เรื่อง สอนลูกให้ถูกวิธี

หลวงพ่อปัญญานันทะ
วั นอาทิตยที่ ! เ"#ายน $%$&
ญาติโยมพุทธบริษัททั้งหลาย
ณ บัดนี้ถึงเวลาของการvงvา¡กถาธรรม. อั นเvนหลัก+า«อน!นทางพร.พุทธ+า«นาaลว
ขอ!หทุกทานอย!นอาการอัน«งบ ตั้งอกตั้ง!·vงดวยดี เพอ!ห¹ดvร.โย-น·ากการvงตาม
«ม+วรaกเวลา
¡ดนี้เvนหนารอน เดอนเมษายนขึ้นมา¹ด«ามวัน โรงเรียนทีเดก| เ+ยเรียนหนัง«อกvด.า+
เรียน¹vตาม| กัน พวกเดก+ึง¹ม¹ด¹vโรงเรียน อา··.¹vเทียวเลน«นุก| ¹v·นลมตัว ·ึง
เvนหนาทีของ+vก+รอง+อพอaม ·.ตองเอา!·!«ดaล!นเรองนี้เvนพิเ+ษ !น«มัยvด.า+
เรียน ตามvกติเดก¹vโรงเรียน เพรา.วามี งานตองทาตลอดเวลา กลับมา·ากโรงเรียนกมี
การบานตอง+ึกษา aตเมอvด.า+vลายนี้มันนานเหลอเกิน เดกกนึกวาตอนนี้ก«บายกัน
เ«ียที ·.¹ดเทียว¹ดเลน¹ด«นุก¹vตามvร.«าของเดก| เขาเvน+นวาง
!นเรองวางงานนี้aหล.ทา!ห+นเ«ีย+น¹ด งาย ถามีงานทาเvนvร.·าอยaลว¹ม+อย·.เ«ีย
aม+!หญนี้กเหมอนกัน ถามีงานทาก¹ม+อย·.เ«ียหาย ถา¹มทาอ.¹รอา··.เ«ีย+น¹ดงาย
เวน¹วaต+ทีมีธรรม.!น·ิต!· พอ·.vร.+ับvร.+องตน !ห¹v!นทางทีถกตอง¹ด aตวา
เดก| นั้น เขายัง¹มvร.«ีvร.«า!นเรอง-ีวิต ยัง¹มร·ัก-ีวิตถกตอง ยัง¹มร·ักอ.¹รเvนอ.¹ร
เvนทุกขเvนโทษ อ.¹ร·.เvนvร.โย-นaก-ีวิตของเขา เขายัง¹มเ+ย+ิดถึงvญหา-ีวิตของ
เขาเอง วาเขาเกิดมาทา¹ม เขามี-ี วิตอยเพออ.¹ร «ิงทีดีที«ุดที·.พึงv¸ิบัติ!น-ีวิตvร.·าวัน
+ออ.¹ร เขา¹มร¹มเขา!·!นเรองอยางนี้ เขา-อบaตเรอง«นุก| -อบเลน-อบเทียว¹vตาม
vร.«า
ถา¹มมี!+ร+อยaน.aนวทาง-ีวิต!หaกเขา เขากอา··.ถลา¹v!นทางทีเ«ีย+เ«ีย+น¹ดงาย
+ลายกับเรอที¹มมีหางเ«อ รถที¹มมีพวงมาลัย มันออา··.ลง¹v!น«ิงทีเ«ียหาย¹ดงาย ·ึ ง
เvนหนาทีของมารดา+vก+รองของเดก อยานึกวาลก¹ม¹vโรงเรียนกvลอย¹vตามเรอง
vลอยตามเรองนันaหล.·.เ«ียเรอง aตวาเรา+วร·.¹ดมี+วามร.มัดร.วังเvนพิเ+ษ !ห
ร.มัดร.วัง¹ววา เวลานี้ลกเรา¹มมีอ.¹ร·.ทา เขาอา··.¹vเทียวกับ!+รที¹หนเมอ¹รก¹ด
เพรา.เดกมันอยวาง| เพอน4งมิตร«หายอา··.-วน¹vเทียว ¹vเลน¹v«นุก!นเรองvร.การ
ตาง|
กเรองเทียวเรอง«นุกนั้น มันเvนมารอยเหมอนกัน ที·.ยัว+น¹หตก¹vอย!นหลุมของมัน¹ด
งาย อา··.เ«ีย+น¹ดงายมาaลว¹ม!-นอย มารดาบิดาตองนังเอาน้าตา¹v-ุบหัวเขา นันก
เพรา.การvลอยมากเกิน¹v นี้กเพรา.วา รักลกนันเองรักมากเกิน¹v รัก·น¹มกลาaต.ตอง
¹มกลา«ัง«อน ¹มกลาaน.นา กลัวลก·.-้า!· +วามรักaบบนี้ ถนอมเกิน¹vกเ«ียหาย +วาม
รักทีถกตอง ¹ม!-เรองของการถนอมอยางนั้น aตเvนเรองทีเรา·.ตอง+อยดaลเอา!·!«
มารดา·.ตองมีหนาทีพดอยตลอดเวลา เขาเรียกวาเขา¹vเพง หมาย+วามวา·.ตองดอยตลอด
เวลา วาเดกของเรานี้ มี+วามvร.พ¡ติอยาง¹ร มีการกร.ทาอยาง¹ร +บหา«มา+มกับ!+ร เขา
มีอ.¹รเกิดขึ้น!นวิถี-ีวิตของเขาบาง เvนเรองที·.ตอง+อย«ังเกตอยตลอดเวลา เพอดวามัน
มีอ.¹รเvลียนavลง
+วามเvลียนavลงของเดก| นั้นมัก·.เvลียนavลง¹v!นทางเ«ีย ที·.เvลียนavลง¹v!น
ทางดีนั้นนอย ทา¹ม·ึงเvนเ-นนั้น กเพรา.+วาม«านึก!นเดกนั้น¹ม+อยมี เรอง+วาม«านึกนี้
มี¹ด!นบุ++ลทีมี·ิต!·ร«ึกรับ+ิด-อบ aตวาเดก| นั้นยังขาด+วามร«ึกรับ+ิด-อบ เพรา.
«.นั้น+วาม«านึก!นเรองอ.¹รตาง| ·ึง¹ม+อย·.มี เขาทาอ.¹รกทา¹vดวยอานา·+วาม
เพลิดเพลิน!น«ิงนั้น| aตพึง·.+ิดวามัน+ิดหรอถก ดีหรอ-ัว ·.เvน¹vเพอ+วามเ«อมหรอ
+วามเ·ริญ เหลอวิ«ัยทีเดก·.+ิด¹ด เพรา.เขา¹มมีvญญาที·.+ิดนึก!นเรองอยางนั้น เพรา.
«.นั้น+วามเvลียนavลงของเดกทัว¹v ·ึงมัก·.เvลียนavลง¹v!นทางเ«อม มากกวาที·.
เvลียนavลง¹v!นเ·ริญ
เดก| นั้นเหมอนกับตน¹มทีดัด¹ด «มมติวาเราเลนต.โก ดัดตนขอยหรอตน¹มvร.เ.ท!ด
กตาม เรา-อบดัด-อบaตงเพอ!ห¹ดรvavลก| «วย| งาม| +นที·.ดัดตน¹ม¹ดนั้น ตอง
+อยตัด+อยaตงอยตลอดเวลา ·นกวามัน·.เขารvเขาทรง เพรา.วาเราตองvลอย¹ด +อวา
ลกมันเvนอยอยางนั้น aลวกิงมันaขงอย!น«.าพอยางนั้น ¹มเvลียนavลง มีaต+อยตัด!บ
มันพรุ งพรัง เพอ!หอย!น«.าพทีนาดเทานั้น «ัน!ด
เรองของลกเตาเรานี้กเหมอนกัน เvนเรองทีเรา·.ตอง+อยดัด +อยaตงอยตลอดเวลา เ+ลอ
¹ม +อย¹ด เ+ลอaลวมันก·.กลับ¹vอย!น«.าพเดิม ถา¹มดัดaลวมัน·.¹v ทีนี้ถากลับ¹v
aลวเรา¹มดึงกลับมา มันก¹vกัน!หญ อ.¹ร| ที+นทาบอย| เvนการ«รางนิ«ัย นิ«ัยของ+น
เรานั้นเกิด·ากการ+ิดบอย| พดบอย| ทาบอย| ถาเรา+ิด!นเรอง!ดมาก พด!นเรอง!ดมาก
นิ«ัยอยางนั้นกเกิดขึ้น!น!·ของเรา
+นเรา¹ม¹ดมีนิ«ัย«ันดานเ«ียหายมาตั้งaตเกิด เมออกมา·ากทองaม!หม| นั้นยัง¹มเ«ียหาย
อ.¹ร ยัง¹ม¹ดเvนอันธพาล ยัง¹มเvน+นด้อดาน หรอยัง¹มเvนอ.¹รทั้งนั้นaหล. มันเvน
อยตาม«.าพธรรม-าติของ-ีวิตนั้น มี+วามตองการ!นทีเรองที·าเvนเทานั้น เ-นตองการ
นม อาหารเพอรับvร.ทาน ตองการพัก+อน ตองการถาย«ิงที¹มกิน¹ม!-aลวออก·าก
รางกาย หลับนอนตามvรกติ อันนี้เvน«.าพของธรรม-าติ เvนเรองของเรองรางกายaท|
·ิต!·นั้น¹มมีอ.¹รวุนวาย ¹มอ.¹รที·.เ«ียหาย เ-น!หเรา«ังเกตเดกนอย| เขา·.ทาอ.¹รก
ทา¹vตามธรรม-าติ เขานึก·.เบา เขาก«ีออกมาเ«ย| เขา¹ม¹ด+ิดวา+วรหรอ¹ม+วร ·ิตเขา
ยัง¹มรวาอ.¹รเvนอ.¹ร +วามร«ึกยัง¹มมีรุนaรง
aตวาเดกบาง+น อา··.ด้อดานเกิดขึ้น!น!· โมโหโทโ« ดังทีเราเรียกกัน อันนี้¹ม!-ของเดิม
ของเดก aตวาเvน+วาม+ิดพลาดของ+!หญ ทีทาอ.¹รกับเดก!หเกิดนิ«ัยอยางนั้นขึ้นมา !ห
เกิดอ.¹ร| ขึ้น!นรvอยางนั้น เดิมเขา¹มมีอาการเ-นนั้นหรอก aตวาเราทาอ.¹ร¹มถกเรอง
เพรา.¹มเขา!·ธรรม-าติของเดกถกตอง aลวก¹v4นอ.¹รที¹ม+วร4นบาง เลยทา!หเดกมัน
เvลียน¹v!นทางเ«ีย เ-นเvนเดกทีเกเรอ.¹รอยางงนี้aหล. เราเพา.!หเขาทั้งนั้นโดย¹มร«ึก
ตัว การเพา.«ิง¹มดี!หเกิดขึ้น!น·ิต!·aกเดก โดย¹มร«ึกตัวนี้aหล. เvนเรองทีทากันบอย
ทากันโดย¹มรวา เรากาลัง·.ทาลายลกหลานของเรา !หเ«ีย+เ«ีย+น aลว+ล«ุดมันกเ«ีย+น
¹v เรา·.¹vโทษเดก¹ม¹ด aตวา+วรโทษ+!หญ +ึงเvน+มี«วน«ัมพันธเกียวของกับเดก
เหลานั้น วา¹ดกร.ทาอ.¹ร !นทางทีเ«ริม«ิง¹มดี¹มงาม !หaก·ิต!·ของเดก
การaกกตองaกที+น+เลี้ยงดดวย aลวกaกเดกกันตอ¹v ถา¹มaกที+!หญก·.aกยาก เพรา.
วาตนตออยที+!หญ¹ม!-อยทีเรองของเดก เดกมั นรับ·าก+!หญ +!หญ!หเดกโดยตั้ง!·บาง
โดย¹มตั้ง!·บาง เพรา.+วามรเทา¹มถึงการณ เลี้ยงเดก¹ม¹ด+ึกษาเรองของเดก +อ¹ม¹ด
«น!·+ึกษาธรรม-าติของเดก +วามตองการของเดก วามันตองการอ.¹ร เวลา!ด aล.«ิงนั้ น
·าเvนaกเดกอยาง¹ร เรา¹มเขา!· บางทีเราอา··.เอาaต!·ตัว ทาอ.¹รตาม!·ตัว!·
vรารถนา aตขัดขน+วามร«ึกของเดกมากเกิน¹v เดกกเกิดการขัด+อเรา
ทีนี้เกิดการขัดกันบอย| เรากหาวาเดกมันด้อ เพรา.วา¹มทาตามทีเราตองการ aตวา+วามด้อ
ของเดกนั้น เกิด·ากการทีทา!หเขาด้อ เพรา.เรา¹มขัด+อเขา!น«ิงที+วร·.ขัด+อ อันนี้ทา!ห
เดกเ«ียนิ«ัย กลายเvน+นด้อ¹v ด้อหนักเขา| เรากหาวา มั นด้อเหลอเกิน เกเรอยางนั้นอยาง
นี้ aตเรา¹ม¹ด+ึกษา«ิงนั้นมา·ากอ.¹ร อั นนี้เvนเรองทีเกิด+วามเ«อม aก·ิต!·ของเดกอย
¹ม!-นอย
เพรา.«.นั้น เรากตอง+อย«ังเกต+ึกษา เลี้ยงลก+นaรกนี้ถอวาเvนการเรี ยน-ั้นอนุบาล เลี้ยง
ลก+นที«องนี้เรียกวา-ั้นvร.ถม ลก+นที«ามนี้+วร·.เvน-ั้นมัธยม+ึกษา ถาถึง«ี+นกเรียก
วา -ั้นอุดมaลว เราเรียนรอ.¹ร มีvร.«บการณ มี+วาม-านาญที·.ดเขา¹ดตาม«ม+วร ก·.
เvน«ิงทีเรียกวา¹มเ«ียหาย
ทีนี้มารดาบิดา+น!ดมีvร.«บการณ +วร·.เอา¹vเvดเ+ย!ห+นอนรบาง +วาม·ริง+วร·.มี
การ«ัมมนาบางเหมอนกัน «ัมนา+ุณพอ+ุณaม ¹มเหน!+ร·ัดเรองนี้ขึ้น «มัยหนึงเขามีวัน
aม aตวาเvนวันทีลก¹vเ+ารพaม เพอเรียกรอง+วามกตัญaกตเวที อันนี้มันกดีอยเหมอนกัน
aต·.!หดีกวานั้น +วร·.เvนวันของบิดามารดา ที·.มา«ัมมนากันvรึกษาหารอกัน !นเรอง
vญหาเกียวกับเดก| วาเรา·.ทาอยาง¹รกับเดกของเรา !+รมีvญหาอ.¹รบาง aลวaกvญหา
นั้นโดยวิธี!ด aกaลว¹ด+ลอยาง¹ร +วร·.นาvร.«บการณเหลานั้นมา«นทนากัน มาaลก
เvลียนกัน !ห+นที¹มร¹ดเกิด+วามร+วามเขา!· aลว·.¹ดเอา¹v!-!นวิธีการaก¹ขลกเต า
ตอ¹v อันนี้เvนเรองทีมีvร.โย-น
aตวายัง¹มมี!+ร·ัดทาเรองนี้ขึ้น มีaตเรอง«ัมมนา+รอา·ารย «ัมมนานักvก+รอง «ัมมนา
หมอ อ.¹รตออ.¹ร «ัมมนากันอยบอย| aตวา¹มมีการ«ัมมนามารดาบิดา เพอ!หมาa«ดง
+วาม+ิดเหน vร.«บการณที+านมาของการเลี้ยงลก aม+นทีเvน+หลัก+!หญaลว ก+วร·.
เ-ิญ!หมา!ห+วาม+ิด+วามเหน¹ด เพรา.+นบาง+นเvนพอทีดีเvนaมทีดี เลี้ยงลกดีมาก
เ·ริญเติบโตดวย+ุณ+วามดี เดกเหลานั้นกกาวหนา¹v!นทางทีถกที-อบ +!หญ!น«มัยกอน
นั้น เขา«ลาด!นทางที·.อบรม บางทีลก·.เ«ีย+น aตเขาทาaบบบัว¹ม-้าน้า¹มขุน เรียกวา
vร.ทวงaบบล.มุนล.มัย ¹ม!ห-้าอก-้า!·ของ+ทีถกvร.ทวง
มีเรองเ+ย¹ดยินเขาเลา!หvง วา+น+นี้.ายหลัง¹ดเvน+!หญเหมอนกัน มีบรรดา+ักดิถึง-ั้น
พร.ยา aกเลาเรอง-ีวิตเดก!หv งวา บานอย!กลที«นุก«นานหนอย +ลาย| กับบานหมอ
พาหุรัดอ.¹รอยางนั้นaหล. บานอยaถวนั้นทีนี้กมาลา+ุณพอ +อ+ุณพอ«ัง¹ววา¹หนตองลา
ตองบอก กมาลาเvนvกติ ลา+ุณพอ วา·.¹vเทียว«นุกทีนันทีนี พอก¹มวาอ.¹ร บอกวา¹v
ก¹ด aตวาเวลา·.กลับมาทีบาน!หaว.¹vทีวัด«ักหนอย !ห¹vหาหลวงนาอง+หนึง เรียกวา
มี+ักดิเvนหลวงนา aลวก+ุยอ.¹รกับทาน«ัก«อง«าม+ากพอaลว aลวกกลับบาน aลวพอ
นั้น+ง·.!หกติกา«ัญญาอ.¹ร¹วกับหลวงนาaลว วา+วร·.ทาอ.¹รกัน a+นการณเvน
อยาง¹ร เดกลก-ายกเ-อ+ุณพอดี อันนี้เvนพ้น¡าน«า+ัญ
เดกทีเ-อพอaมมีเvนพ้น¡าน«า+ัญ ที·.กาวหนา¹ด ¹มเ-อตัวเดียวaลวกเ«ียหายหมด เขาก
เ-อvง ¹vเทียว¹มvร.มาท¹มถึง«องยาม กกลับaว.¹vทีวัดหนอย หลวงนานั้นก¹มวาอ.¹ร
ถามวา¹v¹หนมา¹ม¹ดดุ¹ดดา!ห-้า!·«ักหนอยหนึ ง aลวกกลับบาน aลวกบอกวา¹ดaว.
¹vหาหลวงนาaลว เออดีaลว aลววันหลัง¹vเทียวกaว.¹vอีก aตวาหลวงนานี้¹v+รั้งaรก
ยี«ิบเอดนาuิกา หลวงนากยังนังอย aตพอ¹v+รั้งหลังนี้หลวงหนาaกนอนaลว «องทุม+รึง
aกกนอนaลวเขาหองvดvร.ตaลว กตอง¹vเ+า.เรียก!หหลวงนาออกมา +ุยกันหนอยaลวก
กลับบาน หลวงนากออกมา เขาก¹v ¹v«อง«าม+นก-ัก·.เกรง!· บอกวา aหมเรานี¹v
รบกวนพร.«ง+อง+เ·า¹มดีเลย กเลยเvลียน!· มาบอกกับพอวา +ม¹มเทียวaลวหล. พอ
ถามวา ทา¹ม¹มอยากเทียว ¹ม«นุกaลวหรอ เบอโลกaลวหรอ ¹ม มีอ.¹รนาดaลวหรอ ¹ม!-
มันยัง«นุกยังเพลิดเพลินอย aตวาเกรง!·หลวงนา ทานนอนหัว+า +ม·.ตอง¹vvลุกทุก+น
รบกวนพร.เ·าพร.«ง+ เลย+มงด¹มเทียว¹มเตรaลว เรียบรอย เรียกวาvร.ทวงaบบนุม
นวล !-¹มนุม ลก-ายกเลย¹มเทียว¹มเตร อันนี้เขาเรียกวา มารดาบิดา!-วิธีการที aหลม+ม
¹ม!-ทา!ห-้าอก-้า!·
อีก+รอบ+รัวหนึง มีลกกหลาย+นเหมอนกัน เติบโตเvน+หลัก+!หญ +าขายมี-อเ«ียง ลก+
หญิงกมีเกียรติ!น«ัง+มอย ลก-ายก-อบเทียวเหมอนกัน -อบเทียว-อบเตรกลับบานดึกดน
+ุณaม«ัง+ม!-วานอนเ«ีย!หหมด พวกเธอ¹มตอง+อยเvดvร.ต!หลก«ัน «ัน·.เvดvร.ต
เอง ทีนี้ลกมาตอนดึกกดกริงเรียกมา รถยนตเvดaตรvดvาด| +ุณaมกเดิน-า| ¹มรีบรอน
มาถึงกเvดvร.ตaลวกทักวา ออ ลกaมกลับมาaลวหรอ·. ¹มดุ¹v¹มดา¹มพด+าหยาบ+าย
ทาอยางนี้ทุก+น| ลกกนึกวาก¹ม¹หวaลว เทียวดึก| ดน| รบกวน+ุณaมมาเvดvร.ตบอย|
เลยเลิกเทียว นีเรียกวา +ุณaม!-วิธีการvร.ทวงaบบ¹มนวมเหมอนกัน ทา!หลกเvลียน
·ิต!·เขาหา+วามดี¹ด ¹มเทียว¹มเตรตอ¹v อันนี้เขาเรียกวาเvนวิธีการaก¹ขเมอเขาโตaลว
เดกโตaลวมันนึก¹ด aตถาวายังเvนเดกยัง¹ม+อยมี+วามนึก+ิด เรา·.ทาอยางนั้น¹ม¹ด aต
วาตอง+อย+วบ+ุม aลว¹ม!-+ุมเกิน¹v อ.¹ร| ทีเกิน¹vนั้นมัน¹ม¹ด เขาเรียกวามันเกิด
+วามกดดัน นังทับมากเกิน¹vมันกกดดัน ถาดันขึ้นบน¹ม¹ดมันกaตกออกขาง ทีนี้เกิด+วาม
เ«ียหาย ทีนี้เรา·.ทาอยาง¹รกับ«ิงเหลานั้น อนุ โลม!หเขาบาง !หเขาทาอ.¹รบาง aตวาเมอ
เขาทาaลวเราตองเรียกมา«นทนา เ-นวา!หเขา¹vเทียวที¹หนมา มาเลา!หพอvงหนอย+ิ มัน
เvนอยาง¹ร เลา!หaมvงหนอยวามันเvนอยาง¹ร !หเขาเลา!หvง
เขาเลา!หv งaลวกบอกวา «มัยกอนนี้พอก-อบเทียวเหมอนกัน aตวาเทียว¹v| aลวมันเกิด
อ.¹รขึ้น!น!· เกิด+วาม«านึกบาง«ิงบางอยางขึ้น!น!· มา+ิดวา -ีวิตเรามัน·.¹ม¹ด«าร.
¹ม มีอ.¹ร·.เvนaกน«าร ถามัน«นุก«นานกันอยอยางนี้ -ีวิตขางหนามัน·.มดบอด เราก
พดถึงvร.«บการณที+านมา vร.«บการณ·.มี·ริงหรอมี·ริง¹ม«า+ัญหรอก เม+ขึ้น¹ด เพอ
เvนบทเรียน!หลก-ายที-อบทาอยางนั้น เลา!หvงบอย| !นเรองอยางนั้น เดกกอา··.เกิด
+วาม+ิดขึ้น!น!· +อพดบอย| ทาบอย| ทา!หเขาเกิด+วาม«านึก
เรองของเดกนั้น·.เอาaตดุ ก¹ม¹ด ·.เอาaต+าวาอยา||| ¹ม¹ด aตวาตอง!หเหตุ+ลเขาบาง
-ี้a·งa«ดงเหตุ+ล!หเขาเขา!· วาทา¹ม·ึงตอง¹ม+วรทาอยางนั้น ทา¹ม·ึงตองทาอยางนี้
พด·ากัน!หเขา!·เรอง ถาเขาเขา!·เรองaลว·.¹มด้อ¹มดันตอ¹v ทีนี้เราตอง!·เยน +ุณaมก
ตอง!·เยน +ุณพอกตอง!·เยน เวลา·.พดกับเดกตองพดดวยอารมณ«งบเยอกเยน การพด
ดวยอารมณรอน+าดุ+าดานั้น เหมอนกับเรา«อน!หเขาเvน+นดุ เหมอนกับเรา«อน!หเขา
เvน+นอารมณรอน อยางนั้นเvนการ¹มถกตอง
aตเรา+วร·.เรียกมาพดเวลา!·เยน| «บาย aลวเดกทีเรา·.«อนนั้น ตอง!หเขา!·«บายดวย
อยาพดเวลาเดกหิวขาว มันโมโหพด¹vก¹มรเรอง หรอเวลามันเหนดเหนอยมาเรากอยาพด
+อย| พดเวลา«บาย!· หมายเหตุเรองนั้น¹ว พอ¹ดโอกา«aลวก+อยยกขึ้นมา«นทนา
«นทนาaบบ-นิดทีเรียกวา ¹มมีอารมณเ+รงเ+รียด aตวาพดตาม«บาย เดกทีvงกมีอารมณ
«บาย ¹มมีอารมณตึงเ+รียด +วามตึงเ+รียดมัน¹มดี ¹มวา·.เvนเดกหรอ+!หญมัน¹มดีทั้ง
นั้น พอเกิด+วามเ+รียดaลว มันกเกิด+วามตอตานขึ้น!น!· มีอารมณตอตาน พอมีอารมณตอ
ตานaลว ¹มวา«งอ.¹รเขา¹vมันกกร.ดอนกลับมาทั้งนั้น เพรา.มันเกิดการตอตานขึ้น!น!·
มี+วาม+ิดอยวา¹ม+ิด¹มvง ¹มยอมรับ พด¹vเถอ. พ ด¹vเหนอยเvลา เรองอ.¹ร เพรา.มัน
มีอารมณตอตานเ«ียaล ว เราอยา«รางอารมณตอตาน ขึ้น!น·ิต!·ของ!+ร| ทีเรา·.พดดวย
aต!หเกิดอารมณรวม !หเกิด+วามเหนอกเหน!·!นเรองนั้น| aลวเรากพดกับเขา เมอพดกับ
เขา!นรvอยางนั้นเขากเหนอกเหน!· โดยเ«พา.พอaมพดกับลกนี้ ¹มมีอ.¹รที·.a«ดง!ห
ลกเหน!· เทากับ+วามรัก+วามเมตตา
เรา·.ตองa«ดง+วามรัก+วามเมตตาตอเขา !หเขาเหนวาเรานี้มี+วามvรารถนาดี ¹ม มี+วาม
มุงราย ¹ม¹ดทา!หเ«ียหาย!นดาน!ด| !หเขาเกิด+วามร«ึกตอเรา!นรvอยางนั้น aลวเราก
พด·าaน.นาพราเตอน!นaงตาง| !หเขาvง พดเvนเรอง«นุก¹vก¹ด มีอ.¹ร«นุก¹vบาง
ตาม«ม+วร !หเขามีอารมณ«ด-นรนเริง aลวกพดกันบอย| !นเรองอยางนั้น เมอเขา¹ดvง
บอย| กเกิดอารมณขึ้นมาวา เรองนี้¹มมีอ.¹รกตามล. มั นตองเ«กกันบอย| พดบอย| พด
อ.¹รตองเ«กบอย | ทีเขาเรียกวาvลุกเ«กนันเอง
vลุกเ«กทีเvนvร.โย-น +อการหมันaน.นาพราเตอน !น.าษาบาลีทานเรียกวาโอวาทานุ
«า«นี ทีเราเรียก.าษา¹ทยวาโอวาทอนุ+า«น ทั้ง«องเรองนี้+วบ+กัน พร.พุทธเ·าทรง
กร.ทาทุกวันเวลาตอนเขา มีการvร.ทานโอวาทอนุ+า«นaก.ิกษุทั้งหลาย เvนกิ·vร.·าวัน
ทั้งที พร.เหลานั้นกเvนพร.อรหันต «วนมากยังเvนพร.vุถุ-นอย!นหมบาน aตพร.อง+
ถอวาเvนหนาทีที·.ตองอนุ+า«น การ!หโอวาทอนุ+า«นนั้น ถาพดตาม.าษาv··ุบัน ก
เรียกวาvลุกร.ดมนันเอง vลุกร.ดม!หมีน้า!·!นการที·.v¸ิบัติธรรม. !นการที·.v¸ิบัติ
หนาทีอันเvนvร.โย-น อันเvน+วาม«ุขaกเพอนมนุษยทั้งหลาย มีการกร.ตุนบอย| ทุกวัน
เวลา การกร.ตุนบอย| นันaหล.เvนเรองดี
!น+รอบ+รัวนี้มีอันหนึงทีทา¹ดงาย +อเวลาที·.รับทานอาหาร +วร·.รับvร.ทานพรอมกัน
พอaมลก กี+นกมานังกันพรอมหนา นังรับvร.ทาน¹v+ุยกัน¹vตามเรองตามราว เรองเบา|
อยา+ุยทีเรองหนัก เพรา.เวลารับvร.ทานอาหาร เรียกวา+ุยเรองเบา| เกรดนิดเกรดหนอย
¹ม!หเกียวกับเรองของลกเราก¹ด aตวาเราเอาเรองเกา| เรองอ.¹ร·ากหนัง«อมาหาอาน!ห
ลกvง aตวามันเvน+ติขอเตอน!· หยิบเอามาเลา เหตุการณvร.·าวันก¹ด ขาว!นหนา
หนัง«อพิมพก¹ด vงวิทยุ vงเทvทีเvนเกรด เรากเอามาเล า!หลกvงก¹ด เหตุการณ!น
vร.วัติ+า«ตรก¹ด เหตุการณ·ากขาวตางvร.เท+ก¹ด พอกับaมนี้ตองเvนนัก+ึกษา
+าวาเvนนัก+ึกษา ¹ม!-วาตองเรียน·บvริญญา aลวกเลิกกัน ¹ม!-อยางนั้น aตวาตอง+ึกษา
เรอย¹v ตอง+ึกษาหา+วามรเรอย¹v เพรา.พอaมนี้¹ม!-มีตาaหนงเดียว ตาaหนงพอaม
เรียกวารอยเvอรเ+นตล. aต วาเรามีอีกตาaหนง +อเvน+รดวย การเvน+รนี้เvนตาaหนง
«า+ัญ ถาเvนพอaมเ«ย| aตวา¹มเvนตาaหนง+รนี้ ·.เ«ียหายเอาเลยทีเดียว
เพรา.«.นั้น ตองมีตาaหนง+รอา·ารยกับลกดวย ตาaหนง+ร!น+รอบ+รัวนี้¹มมีเวลา·ากัด
«อน¹ดเรอย¹v +ุยกัน¹ดเรอย¹v เวลารับvร.ทานอาหารก+ุ ยกัน¹ด เวลานังดโทรทั+นถาวา
เรา·.ดโทรทั+นเราดพรอม| กัน aลวก+ุยกัน¹v!นตัว วิ.า+วิ·ารณเรองนั้นเรองนี้ !หเดก
เกิด+วามเขา!· เรองวาตัวนั้นเvนตัวอยางของอ.¹ร การa«ดงอยางนั้นเvนตัวอยางของ
อ.¹ร aลวกเอาหลักการกร.ทา ทาดี¹ดดี ทา-ัว¹ด-ัว aถมโv.!หเขา เพรา.อายพวก+ราย
มัก·.ตาย พวกทีดีมัก·.รอด เราก-ี้!หเขาเหนวาเออนีตัวอยาง-ีวิตด+ิ +น-ัวaลว¹v¹มรอด
aม·.-น.!นตอนตน ตอนvลายมัก·.aพ ธรรม.ยอม-น.อธรรมเ«มอ เราพด4าก¹วบอย|
!น·ิต!·ของเดกนันaหล. อยานึกวามัน¹มมีอิทธิพลน. นันaหล.อิทธิพลยิง!หญ ที«ราง
-ีวิตกันกับอนา+ตของเดก
«ิงที4าก¹ว วันล.นิดล.หนอยนั นaหล. aลว4ากบอย| !น·ุดเดียวกัน+อเราตั้ง·ุด¹ว aลวเรา
·.พดอ.¹ร| กมุง¹วที·ุดนันaหล. รวมยอดอยที·ุดนันaหล. เดกvงบอย| ¹ดยินบอย| ก
เกิด+วามนึก+ิด 4ง·ิต4ง!·¹v!นเรองอยางนั้น ตอ¹vก·.เvน¡าน«า+ัญของ-ีวิต ที·.ทา!ห
เขามี¡านอันมัน+ง มี+วามกาวหนา!นทางทีถกที-อบตอ¹v เรองอยางนี้อา··.มี+วาม
บกพรองอยบาง +อ¹ม¹ด«น!·กร.ทากันอยาง·ริง·ัง!น+รอบ+รัว โดยอางวา¹ม+อย·.มี
เวลา เรา+วร·.vลีกเวลา«าหรับเรองอยางนี้ +อยพด+อย«อน+อยaน.นาพราเตอน เทาที
โอกา«·.อานวย aลวก«อนทุกเวลา เราพาเดก¹v¹หนก!หเขามี+วามร+วามเขา!· มีอ.¹ร
เกิดขึ้นพอ·.เvนบทเรียน¹ด เรากตองนามาเvนบทเรียน อบรมบมนิ«ัยลกของเรา
ถาเราพาเดกมาวัดบางวัด เขามีอ.¹รนาด-มนา-ม เรากมีโอกา«ทีอบรมเดก¹ดหลายเรอง
หลายvร.การ เ-น¹vด.าพเขียนตาม4า+นังอ.¹รตาง| .าพ«ลักตามบานvร.ตหนาตาง
อ.¹รเยอ.aย. ¹vวัดโพธินี เรา·.เหนวามันมีอ.¹รดี|งาม| อยทีนัน อยาพาเดก¹vเดินด
.าพ«นุกเ«ย| aตเรา·.ทาอยาง¹ร ที·.4งอ.¹รลง¹v!น+วาม+ิดของเดก ว าบรรพบุรษของ
เรานีมัน¹มเลว มี+วามร+วาม«ามารถทาอ.¹ร¹ดดี| กวา«มัยนี้ดวย+้า¹v เรา·.-ี้อยาง¹ร!ห
เขาเหนวา v ตา ยา ทวด ของเรานั้น มี+วามเกงเหมอนกัน «รางอ.¹ร¹ด!หญ| โต| aมยัง
¹ม¹ดเรียนวิ+ว. «ถาvตย aบบทีเรียน!นv··ุบัน aตเขา«รางอ.¹ร¹ด«ัด«วน มั น+ง ถาวร
¹ม +อย·.พังนี
เรา-ี้!หเดกมันเหน วามันเกงอยาง¹ร aลวก!หด+ิลvกรรมตาง| ทีมีอย!น«ถานทีนั้น| วามี
+วามงามมี+วาม+ึ้งอยาง¹ร เดกเอาอ.¹ร¹vดอยางนั้นอยา!หด+ิวเ+ิน เ-น+รพาเดก¹vด.าพ
ตาง| มัก·.ดเ+ิน| ¹vเหนลิงเต.ต.กรอ¹ดกหัวเรา.วา aหมลิงนีกเต.ต.กรอ¹ด มันกเพียง
เทานั้นaตวาเราดวาอ.¹รa4งอยอยางนั้น อ.¹รทีมันเvนเรองที«น!·ที+วร·.พิ·ารณา เพอ
!หเดกเกิด+วามรัก+ิลvรักวั+นธรรมvร.เพณี ของดีของงามของบรรพบุรุษทีเขาพยายาม
«.«ม¹ว อันนี้เvนเรองทีเรา·.ตองพด!หเขาเขา!· นันเvนเรองเกา| หรอเราพาเดก¹vดวัง
โบราณอยา¹vดเพอ!หเกิดโท«. !หโกรธพมา ก¹มดีล. อยา!หโกรธกันเลยมัน¹มดี
พยาบาทก¹มดี aตวาเรา·.-ี้!หเหนวา+วาม-ัวนีมัน¹มดี อยา¹vวาพมามัน-ัว เขมรก¹ม¹ด
-ัว อ.¹รล.มัน-ัวรายอย ทา!หเกิดอ.¹รขึ้น กกิเล«นันล. เราพด!หเดกเขา!· วาตัวมลของ
+วาม-ัวนัน+อกิเล«
+วามโล. +วามโกรธ +วามหลง «ิงทีเหลอเvน+ากอยนี้ เพรา.ถกกิเล«มั นเ+า อยาวาพมา
เ+าเมองเลย โกรธกันเ«ียเvลา| aตเราบอกวากิเล«มันเ+า +วามโล. มันมาเ+า โท«.มันมา
เ+า โมห.มันเ+า +วามริษยา พยาบาทมันมาเ+า ¹อ«ิงเหลานี้มัน¹มดี เพรา.เvน«ิงทีเกิดขึ้น
aลว เvน¹vเพอการทาลาย เvน¹vเพอการลาง+ลาญ เราเหนพยานvราก¸อยaลว วากิเล«นี
มันทาลายหมด ทุก«ิงทุกอยางของดีของงามเ«ียหายหมด ทีนี้เรา+วร·.โกรธอ.¹ร เกลียด
อ.¹ร เรา+วร·.โกรธตัวกิเล« เรา+วร·.เกลียดตัวกิเล« aลว¹ม+วร!หมันมาเกิดขึ้น !น
·ิต!·ของเรา เพรา.ถามันเกิดaลว มันอยางนี้aหล. มันvราก¸ทีเหนนีอยางนี้ พาเดก¹vอยาง
นันก¹ดธรรม.¹v!นตัว ¹ม!-¹v«อนvร.วัติ+า«ตร !หเดกเกิด+วามเกลียดกัน เพรา.+วาม
โกรธ +วามเกลียดนัน มัน·.¹ดอ.¹ร นอก·าก¹ดการท.เลา.เบา.aวง รบรา+าvนกัน!น
«ัง+มตอ¹v
เรา+วร·.ทาลาย+วาม+ิด!นรvนั้น aตวา«ราง«ันติ!หเกิดขึ้น!น«ัง+ม ดวยการ-ี้!หเหนวานี
aหล. +ลของ+วาม-ัว +ลของกิเล«ของvร.เท+ตาง| ทีเกิดขึ้น!น!·+น พร.พุทธเ·าทาน
วามัน¹มดี เรา+วรร.วัง¹ม!หเกิดขึ้น +วรมีน้าอด น้าทน มี·ิต!·มัน+งเขมaขง ¹ม มีอารมณ
อยางทีเกิดขึ้น aมaตการกร.ทาของเพอนทีทากับเรา +วรร·ักการ!หอ.ัย ¹มถอโทษโกรธ
ตอบ+ึงกันaล.กัน อันนี้เvนการ«อนธรรม.¹vดวย!นตัว aลวกเvนการaกถก·ุดดวย กaก
ตรงกิเล«นีมันถก·ุดล. aกตรงอนมัน¹มถกล. aตทุก+น-วยกันaกทีตรงกิเล« aลว«ิงทั้ง
หลายมันกบรรเทาเบาบางลง ¹มทา!หเกิด+วามเดอดรอน!น·ิต!·ตอ¹v อยางนี้เรา«อน!ห
เดกเขา!·
.าพเขียน!นบางaหง เvน+ติธรรม. เราดaลวอธิบาย พด!หเดกvง !หรเรองอยางนั้น อันนี้
·.-วย!หเดกของเรานี มีvญญา«ลาดขึ้น!นเรอง-ีวิต !นเรองอ.¹ร| ตาง «ิงทีเรา+วร·.!ห
aกเดกนั้น+อ !หเกิด+วามเมตตา กรุณาตอกัน !หมี มุทิตาตอกัน !ห-วยเหลอเก้อกลกัน!น
เรองตาง| มีอ.¹รกินมีอ.¹ร!-อยากิน+นเดียว อยา!-+นเดียว !หหัดa·กaบง!ห+นอนบาง
!หเหน+ุณของการ!ห !หเหนโทษของการตร.หนีถีเหนียว !หเหน+ุณ+าของ+วามเมตตา
!หเหนโทษของ+วามเหี้ยมโหดของการดุราย วาถาเกิดขึ้นaลวมัน¹มดีอยาง¹ร!นทุกโอกา«
นาทุกขนาโทษมา!หตัว+โกรธ +เกลียดอยาง¹ร กอ!หเกิดทุกขaก+ทีโกรธ +ทีเกลียด
อยาง¹ร
เราอธิบาย!หเขาเขา!·เรองอยางนี้ เพอ!หเขาเกิด+รัทธา!น+วามงาม+วามดีaลว ตอ¹v·ิต!·
·.มัน+งเขมaขง ¹มมี+วามบกพรอง!นเรองอยางนั้น เรานับถอ+า«นาอ.¹รกตามโดย
เ«พา.พวกเรานี เvนพุทธบริษัทเvนหนาทีของมารดาบิดา ที·.ตอง4ง+วาม+รัทธาอันถก
ตอง ¹ว!น·ิต!·ของเดกตั้งaตตัวนอย| อยาvลอย!หเ·ขาเ·ริญเติบโต โดย¹มมีหลักอ.¹ร¹ว
!น!·เvนอันขาด เดกทีเ·ริญเติบโตโดย¹มมีหลัก«าหรับ!·นั้น ·ิต!··องเขา·.วาเหวaลว·.
¹หล¹vตามอ.¹ร¹ดงาย เพรา.¹มมีทีเกา.ที·ับ เรียกวา¹มมี«รณ.!น.าษาวัดเรียกวา
«รณ. «รณ.เรียกวาทีพึงทาง!·
+นเรา·.อยโดย¹มมีทีพึงทาง!·นัน¹ม¹ด พร.+มีพร..า+·ึงตรั«เตอนวา ดกอน.ิกษุทั้ง
หลาย เธอ·งมีทีพึงธรรม.ทาง!· +มีธรรม.เvนที พึงทาง!·เรียกวาพึงตัวเอง ถา¹มมีหลัก
ธรรม.เvนหลักทีพึงทาง!·aลว พึงตัวเอง¹ม¹ด เพรา.¹มมีทีพึงaลว·.¹vพึง¹ดอยาง¹ร !น
ทีนี้เรา·.ตองอบรมเดก!หร·ัก«ิงนี้ เพอตอ¹vขางหนา·.¹ดมีเกรา.vองกันตัว ¹มถก
อารมณมันทิมตา·นเ«ีย+เ«ีย+น เดกที¹ม มีเกรา.vองกันตัวมันกเ«ียหาย เ·ริญเติบโตขึ้น!น
«.าพที¹มเหมา.¹ม+วร aล.ถาเvนเ-นนั้นมาก| บานเม องก·.ลม·ม ·.ตก¹vอย!นการ
vก+รองaบบอน เพรา.เขาเหนวา+นมันaยเตมทีaลว ตองเขา¹vvรับvรุงกันล. vร.เท+!ด
ทีvก+รองดวยร.บบอยางนั้น ทีเขาเรียกวา+อมมิวนิ«ตล. a«ดงวา+น!นvร.เท+นั้น ตกตา
ทาง·ิต!·เตมที ·น¹มมีธรรม.เvนเ+รอง+ุม+รองรักษาตน รั กษา-าติ รักษาบานเมอง เขา·ึง
ตองเvลียนเvนaบบบัง+ับ !หทาอยางนั้น ทาอยางนี้ บัง+ับอยตลอดเวลา มี+วามเvนอย
เหมอนกับ«ัตวเดรั·«าน ทีตั้ง!-v¸ักเ+ียนอยตลอดเวลา อยางนั้นดี¹หมล.ญาติโยม พอ!·ที
·.เvนอยางนั้นหรอ¹ม ทุก+น+ง·.¹มพอ!·
ยิงเราทีเกิด!นเมอง¹ทยดวยaลว รักอิ«ร.เ«รี ¹ม-อบการกดขีบีบ+ั้น ¹ม วา!นกรณี!ด| aต
ถาเรา¹มมีธรรม.เvนหลักvร.·า!·aลว ·.เvนอิ«ร.¹ดอยาง¹ร ·.มีเ«รี.าพทาง·ิต!·¹ด
ถกตอง¹ดอยาง¹ร มันมี¹ม¹ด เพรา.¹ม มีเกรา.vองกันตัว !·ก·.ตก¹vอย!นอานา·ของอ.
¹ร| ทีเvนเรอง4ายตาอยตลอดเวลา aลวกเกิด+วามวุนวาย ร.«าร.«าย อันนี้aหล.เvน«ิงที
เvดvร.ต ของ«ิง-ัวรายเขามา«บานเมองของเรา ถาเรา-วยกันvดvร.ต¹ว ตั้งaตเดก| ¹vที
เดียว «อน!หเขามี+วาม·งรัก.ักดี ตอพร.พุทธเ·า พร.ธรรม พร.«ง+ !นทางทีถกที-อบ
«อน!หเขา!·!นทางที-อบ¹v ตั้งaตตัวนอย| !หมี+วามเ-อถกตรงตามหลัก+า«นา อยา!ห
มี+วามเ-อ¹ขวเขว อยาหลอกเดกดวยวิธีการ!ด| เvนอันขาด ¹มวา!นaง!ด aมทาดีกอยา¹v
หลอก!หเขาทาดี aตวาพด!หเขาเขา!· ว าการทาดีนั้นเvนหนาที เvน«ิงทีเรา+วรกร.ทา ทา
ดีaลวเรา·.มี+วาม«ุข +วาม«งบ!· +วาม«บาย!·
ถาเราทา«ิง-ั วราย เรา·.มีvญหามากขึ้น !หเดกมันเหน-ี้!หเหน เ-น!หเหนวา เวลาโกรธนี้
·ิต!·เvนอยาง¹ร เวลาเกลียดนี +วามร«ึก!น·ิต!·นีเvนอยาง¹ร เวลา+วามอยาก¹ดรุนaรงนี
+วามร«ึก!น!·เvนอยาง¹ร เรา-ี้!นตัวเขานั้นaหล. ¹มตอง¹v-ี้ทีอนหรอก -ี้ลง¹v!นตัว
ของเขาเอง !หเขา¹ดเหนvร.·ักษaก!·ดวยตัวเอง วามันเvนอยาง¹ร หรอวาเvน+นอนเขา
ทาอาการอยาง¹ร เรากมา-ี้บอกพดเบา|วา ดนันดดด ด มัน+ิเขาทาอ.¹รน. หนาตาเvน
อยาง¹รทาทางเvนอยาง¹รน. นาด¹หม นารัก¹หม เรากร.+ิบบอก!หลกของเราดเvนบท
เรียน เvนaบบ«าธิต เดกมันเหนaลว พร อมกับ+าอธิบายaลว ก·.เหนวา aหม¹ม«วยเลย
ทาทาอยางนั้น¹ม«วย พด·าอยางนั้น¹มเพรา. เดินตึงตังลง«นอยางนั้น¹มดี เดกมันกเหน
เvนตัวอยาง เvนการ-ี้!หเขาเขา!· เดกมันกเกิด+วาม+ิดขึ้นเรอย| เขามองวา«ิงนั้น¹มดี เขา
+ิด¹ว!น!·วามัน¹มดี เมอ¹มดีเขาก¹มอยาก·.ทา !นเรองอยางนั้น เราเอาธรรม.อันมีอย!น
·ิต!·ของเขา !หเขาเหน !หเขาเขา!· +อยพด+อย·ากันเรอย| ¹v วันล.เลกวันล.นอย +อ
วา!หอยา!หหนัก !หบอย| มันเพิมมากขึ้น|
+นทียกน้าหนัก¹ดมาก| ¹ม!-วายกทีเดียวavด«ิบvอนดเมอ¹หร มันตอง+อยเพิมวันล.
นอย| aลวกยก·นกร.ทัง-น.!นกีuาโอลิ มv+¹ด ¹ม!-ยกเกงทีเดียว +อยยกทุกวัน วันล.
นิดล.หนอยเพิมขึ้น¹vเรอย| กเกง +วามร«ึกนึก+ิด!นทางทีเvน«ัมมาทิ¸¡ิ เรา!หaกเดกวัน
ล.นอย| +อย!หเรอย| ¹v ·นกร.ทังวามัน+ง!น·ิต!·ของเดก !หทีเดียว¹ม¹ด aตวา+อย
เพิมลง¹vทีล.นอย| ทุกวันเวลา ทุกโอกา«ทีเรา«ามารถ·.!หเขา¹ด พอaม·ึง+อย·องหา
โอกา« ที·.!ห+วามเขา!·!นเรองตาง| aกเขา ตองทาหนาทีนี้อยาง«า+ัญที«ุด ถาเราหวัง
+วามเ·ริญaก+รอบ+รัวของเราaลว ตองเอา!·!«เvนพิเ+ษ!นเรองอยางนี้ +อย«อน+อย
อบรมเขา
ทีนี้ถาเราเvน+นทีมี«มา-ิก!น+รอบ+รัวมาก| เ-นเรามีพีนองหลาย+น พีนองทุก+นมันกมี
ลกดวยกันทั้งนั้นaหล. กตอง!ห มาพบv.กันบาง มาร วม«นทนากัน มากินอาหารรวมกัน
พา¹vเทียว¹vเตรรวมกัน เvนการ4กหัดเขา«มา+ม aลวมี+!หญ+อยเvนพีเลี้ยง +อย
aน.aนวทาง เตอน·ิต«.กิด!· เลาเรองเกา| !หลกหลานvง เลา!หเขาvงวาตร.กลของเรา
มัน¹vอยาง¹ร ตนตร.กลมา·าก¹หน ดาเนิน-ีวิตอยาง¹ร ·นกร.ทั้งมี¡าน. ·นเรา¹ดนังรถ
กันอยาง«บาย มีบานเรอนอย มีเกียรติมี-อเ«ียง นี้มันเvน«มบัติของ!+ร เดกมัน¹มร มันอย
!นตึกหลัง!หญ กิน«บายนอน«บาย มัน¹มรวา«ิงนั้น!+ร«ราง¹ว !+รทา¹ว!ห รvของ!+ร
ติดอยขาง4ามันก¹มร ที โต.บ-ามี รv มันก¹มรวา¹หว!+ร เหน+ุณaมธvบ-าทุกวัน| มันก
¹ม รวา¹หว!+ร ¹หวทา¹มก¹มร
นีเรา¹มอธิบาย!หเดกเขา!· ว าง| ตองเรียกมา-ี้a·ง ทีมีรv!+รอ.¹ร| ตออ.¹ร เหลานี้รv
ของ!+ร aตล.+นมีอ.¹รเvน«ัญญลักษณ มี+วามดีเดน!นเรอง!ด +นนั้นเกง!นเรองอ.¹ร
+นนี้เกง!นเรองอ.¹ร เรองดี| aย. เขาตั้งเน้อตั้งตัวมาเvน¡าน มีดีทั้งนั้นaหล. เรากเอามา
เลา!หเดกvง !หเหนวาทานนั้น เvนบรรพบุรุษของเรา aลวเvนบรรพบุรุษทีดีทีงาม เvน+น
«รางเน้อ«รางตัว¹วเvนหลักเvน¡าน ทีเรา¹ดกิน¹ดอยนี เvน+ี¹มลายมอของทานทั้งนั้น
เดก| มันก·.เกิดรัก!น.าพนั้น รัก+ุณ+าทีอยเบ้องหลังนั้น เหน.าพaลวตอง!หเหนดวย วา
ขางหลัง.าพนั้นมันมีอ.¹ร ที+วร·.กราบ ที+วร·.นึกถึง เราa«ดง!หเขารวาเบ้องหลัง.าพ
นั้นมีอ.¹ร มี+วามดี+วามงามอยาง¹ร +วร·.เอามา!-เvนหลัก !น-ีวิตvร.·าวันอยาง¹ร
เพรา.เรา·.เขา!·วา+นเดินตามทางที+!หญ เดินaลว +!หญ+อบรรพบุรุษของเรา เดินทาง!ด
เดินมาทางนั้นเถอ. ·.เ·ริญกาวหนา aต!+ร¹มเดินตามทางที+!หญเดิน aตวา-อบเดินออก
นอกทาง +ลายกับ+นขับรถ +ึง¹ม¹vตามเลนaต-อบขับลง¹v!น+ aลวมัน·.¹vถึงvลาย
ทาง¹ดอยาง¹ร
!น-ีวิตนีกเหมอนกัน ถาวา¹มออก¹vทางก¹ม¹ด เราเvน+นบุกเบิกหนทาง¹ว!น+รอบ+รัว
ของเรา เราพด!หเดกเขา!·!หเขารเรอง นีเดอนเมษายน นีญาติโยมทีมีบรรพบุรุษ-าว·ีน ก
ตอง¹vเ-งเมงaลว ตาม+พที¹v4ง¹วตามvา-าตาง| นั้นaหล.+อบทเรียนทีลกหลาน ·.¹ด
รับ!นการ¹vเ-งเมง ถาเรา¹vถึงเราก¹v·ุดธv·ุดเทียน ¹v·ุดลกvร.ทัดบาง เ+ากร.ดาษเงิน
กร.ดาษทอง aลวกกินอ.¹ร¹vตามเรองตามราว มันกเทานั้น มัน¹ดvร.โย-นทางกาย ¹ม
¹ดvร.โย-นทาง·ิตวิญญาณ
อันนี้หัวหนา+รอบ+รัว ตอง¹vนัง-ุมนุมกันที«ุ«าน aลวกพดกัน!หvงถึงเรองเกา| ทีเvน
มา !หเขารวาทีนอนอยนี้น.+อ!+ร มี+ุณ«มบัติอยาง¹ร ทาน«อนพวกเรา¹วอยาง¹ร ที·.
ตองทาตามตอ¹v aลวเราทุก+นนีมา·ากตนตอนี้ ·ากตนเดียวกันaตกกิงaตกกานออก¹v
เหมอนกับ¹มยางตน!หญ aลวดอกมันหลนaลวเvนvายางขึ้นมา ตน«ักตน!หญกลายเvนvา
«ักขึ้นมา มันมา·ากทีเดิม!หร·ักตนเดิม aล ว+วร·.เ+ารพบ-าตนเดิม¹ว ¹อตนเดิม+วร
เ+ารพบ-านั้น +วรเ+ารพอ.¹ร เ+ารพ+ุณงาม+วามดี ของทาน+นั้น aลวเอา+ุณงาม+วามดี
ของทาน+นั้น มาบรร·ุ¹ว!น!·ของเรา !หทานมาอยกับเรา !หมาอยกับเรานั้น+อวิญญาณ
¹ม!-วิญญาณทีเขาเ-ิญมาทรง aลวถามเรองเลอ.เทอ. ทีทาอยทุกวันเวลา ถาอยางนั้น¹ม!-
วิญญาณ
!นทีนี้หมายถึงวา +ุณงาม+วามดีเvน«ิงทีเราเ-ิญเขามา ¹อทีเ-ิญวิญญาณตาม«านักต าง|
นั้นมัน¹มเตมบาททั้งนั้นaหล. เรียกวาวาวิญญาณ¹ม+อยเตมเตง เ-ิญกันอยอยางนั้นก¹ม¹ด
เรองอ.¹ร พดเลอ.| เทอ.| ทีมานี พด¹vตาม.าษา¹ม¹ด เรองวิญญาณทีaท+อ+ุณธรรม
ของบรรพบุรุษ ทีเรา·.ตองเ-ิญมา!«¹ว!นตัว !«¹ว!นตัวของลก หลาน ของเหลนตอ¹v
¹มตองทาพิธีaบบเขาทากันหรอก aลวก¹มตองนังตัว«ันงก| vา| เvอ| ¹ม¹ดเรอง¹ดราว
!หทาอยางนี้ เ-ิญเขามา¹ว!น!· !หลกหลานทุก+น ตั้ง·ิตอธิษ¡านตอหนาaวง+ุย วาเราทุก
+นเvนหลานของ+น-อนั้น เรา·.v¸ิญาณตนวา ·.เดินตามทางทีบรรพบุรุษเราเดิน เรา·.
เvน+นดีของ+รอบ+รัว เvน+นดีของตร.กล ¹มvร.พ¡ติอ.¹ร ทีเvน+วามเ«อมเ«ีย«วง+
ตร.กลเvนอันขาด นี+อกลาวย้า
vหนึง¹vย้ากันทีหนึง ย้ากันอยางนั้น+น¹ทยเรา¹ม¹ดมีaวง+ุย aตมีกร.ดก!«โก+นอย| ¹ว
ทีบาน เดอนหากเอากร.ดกมา«รงน้ากันเ«ียหนอย มารวมกันมาก| บางทีกเอาเหลา¹v«รง
กันเ«ียดวย +อวากินเหลาเมา ญาติกับญาติมาเ·อกัน เลยเมากัน!หญ ถาเมาaบบนั้นกร.ดก
พด¹ดวา ¹อ«ิบหาย มาที¹รaลวเมาทุกที aล.มาทา¹มก¹มร ¹ออยางนี้มันก¹ม¹ดเรอง
อ.¹ร
!นวันทีเราทาถึงบรรพบุรุษ วันบุญ วันกุ+ลนี้ตัดเ«ียเถอ. ¹อเร องเมาเหลาเมายาเลิกเ«ียเถอ.
อยา!หมันมาvนกันเลย กิน!หเvนเวลา เวลาบาง ถา·.ดมน. ถา¹มดมน.มันวิเ+ษล. aตวา
!ห«อน¹ม!หดม ดเหมอน·.ยากเ«ียaลว!น«มัยนี้ aตถา«อน!หมันดมเvนเวลา เวลากพอ
เวลา!ดเรา·.¹vทาบุญ«ุนทาน ร.ลึกถึงบรรพบุรุษเ«ียมัง aลว·.¹ดพดกันเvน«าร. เvน
aกนเvน«าร เvดโก+ขึ้นมาaลวก-ี้!หเดกดวา นี มันอ.¹ร กร.ดก+ุณv +ุณยา +ุณยาย เอามา
¹วทาอ.¹ร เอามา¹วบขา«ักการ. ¹ม!-«ักการ.กร.ดก aต วากร.ดกนี้เvนเ+รองเตอน!·
!หเรานึกถึง+ุณงาม+วามดีของทาน aลว·.¹ด-วนลก-วนหลาน ¹ดกร.ทา+วามดีกัน !ห
เขา¹ด«านึก!น+ุณงาม+วามดี อันนี้กเvนการ+ก·ิต!·!หอยกับ+วามรัก ของวงตร.กล ของ
+รอบ+รัว +วามรักของvร.เท+ มั นตั้งตนตรงนี้aหล. ถาเรา¹มมี+วามรักตอ+รอบ+รัวaลว
·.¹vรัก-าติรักvร.เท+¹ดอยาง¹ร ·.¹vรักพร.+า«นา¹ดอยาง¹ร มันตั้งตนตรงนี้ +วามรัก
ของ+รอบ+รัว +วามรักของ+รอบ+รัวก+อ +วามรักของพีนอง ¹มท.เลา.เบา.aว งกัน ¹ม
aกงaยงกัน ¹มvองกัน!หรกโรงรก+าล !นเรองเลก| นอย| เ«ีย«ล.!หaกกันอยกันอยางพี
นอง นีaหล.+อ+วามมัน+ง!น-าติ
+วามมัน+งของ-าติ ก +อ+วามมัน+งของ+รอบ+รัว +วามมัน+งของ+รอบ+รัวก+อ +วาม
มัน+งของ·ิต!· เรามีธรรม.เvนพ้น¡านทีมันตอกันเvน«าย¹v เรามีธรรม.·ิต!·มัน+ง
·ิต!·มัน+ง +รอบ+รัวมัน+ง ตัวเรามัน+ง +รอบ+รัวมัน+ง ทุก+รอบ+รัวมัน+ง vร.เท+ก
มัน+ง อ.¹ร| กอย¹ด aตถาเรา¹มมี+วามมัน+ง!นเรอง·ิต!· !นเรองธรรม. เราก¹มมี+วาม
มัน+ง!นทางนี้ aลว+รอบ+รัวก¹v¹มรอด -าติvร.เท+ก¹v¹มรอด เ«ียหายหมด นีมั นเvน
เรอง«า+ัญ
เพรา.«.นั้นเรา+วร·.¹ด«ราง«ิงเหลานั้น !หเกิดขึ้น!น·ิต!·ของเดก ตั้งaตตัวนอย| หนา
รอนอยาvลอย!หลกของทาน ¹ดเพลิดเพลินกับ«ิง«นุก·นเ«ีย+น aตตอง+อยดaล¹ว!หดี
·.พา¹vเทียว¹หน พา¹vทั้งพอ ทั้งaม aมพา¹vก¹ด พอพา¹vก¹ด อยา!ห¹vเทียวตามลาพัง
นอก·าก·.เ«ีย+นaลว บางทีอา··.¹vเทียว·นเรอลม¹vก¹ด รถ-นกันก¹ดตาย¹vกมี
เพรา.+วามvร.มาท !น«ิงเหลานี้เรา·ึงตอง+วร·.ดaล เอา!·!« มีบาง+นกเอามาบว-¹วที
วัด aต·.บว-ทุก+รอบ+รัวก¹ม¹หวหรอก ¹ม¹หวทีมัน¹มพอ เดียวนี้!นบนกุ¸ินอนกัน
เหมอนทหาร กางมุงเตมหนาหอง นอนกัน กายกันเลย ทุก+นนอนเvนเวลา ตนเ-าเลนเ«ียง
·อa· +ุยกันลัน เรองนี้ตามvร.«าเดก|
อัตตมากนังvง¹vตามเรอง มีอ.¹รก+อยaน.นา พรา«อน¹vตาม¡าน.เลี้ยงลกเขา เอามา!ห
เลี้ยง ¹มมีลกเอง เขา-วยเกิด!หเลี้ยงก«บาย!·aลวล. ตามเรองตามหนาที พอโรงเรียน!กล
เvด กเอา+นพอaม¹v aลวทา¹vอยางนี้มันกดีอย เอาวันนี้พดมากเพอตักเตอนญาติโยม !ห
นึกถึงอนา+ตของเดก| ก«ม+วรaกเวลา
ตอ¹vนี้ขอ!หญาติโยมทั้งหลาย นัง«งบ!·เvนเวลาหานาที นัง«งบ!· นัง+อตั้งตรง aลว
หาย!·เขายาว หาย!·ออกยาว +อยกาหนดลมหาย!·เขา หาย!·ออก อยา!ห+ิดเรองอน !ห
+ิดเ«พา.เรองลมหาย!·เขา ออก เvนเวลาหานาที

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful