łacina-DEKLINACJE

1

DEKLINACJE

I, II, III, IV, V

I – rzeczowniki i przymiotniki, których temat zakończony jest na A - rzeczowniki rodzaju żeńskiego, które w nominativie mają końcówkę A, w genetivie AE - niewielka grupa rzeczowników rodzaju męskiego oznaczających zawód lub narodowość Nom. Gen. Dat. Acc. Abl. Voc. Singularis Puell –a pulchr –a Puell –ae pulchr –ae Puell –ae pulchr –ae Pell –am pulchr- am Puell –a pulchr –a Puell –a pulchr –a Pluralis Puell –ae pulchr –ae Puell –arum pulchr –arum Puell –is pulchr –is Puell –as pulch –as Puell –is pulchr –is Puell –ae pulchr –ae ancilla - niewolnica familia - rodzina hora - godzina aquila - orzeł musca - mucha penna - pióro arena - piasek magistra - nauczycielka sapientia - mądrość iustitia - sprawiedliwość laetitia - radość tristia - smutek victoria – zwycięstwo

Fabula – opowiadanie Aqua – woda Terra –ziemia Luna – księżyc Stella – gwiazda Silva – las Insula – wyspa Amica – przyjaciółka Flia – córka Matrona – kobieta Puella – dziewczyna Domina – pani Amicitia – przyjaźń

II – rzeczowniki zakończone na –US, -ER, -UM Nom. Gen. Dat. Acc. Abl. Voc. Singularis Amic –us ver –us Amic –i ver –i Amic –o ver –o Amic –um ver –um Amic –o ver –o Amic –e ver –e amicus – przyjaciel inimicus – nieprzyjaciel focus - ognisko circulus – koło, okrąg digitus - palec rusticus – wieśniak Singularis Nom. Gen. Dat. Acc. Abl. Voc. Lib –er Lib –ri Lib –ro Lib –rum Libr –o Lib –er Lib- ri Libr -orum Libr -is Libr -os Libr -is Libr -i Pluralis Pluralis Amic –i ve –i Amic –orum ver –orum Amic –is ver -is Amic –os ver -os Amic –is ver -is Amic –i ver –i

Deus – bóg Mundus – świat Lups – wilk Corvus –kruk Medicus – lekarz Dominus – pan

iuvenismłodzieniec. vetus – stary.talent Gaudium – radość bellum – wojna III – dzieli się na trzy typy A) spółgłoskowy . frater – brat. Honor –i Corpor –i Honor –ibus Corpor –ibus Acc. Mare Mar –is Mar –i Mare Mar –i Mar –ia Mar –ium Mar –ibus Mar –ia Mar –ibus Pluralis - . Dat. Dat. Gen. Voc. ager – pole uprawne faber – rzemieślnik Pluralis Templ –a parv –a Templ –orum parv –orum Templ –is parv -is Templ –a parv –a Templ –is parv –is Templ –a parv -a regnum – królestwo caelum – niebo exemplum silentium – Singularis Templ –um parv –um Templ –i parv –i Templ –o parv –o Templ –um parv –um Templ -o parv –o Templ –um parv –um Vocabularium – słownik. które w genetivie singularis mają o jedną sylabę więcej niż w nominativie sg.ubogi Singularis Pluralis Nom. senex – starzec.RODZINA Z PIESKIEM: pater – ojciec.Dwa rzeczowniki o temacie na –u: sus – świnia. Honor –em Corpus Honor –es Corpor –a Abl. słownictwo oppidum – miasto przykład Verbum – słowo templum – świątynia cisza Vitium – wada. Acc. Acc. securis – siekiera. -AL. vates – wieszcz . mater – matka. Honor –is Corpo –ris Honor –um Corpor –um Dat. np.Przymiotniki w stopniu wyższym . sitis – pragnienie. na –IM : puppis – rufa. pauper . Honor Corpus Honor –es Corpor –a Gen. dives – bogaty. Abl.-AR przymiotniki o określonych zakończeniach (w stopniu równym) równozgłoskowe nazwy rzek i miejscowości na –is kilka rzeczowników rodzaju żeńskiego na –IS..obejmuje wszystkie trzy rodzaje rzeczowników i przymiotników .książka Nom. Abl. Honor Corpus Honor –es Corpor -a Żeński i męski nijaki B) samogłoskowy neutra zakończone na –E. Honor –e Corpo –re Honor –ibus Corpor –ibus Voc.rzeczowniki nierównozgłoskowe (takie. sg. acc.Niektóre przymiotniki o jednym zakończeniu w stopniu równym.) . canis – pies. błąd ingenium . grus – żuraw . turris – wieża participia praesens activi (imiesłów przymitnikowy czynny) użyty w znaczeniu przymiotnikowym Singularis Nom.2 Puer – chłopiec Liber . Gen.

o dwóch zakończeniach –IS (dla rodz. pertinacis – uparty audax. triste –smutny hilaris.3 Voc. celere – szybki acer. difficile – trudny simmilis. felicis – szczęśliwy victor. avis –ptak testis. sg. victoris . veteris pertinax. przed końcówką –IS mają dwie spółgłoski. facile – łatwy difficilis. crudele – okrutny facilis. nubis – chmura . śmiały mendax. cladis – klęska. simmile – podobny disimmilis. mensis. sławny w połączeniu z rzeczownikiem saluber. alacris. Na –IS lub –ES finis. salubris.o jednym zakończeniu –X. credibile – wiarygodny incredibilis . ostrożny. celebris. omne – cały gentilis. finis – koniec navis. sg. ingentis – ogromny clemens. sapientis – rozumny prudens. salubre – zdrowy celer. pingue – tłusty (ager pinguis – żyzne pole) . famis – głod clades. Mare Mar –ia Typy tych przymiotników : -o trzech zakończeniach przymiotników –ER. -E caleber. acris. gentile – narodowy. alacre – skrzydlaty. uroczysty. celebre – uroczyście obchodzony. mendacis – kłamliwy sapiens. classis – flota hostis. prawie wszystkie są jednosylabowe w nominativie urbs. zuchwały. panis – chleb avis. -NS felix.miesiąc panis. urbis – miasto . audacis – odważny. -RIS. które w gen. ochoczy (animo alacri – ochoczy duchem) .niepodobny credibilis. orbis – krąg (orbis terrarum – świat) mensis. hostis – wróg orbis. Męskiego i żeńskiego) oraz –E (dla rodzaju nijakiego) gravis grave – ciężki (periculum grave – poważne niebezpieczeństwo) omnis.rzeczowniki równozgłoskowe kończące się w nom. clementis – łagodny c) mieszany . testis – świadek (testimonium – świadectwo) fames. celeris. ojczysty tristis. acere – ostry alacer. zagłada nubes.niewiarygodny possibilis – możliwy impossibilis – niemożliwe pinguis. hilare – wesoły crudelis. biegły ingens. navis – okręt classis.rzeczowniki nierównozgłoskowe.zwycięski infelix – nieszczęśliwy vetus. prudentis – roztropny.

które mieszją deklinację II i IV Domus. artis – sztuka mors. manus – ręka  wyjątki rodzaju żeńskiego. partis – część nox. consensus – porozumienie. magistratus – urzędnik. Abl. socrus – teściowa. cornus – róg Gelu. Dat. domus – dom Acus – igła. senatus – senat Magistratus. noctis – noc mons. rodzaju nijakiego na –U Nominativus singularis Genetivus singularis Rodzaj męski -us -us Rodzaj nijaki -u -us - Singularis Nom. anus – baba) . Voc. gelus – lód lub mróz Ganu. ars. Fruct –us Fruct –us Fruct –ui Fruct –um Fruct –u Fruct –us Singularis Genu Gen –us Genu Genu Genu Genu Genu –a Genu –um Gen –ibus Genu –a Gen –ibus Genu –a  rodzaj nijaki Fruct –us Fruct –uum Fruct –ibus Fruct –us Fruct –ibus Fruct –us Pluralis Pluralis Cornu.4 IV. szpilka Tribus –dzielnica Rzeczowniki oznaczające kobiety lub drzewa (nurus. fontis – źródła pons. exercitus – wojsko Senatus. gradus – stopień Specus. urząd (magistratum gerere – sprawować urząd) Consensus. specus – jaskinia Spelunca – mała jaskinia Manus. spiritus – duch Gradus. vultus – twarz. odbicie  rodzaj męski Siritus. Acc. Nom. Voc. Gen. Abl. genus – kolano Exercitus. pontis – most participia praesens activi w znaczeniu właściwym – rzeczowniki o temacie zakończonym na –U rzeczowniki rodzaju męskiego w nominativie zakończone na –US.synowa. Acc. mortis – śmierć pars. montis – góra fons. zgoda Vultus. Gen. Dat.

II. IV I – czasowniki. fidei – wiara Acies. jeść kolację .przysięgać aedificare . i pl.V – są to tylko rzeczowniki o rodzaju żeńskim !!! .pracować pugnare . III.latać cantare .większość ma tylko liczbę pojedynczą !!! Singularis Pluralis Res Rerum Rebus Res Rebus Res Nom.walczyć parare . Fides. linia boju Facies.śpiewać cenare – ucztować. speciei – gatunek KONIUGACJE I. uzdrawiać Accusare – uzdrawiać Laudare – chwalić Castigare – karcić Nominare – nazywać mutare – zmieniać się iurare . których temat kończy się na –A + końcówka RE osoba 1 2 3 Rozk. Abl. aciei – szyk bojowy.przemawiać laborare . w genetivie na -EI . powierzchowność Species. singularis Cogit –o Cogita –s Cogita -t Cogita ! Visit –or Visita –ris Visita –tur Visitar -i pluralis Cogita –mus Cogita –tis Cogita –nt Cogita –te ! Strona bierna Visita –mur Visita –mini Visita –ntur Cogitare –myśleć Sperare – mieć nadzieję Desperare – tracić nadzieję Dare – dawać Curare – troszczyć się Sanare – leczyć.w nominativie zakończone na –ES. Res Rei Rei Rem Re Res Res. Gen. diei – dzień (może mieć różny rodzaj) Dies constituta – dzień ustalony Dies festus – świąteczny dzień Dies nebulosus – pochmurny dzień Spes.5 Domo – z domu Domum –do domu Domi – w domu . Dies. spei – nadzieja  odmieniają się tylko w sg. Acc. szereg.przygotowywać volare . Dat. sprawa  odmieniają się w sg. Voc. faciei – twarz. rei – rzecz. 1 2 3 Bezok.budować orare .

przekazywać tangere .kupić fugiere . pełnić. dowiedzieć się 1 Vinc –or 2 Vinc – i – s 3 Vinc – i – t Bezok.6 II – czasowniki.szanować concurrere – biec w to samo miejsce poscere – żądać.) Debere – Docere – uczyć kogoś Silere – milczeć Nocere – szkodzić exercere .mus Vinc .uciekać legere . prowadzić Scribere – pisać Ponere – kłaść. singularis Vinc–o Vinc – i – s Vinc – i – t Vince ! pluralis Vinc . uciekać vendere . lekceważyć.zwyciężać relinquere – opuścić. których temat zakończony jest na spółgłoskę + spójka osoba 1 2 3 Rozk.or 2 Cense –ris 3 Cense –tur Bezok.bać się (+ acc. przekupić cognoscere – poznać.czytać vincere .i . odeprzeć. malować Agere – prowadzić.ćwiczyć valere – być zdrowym gaudere – cieszyć się censere – oceniać. działać Exigere – wypędzić Capiere – chwytać Concipiere – przyjąć. zmarnować fallere – oszukać. których temat zakończony jest na -E osoba 1 2 3 Rozk.wierzyć tradere . wzgardzić Premere – uciskać Gerere – sprawować. opiewać credere . zmylić canere – śpiewać.i – tis Vinc – u –nt Vinc . domagać się perdere – zgubić. wyceniać Manere – pozostać Movere – poruszać.i – te ! Strona bierna Vinc – i – mur Vinc – i – mini Vins – u – ntur colere .dotykać pellere – wypędzić. stawiać Ducere – prowadzić Dicere – mowić Pingere – rysować. dostrzegać Icipiere – zaczynać Despiciere – przeoczyć. zrozumieć Faciere – robić . pojąć. pozostawić corrumpere – zepsuć. singularis Cense –o Cense –s Cense –t Cense ! pluralis Cense –mus Cense –tis Cense –nt Cense –te ! Strona bierna Cense –mur Cense –mini Cense –ntur Censer -i 1 Cens.sprzedać emere . wzruszać III – czasowniki.) – uczyć Mittere – wysyłać Conspiciere – zauważać. Habere – mieć Timere. Vinci Minuere – zmniejszać Discere (+acc.

przybyć Invenire – znaleźć.o was Wy singularis Puni –mus Puni –tis Puni –unt Strona bierna Puni –mur Puni –mini Puni –untur Puni pluralis Sui – siebie Sibi – sobie Se – siebie. mea. się Se – sobą Zwrotne Secum –ze sobą Tylko dla os. IV – TEMAT + E + BA + KOŃCÓWKI FUTURUM – przyszły (czynność późniejsza z dwóch) I/II . 3 Dzierżawcze Meus. Dat.TEMAT + B + SPÓJKI + KOŃCÓWKI III/IV – TEMAT + CECHA CZASOWA (a dla 1 os. Ego Mei – mnie Mihi – mnie Me – mnie Me – o mnie Ja Tu Tui – ciebie Tibi – tobie Te – ciebie Te – o tobie Ty Nos Nostri – nas Nobis – nam Nos – nas Nos – o nas My Vos Vestri – was Vobis .przydzielić IV – czasowniki. dawny zwyczaj Ten sam temat i końcówki co w praesens BA – cecha czasowa wspólna dla czterech koniugacji I. których temat. II – TEMAT + BA + KOŃCÓWKI III. Gen. Abl. ukończyć constituere – ustanawiać Currere – biec construere – konstruować Metuere – lękać się tribuere . Audire – słyszeć Venire – przyjść. zakończony jest na spółgłoskę + I osoba 1 Puni –o 2 Puni –s 3 Puni –t Rozk. Acc.7 Conficiere – zrobić. meum – mój . 1 Puni –or 2 Puni –ris 3 Puni -tur Bezok.. lp.wam Vos – was Vos . spotkać Sentire – czuć Consentire – zgadzać się Aperire – otwierać Punire – karać CZASY IMPERFECTUM – przeszły niedokonany Długi czas trwania lub czynność niedokończona Czynność powtarzająca się. wynaleźć. dla pozostałych e długie) + KOŃCÓWKI ZAIMKI Osobowe Nom.

Abl. Gen. EADEM. Is Eum Eo Singularis Ea Eius Ei Eam Ea Id Id Eo Ei (ii) Eorum Eos Pluralis Eae Earum Eis (iis) Eas Eis (iis) Ea Eorum Ea IPSE. ON Nom. Gen. Ipse Ipsum Ipso singularis Ipsa Ipsius Ipsi Ipsam Ipsa Ipsum Ipsum Ipso Ipsi Ipsorum Ipsos Pluralis Ipsae Ipsarum Ipsis Ipsas Ipsis Ipsa Ipsorum Ipsa Nom. Abl. ILLUD – TAMTEN. sua. Gen. Acc. Acc. ID – TEN. IDEM – TEN SAM singularis Pluralis Eadem Idem Eidem (idem) Eadem Eadem . ISTUD – TEN (TEN TWÓJ. vestra. EA. ÓW Singularis Pluralis Illa Illud Illi Illae Illius Illorum Illarum Illi Illis Illam Illud Illos Illas Illa Illo Illis Nom. Abl. IPSA. Gen. Określające Ille Illum Illo Illa Illorum Illa IS. Abl. HIC. Iste Istum Isto Ista Istorum Ista Nom. Acc. tuum – twój Noster. TEN NASZ. Acc. vestrum – wasz Suus. Dat. Dat. ILLA. Gen. ISTA. nostrum – nasz  odmieniają się jak przymiotniki deklinacji I i II Vester. nostra. Idem IDEM. HOC – TEN (TEN OTO. Dat. Dat. tua. TEN OBECNY) singularis Pluralis Hic Haec Hoc Hi Hae Haec Huius Horum Harum Horum Huic His Hunc Hanc Hoc Hos Has Haec Hoc Hac Hoc His Męski żeński nijaki ISTE.8 Tuus. Dat.swój Wskazujące Nom. HAEC. Acc. suum . IPSUM – SAM Nom. Abl. TEN WASZ) Singularis Pluralis Ista Istud Isti Istae Istius Istorum Istarum Isti Istis Istam Istud Istos Istas Ista Isto Istis ILLE. TEN MÓJ.

A. UM – który z dwóch NEUTER. Dat. A. w dat. UTRUMQUE – każdy z dwóch ALIUS.. Gen. quaecumque. Nullo PRZYMIOTNIKI ZAIMKOWE: UNUS. UM – sam TOTUS. QUAE. Względne Eundem Eodem Eiusdem Eidem Eandem Eadem Idem Eodem Eorundem Earundem Eorundem Eisdem (iisdem. UM – cały Nihil Nullius rei Nulli rei Nihil Nulla re  odmieniają się jak przymiotniki deklinacji I i II. odmieniają się oba człony Quicumque. jako dat. –i. UM – jeden SOLUS. odmienia się tylko pierwszy człon Qui tacet. na wszystkie rodzaje występuje końcówka zaimkowa –ius. UM – żaden ALTER. sg. Nemo Gen. KTÓRE Singularis Pluralis Quae Quod Qui Quae Quae Cuius Quorum Quarum Quorum Cui Quibus Quam Quo Quos Quas Quae Qua Quocum Quibus quacum quocum quibiscum (dla wszystkich) -przede wszystkim w zdaniach przydawkowych. UM – jakiś NULLUS. UM – jeden z dwóch UTER. quodcumque – którykolwiek. zgadza się. ALTERA. sg. Nemini Acc. Abl. isdem) Nom.9 Gen. Dat. sg dla alius – alterius. ale może zaczynać zdanie główne Quisquis. consentit – Kto milczy. jako gen. quidquid – ktokolwiek. isdem) Eosdem Easdem Eadem Eisdem (iisdem. A. UM – żaden z dwóch UTERQUE. Acc. QUOD – KTÓRY. NEMO i NIHIL (NIKT i NIC) Nom. Nullius Dat. Neminem Abl. A. Acc. NEUTRA. Abl.taki Tantus – tak wielki Tantum – tyle Tot – tylu Ibi – tam Hic – tu Istic – tam Illic – tam Nieokreślone Aliquantum – nieco Aliquot – kilka Alicubi – gdzieś Usquam – gdzieś Alibi . ale w gen. UTRAQUE. UTRA. Qui Quem Quo Quocum QUI. KTÓRA. sg alteri ULLUS. A. A. UD -inny ODPOWIEDNIKI ZAIMKOWE: Pytajne Qualis – jaki Quantus – jak wielki Quantum – ile Quot – ilu Ubi – gdzie Wskazujące Talis .gdzie indziej Ubique – wszędzie .

felicius Ferocior. dissimilis – niepodobny. um Acer. humilis – niski. I i II stopnia równego* * facilis – łatwy.odmieniają się jak przymiotniki dek. odcinamy –i lub –is oraz dodajemy końcówkę –issimus. a. pigerrima –um Acerrimus. hac – tędy Istac – tamtędy Illac – tamtędy Tum – wtedy Tunc – wtey Totiens – tyle razy Tam – tak Ita – tak Sic – tak Aliquo – dokądś Alicunde – skądś Undique – zewsząd Aliqua – którędyś Aliquando – kiedyś Umquam – kiedyś Aliquotiens – kilka razy STOPNIOWANIE PRZYMIOTNIKÓW: A) REGULARNE Gradus positivus Prudens. ferocius Pigerior. gracilis – wysmukły . e Sapiens. um . a dla n.odmieniają się wedlug dek. a. beatius . beatissima –um .od tematu gen. um Gradus comparativus Prudentior. similis – podobny.jak Eo – tam (dokąd) Eodem – tamże Huc – tu dotąd Istuc – tam dotąd Illuc – tam dotąd Inde – stamtąd Hinc – stąd Istinc – stamtąd Illinc – stamtąd Ea. prudentissima um Peritissimus. sg. prudentius Peritior. difficilis – trudny. prudentis Peritus. um* . odmiany spółgłoskowej Gradus superlativus Prudentissimus. ocis Piger. sapientis Beatus. icis Ferox. pigerius Acrior. felicissima –um Ferocissimus. i f. –ius . um Hilaris. acerrima -um Sapientissimus Beatissimus.kilka przymiotników na –illis tworzy superlativus na – illimus. peritissima –um Hilarissimus. acrius Sapiensior. masc. peritius Hilarior. a. a.do tematu dodajemy –ior dla rodzaju m.od tematu gen. hilarius Felicior. hilarissima –um Felicissimus. sapinsius Beatior.10 Quo – dokąd Unde – skąd Qua – którędy Quando – kiedy Quotiens – ile razy Quam – jak Ut .przymiotniki zakończone na – er tworzą końcówkę –errimus (czyli dodajemy do tematu – rimus DO FORMY NOMINATIVU) . III. sg. ferocissima – um Pigerrimus. e Felix. odcinamy –i lub –is . masc.

us. um pius. ius Parvus. -ius. a.liczni Plures. a. i – us. um – dobry Melior. ior. a. um Plurimi. odpowiedni vacuus – pusty horror vacui – strach przed wolną przestrzenią strenuus – gorliwy. um e . pilny arduus – stromy. a. sing. um na przysłówkową -E Optime Pessime Maxime Minime Proxime Plurimum Saepissime Diutissime Gradus superlativus . um Proximus. um Pessimus. or. a. a C) OPISOWE (PERYFRASTYCZNE): . sing. um – mały Minor. masc. ior. um u . dodajemy końcówkę –IUS Bene – dobrze Male – źle Magnopere – bardzo Parum – mało Prope – blisko Multum – wiele Saepe – często Diu – długo Gradus positivus Melius Peius Magis Minus Propius Plus Saepius Diutius Gradus comparativus Gradus superlativus Hilarissime Gradus superlativus przymiotnika zamieniamy z końcówki us. ior. ae. ae. um – bliski Propior. które są z III. a. -uus stopniują się tylko w ten sposób I / II dek. zmieniamy na –ER Gradus positivus Gradus comparativus Hilariter Hilarius Tworzymy od przymiotnika (gen.11 B) SUPLETYWNE (NIEREGULARNE): Gradus positivus Gradus comparativus Bonus. a. –is na –ITER (facile i difficile to wyjątki. es. spadzisty TWORZY SIĘ PRZEZ DODANIE MAGIS I MAXIME PRZYSŁÓWKI Tworzenie: I / II dek. a. us Propinquus. ale tworzą się jak z II III dek. zakończona na –ns w gen. ius Malus.przymiotniki zakończone na –eus. um. ius Magnus. um Minimus. ior. um – pobożny noxius – szkodliwy innoxius – nieszkodliwy idoneus – dogodny. a. a. a. um – duży Maior. sg. ius Multi. – zmieniamy zakończenie gen. a. . –i na –E III dek. um Maximus. a Gradus superlativus Optimus. a. a. masc. um – zły Peior.zmieniamy zakończenie gen.) Równy jest stopniu wyższemu przymiotnika i ma rodzaj nijaki.us. a.

jeżeli chodzi o inny przypadek niż nominativus czy accusativus .wyraża osobę lub rzecz.tylko zwrotu z quam można użyć. posse i prodesse też nie ma tej formy Fugiere – fugiens (fugientis) Construere – construens (construentis) IV scio. II habere . jest końcówka „e” III vincere .laudans (gen.tylko ablativu można użyć. pełni tę samą funkcję co quam z nominativem lub accusatiwem melle dulcior lub dulcior quam mel (słodszy od miodu) . z którą coś porównujemy. scire – sciens (scientis) ABLATIVUS COMPARATIONIS (ABLATIVUS PORÓWNANIA): .habens (habentis) sg. ale w abl. jest wyrażona zaimkiem względnym .12 IMIESŁÓW CZYNNY I laudare . laudantis)  odmiana według deklinacji III typu samogłoskowego. jeżeli osoba lub rzecz. z którą coś porównujemy.vincens (vincentis)  nie ma formy “będący”.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful