P. 1
Szymborska Stalin i Giordano Bruno

Szymborska Stalin i Giordano Bruno

|Views: 169|Likes:
Published by yaphoto

More info:

Published by: yaphoto on Oct 29, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/19/2014

pdf

text

original

10/28/2010

Szymborska, StalinGenerated by Foxit PDF Creator © Foxit Software i Giordano Bruno

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Szymborska, Stalin i Giordano Bruno

dr Stanisław Krajski, Nasz Dziennik, 03.11.2001
Niedawno minęła piąta rocznica przyznania literackiej Nagrody Nobla Wisławie Szymborskiej. Opadły ju emocje, tak negatywne, jak i pozytywne, wokół osoby laureatki, choć w 1996 roku było ich wiele. I znowu o Szymborskiej praktycznie się nie mówi. Ona sama daje od czasu do czasu znak aktywności politycznej, wspierając czynnie "swoim autorytetem" Unię Wolności, jak chocia by w ostatnich wyborach parlamentarnych.

Nie przeprosiła Jeden z największych filozofów XX w., Martin Heidegger, był przez wiele lat członkiem NSDAP. Po wojnie, mimo jego wielkości i sławy, objęła go lustracja antyhitlerowska. Został przeniesiony na wcześniejszą emeryturę, otrzymawszy zakaz wykładania na wy szych uczelniach. Problem Heideggera polegał te i na tym, e nigdy się nie pokajał i nie odciął wyraźnie od hitleryzmu. Jeden z jego uczniów napisał nawet ksią kę o związkach filozofa z hitleryzmem, której zresztą nie mógł przez długie lata wydać, bo tak wiele środowisk chciało za wszelką cenę chronić Heideggera (udało mu się ją opublikować dopiero w USA). Dlaczego o tym przypominam? Jednak najpierw warto zadać inne pytanie: jaka jest ró nica pomiędzy hitleryzmem a stalinizmem? Czy Heidegger, nie opuszczając przez cały okres trwania hitleryzmu murów uniwersyteckich, robił coś gorszego ni Szymborska, która sławiła Stalina, nale ała do PZPR zbrodniczej organizacji? Czy poetka nie powinna odciąć się, przeprosić, zadośćuczynić za swoją przeszłość? Dlatego warto przypominać o ścisłych związkach noblistki ze stalinizmem, o jej słu bie dla tego zbrodniczego ustroju, o tym, e nigdy w sposób wyraźny, wbrew zresztą temu, co napisano w uzasadnieniu werdyktu nagrody ("Dawno temu, w latach pięćdziesiątych, Wisława Szymborska uległa socrealistycznemu zniewoleniu umysłów. Poetka odcięła się od dwóch pierwszych wydanych w 1952 i 1954 tomików"), nie potępiła stalinizmu i nie wyraziła skruchy z powodu swojego dla niego poparcia, jak równie nigdy nie próbowała zadośćuczynić negatywnym owocom swojej "politycznej" działalności. Nie powiedziałbym złego słowa o Szymborskiej, gdyby zadośćuczyniła za swoją przeszłość. A jak ona postąpiła? Raczej ukrywała się w prywatności. Wiadomo, e w czerwcu 1992 r., w czasie "nocy teczek", wsparła Michnika, gdy ten atakował lustrację przeprowadzaną przez premiera Olszewskiego, pomagając w obaleniu jego rządu. Michnik, po obrzuceniu obraźliwymi epitetami zwolenników lustracji, napisał wtedy: "Ale czasem język polityki okazuje się nazbyt suchy i płaski. Wtedy przemawia literatura. Wisława Szymborska Wielka Dama Polskiej Literatury przesłała nam swój nowy wiersz. Niechaj jego przesłanie będzie i naszym głosem w sporze z nikczemnością i nienawiścią". Obok, na pierwszej stronie "Wyborczej" wydrukowany został wiersz Szymborskiej pt. "Nienawiść": "Spójrzcie, jak wcią sprawna, jak dobrze się trzyma w naszym stuleciu nienawiść. Jak lekko bierze wysokie przeszkody. Jakie to łatwe dla niej - skoczyć, dopaść. Religia nie religia D:/winHTTrack/…/Szymborska_Stalin.htm 1/5

10/28/2010

Szymborska, StalinGenerated by Foxit PDF Creator © Foxit Software i Giordano Bruno

byle przyklęknąć na starcie. Ojczyzna nie ojczyzna byle się zerwać do biegu".

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Pod sztandarem rewolucji Problem Szymborskiej to jednak nie tylko kwestia oddania się artysty w słu bę zbrodniczemu totalitaryzmowi. Chodzi te o jej nadzwyczajną gorliwość w tej słu bie. Świadczy o tym choćby wiersz W. Szymborskiej, napisany po śmierci Stalina, w którym poetka nie tylko wyra a swą rozpacz, ale równie wzywa do pogłębienia stalinizmu: "Pod sztandarem rewolucji wzmocnić warty wzmocnić warty u wszystkich bram". W tym samym wierszu, chwaląc Stalina, Szymborska pisała: "Oto Partia - ludzkości wzrok Oto Partia siła ludów i sumienie? Nic nie pójdzie z jego ycia w zapomnienie". A przecie mo na było inaczej. Dała temu wyraz chocia by moja Matka (słowo "matka" my, Polacy, zawsze powinniśmy pisać wielką literą), która jako młoda dziewczyna nagabywana w pracy, by napisała do zakładowej gazetki ściennej, co czuje po śmierci Stalina, napisała: "Czuję to, co cały Naród Polski". Komuniści byli zadowoleni. Koledzy się śmiali i gratulowali Mamie odwagi. Notabene nie jest to jedyny wiersz poetki, w którym Szymborska wielbi PZPR, jak zresztą przystało na wieloletniego członka partii. Napisała m.in. utwór zachęcający młodych, by wstępowali do PZPR, która "rozgarnia mrok". Szymborska tak przedstawia wstępną rozmowę z kandydatem: "Pytania brzmią ostro, ale tak właśnie trzeba bo wybrałeś ycie komunisty i przyszłość czeka twoich zwycięstw". Noblistka zapewnia te , e: "Partia. Nale eć do niej. Z nią działać. Z nią marzyć. Z nią w planach nieulękłych. Z nią w trosce bezsennej. Wierz mi to najpiękniejsze co się mo e zdarzyć". Wisława Szymborska gorliwie wielbiła rewolucję bolszewicką, w ramach której wymordowano miliony niewinnych ludzi. Tak opowiadała o wydarzeniach w Pałacu Zimowym: "Gdy się wdarli na te schody marmurowe, kołowały światła złoceń jak w lichtarzach, dygotały ściany płowe, stropy płowe i warczało echo kroków w korytarzach. Stary świecie oto przyszła noc zapłaty. Gdzie się kryjesz przed wyklętym, który powstał (...) Więc zapadaj się jak w topiel w głąb zwierciadła jazdo moru, jazdo głodu, pańska jazdo z ka dą chwilą podobniejsza do widziadła Kawalerio kapitału, na dno, na dno". Poetka nie zapomniała oczywiście o stojącym na czele rewolucji Leninie, poświęcając mu specjalny wiersz. Jej zdaniem, Lenin to
D:/winHTTrack/…/Szymborska_Stalin.htm 2/5

10/28/2010

Szymborska, StalinGenerated by Foxit PDF Creator © Foxit Software i Giordano Bruno

"nowego człowieczeństwa Adam".

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

W innym wierszu poetka wyra a swoje głębokie przekonanie, e wszyscy w Związku Sowieckim są zachwyceni "dobrodziejstwami" rewolucji: "Nie znam mowy ludu Turkmenii myślę tylko, e słowo Październik znaczy tyle co woda źródlana pragnącemu z miłością podana". Znakiem komunistycznej gorliwości poetki były te hołdy składane Związkowi Sowieckiemu. W zakłamanych wierszach Szymborska wkładała w usta ołnierzy Armii Czerwonej, którzy czekali a wypali się Warszawa w 1944 r., tych, którzy zniewolili i okradli Polskę, którzy dokonali eksterminacji tylu polskich patriotów, następujące słowa: "Kruche bywają ściany domów gdy pocisk wojny godzi w domy Nie płaczcie polskie dzieci w schronach Będziemy oszczędzali gromów Nie chcemy ranić waszych miast Nie chcemy ranić waszych wsi". Zachwycała się te "miastem socjalistycznym". Pisała, e "jest to miasto dobrego losu", miasto "bez przedmieść i zaułków", miasto, które jest zawsze "w przyjaźni z ka dym człowiekiem". Jakiś czas po otrzymaniu przez Szymborską Nagrody Nobla przyznano jej te tytuł honorowego obywatela Krakowa. Tego samego dnia, na zaproszenie studentów Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie mówiłem na temat "Dlaczego Szymborska na ten tytuł nie zasługuje?". Przypomniałem wtedy jeszcze jeden dowód gorliwości poetki w słu bie zbrodniczemu ustrojowi. Mianowicie Szymborska z garstką podobnych jej krakowskich intelektualistów domagała się przyspieszenia wykonania wyroków śmierci na krakowskich księ ach, których komuniści kłamliwie oskar yli o pracę dla obcego wywiadu. (patrz Wiesława Szymborska: "Zabić księ y" - wtr. WK)

Znieprawione sumienie Co na to noblistka? Znam tylko jedną jej poetycką próbę ustosunkowania się do "zasług" dla stalinizmu. Chodzi o wiersz pt. "Pochwała złego o sobie mniemania". Jego najwa niejszy fragment brzmi: "Nic bardziej zwierzęcego ni czyste sumienie". O ró nych tego typu "zasługach" noblistki mo na długo pisać. Szymborska była członkiem partii komunistycznej od końca lat czterdziestych do 1966 r. W tym czasie była w zespole redakcyjnego " ycia Literackiego", kierowała działem poetyckim. W "Słowniku Literatury Polskiej XX wieku" znajdujemy następujące podsumowanie tego okresu funkcjonowania periodyku: "Wyjaśnienie fenomenu długowieczności Ť ycia Literackiegoť tkwi być mo e w pełnej dyspozycyjności części zespołu redakcyjnego w stosunku do kolejnych ekip rządzących". Po okresie stalinowskim Szymborska przygotowywała śpiewnik mający uczynić z harcerzy młodych, ideowych komunistów. Według jej zaleceń, polscy harcerze mieli śpiewać przy ogniskach "Międzynarodówkę", "Czerwony sztandar" (pieśń szczególnie ulubiona przez komunistycznych przywódców), "Na barykady" (pieśń rewolucyjna z 1905 r.), pieśń "Kowal" ("tradycyjna pieśń rewolucyjna"), "Bądź zawsze gotów" (hymn pionierów radzieckich z 1928 r.), "Marsz młodzie y radzieckiej" itd. Według Szymborskiej, polska młodzie , gdy ju będzie w odpowiednio podniosłym i zarazem radosnym nastroju, powinna śpiewać: "Komsomolskie jasne słońce opromienia cały świat
D:/winHTTrack/…/Szymborska_Stalin.htm 3/5

10/28/2010

Szymborska, StalinGenerated by Foxit PDF Creator © Foxit Software i Giordano Bruno

pozdrowienia śle dziś Polsce cała młodzie kraju Rad".

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Prekursorka Grossa Szymborska pisała te wiersze wymierzone w katolicyzm. Jeden z nich - "Budowa nowej plebanii", opowiada, jak księ a cynicznie zastraszają ludzi, by wyciągnąć z nich gotówkę. Poetka sugerowała równie , e Polska jest krajem antysemitów, których stać "na wiele" (np. "Syn niech imię słowiańskie ma bo tu liczą włosy na głowie bo tu dzielą dobro od zła wedle imion i kroju powiek". Jeden z publicystów, pisząc o tym wierszu, stwierdził, e jest to wiersz o obojętności Polaków wobec zagłady ydów. Szymborską mo na dziś nazwać prekursorką Grossa.

Wtajemniczona? Na koniec warto wspomnieć, e jeden z krytyków we wstępie do "Poezji" Szymborskiej stwierdził, e ta poezja jest "w duchu Leibniza czy Giordano Bruno". Leibniz był deistą i ró okrzy owcem (w skrócie mo na powiedzieć, e to odłam masonerii), Giordano Bruno głosił dokładnie to, co później masoneria. Polscy masoni bardzo cenią Giordano Bruno i uznają go za swojego ojca duchowego. "Wolnomularz Polski" (czasopismo polskich masonów rytu francuskiego) zamieściło w październiku 1996 r. (zaraz po otrzymaniu nagrody przez Szymborską) listę masonów, którzy byli laureatami Nagrody Nobla, i wiersz noblistki pt. "Nienawiść" mówiący o "polskim piekle". Andrzej Szczypiorski tak uzasadniał, dlaczego Szymborska zasługuje na Nagrodę Nobla: "To wzorowa etycznie postawa wobec rzeczywistości, którą poetka zawsze demonstrowała, nawet w najtrudniejszych czasach. Jest tak suwerenną duchowo postacią, e nawet najostrzejszy krytyk niczego nie mógłby wytknąć". Pamięć ludzka jest bardzo krótka. Nie pozwólmy, aby nasze dzieci brały słowa Szczypiorskiego za dobrą monetę. Historia się powtarza tylko wtedy, gdy nie chcemy pamiętać o jej naukach. dr Stanisław Krajski, Nasz Dziennik, 2001-11-03

> > > Kliknij - Wróć do poczatku Strony - Do Gory < < <

D:/winHTTrack/…/Szymborska_Stalin.htm

4/5

10/28/2010

Szymborska, StalinGenerated by Foxit PDF Creator © Foxit Software i Giordano Bruno

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Zamknij to okno

Zamknij to okno

D:/winHTTrack/…/Szymborska_Stalin.htm

5/5

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->