עם נערים‪ ,‬זָאלן‬
‫קענען מיטהַאלטן די הקפות פון רבי'ן שליט"א‪.‬‬

‫צווייטע טעג יום טוב‬

‫הכנסת ספר תורה‬

‫שמיני רגל בפני עצמו‪ .‬מיט באזונדערע‬
‫געפילן פון ערווארטונג — ווי יעדעס יָאר —‬
‫קוקט מען ַארויס אויף די לעצטע טעג סוכות‪,‬‬
‫די געהויבענע טעג פון שמיני עצרת און שמחת‬
‫תורה‪ ,‬ווען מען וועט ווידעראמאל זוכה זיין‬
‫צו פראווען די הייליגע הקפות מיט פרייליכע‬
‫הערצער כאיש אחד בלב אחד‪ ,‬אשרי עין ראתה‬
‫בשמחת קהלנו כולם באו נקבצו‪ .‬דער גאנצער‬
‫יו"ט איז איין לאנגער קייט פון שמחה וחדוה‬
‫דקדושה בדביקות עילאה מיט חביבות ואהבת‬
‫התורה‪ ,‬און שבח והודיה צום בוכ"ע אויף אלע‬
‫חסדים מורבים וואס ער געטאן מיט אונז‪.‬‬
‫די "הקפות" איז דער קלימַאקס פון די עבודה‬
‫פון די גרעסטע זמנים אין יָאר און פון גַאנצן‬
‫חודש תשרי‪ .‬די צווייטע טעג זענען אויף גָאר‬
‫ַא העכערע בחינה צוליב ווָאס מען פרייט זיך‬
‫דאן מיט די הייליגע תורה הק'‪ ,‬און זענען דער‬
‫גולת הכותרת און קרוין פון ַאלע ימים טובים‬
‫— ווי מרן רביה"ק זי"ע פלעגט טייטשן "שמיני‬
‫רגל בפני עצמו" — ווָאס הָאט שוין די חזקה ַאז‬
‫אין די טעג שעּפט מען זיך ָאן מיט רגש וחיות‬
‫דקדושה ושמחה עילאה‪ ,‬חיזוק און עידוד אויפן‬
‫גאנצן קומענדיגן יָאר‪.‬‬
‫די צווייטע טעג יום טוב האלטן מיט‬
‫אינאיינעם פילע טויזנטער חסידים בליעה"ר‪,‬‬
‫יונג און ַאלט‪ ,‬סיי פון דָאהי און אויך חסידים‬
‫פון ארבע כנפות הארץ וועלכע ווילן קומען צו‬
‫פָארן צו געפינען זיך במחיצת הקודש פון רבי'ן‬
‫שליט"א‪ ,‬און אידן זענען משתוקק און קוקן‬
‫ַארויס אויף דעם גַאנצן יו"ט בחצרות קדשינו‬
‫נהנה צו זיין בעונג רוחני פון דעם לַאנגן קייט‬
‫פון שמחת החג‪ ,‬איבערצולָאזן הויפענעס פון‬
‫השפעות ברוחניות אויפ'ן גַאנצן קומענדיגן יָאר‬
‫שנת ה'תשע"א לפ"ג הבעל"ט‪.‬‬
‫אין ַא שמועס מיט איינע פון די הויּפט‪-‬‬
‫עסקנים פונעם "וועד האש"ל" שע"י הנהלת‬
‫קהלתינו הק' זָאגט ער אונז‪ַ ,‬אזֿ אין די איצטיגע‬
‫טעג ווָאס איז פַארבליבן ביז די צווייטע טעג‬
‫יום טוב פיבערן די ָאפיסעס פונעם וועד מיט‬
‫העפטיגע פָארברייטונגן און ַאקטיוויטעטן‬
‫צוצוגרייטן ַאלע איינצלהייטן צום גרויסַארטיגן‬
‫און געהויבענעם יו"ט‪ּ ,‬פלַאצירן און מסדר זיין‬
‫ַאלע פילצָאליגע געסט איש איש כפי כבודו‪.‬‬
‫אויך זָאגט ער אונז אז קהל הָאט איינגעשּפַאנט‬
‫ַא גרוּפע עסקנים אין שּפיץ פון דעם לעגענדַארן‬
‫משמש הקהלה‪ ,‬מוה"ר זלמן לייב פעלדמַאן הי"ו‪,‬‬
‫וועלכע לייגן אריין גרויסע כוחות ַאז דער היכל‬
‫בית המדרש הגדול זָאל ווערן איינגעָארדענט‬

‫אויף קומענדיגער יום טוב שמיני עצרת איז‬
‫געמָאלדן געווָארן מטעם די 'חברא קדישא'‬
‫דקהלתינו הק'‪ַ ,‬אז עס וועט אריינגעגעבן ווערן‬
‫ַא נייער ספר תורה פַאר די חברה קדישא‪ ,‬צום‬
‫ביהמ"ד הגדול דקהלתינו‪.‬‬

‫דער ספר תורה איז געקויפט געווָארן בנדבת‬
‫א' הרוצה שמו בעילום‪ ,‬מיט די השתדלות פונעם‬
‫משמש הקהלה והחברא קדישא מוה"ר ר' זלמן‬
‫לייב פעלדמאן הי"ו‪.‬‬
‫דער חגיגת חינוך ספר תורה איז אי"ה‬
‫געּפלַאנט ָאּפגעהַאלטן צו ווערן אויף ַא‬
‫פייערליכן פַארנעם במעמד אלופי אלפי ישראל‬
‫ובקול רנה המון חוגג‪.‬‬
‫יהא רעוא קמי' דתשר"י על עמיה!‬

‫דער בנין בית המדרש החדש דקהלתינו הק'‬
‫‪ 540‬בעדפָארד עוועניו קָאר‪ .‬ווילסָאן סט‪.‬‬

‫ושמחינו בתיקונו‬
‫ווי ַאלע יָארן וועט אין די יום טוב טעג און ָאין די ימי חול המועד‪ ,‬פָארקומען די‬
‫געהויבענע טישן פון רבי'ן שליט"א בלילי שמחת בית השואבה‪ ,‬אויף ַא גרויסַארטיגער‬
‫פַארנעם במקהלות אלפי ישראל‪ ,‬וואו עס קומען זיך צונויף אנשי שלומינו פון איבער די‬
‫גַאנצע שטָאט בשמחת החג‪.‬‬
‫דער גיגַאנטישער 'סוכה הגדולה' פַאר די טישן בחצרות קדשינו‪ ,‬ווערט אי"ה‬
‫אויפגעשטעלט היי יָאר מיט גרויס ּפרַאכט‪ ,‬אין פרָאנט פון בנין ביהמ"ד החדש דקהלתינו‬
‫הק'‪ ,‬ביים ווינקל פון בעדפָארד עוועניו און ווילסָאן סטריט‪ .‬אנשי שלומינו זענען טַאקע‬
‫דַאנקבַאר די הנהלת הקהלה וועלכע הָאבן אין די איצטיגע פַארנומענע טעג אריינגעלייגט‬
‫ַאסַאך ַארבעט און מי ַאהערצושטעלן ַא גרויסַארטיגער היכל פַאר די סוכה‪ ,‬צו קענען‬
‫ַאקָאמַאדירן די טויזנטער אידן ווָאס פַארזַאמלען זיך צו די שמחת בית השואבה טישן‪.‬‬
‫דער גרויסער היכל ה'סוכה' פון קהלתינו הק' ביים בית המדרש החדש אויף ווילסָאן‬
‫סטריט קָאר‪ .‬בעדפָארד עוועניו‪ ,‬וועט אי"ה זיין דער צוצואינגס קרַאפט פון טויזנטער אידן‬
‫יראי ה' וחושבי שמו דורכאויס דעם קומענדיגן יום טוב סוכות‪ ,‬וואו מ'וועט ָאּפהַאלטן‬
‫דעם 'ושמחת בחגיך' ברוב עם הדרת מלך‪ ,‬ביי די די געהויבענע טישן פון רבי'ן שליט"א‬
‫במקהלות עם ועדה‪.‬‬
‫הרחמן הוא יקים לנו את סוכת דוד‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪27‬‬

‫א דראמאטישע אונטערנעמונג‬
‫אין די היסטאריע פון קהל עדתינו הק'‪:‬‬

‫מיד‬
‫ולדורות‬
‫‪28‬‬

‫קהל‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫די רבני עיר קרית יואל יצ"ו‪ ,‬מיט די חברי הביד"צ דקהלתינו שליט"א‬
‫ביים מקדש זיין דעם נייעם שטח בית עלמין אין קרית יואל‪ ,‬ר"ח אלול תשס"ט‬

‫געוואלדיגער דערגרייכונג פון קהל'ס‬
‫ַ‬
‫קדשה לשעתה וקדשה לעתיד‪ :‬דער‬
‫שריט מקדש צו זיין דעם נייעם שטח צום עקזיסטירנדן בית החיים אין‬
‫פאר יעדן איינציגן מעמבער מיט‬
‫ א ריכטיגע מנוחה נכונה ַ‬
‫קרית יואל  ‪ַ ‬‬
‫גראנדיעזער‬
‫כבוד און געפיל מעתה ועד עולם  ‪  ‬לייענט איבער דער ַ‬
‫בוי‪-‬ארבעט אויפן ריזיגן שטח בית‬
‫ַ‬
‫פארשריט פון די‬
‫ָא ּפקויף און די ָ‬
‫לאץ מיט‬
‫דאס ּפ ַ‬
‫ וויאזוי די חברה קדישא שטעלט צורעכט ָ‬
‫עלמין  ‪ַ ‬‬
‫ַאלע נויטיגע איינריכטונגען  ‪  ‬און איבער די געלונגענע 'ארץ החיים'‬
‫יאר אין ַאלע צענטערן פון קהלתינו הק' אין‬
‫רלאפענעם ָ‬
‫פא ָ‬
‫ַאקציעס פון ַ‬
‫יארק  ‪  ‬בית מועד לכל חי פון קהלתינו הק' עד ביאת הגואל‬
‫ניו ָ‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪29‬‬

‫קאליש‬
‫מנחם ַ‬

‫יעדער ערליכער איד דַאנקט היינט צוטָאגס דעם אויבירשטען‪ ,‬ברוך הוא אלקינו‬
‫שבראנו לכבודו והבדילנו מן התועים‪ ,‬פאר דער פַאקט ַאז די חברה קדישא דקהלתינו‬
‫הק' – כפי הוראתו פון רבי'ן שליט"א ובית דינו הצדק – הָאבן מיט מער ווי ַא יָאר צוריק‪,‬‬
‫אין ראש חודש אלול תשס"ט ווען עס געווען ההכרח לא יגונה‪ ,‬און מען הָאט מקדש‬
‫ומוסיף געווען ַא נייעם ריזיגן שטח צום עקזיסטירנדן בית החיים אין קרית יואל יצ"ו‪ ,‬און‬
‫ַאהערגעשטעלט ַא בית מועד לכל חי פַאר די טויזנטער מיטגלידער פון די עדה קדושה‪.‬‬
‫אין דעם ַארטיקל ברענגט 'קהל' ַא פולזייטיגע ָאּפהַאנדלונג ַארום דעם דרָאמַאטישן‬
‫אונטערנעמונג אין די היסטָאריע פון קהלתינו הק'‪ ,‬ווָאס די הנהלת החברה קדישא הָאט‬
‫אין יענע טעג אונטערגענומען‪ ,‬און איז געווען ַא היסטָארישער שריט און געווַאלדיגער‬
‫דערגרייכונג 'מיד ולדורות'‪ ,‬וועלכע טוט בעז"ה פַארזיכערן‪ ,‬מעתה ועד עולם‪ַ ,‬א ריכטיגע‬
‫מנוחה נכונה פַאר יעדן איינציגן מעמבער מיט כבוד און געפיל‪.‬‬
‫לייענט איבער דער גרַאנדיעזער ָאּפקויף און די פָארשריט פון די בוי‪ַ-‬ארבעט אויפן‬
‫ריזיגן שטח בית עלמין; וויַאזוי די חברה קדישא שטעלט צורעכט דָאס ּפלַאץ — שטַאּפל‬
‫ביי שטַאּפל — מיט ַאלע נויטיגע איינריכטונגען; און איבער די געלונגענע 'ארץ החיים'‬
‫ַאקציעס פון פַארלָאפענעם יָאר אין ַאלע צענטערן פון קהלתינו הק' אין ניו יָארק‪.‬‬

‫עס ברויך נישט קיין לענגערע ָאּפהַאנדלונגען‬
‫און עס פעלט אינגַאנצן נישט אויס נָאכַאמָאל‬
‫אויפצואוויקלען די ביטערע מָאמענטן פון‬
‫יענע טרַאגעדיע וועלכע הָאט געברענגט צו די‬
‫דרייסטע שריט פון קהל אריינצושּפרינגען אין‬
‫דעם גרַאנדיעזן און טייערן ּפרָאיעקט‪ ,‬פון איין‬
‫מינוט אויף די ַאנדערע‪ָ ,‬אּפצוקויפן דעם נייעם‬
‫שטח בית החיים‪.‬‬
‫די בשורה מחרידה יענעם ר"ח אלול תשס"ט‬
‫– מיט מער ווי ַא יָאר צוריק – הָאט געהאט‬
‫אויפגעשוידערט יעדן ווָאס הָאט נאר געהערט‬
‫דערפון‪ ,‬דערציטערט און פַארביטערט פונעם‬
‫פַאקט ַאז ַא איד בדמי ימיו איז ּפלוצים נסתלק‬
‫געווָארן‪ ,‬איבערלָאזנדיג ַא משפחה‪ ,‬מיט פילע‬
‫קינדערלעך אין שטוב‪ ,‬וועלכע הָאבן נישט‪-‬‬
‫ַאמָאל עסּפיעט זיך צו געזעגענען פון זייער‬
‫בַאליבטן טַאטע'ן‪ .‬לב מי לא יחרד?!‬
‫אבער נאך מער האט אויפגעציטערט די‬
‫טיפענישן פון די נשמה‪ ,‬ווען ליידער זענען‬
‫געווען ַאזעלכע וועלכע הָאבן אויפגענומען די‬
‫נייעס קַאלטבלוטיגערהייט‪ ,‬און קַאלקולירט‬
‫ווי ַאזוי אויסצונוצן די שוידערליכע מאורע‬
‫ַארויסצונעמען דערפון ּפערזענליכע פַארדינסטן‪,‬‬
‫צו פַארגרעסערן זייער שררה און צו דערגרייכן‬
‫דערמיט זייערע רשעות'דיגע אמביציעס‪,‬‬
‫דערמיט צו פארביטערן און ענג מאכן פאר די‬
‫גאנצע עדה הקדושה פון אלופי אלפי ישראל‬
‫ההולכים בדרך הקודש‪.‬‬
‫זייער רשעות און גרייטקייט אויסצונוצן די‬
‫שווערסטע‪ ,‬טרויעריגסטע מצבים פַאר זייערע‬
‫אינטערעסן איז דערמיט ַארויסגעקומען אויף‬

‫‪30‬‬

‫קהל‬

‫די ערגסטע פָארעם ‪ -‬ווען זיי הָאבן נישט‬
‫געקוקט אויף כבוד המת און אויף די געפילן פון‬
‫די פאר'אבל'טע משפחה‪ ,‬נָאר צוריקגעהַאלטן ַא‬
‫קבורה פַאר לַאנגע שעות זוכנדיג ַארויסצודרוקן‬
‫קָאנצעסיעס פון קרובים – ָאבער עס איז‬
‫נישט קיין איינציגער פַאל ָאדער די ערשטע‬
‫מָאל געווען ווָאס זיי האבן זיך באנוצט מיט‬
‫די סָארט נידריגע מיטלען‪ .‬נָאר ביז דעמאלסט‬
‫הָאט מען ליידער געמוזט ליידן און שווייגן‪ ,‬בעת‬
‫אין יענעם טאג ר"ח אלול תשס"ט הָאט עס‬
‫דערגרייכט צו ַא ּפונקט ווען זייער רשעות איז‬
‫נישט געקומען צו קיין עק‪ ,‬ווען זיי האבן מיט‬
‫א שטייפע קאלטבלוטיגקייט אפגעהאלטן די‬
‫קבורה פון א נפטר ל"ע‪ ,‬ביז דער אייבירשטער‬
‫הָאט געהָאלפן ווען אין יענעם זעלבן טאג איז‬
‫'סאטמאר' באפרייט געווארן פון די טערָאר פון‬
‫די אגרופי רשע‪.‬‬
‫עס איז נישט דא דער פלאץ איבערצוגיין‬
‫די פאקטן וואס זענען בַאוויסט‪ ,‬ווען די‬
‫בייזוויליגע גרופע וועלכע זוכן מיט אלע מיטלען‬
‫אויסצורייסן כל הקודש לנו האבן מיט א צייט‬
‫פריער פַאלש איבערגעשריבן בערכאות דעם‬
‫שטח הישן פון בית החיים דקהלתינו צו זייער‬
‫ַא פריוואטע קערּפערשַאפט‪ ,‬בגניבה ובגזילה‪,‬‬
‫און וואס זינט דַאן הָאבן זיי זיך משתלט געווען‬
‫אויפן בית החיים‪ ,‬און הָאבן ָאנגעהויבן מיט זייער‬
‫שרעקליכע רשעות'ן אויף א שויעדערליכער‬
‫פארנעם‪ ,‬באגלייט פון עינויים קשים ומרים אויף‬
‫ַאלטע און קרַאנקע אידן‪ .‬זיי הָאבן ָאנגעהויבן‬
‫צו נוצן די קבורה ַאלס מיטל זיך צו איזדיקיווען‬
‫אויף ַאלטע אידן‪ ,‬משפחות פון קרַאנקע ָאדער‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫בר מינן'ס‪ ,‬און יעדן איינעם סטרַאשען מיט‬
‫זייער לעצטער שטעקן‪ ,‬דעם בית החיים‪.‬‬
‫די פענע ערלויבט נישט אין אזא נאבעלן‬
‫טריביון צו פארברייטערן די שורות איבער יענע‬
‫ביטערע תקופה – וועלכע איז שוין היינט א‬
‫פארגאנגענהייט ב"ה – און עס פעלט אין אמת'ן‬
‫נישט אויס אויפצוברענגן וואס עס איז פאר‬
‫יעדן גוט באקאנט‪ .‬אין א סיסטעמאטישער‬
‫קייט פון ביטערע געשעענישן‪ ,‬האבן זיי פאר א‬
‫לענגערע צייט גָאר שווער געּפייניגט אומצאליגע‬
‫אידן אויפן קראנקן בעט‪ ,‬סטראשענדיג מיט די‬
‫ערגסטע און אויפברענגענדיג דעם יום המיתה‬
‫איינמאל און נאכאמאל ווען יענער ליגט נעבעך‬
‫על ערש דוי און האפט אויף א ישועה שלימה און‬
‫גאנצע רפואה‪ .‬זיי האבן געפייניגט די משפחות‬
‫פון נפטרים‪ ,‬ווען זיי הָאבן ָאּפגעהַאלטן קבורות‬
‫ביז מען איז נָאכקומען זייערע קַאּפריזן‪ ,‬און‬
‫געצָאלט סיי וועלכן אומבַארעכטיגטן ּפרייז זיי‬
‫הָאבן געבעטן‪ ,‬בלויז ווייל מען קען בעטן און‬
‫מ'הָאט נישט קיין ברירה נָאר זיי צו געבן ווָאס‬
‫זיי ווילן‪.‬‬
‫אט די נאכאנאנדע מעשי רשע הָאט אבער‬
‫ליידער דערגרייכט צו ַא קלימַאקס יענעם‬
‫ביטערן דאנערשטאג‪ ,‬ר"ח אלול תשס"ט‪ ,‬ווען‬
‫עס הָאט ּפַאסירט דער ביטערער אומגליק מיט‬
‫הרה"ח המנוח ר' עוזיאל ּפערלשטיין ע"ה‪ ,‬ווען‬
‫די גרופע הָאט בַאשלָאסן ַאז די טרַאגעדיע‬
‫מוז אויסגענוצט ווערן זיך ָאּפצורעכענען מיט‬
‫זיין פאטער הרה"ח ר' שאול הי"ו דער וויצע‬
‫ּפרעזידענט פון די קהלה‪ ,‬וועלכער איז דער‬
‫שר צבא וועלכער שטייט בראש המערכה‬
‫צו בַאשיצן די רעכטן פון קהלתינו הק' מיט‬
‫געניטשַאפט און מסירת נפש פאר לַאנגע יָארן‪.‬‬
‫און דערמיט געצילט אויסצופירן זייערע שררה‬
‫ַאמביציעס‪ ,‬נישט דייקא אויף דעם איינעם‬
‫קהלה פירער‪ ,‬נאר טאקע דירעקט די גאנצע‬
‫קהלה קדושה און אירע טויזנטער מיטגלידער‬
‫יראי ה' וחושבי שמו‪.‬‬
‫במשך דעם טאג‪ ,‬ביום ר"ח אלול תשס"ט‪,‬‬
‫הָאבן זייערע אינסטַאנצן ָאנגעווָאנדן ַא רייע‬
‫מיטלען צו שטערן צו ברענגן דעם נפטר‬
‫למנוחתו צו קבר ישראל‪ ,‬און זיי הָאבן ליידער‬
‫משהה געווען די קבורה מיט לַאנגע שעות‪,‬‬
‫ביז מ'הָאט בַאוויזן זיך ַאן עצה צו געבן ָאן זיי‪,‬‬
‫און זיי צו צווינגען ַארויסצוגעבן דעם נפטר‪,‬‬
‫דערקלערנדיג פַאר די קַאלטבלוטיגע קברנים‪,‬‬
‫שקילא טיבותיך ושדייה אחיזרי‪ .‬עס איז פאר‬
‫יעדן ברייט באקאנט די געשעענישן פון יענעם‬
‫טאג‪ ,‬וואס אויסער צוריקהַאלטן די קבורה‪,‬‬
‫הָאט מען געלייגט שטיינער צו בַאקומען‬

‫די טויט‪-‬סערטיפיקַאט און צו בַאקומען די‬
‫בַאשטעטיגונג צו ברענגן דעם נפטר לקבורה‪.‬‬
‫מ'הָאט פיזיש געהַאלטן דעם נפטר ַאלס משכון‪,‬‬
‫און נישט ַארויסגעגעבן פַאר די חברה קדישא‪.‬‬
‫שומו שמים אויף אזא ביטערע דערקייקלונג‪,‬‬
‫אויף וועלכע מען האט באלד געמוזט טרעפן‬
‫אן אלטערנאטיווע לעזונג נישט צו דארפן זיין‬
‫אונטערגעווארפן די זרוע רשע מעתה ועד עולם‪.‬‬

‫עת לעשות לה'‬

‫קדישא אין שּפיץ פון הרה"ח הנכבד ר' עזריאל‬
‫גליק שליט"א משב"ק‪ ,‬דער ח"ק ּפרעזידענט‪,‬‬
‫און מ'הָאט דן געווען בכובד ראש ַאלע הלכות‬
‫ווָאס זענען פַארבינדן מיט'ן קידוש בית החיים‪.‬‬
‫די רבנים הָאבן געגעבן גענויע הוראות פַאר די‬
‫חברה קדישא‪ ,‬פון וואו און וויַאזוי דורכצופירן‬
‫דעם קידוש ביה"ח‪ .‬מען הָאט מען דן געווען‬
‫אלע ַארומיגע הלכות‪ ,‬בנוגע תענית‪ ,‬ווָאס‬
‫מ'הָאט נישט געקענט טָאן וויבַאלד ס'איז שוין‬
‫געווען אינמיטן טָאג און אויך צוליב ראש חודש‪,‬‬
‫און כופר נפש ווָאס די קהלה דַארף געבן אין‬
‫ַאזַא טָאג‪ .‬ווי דער מנהג איז ַאז דער מנהיג פון די‬
‫עדה פָארט ַאוועק פון די שטָאט ביים מקדש זיין‬
‫דעם בית החיים‪ ,‬איז דער רבי שליט"א באלד‬
‫נאך די אסיפה ַאוועקגעפָארן אויף מָאנסי‪.‬‬
‫אין די זעלבע צייט האט די הנהלה חברה‬
‫קדישא געענדיגט די לעצטע פַארהַאנדלונגען‬
‫מיט די בעלי בתים פונעם שטח און די‬
‫אינסטַאנצן – די טַאון ָאוו מָאנרָאו‪ ,‬ווָאס דער‬
‫בית החיים איז אויף זייער שטח – און מ'איז‬
‫ַארויף אויפן פעלד ָאנגרייטן דעם ּפלַאץ‪ .‬מיט‬
‫די מַאּפעס אין די הענט הָאט מען ָאנגעצייכנט‬
‫און ָאנגעסּפרעיט די ּפונקטליכע גרעניצן ווָאס‬
‫מ'וועט ַארומגיין מקדש זיין‪.‬‬

‫די הנהלה פון די חברה קדישא דקהלתינו‬
‫הק' הָאט שוין געהאט לַאנגע יָארן געלייגט‬
‫ַאן אויג אויף עטליכע שטחים הַארט נעבן‬
‫דעם עקזיסטירנדן בית החיים‪ ,‬ווָאס מ'הָאט‬
‫געּפלַאנט זיי ָאּפצוקויפן און ָאנשליסן אינעם‬
‫שטח הישן פונעם בית החיים לעת הצורך ע"מ‬
‫שיבולע המות לנצח‪ .‬אין די לעצטע שטיק צייט‬
‫פון יענע טעג זענען די ּפלענער צו מקדש ומוסיף‬
‫זיין אויפן שטח הישן פון בית החיים ַאריין אין‬
‫די ערנסטערע פַאזעס‪ .‬מ'הָאט שוין געהאט‬
‫פַארהַאנדעלט מיט די בעלי בתים פון די שטחים‪,‬‬
‫און מ'הָאט שוין אויך געהאט איינגעגעבן פַאר די‬
‫נויטיגע ּפערמיטן‪.‬‬
‫יענעם ביטערן טאג‪ ,‬ר"ח אלול תשס"ט‪,‬‬
‫זעענדיג ַאז עס איז כלו כל הקיצין‪ ,‬די רשעות‬
‫פון די משתלטים אויפן בית החיים הָאט שוין דער רירנדער 'קידוש בית החיים'‬
‫נישט קיין גבולים‪ ,‬הָאט דער רבי שליט"א מנהיג‬
‫די אלע ווָאס הָאבן מיטגעלעבט דעם‬
‫העדה צוזאמען מיט בית דינו הצדק מחליט מעמד קידוש בית החיים דארט אויפן פעלד‪,‬‬
‫געווען ַאז מ'זָאל שוין צוטרעטן מוציא צו זיין יענעם ר"ח אלול מיט א יאר צוריק‪ ,‬וועט עס‪‪‬‬
‫מכח אל הפועל דעם ּפלַאן פון מוסיף צו זיין ‬זיי אויף שטענדיג פארבלייבן אין די ביינער‪.‬‬
‫צום בית החיים‪ ,‬און מ'זָאל זָאפָארט מקדש זיין עס איז געווען ַא טרויעריגער‪ָ ,‬אבער זייער‬
‫די שטחים‪ ,‬כדי דער נפטר ר' עוזיאל ע"ה זָאל א געהויבענער מעמד‪ .‬די שענסטע אידן פון‬
‫קענען קומען למנוחתו הנכונה אין זעלבן טאג‪.‬‬
‫סַאטמַאר אין ניו יָארק‪ ,‬די ָאנגעזעענסטע‬
‫קומענדיג צו די החלטה זאפארט זקנים וחשובי העדה‪ ,‬הָאבן ַאנטייל גענומען‬
‫אהערצושטעלן א צוגאב שטח צום עקזיסטירנדן אין די אויספירונג פון די פָארכטיגע אויפגַאבע‪,‬‬
‫בית החיים‪ ,‬האט זיך באלד אנגעהויבן די‬
‫העפטיגע אראנזשירונגען צו קענען פאראויס‬
‫ברענגן דעם באשלוס שנעל און געשיקט‪.‬‬
‫דער רבי שליט"א – וועלכע האט זיך געפינען‬
‫אין קרית יואל פאר יענע וואך – האט באלד‬
‫פאררופן ַא דרינגנדע אסיפה אין די אכסניא אין‬
‫קרית יואל‪ ,‬אין שטוב פון הרבני הנגיד מוה"ר‬
‫ר' מענדל שווימער הי"ו ראה"ק דקהלתינו אין‬
‫קרית יואל‪ ,‬וואו עס זענען זיך צוזַאמענגעקומען‬
‫הרבנים הגאונים הצדיקים חברי בית דין צדק‬
‫דקהלתינו שליט"א צוזאמען מיט די אנדערע‬
‫דייני הקהלה‪ .‬אויך זענען ָאנוועזנד געווען‬
‫הרבנים הגאוה"צ שליט"א פון קרית יואל מיט‬
‫די דיינים פון קרית יואל און מאנסי‪ ,‬און אויך‬
‫זענען געווען באטייליגט די חברי הנהלת חברה‬

‫צו קענען מקיים זיין דעם חסד שעושים עם‬
‫המתים‪ .‬די ַארומיגע געשעענישן פונעם טָאג‬
‫הָאבן צוגעגעבן צום התעוררות‪ ,‬און מ'הָאט‬
‫אין איינוועגס געדַאנקט דעם אייבירשטען ַאז‬
‫מ'בַאווייזט זיך ַארויסצודרייען פון די בלוט‪-‬‬
‫ָאנגעשמירטע הענט פון די ידי עושי עולה‪.‬‬
‫וויבַאלד דער קידוש ביה"ח איז פָארגעקומען‬
‫אין איילעניש‪ ,‬איז דער שטח נָאכנישט‬
‫געווען געהעריג צוגעגרייט‪ .‬מ'הָאט געדַארפט‬
‫קלעטערן אויף בַאווַאקסענע בערגלעך‪ ,‬צווישן‬
‫ביימער און צווייגן‪ .‬דָאך הָאבן די רבנים הגאונים‬
‫שליט"א‪ ,‬חשוב'ע זקנים‪ ,‬און פני הקהלה זיך‬
‫ָאנגעשטרענגט און ַארומגעגַאנגען דעם שטח‬
‫ָאנגעהַאלטן מיט די הענט איינער צום ַאנדערן‪.‬‬
‫דער משמש הקהלה הרה"ח ר' זלמן לייב‬
‫פעלדמַאן הי"ו‪ ,‬הָאט פָארגעזָאגט די נוסחאות‬
‫און פסוקים‪ ,‬און אויסגערופן בעפאר מען האט‬
‫אנגעהויבן‪ַ ,‬אז דָאס איז על מנת שיבולע המות‬
‫לנצח וכו'‪ .‬די בכיות פון די בַאטייליגטע הָאבן‬
‫בוקע געווען רקיעים‪ ,‬און הָאט זיכער געמַאכט‬
‫דעם ריכטיגן רושם למעלה‪.‬‬
‫די פָארכטיגע געשעעניש און די הקפות אויפ'ן‬
‫פעלד הָאט גענומען עטליכע שעה‪ ,‬ביז סוף‬
‫טָאג‪ ,‬ווען מ'איז צוגעטרעטן צום געבן דעם כבוד‬
‫האחרון פַארן נפטר‪ ,‬וועמען'ס קבורה איז נשהה‬
‫געווָארן ביז דעמאלט‪ .‬באלד נאך די לוי' וואס‬
‫איז פארגעקומען פארנט פון בית המדרש הגדול‬
‫אין קרית יואל‪ ,‬איז דער ריזן ציבור ַארויף און‬
‫צופוס בַאגלייט דעם נפטר ביז צו די נייע שטח‬
‫וואס מען האט נארוואס מוסיף געווען צום בית‬
‫החיים‪ָ ,‬אּפגעבנדיג פַאר אים ַאזַא כבוד האחרון‬
‫ווָאס איז זייער זעלטן‪ַ ,‬אזַא גרויסער ציבור זָאל‬
‫בַאגלייטן ַא מטה ַאזַא לַאנגע וועג‪ ,‬מיט ַאזַא‬
‫התעוררות‪ ,‬בַאוויינענדיג דעם טייערן קרבן‪,‬‬
‫און בעטנדיג ַאז דער אייבירשטער זָאל העלפן‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪31‬‬

‫מיד ולדורות‬
‫מ'זָאל מער נישט הערן ַאזעלכע שוידערליכע‬
‫טרַאגעדיעס און מאורעות‪ .‬גלייכצייטיג הָאט‬
‫מען געדַאנקט דעם אייבירשטען מיט ברוך‬
‫הטוב והמטיב‪ַ ,‬אז נָאך ווָאס ידי רשע הָאבן‬
‫ָאּפגעהַאלטן די קבורה‪ ,‬הָאט מען בַאוויזן שניתנו‬
‫לקבורה‪ַ ,‬אז מ'הָאט בַאוויזן איבערצוקומען און‬
‫צושמעטערן דעם זרוע רשע‪ ,‬און ברענגן דעם‬
‫נפטר למנוחת עולמים‪.‬‬

‫האנדעלט‬
‫בא ַ‬
‫חברא קדישא ַ‬
‫פארשריט און ּפלענער‬
‫ָ‬
‫צוועלף טאג נָאך ווָאס די 'חברה קדישא' הָאט‬
‫מוסיף ומקדש געווען דעם נייעם שטח צום בית‬
‫החיים‪ ,‬האט די הנהלת החברה קדישא פאררופן‬
‫ַא ברייטע חברה קדישא מיטינג‪ ,‬וואס איז‬
‫פארגעקומען דינסטאג פר' כי תבוא תשס"ט‪ .‬ביי‬
‫די מיטינג הָאט מען בַאהַאנדעלט די ווייטער'דיגע‬
‫ּפלענער איבער די אויסברייטערונג פונעם בית‬
‫החיים‪ ,‬על כל צרה שלא תבא‪ .‬ווי אויך הָאט מען‬
‫דָארט בַאהַאנדעלט די ערנסטע אויפגַאבע פון‬
‫די חברה קדישא‪ ,‬און ַארָאּפגעשטעלט פעסטע‬
‫יסודות פאר'ן צוקונפט דורכצופירן די ַארבעט‬
‫באמונה‪ ,‬מתוך זהירות והקפדה יתירה אויף כבוד‬
‫המת און די געפילן פון די משפחות אין א צייט‬
‫פון אן אומגליק ה"י‪.‬‬
‫מען האט ביי די אסיפה באהאנדעלט ַאלע‬
‫איינצעלהייטן ַארום די הוספה צום שטח הבית‬
‫החיים‪ַ .‬אלע צוגרייטונגען צום אויפבוי פונעם‬
‫נייעם שטח‪ַ .‬אזוי ווי עס איז נהוג ביי חברה‬
‫קדישא אסיפות‪ ,‬זענען אויסגענומען געווָארן‬
‫בעפאר ַאז אלעס איז על מנת שיבולע המות‬
‫לנצח און דער אייבירשטער זאל העלפן ַאז‬
‫מ'זָאל עס נישט דַארפן נוצן‪.‬‬
‫גלייכצייטיג‪ ,‬הָאט די אסיפה דעמאלטס‬
‫געדינט ַאלס געלעגנהייט ַאז די חברה קדישא‬
‫זָאל איבערגיין די יסודות פון די הייליגע‬
‫אויפגַאבע‪ ,‬און ַארָאּפלייגן פעסטע תקנות ַאז‬
‫עס זָאל חלילה נישט נָאכַאמָאל ַארויסקומען‬
‫ַאזַא שרעקליכער בזיון‪ ,‬און מ'זָאל פַארזיכערן‬
‫ַאז ַאלע מעמבערס אין קהל זָאלן הָאבן זייערע‬
‫פולע זכותים און רעכטן‪ ,‬און זָאלן חלילה נישט‬
‫בַאקרידוועט ָאדער בַא'עולה'ט ווערן צוליב‬
‫זייטיגע חשבונות‪ .‬און אז דער ָאּפטייטש פון‬
‫'חברה קדישא' איז כשמו כן הוא‪ַ :‬א הייליגע‬
‫חברה‪ .‬די ַארבעט איז ַא מלאכת הקודש‪ ,‬און‬
‫מ'טרָאגט ַא געווַאלדיגן אחריות עס דורכצופירן‬
‫באמונה און מיט געפיל‪.‬‬

‫‪32‬‬

‫קהל‬

‫דורכאויס יענע היסטארישע‬
‫אסיפה פון די 'חברה קדישא' איז אויך‬
‫ַארויסגעברענגט געווָארן דָאס אחריות ווָאס‬
‫יעדער יחיד הָאט‪ ,‬נישט ַארויסצוהעלפן די‬
‫גזלנים און חמסנים וועלכע הָאבן זיך משתלט‬
‫געווען אויף ַא רכוש פון די קהלה‪ ,‬און נוצן‬
‫דָאס אויס צו שַאנטַאזשירן‪ ,‬טערָאריזירן‬
‫מענטשן‪ ,‬און אויסּפרעסן געלט פון אידן בעת‬
‫צרתם‪ .‬ערליכע חברי הקהלה הָאבן שוין לַאנגע‬
‫געווָאלט זיך קענען גענצליך ָאּפטרייסלען פון די‬
‫בַאנדע‪ ,‬און נישט דַארפן זיין אונטערגעווָארפן‬
‫זייערע רויבערייען‪ ,‬און אויך כדי ָאּפצושטעלן‬
‫דעם רשעות צוג ווָאס זיי פירן דורך‪.‬‬
‫איצט הָאט די חברה קדישא ב"ה צוגעשטעלט‬
‫ַא געאייגענט און מכובד'יגער פלאץ ַאלס‬
‫הוספה צום בית החיים‪ ,‬וואו מ'וועט קענען זיין‬
‫בארעכטיגט צו די זכותים לאחר אריכת ימים‬
‫ושנים ָאן הָאבן דָאס מינדסטע שייכות מיט די‬
‫אכזריים‪ ,‬און מ'וועט בעז"ה קענען פַארזיכערן‬
‫די רעכטן און בכבוד'יגע מנוחה נכונה פון ַאלע‬
‫קהל'ס מיטגלידער‪ .‬ספעציעל וועט געלייגט‬
‫ווערן א גרויסן דגוש אז יעדער איש מזרע‬
‫ישראל זאל קענען ארויפקומען אויפן בית החיים‬
‫אומגעשטערט‪ ,‬קומען מתפלל זיין אויף קברי‬
‫אבות‪ ,‬אפגעבן כבוד האחרון פון א נפטר ביי‬
‫די לוי'‪ ,‬זאכן וואס מען איז ליידער געשטערט‬
‫געווארן ביז היינט דורך די באנדיטן ל"ע‪.‬‬
‫די חברה קדישא מיטגלידער הָאבן אויך‬
‫דיסקוטירט די פָארשריט‪ ,‬ווי די בַאשטעטיגונג‬
‫פון די אינזשענירישע ּפלענער ווָאס מ'הָאט‬
‫ַאריינגעגעבן פַאר די טַאון צו קענען דורכפירן‬
‫די נויטיגע ַארבעט ָאנצוגרייטן דעם בָאדן‪.‬‬
‫ַארָאּפנעמען די ביימער‪ ,‬און עס זאל‬
‫בַאשטעטיגט ווערן אויסצוגלייכן די איבעריגע‬
‫שטחים‪ ,‬און דורכפירן ַאנדערע נויטיגע ַארבעט‪.‬‬
‫אין די אנוועזנהייט פון אלע 'חברה קדישא'‬
‫מיטגלידער איז מען איבערגעגאנגען דעם‬
‫אויסשטעל פונעם בית החיים‪ ,‬די זייט פַאר‬
‫ַאנשים און די זייט פַאר נשים‪ַ ,‬א דורכגַאנג פַאר‬
‫כהנים‪ ,‬און ַאלע ַארומיגע איינריכטונגען ווי ַאזוי‬
‫צו קענען פַארענדיגן דעם בית מועד לכל חי מיט‬
‫ַאלע געברויכן‪ ,‬על מנת שיבולע המות לנצח‪.‬‬
‫אויך איז בַאהַאנדעלט געווָארן דער צוגאנג‬
‫וויאזוי מ'זָאל הַאנדעלן מיט חברי הקהלה איבער‬
‫די סענסיטיווע ָאנגעלעגנהייטן‪ָ ,‬אן חלילה מצער‬
‫זיין‪ ,‬דערשרעקן‪ָ ,‬אדער דערביטערן אידן‪ .‬נאר‬
‫אלעס מיטן גרעסטן מאס כבוד האחרון פארן‬
‫נפטר ס'זאל נישט צוקומען‪ ,‬און די משפחה‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫המתאבלת‪.‬‬
‫בבחינת הרואה סוטה בקלקולה‪ ,‬הָאט‬
‫מען דעמאלטס אויך מחזק געווען און‬
‫פַארשטערקערט דעם ַאמָאליגן איינשטעל פון‬
‫די חברה קדישא‪ ,‬כדי מ'זָאל נישט אויסנוצן די‬
‫הייליגע‪ ,‬סענסיטיווע ַארבעט‪ ,‬וויי צוטאן אידן‬
‫חלילה‪ .‬מ'הָאט ווידערהוילט ַאלע יסודות פַאר‬
‫די אחריות'דיגע ַארבעט‪ ,‬וואס איז נאך געווען‬
‫איינגעפירט בימי מרן רביה"ק ז‬י"‪‪‬ע מייסד‬
‫הקהלה‪ ,‬און וויאזוי עס איז געווען איינגעפירט‬
‫בשנים קדמוניות אין אלע ערליכע אידישע‬
‫קהלות אין אייראפע‪.‬‬

‫רזאמלונג"‬
‫פא ַ‬
‫"גענעראל ַ‬
‫ַ‬
‫דער‬
‫וויליאמסבורג‬
‫ַ‬
‫אין‬
‫מיט געציילטע וואכן דערויף‪ ,‬אויף דעם‬
‫נאכפאלגענדן זונטָאג א' סליחות תשס"ט‪,‬‬
‫האט די הנהלת הקהלה – אויף די אינציאטיוו‬
‫פון כ"ק מרן רבינו שליט"א – געזען פאר‬
‫נויטיג צו פאררופן א גרויסארטיגער 'גענעראל‬
‫פארזאמלונג' אין וויליאמסבורג‪ ,‬צו בַאהַאנדלען‬
‫די זייער ערנסטע דברים העומדים על הפרק‬
‫ווָאס זענען נוגע פאר יעדן חבר הקהלה‪,‬‬
‫און איבערצוגעבן פאר קהל'ס מעמבער'ס א‬
‫פונקטליכע רעפערַאט איבער די סאמע לעצטע‬
‫ַאנטוויקלונגען פון די הוספה צום בית החיים‬
‫אין קרית יואל וואס די הנהלת החברא קדישא‬
‫האט מקדש געווען‪ ,‬און פאר עפענטליכע‬
‫בַארַאטונגען איבער פַארשידענע ּפלענער‬
‫וועלכע זענען נוגע דעם בית החיים‪ ,‬און די‬
‫אינפָארמַאציע ָאנווייזונגען ווָאס זענען נוגע די‬
‫מעמבערס און זייערע זכותים‪.‬‬
‫דורכאויס יענע טעג און ווָאכן בעפאר א'‬
‫סליחות זענען אויך פָארגעקומען העפטיגע‬
‫מיטינגען אינערהאלב די הנהלת הקהלה‪,‬‬
‫צוצוגרייטן די פָארשלַאגן איבער'ן בית החיים‬
‫ווָאס וועלן ַארויפגעברענגט ווערן ביי די‬
‫גענערַאל פַארזַאמלונג‪ .‬אויסער די אסיפות פון‬
‫די צענטרַאלע קהלה פירער אין וויליאמסבורג‪,‬‬
‫הָאט מען אויך ָאּפגעהַאלטן מיטינגען און‬
‫בַארַאטונגען מיט די לָאקַאלע פליגלען פון די‬
‫קהלה קדושה‪ ,‬אין מָאנסי‪ ,‬קרית יואל און בָארָא‬
‫ּפַארק‪ ,‬צו פַארזיכערן ַאז זיי הַאלטן מיט די‬
‫ַאנטוויקלונגען און לָאזן הערן זייערע מיינונגען‬
‫בנוגע די ענינים‪.‬‬
‫ביי די אסיפות‪ ,‬הָאבן ַאלע בַאטייליגטע‬
‫אויסגעדרוקט זייער צופרידנהייט איבער די‬
‫שריט פון די חברה קדישא אז מ'הָאט מוסיף‬
‫ומקדש געווען דעם בית החיים‪ ,‬צו גַארַאנטירן‬
‫די פולקָאמע זכותים פון ַאלע מעמבערס‪ .‬עס‬

‫חסד של אמת שעושים עם החיים ועם המתים‬
‫אין די צייט ווָאס מ'איז פַארנומען געווען דעם גאנצן יאר מיט די ַארבעט‬
‫צורעכטשטעלן דעם גַאנצן שטח פַארן באנוץ פונעם בית עלמין‪ ,‬הָאט קהלתינו‬
‫הק' שוין בַאוויזן ב"ה צו טָאן חסדים עם החיים ועם המתים‪ ,‬דורך צושטעלן‬
‫כבודם האחרון פַאר נפטרים‪ ,‬און זיי רַאטעווען פון בזיונות און שַאנטַאזש‪.‬‬
‫טרָאץ ווָאס נישט דער גַאנצער בָאדן איז פון אנהויב שוין געווען געהעריג‬
‫גרייט צום באנוץ‪ ,‬דאך האט מען מיט מסירת נפש צוגעגרייט מקומות קבורה‬
‫פַאר די נעדרים מיט'ן גרעסטן כבוד און העכסט אויסגערעכנט לפי כבודם‪,‬‬
‫און צו די העכסטע צופרידנהייט פון די משפחות און רצון פון די נפטרים‪.‬‬
‫פארשטייט זיך אז אלעס איז געווען באגלייט לויט די הוראות פון כ"ק מרן‬
‫אדמו"ר שליט"א ובית דינו הצדק‪ ,‬און לויט די ָאנווייזונגען פון די חברי הנהלת‬
‫החברה קדישא‪ ,‬די לַאנגיעריגע עוסקים במלאכת הקודש‪ ,‬וואס מיט זייער‬
‫ערפארונג טוט מען אנגיין מיט די ארבייט בקדושת המקום‪.‬‬
‫די געווַאלדיגע דערגרייכונג פון דעם בית עלמין‪ ,‬ווערט אויך שטַארק‬
‫אונטערגעשטרָאכן און דעמָאנסטרירט פון די רעַאקציע פון די בעלי זרוע‬
‫רשע‪ָ .‬אט די זעלבע כנופיא וועלכע הָאט זיך בַאוויזן משתלט צו זיין בגניבה‬
‫ובגזילה אויפן ַאלטן טייל פונעם בית החיים‪ ,‬און הָאבן עס אויסגענוצט ַאלס‬
‫שלאג געצייג מיט זייער אגרוף רשע‪ ,‬צו בַארַאבעווען משפחות‪ ,‬שַאנטַאזשירן‬
‫און מצער צו זיין ַאלטע אידן און חולים על ערש דוי‪ ,‬אויסּפרעסן ריזיגע‬
‫געלטער פון מענטשן אין זייערע שווערסטע צייטן‪ ,‬נוצן איצט די זעלבע‬
‫מיטלען צו דערגרייכן ּפונקט דָאס פַארקערטע‪.‬‬
‫ַאנשטָאט דרָאען ַאז זיי וועלן נישט לָאזן ליגן אין בית החיים ווָאס איז‬
‫אונטער זייער איצטיגע שליטה‪ ,‬זענען זיי איצט גרייט ַאלעס צו צוזָאגן און‬
‫אויף ַאלעם מוותר זיין‪ ,‬זעענדיג ווי מ'הָאט זיי צוגענומען דעם מָאנָאּפָאל און‬
‫בייטש מיט וועלכע זיי הָאבן אונטערדרוקט און געּפייניגט דעם גַאנצן ציבור‪.‬‬
‫די זעלבע אומדערהערטע שריט – ַאריינגערעכנט ָאנקלינגען און אפילו‬
‫ַארָאּפקומען צו משפחות און חולים ביז אין שפיטאל אריין ביים קראנקן בעט‬
‫אין זייערע שווערסטע צייטן פאר די גסיסה ‪ -‬ווָאס זיי פלעגן ַאמָאל נוצן צו‬
‫סטרַאשען ַאז מ'וועט נישט קענען ליגן אין בית עלמין‪ ,‬נוצן זיי איצט צו בעטן‬
‫און שלעּפן ַאז מ'זָאל יָא וועלן נטמן ווערן דורך זיי‪ ,‬אומגלויבליך דער טויש‬
‫אין אזא קורצע תקופה‪.‬‬
‫און ווען עס געלונגט זיי נישט ‪ -‬ערליכע אידן ווילן נישט ַאריינשּפילן אין‬
‫זייערע הענט‪ ,‬און ווילן נישט העלפן מחזק זיין דעם כלי חמס ווָאס זיי הָאבן‪,‬‬

‫זענען ָאנגענומען געווָארן קריטישע החלטות‬
‫איבער די ענינים‪ ,‬ווָאס זענען בַאשטעטיגט‬
‫געווָארן מיט די פולסטע צושטימונג פון די‬
‫ראשי קהלות פון די ַאלע געגנטן אינאיינעם מיט‬
‫די צענטרַאלע קהלה‪.‬‬

‫א' סליחות תשס"ט —‬
‫בהקהל את הקהל‬
‫ַאן אויסערגעווענליכע התעוררות'דיגע‬
‫שטימונג‪ ,‬הָאט געהערשט ביי די טויזענטר חברי‬
‫הקהלה יענעם זונטָאג ָאווענט א' סליחות‪ ,‬ביי די‬
‫גענערַאל פַארזַאמלונג אינעם היכל בית המדרש‬
‫הגדול דקהלתינו הק' אין וויליאמסבורג‪ .‬דער‬
‫ציבור האט מיט ערנסטקייט און צופרידנהייט‬
‫אויפגענומען די החלטות הקהלה איבער די‬
‫דברים העומדים על הפרק‪ ,‬וועגן דעם ָאּפקויף‬
‫און איינפירונגען אין דעם נייעם שטח וועלכער‬
‫איז צוגעשטעלט געווָארן צום עקזיסטירנדן‬

‫און ווָאס זיי וועלן קלָאר צוריק ָאנהייבן צו נוצן ווען נָאר זיי קענען ‪ -‬נוצן‬
‫זיי זייער גַאנצער ַאּפַארַאט צו בַאשמוצן די בַאטרעפנדע‪ ,‬מרנן זיין אחר‬
‫מטתם מיט ַאלע ערליי שקרים וכזבים‪ ,‬און נוצן זייער לשון מדברת גדולות‬
‫און שרייבערלעך צו ּפרובירן צו פַארשּפרייטן ַאלע ערליי שקרים וכזבים אויף‬
‫די נפטרים און משפחות‪.‬‬
‫דערמיט צייגן זיי ווייטער ַארויס דעם זעלבן זלזול ובזיון כבוד המת‪ ,‬און‬
‫קַאלט‪-‬בלוטיקייט צו די געפילן פון משפחות אין זייערע שווערסטע צייטן‪,‬‬
‫און געוויס איז ַא גועל נפש ַאז זיי זָאלן זיך מטפל זיין מיט ַאזעלכע הויכע‬
‫הייליגע ענינים ווי קבורת המת‪ ,‬ווען זייער גַאנצע מטרה איז בלויז טערָאר‬
‫און תאוות השררה‪.‬‬
‫נַאטורליך ַאז די שנעלע פָארשריט אויפן שטח החדש פונעם בית החיים‬
‫אין די ערשטע יאר פון ווען מ'האט דאס מקדש געוועזן‪ ,‬איז א געוואלדיגער‬
‫שמחת הנפש פאר'ן גַאנצן ציבור חסידים ואנשי מעשה‪ַ ,‬אדַאנק ווָאס מ'קען‬
‫זָאגן פַאר די יעניגע 'שקילי טיבותיך ושדיא אחיזרי'‪ ,‬און די חברה קדישא‬
‫און דער גאנצער בית העלמין הָאבן צוריק בַאקומען איר ַאמָאליגע ערנסטע‬
‫צורה‪ ,‬און הייליגע פָארכטיקייט פַאר כבוד המת‪.‬‬
‫שלומי אמוני ישראל אומעטום‪ ,‬ספעציעל אידן זקנים פונעם עלטערן‬
‫דור‪ ,‬האבן מיט דער אויפבוי פון נייעם בית החיים פריי אפגעאטעמט בלויז‬
‫וואוסענדיג אז מען האט אונטערגעבראכן דעם אומדערהערטן טעראר‪,‬‬
‫און דאס האט אויך צוגעברענגט אז רוב מנין ורב בנין פונעם ערליכן ציבור‬
‫מעמבערס פון די קהלה הק' האבן זיך קונה שביתה געווען אינעם שטח החדש‬
‫פונעם בית העלמין דקהלתינו‪ ,‬וואוסענדיג אז עס וועט ח"ו נישט צוקומען‬
‫קיין בזיון וניוול המתים‪ ,‬וצער ועגמת נפש פאר די משפחות ווען זיי ווערן‬
‫ליידער באטראפן פון אן אומגליק ה"י‪.‬‬
‫ווי ס'האט זיך ארויסגעשטעלט אין לויף פונעם פארגאנגענעם יאר‪ ,‬זינט‬
‫דעם אפקויף פונעם שטח החדש‪ ,‬אז דער נייער בית החיים האט געראטעוועט‬
‫דעם גאנצן ערליכן אידנטום‪ ,‬וואס ווילן זיך האלטן מיט אן אמונה הצרופה‬
‫צו די געטרייע שיטה ודרך הנכונה והישרה פון מרן רבינו הקדוש זי‬"‪‪‬ע מייסד‬
‫הקהלה‪ ,‬ואחריו מרן רבינו הגה"ק בעל ברך משה זצ"ל‪ ,‬וואס ווערט היינט‬
‫געפירט בעוז ובתעצומות דורך דעם שר צבא ה' כ"ק מרן רבינו שליט"א און‬
‫אונטער די הנהגת התורה פון בית דינו הצדק‪ ,‬בדרך המסורה והסלולה לנו‬
‫מאבותינו ורבותינו מדורות הקודמים נ"ע בלי שום שינו כל שהוא‪.‬‬

‫בית החיים אין קרית יואל יצ"ו‪.‬‬
‫די ַאטמָאספערע אין היכל ביהמ"ד הגדול איז‬
‫ביי יענע אסיפת הקהלה געווען אין ַא בחינה‬
‫פון 'וגילו ברעדה'‪ .‬פון איין זייט איז עס געווען‬
‫גָאר ַאן ערנסטער מצב‪ ,‬אינעם טאג פון א'‬
‫סליחות‪ ,‬ווען אידן הייבן ריכטיג ָאן צו שּפורן‬
‫דעם זוחלים ורועדים מיום בואיך‪ ,‬און מ'הָאט‬
‫דָארט נושא ונותן געווען גָאר ערנסטע זַאכן‪.‬‬
‫פון די אנדערע זייט זענען גערינען טרערן אין‬
‫די אויגן פון אינערליכע פרייד געפילן‪ ,‬ספעציעל‬
‫ביי די עלטערע זקני וחשובי הקהל‪ ,‬הערנדיג‬
‫די התרגשות'דיג דרשות‪ ,‬איבערהויּפט פונעם‬
‫משב"ק הרה"ח ר' עזריאל גליק שליט"א‬
‫פרעזידענט פון חברה קדישא – וועלכער הָאט‬
‫נָאך זוכה געווען לצקת מים אל הקודש – וועלכע‬
‫הָאט ַארויסגעברענגט ווי שטַארק דער ציבור‬
‫קלַאמערט זיך ב"ה צום ערליכן דרך פון מרן‬
‫רבינו הקוה"ט זי"ע‪ ,‬בעת ַאנדערע זענען ליידער‬

‫ווייט פַארקרָאכן‪ ,‬און זיי זענען פוער פיהם אויף‬
‫ַא שרעקליכן אופן קעגן דעם הייליגן דרך – די‬
‫ערליכע מסורה צו ווָאס ערליכע אידן הַאלטן‬
‫זיך מדור דור‪.‬‬
‫סּפעציעל איז דער ציבור נתעורר געווָארן פון‬
‫די פלאמעדיגע דברות קודש פון כ"ק מרן רבינו‬
‫שליט"א‪ ,‬וועלכע האט ברייט ארומגערעדט‬
‫איבער די געווַאלדיגע זכי' צו קענען ַאנטייל‬
‫נעמען אין ַאזַא געהויבענעם ענין פון צושטעלן‬
‫ַא בית החיים צו פַארזיכערן כבוד המת און כבוד‬
‫החיים‪ ,‬נָאכברענגנדיג מאמרי חז"ל איבער דעם‬
‫געווַאלדיגן ענין דערפון וואס באשיצט אויף די‬
‫בַאטרעפנדע און אויף די גַאנצע שטָאט‪.‬‬
‫דורכאויס די דרשות ביי יענע היסטארישע‬
‫קהלה פארזאמלונג‪ ,‬וועלכע הָאבן זיך געצויגן‬
‫עטליכע שעה‪ ,‬איז דער פיל‪-‬קעּפיגער‬
‫ציבור געזעסן צוגענָאגעלט אין ַא העכערע‬
‫ַאטמָאספערע‪ ,‬בַאגרייפנדיג די זכי' צו געהערן‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪33‬‬

‫מיד ולדורות‬
‫צו ַאזַא ערליכע הייליגע קהלה‪ ,‬וועלכע‬
‫קלַאמערט זיך צו די אומגעפעלשטע מסורה‪,‬‬
‫און בַאגרייפנדיג דעם חוב אויף יעדן איינעם‬
‫צו צולייגן ַא ּפלייצע להחזקת הקהלה און צו‬
‫פַארזיכערן ַאז דער הייליגער דרך ווערט חלילה‬
‫נישט פַארלָאשן‪.‬‬

‫אתהלך לפני ה' באר"ץ החיי"ם‬
‫די אנדערע ווָאך נאך די גרויסארטיגע‬
‫גענעראל פארזאמלונג א' סליחות‪ ,‬אין די טעג פון‬
‫עשרת ימי התשובה בין כסא לעשור‪ ,‬איז באלד‬
‫ַאריין אין שוואונג דער געלט‪-‬אקציע קאמפיין‬
‫'מפעל ארץ החיים' פון חברה קדישא דקהלתינו‬
‫הק'‪ ,‬וועלכע איז געעפענט געווארן מיט דער‬
‫ציל צו קענען פאראויס גיין און פַארענדיגן דעם‬
‫מקח אויפן שטח ווָאס איז ניתוסף געווָארן צום‬
‫בית החיים אין קרית יואל‪" .‬באלד ביים אנהייב‬
‫זענען מיר ענטפַאנגען געווָארן מיט ַא שטַארקע‬
‫ווַארימקייט דורכן ציבור וועלכע האט זיך‬
‫הילכיג אפגערופן צו דעם חובת השעה" זאגט‬
‫אונז איינער פון די אקטיווע חברי הנהלת חברה‬
‫קדישא‪" .‬עס האט זיך באשיינפערליך דערקענט‬
‫ַאז דער ציבור הָאט זייער ערנסט אויפגענומען‬
‫דעם הייסן רוף פון רבי'ן שליט"א דער מנהיג‬
‫העדה און בית דינו הצדק אז מ'זאל זיך אנשליסן‬
‫אלס שותפים אין די הייליגע אונטערנעמונג‪,‬‬
‫און די מעמבערס האבן בַאגריפן דעם זכות‬
‫פון ַארויסהעלפן צוצושטעלן ַא בית החיים צו‬
‫פַארזיכערן די רעכטן פון יעדן מעמבער‪".‬‬
‫עס איז אין יענע טעג ערשינען ַא ''פסק‬
‫דין" פון הרבנים הגאונים הצדיקים שליט"א‬
‫חברי הבית דין צדק דקהלתינו הק' ַאז דער‬
‫ציבור זָאל ממלא זיין די התחייבות פאר אזא‬
‫וויכטיגע אונטערנעמונג פון קהל וואס איז פאר‬
‫די וואילזיין פון יעדן מעמבער באזונדער‪ ,‬לו‬
‫ולזרעיו אחריו‪ .‬די חברי הבית דין צדק שרייבן‬
‫צווישן אנדערע‪ ,‬אז דָאס העלפן ַאוועקשטעלן‬
‫דעם בית החיים איז ַא סגולה פַאר אריכת ימים‬
‫און מעורר זיין רחמים‪ .‬אויך איז אין יענע וואך‬
‫פארעפענטליכט געווארן א בריוו וואס דער רבי‬
‫שליט"א האט פערזענליך אפגעשריבן בכתב יד‬
‫קדשו צו אלע חברי הקהלה מ'זאל זיך אנשליסן‬
‫אנטייל צונעמען אין די איצטיגע איינמאליגע‬
‫און קריטיש‪-‬וויכטיגע התחייבות הקהלה פאר די‬
‫חברה קדישא‪.‬‬
‫די 'ארץ החיים' התחייבות איז באלד‬
‫צוגעשטעלט געווארן זייער צוגענגליכן און‬

‫‪34‬‬

‫קהל‬

‫אויסגעהאלטן‪ .‬א באשטימטע‬
‫אפצאל פון ַאכצן הונדערט דָאלַאר פַאר יעדן‬
‫ראש המשפחה העכער פינף און דרייסיג יאר‬
‫אלט‪ ,‬און צוועלף הונדערט דָאלַאר פַאר‬
‫אינגעלייט אונטער פינף און דרייסיג יאר אלט‪,‬‬
‫ווָאס אייגענטליך אויסגעקומען זייער ביליג‪,‬‬
‫נעמנדיג אין בַאטרַאכט ַאז מער ברויך מען‬
‫נישט צָאלן פַאר קיין קרקע אינעם בית החיים‬
‫אין קרית יואל‪ ,‬און ס'איז איש ואשתו צוזאמען‪.‬‬
‫די חברה קדישא האט אויך באלד‬
‫צוגעשטעלט א פראקטישער "פעימענט פלאן"‬
‫צו קענען באצאלן די 'ארץ החיים התחייבות'‬
‫אין חודש'ליכע איינצאלונגן‪ ,‬עס זאל זיין שוה‬
‫לכל נפש צו פארגרינגערן פאר יעדן צו קענען‬
‫באצאלן‪ .‬אויך איז געמאלדן געווארן עפ"י‬
‫הוראת הביד"ץ דקהלתינו‪ ,‬אז מען קען באצאלן‬
‫די 'ארץ החיים' געלטער מיט מעות מעשר‪,‬‬
‫וויבאלד דאס איז נישט קיין קנין קרקע נאר אן‬
‫התחייבות פאר די הוצאת הקהלה‪.‬‬

‫די 'ארץ החיים' אקציעס‬
‫אין ַאלע געגנטן‬
‫אין לויף פון די נאכפאלגענדע ווָאכן איז‬
‫ָאנגעגַאנגען העפטיגע צוגרייטונגען צווישן‬
‫די רייען פון די חברה קדישא‪ ,‬צו די מערערע‬
‫מגביות 'ארץ החיים' אין די ַאלע געגנטן און‬
‫צענטערן פון אנ"ש אין ניו יארק‪.‬‬
‫אין 'מאנסי' איז באלד נאך חג הסוכות‬
‫פָארגעקומען ַאן אסיפה פון די הנהלת החברה‬
‫קדישא און הנהלת הקהלה‪ ,‬מיט די אקרו"ט פון‬
‫די הנהלת קהל ויואל משה דסַאטמַאר מָאנסי‪,‬‬
‫אין שטוב פון רב הקהלה כ"ק גאב"ד סַאטמַאר‬
‫מָאנסי שליט"א‪ .‬דער רב שליט"א הָאט דערביי‬
‫שטַארק אויפגעפָאדערט די ראשי הקהלה און‬
‫עסקנים ַאריינצולייגן די מַאקסימַאלסטע כוחות‬
‫פַאר די הצלחה פון איינמָאנען דעם התחייבות‬
‫ביים מאנסי'ער ציבור‪ ,‬צו קענען ארויסהעלפן‬
‫מיט גומר זיין דעם מקח און צוגרייטן דעם בית‬
‫החיים ווי עס דַארף צו זיין‪.‬‬
‫אויך אין די שטאט 'קרית יואל' איז אין אנהויב‬
‫פונעם ווינטער‪ ,‬בחודש חשון‪ ,‬פָארגעקומען‬
‫ַא גָאר ערנסטע "גענערַאל פַארזַאמלונג" אין‬
‫גרויסן בית המדרש מיט די באטייליגונג פון כ"ק‬
‫מרן רבינו שליט"א‪ ,‬וואו מ'הָאט בַאהַאנדעלט די‬
‫בלי און וואוקס פון די קהלה און די מוסדות הק'‬
‫בקרית יואל‪ ,‬און אויפגעברענגט פאר'ן ברייטן‬
‫ציבור אנ"ש אין קרית יואל איבער זייער פליכט‬
‫פון אנטייל נעמען אין די איצטיגע אפקויף און‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫אויפבוי פון נייעם שטח בית החיים פון די קהלה‪.‬‬
‫הרה"ח מוה"ר שאול פערלשטיין הי"ו סגן‬
‫ראה"ק דקהלתינו הק' אין ברוקלין האט‬
‫דארט געזאגט א הארציגע רעדע‪ ,‬און האט‬
‫ארויסגעברענגט די וויכטיגקייט פון דעם ענים‬
‫וועלכע וועט גלייכצייטיג אראפשטעלן די‬
‫ענדגילטיגע יסודות פאר די קהלה אין קרית‬
‫יואל‪ ,‬און דערמאנט אז די איצטיגע שריט‬
‫פון קהלה ברענגט א פארזיכערונג פאר יעדן‬
‫מעמבער לאחר אריכת ימיו ושנותיו‪.‬‬
‫אין די דברות קודש וואס דער רבי שליט"א‬
‫האט געזאגט פאר די קרית יואל'ע אידן ביי‬
‫יענעם פארזאמלונג‪ ,‬האט דער רבי שליט"א‬
‫גערופן דעם ציבור זיך ָאנצושליסן ַאלס חברי‬
‫הקהלה‪ ,‬ממשיך צו זיין און זיין א טייל פון די‬
‫קהלה וואס רביה"ק זי‬"‪‪‬ע האט געגרינדעט‪ ,‬און‬
‫מען זאל אויסצָאלן די התחייבות פַאר'ן בית‬
‫החיים ווָאס איז זייער ַא וויכטיגע זַאך פַאר‬
‫יעדן חבר הקהלה‪ ,‬און יעדער איז מחויב צו‬
‫פַארזיכערן ַאז מ'הָאט ַא בית מועד לכל חי צו‬
‫קענען צושטעלן כבודם האחרון פון נפטרים‪ ,‬על‬
‫כל צרה שלא תבא‪.‬‬
‫נאך די גענערַאל פַארזַאמלונג אין קרית יואל‬
‫איז ב"ה געווען קענטליך די ווַארימקייט פונעם‬
‫ציבור צו ווערן שותפים אין החזקת הקהלה‪,‬‬
‫וויבַאלד די דָארטיגע איינוואוינער האבן‬
‫דאס מערסטע בַאגריפן און די שטערקסטע‬
‫געשּפירט דעם תועלת פונעם נייעם שטח בית‬
‫החיים פַאר כבוד המתים‪ ,‬צו פַארמיידן ַאזעלכע‬
‫אינצידענטן וועלכע הָאבן זיך דָארט ליידער‬
‫ָאּפגעשּפילט אין די פריערדיגע צייטן פון יענע‬
‫תקופה‪ ,‬און בפרט דער שרעקליכער בזיון המת‬
‫פון פריערדיגן ר"ח אלול‪.‬‬

‫עבודת הקודש קאסט געלט‬
‫צום שלוס פונעם ארטיקל‪ ,‬זענען מיר‬
‫פארבעטן געווארן פון די געטרייע חברה קדישא‬
‫לייט און איבערגעגעבענע עוסקים במלאכת‬
‫הקודש‪ ,‬צו פארברייטערן די שורות און‬
‫דערמאנען פאר די ליינער אז מ'דארף צו דעם‬
‫אונטערנעמונג האבן אסאך שטיצע פינאנציעל‪.‬‬
‫די ראשי הקהלה און די הנהלת החברה קדישא‬
‫זענען אצינד שטַארק אקטיוו צו צושטעלן די‬
‫פינַאנציעלע מעגליכקייטן צו קענען פָארזעצן און‬
‫ענדיגן דעם ּפרָאיעקט בעז"ה‪ .‬די ָאּפקויפונג און‬
‫ַארבעט אויפן שטח ציעט ַאריין העכער זעקס‬
‫מיליָאן דָאלַאר‪ ,‬ווָאס קומט זייער שווער ָאן‬
‫פַאר די חברה קדישא צו דעקן אין די איצטיגע‬
‫שווערע צייטן‪ ,‬און זענען זייער ָאנגעוויזן אויף די‬
‫הילף פון יעדן חבר הקהלה‪.‬‬

‫מנוחה נכונה‪ :‬טייל פון די איינפירונגען‬
‫אינעם נייעם שטח הבית עלמין‬
‫ביים איבערגיין מיט עטליכע פון די חברה קדישא מיטגלידער די דעטאלן פון פארלאפענעם יאר‪,‬‬
‫וויאזוי דער נייער שטח פונעם בית החיים האט זיך אזוי וואונדערליך אנטוויקלט פון אלע אספעקטן‪,‬‬
‫האבן מיר אויפגעמערקט עטליכע גאר לויבנסווערדע איינפירונגען און תיקונים פון די חברה קדישא‪,‬‬
‫וואס די ח"ק לייט זאגן אויף דעם א שבח והודאה צום רבונו של עולם‪ ,‬אז ער האט געגעבן די זכי'‬
‫פאר קהל עדתינו הק' צורעכטצושטעלן א ערליכן בית מועד לכל חי‪.‬‬

‫‪ ‬בחנם אין כסף‬
‫גאר א געוואלדיגער איינפיר ווערט אנגעצייגט וואס די חברה קדישא האבן געשפירט פאר וויכטיג‬
‫מתקן צו זיין אלס דאנק צום בוכ"ע עד הנה עזרונו רחמיך ולא עזבונו חסדיך‪ ,‬אז מען האט בעזרת‬
‫ה' און מיט די הילף פון די חברי הקהלה געקענט צוריקשטעלן די רעכטן און פולשטענדיגע זכותים‬
‫פאר אלע ערליכע מעמבערס צוגלייך‪ ,‬אן קיין שום פאליטישע צוועקן – וואס דעריבער קען יעדער‬
‫ערליכער מעמבער אין די קהלה קומען למנוחה נכונה לאחר מוע"ש‪ ,‬פריי פון אפצאל‪ ,‬בחנם אין כסף‪.‬‬
‫דאס אליין אז מען האט אנגעהויבן צוריק איינפירן‪ ,‬אז עס איז נישט דא קיין שום געלט וואס‬
‫מען בעט פון א משפחה פאר די אחוזת קרקע צו קענען ברענגן א נפטר ל"ע למנוחה נכונה‪ ,‬האט‬
‫געהאט א געוואלדיגן אפקלאנג אין די גאנצע וועלט‪ .‬אומצאליגע מעמבערס אריינגערעכנט חשובי‬
‫ופני הקהלה ועיני העדה‪ ,‬האבן זיך מסדר געווען הם ומשפחתם אינעם שטח החדש לאחר אריכת‬
‫ימיהם ושנותיהם בנעימים‪ .‬השי"ת זאל העלפן אז מען זאל דאס נישט דארפן נוצן‪ ,‬נאר זאל דינען‬
‫אלס סגולה לאריכת ימים ושנים טובים‪.‬‬

‫דער ביה"ח איז נישט אין ערכאות‬
‫א חשוב'ער אנגעזעענער רב בישראל האט ארויסגעברענגט א פונקט פארוואס ער האט זיך‬
‫אויסגעקליבן קונה שביתה זיין אינעם שטח החדש פון קהל'ס בית החיים‪ ,‬נאר צוליב די בלויזע סיבה‬
‫ווייל דער שטח האט נישט ארום זיך קיין שום מחלוקת‪ ,‬עס געפינט נישט בערכאות של עכו"ם‪ ,‬און‬
‫עס איז ב"ה פריי פון יעדן פאליטיק‪ ,‬וואס דאס איז זיכער א געוואלדיגע טובה פאר די נשמה‪ .‬און‬
‫ח"ו פארקערט ליידער מיט וואס דער שטח הישן איז ארומגעוויקלט‪ ,‬אומצאליגע פעלער פון בזיון‬
‫החיים והמתים‪ ,‬חילול הקודש והמקדש‪ ,‬השפלת כבוד התורה ותלמידי חכמים‪ ,‬וואס איז שוין ליידער‬
‫פארגעקומען בלויז אין די לעצטערע יארן אויף יענעם ארט‪.‬‬

‫זהירות ביים מציבה שטעלן‬
‫א אנדערע פונקט איז צום דערמאנען‪ ,‬די זהירות אין מנהגים און הלכות וואס די הנהלת החברה‬
‫קדישא גיט שטארק אכטונג נישט מקיל צו זיין‪ ,‬און נאכקומען כדת וכדין עפ"י מנהגי ויסודות הלכה‬
‫וואס איז בקבלה פון פריער‪ ,‬וואס אסאך מאל איז דאס פארוויקעלט מיט גאר הארבע ענינים‪ ,‬און‬
‫מען פארקוקט נישט ח"ו אויף דאס מינדעסטע וואס איז נאר שייך כבוד המתים‪ .‬אריינגערעכנט דער‬
‫שיעור וויפיל עס דארף זיין אפגערוקט איין קבר פון צווייטן‪ ,‬דאס שטעלן די מציבה ווי אויך דעם‬
‫פאונדעישאן פאר די מציבה נישט אין די שבעה טעג ווען מען זיצט נאך שבעה‪ ,‬וואס כידוע איז דאס‬
‫זייער הארב פאר די נשמה‪.‬‬
‫דאס איז אויסער די סענסעטיווע באנעמונג צו די משפחה מיטגלידער אין פאל פון אן אומגליק‬
‫ה"י‪ ,‬וואס מען באנעמט זיך מיט די גרעסטע מאס מענטשליכקייט אין אזא שווערע זמן בשעה שמתו‬
‫מוטל לפניו‪ ,‬און טאקע ווען די משפחה קוקט ארויס אויף יעדע מינדעסטע הילף און נארמאלע‬
‫רואיגע ערליכע באנעמונג‪ ,‬האלט מען פאר די אויגן אויך די הלכה'דיגע ענינים עס זאל ח"ו נישט‬
‫פארשוועכט ווערן‪.‬‬

‫גאר נידעריג‬
‫ּפרייזן פון מציבות ָ‬
‫פון גאנץ אנהויב האט מען שוין איינגעשטעלט א שטארקער יסוד וועגן די פרייזן פון די מציבות‪,‬‬
‫און רעכענט מער נישט די אומגעהויערע מאפיא פרייזן‪ ,‬נאר עס איז דא א מינימאלע פרייז השוה לכל‬
‫נפש‪ ,‬מיט די פולסטע סערוויס און באקוועמליכקייט‪ ,‬לטובת די משפחה‪.‬‬
‫די אומגעהויערע כוחות און ריזיגע געלטער פון מיליאנען דאלארן וואס די חברא קדישא האט‬
‫אינוועסטירט אהערצושטעלן דעם נייעם שטח פונעם בית עלמין דקהלתינו הק'‪ ,‬איז זיכער א פרייד‬
‫פאר יעדן מעמבער און א שטוינענדער דערגרייכונג‪ ,‬עד ביאת הגואל במהרה‪.‬‬

‫וויבאלד דער אפקויף פונעם נייעם שטח‬
‫איז געטאן געווארן מיטן ציל אפצושטעלן‬
‫די בארבארישע באנעמונגען פון אויסרייסן‬
‫שווערע טויזענטער דאללאר'ס פון א משפחה‬
‫בשעה שמתם מוטל לפניהם‪ ,‬צוליב פאליטישע‬
‫מאטיוון‪ ,‬איז דאך דאס נאר לטובת פון‬
‫יעדן מיטגליד פון די קהלה‪ ,‬פאר די אייגענע‬
‫אינטערעסן אז דאס זאל קענען אהערגעשטעלט‬
‫ווערן און אויסגעצאלט וואס פריער‪ ,‬דעריבער‬
‫קוקט די הנהלת החברה קדישא שטארק‬
‫ארויס אויף יעדן איינציגן מיטגליד זיך נישט‬
‫ארויסדרייען דערפון‪ ,‬און זיך ווארים אנרופן און‬
‫אויסצאלן די התחייבות תיכף ומיד‪ ,‬ספעציעל‬
‫אז מען האט צוגעשטעלט דעם פעימענט פלאן‬
‫וואס פארגרינגערט די אויסצאלונגן‪.‬‬
‫די הנהלת החברה קדישא הָאט טאקע‬
‫געשעּפט ַא שטַארקן אומגעהויערן חיזוק‪,‬‬
‫באקומענדיג מאראלישע און פינאנציעלע‬
‫שטיצע פון דעם ווַארימען ָאּפרוף פונעם‬
‫ציבור אין לויף פון די פארלאפענע יאר זינט‬
‫די 'ארץ החיים' אקציעס האבן זיך אנגעהויבן‪.‬‬
‫ַא גרויסע צָאל מעמבערס הָאבן שוין גענצליך‬
‫אויסגעצָאלט די התחייבות – לקול קריאת‬
‫הקודש פון כ"ק מרן רבינו שליט"א ובית דינו‬
‫הצדק – ָאדער האבן זיי זיך איינגעשריבן‬
‫אינעם ּפעימענט פלאן עס אויסצוצָאלן מיט ַא‬
‫בַאשטימע סומע צוביסלעך יעדן חודש‪.‬‬
‫און זיי זענען גערעכט‪ .‬די חברה קדישא און‬
‫די הנהלת הקהלה הָאבן נישט די ָאּפציע פון ַא‬
‫ּפעימענט ּפלַאן אויסצוצָאלן די זעקס מיליָאן‬
‫דָאלַאר‪ .‬וויבַאלד מ'רעכנט זיך מיט'ן מצב פונעם‬
‫ציבור‪ ,‬הָאט מען ַאוועקגעשטעלט די צָאלונג‬
‫ּפלענער‪ ,‬עס צו קענען אויסצָאלן צוביסלעכווייז‪,‬‬
‫טרָאץ ווָאס די חברה קדישא מוז שוין‬
‫אויסצָאלן דעם גַאנצן סכום‪ַ .‬אנשטָאט‪ ,‬מַאכט‬
‫מען געפערליכע ָאנשטרענגונגען אויפצוקומען‬
‫מיט די געלטער ָאן צו דַארפן נעמען דעם גַאנצן‬
‫געלט פון ַאלע מעמבערס אויפַאמָאל‪.‬‬
‫יעדער וואס האט זיך אנגעשלאסן אינעם‬
‫"מפעל ארץ החיים" האט זיכער א חלק אין‬
‫די געוואלדיגע דערגרייכונג מיד ולדורות‪ ,‬אין‬
‫יעדן מעמבער וואס קען קומען למנוחה נכונה‬
‫אומגעשטערט לאחר מוע"ש‪.‬‬
‫השי"ת זָאל העלפן ַאז בזכות דעם חסד של‬
‫אמת‪ ,‬ווָאס עס זענען דָא דערין געווַאלדיגע‬
‫סגולות פַאר אריכת ימים און ַאנדערע ענינים‪,‬‬
‫זָאלן די ַאלע עושים ומעשים און דער גַאנצער‬
‫ציבור זוכה זיין צו אריכת ימים ושנים דשנים‬
‫ורעננים בבני חיי ומזוני רויחי וכל טוב סלה‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪35‬‬

‫מיד ולדורות‬
‫די אומגלויבליכע סייעתא דשמיא‬
‫האט געזען ביי די בוי‪-‬‬
‫וואס מען ָ‬
‫ָ‬
‫ַארבעט אינעם שטח בית עלמין‬
‫אין די זעלבע צייט האט זיך געהאט‬
‫אנגעהויבן די בוי ארבעט אויפן נייעם שטח‪,‬‬
‫און תיכף נָאך יום טוב סוכות העעל"ט איז די‬
‫פַארצווייגטע ַארבעט ַאריין אין אינטענסיווע‬
‫פַאזעס צוצוגרייטן דעם גַאנצן שטח על מנת‬
‫שיבולע המות לנצח‪ָ ,‬אנגעהויבן פון ָאּפליידיגן‬
‫און אויסגלייכן דעם בָאדן‪ ,‬ביז בַאשטימען די‬
‫פַארשידענע חלקות אנשים ונשים‪.‬‬
‫די גַאנצע בוי‪ַ-‬ארבעט איז פון פריער‬
‫דורכגעשמועסט‪ ,‬פָארגעשריבן און באהאנדעלט‬
‫געווארן דורך די ערפַארענע חברה קדישא לייט‪,‬‬
‫אינאיינעם מיט אינזשינערן אויסצוַארבעטן די‬
‫טעכנישע געברויכן‪ ,‬און מ'הָאט בַאגלייט דעטאל‬
‫צו פַארזיכערן ַאז ַאלעס ווערט צוגעשטעלט‬
‫עצהיו"ט‪ ,‬הלכה'דיג און אויך ּפרַאקטיש‪.‬‬
‫זַאך‪-‬קענער ווָאס זענען בַאקַאנט מיט די‬
‫ּפרָאצעדורן און בוי ּפרָאיעקטן‪ ,‬איבערהויּפט‬
‫אין ַאּפסטעיט און אין מָאנרָא אומגעגנט‪ ,‬זענען‬
‫געווען בַאאיינדרוקט אויף די סייעתא דשמיא‬
‫וואס האט זיך ארויסגעשטעלט ב"ה אויף יעדן‬
‫טריט און שריט‪ ,‬ווי שנעל מ'הָאט ב"ה בַאוויזן‬
‫צו צוטרעטן צו די ענדגילטיגע פַאזעס פון די‬
‫אויפבוי פון דעם ערשטן חלק בית העלמין‪ ,‬דער‬
‫חלקת הכהנים‪ ,‬דער חלקת אנשים און טייל‬
‫פון דער חלקת נשים‪ ,‬אנגעהויבן נאך פון די‬

‫‪36‬‬

‫קהל‬

‫אינשענירונג און פלאנירונג ַארבעט‪.‬‬
‫עקסּפערטן מיט ערפַארונג אין דעם געביט‬
‫האבן אנגעצייגט ַאז אונטער געווענליכע‬
‫אומשטענדן קען געדויערן ַארום צוויי יָאר די‬
‫אלע דערגרייכונגען ווָאס מ'הָאט דורכגעפירט‬
‫אזוי שנעל‪ ,‬וויבַאלד געווענליך נעמט עס לַאנג‬
‫ביז ּפלענער ווערן ַאּפרואווד‪ ,‬און דערנָאך‬
‫קומען צו ַא רייע פָארשריפטן און טעכנישע‬
‫שוועריקייטן וועלכע פַארציעט זייער לַאנג די‬
‫ַארבעט‪ ,‬ספעציעל ביי די אינסטאנצען‪.‬‬
‫בלויז ַאלס ביישּפיל – האבן מיר זיך‬
‫פאראינטערסירט ביי די וועלכע ווייסן – דאס‬
‫וואס מען הָאט דָא געדַארפט זיך סּפרַאווען מיט‬
‫ערנסטע זָאונינג און ּפערמיט אישוס‪ ,‬סּפעציעלע‬
‫'עקסקעוועישָאן' בַאשטעטיגונגען‪ ,‬און דָאס איז‬
‫סּפעציעל שווער געווען צוליב די סענסיטיווע‬
‫ַארבעט פון ַארויסנעמען און פַארקירווען‬
‫גַאז און עלעקטריק אינסטָאלַאציעס וועלכע‬
‫זענען דורכגעלָאפן אינעם שטח וואו עס זענען‬
‫געשטאנען עטליכע הייזער‪ ,‬ווָאס פַארלַאנגט‬
‫סּפעציעלע בַאשטעטיגונגען און מ'דַארף‬
‫נָאכקומען די פָארשריפטן‪.‬‬
‫אין צוגָאב‪ ,‬זענען די בוי ּפרָאיעקטן אין די‬
‫גאנצע ַּאסטעיט רַאיָאן געווען געשטערט פון‬
‫דעם שווערן וועטער אין די הויכע שניי בערג‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫וואס איז געווען דורכאויס די טעג און וואכן‬
‫פונעם גאנצן פארגאנגענעם ווינטער‪.‬‬
‫פון דארט האט די ארבעט דערנאך אנגעהויבן‬
‫אריינציען אין זייער א שווערע אונטערנעמונג‪,‬‬
‫צוליב וואס א גרויס טייל פונעם שטח איז‬
‫געווען גאר שטארק שטיינערדיג‪ ,‬און מיטן‬
‫אויסגראדן דעם שטח‪ ,‬וואס מען דארף היבש‬
‫אראפנעמען פון די הויכע בערג‪ ,‬האט מען זיך‬
‫באגעגענט מיט גאר ריזיגע שטיינער וואס האט‬
‫געדארפט ארויסגענומען ווערן‪ ,‬כדי מען זאל‬
‫שפעטער קענען אראפגראבן צו עפענען א קבר‬
‫על כל צרה שלא תבוא‪.‬‬
‫אזוי ווי מען האט געהאט אויסגעגראד דעם‬
‫גאנצן שטח‪ ,‬האט מען זיך דערזעהן ביים וועלן‬
‫גיסן די יסודות פארן גדר‪ ,‬אז די ערד איז צו ווייך‬
‫צו קענען ענטהאלטן דעם גדר‪ ,‬צוליב דעם האט‬
‫מען געדארפט ווארטן א שטיק צייט אז די ערד‬
‫זאלן זיך זעצן‪ ,‬כדי עס זאל קענען אויסהאלטן‬
‫דעם געבוי פונעם גדר‪.‬‬
‫שפעטער ‪ -‬נאך עטליכע רעגנ'ס ‪ -‬און די‬
‫ערד האט זיך געהאט געזעצט‪ ,‬האט מען זיך‬

‫דערזעהן אז נאכן אויסגראדן דעם שטח‪ ,‬און‬
‫אראפהאקן פון די גאר גרויסע פעלזן שטיינער‪,‬‬
‫איז נאך פארבליבן אונטער די ערד ווי מען‬
‫דארף קענען אראפגראבן פאר א קבר‪ ,‬שווערע‬
‫אונטערערדישע פעלזן שטיינער‪ ,‬וואס וועט‬
‫שטארק פארלאנגזאמען און קאמפליצירן דאס‬
‫עפענן א קבר‪ ,‬ח"ו על כל צרה שלא תבוא‪.‬‬
‫דעריבער האט די הנהלת החברה קדישא‬
‫באשלאסן אפצושטעלן דערווייל דאס‬
‫אויפבויען דעם גדר‪ ,‬נאר מען האט באשטימט‬
‫צו נעמען א געוויסע גרויסע קאמפאני מיט‬
‫שטארקע ערפארונג איבער די זאמד און‬
‫שטיינער‪ ,‬און זענען אראפגעקומען מאכן די‬
‫ריכטיגע פארשידענע טעסט'ס אויף די ערד‪,‬‬
‫מיט ספעציעלע מאשינען וואס ווייזן ווי עס איז‬
‫דא גרעסערע שטיינער אונטער די ערד‪.‬‬
‫ווען מ'האט צוריק באקומען די רעזולטאטן‬
‫פונעם טעסט‪ ,‬האט מען זיך דערזעהן אז מ'מוז‬
‫אונטערנעמען דעם פראצעדור פון אויסזיפן די‬
‫שטיינער פון די ערד‪ ,‬מ'זאל זיך שפעטער נישט‬
‫דארפן מוטשען צו עפענען א קבר‪.‬‬

‫באלד האט מען אנגעהויבן די ארבעט מיט‬
‫גרויס געניטשאפט‪ ,‬וואס עס פארלאנגט זיך ביי‬
‫אזא סארט ארבעט‪ ,‬עס איז זייער א שווערע‬
‫קאמפליצירטע ארבעט‪ ,‬ווייל מען דארף האלטן‬
‫די לעוועל פונעם סלאפ אז די שיפקייט פונעם‬
‫שטח זאל לויפן אייניג אויפן גאנצן שטח – עס‬
‫דארף זיין אביסל שיף וועגן די רעגן וואסער זאל‬
‫קענען אראפגיין און זיך נישט אנזאמלען אויפן‬
‫שטח בית החיים – אויך דארף מען זייער אכטונג‬
‫געבן ווי ווייט מען גראבט אראפ אויסצורייניגן‬
‫די ערד‪ ,‬מ'דארף זיין זייער פארזיכטיג ווען‬
‫מ'גראבט‪ ,‬ביז ווי ווייט מ'גייט אראפ‪.‬‬
‫עס דארף דא דערמאנט ווערן דער עסקן‬
‫הדגול והנמרץ‪ ,‬כבוד ידידינו היקר איש החסד‬
‫וכביר המעש מוה"ר חיים שלמה וויינשטאק הי"ו‬
‫מהנהלת החברה קדישא‪ ,‬וואס האט פרייוויליג‬
‫מקדיש געווען לילות כימים צו שטיין אויף די‬
‫וואך און באגלייטן די ארבייט מידי יום ביומו‪,‬‬
‫און א שטיינדל ווערט נישט גערירט ביי די‬
‫ארבייט דורך די בעלי מלאכה‪ ,‬נאר ווען ער‬
‫שטייט דארט אונטער זיין אויפזיכט‪ ,‬כדי עס‬
‫זאל זיין בכבוד הראוי לכבוד המקום קדוש‪.‬‬
‫טראץ וואס דאס קאסט אפ שווערע‬
‫טויזענטער דאללאר'ס – ווער עס איז באקאנט‬

‫וואס עס קאסט אזא סארט פראצעדור – און‬
‫עס איז נאכנישט דורכגעפירט געווארן די סארט‬
‫ארבעט אין קיין איין היימישע בית החיים‪ ,‬האט‬
‫זיך די הנהלת הברה קדישא דאס אונטערגענומען‬
‫כדי עס זאל בשלימות ווערן צוגעשטעלט דער‬
‫מקום קדוש לכבוד החיים והמתים‪.‬‬
‫אזוי ווי דאס איז פארטיג געווארן‪ ,‬האט מען‬
‫תיכף אנגעהויבן צו צוטרעטן דאס אויפבויען‬
‫דעם גדר ארום דעם בית העלמין‪ ,‬וואס איז‬
‫כידוע א סגולה קעגן די מזיקין וחיצונים‬
‫כמובא בספה"ק‪ .‬אזוי ווי דאס אויסשטעל‬
‫פון די "מאפע" און די חלקות און סעקשאנס‬
‫זענען שוין אויך מסודר‪ ,‬וועט מען אי"ה אין די‬
‫קומענדיגע וואכן אנהויבן גיסן די ראוד'ס צווישן‬
‫די סעקשאנס‪ ,‬כדי מען זאל קענען צוקומען‬
‫געהעריג צו די קברים‪.‬‬
‫די צווייטע פאזע — וואס מען וועט אי"ה‬
‫בקרוב אנהייבן באלד נאך די ימים טובים —‪ ‬‬
‫ענהאלט די איבעריגע חלק פון די נשים‪ ,‬און‬
‫חלקות המשפחות‪ .‬אויך נעמט דאס אריין דאס‬
‫בויען א טהרה שטיבל‪ ,‬ביה"כ און סינק'ס‪ ,‬און‬
‫אנדערע שטיבלעך פארן געברויך פון די חברה‬
‫קדישא‪ ,‬און פארן באנוץ פונעם ציבור‪.‬‬
‫על כל צרה שלא תבוא!‬

‫‪ ‬טרָאץ די ַאלע שוועריקייטן‪ ,‬הָאט די קהלה הקדושה בַאוויזן אין בלויז א יאר — פון ראש‬
‫חודש אלול תשס"ט ביז דעם היינטיגן חודש תשרי תשע"א — פון ווען מ'איז ַאריינגעשּפרינגען‬
‫אינעם ּפרָאיעקט מפני ההכרח‪ ,‬שוין בַאוויזן ענדגילטיג צו פארענדיגן די ערשטע פאזע בוי‬
‫ַארבעט‪ ,‬צו צוגרייטן דעם גַאנצן בָאדן פַארן בית מועד לכל חי‪ ,‬וועלכע זָאל צושטעלן דעם‬
‫פולסטן יקרא דשכבי און יקרא דחיי‪ ,‬וואס מען האפט בקרוב אינגאנצן צו פארענדיגן‪ ,‬און השי"ת‬
‫זאל העלפן אז מען זאל קיינמאל נישט דארפן אנקומען דערצו‪.‬‬
‫זעלבסט פַארשטענדליך ַאז דָאס הָאט מען בלויז בַאוויזן מיט סייעתא דשמיא בכחו ובזכותו‬
‫של אותו זקן מרן רביה"ק זי"ע מייסד קהלא קדישא הדין‪ ,‬באגלייט מיט שווערע כוחות‪ ,‬ריזיגע‬
‫געלטער‪ ,‬און די טייערע אומגעהויערע צייט יומם ולילה‪ ,‬ווָאס די פירער פון די חברה קדישא און‬
‫די ראשי הנהלת הקהלה הָאבן נישט געזשַאלעוועט קיין פלאג און מי צו פַארזיכערן ַאז די בוי‬
‫ַארבעט רוקט זיך פָאראויס ווָאס שנעלער‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪37‬‬

‫ב"ה‬

‫בשורה טובה ומשמחת‬

‫משמחת‬

‫דערמיט ווילן מיר אייך מעלדן‪ ,‬אלס אויסגעצאלטע מעמבער אז צוגאב‬
‫צו די ביז יעצטיגע ווערטפולע "בענעפיטן" וואס איר נוצט מיטן‬

‫צאלטע מעמבער אז צוגאב‬
‫טן" וואס איר נוצט מיטן‬

‫מעמבער קארטל‬

‫רטל‬

‫האבן מיר צוגעשטעלט יעצט די גאר נוצבארע בענעפיט פון‪:‬‬

‫וצבארע בענעפיט פון‪:‬‬

‫מעלדונג‬

‫ופטן פאר‬
‫אויסגעצאלטע‬
‫ָ‬
‫‪GB‬‬
‫מעמבערס‬
‫אייטעמסקהל‬
‫ף אלע אין‬

‫לכע ‪Location‬‬

‫נייע בענעפיטן‬
‫ערהייט ‪-‬‬
‫אויף די‬
‫טובה מעמבער‬
‫קארטלעך‬
‫ַ‬

‫‪ 12%‬אויף אלע איינקופטן‬
‫ביי ‪GB CLOTHING‬‬
‫דאס איז גילטיג א גאנץ יאר אויף אלע אייטעמס‬
‫וואס איר קויפט איין אין סיי וועלכע ‪Location‬‬

‫ נוצט עס געזונטערהייט ‪-‬‬‫בברכת כתיבה וחתימה טובה‬

‫הנהלת הקהלה‬

‫מודעה חשובה‬
‫איינמאליגע געלעגנהייט‬
‫ב"ה‬

‫מיר גרייטן זיך אי"ה צו פארקויפן בחודש כסלו הבעל"ט‬

‫גוטע זיצן אין ביהמ " ד ה ג ד ו ל‬

‫ומשמחת‬
‫טובה‬
‫עזרת נשים‬
‫בשורהביי די‬
‫סיי אין די מענער און סיי‬

‫משמחת‬

‫אלס פרייזן‬
‫צוגענגליכענע‬
‫פאר גאר‬
‫אויסגעצאלטע מעמבער אז צוגאב‬
‫דערמיט ווילן מיר אייך מעלדן‪,‬‬
‫צאלטע מעמבער אז צוגאב‬
‫‪109#‬‬
‫‪718.384.7449‬‬
‫יעצטיגעזאלן‬
‫פאראינטערסירט‬
‫טן" וואס איר נוצט מיטןנאר ערנסט‬
‫מיטן‬
‫איר נוצט‬
‫רופן"בענעפיטן" וואס‬
‫ווערטפולע‬
‫צו די ביז‬
‫וכל הקודם זכה!‬
‫מעמבער קארטל‬

‫רטל‬

‫וצבארע בענעפיט פון‪:‬‬
‫‪38‬‬

‫ופטן‬

‫קהל‬

‫האבן מיר צוגעשטעלט יעצט די גאר נוצבארע בענעפיט פון‪:‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫‪ 12%‬אויף אלע איינקופטן‬

‫חברה קדישא‬

‫דקהל יטב לב דסאטמאר‬
‫ברגשי גיל וחדוה הננו מתכבדים להזמין את כל הקהל הקודש‬
‫חברי קהלתינו הק' ואנ"שי שיחיו‪ ,‬לשוש אתנו משוש‬
‫ולחוג אתנו יחד בחגיגת‬

‫הכנסת‬
‫ספר תורה‬
‫שנכתבה ע"י ידידינו היקר הנדבן הרוצה בעילום שמו הי"ו‬

‫בהשתדלות הרה"ח מוה"ר זלמן לייב פעלדמאן הי"ו‬
‫משמש דקהלתינו והחברה קדישא‬

‫שיתקיים אי"ה במעמד אלופי אלפי ישראל בקול רנה ותודה והמון חוגג‬

‫חג שמיני עצרת הבעל"ט‬
‫לבית מדרשינו הגדול‬
‫קהל יטב לב דסאטמאר‬
‫‪152 Rodney street‬‬

‫כתיבת האותיות‬
‫ממחרת יום הכיפורים הבעל"ט‬

‫בבית מו"ה זלמן לייב פעלדמאן‬

‫הי"ו‪ ,‬משמש‬

‫‪593 Flushing Ave. #3-B‬‬
‫משעה ‪ 4:00‬עד ‪ 6:00‬בערב‬

‫החותמים בברכת התורה‬

‫הנהלת החברה קדישא‬

‫ק שישו ושמחו בשמחת התורה‬
‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫ר‬
‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪39‬‬

‫ושמרתם את המצות‬
‫די טויזנטער שלומי אמוני ישראל‪ ,‬מיטגלידער אין קהלתינו הק' קהל יטב לב ד'סאטמאר‪ ,‬דאנקן השי"ת אויף די געוואלדיגע סייעתא דשמיא‬
‫און הצלחה מרובה וואס מען האט געהאט ביים היי‪-‬יאריגן ווייץ‪-‬שניידן לכבוד חג המצות‪ ,‬און מיט שמחה און פרייד טוען אנשי שלומינו‬
‫אומעטום אויפנעמען די בשורה טובה אז נאך חדשים פון יגיעה ועמל רבה‪ ,‬האט מען ב"ה שוין געענדיגט די מלאכת הקודש פון שניידן דאס‬
‫ווייץ לכבוד דעם קומענדיגן יום טוב פסח‪.‬‬
‫באזונדער איז דער פרייד אז דאס היי‪-‬יאריגע שניט איז געווען באגלייט מיט געוואלדיגע הצלחה און סייעתא דשמיא‪ ,‬האבנדיג די זכי' צו‬
‫טרעפן גאר מהודר'דיגע און שיינע ווייץ לשביעת רצון אלפי בני קהלתינו הקדושה בפרט‪ ,‬און חסידים ואנשי מעשה מדקדקים במצוות איבער‬
‫דער גארער וועלט בכלל‪ ,‬פון אידן פון אלע שיכטן און קרייזן‪ ,‬וואס קויפן יערליך אין די סאטמארער מצה‪-‬בעקעריי פון קהלתינו הק'‪ ,‬און וואס‬
‫וועלן היי‪-‬יאר בעז"ה מיט אט די ווייץ מקיים זיין מצות מצוה בדחילו ורחימו מיט א געהויבנקייט בחג הפסח הבא עלינו לטובה‪.‬‬
‫די עבודה קשה שבמקדש פון שניידן ווייץ שליסט איין אין זיך גאר אסאך‪ .‬דער גאנצער פראצעדור מהחל ועד כלה איז שטארק קאמפליצירט‬
‫און פארצווייגט‪ ,‬און דעריבער איז פשוט אוממעגליך צו קענען אראפשרייבן דעם פראצעדור אין די ראמען פון איין ארטיקל‪ ,‬מיר וועלן בלויז‬
‫אנרירן עטליכע נקודות אויפ'ן שפיץ גאפל‪ ,‬און איבערגעבן פרטים פון דער סדר הקצירה וואו מען האט היי‪-‬יאר געשניטן דעם הערליכן שניט‬
‫ברוב חסדי השי"ת‪.‬‬

‫בכורי קציר חטים‬
‫דאס ערשטע מָאל וואו מיר טרעפן ארום‬
‫גערעדט איבער א שניט אין א פעלד‪ ,‬איז דער‬
‫ענין פון קצירת העומר‪ ,‬וואס אלע ווייסן אז‬
‫דאס איז צוגעגאנגען בפומבי‪ ,‬להוציא מלבן‬
‫של צדוקים וכו'‪ ,‬און ווי באקאנט איז די מצוה‬
‫פון קצירת העומר פָארגעקומען "ממחרת‬
‫השבת"‪ ,‬וואס דאס מיינט ממחרתו של יום‬
‫טוב ווי חז"ל דרש'ענען‪.‬‬
‫מען ווייסט אבער אז דער עומר איז‬
‫געווען פון "שעורים"‪ ,‬וואס דאס ווערט‬
‫שוין געצייטיגט בזמן הפסח; ווידעראום‬
‫ווייץ ווערט ערשט געצייטיגט שפעטער‪ ,‬און‬
‫אמאל האט מען דאס אפגעשניטן שבועות‬
‫צייט‪ ,‬און דעריבער ווערט שבועות אנגערופן‬
‫"חג הקציר"‪ ,‬און שבועות ברענגט מען די‬

‫‪40‬‬

‫קהל‬

‫"ביכורים" פון די "קציר חטים"‪ ,‬ווי דער פסוק‬
‫זאגט (שמות ל"ד‪ ,‬כ"ב)‪" ,‬וחג שבועות תעשה‬
‫לך בכורי קציר חטים וגו'"‪.‬‬
‫און דאס איז די ערשטע און וויכטיגסטע‬
‫נקודה צו וויסן און אין‪-‬אכט נעמען בשעת‬
‫ווען מען גייט שניידן ווייץ פון א פעלד‪ :‬צו‬
‫וויסן ווען די ווייץ אין דעם פעלד ווערט‬
‫געצייטיגט‪ ,‬און צו באמערקן אויף די ווייץ‬
‫אויב זיי זענען ראוי צום שניידן און עס צו‬
‫נוצן למצות מצוה‪ - ,‬ווי עס ווערט ערקלערט‬
‫אין די קומענדיגע שורות‪.‬‬
‫השי"ת האט באשאפן זיין וועלט מיט די‬
‫חכמה נפלאה‪ ,‬און אויסגעשטעלט דעם סדר‬
‫הבריאה פון דאס ווייץ‪ ,‬אז במשך דעם גאנצן‬
‫ווינטער ליגן די קערנדליך אונטער די ערד‪,‬‬
‫און סוף ווינטער הייבן ָאן ארויסצואוואקסן‬
‫גרָאזן‪ ,‬און אין רוב פלעצער דא אין אונזער‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫געגענט‪ ,‬הייבן ָאן ארויסצוקומען די ווייץ‪-‬‬
‫קערענדליך בערך פַאר יו"ט שבועות‪.‬‬
‫דערנאך ווען דער ווייץ קומט ארויס אויפ'ן‬
‫כדור העולם‪ ,‬איז עס קודם זייער נַאס און‬
‫אומרייף‪ ,‬און פון דַאן דויערט עס א שטיקל‬
‫צייט ביז ווען עס ווערט פולקאם געצייטיגט‪.‬‬
‫אבער דער סדר איז בדרך כלל‪ ,‬אז פון ווען‬
‫עס ווערט געצייטיגט‪ ,‬איז דא בלויז א קורצע‬
‫צייט ‪ -‬פון בערך פיר‪-‬פינף וואכן ‪ -‬וואס אין‬
‫אט די צייט דארף מען שניידן דאס ווייץ‪ .‬ווייל‬
‫אויב מען ווארט נאך אביסל‪ ,‬קען דאס ווייץ‬
‫ווערן "איבערגעווַאקסן"‪( ,‬מצומחות)‪ ,‬און עס‬
‫איז נישט כשר צו נוצן פאר מצוות מצה‪ ,‬ווייל‬
‫ס'איז חמץ‪.‬‬
‫די מומחים אויף דעם געביט קענען ‪-‬‬
‫בשעת'ן זיך אומקוקן אויף א פעלד ‪ -‬זען צי‬
‫דאס איז ראוי ונכון צום שניידן‪ ,‬מיט'ן קוקן‬

‫משה מנחם אדלער‬

‫ווייץ‬
‫שניט‬
‫אויב די ווייץ זענען "מצומחות"‪ ,‬אדער‬
‫"מתבקעות"‪( ,‬דאס איז אז צומאל קען דער‬
‫ווייצל‪ ,‬פון צופיל ווַאסער‪ ,‬ווערן געשפָאלטן‬
‫אויבן ביים ראש החטה‪ ,‬און דערנאך קען‬
‫עס ווערן מצומחות אויך); ווי אויך‪ ,‬ווַאקסן‬
‫אסאך מאל אריין צווישן די ווייץ א ווילדערט‬
‫געוויקס‪ ,‬וואס דאס זענען צוויבל און קנאבל‪,‬‬
‫וואס זעען אויס ענליך צו ווייץ‪ ,‬און מען דארף‬
‫זיין א מומחה דאס אדורכצוקוקן און דאס צו‬
‫קענען באמערקן‪ .‬די צוויבל און קנאבל זענען‬
‫אזעלכעס וואס טארן זיך נישט געפונען‬
‫צווישן די ווייץ‪ ,‬ווייל צוויבל און קנאבל יעדע‬
‫פאר זיך איז א "דבר חריף"‪ ,‬און‪ ,‬ווי ערקלערט‬
‫שפעטער‪ ,‬וועט דאס דער "קאמביין מאשין"‬
‫שניידן און דערנאך צוזאמענמישן צוזאמען‬
‫מיט די ווייץ‪ ,‬און דאס מיינט אז שפעטער‬
‫וועט מען דאס אריינמָאלן צוזאמען מיט די‬

‫ווייץ‪ ,‬דהיינו אז צוזאמען מיט די ווייץ וועלן‬
‫אריינגעמישט ווערן אט די דברים חריפים‪,‬‬
‫וואס דאס באדייט אז די ווייץ האבן שוין‬
‫נישט דעם אריגינעלער "שיעור חימוץ"‪ ,‬ווייל‬
‫די דברים חריפים זענען זייער שנעל מחמיץ‪.‬‬
‫דעריבער‪ ,‬איז די ערשטע יסוד וואס עס‬
‫פאדערט זיך ביים שניידן די ווייץ‪ ,‬איז‪ ,‬זיך‬
‫אומצוקוקן אויפ'ן פעלד‪ ,‬און זען אויב דאס‬
‫ווייץ איז ראוי צום שניידן‪ ,‬ווייל אין דעם ענין‬
‫ די צייט ווען דער ווייץ ווערט געצייטיגט און‬‫ראוי צום שניידן ‪ -‬איז יעדער מקום אנדערש‪,‬‬
‫און יעדער פעלד אנדערש‪.‬‬
‫און דאס איז די אויפגַאבע פון די שלוחא‬
‫דרחמנא‪ ,‬די חשוב'ע עוסקים במלאכת‬
‫הקודש‪ ,‬די עומדים בראש פון דאס ווייץ‬
‫שניידן זה רבות בשנים כולן שוין לטובה‪,‬‬
‫אנצוקומען צום ערשט צום פעלד‪ ,‬און‬

‫צוזאמען מיט די משגיחים ומפקחים ‪ -‬די‬
‫מומחים פון יארן לאנג אין דעם ענין‪ ,‬וואס‬
‫גייען אדורך מיט א שטארקע זהירות יעדער‬
‫פרט און פרט פון דעם גאנצן פראצעדור ‪-‬‬
‫גייט מען אדורך דעם פעלד לאורכה ולרחבה‪,‬‬
‫און מען זעט אויב דער פעלד איז ראוי צו‬
‫שניידן ווייץ פון דעם‪ ,‬און אזעלכע ווייץ וואס‬
‫זענען טאקע ראוי לעלות על שלחן מלכים‪,‬‬
‫מאן מלכי רבנן‪.‬‬
‫עס איז בכלל נישט קיין נייעס‪ ,‬און עס‬
‫פאסירט צענדליגער מאל‪( ,‬אפילו היי‪-‬יאר‬
‫האט דאס אויך פאסירט)‪ ,‬אז מען האט‬
‫באשטעלט טיקעטס‪ ,‬און די גאנצע גרופע‬
‫אידן האבן זיך ארויסגעלאזט אויף א לענגערע‬
‫נסיעה מיט א פליגער צו א געוויסען ארט‪,‬‬
‫און מען איז אהין אנגעקומען‪ ,‬און מען האט‬
‫אפאר שעה אדורכגעקוקט דאס פעלד‪ ,‬און‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪41‬‬

‫מען איבערצייגט זיך אז דאס ווייץ איז נישט ראוי צום שניידן‪ .‬אמאל קען‬
‫אויסקומען אז אפילו די גוים וואס זענען שוין יארן לאנג די אייגענטימער‬
‫פון דעם פעלד‪ ,‬ווערן נתפעל און איבערראשט ווי גוט די משגיחים זענען‬
‫באהאווענט אין די נושא‪ ,‬און זעען באלד אויף די ווייץ אויב זיי זענען‬
‫מוכשר וראוי‪.‬‬

‫ראצעדור‬
‫ברייטפארצווייגטער ּפ ָ‬
‫ַ‬
‫דער‬
‫דער המון עם האלט געווענליך נישט מיט‪ ,‬און איז נישט באקאנט‪,‬‬
‫וויפיל גלגולים דאס ווייצל גייט אדורך‪ ,‬ביז ווען עס קומט ָאן צום מצה‪-‬‬
‫בעקעריי‪ ,‬אדער ביז ווען עס קומען אהיים אין די בַאקסעס גרייט צום‬
‫סדר‪.‬‬
‫אפילו אין אנהויב‪ ,‬ווי געזאגט פריער‪ ,‬טוען די שלוחא דרחמנא אסאך‬
‫שוויצן און אסאך דורכגיין‪ ,‬ביז מען זעט אז א פעלד איז ראוי צו שניידן‪.‬‬
‫דאס פעלד ווערט גוט אדורכגעקוקט דורך משגיחים וואס זענען שוין‬
‫יארן לאנג ערפַארן אין דעם ענין‪ ,‬און ערשט דאן איז מען מחליט אז יא‪,‬‬
‫מען גייט שניידן פון דעם פעלד‪.‬‬
‫דאס שניידן ווערט געמאכט דורך א "קאמביין מאשין"‪ .‬דאס איז א‬
‫ריזיגער קָאסטבַארער מאשין‪ ,‬וואס טוט די גאנצע ארבייט פון שניידן‬
‫דאס ווייץ‪ :‬ער שנייד דאס ווייץ מיט א גרויסן מעסער‪ ,‬און דערנאך גייט‬
‫דאס אריין אינעם מַאשין‪ ,‬און דאס ווערט אויפ'ן ארט פלאץ געדרעשט‪,‬‬
‫גע"ווינדשאוועלט"‪ ,‬עס ווערט אפגעטיילט די שטרוי פון די קלַאוון‪ ,‬און‬
‫פון דארט קומט ארויף שיינע ווייץ גרייט צום מָאלן‪.‬‬
‫דאס אויסזויבערן דעם 'קאמביין' מאשין‬
‫און צום ערשט איז דא די שווערע עבודה פון אויסזויבערן דעם קאמביין‬
‫מאשין‪ .‬דער מאשין ווערט דאך גענוצט א גאנץ יאר פאר אלע סארט‬
‫תבואה‪ - ,‬אמאל שניידט מען מיט דעם קארן‪ ,‬און אסאך מאל אויך‬
‫ווייץ וואס זענען נישט "משומר"‪ ,‬אדער אנדערע סארט תבואה ‪ -‬און‬
‫דעריבער איז די ערשטע עבודה וואס מען פאנגט ָאן‪ ,‬איז אויסצוזויבערן‬
‫דער מאשין‪ .‬און ווי עס פארשטייט זיך קען מען זיך אויף דעם נישט‬
‫פַארלָאזן אויפ'ן גוי‪ ,‬אז וואס זאגט אז מען האט דאס אויסגעזויבערט‪- ,‬‬
‫ערשטענס ווייל ער איז נישט מַאסגעבענד‪ ,‬און צווייטענס‪ ,‬ווייל וואס עס‬
‫קוקט אויס פאר'ן גוי זויבער‪ ,‬מיינט בכלל נישט פאר אונז זויבער‪ ,‬ווייל‬
‫דער מציאות ווייזט אז דער גוי ווייסט נישט וויאזוי אויסצוקלינען אזא‬
‫זאך‪( ,‬דער גוי האט בדעה אז נאכ'ן שניידן אביסל וועט זיך דאס ממילא‬

‫‪42‬‬

‫קהל‬

‫אויסזויבערן‪ ,‬וואס דאס איז כמובן בכלל נישט גילטיג דא)‪.‬‬
‫דאס אויסזויבערן דעם מאשין איז אן עבודה פאר זיך‪ ,‬ווייל דאס מיינט‬
‫אז מען דארף צוקומען צו אלע אפטיילונגען פון די מאשין ‪ -‬יעדעס ארט‬
‫וואו דאס ווייץ קומט נָאר אן‪ ,‬און דאס אויסזויבערן‪ ,‬זיכער צו מאכן אז‬
‫עס איז ריין פון יעדן חשש חימוץ‪( .‬און אמאל קען דאס אליין זיין גענוג‬
‫סיבה פאר'ן אוועקגיין פון א פלאץ‪ ,‬ווייל מען האט פשוט נישט געקענט‬
‫אויסזויבערן דעם "קאמביין")‪.‬‬
‫און דאס אויסזויבערן איז ‪ -‬ווי פארשטענדליך ‪ -‬נישט מיט קיין ווַאסער‪,‬‬
‫נאר מיט שטארקע "לופט‪-‬מַאשינען"‪ ,‬און אויך אזעלכע גרויסע "וועקיום‬
‫קלינער מאשינען"‪ ,‬וואס זענען ספעציעל איינגערישט דערפאר‪.‬‬
‫און ביי אט די עבודה קען מען זאגן אז עס איז א רעגלמעסיגע זאך צו‬
‫זען ווי חסידישע אידן‪ ,‬אפטמאל דיינים ומורי צדק‪ ,‬גייען אריין אין דעם‬
‫גרויסן קאמביין‪ ,‬און קוקן אדורך אויב מען האט גוט אויסגעזויבערט דעם‬
‫מעסער‪ ,‬און דעם גרויסן אפענעם "טאנק"‪.‬‬
‫ווי אויך טוט מען אט די שווערע עבודה אויך אין די "טרָאקס" וואו עס‬
‫ווערט אריינגעלייגט דאס ווייץ גלייך פונעם "קאמביין"‪ - ,‬הכלל‪ :‬יעדער‬
‫פלאץ וואו דער ווייץ קומט אן‪ ,‬ווערט צום ערשט אויסגעזויבערט און‬
‫אדורכגעקוקט‪ ,‬מנופה בי"ג נפה‪ ,‬ביז ווען עס ווערט א כלי מוכשר לקבל‪.‬‬
‫און איינמאל מען מאכט זיכער אז אלעס איז זויבער‪ ,‬לאזט מען זיך‬
‫ארויס דעם צו די נסיעה צום שניידן‪( ,‬אמאל איז דאס א לאנגע שטרעקע‬
‫ פון דאס ארט וואו מען זויבערט אויס די כלים‪ ,‬ביז צום ארט פונעם‬‫שניידן)‪.‬‬

‫שניידן‪ּ ,‬פ ַאקן‪ ,‬און אהערברענגען‬
‫די היינטיגע קָאמביין מאשינען זענען אויסגעשטעלט אז עס פארמאגט‬
‫צוויי זיצן‪ ,‬וואס דארטן זיצן דער גוי וואס שניידט דאס ווייץ‪ ,‬און נעבן‬
‫אים א איד‪ ,‬וואס איז כסדר נעבן אים‪ - ,‬ער צינדט ָאן דער מאשין‪ ,‬בכדי‬
‫אז ס'זאל זיין "לשמה" ‪ -‬לשם מצות מצוה‪ ,‬און דערנאך זיצט דער איד‬
‫כסדר נעבן דעם גוי‪ ,‬אז בשעת'ן גאנצען מהלך פונעם שניידן זאל זיין‬
‫"ישראל עמו"‪.‬‬
‫און דער ענין פון "ישראל עמו" גייט ָאן פונעם אנהויב שניידן‪ ,‬און‬
‫דערנאך ווייטער ביים גאנצן המשך פונעם פראצעדור‪ ,‬פונעם שניידן‪ ,‬ביז'ן‬
‫אריינלייגן אין די טרעקלעך‪ ,‬דערנאך בהמשך פונעם גאנצן פראצעדור‬
‫פונעם ּפַאקן‪ ,‬שטענדיג ווערט דאס געמאכט בפיקוח ישראל‪ ,‬ביז עס‬
‫ווערט פארזיגלט חותם בתוך חותם‪.‬‬
‫דאס פַאקן איז א באזונדערע עבודה פאר זיך‪ ,‬און יעדער ארט האט‬
‫זיך זיין סדר וויאזוי עס ווערט געפאקט‪ .‬אבער בדרך כלל ווערט דאס‬
‫געמאכט אז פון די טרעקלעך ווערט דאס געלייגט אין די "בינס"‪( ,‬דאס‬
‫זענען אזעלכע ריזיגע טענק וואו די ווייץ ווערן פלאצירט)‪ ,‬דארט ווערן זיי‬
‫געהאלטן עטליכע ווָאכן ביז צום זמן פון "ּפַאקן" די ווייץ‪.‬‬
‫און ווי געזאגט‪ ,‬במשך די גאנצע צייט פונעם שניידן‪ ,‬אריינלייגן אין די‬
‫טרעקלעך‪ ,‬און דערנאך אין די "בינס"‪ ,‬ווערט יעדעס ארט אדורכגעקוקט‬
‫בעפאר דעם דורך די משגיחים‪ .‬די "קאמביינס"‪ ,‬די טראקס‪ ,‬די בינס‪,‬‬
‫א‪.‬ד‪.‬ג‪ ,.‬אלעס ווערט בעפאר דעם אויסגעזויבערט‪ ,‬און פָארזיכטיג‬
‫אדורכגעקוקט צו זען אויב עס איז זויבער‪ ,‬און דערנאך ווערן זיי פלאצירט‬
‫און אוועקגעלייגט ביז צום זמן פון "ּפַאקן"‪.‬‬
‫נאך עטליכע ווָאכן קומען די גאנצע חבורה צוריק צו פָארן אהין אויפ'ן‬
‫ארט‪ ,‬בכדי צו זיין דערביי ביים סדר פון "ּפַאקן"‪ .‬אסאך מָאל דארף מען‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫ליפערן די ווייץ פונעם פַארם ביז צו אן אנדערער ָארט‪ ,‬וואס דארט ווערן‬
‫זיי געּפַאקט אין די זעק‪ .‬און דאס מיינט אז אלע טרעקלעך וואס פירן די‬
‫ווייץ דארפן ווערן גוט אדורכגעקוקט און גוט אויסגעזויבערט‪ ,‬דערנאך‬
‫לייגט מען אריין דאס ווייץ‪ ,‬און א משגיח גייט דערמיט מיט‪ ,‬ביז צום‬
‫ּפַאקן‪.‬‬
‫ביים פַאקן גופא שטייען די משגיחים און טוען די זעלבע עבודת‬
‫הקודש‪ :‬אויף די ערטער וואס עס זענען דא מאשינען וואס זויבערן די‬
‫ווייץ‪ ,‬גייט מען פָארזיכטיג אדורך יעדע מאשין‪ ,‬אויף אלע ערטער וואו‬
‫די ווייצלעך גייען אדורך‪ ,‬און מען קוקט אדורך צו זען אויב דער מאשין‬
‫איז הונדערט‪-‬פראצענט זויבער‪ ,‬און נאר אויב מען קען דאס גרונטליך‬
‫אדורכקוקן‪ ,‬און דאס גוט אויסזויבערן‪ ,‬ערשט דאן ערלויבט מען צו נוצן‬
‫דעם "קלינינג" פראצעדור‪ ,‬און טאמער נישט‪ ,‬קען מען דאס נישט נוצן‪.‬‬
‫אזוי אויך ביים פַאקן ווען זיי ווערן צוטיילט אין די זעק‪ ,‬גייט מען אדורך‬
‫יעדען מאשין באזונדער‪ ,‬און מען שטייט דארט "ישראל ִעמו" יעדע רגע‬
‫פון די ארבייט‪ ,‬אכט צו געבן אויף יעדן שטַאפל אז עס גייט כשורה‪.‬‬
‫די ווייץ ווערן געּפַאקט אין זעק‪ ,‬און ארויפגעלייגט אויף "סקיטס"‪ ,‬און‬
‫דאן הויבט זיך ָאן די ארבייט פון אהערברענגען די ווייץ‪ .‬געווענליך ווערן‬
‫די ווייץ געברענגט מיט די ספעציעלע טרעילערס וואס זענען מיוחד‬
‫דערצו‪ .‬דאס ארויפלייגן די ווייץ אויף די טרעילארס פאדערט זיך א‬
‫באזונדערע עבודה‪ ,‬בשעת ווען די משגיחים שטייען דערביי‪ ,‬און האלטן‬
‫אן עינא פקיחא אויף דעם גאנצן סדר‪ :‬כמעשהו בראשונה ‪ -‬ביים שניידן‪,‬‬
‫כך מעשהו בשניה‪ ,‬ביים אהערברענגען דאס ווייץ‪ .‬ווי נאר די טרעילערס‬
‫קומען ָאן‪ ,‬גייען די משגיחים אריין אין די טרעילערס‪ ,‬און מען באקוקט‬
‫דאס גוט צי עס איז זויבער‪ ,‬ווי אויך טוט מען פָארזיכטיג אדורכקוקן‬
‫דעם טרעילער צו זען אויב די טירן קענען זיך גוט פארמאכן און אויב עס‬
‫זענען נישטא קיינע "חורין וסדקין"‪ ,‬וואס אויב יא קען ח"ו אריינקומען‬
‫ווַאסער‪ ,‬און אויב מאכט זיך אמָאל א לָאך‪ ,‬טוט מען דאס גוט פארקלעבן‬
‫ביז ווען עס ווערט באשטעטיגט אז עס איז גוט פארמאכט‪ ,‬הדק היטיב‪,‬‬
‫און עס וועט קענען ברענגען די ווייץ דעם לאנגען וועג‪.‬‬
‫שמורה מעולה ‪ -‬דאס פארזיגלען די ווייץ חותם בתוך חותם‬
‫מיר ווייסן אלע אז אויפ'ן יעדן באקס מצות זענען אויפגעשריבן די דריי‬
‫ווערטער "שמורה משעת קצירה"‪ ,‬אבער זייער ווייניג ווייסן וויפיל יגיעה‬
‫רבה‪ ,‬כוח און מוח עס ווערן אריינגעלייגט אין דעם‪ ,‬אז עס זאל טאקע‬
‫זיין בשמורה מעולה‪ - ,‬די ווייץ זאלן נישט זיין איין מינוט בלי שימור ‪ -‬און‬
‫דאס גייט אזוי ָאן במשך פונעם גאנצן פראצעדור‪ ,‬ווי ערקלערט אין די‬
‫קומענדיגע פאראגראפן‪.‬‬
‫צום ערשט האבן מיר געזען פריער ווי בשעת'ן שניידן‪ּ ,‬פַאקן‪ ,‬שטייט‬
‫כסדר א איד דארט‪ ,‬און בַאָאבַאכט די ארבייט‪ .‬נאכדעם וואס די ארבייט‬
‫איז געענדיגט בשעה טובה ומוצלחת‪ ,‬איינגעּפַאקט אין די "בינס"‪,‬‬
‫ווערן זיי אפגעשלאסן און פארזיגלט בשתי חתימות‪ ,‬מיט "סיעלס" און‬
‫דאטומען‪ ,‬ווען מען האט זיי פארזיגלט‪ ,‬אזוי אז ס'איז נישט מעגליך צו‬
‫עפענען דעם טויער ָאן דעם וואס מען זאל דאס באמערקען‪.‬‬
‫נָאכן ּפַאקן ווען מען לייגט אריין די זעק אין די טרעילערס‪ ,‬טוט דער‬
‫משגיח פארזיגלען דעם טרעילאר בשתי חותמות‪ ,‬זיכער מאכענדיג אז‬
‫מען קען דאס נישט עפענען נאר אויב מען ברעכט אויף דעם זיגל‪.‬‬
‫דאס ערפארונג האט געלערנט די מומחים‪ ,‬אז מען זאגט היינט ָאן‬
‫זייער שטרענג די גוים ‪ -‬די אייגענטימער פון די פעלדער‪ ,‬אז זיי זאלן‬
‫בשום אופן נישט אויפמאכן די אוצרות ווייץ בעפאר די משגיחים קומען‬

‫צוריק‪ ,‬ווייל אויב זעט מען אז דאס איז אפען‪ ,‬וועלן זיי דאס בשום אופן‬
‫נישט נעמען‪( .‬וכבר הי' לעולמים אז מען איז געקומען און מען האט געזען‬
‫אז דער טיר איז געווען אפען‪ ,‬און מען זיך צוריק אויסגעדרייט און מען‬
‫האט נישט צוגערירט צו דעם גאנצן טראנספארט ‪ -‬טראצדעם וואס מען‬
‫האט שוין אריינגעלייגט אזויפיל הארעוואניע און די ריזיגע הוצאות פונעם‬
‫פָארן‪ ,‬שניידן און ּפַאקן‪ ,‬און עס האט נישט געהאלפן קיינע תירוצים‬
‫פונעם גוי אז ער האט נאר געוואלט נעמען א הַאק‪ .‬מען האט נישט‬
‫צוגערירט דערצו‪ ,‬ווייל דער חותם איז געווען אויפגעבראכן)‪.‬‬
‫און דאס זעלבע ווערן אנגעזאגט אלע דרייווערס פון די טרעילארס‪ ,‬אז‬
‫זיי טארן בשום אופן נישט עפענען די טרעילארס‪ ,‬און נישט צורירן צום‬
‫חותם‪ ,‬ווייל אויב וועט דאס ווערן גערירט‪ ,‬וועט מען דאס נישט נעמען‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪43‬‬

‫אזוי אויך חזר'ט זיך איבער דאס זעלבע ווען דאס ווייץ קומט ָאן אהער‪.‬‬
‫דער דיין הגה"צ רבי לייביש פריעדמאן שליט"א טוט באקוקן די חותמות‪,‬‬
‫און נאר נאך זיין באשטעטיגונג ווערט דאס געעפענט‪.‬‬

‫דער היי‪-‬יאריגער געוואלדיגער מהודר'דיגער שניט‬
‫ביז אהער איז ערקלערט נאר א קליין טייל פון די אלע געוואלדיגע‬
‫זהירות וואס עס ווערט אריינגעלייגט אין דעם גאנצען קאמפליצירטע‬
‫און הייליגע עבודה פון דאס ווייץ שניידן‪ ,‬וואס יעדער פרט ופרט ווערט‬
‫געטוען מיט א געוואלדיגע זהירות און פָארזיכטיגקייט‪ ,‬און מיט די אור‪-‬‬
‫אלטע יסודות וכללים שהורה לנו אותו צדיק ‪ -‬וואס מרן רביה"ק זי"ע‬
‫האט אראפגעשטעלט אין די בראשית יארן‪ ,‬און אויף דעם מהלך און‬
‫אופן ווערט דאס געפירט כהיום בלי שום שינוי בפקיחותו און מיט דער‬
‫באגלייטונג על כל פסיעה ופסיעה ע"י כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א‪ ,‬און ב"ה‬
‫אז מען זעט ב"ה געוואלדיגע סייעתא דשמיא אין די עבודת הקודש‪ ,‬און‬
‫עס איז א שמחה רבה פאר בני קהלתינו הקדושה אז מען קען באריכטן‪ ,‬אז‬
‫בזכותו ובכוחו של אותו זקן איז דער היי‪-‬יאריגער שניט געווען ב"ה מיט‬
‫אויסטערלישע הצלחה און סייעתא דשמיא‪ ,‬אז מען האט געקענט טרעפן‬
‫פעלדער און שניידן די שענסטע און מהודר'דיגסטע ווייץ ווי עס פאסט‬
‫זיך פאר אנשי קהילתינו הקדושה‪ ,‬חסידים ואנשי מעשה‪ ,‬מדקדקים בקלה‬
‫כבחמורה‪ - .‬מיט פרייד איז כדאי צו באריכטן‪ ,‬אז מען האט היי‪-‬יאר ב"ה‬
‫אפגעשניטן דעם ריזיגן קוואנטום פון ַאריבער ‪ 700,000‬פונט ווייץ צו נוצן‬
‫פאר מצות אויפ'ן קומענדיגן יו"ט פסח‪.‬‬
‫אזוי ווי אלע יארן‪ ,‬האט מען היי‪-‬יאר נאך פסח אנגעהויבן זיך צוצוגרייטן‬
‫צו די נסיעות אויף פארשידענע מקומות וואו עס וואקסן ווייץ‪ ,‬מיט דער‬
‫האפענונג צו טרעפן א גוט פאסיג ארט וואו צו שניידן ווייץ פאר'ן בית‬
‫האופה דקהילתינו הקדושה‪ ,‬און אזעלכע ווייץ וואס זענען מהודר און כשר‬
‫לכתחילה‪ ,‬און אזעלכע וואס מען דארף נישט צוקומען צו היתירים פון‬
‫ביטול בשישים‪ ,‬הפסד מרובה‪ ,‬נאר זאלן זיין כשרים למהדרין מן המהדרין‪.‬‬
‫מען האט אנגעהויבן זיך נאכפרעגן‪ ,‬נאכזוכן‪ ,‬און נושא בעול זיין אין‬
‫די אלע ענינים און צוגריייטונגען וואס עס פאדערט זיך פאר אזעלכע‬
‫אונטערנעמונגען‪.‬‬

‫כל התחלות קשות‬
‫דאס ערשטע האט מען זיך ארויסגעלאזט אויף די נסיעה קיין‬
‫"דזשארדזשיע"‪ - ,‬תיכף נאך שבועות ‪ -‬וואס דארט איז דער שניט אביסל‬
‫פריער פון אנדערע פלעצער‪ ,‬און מען האט געהאפט אז מען וועט דארט‬
‫קענען שניידן ווייץ‪ .‬מיט גרויס האפענונג האבן זיך ארויסגעלאזט די‬
‫גאנצע חבורה פון עוסקים במלאכת הקודש‪ ,‬בראש מיט'ן דיין הרה"ג רבי‬
‫זושא כ"ץ שליט"א‪ ,‬וואס שוין איבער צוואנציג יאר איז דער חשוב'ער‬
‫דיין שליט"א דער אויסשליסליכער נושא בעול אלס דיין פון דעם גאנצן‬
‫פראצעדור‪ ,‬און איז מנצח על המלאכה מיט גרויס סייעתא דשמיא ב"ה‬
‫צו האלטן אן עינא פקיחא מיט א געוואלדיגער זהירות אויף דעם ענין‪.‬‬
‫אבער ווען די חבורה איז אהין אנגעקומען‪ ,‬און מען האט זיך געדרייט‬
‫אויפ'ן פעלד אהין און צוריק‪ ,‬האט מען אבער נישט געקענט טרעפן‬
‫מהודר'דיגע ווייץ‪ ,‬וואס זאל זיך פאסן פאר אזא מהודר'דיגע שניט ווי‬
‫קהילתינו קהל יטב לב ד'סאטמאר‪ ,‬און לויט דעם אופן וואס מען האט‬
‫אלע יארן מדקדק געווען‪.‬‬
‫להלכה וואלט דאס אפשר גוט געווען‪ ,‬און אפילו לכתחילה‪ ,‬און אפשר‬

‫‪44‬‬

‫קהל‬

‫למהדרין מן המהדרין אויך ‪ -‬ווייל עס איז זיכער דארט געווען כמה וכמה‬
‫מָאל שישים‪ ,‬אבער מען האט באשלאסן אז מען נעמט דאס נישט‪ ,‬אפילו‬
‫ס'איז געווען פארבינדן מיט די שווערע הוצאות ‪ -‬ווי צב"ש די הוצאות‬
‫צום פָארן‪ ,‬די הוצאות דארט צו זיין‪ ,‬הוצאות צוצוגרייטן צום שניידן ‪-‬‬
‫דאך האט מען אלעס איבערגעלאזט און מען איז אהיימגעפארן‪ ,‬בבחינת‬
‫כל התחלת קשות‪.‬‬

‫די הערליכע מהודר'דיגע ווייץ פון מערילענד‬
‫דערנאך האט מען געמאכט די נויטיגע צוגרייטונגען אויף די קומענדיגע‬
‫נסיעה‪ .‬און צוויי וואכן שפעטער איז מען געפָארן קיין מעירילענד‪.‬‬
‫אנקומענדיג אהין‪ ,‬זענען די משגיחים אדורכגעגאנגען די פעלדער עס צו‬
‫באקוקן‪ .‬די הערצער זענען תיכף אנגעפילט געווארן מיט שמחה עצומה‪:‬‬
‫מען האט דערזען פַאר זיך עטליכע גרויסע פעלדער‪ ,‬וואס פארמאגן גאר‬
‫שיינע און כשר'ע ווייץ ‪ -‬ממש מען האט נישט געטראפן קיין שום חששות‬
‫אין דעם פעלד‪ ,‬און מען האט זיך תיכף גרייט געמאכט צום שניידן‪ - .‬א‬
‫באזונדערע הנאה איז געווען אז ס'איז געווען א הערליכער וועטער‪ ,‬מיט‬
‫א קלארער הימל‪ ,‬ווי אויך האט מען זיך איבערגעצייגט‪ ,‬אז דער זמן פונעם‬
‫שניידן איז פארגעקומען אין א צייט ווען א לאנגע תקופה בעפאר האט‬
‫נישט גערעגענט‪ ,‬אזוי אז "ס'האט פשוט נישט געקענט זיין בעסער"‪...‬‬
‫אנקומענדיג דא פונעם שניט‪ ,‬נאך איידער מען איז אפילו אהיימגעפָארן‪,‬‬
‫זענען די עוסקים במלאכת הקודש תיכף אויפ'ן וועג צוגעפארן צו די‬
‫פעלדער אין "לָאנג‪-‬איילַאנד" זיך אומצוקוקן דארט און זען וואו דאס‬
‫ווייץ האלט‪ - .‬ביי דעם ענין איז זייער גילטיג דער כלל פון "אין מחמיצין‬
‫את המצוות"‪ ,‬ווייל ווי געזאגט דארף מען שניידן דאס ווייץ פונקט אין די‬
‫צייט ווען עס איז געאייגענט דערפאר‪ ,‬ממילא דארף מען כסדר האלטן א‬
‫ווַאכזַאם אויג‪ ,‬און ווען עס איז ראוי דארף מען תיכף שניידן‪.‬‬
‫אזוי אויך אין די ווָאכן נאכ'ן שניט פון מערילענד‪ ,‬זענען די משגיחים‬
‫עטליכע מאל ארויסגעפארן אויף לאנג‪-‬איילאנד אדורכצוקוקן די פעלדער‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫אריינגערעכענט צענדליגער גדולי אדמורי"ם ורבנים‪ ,‬דיינים ומורי‬
‫צדק‪ ,‬מרביצי תורה וכלי קודש‪ ,‬שליט"א‪ ,‬וואס ווערן אנטציקט פון די‬
‫געוואלדיגע הייליגע ארבייט וואס ווערט אדורכגעפירט מיט אזא הידור‬
‫און פָארזיכטיגקייט‪ ,‬זהירות המצוה ביתר שאת‪.‬‬

‫נא"‬
‫"אינדיא ַ‬
‫ַ‬
‫דער מהודר'דיגער שניט אין‬
‫אזוי ווי דער סדר פונעם שניט אין אינדיאנא איז דארט אין אנפאנג‬
‫חודש יולי‪ ,‬דעריבער האבן זיך די שלוחי מצוה תיכף נאכ'ן זמן מוצש"ק‬
‫פרשת פנחס‪ ,‬אור ליום א' לסדר "אלה מסעי בני ישראל"‪ ,‬ארויסגעלאזט‬
‫אויף די נסיעה קיין אינדיאנא צום ווייץ‪-‬שניידן‪.‬‬
‫אויך דא האט זיך ארויסגעשטעלט חסדי וטובו של המקום ב"ה‪ ,‬ווען‬
‫מען האט דערזען פאר זיך א הערליכער ריזיגער פעלד פון גאר שיינע‬
‫מהודר'דיגע ווייץ‪ ,‬פונעם בעסטן און שענסטן סארט‪ ,‬און מען האט דארט‬
‫געשניטן מיט גרויס הצלחה און סייעתא דשמיא ב"ה‪.‬‬

‫די מהודר'דיגע ווייץ אין איידעהא ‪-‬‬
‫בעפאר'ן שניט‬
‫ָ‬
‫וואו עס רעגענט נישט‬

‫צו זען וואו דאס ווייץ האלט ‪ -‬צי דאס ווייץ איז רייף צום שניידן‪ ,‬בכדי צו‬
‫מאכן פלענער אויף ווען צום שניידן‪.‬‬
‫נאך א שטיק צייט זענען די עוסקים במלאכת הקודש צוריקגעפָארן‬
‫קיין מערילענד‪ ,‬צו זיין דערביי בשעת'ן פַאקן‪ ,‬און בַאָאבַאכטן דעם גאנצן‬
‫סדר‪ ,‬פונעם ּפַאקן ביז'ן אהערברענגען די ווייץ בשעטו"מ‪.‬‬

‫איילאנד‬
‫ַ‬
‫לאנג‬
‫גאר מהודר'דיגער שניט אין ָ‬
‫דער ָ‬
‫דער שניט אין לָאנג‪-‬איילַאנד איז פָארגעקומען פרשת פנחס‪ .‬אויך‬
‫דא איז פָארגעקומען דער זעלבער פראצעדור‪ :‬די שלוחים זענען‬
‫ארויסגעפָארן‪ ,‬פָארזיכטיג ַאדורכגעקוקט די פעלדער‪ ,‬די מאשינען‪ ,‬די‬
‫טרעקלעך‪ ,‬וכו'‪ ,‬און מען האט אין צוויי טאג געשניטן בשעטו"מ עטליכע‬
‫טרעילארס ווייץ‪.‬‬
‫אויך דער שניט איז ב"ה געווען גאר מהודר און שיין‪ ,‬ווי אויך האט‬
‫מען געשניטן דאס ווייץ בשעת עס איז געווען א הערליכער וועטער‬
‫מיט א קלארער הימל‪ ,‬און אפילו דער הייסער זון‪ ,‬אין אזא ברענענדיגן‬
‫זוממער'דיגן טאג‪ ,‬האט נישט אפגעהאלטן דאס חביבות המצוה פון די‬
‫חשוב'ע עוסקים במלאכת הקודש‪ ,‬וואס זענען געשטאנען שעות לאנג‬
‫אויף די הייסע זון אין א גרויסן פעלד ָאן קיין שָאטן‪ ,‬און זיך אפגעגעבן‬
‫מיט די הייליגע מצוה בלב ובנפש‪.‬‬
‫רעדענדיג פון דעם שניט אין לאנג‪-‬איילאנד איז כדאי צו באמערקן דאס‬
‫פאלגענדע‪ .‬עס איז שוין איינגעפירט יָארן לאנג‪ ,‬אז צום שניט אין לאנג‪-‬‬
‫איילאנד‪ ,‬וואס דאס ארט איז נישט אזוי ווייט פון וויליאמסבורג‪ ,‬קומען‬
‫צו פָארן אסאך אידן‪ ,‬חסידים ואנשי מעשה‪ ,‬וואס זענען זיך מחמיר אליין‬
‫צו שניידן דאס ווייץ בקצירת יד‪ ,‬און דערפאר זענען אנוועזענד דארט‪,‬‬
‫צוזאמען מיט די עוסקים במלאכת הקודש‪ ,‬אסאך אידן וואס זענען זיך‬
‫מחמיר מיט די חומרה פון קצירת יד‪.‬‬
‫באזונדער טוען זיך משתתף זיין מיט'ן ווייץ שניידן פילצאליגע אידן‬
‫וואס ווילן זיין דערביי און מיטהאלטן דעם גאנצן סדר‪ ,‬אין דעם איז‬

‫דאס לעצטע שניט היי‪-‬יאר איז פארגעקומען פרשת כי תצא‪ ,‬ווען די‬
‫שלוחי דרחמנא האבן זיך ארויסגעלאזט קיין איידעהאו‪ ,‬וואו מען האט‬
‫געשניטן גאר מהודר'דיגע ווייץ לשביעת רצון אנ"ש המהדרין במצוות‪.‬‬
‫די מעלה יתירה מיט די ווייץ דארט איז‪ ,‬אז במשך א גאנץ יאר רעגענט‬
‫דארט און עס פאלט שניי‪ ,‬אבער אין די לעצטע תקופה בעפאר'ן שניט‬
‫איז בכלל נישטא דארט קיין רעגן אינעם גאנצן ראיאן‪ ,‬און דעריבער‬
‫זענען די ווייץ פון דארט גאר געאייגענט פאר די וואס זענען חושש צו די‬
‫חומרא פון דיעות אין די פוסקים אז ס'זאל נישט רעגענען אין די תקופה‬
‫בעפאר'ן שניט‪.‬‬

‫סייעתא דשמיא אויף יעדן טריט און שריט‬
‫בכוחו ובזכותו של אותו זקן‬
‫ווי געזאגט‪ ,‬איז דער שניט געווען דער סאמע לעצטער שניט היי‪-‬יאר‪,‬‬
‫אויף די ווייץ וואס מען וועט אי"ה נוצן צום באקן מצות אויפ'ן הייליגן יום‬
‫טוב פסח שנת תשע"א הבא עלינו לטובה‪.‬‬
‫אצינד‪ ,‬שרייבנדיג די שורות‪ ,‬ווען מען איז קוים אהיימגעקומען פון‬
‫דעם לעצטן שניט‪ ,‬זענען די עסקנים נאך אלץ אונטער'ן געוואלדיגן רושם‬
‫פון רגשי שמחה‪ ,‬דאנקענדיג השי"ת על כל הטובה‪ ,‬אז מען האט מצליח‬
‫געווען אדורכצופירן דעם היי‪-‬יאריגן שניט מיט אן אויסערגעווענליכע‬
‫הצלחה‪ ,‬אזוי ווי אלע יארן ביז אהער‪ ,‬און מען האט געזען דעם געוואלדיגן‬
‫סייעתא דשמיא באגלייט על כל פסיעה‪ ,‬און עס איז זיכער אז עס איז‬
‫בייגעשטאנען זכותו וכוחו של מייסד קהילתינו הקדושה מרן רביה"ק‬
‫זי"ע‪ ,‬וואס מען רירט זיך נישט אוועק קיין זיז כלשהו מפסקיו והוראותיו‪,‬‬
‫און השי"ת זאל העלפן אז די סייעתא דשמיא זאל באגלייטן ווייטער אויך‪.‬‬
‫ווי געזאגט‪ ,‬ווערט יעדער דבר גדול וקטן באהאנדלט און אדורכגעקוקט‬
‫דורך די חשוב'ע משגיחים ומורי הוראה דקהלתינו הקדושה‪ ,‬ועל צבאם‬
‫דער דיין ומורה הוראה הגה"צ המפו' רבי זושא כ"ץ שליט"א‪ ,‬וואס איז‬
‫מפקח על כל צעד ושעל מיט א געוואלדיגן זהירות בכל פרט ופרט‪ ,‬און‬
‫שטייט בקשר תמידי מיט הגאונים וצדיקים שליט"א ‪ -‬חברי הבית צדק‬
‫דקהלתינו הקדושה‪ ,‬און צוזאמען איז מען מברר די שאלות להלכה וואס‬
‫קומען אויף במשך אזא פארצווייגטען און קאמפליצירטן פראצעדור‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪45‬‬

‫ויהי דוד בכל דרכיו משכיל וה' עמו!‬
‫ספעציעל ווערט דער‬
‫גאנצער פראצעדור‪ ,‬מהחל‬
‫ועד כלה‪ ,‬יעדער פרט ופרט‬
‫און יעדן צווייפל און דיון‪,‬‬
‫באגלייט דורך כ"ק מרן רבינו‬
‫שליט"א‪ ,‬וואס איז עומד‬
‫בראש און איז אריינגעטאן‬
‫בעומק הדברים בכל פרטי'‬
‫ודקדוקי'‪ ,‬כל דבר הגדול ודבר‬
‫הקטן יביאון אליו‪ ,‬און על‬
‫פי הוראותיו ווערן געמאכט‬
‫די שווערע החלטות ווען‬
‫עס שאפן זיך פארשידענע‬
‫ספיקות‬
‫קאמפליצירטע‬
‫וויאזוי זיך צו פירן‪ ,‬ותלי"ת אז‬
‫זכות אבותיו מסייעתו אז מען‬
‫זעט ב"ה סייעתא דשמיא אין‬
‫די עבודת הקודש‪.‬‬
‫אין די איצטיגע טעג‪ ,‬ווען‬
‫עס איז שפתותינו מרחשין‬
‫בתפילה לרבון עלם ועלמיא‬
‫פאר א גוט געבענטשט יאר‪,‬‬
‫טוט קהלתינו הקדושה מתפלל‬
‫זיין א הייסע תפילה צום מלך‬
‫שומע תפילה‪ ,‬אז אזוי ווי‬
‫השי"ת האט געהאלפן ביז‬
‫אהער‪ ,‬כאשר זכינו לסדר אותו‬
‫כן נזכה לעשותו‪ ,‬אז השי"ת‬
‫זאל העלפן מיט סייעתא‬
‫דשמיא אין יעדן פרט פונעם‬
‫פראצדור פונעם מצה‪-‬בַאקן‪,‬‬
‫שלא נכשל בדבר הלכה‪ ,‬און‬
‫אז מען זאל זוכה זיין היי‪-‬יאר‬
‫לחוג את חג המצות‪ ,‬בדיצות‬
‫ובכשרות‪ ,‬און אוודאי איז‬
‫אונזער תפילה‪ ,‬שנזכה לאכול‬
‫שם מן הזבחים ומן הפסחים‪,‬‬
‫בביאת הגואל‪ ,‬בב"א‪.‬‬

‫שרייבנדיג איבער דָאס ווייץ שניידן‪ ,‬איז זיכער דאס‬
‫ָארט מזכיר צו זיין לטובה דער איש חי ורב פעלים‪ ,‬הרבני‬
‫החסיד המרומם מוה"ר אלי' דוד טירנויער ז"ל‪ ,‬וואס איז‬
‫געווען געשטעלט בפקודת קדשו פון מרן רביה"ק זי"ע‬
‫צו זיין דער שליח מצוה אויף דעם גאנצן פראצעדור‬
‫פון דאס ווייץ שניידן‪ ,‬און ער האט אנגעהאלטן דעם‬
‫פאסטן מיט א געוואלדיגע געטריישאפט‪ ,‬בנאמנות‬
‫יתירה‪ ,‬אויף א משך פון קרוב צו פופציג יאר כולן שוין‬
‫לטובה‪ ,‬האבנדיג די געוואלדיגע סייעתא דשמיא און‬
‫הצלחה מרובה יאר נאך יאר‪ ,‬ווען אזויפיל טויזענטער‬
‫אידן האבן במשך השנים מקיים געווען מצות מצה פון‬
‫אט די ווייץ וואס ר' אלי' דוד האט געשניטן‪ ,‬בשליחותו‪,‬‬
‫בכוחו ובזכותו של אותו זקן מרן רביה"ק זי"ע‪.‬‬
‫אזוי אויך האט ר' אלי' דוד פארפיגט אויף די אייגענע‬
‫ווייץ פונעם רבי'ן זי"ע‪ ,‬אנגעהויבן פונעם שניידן‪ ,‬קלויבן‪,‬‬
‫מאלן‪ ,‬זיפן‪ ,‬ביז נאכ'ן באקן‪ .‬דער רבי זי"ע האט אים‬
‫געגעבן זיינע הוראות והדרכות‪ ,‬און ער האט געהיטן‬
‫אויף דעם תקפיד מיט דאס גרעסטע מאס אחריות די‬
‫אלע יארן‪.‬‬
‫דער רבי זי"ע אליין איז געשטאנען בראש פון די אלע‬
‫פרטים ופרטי פרטים פון דעם גאנצן פראצעדור‪ ,‬און‬
‫האט מיטגעהאלטן יעדן טריט און שריט‪ .‬עס ווערט‬
‫דערציילט אז אמאל מיט יארן צוריק איז הרה"ח ר'‬
‫אברהם כ"ץ ז"ל געקומען צום רבי'ן זי"ע און מזכיר‬
‫געווען אז מען האט נארוואס געענדיגט מאכן דעם בור‬
‫של מי גשמים אין די מקוה‪ ,‬און מען דארף דאס אנפילן‬
‫מיט ווַאסער‪ ,‬און עס האט שוין לאנג נישט גערעגענט‪...‬‬
‫אויף דעם האט דער רבי זי"ע געענטפערט‪ ,‬זאגענדיג‬
‫אז ר' אלי' דוד איז אצינד דא געווען און געזאגט אז‬
‫ער גייט שניידן ווייץ‪ ,‬נו‪ ,‬יעצט ווען מען דארף האבן א‬
‫שיינעם וועטער זאל מען בעטן אויף רעגן?‪ ...‬אבער ווי‬
‫אינטערעסאנט איז געווען‪ ,‬אז צוויי טאג דערויף וואס די‬
‫שלוחי מצוה פונעם ווייץ‪-‬שניידן זענען אהיימגעקומען‪,‬‬
‫האט זיך אראפגעלאזט א גָאס רעגן‪ ,‬און ס'האט‬
‫אנגעפילט אלע בורות מי גשמים‪...‬‬
‫*‬
‫דא איז דער פאסיגער ארט‪ ,‬להזכיר לטובה ולברכה‬
‫מתוך יראת הכבוד והערצה עמוקה הני צדיקיא‪ ,‬הרבנים‬
‫הגאוה"צ זצ"ל‪ ,‬די שלוחי דרחמנא‪ ,‬שותפים בקודש‬
‫אין די הייליגע ארבייט פונעם גאנצן פראצעדור פונעם‬
‫ווייץ‪-‬שניידן און אפיית המצות‪ ,‬וואס זענען געשטעלט‬
‫געווארן ע"י כ"ק מרן רביה"ק זי"ע‪ ,‬און האבן עוסק‬

‫תם ולא נשלם‪ .‬די גרעסטע אחריות און שווערע ארבעט ביז מען‬
‫קען צושטעלן די מצות פאר'ן חג המצות‪ ,‬הייבט זיך ערשט אן ווען די‬
‫ווייץ ווערן געברענגט‪ ,‬און דאס ווערט באגלייט אונטער די פערזענליכע‬
‫אנפירערשאפט פון הרב החסיד כהן שדעתו יפה הגאון ר' דוד ראזענבערג‬
‫שליט" דער מנהל בית האופה דקהלתינו הק'‪ ,‬ההולך בדרך אביו מוה"ר‬
‫יהודה הכהן ז"ל — וועלכער איז געשטאנען א יובל יארן לימין קדשו פון‬
‫רבי'ן זי" מיט מסירת נפש ממש — און ברוב חכמתו ותורתו טוט רבי דוד‬

‫‪46‬‬

‫קהל‬

‫געווען אין אט די עבודת הקודש במשך רבות בשנים בלי‬
‫ליאות בהתמסרות נאמנה‪.‬‬
‫הלא המה‪ :‬הגה"צ משאפראן זצ"ל‪ ,‬הגה"צ‬
‫מטעמעשוואר זצ"ל‪ ,‬הגה"צ מלאנדסבורג זצ"ל‪ ,‬הגה"צ‬
‫רבי יושע העשיל דייטש מפריימאן זצ"ל‪.‬‬
‫זכות פעולותיהם הכבירים יגן בעדם שינוחו בשלום‬
‫על משכבותם‪ ,‬ובגן עדן העליון אצל נשמות הצדיקים‬
‫תהא מנוחתם‪ ,‬וימליצו טוב בעדינו‪.‬‬
‫*‬
‫הרה"ח ר' אלי' דוד ז"ל האט אנגעהאלטן אט די‬
‫פאזיציע פון די אנפאנג יארן אין אמעריקע‪ ,‬ביז שנת‬
‫תשנ"ו לערך‪ .‬כמעט א יובל שנים האט דער איש חסיד‬
‫און געטרייער עושה רצון צדיק אויסגעפירט זיין שליחות‬
‫בנאמנות און מיט אויסטערלישע איבערגעגעבנקייט‪,‬‬
‫און מיט א געוואלדיגער אחריות און זהירות יתירה‪.‬‬
‫ער האט געהאט די זכי' צו האבן סייעתא דשמיא און‬
‫הצלחה אין זיין עבודת הקודש‪ ,‬און מען האט ב"ה יאר‪-‬‬
‫איין‪-‬יאר‪-‬אויס געקענט שניידן ווייץ אויפ'ן שענסטן און‬
‫מהודר'דיגסטן אופן ווי עס פאסט זיך פאר קהלתינו‬
‫הקדושה‪ ,‬לויט די כללים‪ ,‬הוראות און יסודות וואס מרן‬
‫רביה"ק זי"ע מייסד קהלתינו האט אראפגעשטעלט‪.‬‬
‫עס איז זיכער אז מעשיו היקרים ופעולותיו הכבירים‬
‫זענען מגין אויף אים‪ ,‬שתהא נשמתו צרורה בצרור‬
‫החיים‪ ,‬וינוח בשלום על משכבו‪ ,‬ובגן עדן העליון תהא‬
‫מנוחתו‪ ,‬עדי יקוצו וירננו שוכני עפר במהרה‪.‬‬
‫*‬
‫נאך זיין פטירה לחיי העוה"ב האבן איבערגענומען‬
‫די עבודת הקודש זיינע חשוב'ע קינדער שיחי'‪ ,‬ובראש‬
‫מיט בנו היקר הרה"ח המפואר מוה"ר יעקב ברוך הי"ו‪,‬‬
‫מהעומדים לשרת בקודש אצל מרן רביה"ק זי"ע‪ ,‬וואס‬
‫איז א הולך בדרכי אביו‪ ,‬און איז ממשיך מיט אט די‬
‫עבודת הקודש אויפ'ן זעלבן וועג מיט אט די געוואלדיגע‬
‫זהירות און איבערגעגעבנקייט פאר די הייליגע מצוה‪ ,‬און‬
‫צוזאמען מיט זיינע געטרייע קינדער זענען זיי זיך מטריח‬
‫בטירחא דגופא חדשים לאנג‪ ,‬ארומפָארענדיג איבער'ן‬
‫גאנצן ברייט פון אמעריקע און שטייענדיג אונטער די‬
‫הייסע זון גאנצעטע טעג נאכאנאנד‪ ,‬צו זיין דערביי ביים‬
‫שניידן דאס ווייץ לכבוד חג המצות‪.‬‬
‫דער זכות המצוה‪ ,‬וזכות מייסד קהלתינו הקדושה מרן‬
‫רביה"ק זי"ע‪ ,‬זאל זיי באגלייטן אויף ווייטער‪ ,‬צו קענען‬
‫ממשיך זיין מיט די הייליגע ארבייט‪ ,‬מתוך הצלחה מרובה‬
‫וסייעתא דשמיא לאורך ימים ושנים טובים‪ ,‬אכי"ר‪.‬‬

‫שליט"א באגלייטן די הלכה'דיגע און פראקטישע הידורים‪ ,‬חומרות און‬
‫זהירות‪ ,‬צו פארזיכערן כשר'ע מצות פאר רבבות בני ישראל‪ .‬אנגעהויבן‬
‫פון סטארידשן די ווייץ‪ ,‬ביז נאכן מאלן און אפבאקן‪ ,‬וואס דאס איז אן‬
‫אומגעהויערער אחריות'דיגער ארבעט‪ ,‬און רבי דוד שליט"א מיט די‬
‫הילף פון זיינע קינדער געבן זיך אוועק בלב ובנפש אנצופירן מיט דער‬
‫ריזיגער מצה‪-‬בעקערי אפאראט‪ ,‬וואס קען באזונדער געשילדערט ווערן‬
‫אין א לענגערע ארטיקל‪ ,‬אי"ה ביי א קומענדיגער געלעגנהייט‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין | תשרי תשע"א‬

‫ורגלי מוליכות אותי לבית המדרש‬
‫ווי באקאנט פלעגט רביה"ק זי"ע פָאדערן פון אנשי שלומינו אז מען זאל זיך קובע‬
‫צו לערנען די שיעורי תורה בבית המדרש דווקא‪ ,‬און נישט אינדערהיים‪ ,‬און דער רבי‬
‫זי"ע האט דאס מסביר געווען זאגענדיג‪ ,‬אז דער מציאות איז אז ווען מ'קומט אהיים‬
‫נאך א שווער'ן טאג ארבייט‪ ,‬מיד און אויסגעשעפט‪ ,‬קען מען איינשלאפן און ממילא‬
‫לערנט מען נישט; און אויך אז ווען מען איז אינדערהיים מאכן זיך פארשידענע‬
‫ביטולים‪ ,‬מען ווערט פארנומען‪ ,‬און מען לערנט נישט דעם קביעות'דיגן שיעור‪ .‬דער‬
‫רבי זי"ע האט געזאגט דערויף די מליצה פון "וה"ם לא ידעו דרכי"‪.‬‬
‫אזוי אויך האט דער רבי זי"ע כסדר געפאדערט פון אנשי שלומינו צו קומען‬
‫קובע עתים זיין לתורה דייקא אין "זיין בית המדרש"‪ .‬און דאס גייט צוריק מיט יארן‬
‫צוריק‪ ,‬אין די "בראשית יארן" אין אמעריקע‪ ,‬ווען דער ציבור איז נאך געווען בבחינת‬
‫"במתי מעט"‪ ,‬און דער רבי פלעגט מערערע מאל זיד אויפשטעלן און מעורר זיין‬
‫איבער די וויכטיגקייט פון קביעות עתים לתורה‪ .‬שבת פרשת החודש תש"ט‪ ,‬האט‬
‫דער רבי זיך אויפגשטעלט זאגען א דרשה‪ ,‬און מעורר געווען איבער פארשידענע‬
‫פירצות בחומת הצניעות וועלכער זענען געווארען איינגעריסען‪ ,‬ווי למשל ביי‪-‬האר‪,‬‬
‫און נאך‪ ,‬און דערביי האט דער רבי זי"ע דעמאלט מעורר געווען איבער קביעות‬
‫עתים לתורה "זיין ביהמ"ד"‪ .‬אין יענע תקופה איז געווען א חלק פון אנשי שלומינו‬
‫וואס האבען זיך קובע געווען זייערע שיעורים אין אנדערע בתי מדרשים פונם‬
‫געגענט ארום‪ ,‬וואו עס איז געווען מער רחבת ידים ווי אינעם רבינ'ס קליינעם בית‬
‫המדרש‪ .‬דעריבער האט דער רבי יענעם שב"ק פאר'ן ליינען מיט הארציגע ווערטער‬
‫געפאדערט און געמאנט פונעם ציבור די ביידע ענינים‪ )1 :‬אז מען זאל נישט‬
‫לערנען אינדערהיים; ‪ )2‬אז מ'זאל קובע עתים זיין לתורה "דא אין זיין‬
‫ביהמ"ד"‪.‬‬
‫און דער רבי זי"ע האט דאס מסביר געווען בנועם שפתיו‪,‬‬
‫זאגענדיג אז אויב מ'לערנט אינדערהיים מאכט זיך אלץ‬
‫פארשידענע ביטולים אין שטוב‪ ,‬און אפי' אויב פון אנהייב מאכט‬
‫מען זיך א שיעור קבוע‪ ,‬אבער מיט די צייט ווערן די שיעורים‬
‫בטל‪ ,‬און די פאר שעה וואס מ'האט צייט קובע צו זיין עתים‬
‫לתורה גייען אוועק מיט גארנישט‪ ,‬למחצה לשליש ולרביע‪.‬‬
‫צווייטענס‪ ,‬האט דער רבי זי"ע געזאגט‪ ,‬אפילו די וואס גייען אין‬
‫אנדערע בתי מדרשים צום לערנען און דערנאך צום דאווענען‬
‫קומען זיי אהער‪ ,‬איז עס אויך נישט גענוג תיקון‪ ,‬ווייל געווענליך‬
‫אויב מ'איז זיך קובע שיעורים לתורה אויף דעם מקום ווי‬
‫מ'דאווענט‪ ,‬שפירט דער מענטש מער חוב צו קומען צום לערנען‬
‫יעדן טאג‪ ,‬ווייל אויב ער קומט נישט אמאל באמערקן דאס די ארומיגע די חברים‬
‫זיינע די מתפללים‪ ,‬און ער שעמט זיך אז ער האלט נישט אן זיינע שיעורים‪ ,‬במילא‬
‫איז עס אים מער מחייב אויף לימוד התורה‪ ,‬משא"כ אויב איז ער קובע דאס לערנען‬
‫אין א ביהמ"ד נישט ווי ער דאווענט‪ ,‬האט ער זיך נישט פאר וועמען צו שעמען אויב‬
‫ער קומט נישט אמאל‪ .‬די מדת הבושה האלט זייער א סאך מענטשן ביי אידישקייט‪,‬‬
‫כמבואר בחובת הלבבות‪.‬‬
‫דריטענס‪ ,‬האט דער רבי געזאגט‪ ,‬עס זענען דא פארשידענע בתי מדרשים וואו‬
‫די ארטיגע לומדים זענען פול מיט דיעות כוזבות מיט וואס די גאס איז היינט‬
‫ליידער זייער אנגעפילט‪ ,‬און אויב מ'לערנט מיט זיי בצוותא ובדיבוק חברים‪ ,‬קען‬
‫מען שטארק נשפע ווערן פון זייערע דיעות‪ ,‬וואס איז זייער שעדליך‪ ,‬ווי חז"ל זאגען‬
‫שאני מינות דמשכי‪ ,‬דעריבער איז וויכטיג קובע צו זיין שיעורים לתורה דייקא דא‬
‫אין דעם ביהמ"ד‪.‬‬
‫ביים ענדע האט דער רבי צוגעלייגט און געזאגט בענוות קדשו‪ ,‬איך האב נאך א‬
‫טעם פארוואס איך וויל אז מ'זאל קומען לערנען דייקא דא אין מיין ביהמ"ד‪ ,‬ווייל‬
‫איך זוך זכותים‪ ,‬און איך וויל זוכה זיין אין דעם זכות פון לימוד התורה ברבים פון‬
‫מיינע טייערע תלמידים‪...‬‬
‫רביה"ק זי"ע האט טאקע דערפאר געגרינדעט דעם "התאחדות האברכים"‪ ,‬און‬
‫אויף דעם ארויף זענען נתייסד געווארן די "בתי מדרשים ד'התאחדות האברכים"‪,‬‬
‫צום ערשט דער ביהמ"ד כולל אברכים‪ ,‬וואס ביי דער התייסדות האט מרן רביה"ק‬
‫זי"ע דערביי אויך מעורר געווען בדברים נחוצים איבער קביעת עתים לתורה און‬
‫איבער'ן ענין פון זיך פירן בדרכי התורה הקדושה אין די זוממער וואכן‪ .‬דער רבי‬
‫זי"ע פלעגט כסדר מחזק זיין די התאחדות האברכים‪ ,‬ובמיוחד איבער דעם ענין‬
‫פון קביעת עתים לתורה‪ ,‬און מזרז זיין דעם עולם צו קומען לערנען אין ביהמ"ד‪,‬‬
‫ווי דער רבי זי"ע האט געזאגט אמאל חוה"מ סוכות תשכ"ז‪ :‬וזהו תכלית המכוון של‬
‫זה ההתאחדות שאלו אשר טרודים במשך היום על המחיה ועל הכלכלה יהי' להם‬
‫מקום קבוע ללמוד‪ ,‬וצריך שיהי' במחשבתם תמיד כי מוטל עליהם עול לקבוע עיתים‬
‫לתורה ולבוא בקביעות ללמוד‪ ,‬וע"י שיתאחדו יחד בצוותא יטו שכם אחד ויפעלו‬
‫עבור קיום היהדות‪ ,‬ואך זה הוא כל התכלית"‪.‬‬

‫יגדיל תורה‬
‫ויאדיר‬
‫אנשי שלומינו זענען גאר שטארק דאנקבאר פאר‬
‫די הנהלת התאחדות האברכים דקהלתינו‪ ,‬פאר'ן זיך‬
‫אוועקגעבן בלב ובנפש און שטיין צוהילף פאר'ן ברייטן‬
‫ציבור ארויסצוהעלפן מיט די הייליגע פונקציעס פון‬
‫"ללמוד וללמד לשמור ולעשות"; זיכער צו מאכן אז די‬
‫פעולות קדושות פון שיעורי תורה דיחיד ודרבים גייען‬
‫ָאן ביתר שאת וביתר עוז צווישן די טויזענטער אידן‬
‫חסידים ואנשי מעשה‪ ,‬בעלי בתים נכבדים ויקרים וואס‬
‫תורתם קבע ומלאכתם ארעי‪.‬‬
‫עס איז נישט מעגליך אין די ראמען פון איין קורצן‬
‫ארטיקל ארויסצוברענגען די געוואלדיגע פעולות‬
‫נשגבות פון דעם מפעל‪ ,‬והיינו דאהני להו ‪ -‬די‬
‫חשוב'ע עוסקים במלאכת הקודש‪ ,‬די שלוחא‬
‫דרחמנא‪ ,‬זיי זענען די "מזכי הרבים" וואס‬
‫א דאנק זייערע פעולות זעט מען ב"ה ווי‬
‫די בתי מדרשים דקהילתינו הקדושה זענען‬
‫פול געפאקט עד אפס מקום אין אלע צייטן פון‬
‫יאר‪ ,‬בבוקר ובערב‪ ,‬פרייטאג נאכמיטאג‪ ,‬פרייטאג‬
‫צונאכטס‪ ,‬שבת אינדערפרי‪ ,‬שבת נאכמיטאג‪ ,‬און‬
‫ווער רעדט נאך פון יומי דפגרא ‪ -‬די אומצאליגע‬
‫שיעורי תורה דרבים בעפאר די ימים טובים‪ ,‬און‬
‫במשך די ימי חול המועד און ימים טובים‪ ,‬וואס‬
‫אידן אין אלע עקן פון שטאט טוען זיך דערקוויקן‬
‫בנועם זיו מתיקות התורה‪ ,‬פון די שעות של קורת רוח‬
‫וואס מען געניסט זיצענדיג ביי די שיעורי תורה וואס‬
‫זענען משיבת נפש ומשמחים לבות בני אדם‪.‬‬
‫ווען מען קוקט זיך אביסל אום‪ ,‬שטייגט דאס פרייד‬
‫אין הארצן‪ ,‬זעענדיג ווי קהילתינו הקדושה איז זוכה‬
‫לעשות רצון צדיק‪ ,‬און מען זעט ווירקליך ווי בזכותו‬
‫של אותו זקן איז מען מיט גרויס סייעתא דשמיא מרבה‬
‫פעלים לתורה ולתעודה אויף א כסדר'דיגן פארנעם; צי‬
‫איז דאס מיט סידור חברותות; מסדר זיין שיעורי תורה;‬
‫אדער צענדליגער אנדערע געוואלדיגע פעולות נשגבות‬
‫להגדיל תורה ולהאדירה‪.‬‬
‫דאס לימוד התורה אין די בתי מדרשות בקהלתינו‬
‫נעמען ארום סיי דאס קביעות התורה בחברותות‬
‫בצוותא חדא‪ ,‬אדער בלימוד תורה דרבים‪ ,‬ווי מען זעט‬
‫ווי הונדערטער אידן זענען משימים אזנם כאפרכסת און‬
‫מען שלינגט מיט דורשט די דברים ערבים פון די חשוב'ע‬
‫מגידי שיעור שליט"א‪ ,‬די מרביצי תורה בקהילתינו‬
‫הקדושה‪ ,‬וואס זענען דולה ומשקה מתורתם לאחרים‪,‬‬
‫סיי מיט דברי מוסר והתעוררות צו יעדע געלעגענהייט‪,‬‬
‫אדער מיט פארשידענע שיעורים בדברי הלכה; ספרי‬
‫קודש ופרשת השבוע; די פילצאליגע שיעורים בעפאר‬
‫און אום די יומי דפגרא; וואס טויזענטער אידן זענען זיך‬
‫מחיה דערמיט‪ ,‬און האלטן דאס מיט בקביעות‪.‬‬

‫אינפארמאטיווער טריביון פון קהל יטב לב ד'סאטמאר ברוקלין |‬

‫‪18‬‬

‫גליון ‪ | 15‬ערש"ק פר' אחרי־קדושים תש"ע‬

‫תשרי תשע"א קהל‬

‫‪47‬‬

‫קהל יטב לב ד'סאטמאר‬
Cong. Yetev Lev D'Satmar
152 Rodney St.
Brooklyn NY 11211

Non-Profit Org.
U.S. POSTAGE

PAID

BROOKLYN NY
PERMIT NO. 523

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->