Uitgave: versie 2.

0 - november 2010

Op dit werk is een Creative Commons Licentie van toepassing.

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software

Met hartelijke dank aan… Linda Humme, leerkracht po, Certified SMART Master Trainer en SMART Certified Education Consultant, voor haar hulp en waardevolle adviezen. Peter Jansen, onderwijsadviseur ICT bij de Onderwijs Begeleidingsdienst (OBD) te Lisse, voor het ter beschikking stellen van de in dit boekje opgenomen 'Bijlagen 2 t/m 15'. Een aantal afbeeldingen uit dit boekje zijn overgenomen uit de 'Notebook'-presentatie van Linda Humme: 'Werken op en met een digibord'.

Tips voor het SMART Board zijn ook te vinden op het weblog van André Manssen: 'Computers in de Klas': www.computersindeklas.nl, categorie 'Digitaal schoolbord'.

 Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software  Auteur: André Manssen    
E-mail: a.manssen@computersindeklas.nl Internet: www.computersindeklas.nl – www.manssen.nl Twitter: http://twitter.com/Manssen Uitgave: versie 2.0 - november 2010

Hoewel bij het samenstellen van dit boekje de uiterste zorg is nagestreefd, kan voor de afwezigheid van eventuele (typ-)fouten en onvolledigheden niet worden ingestaan en aanvaardt de auteur deswege geen aansprakelijkheid.

André Manssen – 2010 – www.computersindeklas.nl - Pagina 1

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software

Voorwoord
Tijdens een presentatie over het SMART Board die ik ooit volgde, werd o.m. van gedachte gewisseld over de hoeveelheid (extra) tijd die je in het leren kennen en gebruiken van de 'SMART Notebook'-software moet investeren. Linda Humme maakte toen de volgende vergelijking: "De 'SMART Notebook'-software in je vingers krijgen is net als leren autorijden: veel oefenen en ineens merk je dat het vanzelf gaat…" En inderdaad: leren werken met het 'SMART Notebook'-software gaat niet vanzelf. Het kost best een hoop extra (vrije) tijd om goede lessen te maken. Zeker in het begin (zeg maar het eerste jaar) als je pas een digitaal bord in je klas hebt 'hangen'. En die extra tijd ontbreekt (helaas) veelal. Maar het investeren van tijd en het extra werk loont uiteindelijk de moeite! De ervaring die je met het bord en vooral de software opdoet door te oefenen en cursussen te volgen, werkt uiteindelijk in jouw voordeel. Als je de 'kunstjes' kent kun je op den duur snel en met een minimum aan tijd een goede les in elkaar zetten. En… wat je eenmaal hebt gemaakt, kun je bewaren en hergebruiken. Dus…, neem je de moeite om de 'Notebook'-software te leren kennen – en daar wil dit gratis boekje bij helpen – dan heb je met een digitaal schoolbord een prachtig instrument in handen, waarmee je de lessen boeiend en vooral interactief kunt maken en geven. André Manssen November 2010

André Manssen – 2010 – www.computersindeklas.nl - Pagina 2

1 Met de pennen bij het Board 1.2 Duidelijke mappenstructuur 5.2 Videoclips van de SchoolTV Beeldbank 2.6 Documenteer je lessen 6 8 9 9 10 11 11 11 11 12 13 14 15 16 19 19 21 23 26 27 27 28 28 29 30 30 31 31 34 35 35 35 36 37 37 37 André Manssen – 2010 – www.2 Kleur van de pennen veranderen 1.6 Over het auteursrecht Hoofdstuk 4: Het gebruik van de ruimte op een 'Notebook'-pagina 4.3.Pagina 3 .1 Lessen opslaan… 5.2 Taallesjes Hoofdstuk 5: Je lessen opslaan 5.2 Lettergrootte 1.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Inhoudsopgave Gebruik van dit boekje Een eerste en eigenlijk ook de belangrijkste tip… Hoofdstuk 1: Het gebruik van tekst in je les 1.1 Soorten letters 1.2 Voordeel van het tooltje 'Schermopname werkbalk' 3.3.3.4 Getypte tekst 1.nl .3 'Notebook'-lessen 'online' opslaan 5.1 Filmpjes van YouTube 2.7 Gebruik liniatuur bij het schrijven met de pen Hoofdstuk 2: Het gebruik van filmpjes in de les 2.4 Een duidelijke 'bestandsnaam' 5.4 Configureer tenminste één pen met de dunste lijn 1.computersindeklas.4 Een plaatje bij een verhaaltje 3.3 Het vergrendelen van 'flash'-bestanden Hoofdstuk 3: Het gebruik van afbeeldingen in je les 3.3.6 Kleurgebruik 1.1 Een schermafbeelding maken 3.3 Tekst van een website kopiëren 3.5 Een backup van je lessen 5.5 Zet niet teveel tekst op één pagina 1.5 Een plaatje bij een les 3.1 Voorbeeld van een rekenles 4.3 Nog veel meer kleuren en lijnen 1.3 Hoe krijg je tekst op je SMART Board? 1.2 Online instructiegereedschappen 2.

2 Tooltjes t.4 Slot 9.7 Online materiaal (bronnen) verzamelen 8.6 Evaluatie (van de 'Notebook'-les) Hoofdstuk 10: Tabbladen (pull tabs) maken 10. 'Koppeling' en 'Geluid' 6.2 Inleiding 9.1 Objecten 6.3 Presentaties met de 'Notebook'-software tijdens informatieavonden 7.1 Wat is de functie 'pull tab' of in simpel Nederlands 'tabblad'? 10.b. Oneindig dupliceren'.Pagina 4 .3 De 'tabkaart' op de juiste plaats zetten 10.computersindeklas.2 De functies 'Dupliceren'. zodat je ze niet per ongeluk verschuift 8.2 Gebruik tijdens de les zoveel mogelijk het 'volledig scherm' 8.4 Plaatjes bij 'Mijn Inhoud' zetten 8. 'Spiegelen'.3 Kern 9.1 De lesindeling 9.5 Tekst op de tabkaarten 10.5 Zet online 'materiaal' van te voren klaar 8.3 Vergrendel objecten.12 Plaats je tekst en objecten op de juiste hoogte op je bord 41 45 47 48 50 50 52 54 54 55 55 56 57 58 60 60 61 62 63 64 65 66 40 40 Hoofdstuk 9: Lesindeling 9. het 'klassenmanagement' 7.5 Een handigheidje ('verwijspagina') 9.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 6: Wat je zeker moet weten… 6.6 Materiaal (bronnen) verzamelen voor gebruik bij je lessen 8.nl .4 Hoe geeft je de tabkaarten een kleurtje 10.1 Schema's 'zelfstandig werken' 7.2 Het 'geraamte' van een 'tabblad' 10. 'Vergrendelen'.11 Navigatie in je 'Notebook'-les 8.3 De functies 'Eigenschappen'. 'Groepen instellen' en 'Volgorde' 6.v.6 Kant-en-klare tabkaarten in de galerie 68 68 68 69 72 72 74 75 75 75 77 79 81 82 André Manssen – 2010 – www.1 De 'toeters en bellen' van de 'Notebook'-software 8.5 De functie 'Groepen instellen' Hoofdstuk 7: 'Notebook'-software en klassenmanagement 7.4 De functie 'Volgorde' 6.9 Je SMART-Board kalibreren 8.10 De pen 'vormherkenning' gebruiken 8.8 De zwevende zijbalk weghalen op je computer thuis 8.4 Presentatie met de 'Notebook'-software tijdens een (interne) workshop Hoofdstuk 8: Handigheidjes en 'weetjes' 8.

en Bollenstreek' te Lisse. 10.t.6 3: Hulpblad 'Schrijven op het bord' 4: Hulpblad 'Schermafdruk maken' 5: Hulpblad 'Bestaande les toevoegen aan de Galerie (Mijn inhoud) 6: Hulpblad 'Een lesmaken in Notebook en deze bewaren' 7: Hulpblad 'Geschreven tekst naar gedrukte tekst' 8: Hulpblad 'Tekst achter afbeelding zetten (lagen maken)' 9: Hulpblad 'Bewerken van een object' 87 89 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 84 84 85 85 Bijlage 10: Hulpblad 'Notebook'-software in Word gebruiken (InkAware) Bijlage 11: Hulpblad 'Activity Toolkit (interactieve lessen maken) Bijlage 12: Hulpblad 'Thema's (sjablonen) maken' Bijlage 13: Hulpblad 'Notebook'-bestand exporteren en inhoud printen Bijlage 14: Hulpblad 'SMART Recorder' Bijlage 15: Hulpblad 'Objectanimatie en paginaopname' Bijlage 16: Hulpblad 'Sneltoetsen 'Notebook'-software' De bijlagen (Hulpbladen) 2 t/m 15 zijn .computersindeklas. Ik heb deze bijlagen (hulpbladen) aangepast aan de lay-out van dit boekje en waar nodig iets gewijzigd.Pagina 5 .3 Het 'Handboek Digibord & Didactiek' 11. André Manssen – 2010 – www.ter beschikking gesteld door Peter Jansen.4 15 tips voor gebruik van het SMART Board Bijlagen: Bijlage Bijlage Bijlage Bijlage Bijlage Bijlage Bijlage Bijlage Bijlage 1: Nuttige websites & online informatie 2: Overzicht knoppen 'Notebook'-software vs. onderwijsadviseur ICT bij de Onderwijs begeleidingsdienst 'Duin.b.v.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 11: Nog wat laatste tips… 11. gebruik in dit boekje .1 Het 'rolgordijn' 11.2 Bewaar een oud krijtbord… 11.nl .

de handelingen die je vertelt direct (interactief) kunt laten zien. Verder bespreekt het boekje het gestructureerd opslaan van je lessen en geeft het allerlei praktische tips en trucs met betrekking tot het interactief lesgeven op en met het SMART Board. maar ook je leerlingen of groepjes leerlingen (moeten) kunnen interactief bezig zijn met het bord. Je kunt dan bij het geven van je lessen ook uit de voeten met een losse beamer. zit in het feit dat je de gemaakte lessen kunt bewaren. waarop je met behulp van de beamer en je computer. allerlei aardige dingen kunt doen.nl . daar heb je geen SMART Board voor nodig. afbeeldingen en gescande methodes op het digitale bord. Alleen dan komt een digitaal schoolbord tot z'n recht en is het de investering waard. leerlingen kunt laten samenwerken (in groepjes/tweetallen) aan een oplossing voor een probleem.Pagina 6 . bijvoorbeeld als herhaling/opstapje kunt gebruiken voor je volgende les. je lessen met alles erop en eraan actueel kunt houden en ter plekke aan de actualiteit van het moment kunt aanpassen. Basisvaardigheden die je in relatief weinig tijd eigen kunt maken en zich beperken tot de belangrijkste zaken: het gebruiken van tekst. je eerder gegeven lessen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Gebruik van dit boekje Het SMART Board is géén projectiescherm. bepaalde sjablonen. lijntjes en ruitjes niet meer zelf hoeft te maken. Dit softwarepakket beschikt over zoveel mogelijkheden dat het ondoenlijk is om het pakket in korte tijd volledig te leren kennen en in de vingers te krijgen. objecten kunt verschuiven. André Manssen – 2010 – www. zoals filmpjes. Nee. Niet alleen jij zelf. uitleg en aantekeningen op enig moment terug kunt halen. Daarom beperkt dit boekje zich tot een aantal basisvaardigheden. een projectiescherm en het 'krijtjesbord' .computersindeklas. inclusief je de aantekeningen die je erbij hebt geschreven en deze later opnieuw kunt gebruiken. De meerwaarde van eender welk digitaal bord dan ook. PowerPoints en televisieprogramma's (al dan niet via 'Uitzending gemist') vertonen en verder nog iets doen met de pennen en het internet. De belangrijkste meerwaarde van het digitale bord zit in het feit dat je er continue interactief mee (moet) kunt werken en (moet) kunt laten werken. filmpjes. Die 'ijsberg' is de 'SMART Notebook'-software. Dit boekje behandelt slechts het 'topje van de ijsberg'.

computersindeklas.yurls. Deze links staan ook online op de YURLS Mijn 'Digibord'-bronnen.Pagina 7 .nl . Groot voordeel van een digitale uitgave is dat het op ieder moment geactualiseerd kan worden en waarnodig aangepast aan de laatste ontwikkelingen. Zorg dat je die ene basisvaardigheid eerst goed beheerst voordat je verder gaat met de volgende. oefen en blijf oefenen totdat je deze basisvaardigheden allemaal onder de knie hebt.com  André Manssen – 2010 – www. kun je openen door – terwijl je de Ctrl-toets ingedrukt houdt – te klikken op de link. Je kunt er dan gaatjes in ponsen en opbergen in bijvoorbeeld in een 23-gaats multomap of in een plastic mapje. bijvoorbeeld een belangrijke update met wijzigingen in de software. Begin bij één van de basisvaardigheden en ga zo stapje voor stapje verder. op het tabblad Boekje Basisvaardigheden 'SMART Notebook': http://mijndigibord.php?mod=yurlspage&pageId=98554 Foto ijsberg: www. Pas dat wat je geleerd hebt de volgende dag in de klas toe. Oefen.net/index. Lees het boekje. terwijl je achter je pc zit en de 'SMART Notebook'-software' hebt 'openstaan'. Probeer niet teveel tegelijkertijd te willen leren. Je kunt dan wat je leest meteen uitproberen om zo de genoemde vaardigheden snel onder de knie te krijgen. zul je het dus moeten uitprinten. Kortom: er is staat nooit een 'verouderde' uitgave online.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Dit boekje is alleen digitaal en online te verkrijgen (dus alleen te downloaden) én is gratis! Om een 'papieren' exemplaar te verkrijgen.smit-lloyd. Neem er dus goed de tijd voor! De links naar websites die in dit boekje zijn opgenomen.

Zo kun je zien hoe één en ander is gemaakt en in elkaar zit. dus oefenen! Installeer de 'Notebook'-software op je pc thuis. Begin met simpele dingen.Pagina 8 .nl . Zeg niet: "Dat kan ik toch niet…". gebruik van de 'Notebook'-software. zodat je ook thuis op gezette tijden kunt oefenen met de software. maar het goede is veel! Misschien is er op je school een collega met ervaring met de 'Notebook'-software. André Manssen – 2010 – www. Keulen en Aken zijn ook niet in één dag gemaakt! Ga er met een positief gevoel tegenaan. Niet het vele is goed. Vraag of hij/zij zo nu een dan een workshopje wil geven.. er kan niets kapot gaan.t.! Wil je de basisvaardigheden in je vingers krijgen dan betekent dat gewoon: veel doen. wissel dan informatie uit en houd bijvoorbeeld maandelijks een 'werkoverleg' m. Volg een 'knoppen'-cursus en ga ook naar vervolgtrainingen die worden georganiseerd door bijvoorbeeld SMART Board Nederland (VSV) of de onderwijsbegeleidingsdienst in jouw regio. veel experimenteren.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Een eerste en eigenlijk ook de belangrijkste tip… Leer je 'Notebook'-software kennen en maak hier tijd voor vrij.b. Probeer gewoon uit..computersindeklas. Zijn er op je school meerdere collega's die een SMART Board hebben. Download eens 'Notebook'-lessen van het internet die gemaakt zijn door anderen en sloop de lessen uit elkaar. Ook hier geldt: oefening baart kunst.

kies dan een duidelijk leesbaar lettertype.org/wiki/Schreefloos André Manssen – 2010 – www.computersindeklas. Tahoma en Verdana.wikipedia. Een schreef (ook wel Engels: serif) is het onderdeel van een lettertype dat aan de 'pootjes' van de letters uitsteekt. Vaak wordt het lettertype Times New Roman gebruikt. Voorbeelden: Arial. Lettertypen met schreef (serif). Ook die letters zijn lastig om te lezen. maar minder geschikt voor het digitale bord! Er zijn twee soorten lettertypen: 1. Je kunt het standaardlettertype instellen via het configuratiescherm. 2.nl . Meer informatie: http://nl.org/wiki/Schreef http://nl. Voorbeelden: Times New Roman.wikipedia. Een schreefloos lettertype oogt rustig en is (afhankelijk van de lettergrootte) vanaf een afstand goed leesbaar.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 1: Het gebruik van tekst in je les 1. Palatino en Georgia. Gebruik op een digitaal bord een schreefloos lettertype.Pagina 9 . Heel geschikt voor drukwerk.1 Soorten letters Als je op je SMART Board gebruik maakt van getypte tekst. Lettertypen zonder schreef (sans serif). Gebruik ook geen cursieve letters.

Ik gebruik altijd het lettertype Verdana op lettergrootte 28. Kortom: het handigste is om te tekst bij het intypen meteen op een goed leesbare lettergrootte in te stellen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 1.Pagina 10 . André Manssen – 2010 – www. Je kunt een (te) kleine tekst groter 'trekken' Gevaar is dat de 'uitgetrokken' tekst geheel of gedeeltelijk over of achter andere objecten komt te staan. Voor een PowerPoint geldt de regel: tekst moet leesbaar zijn op een afstand van 10 meter. 2. Zorg er in ieder geval voor dat getypte tekst ook achter in de klas goed leesbaar is. Standaard de lettergrootte instellen (via het configuratiescherm).nl . Je kunt de lettergrootte van een tekst op twee manieren vergroten: 1.2 Lettergrootte De lettergrootte is van belang voor de leesbaarheid van de tekst van een les.computersindeklas.

. Klik je op het keertekentje dan verdwijnt de balk (de balk verdwijnt overigens van zelf als je begint te schrijven). enzovoorts. dan schrijf je zwart. een blauwe. Pak één van de vier pennen en je kunt op het schrijfoppervlak van het bord schrijven: pak je de zwarte pen. Klik (met je vinger) op het pennetje in de werkbalk.3. blauw. Dat doe je zo: André Manssen – 2010 – www. 1.2 Kleur van de pennen veranderen Je kunt de kleur van de pennen veranderen tijdens het schrijven.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 1.Pagina 11 .3.3 Hoe krijg je tekst op je SMART Board? 1. een groene en een rode. Hoe doe je dat. Standaard zijn die pennen ingesteld op de kleur die zij hebben: zwart. groen.nl .? 1. met de rode pen schrijf je rood. 2. rood. dus de zwarte pen kun je ook rood laten schrijven.computersindeklas.3.3 Nog veel meer kleuren en lijnen Vind je deze vier kleuren niet genoeg. Je hoeft dan niet de rode pen te gebruiken. 1.1 Met de pennen bij het Board Bij je SMART Board zitten vier gekleurde pennen (een zwarte. Kies in de balk die nu verschijnt een andere kleur (of een van de aangegeven lijnen) en je pen 'gehoorzaamt'. dan kun je uit nog veel meer kleuren kiezen.

1. Het lijkt een beetje op 'Word' en het werkt ook zo. Klik in dit scherm op Lijnstijl. Begin met je tekst te typen. 1. De cursor verandert in een  . Er verschijnt een editor of beter: een typgereedschapje. 2. Kies een kleur om de lijnkleur aan te passen. Door met je cursus naar rechts of naar links te bewegen wordt het kadertje groter of kleiner. Dit pijltje staat in de werkbalk. Het 'kadertje' waarbinnen je typt kun je vergroten. a. Er verschijnt weer een scherm. De dikte van de pennen kun je ook instellen in het configuratiescherm. Pak een pen en klik op het icoontje Eigenschappen in de werkbalk. Zet de cursor in het witte cirkeltje.3.computersindeklas. Dat scherm moet je hebben. Dat doe je zo: Klik even met de cursor in het midden van het schrijfoppervlak. 3. zodat je altijd met een bepaalde pendikte begint (zie 1. De tekst die je wilt typen komt dan ongeveer daar te staan. Je kunt die werkbalk overigens boven of onder het schrijfoppervlak van je bord zetten door op deze pijltjes te klikken:  . André Manssen – 2010 – www. Kies een 'dikte' om de dikte van de pen aan te passen. Er verschijn een scherm.nl . b.4).Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 1.4 Getypte tekst Je kunt tekst ook intypen.Pagina 12 .

9. 12. Handig als je m2 en dm3 moet typen. Aandachtspunten (bullets).nl . 1. 5. klik je op het kruisje rechtsboven in het typgereedschapje (editor). Zo loop je niet het risico dat je letters 'vollopen' en onleesbaar worden bij het schrijven op het SMART Board. Met deze knop kun je de letters onder elkaar zetten. Dikgedrukt (bold) of normaal.Pagina 13 .computersindeklas. Spellingchecker. Zodra je klaar bent met typen. Hier kun je het lettertype kiezen. Vergeet ook niet om daarna op het 'pijltje' te klikken in de werkbalk: Zo schakel je de editor weer uit en ben je weer een 'muis' op het SMART Board. 6. Hier kun je letters of tekst een kleurtje geven. Hiermee kun je tekst cursief zetten. 3. 11. Je kunt de lijndikte en kleuren tijdelijk instellen… Dus alleen voor het moment dat dit nodig is.4 Configureer tenminste één pen met de dunste lijn Met de pennen kun je schrijven met lijntjes van verschillende kleuren en diktes.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 2. Uitlijnen: links – gecentreerd – rechts. Je doet dit zo… André Manssen – 2010 – www. Tekst onderstrepen. 8. 4. 7. Zet de pen waar je het meest mee schrijft (dat zal ongetwijfeld de zwarte pen) in de dunste lijndikte. Hier de lettergrote. 10.

computersindeklas. Men spreekt van de regel 5 x 5. Je hebt dan geen ruimte meer om er dingen bij te schrijven. 2. Je hebt dan voortaan een dun schrijvende pen permanent tot je beschikking. Wil je deze handeling niet steeds uitvoeren als je met een pen gaat schrijven. dan moet je de dunste lijn vastzetten in het configuratiescherm van de 'Notebook'-software.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 1. 1. Er wordt een nieuw scherm geopend. Houd rekening met ruimte voor aantekeningen. Verdeel een grote tekst in logische gehelen over verschillende pagina's.Pagina 14 . Vaak is men geneigd om teveel tekst op één pagina te zetten. Ga naar de werkbalk met de hulpmiddelen en klik hier op de knop met het potloodje (pennen). Het 'zwarte' potloodje komt in de schrijfoppervlakte te staan. 5 x 5: 5 regels van 5 woorden. Hoe het ook zij: zet niet teveel tekst op één pagina en beperk een zin zoveel mogelijk tot één regel. In diverse publicaties over PowerPoints wordt een 'vuistregel' genoemd voor het aantal regels tekst op een dia. André Manssen – 2010 – www. Kies bij Dikte bijvoorbeeld de dunste lijn. verduidelijkingen bij de tekst te maken. 6 x 6 of 7 x 7.5 Zet niet teveel tekst op één pagina Zet niet teveel tekst op één pagina.nl . 3. Bovendien wordt de les voor de leerlingen hierdoor onoverzichtelijk en te 'druk'.q. De waarheid zal wel in ergens in het midden liggen. enz. Kies hier Lijnstijl. Zorg ervoor dat je voldoende ruimte overhoudt om met de pen aantekeningen c. 4. 5. Klik dan op de knop Eigenschappen.

Dit heeft o. 1. Informeer ook even bij de leerlingen of alle tekst en met name de gekleurde tekst goed zichtbaar is. bijvoorbeeld om de aandacht te vestigen op belangrijke begrippen. Analoge kleuren geven aan dat iets bij elkaar hoort.nl . Kies hier Effen opvulling en klik daarna op de gewenste kleur. kan dat vervelend worden. Klik hierop en het scherm Opvuleffecten verschijnt. Mogelijk heb je leerlingen die kleurenblind zijn. Er verschijnt dan een schermpje. Kinderen die problemen hebben met hun ogen.6 Kleurgebruik Wees spaarzaam met het gebruik van kleuren in je 'Notebook'-les. Teveel zomaar kleur gebruiken omdat het leuk is.Pagina 15 . Dus gebruik kleuren alleen als dit een functie heeft.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software In hoofdstuk 4 wordt hier nader op ingegaan. Gebruik daarom een lichte kleur als achtergrond. Als leerlingen de hele tijd naar een spierwit bord zitten te kijken. dat is rustiger voor de ogen. In dat schermpje staat Achtergrond instellen.a. Pas op met de kleur rood. Probeer de gebruikte kleuren uit en pas de kleuren zo nodig aan. kunnen vaak als eerste de rode kleuren moeilijker zien. De kleur van de achtergrond van je schrijfoppervlak verandert direct. bijvoorbeeld een tekst bij een plaatje. Het maakt de les 'onrustig'. Op je computer zien kleuren er vaak anders uit dan op je SMART Board. Complementaire kleuren contrasteren heel goed met elkaar. André Manssen – 2010 – www. te maken met de kwaliteit van de beamer en de lichtinval in je lokaal.computersindeklas. heeft geen meerwaarde voor de les. bijvoorbeeld de kleur die links van wit staat (zie afbeelding). De achtergrond van het schrijfoppervlak verander je heel eenvoudig: Klik met je rechter muisknop ergens in het schrijfoppervlak. Een overdaad aan kleuren leidt de aandacht af.

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Meer informatie over kleuren: Meer info over kleurgebruik vind je in het boek 'Handboek Digibord & Didactiek' Auteurs: Allard Bijlsma en Jori Mur e.Pagina 16 .org/wiki/Kleurencirkel http://nl.(meestal) op de achterkant van één van de twee zijborden .net/tips/kleurenschema/Passende_kleuren/Vk_kleurenschema. Maar die 'lijnen' kon je tenminste niet uitvegen.wikipedia.org/wiki/Kleurcontrast http://nl. dan had je mazzel. 2009 Instruct – Bodegraven .nl .ISBN 978 90 460 0577 4 Op het internet is ook een en ander te vinden: http://nl.htm 1. André Manssen – 2010 – www. Met een strak getrokken dun touwtje dat wit was gemaakt met krijtstof samen met een collega afdrukken maken op het bord.a. want er zijn allerlei soorten kant-en-klare liniaturen in de galerie van de 'Notebook'-software te vinden.7 Gebruik liniatuur bij het schrijven met de pen(nen) Had je een 'krijtjes'-bord met . Lijntjes op het bord krassen langs een liniaal. Stonden er geen lijntjes op.wikipedia.org/wiki/Complementaire_kleuren http://e-klas.door de fabriek gemaakte 'lijntjes' staan.wikipedia. Een tijdrovend klusje. Nu hoeft dat gelukkig niet meer. dan moest je zelf iets improviseren… Met een bordliniaal en een krijtje lijntjes trekken.computersindeklas.

Op de website www. Je kunt ook een bestandje downloaden en uitpakken.nl/index. Om deze link te openen: houd de [Ctrl]-toets ingedrukt en ga met de cursor op de link staan.Pagina 17 .onderwijsmap. 'muziekpapier' en meer in de galerie in de map Basismateriaal voor docenten  Administratie en evaluatie  Bedrukt papier. maar ook 'hokjes' (voor een rekenles).smartopschool. Daarin staan er diverse lijntjes.nl. Ook op het internet is ook online liniatuur te vinden. maar dit bestandje is reuze handig. André Manssen – 2010 – www.nl . deze staan online. dien je je wel (gratis) te registeren op de website www.nl/digischrift staan allerlei gangbare liniaturen. Dit bestandje staat op de website 'SMART op School'. Maar ja. De link is behoorlijk lang. Om het bestand te kunnen downloaden. De website moet dus wel bereikbaar zijn als je die wilt gebruiken. ruitjespapier en muziekpapier die bij Mijn Inhoud in de galerie worden geplaatst.computersindeklas. Een aanrader dus! Link: http://www.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Je vindt de 'lijntjes'.php?option=com_docman&task=doc_details&gid=29 20&Itemid=16&lang=nl.smartopschool.

nl/tools/schrijven/schrijven.bordwerk.swf Maar die kun je in je 'Notebook'-les plakken.Pagina 18 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software En aardige (ook online) is: http://www. want het bestand is een 'flash'.(swf) bestand.nl .computersindeklas.  André Manssen – 2010 – www.

André Manssen – 2010 – www.Pagina 19 . Ook kun je 'YouTube'-filmpjes online (webbased) downloaden.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 2: Het gebruik van filmpjes in de les 2. Je bent hierbij wel afhankelijk van de kwaliteit van je internetverbinding op dat moment. Google maar eens op 'online youtube downloader'. Valt je internetverbinding tijdens je les uit of is de verbinding erg traag. Op het internet zijn diverse gratis 'YouTube'-downloaders (freeware) te vinden. Je kunt in je 'Notebook'-software een hyperlink naar het betreffende filmpje maken.computersindeklas.nl . dan heb je een probleem… Beter is het filmpje van YouTube te downloaden en als object in je 'Notebook'-les in te voegen.1 Filmpjes van YouTube Op het SMART Board kun je in het kader van je les filmpjes van bijvoorbeeld YouTube vertonen. Sla het gedownloade filmpje vervolgens op als een 'flv'-bestand (flash) op je pc en zet het dan in je 'Notebook'-les. Je kunt hiervoor terecht op een aantal websites.

nl .computersindeklas. André Manssen – 2010 – www.Pagina 20 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Klik op Openen en daar staat het filmpje ineens in je 'Notebook' en heb je het internet niet meer nodig om het te kunnen bekijken.

Het beste wat je kunt doen is het volgende: Ga naar de website van de Schooltv Beeldbank en zoek een passend filmpje dat je bij je les wilt gebruiken. Als voorbeeld wordt hier een filmpje over vulkanen gebruikt: 'Wat is een vulkaan en waarom barst hij uit?'.nl .com als 'flv'bestand gedownload. In de adresbalk van je browser zet de direct na 'www. Dit heeft tot gevolg dat de website – vooral 's middags – vaak niet of heel moeilijk te bereiken is. Het heeft iets te maken met auteursrechten.' de letters 'kiss'.computersindeklas. Druk op de [Return]-toets en het filmpje wordt via Kissyoutube.2 Videoclips van de SchoolTV Beeldbank De videoclips van de SchoolTV Beeldbank zijn ontzettend populair. Irritant en vervelend! Het zou derhalve ideaal zijn als je de videoclips zou kunnen downloaden en invoegen in je 'Notebook'-les. In de middagpauze heb je videoclips 'klaargezet' en tijdens de les blijkt de website onbereikbaar. De URL van dit filmpje is: André Manssen – 2010 – www.Pagina 21 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Een handige truc. blijf dan op YouTube. Helaas is dat onmogelijk.. 2.! Als je op YouTube een voor je les geschikt filmpje hebt gevonden dat je wilt downloaden.

Er opent zich een venster met daarin het filmpje. Het plaatje wordt dan geselecteerd en het geheel ziet er dan zo uit: André Manssen – 2010 – www. Via het knopje op de 'player' van het filmpje kun je desgewenst het filmpje 'full screen' afspelen. Staat het plaatje erin.nl/beeldbank/clip/20060208_vulkaan02 Op de pagina waar dit filmpje staat. Boven in dit venster staat een URL: Selecteer en kopieer deze URL. Die URL heb je nodig om in je 'Notebook'-les te plakken. vindt je onder het filmpje aan aantal mogelijkheden: Klik hier op 'Open digibord pop-up'.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software http://www. Ga nu naar je 'Notebook'-les en plak de URL op de plaats waar je die wilt hebben. wordt je browser geopend en zie je het filmpje. Als je nu op het kleine blauwe balletje links onder de URL klikt. Zo'n URL in je les is natuurlijk geen gezicht. Leuker is een plaatje te zoeken van een vulkaan en dit plaatje in te voegen in je 'Notebook'-les.computersindeklas. dan klik je op het plaatje.schooltv.Pagina 22 .nl .

2. Bij Object wordt het hele plaatje de link. Bij Hoekpictogram komt er linksonder het plaatje een balletje te staan. In het laatste geval (Object) zie je niet aan het plaatje dat er een link achter zit. Klik je op het plaatje dan wordt je browser geopend en verschijnt het filmpje. Kortom: ga je voor overzichtelijkheid kies dan voor Hoekpicotogram.schooltv. dus http://www. wordt je browser geopend en verschijnt het filmpje. Je bent dan wellicht vergeten dat er een link aan dit plaatje zit. En wat dus.nl .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Klik op koppeling. Dit kan lastig zijn als je deze les in een nieuw schooljaar gebruikt.3 Online instructiegereedschappen Op het internet staan handige gratis instructiegereedschappen die je kunt gebruiken in je 'Notebook'-lessen.Pagina 23 .nl/beeldbank/clipdigibord/20060208_vulkaan02 Kies nu voor Hoekpictogram of Object. Als je op dit balletje klikt. Het volgende schermpje opent zich dan: Plak in het veld onder Adres: de URL naar het filmpje die je net gekopieerd hebt.computersindeklas. Maar ook voor deze gereedschappen geldt: je moet – om ze te gebruiken – over een internetverbinding beschikken. als je internetverbinding traag is of helemaal niet werkt… Daarom is het handig om de benodigde gereedschappen voor het grijpen op je eigen pc te hebben… André Manssen – 2010 – www.

André Manssen – 2010 – www. Het programmaatje nestelt zich na installatie in je browser. kun je de gratis 'plug in' 'Sothink SWF Catcher' gebruiken (voor Internet Explorer en Fire Fox). Kom je nu op een site met gereedschappen dan kun je het gewenste gereedschapje eenvoudig downloaden.swf.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software De meeste van dit soort gereedschappen zijn gemaakt in flash en kun je herkennen aan lettertjes 'swf' aan het eind van de bestandsnaam in de adresbalk van je browser. Bijvoorbeeld: klok.nl .Pagina 24 . Om 'swf'-bestandjes te downloaden.computersindeklas. opslaan op je pc en invoegen in je 'Notebook'-les.

André Manssen – 2010 – www. 2.nl .Pagina 25 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Dat invoegen in je 'Notebook'-les gaat heel simpel: 1.computersindeklas. Open de 'Notebook'-software. Klik in de menubalk op Invoegen  Flash-bestand Er verschijnt dan het volgende schermpje: Klik op de naam van je 'swf'-bestand en daarna klik je op Openen en het gereedschapje staat in je 'Notebook'-les.

3) Je kunt de 'flash'-bestanden (filmpjes /gereedschappen) op je SMART Board net als alle andere objecten (afbeeldingen.. dan kun je het gerust vergrendelen.nl . Doe je dat niet. Zo creëer je ruimte om er bijvoorbeeld aantekeningen naast te kunnen schrijven.4 Het vergrendelen van 'flash'-bestanden (zie ook 8. wat je echt niet gaat aanpassen of verschuiven.Pagina 26 . 2. Als er iets is. Denk goed na wat je wel en niet gaat vergrendelen. Als je namelijk tijdens je les iets wilt verschuiven. tekst) vergroten en verkleinen. iets wilt aanpassen enz.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Vergeet niet het filmpje of tooltje te vergrendelen. dan zie je iedere keer boven het filmpje of tooltje een blauwe balk als je erop klikt. dan moet je het niet vergrendelen. Het is erg irritant als je bijvoorbeeld tijdens je uitleg steeds van objecten de vergrendeling moet opheffen als je er iets mee wilt gaan doen (bijvoorbeeld verschuiven).computersindeklas. Kortom: let er dus goed op welke objecten je vergrendelt in je les.  André Manssen – 2010 – www.

b. De uitsnijding is altijd rechthoekig. op een website uitsnijden en in je 'Notebook'-les zetten. Het vierde fototoestelletje: hiermee kun je 'vrij' uitsnijden: bijvoorbeeld de contouren van een plaatje volgen. Open een 'Notebook'-bestand en klik op het icoontje met het fototoestelletje. André Manssen – 2010 – www. in je 'Notebook'-les plakken? De 'Notebook'-software beschikt hiervoor over een handig tooltje: de Schermopname werkbalk. plaatjes. Die werkbalk krijg je te zien als je in de 'Notebook'-software op het icoontje met het fototoestelletje klikt.smarttech.htm Voor ons doel is alleen de eerste en het vierde toestelletje interessant. enz.com/english/windows/help/notebook/10_0_0/ScreenCaptu reToolbar. Er verschijnt nu een zwevende werkbalk met vier fototoestelletjes. Het eerste fototoestelletje: hiermee kun je een plaatje.nl .Pagina 27 . 2. 1. a. foto's.computersindeklas. tekst.6 Over het auteursrecht)? gescande tekeningen van leerlingen.1 Een schermafbeelding maken Hoe kun je een afbeelding.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 3: Het gebruik van afbeeldingen in je les 3. tekst. foto. foto en andere voor je les interessante dingen van een website kopiëren en in je 'Notebook'-software plakken (zie ook 3. Voor de betekenis en functie van de vier 'fototoestelletjes' moet je even kijken in de online 'SMART Notebook Help Center' bij 'Taking Screen Captures Using the Screen Capture Toolbar': http://onlinehelp. enz.

Er verschijnt dan een schermpje. als een object. Je kunt ze dus 'groter' of 'kleiner' trekken.nl .2 Voordeel van het tooltje 'Schermopname werkbalk' Als je het fototoestelletje gebruikt om plaatjes van het internet te halen. Klik vervolgens op de rechter muisknop. Klik op Kopiëren en de geselecteerde tekst staat op het 'klembord' van je pc. Ook neemt het veel ruimte in op je USB-stick of het netwerk van je school. zal je 'Notebook'-les niet te groot worden. des te langer het duurt voordat je deze kunt openen. Bij het maken van aantekeningen op grote plaatjes bestaat de kans op vertraging van je pen tijdens het schrijven. enz. Selecteer de tekst (met de linker muisknop over de tekst gaan. Zodra je plaatjes kopieert van internet.computersindeklas. dan komt ieder 'plaatje' dat je schiet op dezelfde 'Notebook'-pagina te staan. Haal je het vinkje weg. Hoe groter de les. Ga naar een website waar je tekst vanaf wilt halen.Pagina 28 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Laat je het vinkje voor Schermafdruk naar nieuwe pagina staan.3 Tekst van een website kopiëren Tekst(fragmenten) van een website halen om in je 'Notebook'-les te gebruiken gaat ook heel simpel (zie ook 3. 3. bestaat de kans dat die plaatjes erg groot zijn en zo wordt dus ook je les erg groot. verplaatsen en draaien. Klik nu ergens in het schrijfoppervlak van je 'Notebook'-pagina en er verschijnt het volgende schermpje… André Manssen – 2010 – www. dan wordt ieder 'plaatje' op een nieuwe pagina in je 'Notebook' afgedrukt. De tekst krijgt dan een blauwe achtergrond. 3. En dat is knap hinderlijk. Op je 'Notebook'-pagina staan de plaatjes.6 Over het auteursrecht).

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Klik op Plakken en de tekst die je van de website hebt geselecteerd staat nu op je 'Notebook'-pagina… Je hier nu de tekst verder bewerken ( klik 2x op je tekst) en/of verfraaien. Dit verhaal kun je op een digitaal schoolbord prachtig ondersteunen met plaatjes of foto's.4 Een plaatje bij een verhaaltje Je hebt een prachtig verhaal dat je jouw leerlingen wilt vertellen of voorlezen.nl . 3. Dus iedereen in de klas moet afbeeldingen goed kunnen zien.computersindeklas. Zorg ervoor dat de afbeeldingen een voldoende grootte hebben.Pagina 29 . En denk eens aan een sprookje of… André Manssen – 2010 – www.

Ieder plaatje op een pagina.6 Over het auteursrecht Het kopiëren van plaatjes.nl: 'Auteursrecht digitale leermaterialen'. 3. Meer informatie over het auteursrecht vind je op Kennisnet. Het tabblad – dus ook de afbeelding – kan dan netjes naar de zijkant van het bord worden geschoven en je hebt je bordoppervlakte vrij om te schrijven.nl . Je kunt er ook korte teksten bij maken. tenzij je de schriftelijke toestemming van de maker van dat materiaal hebt gevraagd en gekregen. tenzij de maker aangeeft dat het (onder bepaalde voorwaarden) is toegestaan.auteursrechtenonderwijs.kennisnet.nl – primair onderwijs': http://www. zet de afbeelding dan op een goede plek. Als je in jouw 'Notebook'-les gebruik maakt van materiaal van derden. overtreed je de auteurswet.Pagina 30 . http://digitaalleermateriaal. Ook hier geldt dat iedereen het in de klas moet kunnen zien. Zie ook de website 'Auteursrecht en Onderwijs. 3. Ook kun je de leerlingen bij de afbeeldingen laten vertellen of de leerlingen korte teksten laten maken bij de plaatjes.nl/maken/auteursrecht.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Je kunt ook een digitaal prentenboek maken. voor gebruik op het digibord mag niet en is een inbreuk op de auteursrechten van derden. Je kunt deze plaatjes en foto's dan gebruiken in je 'Notebook'les.d. foto's en teksten van websites mag niet.5 Een plaatje bij een les Een verduidelijkende afbeelding bij de les. dus niet te groot en niet te klein. Er bestaan websites waar je plaatjes en foto's mag downloaden zonder dat je hiervoor toestemming moet vragen.nl/home/Primair_onderwijs  André Manssen – 2010 – www. Ook het scannen van lesmethodes e. Je kunt de afbeelding op een tabkaart (pull tab) zetten.computersindeklas. Moet je ook nog ruimte hebben voor aantekeningen.

Hoe het niet moet… Hoe het wel zou kunnen… André Manssen – 2010 – www. Het wordt dan op het digibord een aardig rommeltje én het wordt er allemaal niet duidelijker door. Het wordt een onleesbaar geheel.nl . Je hebt ruimte genoeg voor je aantekeningen.Pagina 31 . De pagina oogt dan voor de leerlingen onoverzichtelijk en druk.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 4: Het gebruik van de ruimte op een 'Notebook'-pagina Vaak is men geneigd op een 'Notebook'-pagina teveel informatie te plaatsen.1 Voorbeeld van een rekenles Bij een rekenles plaats je iedere som op een aparte pagina.computersindeklas. De leerlingen zien door de bomen het bos niet meer… Helemaal onoverzichtelijk wordt het als je tijdens de les voortdurend naar boven en naar beneden moet scrollen… 4. Het resultaat toont rustig en overzichtelijk. Wil je er ook nog aantekeningen bijschrijven dan wordt het helemaal een volle boel. Zeker als er ook nog allerlei afbeeldingen tussen de tekst zijn 'geperst'.

Of je kunt de benodigde blanco pagina's tijdens de les toevoegen.computersindeklas.Pagina 32 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Op onderstaande pagina heb je voldoende ruimte om aantekeningen te maken.nl . Dat doe je zo: Ook bij deze pagina heb je voldoende ruimte om aantekeningen te maken tijdens de uitleg… André Manssen – 2010 – www. Je kunt achter deze pagina bijvoorbeeld drie blanco pagina's maken om de tuinen op te (laten) tekenen.

Wil je nog meer ruimte? Zet dan het sommetje op een tabkaart (pull tab). André Manssen – 2010 – www.nl . Ook kun je de leerlingen zo interactief laten oefenen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Je kunt er zelfs nog een bijpassend instructiegereedschapje bijzetten. Je gaat dan eerst met de leerlingen het probleem (Hoe groot is het temperatuurverschil?) interactief oefenen met het instructiegereedschapje en daarna haal je de tabkaart tevoorschijn met het sommetje. waarmee je interactief (meerwaarde!) het sommetje kunt uitleggen (aanschouwelijk).computersindeklas.Pagina 33 .

Je kunt zelf een soort van 'tempo'toetsje maken.computersindeklas.  André Manssen – 2010 – www.Pagina 34 . Tafeltraining Ook de tafels kun je leuk op het digibord oefenen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Er zijn natuurlijk nog veel meer handige dingen te bedenken. Door de balkjes te verschuiven kun je de uitkomsten bijvoorbeeld stuk voor stuk laten zien.2 Taallesjes Voor een taallesje geldt precies hetzelfde. Laat de leerlingen bijvoorbeeld in één minuut de sommetjes maken.nl . Houd het aantal zinnen beperkt. Lange taallesjes verdeel je over meerdere 'Notebook'-pagina's. Houd altijd voldoend ruimte voor aantekeningen. Maar hanteer steeds als vuistregel: één opgave /probleem per pagina in de 'Notebook'-software. 4. Zet niet meer dan zes zinnen op een pagina. Zorg ervoor dat je niet van beneden naar boven hoeft te scrollen en omgekeerd. De uitkomsten van de sommetjes op het plaatje staan achter de blauwe balkjes. In de Galerie van de 'Notebook'-software zoek je een timer die je in de 'Notebook'-les plaatst.

2 Duidelijke mappenstructuur Voordat je überhaupt lessen gaat maken is het verstandig om eerst een mapje te maken waarin je deze lessen gaat opslaan. voordat je ook maar één les opslaat. Door een nummertje voor de naam van de mapjes te zetten worden de mapjes niet in alfabetische volgorde gezet. je pc (server) op school.nl . Kijk alleen uit dat je die USB-stick of externe harde schijf niet verliest… Zorg er daarom voor dat er altijd een 'origineel' op je pc thuis staat of op de server op school.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 5: Je lessen opslaan 5.1 Lessen opslaan… Je kunt je 'notebook'-lessen opslaan op je eigen pc. je kunt bij je lessen (als er tenminste een pc met internetaansluiting aanwezig is). 5.Pagina 35 . Voordeel van dit laatste: waar je ook bent. Je kunt er ook voor kiezen je lessen online op te slaan. Wil je op school of thuis verder werken aan een les of een thuisgemaakte les op de server op school zetten. Ieder 'vak'mapje heeft dezelfde submapjes. maar kun je ze in een zelfgekozen volgorde zetten. André Manssen – 2010 – www. Zo voorkom je dat je lessen op den duur een rommeltje worden en het veel tijd kost om lessen terug te vinden. In de afbeelding hiernaast is een voorbeeld voor een mappenstructuur gemaakt. Alle schoolvakken zitten er in. Deze mappenstructuur kun je kopiëren naar je USB-stick. Het is aan te raden dit te doen. dan moet je gebruik maken van een USB-stick of een externe harde schijf om het bestand te 'vervoeren'. de server op school of naar een draagbare externe harde schijf. externe harde schijf.computersindeklas. op een USBstick of op een draagbare.

2 GB.com'.com/?mkt=nl-be Een andere gratis dienst is 'Dropbox.dropbox. Heb je een zogenaamde 'Hotmail'-account (e-mail).live.3 'Notebook'-lessen 'online' opslaan Je kunt je lessen ook online opslaan. Maar pas op. Maar 'Dropbox' heeft een aardig handigheidje in de vorm van een stukje software dat je moet downloaden naar je pc. wordt op het zelfde moment dit bestandje bij 'Dropbox' op het internet gezet.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Je kunt je 'Notebook'-lessen per e-mail van huis naar school of van school naar huis mailen. want een 'Notebook'-les kan behoorlijk groot worden en dan kan het versturen per e-mail problematisch worden… 5.Pagina 36 . Je hebt hier beduidend minder ruimte: ca.computersindeklas.nl . Heb je een bestand bijgewerkt in je 'Dropbox'-map. Je kunt dit bijvoorbeeld doen bij 'Windows Live SkyDrive' (25 GB gratis ruimte om je bestanden op te slaan). dan kun je ook van 'SkyDrive' gebruik maken. Op het moment dat je een bestandje in de 'Dropbox'-map zet op jouw pc. Bijvoorbeeld: thuis uploaden naar een dienst waar je bestanden kunt opslaan en op school weer downloaden. Website: http://skydrive.com André Manssen – 2010 – www. dan wordt je bestand op de 'Dropbox'-website automatisch bijgewerkt (dat heet 'synchroniseren') Website: http://www.

Je hebt dan ook op school altijd een kopie voor het geval je per ongeluk iets in de les wijzigt.notebook Je ziet dat er voor de cijfers een 0 staat. Of je krijgt een heel andere groep. 4. 9. Neem een kopietje van de back-up mee naar school. Dat geldt uiteraard ook voor de plaatjes. 'werkt'.4 Een duidelijke 'bestandsnaam' Geef je 'Notebook'-les een duidelijke bestandsnaam. 12. Je kunt de documentatie ook in een Worddocument zetten en dit document eenvoudig als bijlage (attachment) bij je 'Notebook'-les opslaan. 10. 7. 5.. 12. een bestandje raakt beschadigd en doet het niet meer of je wist per ongeluk een bestand of… De makkelijkste manier is de map met al je 'SMART Board'-bestanden op een CD-tje te branden. Je weet maar nooit. 6. 1.5 Een backup van je lessen Maak regelmatig een back-up van je 'Notebook'-lessen. Je opvolger wil graag je lessen gebruiken. 05.Pagina 37 . 8.! Je harde schijf kan ineens crashen . 14. 09. 5. stukjes tekst. Handig als je de les later weer gaat gebruiken en je weet niet meer hoe e.notebook TA-Th 07-Les 03-Persoonsvorm. Internet is prachtig. Die 0 zorgt ervoor dat . 5. Op school wordt waarschijnlijk automatisch of door de ICT-er regelmatig een back-up gemaakt van alles wat op de server staat. André Manssen – 2010 – www.notebook GE-Th 03-Romeinen-Forum. foto's. 2.e. 08. 11. Bijvoorbeeld: RE-Blok 05-Les 04-Oppervlakte. 15. zodat je aan de naam kunt zien voor welk vak en welk onderwerp deze les is gemaakt. 02. 14.6 Documenteer je lessen Gebruik de laatste pagina van je 'Notebook'-les om wat informatie over de les neer te zetten. 07.computersindeklas.a. zorg dan wel dat je het origineel thuis of op school op de computer hebt staan. 13. 13.nl .als je meer dan tien lessen maakt – alle lessen netjes onder elkaar komen te staan: 01. dus ook voor hem/haar is het makkelijk als er informatie over de les wordt te vinden is. 04. En bewaar die back-up op een veilige plaats. maar als de internetverbinding het niet doet of de website verdwijnt plotseling dan kun je niet (meer) bij je lessen. 06. Gebruik je geen 0 dan krijg je: 10.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Als je jouw bestanden 'online' parkeert. 5. 03. enz. 15. Het kost dan weer tijd om die les in de originele staat te brengen. 11. 3. filmpjes en instructiegereedschappen.

Klik op Openen en het bestandje 5. Je kunt allerlei informatie op die laatste pagina zetten (of in een Worddocument). Het schooljaar waarin je de les gemaakt hebt: Schooljaar 2009 – 2010. Bijvoorbeeld: welke instructie gereedschappen en interactieve tooltjes heb je gebruikt. Scheelt een hoop werk als je dat later nog moet doen. kies je Kopie van bestand invoegen.computersindeklas. Dit bestandje komt achter Bestandsnaam te staan. 4. 1. 2. Klik rechts op je scherm op het paperclipje. Klik op het paperclipje om de balk te openen. Welke informatie? Dat hangt er van af wat jij belangrijk vindt. In ieder geval moet je vermelden voor wel vak je de les gemaakt hebt.Pagina 38 . Zet meteen bij de eerste les die je maakt de nodige informatie. Klik op het bestandje dat je wil toevoegen als bijlage. En verder hoe je de les hebt opgebouwd. 3. Bijvoorbeeld: Spelling – Taal actief – woordpakket 7. In het schermpje dat zich dan opent. Klik op de knop Invoegen. Er wordt weer een schermpje geopend: Kopie van bestand invoegen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software De bijlagen zit in de grote verticale grijze balk. Staat er verborgen in- André Manssen – 2010 – www. staat bij de Bijlagen.nl .

computersindeklas.nl . hebt gevonden die je in de les hebt gebruikt.Pagina 39 .d.d. want zeker na een jaar weet je dat vast niet meer van al de lessen die je gemaakt hebt.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software formatie in je les die je tijdens een les naar voren laat komen.  André Manssen – 2010 – www. e. (best wel belangrijk. Noteer ook de websites waar je eventueel plaatjes. e. filmpjes.

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software

Hoofdstuk 6: Wat je zeker moet weten…
6.1 Objecten Als je een tekst op het 'schrijf'-oppervlak hebt getypt of er een afbeelding, een interactief tooltje of instructiegereedschap op hebt geplaatst, spreek je van objecten. M.a.w.: tekst, afbeeldingen, filmpjes, interactieve tools, instructiegereedschappen noemen we objecten. Met die objecten kun je allerlei dingen doen. Wat…? Dat staat in het menu dat je te zien krijgt als je op een object klik. In het onderstaande plaatje is de getypte tekst 'SMART Board' een object. Als je op dit object klikt zie je een gestippeld blauw kadertje. Dat betekent dat je het object hebt geselecteerd. Ook zie je een groen bolletje; een grijs knopje met een zwart pijltje omlaag en een lichtgrijs bolletje.

Met het groene bolletje kun je het object alle kanten opdraaien.

Met het lichtgrijze bolletje kun je het object groter of kleiner 'trekken'.

Als je op het grijze knopje met het pijltje omlaag (rechter muisknop) klikt, wordt er een menu geopend met een aantal belangrijke functies. Je vindt een groot aantal van die

André Manssen – 2010 – www.computersindeklas.nl - Pagina 40

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software
functies ook terug in bijvoorbeeld 'Word' en in 'Windows' en in… (noem maar op!). Deze functies hebben in je 'Notebook'-software min of meer dezelfde betekenis.

Knippen, Kopiëren en Plakken ken je uit 'Word'. Je kunt een object als die is geselecteerd Knippen of Kopiëren en dan Plakken op dezelfde of een andere pagina of zelfs een andere 'Notebook'-les. Als je op Verwijderen klikt, is het object foetsie, weg. Je kunt na het selecteren van een object ook gewoon de 'Del'-toets op je toetsenbord indrukken. Heb je een object per ongeluk gewist, geen nood. Je haalt het gewoon terug door in de werkbalk gebruik te maken van het knopje Ongedaan maken. Wil je het toch weer weg hebben, dan klik je op het rechter knopje Opnieuw. Ongedaan maken Opnieuw

6.2 De functies 'Dupliceren', 'Vergrendelen', 'Spiegelen', 'Oneindig dupliceren', 'Koppeling' en 'Geluid' Dupliceren: Werkt net als Kopiëren alleen veel sneller. Je hoeft namelijk niet te plakken.

Vergrendelen: Om te voorkomen dat je tijdens je les een object per ongeluk verschuift, kun je het object vergrendelen. Dit is een heel handige functie. Als je die namelijk gebruikt bij filmpjes, tools en gereedschappen ('flash'-bestanden) die je hebt ingevoegd in je 'Notebook'-les en je klikt er op, dan wordt de blauwe balk boven deze objecten niet ge-

André Manssen – 2010 – www.computersindeklas.nl - Pagina 41

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software
toond. De functie Vergrendelen kent verschillende mogelijkheden. Je moet ze bij gelegenheid maar eens uitproberen!

De vergrendeling kun je opheffen door op Vergrendeling opheffen te klikken in hetzelfde menu. Spiegelen

Oneindig dupliceren

André Manssen – 2010 – www.computersindeklas.nl - Pagina 42

Klik dan één keer en sleep het met de linker muisknop ingedrukt naar het 'schrijf'oppervlak. Vul achter Starten door te een puntje in voor Hoekpictogram en klik op OK. opent je browser zich en kom je automatisch terecht op de door jou gewenste website.computersindeklas. Koppeling Met deze functie kun je bijvoorbeeld een hyperlink naar een website op het internet maken. Het scherm Koppeling invoegen opent zich. Klik even ergens op het 'schrijf'-oppervlak.nl . Dat kun je zien omdat als je op die tekst gaat staan met je cursor.Pagina 43 . De blauwe rand rond 'een' verdwijnt en je kunt 'een' nu naar de gewenst zin slepen. de cursor verandert in een 'handje' André Manssen – 2010 – www. Laat de cursor even los. Typ een tekst in waar je een 'link' aan wilt hangen naar een website. Typ het adres van de website in of kopieer die uit de adresbalk van je browser. Je past Oneindig dupliceren toe op de lidwoorden 'de'. Ga met de cursor bijvoorbeeld op 'een' staan. Je hebt nu een hyperlink (adres van een website) gekoppeld aan een object. Je kunt achter Starten door te ook het puntje voor Object zetten. Als je nu op het 'wereldbolletje' klikt. 'het' en 'een'. De hele tekst die je ingetypt heb wordt nu een hyperlink. Open het menu en klik op Koppelingen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Handig als je bijvoorbeeld een invuloefening maakt.

met een bestand op de harde schijf van je computer (Bestand op deze computer). Klik weer op OK en het geluid is aan het plaatje gekoppeld.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software De cursor is verandert in een 'handje'.computersindeklas. Je hebt op het internet dit geluid gevonden en gedownload. Op dezelfde manier kun je ook een koppeling maken met een pagina uit de 'Notebook'-les (Pagina in dit bestand). Op een andere computer zal deze koppeling niet werken. je koppeling verwijst immers naar de computer waarop je de les hebt gemaakt.nl . dat de haan 'kukeleku' doet. Blader naar het geluidsbestandje dat op je harde schijf staat. Geluid Stel je geeft een biologieles over de haan. André Manssen – 2010 – www. Je kunt net als bij het schermpje Koppeling invoegen kiezen uit een hoekpictogram of het hele object. Je wilt als je met je vinger op het plaatje van de haan klikt. met een bijlage bij je 'Notebook'-les (Huidige bijlagen).Pagina 44 . Je hebt een plaatje van een haan op het internet gevonden en in je 'Notebook'-les gezet. Hoe koppel je nu het gekakel van de haan aan het plaatje van de haan? Klik in het menu op Geluid. bijvoorbeeld een 'Word'-document. Het schermpje Geluid Invoegen opent zich. Dit document staat in de galerie bij Attachments. Let wel op dat je deze les alleen op deze computer kunt openen.

De tekst wordt ingetypt en de rechthoek wordt gemaakt met de knop Vormen op de werkbalk.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software In de huidige versie van de 'SMART Notebook'-software is het alleen mogelijk om 'mp3'-bestandjes aan objecten te koppelen. Het schermpje Eigenschappen wordt geopend (4) en heet Opvuleffecten.3 De functies 'Eigenschappen'. Zet het stipje voor Effen opvulling en kies een kleur. Het object 'plaatsnaambord' bestaat twee objecten: de tekst 'Topografie'(1) en een rechthoek (2).findsounds. 'Groepen instellen' en 'Volgorde' Stel…. Geluidsbestandjes kun je vinden op bijvoorbeeld: http://www. je wilt een object maken in de vorm van een plaatsnaambord.Pagina 45 . Kies in het menu Eigenschappen.computersindeklas.nl . Voor het bord: blauw' André Manssen – 2010 – www. Klik op de rechthoek (3) en open het menu door op het grijze knopje met het zwarte pijltje omlaag te klikken.com/ . 6. Maar er zijn nog veel meer websites met gratis geluiden die je kunt gebruiken.

Sleep het object 'Topografie' in de blauwe rechthoek en je ziet geen letters! Het object 'Topografie' zit verstopt achter de blauwe rechthoek. Nu moet het object tekst (Topografie) nog in het bord worden geplaatst. er staat nog een zwarte rand omheen. De zwarte rand rond het rechthoekje is veranderd in blauw.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Zodra je in het schermpje Opvuleffecten op het 'blauwe' blokje klikt.computersindeklas. De moet ook weg! Selecteer het nu blauwe rechthoekje en klik in het scherm Eigenschappen op Lijnstijl. kleurt je rechthoek blauw.nl . Hoe krijg je de letters nu te zien…? André Manssen – 2010 – www.Pagina 46 . Je ziet dan het volgende schermpje: Klik bij Kleur op blauw. Maar…. De rechthoek is nu klaar en is nu een blauw bord.

zodat het object 'Topografie' weer zichtbaar is.computersindeklas. Er open zich nu weer een (klein) schermpje met vier mogelijkheden. Hoe krijg je dat voor elkaar? Dat laat het volgende plaatje zien. André Manssen – 2010 – www.Pagina 47 . 6. Kies Volgorde. Kies Naar voorgrond.4 De functie 'Volgorde' Klik op het object 'Topografie' en open het menu. Sleep dan het object 'Topografie' weer in de blauwe rechthoek. en… nu zijn alle letters zichtbaar! Maar het moeten witte letters worden.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Sleep de blauwe rechthoek even omlaag.nl .

De blauwe rechthoek blijft op z'n plaats. Het bestaat uit twee objecten: De inmiddels witte tekst 'Topografie' De blauwe rechthoek. 2. Open dan weer het menu en kies weer Eigenschappen. Selecteer het object 'Topografie' door er op te klikken. Dit kun je voorkomen van door de twee objecten één object te maken. 4. André Manssen – 2010 – www. 6. De letters in het blauwe rechthoek zijn nu wit.5 De functie 'Groepen instellen' Het 'plaatsnaambord' is nu bijna klaar.Pagina 48 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 1. Kies in het scherm Eigenschappen voor Lijnstijl en kies het blokje met de kleur wit door er op te klikken. Dat doe je met de functie Groepen instellen. 3.computersindeklas.nl . En dat is niet de bedoeling. Als je dit bord naar een andere plek op je 'schrijf'-oppervlakte zou slepen kan het gebeuren dat je alleen de witte tekst versleept.

3. muisknop ingedrukt houden en naar rechtsonder trekken.nl . Dat doe je door met je muis of vinger een grote rechthoek over je objecten door bijvoorbeeld linksboven naast je objecten te klikken.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 1. André Manssen – 2010 – www. Het 'plaatsnaambord is nu één object geworden. Selecteer de twee objecten. Kies Groepen instellen en daarna Groeperen. 2.Pagina 49 .computersindeklas. Open het menu.

Ook hier kunnen de leerlingen zelf hun naam in het vakje slepen als zij een 'bakles' afhebben. De leerlingen uiteraard kunnen zelf hun naam in het schema slepen.Pagina 50 . De namen van de leerlingen kun je via de functie Oneindig dupliceren naar de verschillende vakken slepen. Aan het eind van de les sla je het schema op met de ingevulde namen. Maak een dergelijk schema met lijnen en gebruik in dit geval niet de Tabelfunctie. Zo kun je de administratie bewaren voor de volgende les… André Manssen – 2010 – www.computersindeklas.nl . Onderstaande schema is gemaakt voor een combinatiegroep 7/8.v.b.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 7: 'Notebook'-software en klassenmanagement 7. het zelfstandig werken al dan niet gebruikmakend van het circuitmodel.1 Schema's 'zelfstandig werken Je kunt met de 'Notebook'-software ook heel goed schema's maken t. Op onderstaande afbeelding een schema (ook voor een combinatiegroep 7/8 ten behoeve van de registratie van de 'baklessen' bij het onderdeel spelling van de methode 'Taal actief'.

Je kunt in dit schema een heel groepje kinderen naar een onderdeel verslepen. de zelfstandige verwerking van de stof uit de rekenmethode. De leerlingen kunnen dan met de pen achter hun naam een kruisje zetten. Dergelijke schema's zijn ook te maken t. Bijvoorbeeld welke leerlingen die de 'minimum'-stof moeten maken. De aangebrachte kruisjes worden mee opgeslagen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Een andere mogelijkheid is een 'aftekenblad' te scannen en in te voegen als een 'object'. Je zou bijvoorbeeld een schema kunnen maken voor de registratie van welke sommen door welke leerlingen gemaakt moeten worden. De leerlingen zijn van te voren ingedeeld in groepjes.b. De namen van de leerlingen zijn hier niet ingevuld.Pagina 51 .v.computersindeklas. André Manssen – 2010 – www. Aan het eind van de les sla je het 'Notebook'-bestand weer op. welke leerlingen de 'basis'-stof moeten maken en welke leerlingen de 'plus'-stof.nl . maar je kunt je voorstellen dat dit een optie zou zijn. dus je kunt de volgende spellingles beginnen met een actueel schema. In onderstaand schema is het zelfstandig werken in een circuitmodel weergegeven.

nl .file dus je kunt het bestandje invoegen in je 'Notebook'-software.v. Op het internet kun je bijvoorbeeld deze tool vinden: Het is een 'swf'.v.b. Hier bijvoorbeeld de 'Random groepjesmaker'… André Manssen – 2010 – www.b. het 'klassenmanagement' Er zijn verschillende tooltjes te vinden t.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Dit soort schema's zijn heel goed te maken met de vaardigheden die in dit boekje worden besproken.computersindeklas. 7.2 Tooltjes t. je 'klassenmanagement'.Pagina 52 . Ook in de galerie van de 'Notebook'-software kun je wel wat vinden dat bruikbaar is.

Vul bij 'Number of groups' 5 in en klik op 'Generate'.Pagina 53 .nl .co. Je kunt het gebruiken als je de kinderen eens andere plaats wilt geven. De tool heet 'Seating plan creator'.html André Manssen – 2010 – www.0 kun je groepjes maken in de klas.triptico.uk/resources/seatPlan/seatingPlan.co.computersindeklas. Je wilt vijf groepjes.0) zou je een overzicht van een weektaak of een simpele huiswerkagenda kunnen maken… Op de website www. http://www.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Met dit handige tooltje uit de Lesson Activity Toolkit 2.uk staat een aardig 'interactief' tooltje om een plattegrondje van je klas te maken. En je hebt vijf groepjes! En met dit tooltje (ook uit de Lesson Activity Toolkit 2.triptico. Vul de namen in van je leerlingen.

Leuke gelegenheid ook om collega's die nog geen SMART Board in hun lokaal hebben enthousiast te maken. Open de 'Notebook'software. Ga niet achter een pc of laptop zitten. Je kunt 'schakelen' naar foto's. filmpjes en websites. zeker als je een lange presentatie gaat geven. een 'PowerPoint'-presentatie een 'Notebook'-presentatie te maken. Er wordt een nieuw venster geopend met de vraag of je de wijzigingen eerst wilt opslaan voordat je de PowerPoint gaat importeren.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 7.nl . Je kunt ze tijdens het geven van je informatie 'trakteren' op allerlei interactieve 'trucjes'.p. maar laat zien hoe je dat doet op het SMART Board. Erg leuk én interactief. Zo maken ze voor het eerste kennis met het bord. Zoek naar je 'PowerPoint'-bestand en klik op Openen.  André Manssen – 2010 – www. Zo kun je voorbeelden laten zien wat de leerlingen op het bord allemaal kunnen doen. Maak ook bij een workshop gebruik van de interactieve mogelijkheden van het SMART Board en het teruggrijpen naar wat eerder besproken is tijdens de workshop.4 Presentatie met de 'Notebook'-software tijdens een (interne) workshop Moet je een (interne) workshop. Allemaal met één klikken onder handbereik. want de 'PowerPoint'-presentatie wordt ingelezen en omgezet naar 'Notebook'. Ook is het mogelijk om de hele PowerPoint in één keer in 'Notebook' te 'plakken'.Pagina 54 . Leuk voor als de ouders nog nooit gezien hebben wat de mogelijkheden van een digitaal schoolbord zijn. Dan in de 'Notebook'software uitermate geschikt om bij deze workshop te gebruiken. 7. Daarna opent zich weer een nieuw venster. Klik op Ja of Nee. Laat een toehoorder eens naar het bord komen en klikken.3 Presentaties met de 'Notebook'-software tijdens informatieavonden Dit valt eigenlijk niet onder 'klassenmanagement'. maar is toch handig om even te noemen. afbeeldingen.computersindeklas. Wellicht maak je tijdens een informatieavond voor de ouders van je groep aan het begin van een nieuw schooljaar een 'PowerPoint'-presentatie. bijvoorbeeld aan je collega's. Dit kun je nu ook doen door i. Klik op Bestand  Importeren. Plaatjes en foto's kun je uit je 'PowerPoint'-presentatie kopiëren en in de 'Notebook'-software plakken.v. Nu even geduld hebben.

anders verschijnt in het keuzemenu geen balk met Objectanimatie.voor de 'fun' tooltjes. Bovendien moet het gebruik ervan functioneel zijn. Dergelijke tooltjes kunnen je leerlingen van de inhoud van de les afleiden. maar teveel leuke dingen leiden de leerlingen af van waar het eigenlijk omgaat.Pagina 55 . Leuke 'tooltjes'… André Manssen – 2010 – www. Dat geldt ook voor het gebruik van de zogenaamde objectanimatie. maar gebruik deze tooltjes met mate.nl .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 8: Handigheidjes en 'weetjes' 8.computersindeklas. Objectanimatie… Vergeet niet eerst je object te selecteren. Hartstikke leuk. Maak ook hier steeds de keuze: is het leuk of heeft het een meerwaarde? Natuurlijk mag het best een keer leuk zijn.1 De 'toeters en bellen' van de 'Notebook'-software In de galerie van de de 'Notebook'-software staan allerlei interactieve .

nl . 8.Pagina 56 .computersindeklas. Leuk! Maar teveel van dit soort grappen en grollen leidt de aandacht van de les af.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software De lont brandt steeds korter en met een luide knal spat het vuurwerk uit elkaar. André Manssen – 2010 – www.2 Gebruik tijdens de les zoveel mogelijk het 'volledig scherm' Dit oogt voor de leerlingen veel rustiger dan het 'standaard'-scherm. De leerlingen herinneren zich waarschijnlijk alleen het 'rotje' en niet de inhoud van de les.

filmpje. met als gevolg… alles op het bord komt door elkaar te staan.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Een andere oplossing zou kunnen zijn om een vinkje voor Automatisch verbergen te zetten. zal die blauwe balk niet meer verschijnen. 8. dan verschijnt er vaak een blauwe balk bovenaan je animatie. (interactieve) gereedschapjes. Als je op een icoontje aan de zijkant klikt. zodat je ze niet per ongeluk verschuift Stukken ingetypte tekst. instructietool). allerlei (ongewenste) opmerkingen en commentaar van je leerlingen.3 Vergrendel objecten. filmpjes e. kies dan alleen voor Vergrendelen. plaatjes.nl . Klik je op een 'flash'-bestand (bewegend plaatje. Vergrendelen van een object… André Manssen – 2010 – www.computersindeklas. Zodra je het 'flash'-bestand vergrendelt.d. Zo voorkom je dat je objecten tijdens je les per ongeluk verschuift. het kost lestijd om de verschoven objecten weer in de oorspronkelijke vorm terug te brengen. de aandacht voor de les is verdwenen. Je kunt kiezen uit verschillende vergrendelingen: wil je wel iets verschuiven dan kun je kiezen voor vergrendelen en verschuiven (Verplaatsen toestaan of Verplaatsen en draaien toestaan). De zijbalk wordt dan niet getoond als je op het 'schrijf'-oppervlak werkt. Wil je echter niets verschuiven. kun je op de gewenste plaats vergrendelen.Pagina 57 . wordt de zijbalk automatisch getoond.

..computersindeklas.Pagina 58 . Klik op het object en er verschijnt in de rechter bovenhoek een slotje Vergrendeling opheffen. Klik nu op het slotje en daarna op Eerst ga je in Mijn Inhoud het mapje 'Taarten' maken. dan moet je het niet vergrendelen.nl . wat je echt niet gaat aanpassen. bewandel je dezelfde weg. dan kun je het gerust vergrendelen. Dat doe je als volgt: André Manssen – 2010 – www. Als je namelijk tijdens je les iets wilt verschuiven.4 Plaatjes bij 'Mijn Inhoud' zetten Je wilt deze drie plaatjes naar het nieuw te maken mapje 'Taarten' zetten om ze later weer in een les te kunnen gebruiken. Zoals al eerder gezegd: Denk goed na wat je wel en niet gaat vergrendelen. iets wilt aanpassen enz. Als er iets is.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Om de vergrendeling op te heffen. Vergrendelingen moeten opheffen tijdens je les gaat ten koste van je zenuwen. 8.

nl . Je kunt nu direct de naam gaan typen. Klik op Mijn Inhoud. klik je op Nieuwe map. In dit geval typ je in dit vakje 'Taarten'. Haal (als het aangevinkt is) het vinkje weg bij Automatisch verbergen. Onder aan het rijtje mapjes staat nu een nieuwe map. Die verschijnt dan automatisch als naam van de map. 3. Haal de cursor uit het kadertje en klik ergens. Als dat niet gebeurt. 6. Sleep nu de plaatjes van de taarten stuk voor stuk naar het mapje 'Taarten' in Mijn Inhoud.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 1. In het schermpje dat dan wordt geopend. In een blauw kadertje staat Naamloos. Er verschijnt een grijs knopje met een zwart pijltje dat omlaag wijst. 5.computersindeklas. André Manssen – 2010 – www. Nu is je mapje 'Taarten' gemaakt. 7. 2.Pagina 59 . klik je met de rechter muisknop op die nieuwe map en klik je op Naam wijzigen. 4. Maakt niet uit waar.

e. instructiegereedschappen e. Dit programma zit bij Office 7 en straks ook in het nieuwe Office 10. Maak je gebruik van websites waar je moet inloggen (bijvoorbeeld: Teleblik.d. in een map bij Mijn Inhoud in de SMART Board galerie: . zorg er dan voor dat de kaarten die je nodig hebt bij je les klaar staan in de taakbalk.computersindeklas. Zie hoofdstuk 5. Een soort knipselmap dus.nl . Websiteadressen kun je ook in een Worddocumentje zetten. om online materiaal voordat de les begint startklaar te zetten (bijvoorbeeld: 's ochtends voordat de school begint of tijdens de middagpauze). tijdens je les moet gaan zoeken. Je kunt ook op je eigen pc hiervoor mapjes maken. 8.d. een mapje voor aardrijkskunde. Hyperlinks naar websites kun je in je browser in mapjes per vak opslaan bij Mijn favorieten. online filmpjes of websites.) zorg er dan voor dat je voor de les bent ingelogd en de juiste filmpjes hebt klaarstaan. André Manssen – 2010 – www. Zorg dat dit materiaal klaar voor gebruik staat in de taakbalk van Windows. Gevorderde computergebruikers kunnen ook gebruik maken van het programma OneNote. software. Dit scheelt later weer tijd met zoeken.5 Zet online 'materiaal' van te voren klaar Maak je in je 'Notebook'-les gebruik van bijv. Doe dat meteen als je iets interessants vindt waarvan je denkt dit in een les te kunnen gebruiken. Maak ook dan voor ieder vak weer een apart document aan. Google Maps of de Digitale Atlas van Agteres. Klassetv.d. een mapje voor geschiedenis.) dat op de server van de school staat. dan is het behalve handig. Het zelfde geldt voor plaatjes en foto's. In OneNote kun je alles verzamelen wat je tegenkomt. 8. enz. Gebruik je kaarten van Google Earth. Zet wat je gevonden hebt in een eigen mapje bij Mijn Inhoud. e. Teksten kun je van een website kopiëren en in een 'Kladblok'-documentje zetten (het programma Kladblok zit in Windows).Pagina 60 . Kortom: voorkom dat je naar online materiaal en materiaal ( bijv. Ook hier geldt: voor ieder vak een eigen mapje. Maar je kunt ook de hyperlink bij de Bijlagen (Attachments) plaatsen.6 Materiaal (bronnen) verzamelen voor gebruik bij je lessen Verzamel interactieve tools.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Je kunt uiteraard ook een plaatje van het internet kopiëren en dan met de rechter muisknop in deze map plakken. bijvoorbeeld: een mapje voor rekenen. ook tijd en zenuwen sparend. Je kunt natuurlijk ook koppelingen plaatsen in je 'Notebook'-les die linken naar die bestanden. afbeeldingen.

7 Online materiaal (bronnen) verzamelen Je kunt je materiaal (bronnen) ook online verzamelen.com. De site is gratis. geschiedenis. Wordt ook vaak gebruikt in het basisonderwijs. Je moet wel een gratis account aanmaken. Sleutelwoord bijvoorbeeld: reken. De site is in het Nederlands.net. Ook hier kun je bronnen neerzetten.Pagina 61 . Voordeel: waar je ook bent.nl . Handleidingen en How to's zijn te vinden op http://over. etc. Je kunt ook hier je bronnen gratis gestructureerd opslaan achter een simpel knopje.yurls. André Manssen – 2010 – www. Delicious. Voordeel: je kunt bij iedere bron een beschrijving zetten. Je kunt je bronnen gratis online bewaren met: YURLS. Wel even registeren.computersindeklas.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 8. De site is Engelstalig. spelling. Symbaloo. Heel handig en veel gebruikt in het basisonderwijs. maar je moet je wel even registreren. Doordat je bij iedere website één of meerdere sleutelwoorden (tags) kunt geven. kun je jouw bronnen snel terugvinden. je kunt er bij (tenminste als er een pc met een internetverbinding voor handen is). taal.

Net zoiets als 'OneNote'. maar je moet je wel registeren.Pagina 62 . Je ziet die tab op je bureaublad en in de software die je gebruikt.computersindeklas. 8. Gevorderde computergebruikers kunnen ook gebruik maken want de website Evernote (Engelstalig). maar heb je thuis op je computer de 'Notebook'-software geïnstalleerd dan kan die balk knap irritant zijn.8 De zwevende zijbalk weghalen op je computer thuis Dit is de zwevende zijbalk… Op school op je SMART Board erg handig. maar dan online.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Op alle drie de sites kun je dus je bronnen (links) gratis online geordend opslaan. Ook een soort knipselmap.nl . want overal zie je die balk. Zelfs als je de balk verbergt blijft er continue een 'tab' zichtbaar. De site is gratis. weg ermee!! Hoe doe je dat…? André Manssen – 2010 – www. Kortom….

Pagina 63 . Niets is zo vervelend als tijdens de les te moeten ontdekken dat het schrijven op het bord niet goed gaat.9 Je SMART-Board kalibreren Wat is kaliberen (SMART noemt dit overigens 'oriënteren')? "Kalibreren houdt in dat je het bord klaarmaakt om mee te werken. Kalibreren hoeft vaak alleen maar als het bord wordt geïnstalleerd. dan kun je ook een leerling de (week)beurt geven om de hele week na elke schoolbel het bord even uit te lijnen (kalibreren). Toch gebeurt het regelmatig dat dit opnieuw moet worden gedaan. Er verschijnt dan dit schermpje: Klik op Zwevende hulpmiddelen verbergen en de irritante zwevende balk is verdwenen. Dat betekent dat er geen 'SMART Board' op je computer is aangesloten (bijvoorbeeld je pc thuis). Maak er een gewoonte van om iedere ochtend voor de aanvang van de lessen je bord te kalibreren. Klik op dit icoontje. 8.digibordhulp. Vaak heeft elk bord een knop waarbij je kan kalibreren. Moet je het bord vaak kalibreren.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software In de taakbalk (rechts onderaan) van je computer staat waarschijnlijk dit icoontje: Dit is het logootje van de 'Notebook'-software. De pen of de vinger moet kunnen registreren waar deze zich bevindt op het bord." (Bron: www.nl). Leerlingen vinden het een leuke taak en zullen het vast niet vergeten. Deze knop zit meestal in de basis programma van het bord.computersindeklas. Het bord kalibreren gaat heel eenvoudig: Houd de knoppen voor toetsenbord en de rechter muis tegelijkertijd ingedrukt totdat het scherm André Manssen – 2010 – www. of de instellingen worden veranderd. Zodra het beeld van de beamer verschuift.nl . Er staat een rood kruisje in.

computersindeklas.nl/nl/training/gratis-training-materiaal. André Manssen – 2010 – www. rechthoek.nl . Klik op Vorm herkennen. Leg je pen neer en klik op je getekende vorm.smartboard. Heb je op het laatste 'kruis' gedrukt. ovaal. Met de gewone 'schrijf'-pennen kan dat natuurlijk. strakke vorm. Dit kun je downloaden van http://www. Pak een pen en klik met je pen in de werkbalk op Pen vorm herkennen. op je bord tekenen. Klaar! 2. Meer informatie kun je vinden in het document (pdf): 'Oriënteren van het SMART Board Interactive Whiteboard'. lijn.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software kalibreren (oriëntatie) wordt weergegeven. Klik op het grijze blokje met de pijl omlaag en open het menu. Er zijn twee manieren om een mooie strakke 'vorm' te maken… 1. Druk met je vinger of pen stestevig in het midden van elk kruis in de volgorde die wordt weergegeven door de witte. Teken de vorm. enz.Pagina 64 . maar dat gaat niet echt strak. Vormen maken met de gewone 'schrijf'-pen: pak een pen uit de pennenbak en teken je vorm. Begin het kalibreren links bovenin het scherm oriëntatie. ruitvormige afbeelding. 8.10 De pen 'vormherkenning' gebruiken Je wilt tijdens je les 'spontaan' een mooie cirkel. Haal de pen van het bord en de getekende vorm verandert meteen in een mooie. dan verdwijnt het 'oriëntatie'-scherm vanzelf.php.

Gebruik knoppen op je pagina’s die naar de volgende pagina verwijzen of naar een inhoud (begin).computersindeklas. maar je kunt ook zelf een knop maken. Klik in de werkbalk op de knop Vormen. André Manssen – 2010 – www.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 8. Typ de tekst 'Ga naar pagina 5' 2.11 Navigatie in je 'Notebook'-les Zorg dat je weet waar alles staat in je 'Notebook'-les. Hiermee kun je naar de vorige of de volgende pagina gaan: Maak je gebruik van het Volledig scherm. In de galerie staan kant-en-klare afbeeldingen van 'knoppen'.nl . Standaard staan er grote witte pijlen in de werkbalk. Kies de pijl en maak die pijl zo groot dat de tekst 'Ga naar pagina 5' hier netjes inpast. Dat doe je zo: 1. Ook hiermee kun je alleen naar de vorige of volgende pagina gaan. dan verschijnt er een zwevend balkje. Wil je echter tijdens de les snel een pagina laten zien die bijvoorbeeld 5 pagina's verder staat. maak dan een 'knop' die is voorzien van een 'koppeling' naar die pagina 5. Die je links of rechts naar de onderkant van de les kunt schuiven. 3. Sleep de tekst 'Ga naar pagina 5' in de pijl.Pagina 65 .

vergroten en verkleinen. 5. Denk ook aan de plaats van de knoppen.d. Zo hoef je niet telkens je navigatieknoppen opnieuw te maken. maak dan een mapje in Mijn Inhoud en sleep je zelfgemaakte navigatieknoppen in die map. Zet de cursor buiten de pijl in het 'schrijf'-oppervlak en houd de linker muisknop ingedrukt. Sleep nu met de muis over de pijl en de tekst. Kies bij Starten door te voor Object en klik op OK.nl . instructiegereedschappen. Zet de navigatieknoppen onderaan. 8. De cursor verandert in een lichtblauwe 'rechthoek'. Desgewenst kun je nu de gemaakte navigatieknop nog verkleinen.Pagina 66 . André Manssen – 2010 – www. Ze zijn voor degene die het bord op dat moment bedient. Het scherm Koppeling invoegen verschijnt. Plaats desnoods links en rechts een knop. Klik op de pijl met de tekst en het menu wordt geopend. dat je kunt verplaatsen.) plaatst.12 Plaats je tekst en objecten op de juiste hoogte op je bord De meeste SMART Boards zitten vast aan de muur. De leerlingen hoeven deze knoppen niet te zien. Zo voorkom je dat degene die het bord bedient steeds heen en weer loopt tijdens de instructie. Laat de muis los. interactieve tools. Selecteer de pagina 5. Klik op een grijs vierkantje met een zwart pijltje (je ziet er twee) en kies in het menu Groepen instellen en dan Groeperen. Kies Koppeling. Als je deze navigatieknop meerdere keren wilt gebruiken. e. Je kunt het bord dus niet (zoals het oude 'krijtjes'-bord) omhoog of omlaag schuiven. Daarom is het belangrijk waar je de tekst en andere objecten (afbeeldingen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 4. De pijl en de tekst zijn nu één object geworden.computersindeklas.

Laat je jouw leerlingen iets doen op het bord.d. op de onderste helft van het bord. Beter nog is om tabbladen (pull tabs) te gebruiken (zie hoofdstuk 10). Je kunt ze altijd omhoog schuiven over de tekst heen.Pagina 67 . zet je objecten (tekst. Steun zoeken bij het digibord gaat een beetje moeilijk. Maar pas op dat een leerlingen zijn evenwicht niet verliest. bijvoorbeeld oefenen met een tooltje of iets schuiven. Eventueel is er zelfs een 'handje-aan-een-stokje' verkrijgbaar (SMART-pointer). zodat ze erbij kunnen.computersindeklas. tooltje) dan laag. Zo kan iedereen het goed zien over de hoofden van hun medeleerlingen.  André Manssen – 2010 – www.nl .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Geef je uitleg (instructie): plaatst dan de tekst in ieder geval op de bovenste helft van het bord. Zet plaatjes e. Heb je geen bordtrapje meer dan is er vast wel bij IKEA een krukje met antislip te vinden. Je kunt ook eventueel het 'ouderwetse' bordtrapje gebruiken.

een zelfgemaakte tekening (bijvoorbeeld in Paint (overigens zijn er op het internet genoeg geschikte gratis tekenprogrammaatjes te downloaden) of laat je leerlingen iets opschrijven op het bord als 'starter'.computersindeklas. En voor jezelf zou je hier nog evaluatie aan kunnen toevoegen (m.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 9: Lesindeling 9. 9. kern en een slot.1 De lesindeling Een les kent een inleiding. Uiteraard laat je de leerlingen bij deze foto vertellen.2 Inleiding Tijdens mijn opleiding tot schoolmeester heb ik geleerd dat je een les moet beginnen met een 'aandachttrekker'. de evaluatie van je 'Notebook'-les). al of niet in combinatie met een afbeelding. Het digitale bord biedt prachtige mogelijkheden om de aandacht van de leerlingen te trekken middels een geluid (wat hoor je. Ook kun je de leerlingen vragen wat ze op het filmpje allemaal gezien hebben. Laat je de leerlingen een filmpje bekijken.Pagina 68 . dan is een 'kijkvraag' handig waardoor de leerlingen 'gericht' kijken. André Manssen – 2010 – www. een foto of een filmpje (al dan niet zelf gemaakt met een digitale camera of camcorder (bijvoorbeeld een 'Flip').n. Al dan niet aan de hand van door jou gestelde (open) vragen. Je kunt deze 'kijkvraag' ook op het digibord zetten middels een aantal interactieve tools uit de galerie. bijvoorbeeld de 'multiple choice'-tool.nl .?)..

v.computersindeklas. dan weer een pagina met instructie/uitleg en ook weer gevolgd door een pagina met interactief oefenen van hetgeen jij daarvoor uitgelegd hebt. Je hebt ze dan altijd snel bij de hand. Zet de tooltjes die passen bij jouw groep in een apart mapje bij Mijn Inhoud.3 Kern Voor de kern kun je uitleg/instructie afwisselen met interactief oefenen: een pagina t. Door middel van het interactief oefenen.0). Overigens… het loont de moeite de tooltjes in de galerie een rustig te bekijken en uit te proberen. Je zou dit kunnen doen middels een 'interactieve tool' uit de galerie. Er staan genoeg van deze tooltjes in de galerie (Lesson Activity Toolkit 2.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Pas op voor 'overkill'. De 'Notebook'-software biedt mogelijkheden genoeg om er iets boeiends van te maken. bedenk steeds afwisselende 'aandachttrekkers'.nl . de uitleg/instructie gevolg door een pagina met interactief oefenen. Afhankelijk van de soort les zou je kunnen beginnen met het herhalen van een eerdere les. André Manssen – 2010 – www. Je kunt ze standaard vinden in de Lesson Activity Toolkit 2. Bijvoorbeeld niet iedere les starten met een foto of een filmpje. kun je snel zien of de leerlingen de som hebben gesnapt.0. Hoe dan ook. Nu is het 'stoffelijk bijvoeglijk naamwoord' aan de beurt. Bijvoorbeeld: in een eerdere les is het 'bijvoeglijk naamwoord' aan de orde geweest. Haal de kennis over het 'bijvoeglijk naamwoord' op met behulp van een interactief tooltje.b.Pagina 69 . Maar wissel de 'aandachttrekkers' af . 9.

in tweetallen of in groepjes uit en een leerling laat je de gevonden uitkomst intoetsen.computersindeklas.nl .html) André Manssen – 2010 – www.Pagina 70 . Je houdt dan ook voldoende ruimte voor de 'aantekeningen' die je met de pen maakt. Het is een 'flash' (swf)-bestandje dat je in je 'Notebook'-les kunt invoegen. maar jij legt uit wat de bedoeling is. Ze hebben het meteen door! De leerlingen rekenen het sommetje individueel.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Houd je hierbij aan de 'vuistregel': één probleem (bijvoorbeeld een som) per pagina. Hoeveel blokjes liggen er op de stapel (instructie).org/sums4fun/3dboxes. De oefening is weliswaar in het Engels. (Bron spel: www. Na de uitleg volgt het interactief inoefenen middels een 'spelletje' dat op het internet gevonden is.interactivestuff.

Tja. In de inleiding laat je een filmpje van YouTube zien over een sluis. Een aardrijkskunde les over de werking van een sluis.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Na dit interactief oefenen volgt de uitleg/instructie bij een nieuwe som en daarna weer een interactieve oefening.Pagina 71 . Je mag zelf de sluis bedienen." En dat laat je dan doen met de volgende simulatie (van het internet gehaald): André Manssen – 2010 – www. kunt laten oefenen. Nog een voorbeeldje.nl . enz. In de galerie en op het internet staan allerhande interactieve tootjes waarmee je de stof die uitgelegd is.computersindeklas. en hoe werkt nu zo'n sluis…??? Dat ga je dan interactief uitleggen of je vraagt aan de klas: "Wie kan het uitleggen… én doen. Het filmpje is gedownload van YouTube en ingevoegd in de 'Notebook'-software.

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 9. Een andere leerling wil nog even zien hoe som 4 ook alweer ging. Om dit te vergemakkelijken kun je als laatste pagina van je les een 'verwijspagina' maken.nl .4 Slot Om je les af te sluiten is voldoende materiaal in de galerie en op het internet te vinden. 9. want jij kunt in die tussentijd bijvoorbeeld leerlingen helpen die extra hulp nodig hebben. Je lesopbouw is natuurlijk afhankelijk van de soort les. Er zijn allerlei educatieve games en oefeningen voorhanden. De verwijspagina: Als je nu op "Som 1: zie pagina 1" klikt (met je vinger) dan ga je automatisch naar pagina 1. Je kunt als slot de gegeven les ook samenvatten. Ook hier staat weer het knopje 'Terug >' om terug te keren naar de 'verwijspagina'.Pagina 72 .computersindeklas.5 Een handigheidje ('verwijspagina') Het mooie van een digitaal bord is dat je terug kunt grijpen naar pagina's van je les en de aantekeningen die je erbij hebt gemaakt. Erg handig. kunnen ze naar de betreffende pagina's teruggrijpen. Ook hier zijn in de galerie diverse geschikte tools voor te vinden. waarmee je jouw les op een leuke manier interactief kunt afsluiten. Hij/zij klikt op "Som 4: zie pagina 7" en komt op pagina 7. De leerling bekijkt de som en klikt hier op 'Terug >'. André Manssen – 2010 – www. Natuurlijk is de hierboven geschetste aanpak geen wet van Meden en Perzen. waar som 1 plus de gemaakte aantekeningen staan. De leerlingen kunnen dus zelfstandig 'terugbladeren' naar de som die ze nog even willen bekijken. waardoor hii/zij weer terugkomt op de 'verwijspagina'. Maar bij de meeste instructiemomenten is een dergelijke opbouw goed te gebruiken. Als je leerlingen met het schriftelijk werk bezig zijn en iets van je uitleg nogmaals willen zien.

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoe maak je zo'n verwijspagina? Neem een nieuwe. 1. Klik op Pagina in dit bestand. Het schermpje Koppeling invoegen verschijnt. 3. Klik op de tekst en daarna op het knopje met het pijltje omlaag (of gebruik de rechter muisknop). 4.Pagina 73 . Er verschijnt een menuschermpje.nl . 2. André Manssen – 2010 – www.computersindeklas. Klik op Koppeling. Sluit de editor af door in de werkbalk op te klikken. Klik op Eerste pagina of bij Paginatitels op het eerste naampje (Je kunt de verschillende pagina's van een les ook een naam geven). Klik tot slot op de knop OK. Er verschijnt een nieuw schermpje (zie plaatje). lege pagina. Typ hierin de tekst: (bijvoorbeeld) "Som 1: zie pagina 1". Kies bij Starten door te op Object. 5.

verandert die in een 'handje'.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software De tekst "Som 1: zie pagina 1" is nu veranderd in een hyperlink. Als je er met de cursor op gaat staan. Om van "Som 2: zie pagina 3" en de rest hyperlinks te maken.  André Manssen – 2010 – www. Je kun er ook voor kiezen om je notitie op je les te schrijven en later je originele les aan te passen voor volgend jaar. 9. Je doet dit op dezelfde manier als hierboven is beschreven. Je kunt dan bijvoorbeeld bij de 'documentatie' noteren wat eventueel in de betreffende 'Notebook'-les kan worden veranderd/verbeterd. Je ziet dat de tekst "Som 1: zie pagina 1" in een hyperlink is veranderd.computersindeklas. omdat dit tijdens het geven van je les niet goed ging.6 Evaluatie (van de 'Notebook'-les) Het is wellicht zinnig om aan het eind van de dag de gebruikte 'Notebook'-lessen even snel door te nemen. herhaal je de bovenstaade stappen. Je kunt weer terug naar de 'verwijspagina' door een linkje 'Terug >' te maken. Klik je op de link dan kom je op pagina 1 en zie je de uitleg bij som 1. Als je er op klikt ga je naar 'Som 1 op pagina 1'. Alleen selecteer je nu als pagina Laatste pagina.Pagina 74 .nl . Op deze manier kun je bij ongeacht welke les de leerlingen de uitleg/aantekeningen terug laten halen.

Klik nu weer in de werkblak op Vormen en kies voor het trapezium.nl .Pagina 75 . maar ke kunt ze uiteraard ook zelf maken. 10.1 Wat is de functie 'pull tab' of in simpel Nederlands 'tabblad'? Eigenlijk is het geen functie. Kies het rechthoekje door erop te klikken.2 Het 'geraamte' van een 'tabblad' Klik op de knop Vormen in de werkbalk: 1. En 'trek' het in het 'schrijf'-oppervlak uit tot een flinke rechthoek (1). maar meer een slimmigheidje om op één pagina veel informatie en afbeeldingen te plaatsen. Met de 'tabbladen' kun je informatie wegschuiven naar de zijkanten van je 'schrijf'-oppervlak. Je krijgt hierdoor meer ruimte voor aantekeningen.computersindeklas. André Manssen – 2010 – www. In de 'Notebook'-software vind je kant-en-klare pulltabs.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 10: Tabbladen (pull tabs) maken 10.

Open het menu en kies Spiegelen  Omhoog/omlaag. Is het resultaat van deze 'actie'. De 'rechthoek' en het 'tabje' zijn twee aparte objecten. Selecteer de 'trapezium' door erop te klikken. Maak een kleine 'trapezium' in het 'schrijf'-oppervlak. Dat wordt het 'tabje'. Eerst weer de twee objecten (het 'tabje' en de 'kaart') selecteren. Even buiten de beide objecten met de linkermuisknop ingedrukt over de objecten slepen… André Manssen – 2010 – www.computersindeklas. 3. 4.nl . Sleep het gemaakte 'tabje' tegen de 'rechthoek'. 2. Nu moeten er nog twee handelingen verricht worden voordat het 'geraamte' van de 'tabkaart' klaar is. 1.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 2. 5. Door gebruik te maken van de functie Groepen instellen kunnen we er één object van maken: de tabkaart.Pagina 76 .

Pagina 77 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software De twee objecten zijn nu geselecteerd.nl . Open nu het menu en kies Groepen instellen  Groeperen.3 De 'tabkaart' op de juiste plaats zetten Stel je wilt de 'tabkaart' verbergen achter de bovenkant van je scherm. 10. Je kunt dit exemplaar opslaan bij Mijn Inhoud om de tabkaart later weer te gebruiken. Het object 'tab' en het object 'kaart' zijn door deze handeling één object geworden: het object 'tabkaart'. De basis voor de 'tabkaart' is nu klaar.computersindeklas. Bovendien kan de kaart ook wat groter. André Manssen – 2010 – www.

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 1. Voor alle duidelijkheid: dit is één manier om 'tabkaarten' te maken. Selecteer de tabkaart door er op te klikken 2.nl . zal de pagina automatisch worden uitgebreid en als je dan je les in volledig scherm gaat geven. Op de hierboven beschreven manier kun je allerlei tabkaarten maken en aan de zijkanten van je scherm verbergen (behalve aan de onderkant). zie je ineens dat je les heel smal en klein is geworden. Bij de 'Notebook'software leiden vele wegen naar Rome. Zodra je dat doet.Pagina 78 . Gewoon zoeken en de verschillende manieren uitproberen en kies de manier die jij het prettigst vindt werken.computersindeklas. André Manssen – 2010 – www. Trek de tabkaart iets groter met het grijze bolletje (rechts onder het tablad). En schuif de kaart naar boven.

Je kunt ook op de rechter muisknop klikken. bijvoorbeeld lichtblauw.4 Hoe geeft je de tabkaarten een kleurtje Nu een tabkaart die je aan de linkerkant van het scherm wegschuift. De balk opent zich in het scherm Opvuleffecten. De zwarte lijnen zijn nu lichtblauw en je hebt een compleet lichtblauwe tabkaart.computersindeklas. Klik op een lichte kleur. Het menu opent zich dan ook. In het menu klik je op Eigenschappen en de balk aan de rechterkant van de scherm opent zich.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 10.nl . Om de tabkaart een kleurtje te geven klik je op de tabkaart en opent het menu.Pagina 79 . Kies Effen opvulling. Ga in de zelfde balk naar Lijnstijl en klik hier ook op de kleur lichtblauw. Er komt nu een tweede tabkaart bij! André Manssen – 2010 – www. De tabkaart kleurt automatisch lichtblauw. Nu moeten de zwarte lijnen nog weg.

open het menu en klik op Dupliceren. open het menu en kies weer Eigenschappen. Heb je de 'tab' op de goede plaats gezet (de kaarten moeten nu precies over elkaar heen passen) dan zet de 'tab' weer vast aan de 'kaart'. Zet de 'tab' nu tegen de kaart. Er verschijnt nu een tweede. Ook dat kan.computersindeklas. ook lichtblauwe tabkaart.nl .Pagina 80 . De grijze balk aan de rechterkant opent zich weer in Opvuleffecten. En trek daarna het 'tabje' van de 'kaart'. bijvoorbeeld roze. die zou meer naar beneden moeten. 'Tab' en 'kaart' zijn weer twee aparte objecten geworden. Selecteer de roze tabkaart en klik in het menu op Groepen instellen  Groepen opheffen. Klik dan op Lijnstijl. Selecteer tweede tabkaart door er op te klikken. Het beste kun je de roze 'kaart' op de blauwe slepen. Je kunt dan precies zien waar de 'tab' moet komen. klik op roze en de hele tabkaart is keurig roze. Kies hier eer een lichte kleur. De 'tab' van de roze kaart zit niet erg handig.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Selecteer de lichtblauwe tab tabkaart. André Manssen – 2010 – www.

Handig als je voor een les weer eens tabkaarten nodig hebt. Daarna het menu van de roze kaart openen.5 Tekst op de tabkaarten Je hebt tabkaarten gemaakt om daar tekst of een afbeelding op te zetten.Pagina 81 . tools en instructiegereedschappen op tabkaarten zetten! Tekst op de 'Tab' Klik ergens op het 'schrijf'-oppervlak en type een tekst.nl . Om de tekst van boven naar beneden te krijgen klik je in de editor op André Manssen – 2010 – www. Het is weer één object: de tabkaart. Maak in één keer een serie tabkaarten in verschillende (lichte) kleuren en sla ze op in een map bij Mijn Inhoud.computersindeklas. Nu kunt je de lichtblauwe en de roze tabkaart 'achter' de linker zijkant van je scherm verschuiven.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Selecteer de roze 'tab' en de 'kaart'. Helaas kun je geen filmpjes. 10. Klik weer op Groepen instellen  Groeperen en de 'tab' en de 'kaart' zitten aan elkaar vast. Bijvoorbeeld: rekenen.

Pagina 82 . Ook na het intypen van deze tekst (vergeet niet op de pijl in de werkbalk te klikken nadat je de tekst getypt hebt) even naar Groepen instellen'  'Groeperen zodat de tekst op de kaart blijft staan als je de kaart wegschuift. De tekst 'Rekenen' en de tabkaart zijn twee aparte objecten. André Manssen – 2010 – www. les 20 – som 1. som 2.6 Kant-en-klare tabkaarten in de galerie In de galerie zit een hele verzameling kant-en-klare tabkaarten.computersindeklas. som 5 en som 6".nl . Op het moment dat je een andere tekst op de kaart wilt. De tabkaarten uit de galerie zijn er in verschillende vormen en kleuren. Er zijn zelfs 'interactieve' tabkaarten. Je kunt ze snel vinden door in het zoekvenster van de galerie 'pull tab' in te vullen. en sleep de tekst 'rekenen' op de 'tab. De roze tabkaart kun je op dezelfde manier van tekst voorzien. Bijvoorbeeld: "Blok 5. klik op de pijl in de werkbalk Groepen instellen  Groeperen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Sluit de editor af. 10. Je moet dus weer naar Open de editor en typ een tekst. som 4. Nu moet er nog tekst op de tabkaart zelf komen. kies je in het menu: Groepen instellen'  'Groepen opheffen.

nl .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software De tabkaarten uit de galerie zijn 'objecten'. Dit is een interactieve pull tab. groter en kleiner trekken.Pagina 83 . Je kunt ze draaien. Een handig maniertje om je pull tab weer snel weg te zetten. Klik dan op de punaise. Klik 2 x in de pull tab en typ je tekst erin.  André Manssen – 2010 – www. bijvoorbeeld aan de rechterkant. Als je er op klikt zie je de knop voor het menu met al de inmiddels genoemde functies.computersindeklas. Als je nu de pull tab tijdens je les te voorschijn trekt. klik je daarna op de pijl en je pull tab spring weer weg naar de rechterkant waar je hem vandaan haalde. Zet de pull tab nu waar je hem wilt hebben.

Collega Hanneke Meinen (voorbeelddocente van SMART NL) legt in de 'Notebook'-les 'Vrije vormen inkleuren' uit hoe je dit poppetje maakt. Je kunt kiezen uit de 'standaard'-kleuren.computersindeklas. maar ook een eigen kleur. Stap 1: Het poppetje tekenen Teken met de pennen de afzonderlijke 'onderdelen' van het poppetje. Ik heb van Hanneke toestemming gekregen om over deze 'truc' dit hoofdstukje te schrijven. Een eigen kleur kiezen doe je zo: André Manssen – 2010 – www. In het voorbeeld het hoofd. Toch kan het gebeuren dat je zelf een eenvoudig plaatje wilt maken in je 'Notebook'-les. de romp en de benen. zoals bijvoorbeeld het plaatje van het poppetje hiernaast.Pagina 84 .nl . Enkele afbeeldingen zijn door mij aangepast.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 11 Een tekening maken en die inkleuren In de Galerie van de 'Notebook'-software voor het SMART Board staan heel veel plaatjes. De schermdrukken komen uit deze 'Notebook'-les.

lijndiktes. André Manssen – 2010 – www. Klik naast het plaatje op het grijze vierkantje met het zwarte pijltje. 3. Kies in dit scherm 'Lijnstijl' (2).computersindeklas. Stap 2: Vierkanten om de tekeningetjes zetten en die met een kleur vullen Een vierkant of rechthoek om je tekening zetten doe je zo: 1. gekozen dan sluit je het scherm en jouw getekende lijn is veranderd in de kleur en dikte van jouw keuze (3). enz. Het scherm 'Lijnstijl' opent zich. Heb je je kleur. Er opent zich een groot scherm. kiezen.Pagina 85 . Er opent zich een scherm (1).Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 1. enz. In dit scherm kun je kleuren. Ga in dit scherm met de muis naar 'Eigenschappen' en klik hierop. Klik in de werkbalk op de knop 'Vormen' (zie plaatje hieronder). 2.nl .

nl .computersindeklas. 4.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 3. Sluit het scherm. Stap 3: Verander de volgorde Je tekeningetjes zijn verstopt achter het gemaakte vierkantje / rechthoek. Kies in het scherm 'Opvuleffecten' een kleur en zet een puntje voor 'Effen vulling'. Nu ga je het vierkant/rechthoek een kleur geven. Stap 4: Een schermafdruk (fotootje) maken van de tekeningen André Manssen – 2010 – www. Klik weer op het zwarte pijltje in het grijze vierkantje. Er opent zich een scherm. Kies in dit scherm 'Opvuleffecten'. Je tekeningetje haal je naar voren door de 'Volgorde' te wijzigen.Pagina 86 .

2. Klik hierop en het bijbehorende schermpje verschijnt. Je krijgt dan weer het grijze knopje met het zwarte pijltje. Stap 5: Het fotootje 'transparant' maken Nu ga je de gemaakte schermafdrukken 'transparant' maken. Er verschijnt dan een schermpje (3).1 Een schermafbeelding maken. In dit schermpje kun je het plaatje 'transparant' maken.nl . André Manssen – 2010 – www.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoe je een fotootje (schermafdruk) moet maken met het 'fototoestelletje' in de werkbalk is uitgelegd in paragraaf 3. Kies in dit schermpje 'Transparantie afbeelding instellen' (2) 3.Pagina 87 .computersindeklas. Dat doe je zo: 1. Klik op het plaatje om het te selecteren (1).

v.nl . 2. drie afzonderlijke plaatjes. Dat doe je zo: 1. Je hebt nu één plaatje i. Klik dan op een van de grijze knopjes met het zwarte pijltje omlaag en een schermpje wordt geopend (2).computersindeklas. Klik in dit schermpje op 'Groepen instellen' en daarna op 'Groeperen'. de romp en de benen 'transparant' gemaakt hebt schuif je de delen tegen elkaar en het poppetje is klaar! Desgewenst kun je de drie losse onderdelen tot één plaatje 'groeperen'. Selecteer de drie plaatjes door er met de muis een 'rechthoek' over te trekken (1).p.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Stap 6: De afzonderlijke delen tegen elkaar zetten en groeperen Als je het hoofd.Pagina 88 . André Manssen – 2010 – www. 3.

Pagina 89 .  André Manssen – 2010 – www. tabblad 'Zelfgemaakte SMART Board lessen'.computersindeklas. Het is sowieso interessant om deze YURLS eens te bekijken. De les is op deze pagina te vinden in de box 'Handleidingen'.nl .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Je kunt deze 'Notebook'-les downloaden van de YURLS van Hanneke Meinen 'Juf Hanneke'. want er staat ontzettend veel op dat je op je SMART Board kunt gebruiken.

Gewoon het scherm op het bord naar links schuiven.Pagina 90 . André Manssen – 2010 – www.1 Het 'rolgordijn' In de werkbalk zit een handige knop: Dit is de knop Schermweergeven/verbergen. terwijl je links staat.computersindeklas. op het 'schrijf'-oppervlak mee afdekken. Je kun het scherm bijvoorbeeld rechts openen.nl . Nog wat laatste tips… 12. Hier kun je teksten e.d. Je kunt het rolgordijn ook van links naar rechts of van rechts naar links openschuiven. Het rolgordijn kun je met je vinger 'open' en 'dicht' doen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Hoofdstuk 12.

André Manssen – 2010 – www. Het staat boorboordevol met handige tips en how to's.drp. Als zo'n ding kapot gaat heb je zo één.html.nl/digibord//DigiBordboek/Hoofdstukke n.Pagina 91 .niet meteen bij het 'grofvuil' moet zetten (of door de sloopbedrijf moet laten afvoeren). Het SMART Board is een stuk elektronica dat kapot kan gaan… De computer crasht… de server van de school doet het ineens niet meer… De beamer begeeft het… De stroom valt ineens uit… Kortom: opeens heb je geen bord meer. dus ook het SMART Board.3 Het 'Handboek Digibord & Didactiek' Een aantal exemplaren van dit boek zou op iedere school als naslagwerk aanwezig moeten zijn. drie geen nieuwe en kun je jouw digitale bord niet gebruiken. Ja. wellicht nog wel twee whiteboards links en rechts van je digitale bord.nl. Staat er ergens een verrijdbaar schoolbord. maar die staan volgeschreven met belangrijke dingen. Bewaar een aantal zijborden op de zolder of in de kelder van de school. Ook een reservelamp voor de beamer is geen overbodige luxe. Vraag eens aan je ICT-coördinator of de directie of er een reserve lamp op school aanwezig is en informeer meteen eens of er een 'protocol' bestaat als een digitaal bord het ineens niet meer doet… 12.instruct. Kortom: een aanrader! Meer informatie staat op de website van de uitgever www. Je weet maar nooit wanneer je het nodig hebt.althans de zijborden . twee.computersindeklas.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 12.2 Bewaar een oud krijtbord… Uit ervaring blijkt dat je een afgedankt krijtjesbord . Een overzicht van de hoofdstukken vind je op http://www. bewaar dit bord dan zorgvuldig.nl . Bovendien is tekst op het linker whiteboard vaak slecht te zien door leerlingen die rechts in de klas zitten en omgekeerd. Dit boek gaat uitgebreid in op de ins en outs van een digitaal schoolbord en kan gebruikt worden bij alle typen digitale borden.

Gebruik een duidelijk lettertype Kies bij getypte tekst voor een duidelijk leesbaar schreefloos (sans serif) lettertype. Een overdaad aan kleuren leidt de aandacht af. Zorg ervoor dat je voldoende ruimte overhoudt om met de pen aantekeningen c. 4. Ik heb hieronder een 15-tal tips verzameld ten behoeve van het maken van lessen voor op je SMART Board 1.Pagina 92 .nl/digibord//DigiBordboek/Lesmateriaal/Voorbeelden1/Voorbeelden. kunnen vaak als eerste de rode kleuren moeilijker zien.drp.nl/digibord//DigiBordboek/Lesmateriaal. Ikzelf gebruik altijd Verdana. Teveel zomaar kleur gebruiken omdat het leuk is. Zet niet teveel tekst op één pagina Zet niet teveel getypte tekst op één pagina.html http://www.bijvoorbeeld de zwarte .computersindeklas.nl/digibord//DigiBordboek/Portals-voor-DigiBordlessen. do's en don'ts ten behoeve van het maken van mooie PowerPoints. heeft geen meer-waarde voor de les. verduidelijkingen bij de tekst te maken. 2009 Instruct – Bodegraven . Gebruik niet teveel kleuren Wees spaarzaam met het gebruik van kleuren in je 'Notebook'-les. André Manssen – 2010 – www.nl . Kinderen die problemen hebben met hun ogen. bijvoorbeeld om de aandacht te vestigen op belangrijke begrippen. Dus gebruik kleuren alleen als dit een functie heeft. bijvoorbeeld Arial. Configureer de pennen op de gewenste dikte Configureer de pennen op de gewenste dikte. Configureer tenminste één pen . 2.met de dunste lijn.drp.q.4 15 tips voor gebruik van het SMART Board Op het internet vind je allerlei tips. 3.drp.ISBN 978 90 460 0577 4 12. Kies voor een lettergrote die ook achter in de klas is te lezen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Op deze site vind je ook een uitgebreid hoeveelheid links waar je materiaal kunt vinden voor het digitale bord: http://www.html 'Handboek Digibord & Didactiek' Auteurs: Allard Bijlsma en Jori Mur e. Tahoma of Verdana. Beperk iedere zin zoveel mogelijk tot één regel.ht ml http://www. Het maakt de les 'onrustig'.a. Pas op met de kleur rood. lettergrootte 26/28. Verdeel een grote tekst in logische gehelen over verschillende pagina's.

computersindeklas.a. Veel van deze tooltjes zijn gratis te downloaden van het internet en kunnen geïmporteerd worden in de 'Notebook'software of zijn te vinden in de 'gallery' in de 'Lesson Activity Toolkit'. Maak afbeeldingen voor iedereen zichtbaar Zorg dat gebruikte afbeeldingen (plaatjes. Gebruik een lichte achtergrond kleur Als leerlingen de hele tijd naar een spierwit bord zitten te kijken. Er zijn op het internet liniaturen en hokjes te vinden in allerlei soorten. Zo voorkom je dat de objecten tijdens je les per ongeluk verschuift. bijvoorbeeld om tekst te verbergen.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software 5.e. Gebruik op je bord zoveel mogelijk interactieve elementen Gebruik interactieve gereedschapjes (tooltjes) bij je lessen.Pagina 93 . (interactieve) gereedschapjes. 8. Vergrendel objecten Stukken ingetypte tekst. 7. Een probleem per pagina Hanteer steeds als vuistregel: één opgave /probleem per pagina in de 'Notebook'software.nl . 11. Het tabblad – dus ook de afbeelding – kan dan netjes naar de zijkant van het bord worden geschoven en je hebt je bordoppervlakte vrij om te schrijven. Eén afbeelding per pagina. 'werkt'. met als gevolg… 12. Houd altijd voldoende ruimte voor je aanteke-ningen. Gebruik de optie het 'volledig scherm' Gebruik tijdens de les zoveel mogelijk het 'volledige scherm'. Handig als je de les later weer gaat gebruiken en je weet niet meer hoe e. Ook staan er verschillende liniaturen in de 'galerie'. Gebruik daarom een lichte kleur als achter-grond. filmpjes e. het menu en de zijbalk. Je kunt de afbeelding op een tabkaart (pull tab) zetten. Met name als je leerlingen op het bord laat schrijven. Documenteer je lessen Gebruik de laatste pagina van je 'Notebook'-les om wat informatie over de les te noteren. plaatjes. Gebruik liniaturen bij geschreven teksten Maak bij het schrijven met de pennen gebruik van lijntjes (tekst) en hokjes (commerciaal) bij rekenen. 10. dat is rustiger voor de ogen. kun je op de gewenste plaats vergrendelen. Lange taallesjes kun je verdelen over meerdere 'Notebook'-pagina's. Je André Manssen – 2010 – www. Je kunt zelf ook interactieve elementen maken. 9. foto's) voldoende groot zijn. 6. Dit oogt voor de leerlingen veel rustiger dan het 'standaard'-scherm met alle knoppen.d. kan dat vervelend worden.

Je loopt dan niet het risico dat je tijdens je les moet gaan zoeken. De meeste SMART Boards zitten vast aan de muur. Maak mapjes per vak en sla daarin je lessen op.Pagina 94 . bijvoorbeeld . Maak je in je 'Notebook'-les gebruik van bijv.nl . instructiegereedschappen. Zo blijft de boel overzichtelijk. om online materiaal voordat de les begint startklaar te zetten. 13. dan is het behalve handig. Je kunt het bord dus niet (zoals het oude 'krijtjes'-bord) omhoog of omlaag schuiven.computersindeklas. e.RE-Blok 05-Les 04-Oppervlakte. interactieve tools.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software kunt de documentatie ook in een 'Word'-documentje zetten en deze opslaan als bijlage bij de les.) plaatst. . Zet tekst en objecten op de juiste hoogte Plaats je tekst en objecten op de juiste hoogte op je bord. websites of andere software.d.notebook. Zet online materiaal van te voren klaar Zet materiaal dat op het internet bekeken moet worden van te voren klaar.GE-Th03-Romeinen-Forum. Daarom is het belangrijk waar je de tekst en andere objecten (afbeeldingen. Geef je les een duidelijke bestandsnaam Geef je les een duidelijke bestandsnaam waarin in ieder geval het vak te herkennen is. online filmpjes.notebook'. Je kunt natuurlijk ook koppelingen plaatsen in je 'Notebook'-les die linken naar de te gebruiken bestanden. ook tijd en zenuwen sparend. 15.  André Manssen – 2010 – www. 14.

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software

Bijlage 1: Nuttige websites & online informatie
1.'SMART Board'-handleidingen Handleidingen SMART Board en 'Notebook'-software (pdf). SMART Board: de basis http://www.smartboard.nl/Static/Documents/UserUpload/training/QRG_Kennismaking %20SMART%20Board.pdf Hardware Basis SMART Board Interactive Whiteboards http://www.smartboard.nl/Static/Documents/UserUpload/training/QRG_Hardwarebasis .pdf Oriënteren van het SMART Board Interactive Whiteboard http://www.smartboard.nl/Static/Documents/UserUpload/training/QRG_Hardwarebasis .pdf Oriënteren van het SMART Board Interactive Whiteboard http://www.smartboard.nl/Static/Documents/UserUpload/training/QRG_Orienteren%2 0SMART%20Board.pdf De Werkbalk Zwevende Hulpmiddelen http://www.smartboard.nl/Static/Documents/UserUpload/training/QRG_Werkbalk%20 Zwevende%20Hulpmiddelen.pdf SMART Board Start Centrum http://www.smartboard.nl/Static/Documents/UserUpload/training/QRG_Welkomstcentr um.pdf YouTube: Screencasts en filmpjes over het SMART Board: o SMART Boards in the classroom http://www.youtube.com/results?search_query=smart+boards+in+the+classroom &suggested_categories=27&page=2 o SMART Board http://www.youtube.com/results?search_query=smartboard&aq=0s 2. Website 'SMART op School' Lesmateriaal (gratis, wel registeren) http://www.smartopschool.nl/index.php?option=com_docman&Itemid=16&lang=nl Gebruikersforum http://www.smartopschool.nl/index.php?option=com_kunena&Itemid=3&lang=nl Multimedia (o.a. filmpjes - screencasts) http://www.smartopschool.nl/index.php?option=com_content&view=article&id=105&It emid=51&lang=nl Archief SMART op School Nieuwsbrieven http://www.smartopschool.nl/index.php?option=com_acajoom&act=mailing&listid=1&l istype=1&task=archive&Itemid=53&lang=nl

André Manssen – 2010 – www.computersindeklas.nl - Pagina 95

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software
Gratis registratie (nodig om in te loggen bij) SMART op School en voor de gratis Nieuwsbrief http://www.smartopschool.nl/index.php?option=com_user&view=register&lang=nl 3. Ook handige links! Schoolbordportaal.nl: Gratis gereedschappen voor het digibord http://www.schoolbordportaal.nl/ Bordwerk.nl (Community, lessen downloaden, instructiegereedschappen, e.d.). Gratis registeren en inloggen http://www.bordwerk.nl Digibord op School (gratis lessen downloaden en uploaden) http://www.digibordopschool.nl Kennisnet: Digiborden in het onderwijs Dé website over digiborden voor leerkrachten en ict-coördinatoren in het basisonderwijs. http://po.digiborden.kennisnet.nl/ YURLS Linda Humme (SMART Board) Veel nuttige links! http://lindahumme.yurls.net YURLS Meester Marcel Markvoort (Bovenbouw) http://meestermarcelmarkvoort.yurls.net YURLS Juf Hanneke Meinen (Onderbouw) http://jufhannekemeinen.yurls.net 'Computers in de Klas' http://www.computersindeklas.nl/ 4. De links in dit boekje Veel links voor het digibord staan op de YURLS van André Manssen: Mijn 'Digibord'-bronnen – Tabblad: Digitale gereedschapskist http://mijndigibord.yurls.net/index.php?mod=yurlspage&pageId=69411 Geluiden voor het digibord http://mijndigibord.yurls.net/index.php?mod=yurlspage&pageId=81325 'SMART Board'-lessen – Notebook http://mijndigibord.yurls.net/index.php?mod=yurlspage&pageId=49539

André Manssen – 2010 – www.computersindeklas.nl - Pagina 96

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software

Bijlage 2: Overzicht knoppen Notebook vs. 10.6
Naar vorige Notebookpagina [Versie 10.6] Naar volgende Notookpagina Notebookpagina toevoegen Notebookbestand openen Notebookbestand opslaan Plakken bestand Ongedaan maken Opnieuw Verwijderen Scherm verbergen

Volledig scherm 2 pagina's weergeven/verbergen Schermafdruk Documentcamera (apart kopen!) Tabellen invoegen Selectieknop Pen Creatieve pen Wisser Lijnen

André Manssen – 2010 – www.computersindeklas.nl - Pagina 97

nl .Pagina 98 .computersindeklas.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Vormen maken Vormherkenning Magische pen kleurvulling Tekstvak invoegen Eigenschappen object Werkbalk verplaatsen Paginasorteerder Galerie Bijlagen Werkbalk verplaatsen Meethulpmiddelen  André Manssen – 2010 – www.

Klik dan op de gewenste penknop in de werkbalk. lijndikte.Pagina 99 . De balk verdwijnt weer. Wanneer de gewenste kleur er niet bij zit klik je nog eens op de penknop. Om de penkleur te veranderen binnen de software klik je eerst op SMART Notebook om het softwareprogramma te starten. Klik daarna op de Eigenschappenknop in de werkbalk. lijnstijl te veranderen. Een keuzemenu verschijnt.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 3: Hulpblad 'Schrijven op het bord' A. Klik op Lijnstijl om de lijnkleur.  André Manssen – 2010 – www. Om de penkleur te veranderen van de pen in het pennenbakje klik je achtereenvolgens op dit icoontje instellingen.nl .computersindeklas. B. (onderin de taakbalk): Configuratiescherm – SMART Board Een balk met keuzekleuren verschijnt.

Schermafdruk van een deel van het bureaublad. De werkbalk Schermafdruk (Screen Capture) verschijnt.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 4: Hulpblad 'Schermafdruk maken' Start de 'Notebook'-software op en klik op de Schermafdrukknop in de werkbalk. Wanneer je op de derde knop scherm. van de werkbalk drukt kun je uit de vrije hand een  André Manssen – 2010 – www.computersindeklas. Wanneer je op de eerste knop drukt kun je een gebied omlijnen dat naar een nieu- we 'Notebook'-pagina wordt gekopieerd. van de werkbalk drukt kun je een willekeurig ven- van de werkbalk drukt kopieer je het volledige Wanneer je op de vierde knop selectie kopiëren. Wanneer je op de tweede knop ster kopiëren.Pagina 100 . moet je het vinkje bij Schermafdruk naar nieuwe pagina weghalen.nl . Wanneer je de schermafdruk naar je geopende pagina wilt hebben.

Druk dan op de rechtermuisknop en klik op Toevoegen aan Mijn inhoud. Het bestand komt in de lijst Mijn inhoud.Pagina 101 .nl . open je de 'Notebook'-software. Selecteer het bestand en klik op Openen. Druk op de Galerieknop .  André Manssen – 2010 – www. dan op Mijn inhoud.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 5: Hulpblad 'Bestaande les toevoegen aan Galerie (Mijn inhoud)' Nadat je via een lessen(download)website een geschikte les hebt gevonden en gedownload.computersindeklas.

 André Manssen – 2010 – www. Zet korte verticale streepjes op deze horizontale lijn. Zorg ervoor dat je na elk getal even op de selectiepijl klikt voordat je het volgende getal schrijft.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 6: Hulpblad 'Les maken in Notebook en bewaren' We nemen als voorbeeld een les met de getallenlijn. Voeg het later eventueel toe aan de Galerie. Zo zijn ze apart te verplaatsen (slepen) naar de juiste plaats. op gelijke afstand van elkaar. Druk op Lijnenknop Trek een horizontale lijn over één van de rasterlijnen. Open Notebook. klik op Galerie en zoek via het zoekveld bovenaan naar 'Raster groot'. Wil je deze les bewaren sla het bestand op via Bestand en Opslaan als. Druk op de Pennenknop (in de werkbalk) en schrijf enkele getallen boven de lijn. Nu kun je een kind de getallen naar de juiste plaats laten slepen.computersindeklas.nl .Pagina 102 . Klik daarna op Figuren en achtergronden en sleep het raster naar het werkblad of dubbelklik erop.

computersindeklas. bijvoorbeeld 'spel'.nl . Klik op de Selectieknop bovenaan Klik met de rechtermuisknop op het woord Klik op spel herkennen  André Manssen – 2010 – www.Pagina 103 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 7: Hulpblad 'Geschreven tekst naar gedrukte tekst' Open Notebook en schrijf een woord.

Dit is te gebruiken bij woordenschatoefeningen. Zoek op 'fruit' en klik daarna op Figuren en achtergronden.b.nl . Nu kun je de afbeelding over het woord plaatsen. de zoekregel (bovenaan). Klik met de rechtermuisknop op 'appel' en klik op Naar achtergrond.computersindeklas. in de werkbalk.  André Manssen – 2010 – www. Sleep de appel naar het werkblad.v. Klik op de tekstknop appel in het tekstvak. maak een tekstvak door te slepen en type Klik naast het tekstvak: het woord appel is een object geworden.Pagina 104 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 8: Hulpblad 'Tekst achter afbeelding zetten (lagen maken) Open Notebook en klik op Galerie en zoek een afbeelding van een appel m.

Kies je voor Geluid dan kun je er een geluid aan koppelen. Klik op de afbeelding en dan op de rechtermuisknop of op het kleine knopje pijltje bovenaan met het Met het groene bolletje kun je de afbeelding draaien (door te slepen) Met het witte bolletje kun je de afbeelding groter/kleiner maken (door te slepen) In het uitklapmenu kun je kiezen voor verschillende acties en koppelingen: Kies je Koppeling dan kun je een hyperlink naar een site of bestand maken.nl .Pagina 105 .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 9: Hulpblad 'Bewerken van een object' Open Notebook en zoek in de Galerie en afbeelding. Kies je voor Oneindig dupliceren dan kun je meerdere kopieën maken van een afbeelding. Handig bij teloefeningen.  André Manssen – 2010 – www.computersindeklas. sleep die naar het werkblad.

 André Manssen – 2010 – www. De tekening wordt omgezet en ingevoegd als een afbeelding in Word. Kies daarvoor Bestand – Afdrukken – SMART Notebook Print Capture – OK.nl . Er wordt nu een schermafdruk gemaakt en in een nieuw 'Notebook'-bestand gezet. De hele pagina wordt als nieuw object in Notebook gezet. Open Word en maak een tekening met de 'SMART Board'-pen en klik daarna op het eerste knopje in de werkbalk (SMART Aware Toolbar).Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 10: Hulpblad 'Notebook'-software in Word gebruiken (Ink Aware) Open Word en schrijf met de 'SMART Board'-pen een woord. Klik nu op het derde knopje in de werkbalk (SMART Aware Toolbar). Open Word en type wat zinnen en zet er een afbeelding bij.Pagina 106 . Klik in de werkbalk (SMART Aware Toolbar) op het middelste knopje (met de N) Het geschrevene wordt omgezet in gedrukte tekst. Het is ook mogelijk om een SMART Notebook print Capture te maken van een bestaand Wordbestand (pagina).computersindeklas.

Je kunt de kinderen nu de woorden laten slepen naar de juiste kolom.Pagina 107 .computersindeklas.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 11: Hulpblad 'Activity Toolkit (interactieve lessen maken)' Open Notebook software en ga naar Galerie. Klik op OK als je klaar bent. Vervolgens klik je op Lesson Activity Toolkit en daarna op het tabblad Interactief en multimedia. Als je vervolgens een item (bijvoorbeeld Blue-Category sort) kiest kun je die bewerken met de knop Edit. Klik op Check om het automatisch te laten nakijken. Nu kun je bijvoorbeeld een sorteerles maken met 'au' en 'ou' (zie voorbeeld).  André Manssen – 2010 – www.nl .

nl .nl/digischrift) omzetten in een sjabloon en toevoegen aan Mijn inhoud (slepen van pagina naar map Mijn inhoud) om wanneer nodig te gebruiken.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 12: Hulpblad 'Thema's (sjablonen) maken' Om een sjabloon te maken klik op Opmaak – Thema's – Thema maken.  André Manssen – 2010 – www.computersindeklas. Klik onderaan op Opslaan. Zo kun je bijvoorbeeld lijntjespatronen (http://onderwijsmap.Pagina 108 . kleur achtergrond in te stellen en eventueel afbeeldingen toe te voegen. stel de pagina naar wens in door het lettertype te bepalen. Geef het thema een naam.

Bij het printen van de inhoud zijn meerdere opties mogelijk (miniaturen. die geen Notebook op zijn/haar pc heeft geïnstalleerd.  André Manssen – 2010 – www. Kies Bestand — Afdrukken.nl . Dit kan handig zijn als je de inhoud wil delen met iemand anders. hele pagina).computersindeklas. inhoud printen Een 'Notebook'-bestand kun je exporteren (omzetten naar) een aantal digitale bestandstypen. HTML bestanden of als PDF bestand of als een PowerPointpresentatie. hand-outs.Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 13: Hulpblad 'Notebook'-bestand exporteren. Zo kun je de inhoud exporteren naar een serie afbeeldingen. Ga naar Bestand – Exporteren – kies een van de opties.Pagina 109 .

Je kunt de opname afspelen op elke computer mat de SMART Video Player of Windows Media Player. 2. 3.computersindeklas.en video-instellingen te wijzigen.  André Manssen – 2010 – www. Door op de menuknop boven de rode opnameknop te klikken zijn nog meer instellingen mogelijk. Met de drie knoppen op de player kun je het opnameproces regelen. doel van de bestanden bepalen. Opties: daarmee zijn de audio. zoals frames per seconde. Bureaublad: neemt elke actie op die je op het bureaublad uitvoert. Gebied: vraagt welk deel van het scherm je wil opnemen. onafhankelijk van de toepassingen die je gebruikt.nl . Venster: vraagt welk actief venster je wil opnemen.Pagina 110 . kiezen van bestandsformaat. Opname delen verandert een SMART videoopname in een afspeelbaar bestand op elke pc (Windows Media Player).Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 14: Hulpblad 'SMART Recoder' Met de SMART Recorder kun je een videobestand maken van al je handelingen op het SMART Board. Door op de pijlknop naast de rode opnameknop te klikken kun je kiezen voor een bepaald op te nemen gebied: 1.

Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 15: Hulpblad 'Objectanimatie en paginaopname' Selecteer een object en klik op de Eigenschappenknop Je kunt nu Objectanimatie toepassen.computersindeklas. Klik daarna op Afspelen.  André Manssen – 2010 – www. De objecten bewegen automatisch. of na een muisklik. net zoals in PowerPoint mogelijk is.Pagina 111 . schrijf op het bord. Alles wat je schrijft of tekent op het bord wordt opgenomen en kan afgespeeld worden.nl . klik op Opname stoppen. Het is zo ook mogelijk om de Paginaopname te activeren via de Eigenschappenknop. Klik op Opname starten.

nl .Basisvaardigheden 'SMART Notebook'-software Bijlage 16: Hulpblad 'Sneltoetsen 'Notebook'-software' Zet de 'Notebook'-software in Volledig scherm door in de werkbalk op klikken.computersindeklas.Pagina 112 . te Bij de opties in de menubalk staan er nog veel en veel meer!  André Manssen – 2010 – www.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful