You are on page 1of 3

PANGUNAHING NOBELISTA SA PANITIKAN PILIPINO, DALUBHASA SA WIKA AT MAKABAYAN.

Si Lazaro Francisco ay kinikilalang isa sa ilng matipunong haligi ng panitikang Pilipino. Isinilang sa Bataan
noong Pebrero 22, 1898 ngunit dumayo at namalagi sa Nueba Esiha, nagsulat siya ng nobela mula 1925
hangang 1962. Bukod sa pambihirang kakayahan sa wika, ang nangingibabaw na katangian ng kanyang
pagkamanunulat ay ang pakikisangkot sa kapakanan at mithiin ng bansa. Mababakas ang kataimtiman ng
kanyang pgmamahal sa bayan sa lahat ng nobelang isinilang at pinagyaman ng kanyang panitik.

Kinilala si Francisco na Ama ng Kapatiran ng mga Alagad ng Wikang Pilipino (KAWIKA) na kanyang itinatag
noong 1958. Kabilang sa maraming karangalang iginawad sa kanya ang "Patnubay ng Kalinangan" ng
Maynila, "Dangal ng Lahi" ng Lungsod Quezon at ang "Repubic Cultural Heritage Award" sa panitikan na
ipinagkaloob sa kanya ng pamahalaan nuong 1970. Noong 1979, siya ay ginawaran ng parangal na "Tanglaw
ng Lahi" ng pamantasan ng Ateneo de Manila dahil "sa paguukol niya ng kanyang buhay at kakayahan upang
makamit ang Pilipinismo at pagka-Pilipino".

Si Lazaro Franciso ay namayapa noong Hulyo 17, 1980 sa Lunsod ng Kabanatuan.

Naproklama siyang isang National Artist ng bansa noong Hulyo 31, 2009

Biography

Si Lazaro Francisco (Pebrero 22, 1898 - Hunyo 17, 1980) ay pang-apat na anak ni Eulogio Francisco at Clara
Angeles. Siya ay isinilang sa Orani, Bataan ngunit pumunta at tuluyang namalagi sa Nueva Ecija.

Siya ay itinuturing na isa sa matibay na haligi ng panitikang Filipino. Ilan sa mga isinulat niyang mga
nobelang ay ang Singsing na Pangkasal, Bayang Nagpatiwakal, Sa Paanan ng Krus, Ilaw sa Hilaga, Binhi at
Bunga, Cesar, Sugat ng Alaala, Ama, Maganda Pa Ang Daigdig, at ang pinakahuli niyang nobela, ang
Daluyong. Maliban sa Bayang Nagpatiwakal, lahat ng kanyang nobela ay nalathala sa Liwayway.

Makikita sa kanyang mga nobela na pinayaman niya ang panitikan ng bansa at sinubukan niyang pagandahin
ang Pilipinong daigidig sa pamamagitan ng kanyang pambihirang kakayahan sa wika at pakikisangkot sa
kapakanan at mithiin ng mga Pilipino.

Si Lazaro Francisco o "Saro" ay isa sa apat na napiling parangalan ng 2009 Gawad Pambansang Alagad ng
Sining (Panitikan). Kinikilala rin siya na ama ng Kapatiran ng mga Alagad ng Wikang Pilipino (KAWIKA).
Iginawad sa kanya ang mga karangalang ”Patnubay ng Lahi” ng Maynila. ”Dangal ng Lahi” ng Lungsod ng
Quezon, at noong 1970 ay ipinagkaloob sa kanya ang ”Republic Cultural Heritage Award” sa Panitikan.
Works
Novels

1. BINHI AT BUNGA, published in Liwayway in 1925 and won 3rd price in the 1st Liwayway Novel writing
contest in 1926. Adapted for the stage by the "Samahang Sarsuela Gabrie," of Manila. Published in book form
in 1927.

2. CESAR, published in Liwayway in 1926 and adjudged 2nd prize winner, 2nd Liwayway Novel writing
contest.

3. AMA, published in 1929 in Liwayway. Adapted for stage by the "Samahang Sarsuela Gabriel". The premiere
showing was held during the Cabanatuan town fiesta of 1930 undar the patronage of Dona Catalina Tinio.
Jose Corazon de Jesus (King of Balagtasan) and Atang de la Rama (Queen of the Stage) in stellar roles.

4. BAYANG NAGPATIWAKAL, published in Alitaptap from 1931 to 1932. Later, to be rewritten under the title,
"Ilaw Sa Hilaga".

5. SA PAANAN NG KRUS, serialized in Liwayway in 1934. Received the "widest and loudest public approval".
First Tagalog novel ever given a national scope, because at the behest of Fon Ramon Roces, the novel was
translated and published in 4 sister weeklies of Liwayway --- Bannawag, Bikolnon, Bisaya and Hiligaynon
Adapted for the stage by SSG and filmed by Parlatone Films with Rogelio de la Rosa, Carmen Rosales and
Rosario Moreno in stellar roles. The author was adjudged"Novelist of 1934" by Ilaw at Panitik. Don Ramon
Roces had the book printed in book form as an offering of his publication to 33rd Eucharist Congress held in
Manila.

6. ANG PAMANA NG PULUBI, serialized in Liwayway in 1935 and adapted for the stage by SSG. It was filmed
by the Philippine Films under the direction of Eduardo de Castro with Alma Bella and Jose Padilla, Jr. in lead
roles. Another box-office hit of the 30s.

7. BAGO LUMUBOG ANG ARAW, serialized in Liwayway in 1936 and adapted for the stage by SSG. Filmed by
Parlatone Films with Rogelio de la Rosa and Elsa Oria in stellar roles. A box-office hit.

8. SINSING NA PANGKASAL, serialized in Liwayway from 1939 to 1940 and adapted for the stage by SSG. It
was filmed by the Acuna-Zaldarriaga Films and directed by Don Jose Nepomuceno with Serafin Garcia and
Rosario MOreno in lead roles. Won top prize for the novelist in the 1st Commonwealth Literary Contest of
1940.

9. ILAW SA HILAGA, serialized in Liwayway from 1946 to 1947. Adjudged the best novel written during the
fisrt 5 years of the Philippine Republic. Acclaimed by literary critics.
10. SUGAT NG ALAALA, published in Liwayway in the 1951. Adjudged "Nobelang Ginto ng 1951" by the
Kalipunan nang Pambansa ng mga Alagad ng Sining. Regarded by critics as the best Tagalalog novel written
about the 2nd World War.

11. MAGANDA PA ANG DAIGDIG, serialized in Liwayway in 1956. A critically-acclaimed novel and regarded by
many as the author's masterpiece along with its sequel, Daluyong.

12. DALUYONG, published in serial form in Liwayway in 1961, cited by the editors as "Isang Tunay na Obra
Maestra" and the author billed sa "Nobelista ng mga Nobelista". The author was awarded a Gold Medal by the
Panitik ng Kababaihan in 1961 as "Nobelistang Taon".

Short Stories

1. DEO, First Prize, Short Story Writing Contest, Sampaquita, 1927

2. ANG BETERANO, Alitaptap, 1931, included in at least 10 anthologies and acclaimed as a "classic".

3. ANG IDOLO, Pipit-puso, 1932

4. ANG PAGTITIKA, Pipit-puso, 1932

5. UTOS-HARI, Pipit-puso, 1932

6. PUWIT NG BASO, Pipit-puso, 1932

7. KAPULUNGAN NG MGA PINAGPALA, Pipit-puso, 1932

Plays

1. UTOS-HARI, a three-act play staged in 1935

2. ANG IKA-APAT NA MAGO, a three-act play staged in 1942; an adaptation from Henry Van Dyke's short story
"The Other Wise Man

Related Interests