2002 KURIKULUM SA BATAYANG EDUKASYON SA LEVEL SEKONDARI

Departmento ng Edukasyon KAWANIHAN NG EDUKASYONG SEKONDARI
DepEd Complex, Meralco Ave., Pasig City

PANIMULA
Ang handbuk na ito ay naglalayong makapagbigay ng pangkalahatang pananaw tungkol sa programa ng Filipino sa level sekondari. Magsisilbing gabay din ito sa pagpapatupad ng kurikulum, sa pagpapabatid ng mga patakaran at gabay sa mga dapat isagawa at isakatuparan. Sa madaliang kabatiran at pag-unawa, ang handbuk ay naglalaman ng mga sumusunod: Ang deskripsyon na kung saan tinitiyak ang focus at empasis ng larangan ng pagkatuto. Ang yunit kredit na nagpapakita ng bilang ng yunit na nakalaan sa larangan ng pagkatuto na nakabatay sa apatnapung (40) minuto bawat yunit kredit at siyang gagamitin sa pag-eebalweyt ng mga mag-aaral tungo sa susunod na level. Ang laang oras pangklasrum na tumitiyak sa bilang ng minuto o oras ng pagtuturo na nakalaan sa larangan ng pagkatuto sa bawat araw o bawat linggo. Ang mga inaasahang bunga na naglalahat sa mga pangkalahatang kasanayan sa pagkatuto na dapat taglayin ng mga mag-aaral pagkatapos ng bawat taon. Ang saklaw at pagkakasunud-sunod ng mga aralin at kontent. Ang mga mungkahing istratehiya na kinakailangang gamitin upang higit na madevelop ang kontent, mapataas ang antas ng kasanayan at maipakita ang pinagsanib na pagkatuto. Ang mga kagamitan na kinabibilangan ng mga inaprubahang gamitin sa pagtuturo. Kabilang din ang mga kagamitang tutulong sa paglalapat ng “ information and communication technology” kung kinakailangan. Ang batayan ng pagmamarka na tumitiyak kung paano susukatin ang kinalabasan ng pagkatuto at ang mga tiyak na kakayahan ng mga mag-aaral na dapat lapatan ng marka.

-

-

-

-

-

-

2

-

Ang mga kasanayan sa pagkatuto na tumitiyak sa mga kaalaman, kasanayan, gawi at mga pagpapahalagang kinakailangang madevelop at matamo sa proseso ng pagtuturo at pagkatuto.

-

Ang hulwarang banghay-aralin na nagpapamalas ng proseso ng makabuluhang pagtuturo at pagkatuto sa pamamagitan ng paglalapat ng mga kinakailangang mga kasanayang pangpamumuhay (life skills) at

kasanayan sa mataas na antas ng pag-iisip (higher order thinking skills), pagpapakita ng mga pagpoproseso ng mga pagpapahalaga ( valuing process) at ng iba’t ibang interaktiv na gawaing tutugon sa mga pangangailangan sa pagkatuto ng mga mag-aaral. Ang handbuk ay binuo bilang gabay at hindi upang gawing de-kahon ang operasyonalisasyon ng kurikulum. Hindi rin ito binuo upang gumawa ng restriksyon kung papaano ang gagawing pagpapatupad ng kurikulum. Ang pagpapasya kung papaano higit na mapahuhusay ang level ng pagkatuto ay nakasalalay pa rin sa mga paaralan, mga punongguro at mga guro. Sila ang higit na nakaaalam ng tamang direksyong dapat nilang tahakin at kung papaano nila ito mararating.

3

16 Batayan ng Pagmamarka …………………………………………17 Mga Panlahat at Tiyak na Kasanayang Pampagkatuto……….. 58 4 .18 Mga Hulwarang Banghay-Aralin……………………………….. .. 4 Mga Mungkahing Istratehiya at Kagamitang Pampagtuturo….NILALAMAN Panimula…………………………………………………………… Deskripsyon……………………………………………………….. Yunit Kredit………………………………………………………… i 1 3 Laang Oras Pangklasrum………………………………………… 3 Mga Inaasahang Bunga Bawat Taon…………………………… 3 Saklaw at Pagkakasunud-sunod ng mga Aralin……………….

Sa pagtuturo wika sa sekondari. may kakayahan ng maglinaw. nararapat daw ikonsidera ang mga umiiral na teorya sa pagkatuto at pagtuturo ng wika sa anumang pagtatangkang bumuo ng isang kurikulum pangwika. Maaari din daw ipasok ang pagsusuri ng istruktura ng gramatika ng wika sa level na ito sapagkat sa panahon daw na ito. sa anuman daw balaking bumuo ng isang kurikulum pangwika. kinakailangang bigyang focus ang mga mag-aaral na ang pangunahing layunin ay ang matuto ng wika upang sila ay makapaghanapbuhay. Ayon naman kay Espiritu ( 2001). Mga Batayang Konseptwal Dalawa ang pangunahing dahilan kung bakit itinuturo ang Filipino sa ating mga paaralang pambansa. Upang masabing mabisang komyunikeytor sa Filipino. naging batayan ang mga kaisipan ni Sibayan (1998). Una. kinakailangang taglay niya ang mga 5 . Ang mga dahilang ito ay nakatadhana sa umiiral na Patakarang Edukasyong Bilingwal. the learners will understand and appreciate the language”. ituturo ito bilang isang sabjek pangwika. isinaalang-alang din ang mga sumusunod na kaisipan mula sa mga eksperto. Kinakailangang matutuhan ang Filipino bilang isang wikang may sariling kakanayahan upang magamit ito ng efektivo sa pagkatuto ng iba pang sabjek na itinuturo sa Filipino. mag-evalweyt at mag-synthesize ang mga mag-aaral ng kanilang mga natutuhan. Bilang isang larangan ng pagkatuto sa level sekondari. Ayon kay Otanes ( 2001). Ayon sa kanya. nararapat daw na malinang ang kognitibo/akademikong kasanayang pangwika. Sa konsiderasyon ng pagkatuto at pagtuturo ng Filipino sa level sekondari. Properly taught the basic of grammar rules. Sa pamamagitan ng mga kaisipang nabanggit. “ A knowledge of grammatical rules is useful. Malinaw ang pagkakaiba ng dalawang layunin subalit magkatuwang ng kaganapan sa pagkatuto. upang magamit ang wikang ito bilang wikang pangklasrum sa iba pang sabjek na ginagamitan ng Filipino bilang wikang panturo. makipamuhay sa kanilang kapwa at makapagpahalaga sa kagandahan ng buhay na kanilang ginagalawan. Ikalawa. ang pangunahing mithiin ng Filipino ay ang makadevelop ng isang gradweyt na mabisang komyunikeytor sa Filipino.DESKRIPSYON A. Sa pagbibigay ng tuon sa mga tiyak na istrukturang gramatikal bilang bahagi ng pagkatuto ng wika. For example. a good knowledge of the eight parts of speech is important because one cannot use the dictionary intelligently as an aid to learning without knowing the verb or adjective is and their function in a sentence. nabuo ang isang batayang konseptwal.magsuri.

Sa Unang Taon – Ibong Adarna. Kontent Bilang isang larangan ng pagkatuto at pantulong na sabjek sa level sekondari. jornalistik. ang bibigyan ng focus ay ang masusing pag-aanalisa at pag-aaral ng mga tiyak na istrukturang gramatikal ng Filipino bilang isang wika kasabay sa pagtatamo ng wastong kasanayan sa maunawang pagbasa. Bilang isang sanay sa komunikatibong pakikipagtalastasan. Upang matamo ito. Binigyan lamang ng focus ang maunawang pagbasa sa tulong ng iba’t ibang uti ng texto upang malinang ang kasanayang lingwistika ng mga 6 . mananatili ang pagbibigay ng tiyak na atensyon sa paglinang sa pasulat na komunikasyon sa pamamagitan ng eksposyur sa iba’t ibang uri ng komposisyon at malikhaing pagsulat. B.pangangailangang kasanayang makro – ang pagbasa. Nakasandig din ang pagtuturo/pagkatuto ng Filipino sa mga pampamahalaang target. Nanatili ang pagtuturo ng gramatika ng wika at ng panitikan. nararapat na may kabatiran at kasanayan siya sa apat na komponent ng kasanayang komunikatibo tulad ng diskorsal. ang focus ay ang pagtatamo ng mapanuring pag-iisip sa pamamagitan ng kritikal na pagbabasa at pag-unawa sa iba’t ibang genre ng panitikang ( lokal at rehyunal. Sa proseso ng pagkatuto. gramatikal. Mananatili pa rin ang pagbibigay pansin sa mga tiyak na akda bilang mga akdang pampanitikan. pagsasanibin ang mga interdisiplinaring paksa at vokabularyong nakapaloob sa iba’t ibang uri ng texto tulad ng mga textong prosijural. Pagtutuunan ang mga akdang ito ng dalawang linggong sesyon sa bawat markahan. apat na haligi ng pagkatuto at ang visyon at misyon ng departamento. Sa bawat taon. magiging hanguan ng kaalaman at kasanayang pangwika ang mga pangnilalaman partikular ay sa Araling Panlipunan. Ang bibigyan ng pansin sa apat na taong pag-aaral ng Filipino ay ang pagtatamo ng kasanayan sa akademikong wika. pagsulat. pagsasalita at pakikinig. Sa huling dalawang taon (Ikatlo at Ikaapat na Taon). literari at politiko-ekonomik at ang pagkatuto ng iba’t ibang istrukturang gramatikal. Noli me Tangere sa Ikatlong Taon at El Filibusterismo sa Ikaapat na Taon. Florante at Laura naman sa Ikalawang Taon . sosyo-lingwistik at istratejik. Hindi nagkaroon ng radikal na pagbabago sa kontent ng Filipino bilang sabjek sa level sekondari. makikilala ang Filipino bilang FILIPINO SA ISKOLARLING PAKIKIPAGTALASTASAN. Ito ay pagtutuunan ng isang linggong sesyon sa bawat markahan. nasyunal at Asyano) nakasalin sa Filipino. referensyal. Sa unang dalawang taon (Una at Ikalawang Taon).

kaalaman at angkop na kamalayan sa pagsasagawa ng mapanuring paghuhusga sa kagandahan at sining ng panitikan batay na rin sa mga tanggap na pamantayan. pamantayan at simulain. 7 . istandard at teorya ng pamumuna. Sa pagtatapos ng Ikalawang Taon. 2003. Sa panitikan. ang isang mag-aaral ay dapat na nagtataglay na ng kahusayan. 37. “ Revised Implementing Guidelines of the 2003 Secondary Education Curriculum Effective School 20032004” MGA INAASAHANG BUNGA SA BAWAT TAON Pagkatapos ng Ikaapat na Taon. YUNIT KREDIT/LAANG ORAS PANGKLASRUM: Basahin ang DepEd Order No. ang isang gradweyt ay nagtataglay ng kahusayan. tiniyak lamang ang mga batayan at sukatan ng pagkatuto tulad ng mga tiyak na teorya. Sa pagtatapos ng Unang Taon. s.mag-aaral. istandard at teoryang pampanitikan. ang isang mag-aaral ay nararapat na nagtataglay na ng sapat na kasanayan at kaalamang magamit nang wasto ang mga angkop na istrukturang gramatikal sa isang iskolarling pakikipagtalastasan sa tulong ng mapanuring pagbasa ng iba’t ibang uri ng texto. ( sa tulong ng mga akdang rehyunal at Asyanong nakasalin sa Filipino) Pagkatapos ng Ikatlong Taon. kaalaman at angkop na kamalayan sa pagsasagawa ng kritikal na pagpapasya upang mabigyang-halaga ang ating pambansang panitikan batay sa mga umiiral at tiyak na pamantayan. ang isang mag-aaral ay dapat na nagtataglay na ng kognitivong kasanayan at kahusayan sa maunawang pagbasa ng iba’t ibang texto at nagagamit nang wasto ang angkop na istrukturang gramatikal sa isang akademikong pakikipagtalastasan.

Relihiyon at Kasaysayan Tekstong narativ (Recount) Pares-Minimal sa Filipino 5. tambalan. Pag-aalsa Laban sa Kolonyalismo Tekstong Informativ (Description) Pangungusap ayon sa Balangkas Payak. Edukasyon at Kasaysayan Tekstong Informativ (Report) Pagbubuo ng salita mula sa punong salita Paglalapi. pag-uulit. Pakikipagkalakalan at Kabuhayan Tekstong Informativ (Explanation) Pangungusap ayon sa layon Naglalarawan.SAKLAW AT PAGKAKASUNUD-SUNOD NG MGA ARALIN SA BAWAT LINGGO ( 10 LINGGO) NG BAWAT MARKAHAN Unang Taon Unang Markahan A. nagsasalaysay. hugnayan B. Ibong Adarna 8. naglalahad. Paglalakbay at Kultura Tekstog Narativ (Story) Mga Ponema ng Filipino 3. Mapanuring pagbasa sa Ibong Adarna . Gramatika at Pagbasa 1. Agham at Kapaligiran Tekstong Informativ Panghihiram ng Salita 2. nangangatwiran 7. langkapan. pagtatambal 6. Pamahalaan at mga Batas Tekstong Ekspositori Salitang may diptonggo at klaster 4. Mapanuring pagbasa sa Ibong Adarna 9.

Edukasyon at Kabuhayan Tekstong narativ (Story) Makabuluhang pagpapakahulugan sa mga salita/pangungusap B. Mamamayan at ang Batas Tekstong argumentativ (Explanation) Mga salitang nagpapahayag ng pagsalungat at pagsang-ayon 3. Gramatika at Pagbasa 1. Malikhaing pagsulat ng komposisyon (Pagsulat ng Talambuhay) Ikalawang Markahan A. Heyograpiya at Kabuhayan Tekstong argumentativ (Persweysiv) Mga salitang nagpapakilala ng dami o lawak. proposisyon. Aralin sa Pagsulat 10. Malikhaing pagsulat ng Komposisyon (Iba’t ibang uri ng liham) 2 . Demokrasya at Kalayaan Tekstong informativ (Description) Mga salita/pangungusap na nagpapahayag ng damdamin. kaisipan at mensahe 6. ideya. Mapanuring pagbasa sa Ibong Adarna C.C. positiv at nagativ na palagay 5. Aralin sa Pagsulat 10. Ibong Adarna 8. Kalakalan at Kabuhayan Tekstong Informativ (Report) Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ng simbolo. Mapanuring pagbasa sa Ibong Adarna 9. imahe at nga pahiwatig 4. lokasyon. tiyak o di-tiyak 2. Himagsikan at Panitikan Tekstong informativ (Description) Gamit g mga keywords sa pagpapakilala sa paksa. Kalakalan at Istatistiks Tekstong Informativ (Explanation) Mga pangungusap mula sa dalawa o higit pang ideya 7.

Pagnenegosyo Tekstong Prosijural Mga ginagamit na paksa sa pagbubuo ng pangungusap 2. Mga Karapatang Pantao Tekstong Informativ (Explanation) Mga pamaksa/pantulong ng pangungusap 7.Ikatlong Markahan A. Ibong Adarna 8. Turismo at Kultura Tekstong Informativ (Report) Mga salita/pangungusap na nagpapakilala/nagpapatibay ng ideya 4. Ang EDSA Bilang Kasaysayan Tekstong Narativ (Story) Mga pangungusap na nagpapakilala ng paraan ng pagsasalaysay B. Aralin sa Pagsulat 10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon (Pagsulat ng anekdota) 3 . Mapanuring Pagbasa sa Ibong Adarna 9. Mga Hamon sa Kalayaan Tekstong Argumentativ (Perweysiv) Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ng pagkamakatotohanan ng ideya/pagiging opinyon lamang 6. Pakikipagkalakalan Tekstong Prosijural Mga salita/pangungusap na nagpapakita ng paglilipat ng ideya sa bagong ideya/nagwawakas ng ideya 5. Mapanuring Pagbasa sa Ibong Adarna C. Ekonomiya at Kabuhayan Tekstong Informativ (Explanations) Mga ginagamit ng panaguri sa pagbubuo ng pangungusap 3. Gramatika at Pagbasa 1.

Gramatika at Pagbasa 1. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon (Pagsulat ng talaarawan) 4 . pandiwa. Mga Kamalayang Pilipino sa Sining at Agham Tekstong Informativ (Report) Mga Modal ng Filipino 7. Aralin sa Pagsulat 10. Kolonyalismo at Kamalayang Panlipunan Tekstong Argumentativ (Persweysiv) Mga pangungusap na nagpapakilala ng sanhi at bunga 2. Mapanuring Pagbasa ng Ibong Adarna 9.Ikaapat na Markahan A. kumplemento. Mapanuring Pagbasa ng Ibong Adarna C. Mga Pangulo ng Pilipinas Tekstong Informativ (Recount) Mga pagbabagong morpoponemik na nagaganap sa salita 6. Ibong Adarna 8. Ang Pamahalaang Komonwelt sa Pilipinas Tekstong Informativ (Explanation) Mga salita/pangungusap na nagpapahayag ng pakay o motibo 3. Relihiyon at Kasaysayan Tekstong Informativ (Recount) Mga sangkap ng pangungusap at gamit ng bawat isa (Paksa. Sining at Himagsikan Tekstong Narativ (Story) Mga pangungusap na nagpapahayag ng kasiya-siyang palagay/di-kasiyasiyang palagay 4. Kultura at Kabuhayan Tekstong Argumentativ (Persweysiv) Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ideya/magkasalungat na ideya ng magkatulad na 5. panaguri. pokus) B.

Nasyonalismo Tekstong Argumentativ Gamit ng mga panandang kohesyong gramatikal 6. Ekonomiya at Edukasyon Tekstong Informativ Gamit ng mga panandang diskurso 5. Nasyonalismo at Kalayaan Tekstong Narativ Mga panuring na ginagamit sa modifikasyon ng pangungusap B. Turismo at Kabuhayan Tekstong Narativ (Story) Gamit ng mga cohesive devices Anapora at Katapora 4. Kalakalan Tekstong Informativ Mga salita ayon sa formalidad ng gamit 2. Mapanuring Pagbasa sa Florante at Laura Bilang Awit 9. Ekonomiya at Globalisasyon Tekstong Deskriptiv (Technical) Mga panandang leksikal 7. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon ( Pagsulat ng Balita ) 5 . Florante at Laura 8. Mapanuring Pagbsa sa Florante at Laura Bilang Awit C. Gramatika at Pagbasa 1.Ikalawang Taon Unang Markahan A. Aralin sa Pagsulat 10. Heyograpiya ng Asya Tekstong Argumentativ (Persweysiv) Mga salita ayon sa tindi ng ipinapahayag 3.

Gramatika at Pagbasa 1. Sistemang Pulitikal sa Asya Tekstong Deskriptiv ( technical) Mga Pangungusap na Nagpapakilala ng Opinyon 7. Mapanuring Pagbasa sa Florante art Laura Bilang isang Awit C. Mapanuring Pagbasa sa Florante at Laura Bilang Isang Awit 9. Kapaligiran at Kaunlaran Tekstong Ekspositori ( Explications) Mga Pangungusap na Pahiwatig 2. Mga Bunga ng Kilusang Reformista Tektong Narativ ( Narration ) Kaganapan/Kumplemento ng Pandiwa B. Ekonomiya at Tao Tekstong Narativ ( Textual Interpretation ) Mga Salitang Ginagamit sa Paghihinuha 4. Mga Reformang Pang-ekonomiya Tekstong Argumentative ( Scientific) Mga pangungusap na Nagpapakilala ng Pagpapaliwanag/Pangangatwiran 6. Florante at Laura 8. Ekonomiya at Agrikultura Tekstong Deskriptiv ( Impressionistic ) Mga Pahayag na Interaksyunal 3. Aralin sa Pagsulat 10.Ikalawang Markahan A. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon ( Pagsulat ng editoryal ) 6 . Ekonomiya at Sistemang Pulitikal Tekstong Argumnetativ ( Persweysiv) Mga Pangungusap na Nagpapahayag ng Paliwanag/Katwiran 5.

Mapanuring Pagbasa sa Florante at Laura Bilang Awit 9. Asya Bilang Isang Kontinente Tekstong Deskriptiv Salita/pangungusap na nagpapakailala ng argumento B. Relihiyong Asyano Tekstong Narativ Pagbubuo ng pangungusap mula sa dalawa o higit pang pahayag 7. Malikahaing Pagsulat ng Komposisyon ( Pagsulat ng Kathang-buhay ) 7 . Ekonomiyang Asyano Tekstong Informativ Pangungusap na nagpapakilala ng pagbibigay ng proposisyon 5. Imperyalismo sa Asya Tekstong Argumentative ( Persweysiv ) Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ng aktwal na intensyon 2.Ikatlong Markahan A. Aralin sa Pagsulat 10. Florante at Laura 8. Pagpapahalagang Asyano Tekstong Narativ Mga salita/pangungusap na kaugnay ng iba pang salita/pangungusap sa loob ng pahayag 6. Gramatika at Pagbasa 1. Neokolonsyalismo sa Asya Tekstong Argumentative ( comments) Pagkilala sa wastong gamit ng mga pangatnig 3. Kulturang Asyano Tekstong Ekspositori Mga salita/ pangungusap na nagpapakilala ng paglalagom ng kaisipan 4. Mapanuring Pagbasa sa Florante at Laura Bilang Awit C.

Kilusang Reformista at Pambansang Kamalayan Tekstong Narativ (Report) Wastong gamit ng mga pangngalang-diwa 7. Florante at Laura 8. Mapanuring pagbasa sa Florante at Laura Bilang Awit 9. Pagbabagong Dulot ng Digmaan Tekstong Narativ Mga salita/pangungusap na nagsasaad ng implikasyon 4. Nasyonalismo sa Asya Tekstong Argumentativ Mga salita/pangungusap na nagpapahayag ng pagkakatulad 5.Ikaapat na Markahan A. Ang Nagbabagong Asya Tekstong Desktipriv Mga salita/pangungusap na nagpapahayag ng pagtanggap at pagtanggi 2. Kultura At Tao Tekstong Informativ Mga Pangungusap na pabuod at pasaklaw B. Mapanuring pagbasa sa Florante at Laura Bilang Awit C. Gramatika at Pagbasa 1. Mga Dakilang Asyano Tekstong Argumentativ Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ng alternatibong solusyon 3. Ang Sining sa Asya Tekstong Ekspositori Mga salita/pangungusap na nagpapakilala ng pagsalungat 6. Aralin sa Pagsulat 10. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon (Pagsulat ng sanaysay) 8 .

Ikatlong Taon Unang Markahan A. Tungkulin – Iskrip ng Dulang Pampelikula 7.Liham-Paanyaya sa Isang Panauhing Tagapanayam Ikalawang Markahan A. Aralin sa Pagsulat 10. Aralin sa Pagsulat 10. Elemento – Tula 2. Noli Me Tangere 8. Kalikasan – Maikling Kwento B. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon . Pagsusuri sa Pagkapanitikan nito Bilang Isang Nobela 9. 6. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela 9. Pagbasa at Pagpapahalagang Pampanitikan 1. 4. Batay sa Teoryang Imahismo – Tula Batay sa Teoryang Klasisismo – Dula Batay sa Teoryang Klasisismo – Buod ng Nobela Batay sa Teoryang Romantesismo – Tula Batay sa Teoryang Romantesismo – Maikling Kwento Batay sa Teoryang Humanismo – Sanaysay Batay sa Teoryang Esksistensyalismo – Maikling Kwento B. 3. 5. Noli Me Tangere 8. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon . Uri – Maikling Kwento 6. Paraan ng Paglalahad – Sanaysay 3. 7. Mga Batayang Kaalaman sa Pag-aaral ng Akdang Pampanitikan 1. Pagsusuri sa Pagkapanitikan nito Bilang Isang Nobela C.Pagbubuo ng Bibliyograpi 9 . Istruktura – Nobela 5. 2. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela C. Kombensyon – Dula 4.

7. 4. Batay sa Teoryang Humanismo – Tula Batay sa Teoryang Formalismo – Tula Batay sa Teoryang Formalismo – Maikling Kwento Batay sa Teoryang Eksistensyalismo . 6. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela 9. Malikhaing Pagsulat ng Isang Komposisyon .Pagsulat ng Buod ng Isang Binasa Ikaapat na Markahan A. Batay sa mga Arketayp – Buod ng Nobela Batay sa Bayograpikal na Basa – Tula Batay sa Sosyolohikal na Pananaw – Dula Batay sa Pagka-Feminismo – Maikling Kwento Batay sa saykolohikal na Basa – Iskrip ng Pelikula Batay sa Pagdedekonstrak – Sanaysay Batay sa Pagka-markismo – Maiklign Kwento B. 7. Pagbasa at Pagpapahalagang Pampanitikan 1. 4. 5. Aralin sa Pagsulat 10. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela C. Noli Me Tangere 8. 3. Pagbasa at Pagpapahalaga sa Akdang Pampantikan 1. 5.Buod ng Nobela Batay sa Teoryang Eksistensyalismo – Dula Batay sa Teoryang Naturalismo – Maikling Kwento Batay sa Teoryang Dekonstruksyon – Maikling Kwento B. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela 9. 2. 3. Noli Me Tangere 8.Ikatlong Markahan A. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela C.Pagsulat ng Isang Rebyu 10 . Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon . 6. Aralin sa Pagsulat 10. 2.

Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon .Ikaapat na Taon Unang Markahan A. 3. 4. 6. 4. 7. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela C. 5. Sanaysay Indones sa pananaw Dekonstruksyon Feminismo sa Kwentong Thai Eksistensyalismo sa Kwentong Hapon Romantesismo sa Dulang Hapon Realismo sa Kwentong Singapore Imahismo sa Kwentong Malay Naturalismo sa Nobelang Combodian ( buod) B. Maikling Kwentong Cebunao sa Pananaw Humanismo Sanaysay Hiligaynon sa Pananaw Klasisismo Sanaysay Muslim sa Pananaw Formalismo Tulang Bikolano sa Pananaw Imahismo Tulang Kapampangan sa Pananaw Romantesismo Dulang Tagalog sa Pananaw Sosyolohikal Maikling Kwentong Tagalog sa Pananaw Eksistensyalismo B. El Filibusterismo 8. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela C. Pagbasa at Pagsusuri sa mga Saling Akdang Asyano 1. Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon . Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela 9. 7. Aralin sa Pagsulat 10.Pagsulat ng Isang Suring-Pelikula 11 . 6. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela 9. 5. 3. Aralin sa Pagsulat 10.Pagsulat ng Iba’t Ibang Uri ng Liham-Pangangalakal Ikalawang Markahan A. 2. El Filibusterismo 8. Pagbasa at Pagsusuri sa Mga Saling Akdang Rehyunal 1. 2.

Aralin sa Pagsulat 10 Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon 12 . Aralin sa Pagsulat 10 Malikhaing Pagsulat ng Komposisyon . Pinaglahuan ni Faustino Aguilar sa Pananaw Naturalismo 4. 7. Ang Tundo Man May Langit Din ni Andres Cristobal Cruz sa Pananaw Romantesismo 5.Malikhaing Pagsasalin Ikaapat na Markahan A. Pagsusuring pampanitikan Bilang Nobela C. 4. Pagsusuring Pampanitikan Bilang Nobela 9. El Filibusterismo 8. El Filibusterismo 8. 2. Titser ni Liwayway Arceo sa Pananaw Humanismo 6. 3. Pagsusuri sa Pagkapanitikan Bilang Nobela 9. Canal De La Reina ni Liwayweay Arceo sa Kamalayang Panlipunan B. Pagbasa at Pagsusuri sa Nobelang Tagalog ( Angkop na kabanata lamang ) 1. Pusong Walang Pag-ibig ni Roman Reyes sa Pananaw Sosyolohikal 7. 5. Timawa ni Agustin Faabian sa Pananaw Eksistensyalismo 3. Pagbasa at Pagsusuri sa Mga Saling Nobelang Asyano ( angkop na kabanata lamang) 1. Maganda Pa ang Daigdig ni Lazaro Francisco sa Pananaw Realismo 2. 6. Pagsusuri sa pagkapanitikan Bilang Nobela C.Ikatlong Markahan A. Nobelang Thai sa Teoryang Realismo Nobelang Hapon sa Teoryang Romantesismo Nobelang Indones sa Teoryang Naturalismo Nobelang Combodia sa Teoryang Eksistensyalismo Nobelang Hapon sa Teoryang Feminismo Nobelang Singapore sa Teoryang Humanismo Nobelang Thai sa Teoryang Markismo B.

narativ. Sa paggamit ng TGTT sa pag-aaral ng istrukturang gramatikal. damdamin ).Pagsulat ng Tala Mula sa Natipong Tala MGA MUNGKAHING PAMPAGTUTURO ISTRATEHIYA AT KAGAMITANG Sa pagtuturo/pagkatuto ng Filipino bilang isang sabjek pangwika na magdedevelop sa kahusayan sa maunawang pagbasa at pagkilala sa mga tiyak na istrukturang gramatikal.Eksposyur sa katulad pang texto Sa pag-aaral naman ng panitikan. pagbubuo ng pangungusap. pananaw. gagamitin ang istratehiyang Teaching Grammar Through Texttypes (TGTT). 13 . paglikha at pagpapahalaga. susundan ng pagsusuring pangnilalaman. mahalagang mabigyan ng pansin ang mga sumusunod: 1. Pagsusuring pangnilalaman na nagbibigay tuon sa paksa. Pagsusuring Gramatikal ( pagkilala sa mga tiyak na istrukturang gramatikal na ginamit upang maging mabisa ang pagkakabuo ng texto) ) 6. deskriptiv. pangunahing kaisipan. at prosijural ) 5. formalidad ng gamit ng salita ). Ang pag-aaral ng tiyak na istruktura ng wika ay hahanguin sa mga paksang pangnilalaman sa pagkakataong ito ang binigyan ng focus ay ang Aralin Panlipunan. layon ( ano ang nais sabihin ). paraan ng pagkakasulat ( pagbubuo ng salita. Paglalapit/paglalapat ng texto sa karanasan ng mga mag-aaral 2. 3. Pagkilala sa tiyak na uri ng texto ( ekspositori. Sa paglalapit sa akda sa maga mag-aaral. pagpapalawak. Sa ganitong lapit ng pagtuturo. ang pagtalakay ay magsisimula sa paglalapit ng akda sa mga tiyak na karanasan ng mga mag-aaral. ang pagkatuto ng tiyak na istrukturang gramatikal ng wika ay kasabay sa paglinang nang maunawaang pagbasa. pagsisimula. iuugnay ito sa mga dati ng kaalaman at mga tiyak na karanasan. pagsusuring pampanitikan. Kinakailangan ding makabuo ng pansariling paalagay ang mga mag-aaral tungkol sa nilalaman ng texto. susundan ng pagsusuring linggwistika . impormativ. at relasyon ng sumulat sa mambabasa 4. mga pantulong na kaisipan. instruksyunal. argumentativ. mga opinyong lumutang. relasyon ng sumulat sa texto. pagwawakas. Pagsusuri sa mga ispesifik na katangian ng texto tulad ng tono ( kilos o galaw. Evalwasyon. paggamit ng parirala.. mga paniniwalang inihayag. referensyal.

pag-uulit ng mga salita.. Lahat ng mga inaprubahang teksbuk ng departamento ang siyang magiging pangunahing kagamitan/babasahing gagamitin. Sa bahagi ring ito maaaring suriin ang akda batay sa pagkakabuo ng mga pangungusap ( haba. Ang isinulat ay daraan ng pagwawastong pansarili at pagwawasto ng iba at proseso ng revisyon. Sa paglikha.Pagsasatao . pahiwatig. . Sa pagtalakay naman ng akda sa aspektong pagsusuring pangnilalaman. Tinatawag itong processed writing..Susundan naman ito ng pagsusuring panglinggwistika na kung saan ang pagsusuri ay ibabatay sa mga tiyak na elementong ponemiko tulad ng sukat/tugma.……… Interaksyong Pangklase …… Pagtataya sa mga Nagawa…. katawagang pampanitikan at ugnayan at pagkakaayos ng mga tiyak na elemento ng akda.ikli. Florante at Laura. pamanatayan sa pamumuna. Susundin ang proseso ng pagsulat. Sa kabilang banda. ang pagkatuto ng malikhaing pagsulat ng isang komposisyon ay gagawing isang proseso. pag-eedit. Sa bahagi ring ito masusuri ang akda batay sa mga ibig sabihin ng salita ( pamimili ng salita. pag-uulit. pantig. ang mga mag-aaral naman ay aakaying mapagsuri ng kanilang sariling gawa at ng gawa ng iba batay sa mga natutuhang pamantayan. onomatopea. ang akda ay susuriin batay sa mga tiyak na teorya. MarkahangPagsusulit. ang mga mag-aaral ay aakaying makalikha ng mga tiyan na genre ng panitikan samantalang sa pagpapahalaga.pagtukoy sa bisa ng akda sa lipunan ( kamalayang panlipunan). sa mga tiyak na tradisyunal na elemento. susuriin ang akda batay sa mga nais sabihin nito. BATAYAN NG PAGMAMARKA Naririto ang gabay sa pagmamarka sa Filipino bilang isang sabjek at larangan ng pagkatuto. etimoloji ng salita ). Sa pagsusuring pampanitikan. Ang mga guro ay malayang gumamit ng anumang versyon ng iba’t ibang suplementong aklat tulad ng Ibong Adarna. letra . pagbabagu-bago ). kapangyarihan ng salita. revisyon at faynalisasyon. May mga tiyak na kasanayang lilinangin sa bawat araw na ang layon ay makasulat sa huling araw ng pag-aaral. Noli Me Tangere at El Filibusterismo basta’t ito ay aangkop sa kahingian ng pagkatuturo at pagkatuto.Panggagagad 14 25% 25% 25% . Ang anumang naisulat ng mga mag-aaral ay ituturing na personal . pag-aagawan ng kahulugan ng salita. Sa mga akdang pampanitikan. pagbabahaginan. mananatiling batay ang inaprubahang Kanon ng Panitikang Pilipino na ipamamahagi ng BSE sa bawat dibisyon.

Pagkikipagtalo ..Pag-uulat -Pangkatang talakayan Pagsulat ng Komposisyon..Pamamaraan Lingguhang Awtput na Pasulat.Dagliang Pagtatalumpati .… .Nilalaman .Pangangatwiran . 10% 15% 100% 15 .

pag-alis sa isang usapan .1.1.paglalagom sa paksang napag-usapan 16 . 1.sumasagot . pagpapakahulugan. pagsusuri at pagbibigay-halaga sa mga diskursong napakinggan.6 Natutukoy ang daloy ng pagpapahayag sa diskursong napakinggan tulad ng kung papaano: .1 Naisasagawa ang mga kasanayan sa maunawang pakikinig ( listening comprehension) 1.nagpapatuloy .1.1. Napauunlad ang mga kasanayan sa pag-unawa.3 Natutukoy sa napakinggang diskurso ang mga pahayag na: .nakalalahok sa usapan 1.lokasyon o direksyon .1 Nabibigyang-halaga ang mga pananalitang narinig batay sa paraan ng pagpapahayag 1.1.nagpapatibay sa ideya . inaasahang malilinang sa bawat magaaral ang mga sumusunod na mga panlahat at tiyak na kasanayang pampagkatuto: UNANG MARKAHAN PAKIKINIG 1.7 Naisasagawa ang isang mabisang pagtatapos sa isang diskurso tulad ng: .sanhi o bunga 1.5 Natutukoy ang pagsisimula ang isang usapan sa pamamagitan ng tuwiran at di-tuwirang pahayag 1.1.1.MGA PANLAHAT AT TIYAK NA KASANAYANG PAMPAGKATUTO UNANG TAON Sa pagtatapos ng bawat markahan.4 Nabibigyang-diin ang mahahalagang punto sa tekstong narinig 1.nagpapalutang ng ideya .nagpapakilala ng ideya .tiyak o di-tiyak .dami o lawak .nagwawakas ng isang ideya 1.2 Nakikilala ang kaisipang narinig batay sa : .naglilipat nito sa bagong ideya .

ponemang segmental .ponemang supra-segmental 1.hugnayan .2 Naipaliliwanag ang katwiran sa pagsalungat o pagsang-ayon sa isang ideya 2. kahulugan at kaangkupan ng mga salita sa kontekstong pinaggagamitan 1.paglalapi .4 Natutukoy at nagagamit nang angkop ang mga pares-minimal 1.nangangatwiran 1.tambalan .PAGSASALITA 1.nagsasalaysay .6 Nakikilala at nakabubuo ng iba’t ibang uri ng pangungusap batay sa layon .payak .langkapan 2.7 Nakabubuo ng mga pangungusap batay sa tiyak na balangkas .2 Nakikilala ang uri at gamit sa pagpapahayag ng mga: . Naipapakita ang kasanayan sa paggamit ng Filipino sa pasalitang komunikasyon 2.5 Nabubuo ang iba’t ibang salita batay sa punong salita sa pamamagitan ng: .1 Napipili ang mga salitang angkop sa tiyak na sitwasyon 17 . Natatamo ang mga kaalamang pambalarila na makatutulong sa malinaw at mabisang pakikipagkomunikasyon 1.naglalarawan . Napayayaman ang talasalitaan sa pamamagitan ng pagtukoy sa kayarian.pag-uulit .1 Natutukoy ang punto ng pagkakatulad at pagkakaiba ng mga pahayag 2.1 Nagagamit nang wasto ang mga salitang hiram batay sa binagong alfabeto 1.3 Nakabubuo ng mga tiyak na paninindigan kaugnay sa nabasa o narinig PAGBASA 1.3 Nakikilala at nagagamit nang wasto ang mga salitang may diptonggo at klaster 1.pagtatambal 1.naglalahad .

opinion.3 Nabibigyang-reaksyon ang layon ng teksto PAGSULAT 1.argumentativ .aktwal na narasanan . Naipakikita ang kakayahang pumili ng pamamaraan at batayang panretorika upang pasulat na maipahayag ang sariling damdamin.nasaksihan .3 Napipili ang mga salitang ang kahulugan ay ipinahihiwatig ng tunog nito ( onomatopea) 2.3 Nabubuod ang tekstong binasa batay sa mga pangunahin at pantulong na kaisipan 2.1 Nabibigyang-kahulugan ang magkakaugnay na pahayag upang maibigay ang sanhi at bunga ng mga pangyayari 2.1 Natutukoy ang tiyak na uri ng teksto .2 Nasasabi ang kahulugan ng mga salita batay sa pagkakagamit nito sa pangungusap 1.desktiptiv . Nagagamit ang dating kaalaman sa pagpapakahulugan sa mga kaisipan sa teksto pag-unawa at 3.2 Natutukoy ang tono ng teksto 4.narativ .2 Naiuugnay ang mga kaisipan sa tekstong binasa sa mga pansariling karanasang . ideya at saloobin 18 .1 Napagtutulad at napag-iiba ang mga kaisipang nakapaloob sa tekstong binasa 3.1. Napauunlad ang kasanayan sa pagsusuri at pagbibigay-halaga sa tekstong binasa 4.2 Natutukoy ang kahulugan ng pamagat at nakapagbibigay ng isang alternativ 2.ekspositori .narinig/nabasa 4.informativ .4 Natutukoy ang mga pangunahin at pantulong na kaisipan sa tekstong binasa 3. Nalilinang ang pag-unawa sa tekstong binasa 2.instruksyunal 4.

1.1 Nababaybay nang wasto ang mga salita batay sa binagong alfabeto 1.2 Nagagamit nang wasto ang iba’t ibang sangkap sa pagsulat 1.3 Nakabubuo ang wastong balangkas 2. Naipapakita ang pagiging malikhain sa pagsulat 2.1 Nakasusulat ng talambuhay bilang isang pasulat na komunikasyon 2.2 Nababatid ang mga katangiang dapat taglayin ng isang masining na talambuhay 2.3 Nakikilala ang mga tiyak na katangian ng dalawang uri ng talambuhay - pansarili - talambuhay ng ibang tao

IKALAWANG MARKAHAN PAKIKINIG 1. Naisasagawa ang mga kasanayan sa maunawaang pakikinig sa iba’t ibang diskurso na ang layon ay makaunawa, makakuha at makapagayos ng mga impormasyon 1.1 Natutukoy ang mga ideya sa mga detalyeng nasa tekstong narinig 1.2 Natutukoy ang angkop na punto sa isang teksto na may: - koordinasyon ng magkakaugnay na impormasyon - maayos na pagkakasunud-sunod ng mga nagsasalungatang ideya 1.3 Nabubuood ang teksto batay sa mga mahahalagang punto 1.4 Napaiikli ang diskursong napakinggan sa: - pagbabawas ng paulit-ulit na impormasyon - pagbabawas ng mga walang kaugnayang impormasyon 1.5 Naisasaayos ang mga narinig na impormasyon sa pamamagitan ng retorikal na tungkulin tulad ng: - definisyon - klasifikasyon - deskripsyon ng proseso 1.6 Naisasagawa ang pagtatala ng narinig na impormasyon - sa parehong istilo ( paraphrasing) - sa naiibang istilo

PAGSASALITA 1. Natatamo ang kaalamang pambalarila na makatutulong sa mabisa at mahusay na pakikipagtalastasan 1.1 Natutukoy at nagagamit nang wasto sa pagpapahayag ang mga saltang nagpapahayag ng:
19

1.2

1.3

1.4

1.5 1.6

- dami o lawak - tiyak o di-tiyak - lokasyon o direksyon Nakikilala at nabibigyang-kahulugan ang mga salita/pahayag na nagpapahiwatig ng: - simbolo - imahe - pahiwatig Natutukoy ang mga keywords na nagpapakilala ng: - paksa - isang proposisyon - positiv na pahayag - negativ na pahayag Natutukoy ang mga pangungusap na nagpapahayag ng: - damdamin - ideya - kaisipan - mensahe Nakabubuo ng mga pahayag mula sa dalawa at higit pang ideya Naisasagawa ng mayaman at malikhaing paglinang ng talasalitaan

2. Naipapakita ang kahusayan sa paggamit ng Filipino sa pasalitang komunikasyon 2.1 Nakabubuo ng definisyon ng mga salita at konsepto 2.2 Nakabubuo ng mga angkop na tanong bilang paglilinaw sa mga mensaheng ibinibigay/tinatanggap 2.3 Naisasalaysay nang buong linaw ang mga kaalamang narinig/nabasa 2.4 Napipili ang angkop na ekspresyon/pananalita sa pagpapahayag ng sariling puna

PAGBASA 1. Napayayaman ang talasalitaan sa pamamagitan ng pagtukoy sa kayarian, kahulugan at kaangkupan ng ga salita sa kontekstong pinaggagamitan 1.1 Nakikilala ang mga salitang may bahagyang pagkakaiba kahit na ang mga ito ay magkakatulad sa kahulugan 1.2 Nabibigyang-kahulugan ang mga salita ayon sa: - denotasyon - konotasyon 1.3 Napag-uuri-uri ang mga salita ayon sa: - mga salitang kaugnay sa pandama - mga salitang kaugnay ng damdamin - mga salitang may pagkakaugnayan
20

2. Nalilinang ang pag-unawa sa nilalaman ng tekstong binasa 2.1 Natutukoy at naipaliliwanag ang paksa ng teksto sa tulong ng: - pamagat - pangunahing kaisipan - simula - wakas 2.2 Napipili ang mga positiv na opinyon sa loob ng teksto 2.3 Natutukoy ang mga negativ na opinyon sa loob ng teksto 2.4 Nakabubuo ng pansariling opinyon batay sa mga opinyong inilahad sa teksto 3. Nagagamit ang dating kaalaman sa pagpapakahulugan sa teksto 3.1 Nakapaghihinuha sa mga opinyong binanggit sa teksto 3.2 Nagagamit ang dating kaalaman sa pagbibigay-solusyon sa mga suliranin 3.3 Naiuugnay ang pinakamalapit na pansariling karanasan sa mga karanasang inilahad sa teksto 3.4 Nakabubuo ng katwiran sa : - pagkamakatotohanan ng teksto - pagkadi-makatotohanan ng teksto 4. Napauunlad ang kasanayan sa pagsusuri at pagbibigay-halaga sa tekstong binasa 4.1 Nasusuri ang teksto batay sa tiyak na uri nito 4.2 Nasusuri ang tekstong binasa batay sa : - istilo sa pagbubuo ng mga salita - istilo sa pagbubuo ng mga pangungusap

PAGSULAT 1. Naipamamalas ang pagkamasining sa pasulat na paraan 1.1 Nakikilala ang mga tiyak na bahagi ng isang talata 1.2 Nabibigyang-halaga ang paggamit ng wastong bantas sa pagsulat 1.3 Naipakikita ang sariling istilo sa pagsulat - sa pagsisimula - sa pagpapalawak - sa pagwawakas 2. Nalilinang ang pagkamalikhain sa pagsulat ng: - iba’t ibang uri ng liham

21

IKATLONG MARKAHAN PAKIKINIG 1. Naisasagawa ang mga kasanayan sa maunawang pakikinig sa iba’t iabng diskurso na may layuning transaksyunal ( binibigyang halaga ang impormasyon) 2. Naipamamalas ang kasanayan sa maunawang pakikinig kaugnay sa pagkakaroon ng kritikal na pag-iisip at mabisang pagpapahayag ng damdamin 1.4 Nakikilala at nagagamit nang wasto ang mga salita/pangungusap na: .paglilnaw sa ideya PAGSASALITA 1.3 Nasusuri ang level ng kahalagahan ng impormasyong narinig 2.nagpapakilala ng pagiging opinyon lamang 1.nagwawakas ng ideya 1.3 Natutukoy ang mga panandang ginamit sa napakinggang diskurso 2.nagpapatibay ng isang ideya 1.6 Nakabubuo ng mga pamaksa at pantulong na pangungusap 22 .1 Natutukoy sa diskursong napakinggan kung may sapat na kaalaman ang nagsasalita 2.nagpapakilala ng ideya .paglilinaw sa paksa .mahahalagang puntos .2 Nakikilala ang mahahalagang salita (key words) na nagpapahayag ng paksa at proposisyon 1.3 Natutukoy at nakabubuo ng mga salita/pangungusap na: .1 Natutukoy ang angkop na hangganan ng mga salita ( word boundaries) sa mga napakinggang pangungusap 1.5 Natutukoy at nakabubuo ng mga salita/ pangungusap na: .2 Nakikilala ang mga tiyak na bahagi ng panalita na ginagamit sa pagbubuo ng panaguri ng pangungusap 1.1 Natutukoy ang mga bahagi ng panalita na ginagamit sa pagbubuo ng paksa ng pangungusap 1.4 Nabibigyang-kahulugan ang napakinggang diskurso .nagpapakilala ng pagkamakatotohanan ng ideya .naglilipat ng isang ideya sa bagong ideya .2 Natutukoy kung ang isang napakinggang proposisyon ay matibay o hindi 2. Natatamo ang mga kaalamang gramatikal na magagamit sa pagsasakatuparan efektiv na pakikipagtalastasan 1.

tsart.2 Natutukoy ang mga salitang may higit sa isang kahulugan 1.5 Nakabubuo ng hinuha sa mga impormasyong narinig PAGBASA 1 Napalalawak ang talasalitaan asa pamamagitan ng pagkilala sa kahulugan.layon ng may-akda 4. semantic.magkasingtunog ngunit magkaiba ang kahulugan 1.kaalaman .3 Nasasabi ang kahulugan gn matatalinghagang salita at mga idyom 2. grap.3 Naipaliliwanag ang mga impormasyong ipinahahayag ng dayagram.1 Naiuugnay ang paksa/kaisipang nakalahad sa teksto sa mga pangyayaring nagaganap sa kasalukuyang panahon 3. 3.4 Nakapagpapahayag ng positiv na pananaw sa mga bagay-bagay 2.7 Natutukoy at nakabubuo ng mga pangungusap na nagpapakilala ng paraan ng pagsasalaysay 2. Naipakikita ang efektiv na paggamit ng Filipino sa pasalitang komunikasyon 2.magkasalungat .3 Naiwawasto nang maayos ang mga maling pananaw na narinig 2.magkasingkahulugan .2 Nabibigyang-reaksyon ang mga panukala o proposisyon 2.2 Naibibigay ang wastong hinuha sa: . Napauunlad ang kakayahang magpakahulugan sa tekstong binasa 3. kayarian at sitwasyong pinaggagamitan ng mga salita at idyom 1.1 Napipili ang mga mahahalagang detalye batay sa layon o nais sabihin ng teksto 2.1. Napapaunlad ang mga kasanayan asa pag-unawa sa mga ideya sa tekstong binasa 2.1 Nakikilala ang mga salitang: . map at mga kauri nito.2 Nabibigyang-puna ang mga ideya/kaisipang nakapaloob sa teksto 2.pakay o motiv .1 Naipahahayag ang mga panukala o proposisyon 2. Nalilinang ang kahusayan sa pagsusuri at pagpapahalaga sa tekstong binasa 23 .pangyayari .

magandang simula .nanghihikayat .argumento 1.nilalaman .makabuluhang wakas 1.pagiging kasiya-siya PAGSULAT 1.4 Natutukoy sa mga pahayag na narinig ang nagsasaaad ng magandang intensyon ng nagsasalita 24 .nagpapayo .4. Naipamamalas ang mga kasanayan sa maunawang pakikinig kaugnay sa pagkakaroon ng kritikal na pag-iisip at mabisang pagpapahayag ng damdamin 1. Nalilinang ang pagiging malikhain sa pamamagitan ng pagsulat anekdota sariling anekdota anekdota ng ibang tao IKAAPAT NA MARKAHAN PAKIKINIG 1.1 Naisasagawa ang angkop na pag-uulit ng mga pahayag na narinig 1.pagkamakatotohanan .maayos na pagpapalawak .sangkap 2.nagbababala .3 Natutukoy sa mga pahayag ang narinig ang : .2 Nakasusunod sa mga tiyak na pamantayan sa pagsulat batay sa: .pagkakapani-paniwala .1 Naibabahagi ang sariling pananaw sa katangian ng teksto ayon sa: .2 Naisasagawa ang pagtukoy sa ibang paraan ng diskursong napakinggan 1.kaangkupan sa lipunan . Naipakikita ang komunikasyon pagkamalikhain at masining sa pasulat na 1.1 Nagagamit ang sariling istilo sa pagbubuo ng: .

5 Natutukoy ang maaaring kalabasan ng pangyayaring narinig PAGSASALITA 1.4 Naibibigay ang kahulugan ng konsepto ayon sa : .pokus ng pandiwa 2. Naipapakita ang efektiv na paggamit ng Filipino sa pasalitang komunikasyon 25 .2 Nakabubuo ng ugnayan sa mga bahagi ng tekstong napakinggan sa pamamagitan ng kayariang kohensyon .tiyak o di-tiyak . Natatamo ang mga kaalamang gramatikal na makatutulong tungo sa efektiv na komunikasyon 1.paghahambing . 2.3 Nakikilala at nakabubuo ng mga pangungusap na nagpapahayag ng: .kasiya-siyang palagay .panaguri .kumplemento ng pandiwa .1.kondisyon at kontrast 2.7 Nakikilala ang iba’t ibang sangkap ng pangungusap at natutukoy ang gamit ng bawat isa .paksa .6 Natutukoy at nagagamit nang wasto ang iba’t ibang modal ng Filipino 1.pagkakatulad ng ideya . Naisasagawa ang mga kasanayan sa pakikinig sa iba’t ibang diskurso na may layuning transaksyunal.pagsasalungatan ng ideya 1.1 Nakikilala ang mga salita/ pahayag na nagsasaad ng sanhi at bunga 1.dami o lawak .panahon . Naililipat ang impormasyon mula sa diskursong napakinggan tungo sa iba pang anyo ( transkoding) 2.2.2 Natutukoy ang mga pangungusap na nagpapakilala ng pakay o motivo 1.ellipsis 2.4 Natutukoy at nakagagamit ng mga pangungusap/pahayag na nagpapakilala ng: .sanhi o bunga .5 Nakikilala ang iba’t ibang pagbabagong morpoponemik na nagaganap sa isang salita 1.anapora/katapora bilang pagpapatungkol .di-kasiya-siyang palagay 1.pandiwa .

3 Napipili ang mga salita sa pangungusap na nagbibigay.paksang pangungusap sa mga pahayag na pasaklaw 2. Napapaunlad ang mga kasanayan sa pag-unawa sa mga ideya sa tekstong binasa 2.4 Naipagtatanggol.pagbabago ng wakas 4.pamantayang pansarili .paraan ng paglalahad . Nalilinang ang kasanayan sa pagsusuri at pagpapahalaga sa tekstong binasa 4.3 Natutukoy ang mga detalye na tumutukoy / sumusuporta sa pangunahing ideya 3.3 Nailalahad sa maayos na hakbang ang pagsasagawa ng isang proseso 2.1 Nagagamit ang angkop na pananalita sa panghihikayat 2. kayarian at sitwasyong pinaggagamitan ng mga salita at idyom 1.1 Naihahambing ang mga kaisipang inilahad sa teksto sa: .2 Nakikilala ang salita ayon sa sitwasyong pinaggagamitan 1.paksang pangungusap sa mga pahayag na pabuod .pahiwatig sa kahulugan ng mahirap na salita 2.2 Napipili at nalalagom ang mga impormasyong nakapaloob sa binasa ayon sa sariling pagpapakahulugan 2.1 Nakikilala ang pangunahing puntos sa isang pahayag asa pamamagitan ng: .1 Nakikilala ang iba’t ibang pagpapangkat ng salita ayon sa punong salita 1.2.pangwakas na pagbibigay-diin .pamantayang galling sa ibang tao 26 . Napalalawak ang talasalitaan sa pamamagitan ng pagkilala sa kahulugan. nakasasalungat sa isang proposisyon.pagpili ng lohikal na wakas .pagbubuo ng sariling wakas .2 Nabibigyang-dahilan/ katwiran ang kilos ng kapwa 2. aksyon at panukala PAGBASA 1. Napauunlad ang kakayahang magpakahulugan sa binasang teksto 3. nasusuportahan.1 Nabibigyang-impresyon ang kahihinatnan ng mga pangyayari sa pamamagitan ng: .

format .paraan KOMPETENSING LILINANGIN SA PAGSUSURI NG IBONG DARNA ( May laang dalawang linggo sa bawat markahan ) UNANG MARKAHAN 1. Naipapakita ang pagkamalikhain sa pagsulat ng sariling talaarawan 1.pag-uugali ng tao ( masama o mabuti) .nagpapakita ng pakay at motibo ng bawat tauhan 1.paksang tinalakay .2 Nagagamit ang kaalaman sa pagbubuo ng talaarawan .sanhi at bunga kaugnay ng mga pangyayari .mga paniniwalang inilahad 1.pagiging emosyunal ng tauhan .kinahinatnan ng mga tauhan .sanhi at bunga kaugnay ng kinahinatnan .paglalahad ng mga pangyayari .1 Nakapaglalahad ng pagsang-ayon at pagsalungat sa pagiging makatotohanan/di-makatotohanan batay sa: .pakikipagsapalaran ng mga tauhan 27 .1 Nakabubuuo ng lohikal na pagsasalaysay ng mga tiyak na pangyayari 1.- sinasabi ng ibang tekstong nabasa PAGSULAT 1.paglalarawan ng tauhan .3 Nakabubuo ng mga patunay sa tulong ng mga tiyak na bahaging nagpapakita ng: .kapaligirang binigyang-buhay . Nakikilala at nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na katangian at pamantayan 1.pamantayan sa pagsulat .2 Nakapagsasagawa ng pag-aanalisang kritikal sa tulong ng mga tiyak na bahaging nagpapakita ng: .nilalaman .

1 Nakapipili ng mga tiyak na bahagi na nagpapakita ng kasiya-siyang: .tagpuan . Nakikilala at nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na katangian at pamantayan 1. 28 .1 Nakapagbibigay ng pansariling paghuhusga sa akda batay sa: .usaapan 1.panrelihiyong pananaw 1.tradisyong katutubo .magkakatulad na ideya .magkatulad na paniniwala .panlipunang pananaw .3 Nakabubuo ng desisyon hinggil sa pagkamalapit sa realidad ng akda 1.tradisyong pandaigdigan IKATLONG MARKAHAN 1.di-posibilidad ng mga pangyayari 1.magkatulad na opinyon .3 Nasusuri ang akda sa pamamagitan ng pagtukoy sa mga bahaging nagpapatunay ng: . Nasusuri ang akda batay sa iba’t ibang pananaw pampanitikan.pangyayari .IKALAWANG MARKAHAN 1. Nakikilala at nasusuri ang akda batay sa tiyak na katangian at pamantayan 1.magkasalungat na paniniwala 1.posibilidad ng mga pangyayari .4 Napahahalagahan ang akda batay sa mga inilalahad na: .tradisyong pambansa .2 Natutukoy ang iba’t ibang pagpapahalagang Pilipinong lumutang sa akda 1.sitwasyon .magkasalungat na ideya .pangkultural na pananaw .4 Natutukoy at naiuugnay sa aktwal na pangyayari sa kasalukuyan ang mga kamalayang panlipunang inilahad sa akda IKAAPAT NA MARKAHAN 1.magkasalungat na opinyon .2 Natutukoy ang mga tiyak na bahagi sa akda na nagpapakita ng: .tauhan .

5 Nakabubuo ng pangangatwiran sa pagka-romantesis ng akda batay na rin sa mga tiyak na bahagi nito 1.4 Nakabubuo ng mga tiyak na imahe sa tulong ng mga tiyak na bahagi 1.3 Napatutunayan sa tulong ng mga tiyak na bahagi ang pagkahumanistik ng akda 1.2 Nabibigyang-pansin sa tulong ng mga tiyak na bahagi ang pagkaklasisismo ng akda 1.6 Nakapagpapatunay sa tulong ng mga tiyak na bahagi na ang akda ay sumunod sa pananaw naturalistik sa panitikan 29 .1.

IKALAWANG TAON Inaasahan na sa pagtatapos ng bawat markahan. di-sapat na impormasyon at iba pang pagpapakahulugan ng nagsasalita 3.3 Natutukoy ang pangunahing ideya sa diskursong narinig 3.pagsunod sa ipinagagawa 30 . Naisasagawa ang proseso maunawang pakikinig na transaksyunal ( pagkuha ng impormasyon o mensahe) 3.3 Nakikilala ang mga salita/pahayag na familyar at di-familyar 1.pakikiusap .3 Nakikilala ang layon o intensyon ng nagsasalita 2.4 Natutukoy ang mga positiv at negativ na pahayag 1.1 Nakikilala ang ayos ng pangungusap na nagpapaiba sa istilo ng pagpapahayag 1.4 Nakikilala o naisasagawa ang layon o intensyon sa isang diskurso: . Naisasagawa ang proseso ng pakikinig na bottom-up ( ginagamit ang mga narinig na input leksikal at gramatikal bilang hanguan ng mga impormasyon tungkol sa kahulugan ng mensahe ) 1.2 Nakikilala ang mga sequence marker ( pananda ng pagkakasunudsunod) 1.4 Natutukoy sa napakinggang pahayag ang kontradiksyon.5 Nakikilala ang mga makahulugang pagkakasunud-sunod ng mga pangungusap sa pagbuo ng diskurso 2. malilinang sa mga mag-aaral ang mga sumusunod na kompetensi UNANG MARKAHAN PAKIKINIG 1.2 Nakukuha ang batayang impormasyon sa diskursong napakinggan 3. Naisasagawa ang pakikinig na may magamit ang wika sa komunikasyong sosyal ( interaksyunal) 2.1 Natutukoy ang mga tiyak na detalye sa isang diskurso 3.2 Nasasabi kung ang pakikipagtalastasan ay angkop sa tiyak na sitwasyon 2.1 Nakikilala ang mga angkop na pahayag na nararapat gamitin sa pagsasagawa ng komunikasyong interaksyunal 2.pagpapayo .pag-uutos .

Natatamo ang mga kaalamang gramatikal na makatutulong sa pagtatamo ng efektiv na pasalitang komunikasyon 1.2 natutukoy at nabibigyang-kahulugan ang mga salitang ang kahulugan ay nakapaloob sa pagitan ng mga salita 1.PAGSASALITA 1.6 Nakikilala at nagagamit nang wasto ang mga panandang leksikal at sintaktik 1.1 Nakikilala at nabibigyang-kahulugan ang mga salitang nagtataglay ng di-lantad na kahulugan 1.1 Nakapagpapahayag nang wasto ng mga pag-aalinlangan at pag-aatubili 2.katapora 1.2 Nasasabi nang maayos ang pagsang-ayon o di-pagsang-ayon sa mga pangangatwirang narinig o nabasa 2.4 Nakikilala at nagagamit nang wasto ang iba’t ibang panandang diskurso 1.7 Natutukoy ang mga pamuring na ginagamit sa modifikasyon ng pangungusap 2. Naipapamalas ang kahusayan sa paggamit ng Filipino tungo sa efektiv na pasalitang komunikasyon 2.5 Nakukuha ang kailangang impormasyon sa pamamagitan ng pasalitang sarvey PAGBASA 1.3 Nakapagbibigay ng mga panuto sa pagsasagawa ng isang bagay nang buong linaw 2. Nalilinang ang kakayahang umunawa sa teksto 31 .4 Nabibigyang-hinuha ang kahulugang maaaring ipinahihiwatig ng pamagat 2.2 Nakabubuo ng salita ayon sa tindi ng pagpapahayag 1. Napauunlad ang talasalitaan sa pamamagitan ng pagkilala sa kahulugan ng salita o idyom 1.5 Natutukoy at nagagamit nang wasto ang mga panandang kohesyong gramatikal 1.anaphora .4 Nakapagpapahayag nang buong linaw ng mga tagubilin 2.3 Nabibigyang-kahulugan ang mga piling parirala/pahayag batay sa konteksto ngpagkakagamit nito 1.1 Nakikilala ang salita/ pangungusap ayon sa formalidad ng pagkakagamit 1.3 Natutukoy at nagagamit nang wasto ang mga cohesive devices na: .

2 Natutukoy at nailalarawan sa imaheng viswal ang mga kaisipan o ideyang nakapaloob sa teksto 2.isang desktiptiv . sugnay at pangungusap 1.1 Natutukoy kung ang teksto ay : .isang argumentativ 2.3 Naiisa-isa ang mga tiyak na layon ng teksto 2.2 Nakasusulat batay sa tiyak na uri 2.paksa .2. Naipakikita ang mayamang imahinasyon sa pagsulat ng isang tiyak na uri ng paglalahad 1. parirala.1 Naisusulat ang wastong pag-uugnayan ng mga salita. Naipamamalas ang pagkamalikhain sa pagsulat ng isang balita 2.1 Nagagamit ang mga tiyak na pamantayan sa pagsulat ng balita 2.4 Nakikilala ang tono ng tekstong binasa sa tulong ng mga tiyak na bahagi 3.isang ekspositori .2 Naibibigay ang pangkalahatang impresyon sa tekstong binasa .3 Nakasusulat ng isang balita batay sa isang orihinal na balita 32 . 1.2 Napag-uugnay-ugnay sa isang maaayos na pagkakasunud-sunod ng mga makabuluhang pangungusap sa pagbubuo ng talataan sa isang balita.tema .tono .1 Naibibigay ang reaksyon sa nabasa batay sa datihan ng mga kaalaman tungkol dito 3.layon .paraan ng paggamit ng mga salita PAGSULAT 1. Napauunlad ang kahusayang magpakahulugan sa nabasang teksto 3.3 Nakapagsusuri ng mga tiyak na halimbawa ng balita at nakabubuo ng pasulat na reaksyon 2.isang narativ .isang informative .

2 Nakukuha ang mahahalagang detalye sa narinig 1.5 Napipili at nakabubuo ng mga salita o lipon ng mga salita na nagpapakilala ng: .pagpapaliwanag . Napauunlad ang kahusayan sa/ at naisasagawa ang proseso ng pakikinig mula sa mensaheng narinig at mga datihan ng alam na impormasyon ( top-down process ) 1.6 Nahihinuha ang kahalagahan ng isang panukala 2.huminto nang bahagya .magpatuloy .2 Natutukoy ang layon at intensyong ipinahahayag ng nagsasalita 2.1 Natutukoy ang mga pahayag/pangungusap na nagpapakilala ng pahiwatig 1.5 Nahihinuha ang sanhi at bunga ng napakinggan 1.3 Natutukoy at nagagamit nang wasto ang mga salitang nagpapahiwatig na paghihinuha 1.6 Napipili ang mga pangungusap/pahayag na tumutukoy sa pagbibigaykahulugan at pag-iisa-isa 33 .IKALAWANG MARKAHAN PAKIKINIG 1.2 Nakikilala ang mga pahayag na ang layon ay interaksyunal 1.4 Napipili at nakabubuo ng mga pangungusap na nagpapahayag ng: .pangangatwiran 1.1 Natutukoy ang mga panawag-hudyat na ginagamit ng nagsasalita upang: .4 Natutukoy ang kalalabasan ng mga pangyayari sa narinig na usapan 1.pagpapaliwanag .1 Natutukoy ang layon at saklaw ng narinig 1. Natatamo ang mga kaalamang gramatikal na makatutulong upang maisagawa ang efektiv na pasalitang komunikasyon 1.3 Nahihinuha ang pamaksang-diwa ang diskursong narinig 1.pangangatwiran 1. Naisasagawa ang proseso ng maunawaang pakikinig na may layuning interaksyunal 2.tumigil at magwakas 2.3 Naihahambing ang sariling saloobin sa saloobin ng nagsasalita tungkol sa paksang tinatalakay PAGSASALITA 1.

magkasalungat na kahulugan .7 Natutukoy ang mga salita na ginagamit sa pagkuha ng mga impormasyon 2.pagsasaaayos ng kahinaan sa pagsasalita .3 Natutukoy ang kahulugan ng salita: .2 Nailalahad nang buong husay ang mga tiyak na ideya at konseptong narinig/nabasa 2. Naipamamalas ang kasanayan sa efektiv na paggamit ng Filipino sa pasalitang komunikasyon 2.1 Napapangkat ang mga magkakatulad na ideya at kaisipan 2.pagbubukas ng isang usapan .4 Nakabubuo ng sintesis ng mga kaisipan o ideyang nakapaloob sa binasa 3.2 Napagsasama-sama ang mga magkakasalangutang ideya at kaisipang nakapaloob sa binasa 2.magkahawig na kahulugan 2.1 Naipaliliwanag nang maayos ang damdamin tungkol sa paksang pinag-usapan 2.pagtatapos ng usapan PAGBASA 1.1. dahilan at saloobin 2. Napauunlad ang kahusayang magpakahulugan sa binasa 3. Nalilinang ang kakayahang umunawa sa tekstong binasa batay sa mga tiyak na katangian 2.3 Nailalahad nang maayos ang pansariling pangangatwiran.pagpapanatili ng usapan .2 Nakalilikha ng bagong salita mula sa dalawang salitang pinaikli at pinagsama 1.4 Nagagamit nang wasto ang angkop na istratehiya sa: . Napauunlad ang talasalitaan sa pamamagitan ng pagkilala sa kahulugang taglay ng salita 1.1 Naipaliliwanag ang kahulugan ng matatalinghagang salita at mga idyom 1.1 Nakabubuo ng hinuha batay sa: .3 Napapangkat ang mga ideya upang makabuo ng isang mabuting balangkas ng binasa 2.magkasingkahulugan .mga pangyayari 34 .

istilo sa pagbubuo ng mga pangungusap PAGSULAT 1. Naipakikita ang pagkamalikhain sa pagsulat ng isang editorial 2. 4.istilo sa pagbubuo ng salita .3 Nakakapag-iiba-iba ng uri ng editorial batay sa mga tiyak na katangian nito 35 .sarili . Nalilinang ang kasanayang maging mapanuri ideya..sa kapaligiran .3 Nakasusunod sa mga tiyak na pamantayan sa pagsulat .1 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng editorial 2.kawastuang gramatikal 2.2 Nakasusulat ng sariling reaksyon at saloobin batay sa iasng tiyak na paksa 1. kaalamang inilahad sa teksto sa mga kaisipan. Natatamo ang mga kasanayan sa paggamit ng Filipino sa paraang pasulat 1.2 Nagagamit nang wasto ang mga tiyak na istrukturang gramatikal sa paglalahad ng pansariling opinion 2.sa ibang tao 4.2 Naiuugnay ang implikasyon ng akda sa mga tiyak na pangyayari sa : .2 Natutukoy ang posibleng layon ng may-akda sa paglalahad ng mga kaaalaman 4.1 Nakapaghahambing o nakapag-uuri-uri ng mga ideya o kaisipang nakasaad sa binasa 4.3 Nasusuri ang teksto batay sa paraan ng pagkakasulat .format .1 Nagagamit nang wasto ang panuntunan sa pagbabaybay ng salita batay sa binagong alfabeto 1.nilalaman .dating kaalamang kaugnay sa binasa 3.

ugnayang pamaksa .IKATLONG MARKAHAN PAKIKINIG 1.1 Natutukoy ang kahulugan at gamit ng mga di-familyar na salita sa pamamagitan ng: .ugnayang sunuran ( pagkakasunud-sunod o antasan) .pagsasalin sa pagsipi .modal 3. Napauunlad ang kasanayan sa at/ o naisasagawa ang proseso ng pakikinig mula sa mensaheng narinig ( top-down process) at mga datihan ng alam 1. Naisasagawa nang mahusay ang proseso ng pakikinig na may pagunawa mula sa taglay na leksikal at gramatikal na kakayahan sa pagkuha ng mensahe ( bottom-up process) 2.pagsulat kung ano ang narinig .4 Nakapagbubuod sa tulong ng mga narinig na mahahalagang kaalaman 2.paggamit ng hudyat na kontekstwal 2.3 Nabubuo ang isang proposisyon mula sa impormasyong narinig 1.paglalapi .revisyon.modifikasyon . pagsisingit. Natatamo ang kaalamang gramatikal na makatutulong tungo sa efektiv na komunikasyon 36 .2 Nakikilala ang ugnayan sa pangungusap sa pamamagitan ng: . Napauunlad ang kasanayan sa maunawang pakikinig na may layuning transaksyunal 3.1 Natutukoy ang pangunahing punto at mahahalagang detalye sa narinig 3. pagbubura PAGSASALITA 1.pagbibigay-diin o empasis .1 Naibibigay ang pansariling damdamin o saloobin ng nagsasalita 1.2 Nakukuha ang iba’t ibang tala mula sa narinig sa pamamagitan ng: .2 Naihahambing ang sariling saloobin sa saloobin ng nagsasalita 1.negasyon .

pag-uugnay sa sariling karanasan .ayon sa sitwasyong pinaggagamitan .2 Naipapahayag ang damdamin at nais na mensahe sa pamamagitan ng hulwarang intonasyon 2.1.6 Nakikilala at nakabubuo ng mga pangungusap na nabuo mula sa isa o higit pang pangungusap 1.3 Naisasagawa ang iba’t ibang paraang ginagamit sa pagpapakahulugan sa salita tulad ng: .1 Nakikilala ang mga panadang diskurso ( discourse marker) na nagbibigay-linaw sa mahihirap na bahagi ng teksto: .1 Natutukoy at nakabubuo ng mga pangungusap na nagpapakilala sa aktwal na intensyon 1. Napauunlad ang kakayahang mging mapanuri sa tekstong binasa 1.panandang naghuhudyat ng pagkakasunud-sunod 37 . Napalalawak ang talasalitaan sa tulong ng iba’t ibang paraan ng pagbibigay-kahulugan sa salita 1.3 Napipili ang mga salita/ pangungusap na nagpapakilala ng paglalagom 1.2 Nakikilala ang pagkakaugnay ng mga salita ayon sa antas o tindi ng kahulugang ipinapahayag ( clining ) 1.7 Natutukoy at nakabubuo ng mga pangungusap na nagpapahayag ng argumento 2.2 Nakikilala at nagagamit nang wasto ang mga salita/ pangungusap na nagpapakilala ng paghahatid ng mensahe 1.4 Natutukoy ang mga pangungusap/ pahayag na nagpapakilala ng pagbibigay proposisyon 1.3 Nabubuo ang pagpapasya ayon sa mga patunay at katwirang inilahad 2.sa pamamagitan ng pahiwatig na tono 2.1 Natutukoy ang aktwal na intensyon/layon ng nagsasalita batay sa tono ng pagsasalita 2.1 Naisasama ang isang salita sa iba pang salita upang makabuo ng ibang kahulugan ( collocation) 1.5 Napipili ang mga salita/ pangungusap na kaugnay ng iba pang salita/pangungusap na nakapaloob sa isang pahayag 1.4 Nailalahad ang mga patunay na makaiimpluwensya sa pagbubuo ng desisyon 2. Naipamamalas ang kahusayan sa paggamit ng Filipino sa pasalitang komunikasyon 2.5 Naisasagawa ang paglilinaw bago bumuo ng desisyon PAGBASA 1.

panandang naghuhudyat ng paraan ng pagkakabuo ng diskurso - panandang naghuhudyat sa pananaw na ginamit ng may-akda 1.2 Natutukoy ang ginamit na paraan sa pagbubuo ng talata - istilo sa panimula - istilo sa pagpapalawak - istilo sa pagwawakas 1.3 Nasusuri ang paraan ng pagkakagamit ng salita ayon sa: - pagiging formal - pagiging do-formal 1.4 Naipaliliwanag ang iba’t ibang pakahulugang napapaloob sa teksto: - konseptwal - proposisyonal - kontekstwal - pragmatic -

PAGSULAT 1. Natatamo ang mga kasanayan sa efektivong paggamit ng Filipino sa pasulat na komunikasyon 1.1 Naipamamalas ang kahusayan sa pagbubuo ng magkakaugnay na kaisipan 1.2 Nakasusunod sa mga tiyak na pamantayan sa pasulat na komunikasyon: - wastong baybay - wastong bantas - wastong istruktura - kawastuang gramatika; 1.3 Nakabubuo ng maayos na balangkas 2. Naipakikita ang pagkamalikhain sa pasulat na komunikasyon 1.1 Nakasusulat ng isang kathambuhay batay sa mga tiyak na katangian nito - batay sa tiyak na format - batay sa kawastuang pangnilalaman

38

IKAAPAT NA MARKAHAN
PAKIKINIG 1. Naisasagawa ang mahusay na proseso ng maunawaang pakikinig mula sa taglay na leksikal at gramatikal na kakayahan sa pagkuha ng mensahe ( bottom-up process) 1.1 Natutukoy ang ugnayan ng mga bahagi ng teksto sa pamamagitan ng mga panandang kohesyong leksikal: - pag-uulit - kasingkahulugan - antitesis - aposisyon 1.2 Natutukoy ang ugnayan sa mga bahagi ng teksto sa pamamagitan ng mga panandang kohesyong gramatikal: - pagpapatungkol ( anapora/katapora) - hambingan - pagpapalit - ellipsis - pag-uugnay 2. Napauunlad ang kasanayan sa maunawaang pakikinig tungo sa komunikasyong transaksyunal 2.1 Nakukuha ang mahahalagang punto sa napakinggan upang magamit sa pagbubuod 2.2 Naisasaayos ang mga impormasyong napakinggan batay sa antas nito 2.3 Naililipat sa isang dayagrama ng mga impormasyong napakinggan 2.4 Nabibigyang-kahulugan ang napakinggan sa pamamagitan ng paglilipat nito sa grap 2.5 Nabubuo ang grid- pang-impormasyon kaugnay ng tekstong napakinggan

PAGSASALITA 1. Natatamo ang mga kaalamang gramatikal na magagamit sa efektiv na pasalitang komunikasyon 1.1 Natutukoy ang mga salita/ pangungusap na naghuhudyat ng opinion 1.2 Napipili at nakabubuo ng mga salita/ pangungusap na nagpapakilala ng alternativ na solusyon 1.3 Nakikilala at nakabubuo ng mga salita/ pangungusap na nagpapahayag ng implikasyon
39

1.4 Natutukoy at nakabubuo ng mga salita/pangungusap nagpapahayag ng pagkakatulad ng ideya 1.5 Nakikilala at nakabubuo ng mga salita/pangungusap nagpapahayag ng pagsasalungatan ng ideya 1.6 Natutukoy at nakagagamit nang wasto ng mga pangungusap na: -nagpapahayag ng patanggi - nagpapahayag ng pagtanggap 1.7 Nakikilala at nakabubuo ng mga pangungusap na: - pabuod - pasaklaw

na na

2. Naipakikita ang kasanayan sa paggamit ng Filipino tungo sa efektiv na pasalitang komunikasyon 2.1 Naipaliliwanag ang pagkakasunud-sunod ng mga hakbang sa pagsasagawa ng isang gawain 2.2 Naihahatid ang mensahe sa tuwiran at di-tuwirang paraan 2.3 Naipahahayag nang maayosa ng matinding reaksyon sa mga bagay na di nagugustuhan 2.4 Nailalahad nang maayos ang pansariling pananaw, opinion at saloobin 2.5 Nakabubuo ng mga: - pasubali - proposisyon

PAGBASA 1. Napalalawak ang talasalitaan sa tulong ng iba’t ibang paraan ng pagbibigay-kahulugan sa salita 1.1 Nabubuo ang bagong salita mula sa ibinigay na salitang-ugat sa pamamagitan gn paglalapi, pag-uulit at pagtatambal batay sa kahulugang nakasaad 1.2 Napapangkat ang mga salita ayon sa formalidad ng pagkakagamit 1.3 Nakikilala ang mga salitang kaugnay ng isang salita o paksang ideya 2. Napauunlad ang kakayahang maging mapanuri sa tekstong binasa 2.1 Natutukoy ang mga gamit na pang-ugnay ( cohesive devices) sa pagunawa sa binasa: - anaphora - katapora 2.2 Napipili ang mga salita sa teksto na: - iisa ang kahulugan - maraming kahulugan - magkasalungat ang kahulugan 2.3 Nasusuri ang paraan ng pagkakasulat ng teksto batay sa: - kinakausap at nagsasalita
40

1 Nakapag-uugnay-ugnay ng mga makabuluhang impormasyon sa pagbubuo ng talata 1.4 Nakapipili ng isang napapanahong paksa Nakabubuo ng maayos na pagbabalangkas Nakapagtatala ng mga kinakailangang impormasyon Nakapagpapangkat-pangkat ng mga magkakaugnay na ideya at impormasyon 41 .batay sa layon .kawastuang gramatikal 1.pagpapahalaga sa tamang istruktura . damdamin.2.batay sa tono .kawastuan ng kontent .1 2.pagbubuo ng salita .4 2.pagpapahalaga sa wastong baybay 2.2 2.pagbubuo ng pangungusap . saloobin sa pasulat na paraan 1.batay sa paraan ng pagkakasulat .6 2.3 Napahahalagahan nang wasto ang iba’t ibang sangkap sa efektiv na pagsulat tulad ng: .5 2.kaisahan .relasyon ng teksto at sa sumulat .pagtatalata PAGSULAT 1.3 2.7 .5 Nabibigyang-halaga ang kaayusang teknikal sa pagsulat tulad ng: .batay sa pananaw . Naipamamalas ang kahusayan sa paggamit ng Filipino pasulat na komunikasyon 1.kapayakan .2 Nagagamit ang kaalamang gramatikal tungo sa wastong pagsulat 1.pagpapahalaga sa maayos na pagsulat .4 Naipapahayag ang pansariling opinion. Naipamamalas ang pagkamalikhain sa pagsulat ng isang salaysay 2.pagpapahalaga sa tamang bantas .relasyon ng teksto sa mambabasa Naibibigay ang opinion sa dapat na maging wakas ng teksto Naipahahayag ang katwiran sa napiling opsyon sa mga alternativ na solusyon sa suliraning inilahad sa teksto Napipili ang mga bahagi ng tekstong may tuwirang kaugnayan sa realidad Naihahambing ang teksto sa iba pang uri ng teksto: .batay sa paksa .

pagbibigay ng opinion sa mga pangyayaring inilahad . Nakikilala at nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na katangian nito 1.sariling paglalagom .kaugnayan sa sariling karanasan .2 Nakapagpapahayag ng pansariling pananaw tungkol sa pagkakabuo ng akda alinsunod sa tatlong bahagi ng isang awit 1.6 Nakabubuo ng isang di-inaasahang pagwawakas 2.pagsunod sa istruktura ng awit 1.pagsunod sa banghay ng isang awit .mga suliranin at solusyon .1 Nasusuri ang mga tiyak na kabanata sa pamamagitan ng: .4 Nasusuri ang banghay batay sa: .7 Naipamamalas ang kahusayan sa pagpapalawak ng kaisipan na HANAY NG MGA KOMPETENSING LILINANGIN SA PAGSUSURI NG FLORANTE AT LAURA( may laang dalawang lingo bawat markahan) UNANG MARKAHAN 1.5 Nabibigyang-halaga ang pagbubuo ng isang kaakit-akit pagsisimula 2.3 Nakapagbabahagi sa klase ng pagsang-ayon at pagsalungat sa mga ideyang may kinalaman sa mga bahagi ng awit bilang akdang pampanitikan 1.sariling interpretasyon IKALAWANG MARKAHAN 1.pag-uugnay sa mga pangyayari sa mga karanasan ng iba .pagsunod sa bahagi bilang awit .2 Nakabubuo ng lagom ng kabanatang binasa sa tulong ng mga kaugnay na karanasan 1.1 Nasusuri ang akda batay sa pagkakabuo nito.pagbibigay solusyon sa mga suliraning inilahad . Napahahalagahan ang akdang pampanitikan batay sa mga dati ng kaalaman 1. .3 Naiuugnay ang akda sa mga tiyak na karanasan ng sumulat 42 .pag-uugnay ng suliranin sa aktwal na suliranin 1.pag-uugnay sa mga pangyayari sa aktwal na karanasan .2.

dayalog .5 Nasusuri ang pagka-naturalistik ng akda 1. Nasusuri ang akda sa pamamagitan ng iba’t ibang pananaw pampanitikan 1. Napahahalagahan ang akda batay sa mga tiyak na detalye 1.1 Naihahanay ang mga tiyk na pangyayari sa akda sa mga aktwal na pangyayari sa kasaysayan ng bansa 1.1 Nakabubuo ng pansariling konklusyon sa kabisaan ng ginawang wakas 1.pampamilya .3 Nakapag-uuri-uri ng mga ideya/kaisipang inilahad sa akda .IKATLONG MARKAHAN 1.3 Nasusuri ang akda sa romantesismong pagtingin 1.2 Naibibigay ang mga punong kaisipan sa bawat kabanata sa tulong ng pamagat 1.panlipunan .pampamahalaan .7 Nakabubuo ng mga matulaing imahe batay sa mga tiyak na bahagi 43 .2 Natutukoy ang pagkamakatotohanan ng mga pangyayari sa akda 1.monolog .4 Naihahanay ang mga tiyak na bahagi ng akda sa pananaw klasisismo 1.tuwirang pagsasalaysay IKAAPAT NA MARKAHAN 1.4 napahahalagah ang paraan ng pagsasalaysay na ginamit ng mayakda .6 Natutukoy ang mga tiyak na bahagi na nagpapatunay ng humanistikong karakter ng akda 1.pansimbahan 1.

Nailalapat ang mga batayang kaalaman at kasanayan sa mapanuring pagbasa/pag-unawa sa iba’t ibang genre ng panitikan 1.paksa .1.1.sa kalahatan 1.h Nakikilala at naipaliliwanag ang mga bahaging nagpapakita ng mga salitang nag-aagawan ng kahulugan 1.1.sa isang indibividwal .sa ibang tao .2.pag-uulit .1.2.1.tauhan .d Nasasabi ang bisa ng ginawang pamimli ng salita sa pagbubuo ng akda 1.1.1.1.2 Pagsusuring Pangnilalaman 1.1 Pagsusuring Panglingwistika 1.g Nabibigyang-kahulugan ang mga pahiwatig o konotasyon 1.1.c Natutukoy ang mga salitang ipinakikilala ng tunog nito 1.i Naibibigay ang sariling puna hinggil sa pagkakabuo ng mga pangungusap batay sa: .e Natutukoy ang kahalagahan ng pagbibigay-tuon sa kapangyarihan ng salita sa kasiningan ng akda 1.3 Nakapag-uugnay ng mga tiyak na karanasan sa akda sa: .1. pantig o letra sa kabuuan at kasiningan ng akda 1.1.1.b Nakikilala ang bisa ng pag-uulit-ulit ng mga salita.2 Nabibigyang-reaksyon ang pagkakabuo ng akda batay sa mga kaisipan/ideya tungkol sa: .IKATLONG TAON 1.pananaw 1.tema .1 Nasusuri ang mga elementong ponemiko sa akda bilang sangkap sa mabisang pagkakabuo 1.pansariling karanasan 44 .1.1.1 Nasusuri ang akda batay sa mga nais sabihin nito sa: .sarili .1.1.pagbabagu-bago ng istilo 1.1.1.ikli o haba .2.a Natutukoy ang istruktura ng sukat at tugma 1.f Nabibigyang-reaksyon ang pagkakagamit ng mga salitang may likas na pinagmulan ( etimoloji) 1.pangyayari .1.

argumentong inilahad . Natutukoy ang kaugnayan ng simula sa wakas ng akda A3.layon/ nais sabihin .3.3.pambansang kasaysayan .paniniwalang pinanindigan .2.4 Natutukoy ang mga tiyak na bahagi ng akda na nagpapakita ng kahinaang aystetik 1.3 Nailalapat ang iba’t ibang pananaw alinsunod sa tiyak na teoryang pampanitikan 1.tiyak na uri nito . Pagsusuring Pampanitikan 1.relasyon sa mambabasa .6 Nailalapat ang pansariling interpretasyon sa akda batay sa: .pandaigdigang kasaysayan 1.3.relasyon sa sumulat .local na kasaysayan .karanasan ng ibang tao na nasaksihan 1. Nabibigyang-puna ang lohikal na paglalalahad ng mga pangyayari 45 .3..pagkamakatotohanan .2 Nasusuri ang kabisaan ng akda batay sa: .1 Nailalapat ang mga tiyak na kaalaman tungkol sa kasaysayan ng panitikan sa pagsusuri sa akda .kalayuan sa realidad 1.pangyayaring inisa-isa .pagsisimula .ideyang lumutang .implikasyon sa kamalayang panlipunan .3. 1.3.pagkakaugnay-ugnay ng iba’t ibang elemento .karanasan ng ibang tao na nabatid .implikasyon sa kamalayan ng tao 1.opinyong nangibabaw .kaisipang inilahad .pagwawakas A2.pagpapahalagang moral .A Nasusuri ang akda sa pagka-klasisismo nito A1. Nabibigyang-halaga ang kaayusan ng banghay: .5 Napipili ang mga tiyak na bahagi ng akda na nagpapakita ng kalakasang aystetik nito.2.2.pagpapalawak .paraan ng pagkakalahad ( pananaw) .

3 Naiisa-isa ang mga damdaming nakapaloob sa akda na : .D.ipinahihiwatig ng parirala .3.C.magandang aral na napulot sa tao . Naiisa-isa ang mga tiyak na bahagi na nagbibigay.ipinahihiwatig ng isang talata 1.halaga sa kagalingan ng tao C2.mga di-kapani-paniwalang pangyayari .kagandahang ginagawa ng isang tao .3 B. Natutukoy ang mga bagong kaalamang natutuhan sa pagbasa ng akda ( bisang pangkaisipan) A7. Nasusuri ang pagka-marangal ng mga tauhan batay sa: .ipinahihiwatig ng salita .pananalita .pantasya B.kagandahan ng pag-uugali ng tao . Naipaliliwanag ang kaugnayan ng pagiging maayos sa kasiningan ng akda 1.ipinahihiwatig ng pangungusap . Nabibigyang-halaga ang akda sa pagkahumanismo nito C1.pagwasak sa istruktura ng banghay B.A4. Nakabubuo ng patunay ng kawalan ng istruktural na banghay: . Nailalapat ang mga kaalaman hango sa teoryang romantesismo sa pagbasa/pag-unawa sa akda B1.kilos . Natutukoy ang mga pahayag na patungkol sa : .3.3.paggamit ng flashback .pagtakas sa katotohanan . Naipapahayag ang bisang pandamdaming natamo sa akda A6.heroismo .3.pagpaparangal sa isang tao 1.paniniwala .pagpapahatid ng kaisipan A5.kabutihan ng gawi ng tao . Nailalapat ang mga kaalaman tungkol sa imahismo sa pagbasa sa akda 46 .paggamit ng daloy ng kamalayan .3.2 Napipili at nakapagbibigay ng patunay tungkol sa mga bahaging nagpapakita ng: .

D.isang salita .kabuuan ng akda .3.tauhan .3 Naiisa-isa ang mga bahaging nagpapakita ng mga kasuklam-suklam na pangyayari 1.2 Natutukoy ang bisang pandamdamin at pangkaisipang nakapaloob sa akda D.2 Nakabubuo ng kritikal na pagpapasya hinggil sa efekto ng paggamit ng kapaligirang masukal. Nakalilikha ng pasariling matulaing imahe batay sa akda 1.isang saknong .3. marumi at kasuklam-suklam sa kasiningan ng akda E.pamagat ng akda D.kapaligiran .1 akda F.isang taludtod .tagpuan .F Nailalapat ang kaalaman sa teoryang realismo sa pagsusuri sa akda F.saykolohikal 47 Naiisa-isa ang mga katotohanang inilahad sa .1 Naiisa-isa ang mga bahagi ng akda na nagpapakita ng pagiging emosyunal ng tao E.E Nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na pamantayan ayon sa pananaw naturalismo sa panitikan E.3 Nabibigyang-reaksyon ang paraan ng pagsasalaysay ng may-akda F.3.3.1 Nakabubuo ng mga tiyak na matulaing imahe batay sa: .2 Napipili ang mga bahaging nagpapakita ng pagkamakatotohanan ng: .pangyayari .paksa at tema F.4 Natutukoy ang mga tiyak na bahagi na nagpapatunay ng pagkakaroon ng transpormasyon ng tauhan batay sa: .pisikal o emosyon o intelektwal o ispiritwal .3.

Naisasagawa ang pagdedekonstrak sa akdang binasa H.5Naiisa-isa/ naipaliliwanag ang mga kamalayang panlipunang inilahad sa teksto 1.1 Napahahalagahan ang akda batay sa tiyak na elemento nito G.paninindigan 2.1.3.3. Nabibigyang-kahulugan ang mga matatalinghagang salitang inamit sa akda G.2.1 Nabibigyan ng reaksyon ang mga tauhan batay sa: .1 Nailalapat ang mga kaalaman tungkol sa iba’t ibang elemento sa paglikha ng tula: .3.3.3 Nakabubuo ng pansariling kahihinatnan ng tauhan sa akda H.3 Natutukoy ang bisa ng mga tayutay at idyom sa kasiningan ng akda 1.G.I.H.1 Naiisa-isa ang mga nais sabihin ng akda H.4 Nakabubuo ng pansariling pagwawakas H.gawi .paniniwala sa sarili I. Nasusuri ang akda batay sa pananaw formalismo G. Nailalapat ang pananaw eksistensyalismo sa pagsusuri sa akda I.ugali .kilos .3.malayang taludturan 48 .kapangyarihang pansarili .3.2 Naihahanay ang mga tiyak na bahagi ng akda sa mga dati ng kaalaman tungkol sa kasaysayan ng tao H.paniniwala .pagbubuo ng desisyon .may sukat at tugma . Naipapamalas ang pagkamalikhain sa pagsulat ng iba’t ibang genre ng panitikan 2.kalakasan ng paninindigan .pagtanggap sa kinahinatnan / kahihinatnan .2 Napipili ang mga bahagi ng akda na nagpapakita ng pagiging makapangyarihan ng tao batay sa kanyang: .

4 Napahahalagahan ang paggamit ng mga salitang batay sa bagong alfabeto 1.4 Nailalapat ang mga kaalaman tungkol sa kumbensyon ng dula sa pagbubuo ng isang bahagi .1 Nagagamit nang wasto ang mga mahahalagang sangkap sa pagsulat nang wastong liham-paanyaya sa isang panauhing tagapanayam 1.formal .2.pangkatutubong-kulay .3 Nailalapat ang mga kaalaman sa uri ng maikling kwento sa pagsulat ng isang tiyak na halimbawa . Nailalapat ang mga batayang kaalaman sa pagbubuo ng bibliyograpi 1.2 Naisasagawa ang malikhaing pagsulat ng sanaysay batay sa tiyak na uri nito .3 Nakabubuo ng bibliyograpi batay sa kaayusan 1.2 Nagagamit ang angkop na kaalamang gramatikal sa pagsulat 1.5 Nakapaghahanay-hanaya ng mga mahahalagang at magkakaugnay impormasyon 49 .3 Nakapagbibigay-reaksyon sa mga piling halimbawa bilang gabay sa pagsulat 1.monolog PAGTUTURO NG KOMPOSISYON UNANG MARKAHAN 1.5 Nailalapat ang pansariling istilo sa pagsulat IKALAWANG MARKAHAN 1.soliloquy .4 Nakasusunod sa mga tiyak na modelo 1.di-formal 2.aside .1 Nakapagsusuri ng mga tiyak na halimbawa 1. Nailalapat ang mga batayang kaalaman at kasanayan sa pagsulat ng isang liham-paanyaya para sa isang panauhing tagapanayam 1.pantauhan 2.pangkapaligiran .pangkaisipan .2 Nagagamit ang kaalaman tungkol sa wastong format 1.makabanghay .

malinaw na presentasyon ng mga kaalaman .wastong baybay ng salita batay sa bagong alfabeto .katapatan sa binubuod IKAAPAT NA MARKAHAN 1.4 Napupuna ang ilang mga tiyak na halimbawang modelo 1.2.1 Nakabubuo ng tamang balangkas 1.2 Nakapagbabahagi ng mga reservasyon tungkol sa gagawing paghuhusga sa nabasa o napanood 1.2 Napipili ang mga mahahalagang detalye at impormasyon 1.kawastuang gramatikal .4 Nakapagbibigay-puna sa isang tiyak na modelo 2. Nakasusulat ng isang buod ng akdang binasa na may: . Nailalapat ang mga batayang kaalaman at kasanayan sa pagsulat ng buod ng isang akdang binasa 1.Nakasusulat ng isang rebyu na nagsasaalang-alang sa : -wastong format .3 Nasusunod ang mahahalagang hakbang sa pagbubuod 1.wastong bantas . Nakasusulat ng tiyak na halimbawa batay sa mga tiyak na pamantayan sa pagsulat: .5 Nakapaghahambing ng isinulat sa isang tiyak na modelo] 2.kaisahan IKATLONG MARKAHAN 1.tamang format .kawastuang gramatikal 50 .kalinawan .3 Nagagamit nang wasto ang mga hakbang sa pagbubuo ng rebyu 1.paraan ng presentasyon .lohikal na pagbubuo .gamit ng malaki at maliit na letra .Naipapamalas ang kahusayan sa pagsulat ng isang rebyu sa tulong ng mga tiyak na kaalaman at pamantayan 1.1 Nakapagbibigay ng mga angkop na observasyon tungkol sa nabasa o napanood 1.

paghahanda sa mambabasa tungkol sa napipintong suliranin 1.paggamit ng dalawahang oposisyon .pagkilala sa pinakamaigting na bahagi 1.pagpapakilala sa mga pangunahing tauhan .4 Nasusuri ang akda batay sa kaugnayan nito sa karanasan ng sumulat 1.naging resolusyon sa mga suliranin 51 .pagkapanitikan IKALAWANG MARKAHAN 1.maiigting na pangyayari na may kinalaman sa pangunahing tauhan 1.1.1.HANAY NG MGA PANGKALAHATAN AT TIYAK NA KOMPETENSI SA PAGSUSURI SA NOLI ME TANGERE ( para sa dalawang linggong sesyon bawat markahan) UNANG MARKAHAN 1.2 Nasusuri ang tiyak na kabanata bilang bahagi na nagpapahayag ng tumitinding galaw .pagpapaliguy-ligoy .5 Nasusuri ang akda batay sa istilo ng istruktura tulad ng: . Napauunlad at napayayaman ang karanasan sa pamamagitan ng akda upang makapagpalawak ng kaisipan at pananaw sa buhay 1.4 Nabibigyang-puna ang bahaging nagpapahiwatig ng wakas ng nobela .pakikipagkapwa-teksto .3 Nabibigyang-puna ang tiyak na kabanata na tumutukoy sa kasukdulan tungo sa kakalasan ng nobela .1.pagsunod sa anda ng epiko .1.1 Nabibigyang-puna ang kabanata bilang siyang simula ng banghay .3 Nasusuri ang akda batay sa mga umiiral na pilosopiyang pandaigdig 1.1 Nakikilala at nasusuri ang akda batay sa magkakaugnay at lohikong pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari 1. Nalilinang ang kahusayang maging mapanuri sa akdang binasa 1.1 Nasusuri ang akda batay sa isang tiyak na bahagi ng kasaysayan ng bansa/daigdig 1.2 Naihahanay ang akda sa mga tiyak na isyung panlipunan batay sa ispesifik na panahon 1.

Napahahalagahan akda batay sa mga tiyak na pamantayang pampanitikan 1.2. Nailalapat ang mga tiyak na teoryang pampanitikan sa pagsusuri sa akda 1.efektivong paggamit ng mga simbolo IKAAPAT NA MARKAHAN 1.1 Nasusuri ang akda batay sa pagka-klasisismo nito sa tulong ng mga bahaging nagpapahayag ng: .kapaligirang karumal-dumal .2 Nasusuri ang akda batay sa pananaw naturalismo sa tulong ng mga bahaging nagpapakita ng: .efektivong paggamit ng matatalinghagang kaisipan .paglalabanan ng tao para mabuhay 1.makatotohanang kaisipan . Nasusuri ang akda batay sa masining na paglalarawang pantauhan 2.3 Nasusuri ang akda batay sa pananaw realismo sa tulong ng mga bahaging nagsasaad ng: .pagbabago ng tauhan .efektivong paggamit ng mga tayutay .efektivong paggamit ng tunggalian .kabutihan 1.1 Nakabubuo ng kritikal na pagpapasya batay: .makatotohanang pangyayari 1.1 Nabibigyang-puna ang pagkamakatotohanan ng tauhan batay sa : kilos paniniwala saloobin pilosofiya gawi paninindigan IKATLONG MARKAHAN 1.kagandahan .4 Nasusuri ang akda batay sa pananaw feminismo sa tulong ng mga bahaging nagpapakita ng mga pangyayaring may kinalaman sa mga tauhang babae 52 .pangyayaring kasuklam-suklam .katotohanan .

pagkamakapangyarihan ng tao sa kanyang sarili .1.pananagutan ng tao sa kanyang pagpapasya .5 Nasusuri ang akda batay sa pananaw eksistensyalismo sa tulong gn mga bahaging kinakakitaan ng: .kalayaan ng taong mag-isip 53 .

Paggamit ng mahahaba at maiikling pangungusap B.2.2 Nasusuri ang akda batay sa istruktura ng banghay nito ayon sa: .mga larawang-diwa . Nabibigyang-puna ang pagkakagamit ng mga salitang may likas na kahulugan ( etimoloji) D.pamayanan .IKAAPAT NA TAON 1. Nabibigyang-katwiran ang kahalagahan ng pagkilala sa kapangyarihan ng salita sa akda C. Pag-uulit ng mga pangungusap C.pambansang kamalayan 1. Nagagamit na batayan sa mapanuring pagbasa ng akdang pampanitikan ang iba’t ibang pamantayan at batayang kaalaman 1.pambansang kaligiran .1 Natutukoy ang mga bahaging nagpapahayag ng: .pagkakatulad ng mga tauhan 54 . Nakikilala ang kasiningan ng paggamit ng mga salitang nagaagawan ng kahulugan 1.3 Nailalahad ang bisa ng mga kaisipang inilahad sa akda batay sa refleksyon nito sa: .maigting na tumitinding galaw .makabuluhang simula .1.2.di-inaasahang wakas 1.2 Naibibigay ang puna hinggil sa pagkakabuo ng mga pangungusap: A.2.lipunan . Pagbabagu-bago ng istilo sa pagbubuo ng mga pangungusap 1.1 Napahahalagahan ang pagkakabuo ng akda batay sa paggamit ng mga salita A.mga talinghaga .1.2 Pagsusuring Pangnilalaman 1.mga pagpapatungkol 1.1 Pagsusuring Panglinggwistika 1. Nasasabi ang bisa sa akda ng pamimili ng salita B.kasukdulan . Natutukoy ang bisa ng paggamit ng mga salitang tago ang kahulugan E.2.4 Naihahambing ang akda sa iba pang uri ng akda batay sa: .

3.pandaigdig 1.3.pagkakatulad ng mensahe .pagkakatulad ng tema .4 Nasusuri ang akda batay sa pagka-universal ng paksa B.tungkulin sa sanaysay .nagtuturo .3 Napipili ang mga tiyak na bahaging nagpapakita ng kabutihan.istruktura sa nobela .pagkakatulad ng istruktura 1.3 Pagsusuring Pampanitikan 1.2 Nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na batayang kaalaman tulad ng: . kagandahan at katotohanan A.elemento sa tula .uri sa maikling kwento 1.kumbensyon sa dula .3.nangangaral ..pambansa .2 Nabibigyang-puna ang bisa ng paggamit ng mga payak na salita sa kasiningan ng akda 55 .5 Nasusuri ang akda batay sa mga bahaging : .pagkakatulad ng mga pangyayari .2 Napipili ang mga kaisipan at pahayag na nagpapakita ng kadakilaan ng Diyos at nasasabi ang efekto nito sa tao A.1 Nailalahad ang paninindigan sa bisa ng pagkakagamit ng kalikasan at kapaligiran sa pagkamasining ng akda B.panrehiyon .nagbibigay-aliw 1.nagpapaliwanag .pagkakatulad ng paksa . Nasusuri ang akda batay sa mga kaisipang hango sa teoryang klasisismo A.3 Nailalapat ang mga kaalaman sa iba’t ibang pananaw pampanitikan sa mapanuring pagbasa ng akda A.1 Naiuugnay ang mga kaalaman tungkol sa kasaysayan ng bansa sa tiyak na akda: .1 Naiisa-isa ang mga bahaging nagpapakita ng tiyakang kaugnayan ng mga tauhan sa pwersa ng kalikasan A. Naisasagawa ang mapanuring pagbasa sa akda sa tulong ng mga kaalamang hango sa teoryang romantesismo B.2.

Napahahalagahan ang akda sa tulong ng mga kaalamang batay sa teoryang formalismo F.4 Nakapagpapatunay na ang mga mga pangyayari sa akda ay angkop sa tunay na buhay F.3.1 Nakapagbibigay-patunay na ang buhay ay tila isang mabangis na lungsod at walang awing kagubatan D.1 Nabibigyan ng reaksyon ang tuwirang kaugnayan ng kapaligiran sa pagbabago ng tauhan E.2 Nasusuri ang mga kaisipang nagpapakita ng pakikipagugnayan ng tauhan sa kanyang kapwa at lipunan E.1 Nabibigyang-reaksyon ang mga magagandang kaisipan at paniniwala tungkol sa tao C.3 Naihahanay ang mga tiyak na bahagi ng akda sa umiiral na katutubong tradisyong pampanitikan E.B.pagkakabuo F. Nasusuri ang umiiral na efekto ng kapaligiran sa pakikipagsapalaran ng tao E. Nababasa ang akda sa tulong ng mga pamantayang naturalistic D.3 Nakabubuo ng kritikal na paghuhusga sa kapayakan ng mga tauhan at sa efekto nito sa kasiningan ng akda C. Napupuna ang pagka-realismo ng akda E.2 Natutukoy ang mga tiyak na bahagi ng akda na nagpapamalas ng pagmamahal sa bayan C.1 Nabibigyan ng reaksyon ang kagandahan/kahinaan ng akda batay sa: .4 Nasusuri ang akda batay sa magagandang saloobin at damdaming inilahad ng mga tauhan D.2 Nasusuri ang bisa ng pag-uugnay-ugnay ng mga elemento ng akda sa kasiningan nito F.2 Nabibigyang-puna ang pakikipagsapalaran ng tao na binibigyang-diin sa akda D.3 Naihahambing ang akda sa isa pang katulad na genre batay sa tiyak na elemento 56 .3 Napipili ang mga tiyak na bahagi na tumutukoy sa kagalingan ng isang tao C.istruktura . Napahahalagahan ang pagka-humanismo ng akdang binasa C.

4 Nabibigyang-puna ang bisa ng diskursong ginamit sa kasiningan ng akda H.2 Natutukoy ang mga bahagi ng akda na nagpapahiwatig ng impluwensya ng pakikipag-ugnayan ng tao sa kanyang kapwa at sa kinahinatnan nito G. Nasusuri ang akda batay sa pananaw eksistensyalismo H.2 Nakapagbibigay-reaksyon sa isang tiyak na modelo 1.wastong gamit ng bantas . Nagagamit sa pagsulat ng isng suring-pelikula ang mga dati at bagong kaalaman tungkol sa mga tiyak na batayan 57 .1 Nabibigyang-kahulugan ang mga nais sabihin ng akda batay sa relasyon ng tao sa kanyang lipunan G.kawastuang gramatikal IKALAWANG MARKAHAN 1.1 Nakikilala ang iba’t ibang uri ng liham-pangangalakal 1.Nailalapat ang mga batayang kaalaman at mga tiyak na pamantayan sa pagsulat ng iba’t ibang uri ng liham-pangangalakal 1.3 Nagagamit ang sariling istilo sa pagsulat 1.kawastuan sa kontent .1 Nabibigyan ng puna ang istilong ginamit ng may-akda sa pagsasalaysay H.5 Nabibigyang-halaga ang mga tiyak na sangkap sa pagsulat tulad ng: . Nakapag-dedekonstrak sa akda batay sa mga tiyak na pamantayan G.3 Nasusuri ang akda batay sa kaangkupan ng lengwahe sa atmospera G.2 Natutukoy ang mga bahaging nagpapamalas ng malayang kaisipan ng tauhan/may-akda HANAY NG MGA PANGKALAHATAN AT TIYAK NA KOMPETENSI SA PAGTUTURO NG KOMPOSISYON UNANG MARKAHAN 1.G.wastong baybay .4 Nailalapat nang angkop ang mga tiyak na elemento sa pagsulat 1.

wastong paraan .kahandaan sa pagsulat .4 Naisasagawa ang pagsulat ng isang suring-pelikula sa tulong ng kaalaman sa: .3 Nakapagbabahagi ng pansariling raksyon tungkol sa : .reservasyon sa pagsulat .wastong baybay IKATLONG MARKAHAN 1.1 Nababatid ang mga pangunahing batayang simulain sa pagsasalin 1. Nailalapat ang mga batayang kaalaman sa pagsulat ng mga natipong tala 1.2 Nagagamit nang wasto ang iba’t ibang kagamitang pinagkukunan ng tala 1.wastong nilalaman .di-kahandaan sa pagsulat 1.1 Nababatid ang mga tiyak na impormasyong kinakailangan sa pagsulat 1.1 Nababatid at nagagamit nang wasto ang mga hakbang sa pagtitipon ng tala 1.3 Nakikilala ang mga talang may kabuluhan at walang kabuluhan 1.2 Nabibigyang-puna ang isang tiyak na modelo 1.5 Naipakikita ang kasanayan sa apagpapangkat-pangkat at pagsasaaayos ng mga tala ayon sa level nito 1.wastong bahagi .2 Nabibigyang-puna ang mga pilosopiyang kaugnay sa pagsasalin 1.limitasyon ng kaalaman sa pagsulat .wastong paggamit ng mga bantas .4 Naipamamalas ang kahusayan sa pag-uuri-uri ng mga tala 1.1.wastong gamit ng istruktura ng wika .6 Nakapagsusuri ng isang tiyak na modelo 1. Nakapagsasagawa ng pagsasalin sa tulong ng mga tiyak na pamantayan 1.4 Nasusunod nang wasto ang mga hakbang at paraan sa pagsasalin 1.5 Nabibigyang-pansin ang kawastuang gramatikal sa pagsasalin IKAAPAT NA MARKAHAN 1.3 Nabibigyang-puna ang mga tiyak na modelo 1.7 Nakasusulat ng maayos na presentasyon ng mga natipong tala batay sa: 58 .wastong format .

- pagkakaugnay-ugnay ng mga ideya wastong format wastong presentasyon wastong sangkap wastong nilalaman kawastuang gramatikal HANAY NG MGA PANGKALAHATAN AT TIYAK NA KOMPETENSI SA PAGSUSURI NG EL FILIBUSTERISMO ( may laang dalawang lingo bawat markahan) UNANG MARKAHAN 1.2.2 Nabibigyang-reaksyon ang istilo sa pagpapatindi ng galaw sa tulong ng mga maiigting na bahagi 1.1.1.1.3 Natutukoy ang bisa ng pagkakagamit ng mga simbolo 1.4 Nabibigyang-reaksyon ang istilo sa pagwawakas 1.1 Nabibigyang-puna ang simula ng akda sa tulong ng kagandahan ng simula .nagpapakilala sa tauhan .naghahanda sa mga mambabasa sa napipintong suliranin 1.5 Nakikita ang kaugnayan ng simula sa wakas 1.4 Nabibigyang-puna ang paghahanay ng mga simbolo sa mga tiyak na kabanata 59 .2.1.1 Napipili ang mga tiyak na bahaging nagpapakita ng iba’t ibang simbolo 1.1 Nabibigyang-reaksyon ang resentasyong lohikal ng akda 1. Nailalapat at napahahalagahan ang mga kasanayan at kaalamang pampanitikan sa pagsasagawa ng isng masining na pagsusuri 1.2 Nasusuri ang pagkapanitikan ng akda sa pagpapahalaga sa paggamit ng mga simbolo 1.2.2 Nabibigyang-reaksyon ang pagkakagamit ng mga simbolo sa kasiningan ng akda 1.1.3 Nasusuri ang bahaging nagpapakita ng kasukdulan at kakalasan ng kwento 1.2.

2. Nailalapat at napahahalagahan ang mga batayang kaalaman at pamantayan sa pagsasagawa ng isang masining na pagsusuri 1.1 Nakikilala ang mga makatotohanang tauhan batay sa : .kinahinatnan 1.kinahinatnan 1.sa lipunan IKATLONG MARKAHAN 1.kilos .pananalita .IKALAWANG MARKAHAN 1.1.paniniwala .bawat isa .paglalahad ng mga karunungan IKAAPAT NA MARKAHAN 1. Nagagamit at napahahalagahan ang mga batayang kaalaman at pamantayan sa pagsasagawa ng masining na pagsusuri 60 .2 Nabibigyang-reaksyon ng istilo ng may-akda sa paraan ng presentasyon batay sa: .paniniwala .pakikipagkapwa-teksto ng akda .1.gawi .mga opinyong inilahad .2 Nakapagpapatunay ng pagkadi-makatotohanan ng tauhan batay sa: .paggamit ng makatotohanang tauhan .gawi .1 Nasusuri ang akda batay sa mga tiyak na katangian nito 1.3 Nabibigyang-reaksyon ang ugnayan ng mga tauhan sa : .pagkapanitikan ng akda . Napahahalagahan at nagagamit ang mga batayang kaalaman at mga pamantayan sa pagsasagawa ng isang masining na pagsusuri 1.1.1 Nasusuri ang akda batay sa paraan ng paglalarawang-tauhan 1.1 Natutukoy at nabibigyang-patunay ang ginamit na tunggalian 1.mga opinyong inilahad .1.pananalita .kilos .

1 Nailalapat ang mga kaalaman sa iba’t ibang teoryang pampanitikan sa pagsusuri 1. sa higher order thinking skills.1. Unang Taon Gramatika at Pagbasa 1 Linggong Sesyon I.1.5 Nagagmit ang ilang pananaw eksistensyalismo sa pagbasa sa akda 1.1 Nakapagpapatunay sa tulong ng mga bahagi sa pagkaklasisismo ng akda 1. multiple intelligence at aakay sa mga mag-aaral tungo sa pagtatamo ng cooperative learning.1.6 Napahahalagahan ang akda sa pananaw naturalismo MGA HULWARANG BANGHAY-ARALIN Ang pagkakaroon ng mga hulwarang banghay-aralin ay isang gabay sa pagtatamo ng iisang mithiin.1.4 Napatutunayan sa tulong ng ilang bahagi ang pagka-feminismo ng akda 1.2 Nasusuri ang akda batay sa pananaw romantesismo 1.1.3 Naihahanay ang pananaw realismo sa pagsusuri sa akda 1.1.1.ang lubos na maisakatuparan ang efektivong proseso ng pagtuturo-pagkatuto. ANG PAKSA/MGA KASANAYAN/MGA KAGAMITAN Paksa Pamagat ng Teksto Uri ng Teksto Kagamitan Gamit ng Wika Istruktura ng Wika Kasanayang Istratejik Kasanayang Pampag-iisip Halagang Pangkatauhan : Pamahalaan at Batas : Batas Militar sa Pilipinas : Tekstong Persweysiv : Isinateyp na Talumpati/ Sanaysay : Paghahambing/Pagkokontrast : Mga Keywords : Pagkuha ng Tala : Pagsang-ayon/Pagsalungat : Pagsasabi ng sariling opinyon at paniniwala nang buong pagtitiwala sa sarili 61 . Sa mga halimbawang banghay taglay ang mga provisyong nagpapakita ng iba’t ibang gawaing lilinang sa life skills.

Naipamamalas ang kahandaang umunawa ng katulad pang tekstong tinalakay III. Paglalahad. Pagpapakita ng mga larawang may kinalaman sa paksa. Pagganyak. Naipapahayag nang buong linaw ang mga paniniwala at opinyong nakapaloob sa tekstong narinig/nabasa at nakabubuo ng sariling paniniwala/opinyon nang buong pagtitiwala sa sarili C.1 Pagbabahaginan ng mga kasapi ng pangkat a. Natutukoy ang tono at layon ng teksto at nakikilala ang tiyak na uri nito D. Mga Panimulang Gawain a. Pangkatang Gawain. Natutukoy ang mga keywords na ginamit sa teksto at nakabubuo ng paghuhusga batay sa kabisaan nito sa pagkakasulat ng teksto E. pagbibigayin ng guro ng reaksyon ang bawat pangkat sa tulong ng mga sumusunod na tanong. Anu-anong mga kaisipan ang maaari ninyong mabuo mula sa larawan? Bakit ganoong kaisipan ang inyong nabuo? - a.2 Pagbabahagi ng lider ng bawat pangkat sa klase ng nabuong kaisipan a. Muli.II. Pagbibigay ng pansin sa nakapaskel na pamagat ng tekstong babasahin. Nakabubuo ng hinuha sa paksa batay sa pamagat at nailalapat ang mga tiyak na karanasan at kaalaman tungkol dito B. Ano ang isinasaad ng pamagat? Magbigay ng mga taglay ng kaalaman tungkol sa pagkakaroon ng batas militar sa Pilipinas at paano nalaman Mag-ugnay ng pansariling karanasan na maaaring may kauganyan sa pagkakaroon ng batas militar sa Pilipinas 62 . - . Pabubuuin ang bawat pangkat ng mga kaisipang posibleng nakapaloob sa larawan sa tulong ng mga sumusunod na gabay na tanong.3 Pagbibigay ng feedback ng mga nakinig. PROSESO NG PAGKATUTO Unang Araw 1. Naniniwala ba o hindi? Bakit? b. ANG BATAS MILITAR SA PILIPINAS. MGA INAASAHANG BUNGA ( sa bawat araw) A.

“ Anong pangkalahatang kaisipan ang maaari nating mabuo sa nagapan na talakayan?” Ikatlong Araw a. Pangkat 1 at 2: Papipiliin ng mga opinyong nakalahad sa teksto na sa palagay ay katanggap-tanggap. Pagpaparinig sa isinateyp na talumpati. Bakit? Pangkat 3 at 4: Papipiliin ng mga opinyong nakapaloob sa teksto na sa palagay ay hindi katanggap-tanggap. Pagbabahagi sa klase ng kinalabasan ng pangkatang talakayan. Pagpapakahulugan sa mga salita. Papangkatin ang mga mag-aaral sa walo.- Magbahagi ng karanasan ng ibang tao na may kaugnayan sa pagkakaroon ng batas militar sa Pilipinas na narinig o nabasa c. b. Pagbubuo ng sintesis ng napag-usapan. Pagtalakay sa Aralin Ikalawang Araw a. Bakit? d. Pagpapabasa ng isang kaugnay na balita. c. Bakit? Pangkat 5 at 6: Papipiliin ng mga paniniwalang inilahad sa teksto na sa palagay ay katanggap-tanggap. Magkakaroon ng bahaginan batay sa mga sumusunod. Papipiliin ang mga mag-aaral ng mga salita o parirala o pangungusap na hindi maunawaan. e. Pagpapalalim ng Kaalaman. Pagbubuo ng sintesis ng mga napag-usapan. Habang nakikinig. parirala o pangungusap na hindi maunawaan batay na rin sa pagkakagamit nito sa teksto. Mula sa balita ay magbibigay ng input ang guro tungkol sa tono at layon ng isang teksto. Bakit? Pangkat 7 at 8: Papipiliin ng mga paniniwalang nakapaloob sa teksto na sa palagay ay di-katanggap-tanggap. ipababasa din ng guro ang sipi ng talumpati. 63 Opinyong dapat paniwalaan ng klase Opinyong di-dapat paniwalaan ng klase Paniniwalang dapat tanggapin ng klase Paniniwalang di-dapat tanggapin ng klase . ( igagayd ng guro ang klase na makabuo ng sisntesis) 2.

c. Pagsusuri sa mga keywords na ginamit sa teksto. Pangkatang ang gagawing pagsusuri. Iparirinig ang talumpati. Anu-ano ang mga katotohanang inilahad ng teksto? Patunayan sa tulong ng mga tiyak na bahagi. e. d. Pagbibigay ng guro ng kailangang input upang makilala ang tinatawag na keywords b. Magbigay ng mga patunay. Pagbabahaginan ng ginawang pagsusuri. Muling pagpapabasa sa teksto ng talumpati. c. Pagbibigay ng guro ng faynal input tungkol sa isang tekstong persweysiv. Pagpapalalim sa paksa batay sa mga sumusunod na tanong. Pagbubuo ng sintesis Ikaapat na Araw a. Ipasusuri ang talumpati ayon sa tono at layon. Gabay na Tanong: Anong damdamin ang naghahari sa talumpati? Patunayan ng tiyak na bahagi. Pangkat 1: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng paksa Pangkat 2: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng proposisyon Pangkat 3: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng positibong opinyon Pangkat 4: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng negatibong opinyon Pangkat 5: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng positibong paniniwala Pangkat 6: Mga keywords na ginamit na nagpapahayag ng negatibong paniniwala d. Papangkating muli sa walo ang klase. Naiparating ba ito sa inyo nang malinaw? Bakit? Bakit tinawag na persweysiv na teksto ang tinalakay na talumpati. 64 .b.

e. Pagsusuri sa binasang teksto batay sa mga keywords na ginamit upang maipahayag ang mga sumusunod. pabubuuin muna ng guro ng angkop na mga keywords ang mga mag-aaral. Bago sumulat. Ikalimang Araw a.1. Pagpapasulat ng isang tekstong persweysiv sa tulong ng isang tiyak na larawan at pamagat. mga positibong opinyon mga negatibong opinyon mga positibong paniniwala mga negatibong paniniwala ang tono ng teksto ang layon ng teksto c. Pagsusuri sa binasang teksto batay sa mga tiyak na katangian. Epektibo bang nagamit ang mga keywords upang mailahad nang malinaw ang mga tiyak na impormasyon? Patunayan. Pagbubuo ng sintesis batay sa paksang pinag-usapan. Pagpapabasa ng isa pang halimbawa ng tekstong persweysiv. Pagbibigay ng guro ng faynal input tungkol sa araling tinalakay. b. 2. f. Mahalaga ba ang kaalaman sa paggamit ng mga keywords sa pagbubuo ng isang tekstong persweysiv? Patunayan e. “ kaugnayan ng mga angkop na keywords sa pagsulat ng isang tekstong persweysiv” 65 . Pagpapahalaga sa ilang isinulat ng mga mag-aaral. proposisyon positibong opinyon negatibong opinyon posistibong paniniwala negatibong paniniwala paksa ng teksto d.

Natutukoy ang paraan ng pagkakasulat ng teksto at nakikilala ang tiyak na uri nito D. Pagpapakita ng ilang larawang may kaugnayan sa paksa ng tekstong tatalakayin. Nakabubuo ng hinuha sa tulong ng pamagat B. Pabubuuin ang bawat pangkat ng mga tiyak na kaisipang nakapaloob sa mga napiling larawan. Nakikilala ang mga pangungusap na pabuod at pasaklaw at nakikilala ang kabisaan nito sa pagkakasulat ng teksto E. PROSESO NG PAGKATUTO Unang Araw 1. Naipamamalas ang kahandaang umunawa ng katulad pang tekstong tinalakay III. Mga Panimulang Gawain a.Ikalawang Taon Gramatika at Pagbasa 1 Linggong Sesyon I. Pagganyak. Pangkatang Gawain. Gabay na Tanong: Anu-anong mga pangunahing kaisipan ang maaaring mahango sa larawan? Ipaliwanag ang kaugnayan ng nabuong kaisipan sa larawan 66 . Naipahahayag nang buong linaw ang mga kaalamang nakapaloob sa tekstong narinig/binasa at nakabubuo ng pansariling paniniwala/ opinyon ng may buong pagtitiwala sa sarili C. ANG PAKSA/ MGA KASANAYAN/ MGA KAGAMITAN Paksa Pamagat ng Teksto Uri ng Teksto Gamit ng Wika Istruktura ng Wika Kasanayang PampagIisip Halagang Pangkatauhan II. Ang pagtatalakayan sa pangkat ay ibabatay sa mga sumusunod na gabay na tanong. : Kultura at Tao : Evolusyong Kultural ng Tao : Informativ : Pagbibigay ng Informasyon : Pabuod at Pasaklaw na Pangungusap : Mapanuring Paglalahad : Pagpapahalaga sa Kultura ng Tao MGA INAASAHANG BUNGA ( sa bawat araw ) A.

5 Pagbubuo ng sintesis ng napag-usapan 2. Pagtalakay sa Aralin Ikalawang Araw a.4 Pagbubuo ng sintesis b.1 Pagbabahaginan sa bawat pangkat a. Ipasusuri ang tekstong binasa batay sa mga sumusunod.1 Pangkatang-Gawain.2 Pagbabahaginan sa pangkat b. Pangkat 3 at 4: Mga pangunahin at pantulong na kaisipang inilahad sa teksto Pangkat 5 at 6: Mga positiv at negativ na kaalamang inisa-isa sa teksto C. Pagpapakahulugan sa Pamagat Pagbubuo ng kaisipang batay sa pamagat Pag-uugnay ng mga tiyak na karanasan bilang magaaral sa isinasaad ng pamagat Pag-uugnay sa mga karanasang nabatid tungkol sa isinasaad ng pamagat ( nabasa o narinig) b.3 Pagbabahagi ng lider ng pangkat sa klase b. Pagbabahaginan sa pangkat.2 Pagbabahagi ng lider ng pangkat sa klase a.a. Pangkat 1 at 2: Mga kaalamang inisa-isa sa teksto na may kinalaman sa pamagat nito. Pagbibigay-pansin sa pamagat ng tekstong ipababasa. EBOLUSYONG KULTURAL NG TAO.4 Pagkuha ng feedback sa iba pang mag-aaral b. Pangkatang pagpapabasa sa teksto. b. EVOLUSYON TAO b. 67 KU LTURA . Pag-uugnay ng larawan sa mga punong salita ng pamagat ng tekstong babasahin.3 Pagkuha ng feedback mula sa ibang mag-aaral a. Paglalahad.

Ipasusuri ang tekstong binasa batay sa paraan ng pagkakasulat nito. E. Pagbabahaginan sa pangkat Pagbabahagi ng lider ng pangkat ng napag-usapan Pagkuha ng feedback sa iba pang mag-aaral Pabibigay ng guro ng faynal input tungkol sa isang tekstong informativ 68 . Pangkatang pagsusuri. Pangkat 1 : Paraan ng pagtatalata. ( Formal ba o di. h. Pagsusuri sa binasa batay sa mga kaalamang inihanay Pagbibigay ng guro ng kinakailangang input tungkol sa paraan ng pagkakasulat ng isang teksto. b.formal?) Pangkat 4: Paraan ng pagbubuo ng salita ( Anong uri ng salita batay sa kayarian ang kalimitang ginamit/) Pangkat 5: Pagbubuo ng hinuha kung bakit informativ ang binasang teksto. Paraan ng pagtatalata Paraan ng pagbubuo ng salita Paraan ng paggamit ng salita Paraan ng pagbubuo ng mga pangungusap Muling pagpapabasa sa tekstong lunsaran. e. Pagpapabasa ng isa pang kauring teksto. f. g. pinalawak at winakasan ang teksto) Pangkat 2: Paraan ng pagbubuo ng pangungusap ( Anong uri ng pangungusap ang kalimitang ginamit?) Pangkat 3: Paraan ng pagkakagamit ng salita. d. ( Paano sinimulan.D. Pagbubuo ng sintesis ng paksang tinalakay. Pagkuha ng iba pang feedback F. Pagbabahagi ng lider ng pangkat sa buong klase. Ikatlong Araw a. c.

Pagbabahaginan ng reaksyon tungkol sa pagkilala sa mga tiyak na katangian ng mga pangungusap na pabuod at pasaklaw. Pagbubuo ng sintesis ng paksang tinalakay. Pagsusuri sa tekstong binasa batay sa tiyak na katangian nito.1 Pagbabahaginan sa pangkat d. Naging mabisa ba ang manunulat sa pagkakagamit niya ng mga pangungusap na pasaklaw? Bakit? Naging mabisa ba ang manunulat sa pagkakagamit niya ng mga pangungusap na pabuod? Patunayan. Pagsusuri sa binasang teksto batay sa mga pangungusap na ginamit. mga kaalamang inihanay paraan ng pagkakasulat uri b. ( ASYA) PALAKASAN SA b. pangungusap na pasaklaw pangungusap na pabuod b. IV. Paano nagkaiba ang dalawa? d. Pabubuuin ang bawat pangkat ng magkatulad at salungatang opinyon tungkol sa kabisaan ng pagkakagamit ng mga pangungusap na pabuod at pasaklaw sa pagsulat ng isang tekstong informativ.Ikaapat na Araw a. - d.3 Pagkuha ng feedback sa iba pang mag-aaral e. Ipasusuri ang teksto batay sa mga ginamit na pangungusap na masasabing: c.2 Pagbabahagi sa klase d. EVALWASYON Ikalimang Araw a. Muling pagpapabasa sa tekstong lunsaran. 69 . Pagpapabasa ng isa pang tekstong informativ. Pagbibigay ng guro ng panimulang input upang makilala ng mga mag-aaral ang mga pangungusap na pabuod at pasaklaw. Muling pagpapabasa sa tekstong lunsaran.

Marahil ay mapatutunayan mo sa iyong sarili na ang iyong buhay ay mababatay sa mga ideya na iyong natutuhan. bahay at iba pang pangangailangan? Ano ang inyong gagawin upang mabuhay? Marhil ay iisip ka ng solusyon batay sa mga bagay na mapagkukunan na nasa iyong kamay at gagamit ka ng mga paraan na tinatawag na trial ang error upang makalabas sa sitwasyong iyon. Pagpapahalaga sa ilang isinulat ng mga mag-aaral. Kung ikaw ay sang Boy Scout. d. sa mga paniniwala na palagi mong isinasagawa. Ang mahabang 70 . Pagpapasulat ng isang tekstong informativ batay sa paksang tinalakay. sa mga pag-uugali na iyong nalinang at sa mga teknolohiya na iyong ginagamit sa pang-araw-araw na buhay. “ Ang mga pangungusap na pabuod at pasaklaw sa pagsulat ng isang tekstong informativ”. Ang Batayan ng Kultura Ang tao ay sumasailalim sa mga pagbabago upang makontrol ang kanyang sarili at ang kanyang kapaligiran. e. Nagkaroon siya ng tuwid na pagkakatayo upang makakilos ng malaya at magamit na mabuti ang kanyang mata. Ang mga pagbabago sa sistemang pang-reproduktibo ng babae ay nagbigay-daan sa pagbabagong-anyo ng sekswalidad ng tao. Ipagagamit ito sa talataang isusulat. Pagkuha ng feedback sa mga nakinig na mag-aaral f. Ang kabanatang ito ay tatalakay sa proseso kung paano nilikha at pinaunlad ng tao ang kanyang kultura. gagamit ka ng mga paraan na iyong natutuhan upang mabuhay.- mga bahaging nagpapakita ng mga pangungusap na pabuod mga bahaging nagpapakita ng mga pangungusap na pasakllaw c. Pagbibigay ng guro ng faynal input tungkol sa araling tinalakay. nagamit niya ang kanyang mga kamay upang makahawak ng mga bagay-bagay at makagawa ng mga kasangkapan at sandata. Tekstong Lunsaran EBOLUSYONG KULTURAL NG TAO Natagpuan mo na ba ang iyong sarili sa isang sitwasyon kung saan kailangan kang humanap para sa iyong sarili ng pagkain. Ang pagkakaroon niya ng higit na malaking utak ay bunga ng mga pagbabago sa istruktura ng kanyang panga na bunga naman ng pagbabago sa kanyang pagkain. Pagbibigayin muna ng mga halimbawa ng pangungusap na pabuod at pasaklaw ang mga mag-aaral. Sa pamamagitan din ng pagkakatayong ito. Ang pagkakalagay ng kanyang ulo sa itaas ng kanyang gulugod ay nagbigay ng puwang para sa kanyang sisidlan ng boses sa lalamunan.

panahon ng kasanggulan ay nangahulugan lamang na ito ay dapat umasa sa kalinga ng nakatatanda. naririnig at nararamdaman. at 4. 3. Tunay na ang pag-uugali ng tao ay nakasalalay sa pagaagpang at pagbabagay. ang pagpapalit ng makaluma tungo sa makabagong kultura. ang pagbabago ay napakabagal. Ang pagsusuri ng kulturang Asyano ay nagiging masalimuot dahil sa mga sumusunod: 1. 2. ang mabagal na pag-unlad ng ilang kultura. Ang tao ay natututong sumuri at tumugon sa kanyang nakikita. Ang tao ay umiinog sa isang panlipunang kapaligiran. 3. at kasangkapan at iba pang bagay na gawa ng tao o materyal na kultura. Sa loob ng unang kalahating milyong taon. 2. Ang pag-unlad ng kultura ay nababatay higit sa lahat sa kakayahan ng tao na makipagtulungan kaysa makipag-away. Subukin natin na unawain ito sa pamamagitan ng pagsilip sa mga payak na bahagdan ng pag-unlad ng kulturang Asyano. Ang Pagsibol ng Kultura Ang pagkakaiba-iba ng kulturang Asyano ay napakalawak at sadyang napakahirap at sadyang napakahirap pag-aralan. kaisipan at pagpapahalaga sa humuhubog sa mga patakaran ng pag-uugali (relihiyon. ang pagsasanib ng mga katangian na malaya sa kabuuan. di materyal na kultura) . hindi kailanman sa likas na simbuyo. Ang katawagang kultura ay ibinibigay sa pamamaraan ng pamumuhay ng isang pangkat kung saan ang mga kasapi ay natatagpuan sa isang teritoryo. “folkways”. Ang kultura rin ang humuhubog kung paano mamumuhay ang tao sa mundo at bibigyan ito ng kahulugan. responsible sa bawat isa at may pagkakakilanlan. solusyon sa mga suliranin ng pamumuhay. 71 . ang pagsasalin ng kultura sa pagitan ng mga kultura. “mores”. Ang kultura ay binubuo ng mga sumusunod: 1. ang kalikasan ng tao ay hindi kailanman maihihiwalay sa kultura at magkakaroon ng maraming kalikasang pantao tulad din ng pagkakaroon ng maraming kultura. Ang mga tao ay nagiging tunay na kasapi ng isang lipunan kung ang mga ito ay natuto nang iangkop ang kanilang sarili sa kultura ng lipunang kanilang ginagalawan.

acrobatic at gymnastic. Maaaring makilala ang isang kabihasnan batay sa mga laro. ang palakasan ay bahagi ng programa ng edukasyon at kalusugan. Sa sinaunang Israel ang takbuhan at pangingisda ang karaniwang larong pampalakasan. Sa Hapon. bola. club throwing. Bahagi rin ito sa mga seremonyang pangrelihiyon. Ang pangangaso ay libangan ng mga mayayaman. Ang mga paaralan at mga opisina ay may programa para sa kalusugang pisikal. Ang mga sinaunang tao ay naglalaro ng knuckle bones at board games na ginagamitan ng tunog ng kabibe o bato o kahoy bilang musika. ang soccer at karera ang pinakapopular na laro. Ang mga matatanda sa Tsina ay may regular na ehersisyo na kung tawagin ay tai chi chuan samantalang ang mga kabataan ay mahilig sa martial arts. Mula sa epikong Gilgamesh . Samantala. mababasa ang tungkol sa mga sinaunang laro. Ang mga kabayong pangkarwahe ay higit na dapat gamitin sa mga karera at walang laban ang nasa ilalim ng pamatok.Tekstong Pang-evalwasyon PALAKASAN SA ASYA Ang laro ay nauna pa sa sibilisasyon bagaman bihira ang nasusulat na batayan. Sa Malaysia. ang mga sinaunang taga-Ehipto ay naglalaro ng hayop. Ang tunay na katunayan ng mga laro at palakasan ay natagpuan sa kabihasang Sumeria noong 3000 hanggang 1500 BC. Ang mga persyano ay mahusay mangabayo at may laro silang tulad ng polo. Ang pangingisda at pamamangka ay karaniwang aliwan. juggling. 72 . Ang paggamit ng paglangoy sa digmaan ay karaniwan sa mga Hettite. ang sumo wrestling ang isa sa sinaunang laro. Ang kulturang pisikal ay bahagi ng paghahanda sa digmaan at programang pangkalusugan. buno. Sa kasalukuyan. Ang palakasan at paglalaro ay bahagi ng kasaysayang panlipunan dahil sa karamihan sa mga sinaunang laro ay ginagawa sa mga pagtitipon. “ Sila ay nagsusunggaban tulad ng mga toro.

Nakapaglalahad ng mga pansariling karanasang nakapaloob sa akda. B. B. isinateyp na sanaysay Kasanayang Pampanitikan :Pagkilala sa akda batay sa paraan ng paglalahad Kasanayang Pampag-iisip :Pagsang-ayon/Pagsalungat Halagang Pangkatauhan :Paggalang sa damdamin ng iba II. Mga layuning pampagtalakay B. matalinong eksplorasyon at makabuluhang wakas ng isang sanaysay 73 .Ikatlong Taon Panunuring Pampanitikan 1 Linggong Sesyon I.1 Pagsusuring Panlingwistika Natutukoy at nabibigyang kahulugan ang mga piling pahayag na ginamit sa akda. PAKSA/MGA KASANAYAN/MGA KAGAMITAN Paksa Tatalakaying Genre Halimbawang Teksto Mga Kagamitan :Paraan ng Paglalahad :Sanaysay :Ang Pag-ibig ni Emilio Jacinto :larawan ng mga simbolo. Nakasusulat ng isang magandang simula.3 Pagsusuring Pampanitikan Nasusuri ang sanaysay batay sa paraan ng paglalahad C. Nasasabi ang bisang pandamdamin at pangkaisipan ng akda D. MGA INAASAHANG BUNGA (BAWAT ARAW) karanasang kaugnay sa mga A.2 Pagsusuring Pangnilalaman Nakapag-uugnay ng mga karanasang nakapaloob sa akda sa mga pansarili at karanasan ng iba. B.

1 Pagpapakita ng iba’t ibang simbolo. Pangkatang gawain. PROSESO NG PAGKATUTO Unang Araw 1.Pagpaparinig sa nakateyp na sanaysay. 1. Pagpapaugnay sa awit at sa isa sa mga simbolo.2 Pagpaparinig ng awit na Ugoy ng Duyan. . : Pagpili ng mga karanasan sa texto na kaugnay ng sariling karanasan : Pagpili ng mga karanasan sa texto na nangyayari sa kapaligiran at aktwal na buhay.2 Paglalahad a.1 Pagganyak 1. Pagpapakahulugan sa pamagat ng texto. Habang nakikinig ay ipababasa rin nang tahimik ang sipi ng sanaysay. Pagbubuo ng sintesis ng napag-usapan Ikalawang Araw Pagtalakay sa Paksa (Pangkatang Gawain) 1. Pagbabahaginan sa klase ng nabuong interpretasyon c. Pangkat 1 at 2 :Pagpili ng mga tiyak na karanasang inilahad sa sanaysay Pangangatwiran kung bakit pinili. Pagbabahaginan ng kinalabasan ng pangkatang diskasyon 3.1. Ang Pag-ibig ( pangkatan) Pangkat 1 at 2 : Pag-iinterpret sa drowing Pangkat 3 at 4 : Pag-iinterpret sa mga pahayag Pangkat 5 at 6 : Pag-iinterpret sa isang awit b. d. Pagpapatunay Pangkat 3 at 4 Pangkat 5 at 6 2. 74 .1.III. 1. Muling pagpapabasa/pagpaparinig sa nakateyp na sanaysay. Mga Panimulang Gawain 1. Pag-iinterpret ng isang simbolo batay sa nais ipahiwatig nito.

Pangkat 3 at 4 : Pagsusuring Pangnilalaman Pag-iisa-isa ng mga kaalamang nais iparating sa mambabasa -makatotohanan -di-makatotohanan . Papangungusap na pagbubuod ng texto. EVALWASYON Ikatlong Araw 1. Pagbabahaginan ng kinalabasan ng pangkatang diskasyon Pagbubuo ng sintesis ng paksang tinalakay sa tulong ng mga kaugnay na larawan.paraan ng pagpapalawak .Pagpapapili ng mga piling talinghaga sa akda .di-kapani-paniwala Pangkat 5 at 6 : Pagsusuring Pampanitikan Pagsusuri sa paraan ng paglalahad ng sanaysay batay sa: -paraan ng pagsisimula .Pagpapaliwanag sa mga talinghaga . 2.2.paraan ng pagwawakas . IV.Pagpapatotoo sa mga talinghaga sa tulong ng mga halimbawang sitwasyon/kalagayan o karanasan na maaring sarili o sa iba. Pangkatang Pagsusuri Pangkat 1 at 2 : Pagpapakita ng Pakikisangkot 75 .fomalidad ng salita C.kapani-paniwala . Pangkatang Pagsusuri Pangkat 1 at 2 : Pagsusuring Panglingwistika . D.

Paghahambing Pagpapabasa ng sanaysay na Ang Dapat Mabatid ng mga Tagalog. ang mga bayan ay hindi magtatagal. at kara-karang mapapawi sa balat ng lupa ang lahat ng pagkakapisan at pagkakaisa. Pangkat 3 at 4 : Pagpapakita ng . Ang kasakiman at katampalasanan ay nagaanyo ring pag-ibig kung minsan. ideya at opinyong inilahad sa akda. at ituturing na hangal yaong marunong dumamay sa kapighaatian at pagkaapi ng kanyang mga kapatid. Ang masasama ay walang ibang ninanasa kundi ang ganitong kalagayan. Sa aba ng mga bayang hindi pinamamahayan ng pag-ibig at binubulag ng hamak na pagsasarili. Paano nagkakatulad ang dalawang akda? Pangkat 5 at 6: Pagpapakita ng Pagtataya 76 . Pagsasagawa ng paghahambing sa tinatalakay na texto. Ang tunay na pag-ibig ay walang ibubunga kundi tunay ligaya at kaginhawahan.Pagbibigay ng sariling interpretasyon sa mga sumusunod na kaisipan. Kung ang pag-ibig ay wala. Ipalalagay na may tapat na nais at tatawaging marurunong ang mabuting magparaan upang magtamasa sa dagta ng iba.

3 formal ang paglalahad ng mga kaisipang. salita o pahayag na maaring gamitin sa pagsulat ng sanaysay. Muling pagbasa/pagpaparinig sa sanaysay. Pagpapatuloy ng pagsulat bilang gawaing -bahay 1. opinion at pangyayari 4. 4. -mga pagbabagong pangkaisipan matapos mabasa ang sanaysay -mga pagbabagong pandamdamin matapos mabasa ang sanaysay 2.papipiliin ng guro ang mga mag-aaral ng mga parirala. Pagbuo ng sintesis ng napag-usapan V. Pagbibigay – puna ng guro sa ilang narinig. PAGPAPALAWAK NG KARANASAN Ikaapat na Araw 3.Pagbabahaginan tungkol sa naging epekto ng sanaysay sa sarili. Pagpapabasa ng ilang simula 5. Habang nakikinig/nagbabasa. Paglalahad ng mga piniling parirala at pangungusap. Ipapapaliwanag ang kahulugan nito at ang dahilan kung bakit pinili. Pagpapabasa ng simula at wakas ng textong tinalakay. 3. ideya. 3.2 ang bawat talata ay may tig-10 magkakaugnay na pangungusap 3.1 dalawang talata lamang 3. Pagbabahaginan ng kinalabasan ng pangkatang diskasyon. Pagbibigay ng kritik tungkol sa kabisaan at kahinaan ng dalawa 2. Pagbibigay ng guro ng input ng mabuting simula at makabuluhang wakas 77 . Pasusulatin ng maikling sanaysay ang mga mag-aaral batay sa tiyak na pamantayan: 3. 6.

Pagbibigay ng guro ng huling input tungkol sa paraan ng paglalahad sa sanaysay.5. Habang nakikinig ay ipababasa nang tahimik ang isinulat na sanaysay. Pagpapasulat batay sa mga sumusunod na pamantaya 3 talataan 5 pangungusap bawat talata may kaakit-akit na simula malawak na eksplorasyon makabuluhang wakas formal ang uri ng wika 6. Ikalimang Araw Pagpapahalaga sa isinulat 1. Muling pagpaparinig/pagpapabasa sa sanaysay. Pagpapalitan ng isinulat ang dalawa at bibigyan ito ng puna. 4. Pagbibigay-reaksyon ng guro. Pagbibigay ng guro ng feedback sa narinig 9. Pagbibigayin ng guro ng reaksyon ang mga mag-aaral kung ano ang nadama habang isinusulat ang akda? Bakit? 3. Pagbabahagiin ang ilang mag-aaral tungkol sa naging palitan ng puna. 2. 78 . Pagkuha ng feedback mula sa nakinig 8. 6. Pagpapabasa ng ilang napasimulan 7. 5. Papipiliin ng guro ang mga mag-aaral ng isang kamag-aral. Pagpapatuloy ng pagsulat bilang gawaing-bahay.

at ang kabuhayan ay matutulad sa isang dahon ng kahoy na niluoy ng init at tinangay ng hanging mabilis. ang kabutihan. ang katotohanan. Ngunit ang kasakiman at ang katampalasanan ay nag-aanyo ring pag-ibig kung minsan. Kung ang masama at matuwid ay ninanasa rin ng loob. ang mga bayan ay hindi magtatagal.VI. at kung magkagayon na ay libu-libong mararawal na kapakinabangan ang nakakapalit ng gapatak na pagkakawanggawa na nagiging tabing pa mandin ng kalupitan at ng masakim na pag-iimbot. hindi ang pag-ibig ang tunay na siyang may udyok kundi ang kapalaluan at kasakiman. TAKDANG –GAWAIN ( KUNG KAILANGAN LAMANG) Tekstong Babasahin ANG PAG-IBIG (Emilio Jacinto) Sa lahat ng damdamin ng puso ng tao ay wala nang mahal at dakila na gaya ng pag-ibig. Kung ang magulang ay walang pag-ibig sa anak. ang Maykapal. at ang kapwa-tao ay siya lamang mangyayaring maging sanhi ng pagibig. ang pag-ibig ay siyang nagiging dahilan lamang kung kaya natin minamahal pa ang buhay. Ang tunay na pag-ibig ay walang iba kundi iyong makaaakay sa tao sa mga dakilang gawa sukdulang ikawala ng buhay sampu ng kaginhawahan. sino ang magiging alalay at tungkod ng katandaan? Ang kamatayan ay lalo pang matamis kaysa buhay para sa matandang nangangatal ang tuhod at nanlalabo ang pagod na mga mata ay wala nang malingapang mag-aakay at makaaaliw sa kanyang kahinaan. Ang pagkahabag sa ating mga kapwa na inilugmok ng sawing kapalaran hanggang sa tayo’y mahikayat na sila’y bahaginan ng kaunting kaluwagan ang 79 . Ang katwiran. Kung ang pag-ibig ay wala. ang kagandahan. siya lamang makapagpapabukal sa loob ng tunay at banal na pag-ibig. at karakarakang mapapawi sa balat ng lupa ang lahat ng pagkakapisan at pagkakaisa. Ang pag-ibig – wala na kundi ang pag-ibig na tanging binabalungan ng matatamis na alaala sa nagdaan at ng pag-asa naman sa darating. Sa aba ng mga bulag na isip na nararahuyo sa ganitong pag-ibig. Sa malawak na dagat ng ating mga kahirapan at pagkadusta. sino ang magbabatang mag-iiwi sa mga sanggol? At mabubuhay naman kaya ang mga anak sa sarili lamang nila? Kung ang anak kaya naman ay walang pag-ibig sa magulang.

at pagpapatayan sapagkat kinakailangan ng kanilang kasamaan. at ang munting ligaya’y matimyas na nalalasap. at sa halip ay dadamayan mo ng iyong dugo at sampu ng buhay kung sila’y nakikitang inaapi ng iba. Kailanpama’t sapin-sapin ang dusang pinapasan ng bayani. at ang kanyang buhay ay nalipos ng karukhaan at lungkot. Gayundin naman. mawawala ang lahat ng mga pag-aapihan na nagbibigay ng madlang pasakit at di-mabatang mga kapaitan. pagtataniman. At upang mapagkilalang magaling na ang pag-ibig ay siya ngang susi at mutya ng kapayapaan at ligaya. ang lalong malalaking hirap ay nagiging maaagang pasanin. Kung ang pag-ibig sa kapwa ay wala. at ituturing na hangal yaong marunong dumamay sa kapighatian at pagkaapi ng kanyang mga kapatid. 80 . mapagnanakawan mo kaya. mapagdadayaan o matatampalasan mo kaya ang iyong ina’t mga kapatid? Hindi. kaguluhan.ating pagtatanggol sa naapi hanggang sa isapanganib at idamay natin ang ating buhay. at kung nagkakaisa na’t nag-iibigan. nilulunod ng malabis na pagsasarili ang magagandang akala. Sa aba ng mga bayang hindi pinamamahayan ng wagas at taimtim na pag-ibig! Sa pag-ibig nunukal ang kinakailangang pagdadamayan at pagkakaisang magbibigay ng di-maihahapay na lakas na kailangan sa pagsasanggalang ng matuwid. Gumagawa ng daan tungo sa pag-aalitan. Kung bakit nangyari ang ganito ay hindi matatalos ng mga pusong hindi nakadarama ng tunay na pag-ibig. Ang masasama ay walang ibang ninanasa kundi ang ganitong kalagayan. Ang hangarin nila ay mapagbukud-bukod ang mga mamamayan upang kung mahina na at dukha dahil sa pag-iiringan. Sa aba ng mga bayang hindi pinamamahayan ng pag-ibig at binubulag ng hamak na pagsasarili. sila ay makapagpapasasa sa kanilang kahinaan at karupukan. ang pagkakawanggawa sa lahat kung tunay na umusbong sa puso. alin kaya ang pinagbuhatan kundi ang pag-ibig? Ang tunay na pag-ibig ay walang ibinubunga kundi ang tunay na ligaya at kaginhawahan. kung ang lahat ay mag-iibigan at magpapalagayang tunay na magkakapatid. pagkat sila’y iniibig. Ikaw na bumabasa nito. Oh! Sino ang makapagsasaysay ng mga himalang gawa ng pag-ibig? Ang pagkakaisa na siyang kauna-unahang bunga niya ay isang lakas at kabuhayan. Ipalalagay na may tapat na nais at tatawaging marurunong ang mabuting magparaan upang matamasa sa dagta ng iba. ang dahilan ay sapagkat hindi ang tunay na pag-ibig ang naghahari kundi ang taksil na pita sa yama’t bulaang karangalan.

Sa mabuti nilang hikayat na di umano. kaya’t dahil dito’y mayaman ang kaasalan ng lahat. ating pinagtatamasa at binubusog.Maling mga isip at ligaw na loob ang manambitan sa mga hirap ng tao sa inaakalang walang katapusan. Buhat nang ito’y mangyari ay bumibilang na ngayon sa tatlong daang taon mahigit na ang lahi ni Legaspi ay ating binubuhay sa lubos na kasaganaan. Ngayon sa lahat ng ito’y ano sa mga ginawa nating paggugol ang nakikitang kaginhawahang ibinigay sa ating Bayan? Ano ang nakikita nating pagtupad sa kanilang kapangakuan na siyang naging dahilan ng ating paggugugol! Wala kundi pawang kataksilan ang ganti sa ating mga pagpapala at mga pagtupad sa kanilang ipinangakong tayo’y lalong gigisingin sa kagalingan ay bagkus tayong binulag. tayo’y aakayin sa lalung kagalingan at lalong imumulat ang ating kaisipan. iginugugol natin ang yaman. bata’t matanda at sampung mga babae ay marunong bumasa at sumulat ng talagang pagsulat nating mga Tagalog. asawa at matandang magulang. Gayon man sila’y ipinailalim sa talagang kaugalian ng mga Tagalog na sinaksihan at pinapagtibay ang kanilang pinagkayarian sa pamamagitan ng isang panunumpa na kumuha ng kaunting dugo sa kanilang mga ugat. pinilit na sinira ang mahal at magandang ugali ng ating Bayan. at kaginhawahan. Dumating ang mga Kastila at dumulog na nakipagkaibigan. kahit abutin natin ang kasalatan at kadayuk-dukan. Sukat ang matutong magmahal at manariwang muli sa mga puso ang wagas na pag-ibig sa kapwa. Kasundo niya ang mga kapitbayan at lalung-lalo na ang mga taga Hapon. ang nagiging kasagutan ay ang tayo’y itapon at ilayo sa piling ng ating minamahal na anak at. Malabis ang pagyabong ng lahat ng pinagkakakitaan. dugo at sampu ng tunay na mga kababayan na ayaw pumayag na sa kanila’y pasakop. at gayon din naman nakipagbaka tayo sa mga Intsik at taga-Holanda ng nagbalang umagaw sa kanila nitong katagalugan. ang nasabing nagsisipamahala ay nangyaring nalamuyot sa tamis ng kanilang dila sa paghibo. at ang tinatawag na bayan ng hinagpis ay matutulad sa tunay na paraiso. iminulat tayo sa isang maling pagsampalataya at isinadlak sa lubak ng kasamaan ang kapurihan ng ating Bayan. Ang bawat isang himutok na pumulas 81 . inihawa tayo sa kanilang hamak asal. Ito’y isang tinatawag na “Pacto de Sangre” ng haring Sikatuna at ni Legaspi na pinakakatawan ng hari sa Espanya. Tekstong Gagamitin sa Paghahambing ANG DAPAT MABATID NG MGA TAGALOG (Andres Bonifacio) “ITONG KATAGALUGAN na pinamamahalaan ng unang panahon ng ating tunay na mga kababayan iyaong hindi pa tumutuntong sa mga lupaing ito – ang mga Kastila ay nabubuhay sa lubos na kasaganaan. at yao’y inihalu’t ininom nila kapwa tanda ng tunay at lubos na pagtatapat na di magtataksil sa pinagkayarian. sila’y kabilihan at kapalitan ng mga kalakal. at kung tayo’y mangahas humingi ng kahit na gabahid na lingap.

may hiya at pagdadamayan. Kaya! Oh mga kababayan! Ating idilat ang bulag na kaisipan at kusang igugol sa kagalingan ang ating lakas sa tunay at lubos na pag-asa na magtagumpay sa nilalayong kaginhawahan ng bayang tinubuan. Ano ang nararapat nating gawin? Ang araw ng katwiran na sumisikat sa Silanganan ay malinaw na itinuturo sa ating mga matang malaong nabulagan ang landas na dapat nating tunguhin. Ngayon wala nang maituturing na kapanatagan sa ating pamamayan. na sumasalang sa mahapding sugat ng ating pusong nagdaramdam. ngayon tayo’y malulunod na sa nagbabahang luha ng Ina na nakitil na buhay ng anak sa panangis ng sanggol na pinangulila ng kalupitan na ang bawat patak ay katulad ng isang kumukulong tingga. Itinuturo ng katwiran. may puri. panahon ng dapat nating ipakilala na tayo’y may sariling pagdaramdam. buntong-hininga at hinagpis ng makapal na ulila. Itinuturo ng katwiran ang tayo’y magkaisang-loob. Panahon na ngayong dapat na lumitaw ang liwanag ng katotohanan. magkaisang-isip at akala at nang tayo’y magkalakas na maihanap ang naghaharing kasamaan sa ating Bayan. Ngayon panahon ng dapat simulan ang pagsisiwalat ng mga mahal at dakilang aral na magwawasak sa masinsing tabing na bumubulag sa ating kaisipan. ang liwanag niya’y tanaw sa ating mga mata. Itinuturo ng katwiran.sa ating dibdib ay itinuturing na isang malaking pagkakasala at karaka-rakang nilalapatan ng sa hayop na kabangisan. ngayong lagi nang ginagambala ang ating katahimikan ng umaalingawngaw na daing at pananambitan. tanikalang nakalalait sa bawat lalaking may iniingatang kapurihan. panahon na ngayong dapat makilala ng mga Tagalog ang pinagbuhatan ng kanilang mga kahirapan. ang kukong nag-akma ng kamatayang alay sa atin ng mga ganid na asal. Itinuturo ng katwiran ang tayo’y umasa sa ating sarili at huwag antayin sa iba ang ating kabuhayan. Araw na itong dapat kilalanin na sa bawat isang hakbang natin ay tumuntuntong tayo at nabibingit sa malalim na hukay ng kamatayan na sa ati’y inuumang ng kaaway. balo’t mga magulang ng mga kababayang ipinanganyaya ng mga manlulupig na Kastila. na huwag nating sayangin ang panahon sa pag-asa sa ipinangakong kaginhawahan na hindi darating at hindi mangyayari. 82 . ngayon lalu’t lalo tayong nabibiliran ng tanikala ng pagkaalipin. na huwag nating sayangin ang panahon sa pag-asa sa ipinangakong kaginhawahan na hindi darating at hindi mangyayari.

Mabanglo Mga Kagamitan : globo mapa. Anak ko ( bahagi) ni Pin Yathay salin ni Ruth Elynia S. PAKSA/MGA KASANAY/MGA KAGAMITAN Paksa : Pagbasa/Pagsusuri sa Novelang Asyano sa Teoryang Eksistensyalismo Tatalakaying Genre : Novelang Cambonian Halimbawang Teksto : Mabuhay ka.paniniwala. larawan.paninindigan. B. Naipaliliwanag ang bisang pandamdamin at pangkaisipan ng akda. D.1 Pagsusuring Panglingwistika Napipili ang mga salitang maaring iugnay sa isang pangunahing salita B. Nakasusulat ng isang sanaysay na may kaugnay sa paksa novelang tinalakay 83 .MGA INAASAHANG BUNGA (BAWAT ARAW) A .Naisasalaysay ang mga narinig o nabasang mga karanasang may relasyon sa mga pangyayaring nasa novela B Mga layuning pampagtalakay B.2 Pagsusuring Pangnilalaman Nasusuri ang tauhan batay sa kanyang kilos. sipi ng texto Kasanayang Pampanitikan : Pagkilalang pantauhan batay sa sa teoryang eksistensyalismo Kasanayang Pampag-iisip : Pagsasa-ayos/Pagsalungat sa saloobin ng tauhan Halagang Pangkatauhan :Pagpapakita ng katatagan at matibay na paninindigan sa mabibigat na pagsubok ng buhay II.Ikaapat na Taon Panunuring Pampanitikan 1 Linggong Sesyon I.3 Pagsusuring Pampanitikan Nabibigyang – puna ang mga saloobin/mithiin ng pangunahing tauhan gamit ang teoryang eksistesyalismo C.gawi.

Pagbubuod ng texto batay sa mga sumusunod: PIN YATHAY CAMBODIA 84 .1A.2 Paglalahad 1. PROSESO NG PAGKATUTO Unang Araw 2. tungkol saan kaya? ano ang nais sabihin? 2. Pagbubuo ng interpretasyon ng pamagat isang drowing isang awit isang talataan isang skit 3. Anak Ko.1C. Mabuhay Ka.1B. Pagkuha ng iba pang feedback mula sa mga nakinig 1. Pagbibigay ng hinuha tungkol sa pamagat.III. Pagbabahaginan ng napag-usapan sa pangkat 1. Pagbabahagi ng inihandang gawain 4.1 Pagganyak ( pangkatang gawain ) Pangkat 1 at 2 : Pagtalakay sa isang balitang may kinalaman sa digmaan sa Combodia Pangkat 3 at 4 : Paggamit ng globo upang maipakita ang kinalalagyan ng Cambodia Pangkat 5 at 6 : Pagbibigay ng mga dati ng kaalaman tungkol sa bansang Cambodia 1. Pagbibigay ng guro ng feedback tungkol sa talakay 2. Mga Panimulang Gawain 2.

Pakikinig ng nakateyp na buod ng texto 2. -Pagsusuri sa tauhan batay sa kanyang kilos. Pangkatang Pagsusuri Pangkat 1 at 2 : Pagsusuring Panglingwistika b. Pagbibigay ng sintesis Ikalawang Araw Pagtalakay sa Paksa (Pangkatang Gawain) 1. paniniwala. 85 .1. Pagbabahaginan bilang pagpapalalim sa ginawang pagbubuod 6. paninindigan.1 Pagtukoy sa mga salitang may kaugnayan sa pangunahing salita Sihanouk Rebolusyonaryo Concentration Camp CAMBODIA Machine gun KHMER ROUGE Lon Nol Pangkat 3 at 4: Pagsusuring Nilalaman -Pagpapakita ng mga eksena (Isasakilos) sa buhay ni Pin Yathay kaugnay ng mga krisis na kanyang pinagdaan noong digmaan sa Cambodia. gawi.KHMER ROUGE 5.

EVALWASYON Ikatlong Araw 1. Pagkuha ng feedback sa mga nakinig 5.napatunayan kong …… c.Paglalarawan sa pangunahing tauhan batay sa -pakikipagsapalaran -pagdedesisyon -kalagayan sa lipunan .Pangkat 5 at 6 : Pagsusuring Pampanitikan . IV. Pangkatang pagsusuri Pangkat 1 at 2: Pagpapakita ng Pakikisangkot Pag-uugnay ng mga karanasan sa akda sa aktwal na karanasan o sa iba .. Muling pagpaparinig ng nakateyp na buod ng texto 2. naniniwala akong….Pagkukwento sa mga pinagdaanang hirap ng mga mahal sa buhay noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig . 4. Pagbubuo ng sintesis Pagbubuo sa pangungusap upang magbigay ng isang kaisipan a. e.Paniniwala/Di paniniwala ng pangunahing tauhan 3.Mabibigat na krisi na nararanasan at napagtagumpayan 86 . nabatid kong ………… b. Pagbabahaginan ng napag-usapan sa pangkat.kinatuwa ko ang……. Pagbibigay ng guro ng karagdagang feedback 6.ikinalulungkot ko ang… d..

Pagpapaliwanag ng guro sa magiging gawain ng mga mag-aaral 8. Pagdidisplay sa pisara ng mga drowing na ginawa ng mga mag-aaral 4. PAGPAPALAWAK NG KARANASAN Ikaapat na Araw Paglikha 1.pangkaalaman .pandamdamin V.kasaysayan .6 masining na pagwawakas 87 . Pangangatwiran sa kaugnayan nito sa texto 7.5 malawak ang eksplorasyon 8. Pagbibigay-reaksyon sa mga larawang iginuhit 5. Pagbubuo ng mga parirala o pangungusap na may kaugnayan sa textong binasa 6.2 5 pangungusap baw3at atalata 8.4 may magandang simula 8.tauhan Pangkat 5 at 6 : Pagpapakita ng Pagtataya Pagbuo ng salawikain batay sa efekto ng akda sa mambabasa. Pagpapadrowing sa masasamang ibinubunga ng digmaan (isahang gawain at ilalagay sa coupon bond) 3.1 3 talataan 8. . Pagpapasulat sa mga mag-aaral ng isang sanaysay tungkol sa paksang: Ang Pinapangarap kong Daigdig batay sa mga sumusunod na pamantayan: 8.Pangkat 3 at 4 : Pagpapakita ng Paghahambing Pag-uugnay sa texto sa iba pang textong binasa . Muling pagpapabasa sa buod ng novela 2.3 ginagamit ang mga nabuong pangungusap 8.

Pagkuha ng feedback sa mga nakinig 11. Papipiliin ng kapareha ang mag-aaral.istilo ng pagsulat . Ipababasa sa kapareha ang isinulat. Pagtitipon ng mga kliping tungkol sa Cambodia. Habang nakikinig.. Magbibigay-kapwa ng reaksyon. 2. Magpaparinig ng musika tungkol sa digmaan. Pagbibigay ng guro ng karagdagang feedback sa gawain 7. Pagbibigay-reaksyon ng mga mag-aaral batay sa mga sumusunod: .nilalaman 6. Pagbabahagi sa klase ng naging usapan ng magkapareha 5. Pagbibigay ng guro ng huling input tungkol sa paksang tinalakay VI. Pagbibigay ng feedback ng guro 12. Pagbibigayin ng reaksyon ang mga mag-aaral sa naramdaman habang : . TAKDANG GAWAIN A. Pagpapabasa sa ilang napasimulan 10.sumusulat . 88 . ipababasa ang isinulat na sanaysay.binabasa ang isinulat 3. Pagpapatuloy ng pagsulat bilang gawaing-bahay Ikalimang Araw Pagpapahalaga sa Isinulat 1. 4.8.7 formal ang uri ng wika 9.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful