PICI MIRANDULENSIS ORATIO DE HOMINIS DIGNITATE

§ 1. 1. Legi, Patres colendissimi, in Arabum monumentis, interrogatum Abdalam sarracenum, quid in hac quasi mundana scena admirandum maxime spectaretur, nihil spectari homine admirabilius respondisse. 2. Cui sententiae illud Mercurii adstipulatur: «Magnum, o Asclepi, miraculum est homo». § 2. 3. Horum dictorum rationem cogitanti mihi non satis illa faciebant, quae multa de humanae naturae praestantia afferuntur a multis: esse hominem creaturarum internuntium, superis familiarem, regem inferiorum; sensuum perspicacia, rationis indagine, intelligentiae lumine, naturae interpretem; stabilis evi et fluxi temporis interstitium, et (quod Persae dicunt) mundi copulam, immo hymeneum, ab angelis, teste Davide, paulo deminutum. § 3. 4. Magna haec quidem, sed non principalia, idest quae summae admirationis privilegium sibi iure vendicent. 5. Cur enim non ipsos angelos et beatissimos caeli choros magis admiremur? 6. Tandem intellexisse mihi sum visus, cur felicissimum proindeque dignum omni admiratione animal sit homo, et quae sit demum illa conditio quam in universi serie sortitus sit, non brutis modo, sed astris, sed ultramundanis mentibus invidiosam. 7. Res supra fidem et mira. 8. Quidni? Nam et propterea magnum miraculum et admirandum profecto animal iure homo et dicitur et existimatur. 9. Sed quae nam ea sit audite, Patres, et benignis auribus pro vestra humanitate hanc mihi operam condonate. § 4. 10. Iam sum[m]us Pater architectus Deus hanc quam videmus mundanam domum, divinitatis templum augustissimum, archanae legibus sapientiae fabrefecerat. 11. Supercelestem regionem mentibus decorarat; ethereos globos aeternis animis vegetarat; excrementarias ac feculentas inferioris mundi partes omnigena animalium turba complerat. 12. Sed, opere consumato, desiderabat artifex esse aliquem qui tanti operis rationem perpenderet, pulchritudinem amaret, magnitudinem admiraretur. 13. Idcirco iam rebus omnibus (ut Moses Timeusque testantur) absolutis, de producendo homine postremo cogitavit. 14. Verum nec erat in archetipis unde novam sobolem effingeret, nec in thesauris quod novo filio hereditarium largiretur, nec in subselli[i]s totius orbis, ubi universi contemplator iste sederet. 15. Iam plena omnia; omnia summis, mediis infimisque ordinibus fuerant distributa.

16. Sed non erat paternae potestatis in extrema faetura quasi effeta defecisse; non erat sapientiae, consilii inopia in re necessaria fluctuasse; non erat benefici amoris, ut qui in aliis esset divinam liberalitatem laudaturus in se illam damnare cogeretur. §5 17. Statuit tandem optimus opifex, ut cui dari nihil proprium poterat commune esset quicquid privatum singulis fuerat. 18. Igitur hominem accepit indiscretae opus imaginis atque in mundi positum meditullio sic est alloquutus: «Nec certam sedem, nec propriam faciem, nec munus ullum peculiare tibi dedimus, o Adam, ut quam sedem, quam faciem, quae munera tute optaveris, ea, pro voto, pro tua sententia, habeas et possideas. 19. Definita caeteris natura intra praescriptas a nobis leges cohercetur. 20. Tu, nullis angustiis cohercitus, pro tuo arbitrio, in cuius manu te posui, tibi illam prefinies. 21. Medium te mundi posui, ut circumspiceres inde comodius quicquid est in mundo. 22. Nec te celestem neque terrenum, neque mortalem neque immortalem fecimus, ut tui ipsius quasi arbitrarius honorariusque plastes et fictor, in quam malueris tute formam effingas. 23. Poteris in inferiora quae sunt bruta degenerare; poteris in superiora quae sunt divina ex tui animi sententia regenerari». § 6. 24. O summam Dei patris liberalitatem, summam et admirandam hominis foelicitatem! 25. Cui datum id habere quod optat, id esse quod velit. 26. Bruta simul atque nascuntur id secum afferunt (ut ait Lucilius) e bulga matris quod possessura sunt. 27. Supremi spiritus aut ab initio aut paulo mox id fuerunt, quod sunt futuri in perpetuas aeternitates. 28. Nascenti homini omnifaria semina et omnigenae vitae germina indidit Pater. 29. Quae quisque excoluerit illa adolescent, et fructus suos ferent in illo. 30. Si vegetalia planta fiet, si sensualia obrutescet, si rationalia caeleste evadet animal, si intellectualia angelus erit et Dei filius. 31. Et si nulla creaturarum sorte contentus in unitatis centrum suae se receperit, unus cum Deo spiritus factus, in solitaria Patris caligine qui est super omnia constitutus omnibus antestabit. § 7. 32. Quis hunc nostrum chamaeleonta non admiretur? 33. Aut omnino quis aliud quicquam admiretur magis? 34. Quem non immerito Asclepius Atheniensis versipellis huius et se ipsam transformantis naturae argumento per Protheum in mysteriis significari dixit.

quam dedit ille liberam optionem. non esse homini suam ullam et nativam imaginem. in omnis creaturae ingenium effingit. sed recta ratio. postquam hac nati sumus conditione. 36. 38. quem vides. si Empedocli creditur. 37. § 10. ne. et merito quidem. quando se ipsum ipse in omnis carnis faciem. 41. Ecquis hominem non admiretur? 44. Si quem enim videris deditum ventri. frutex est. curare hoc potissimum debere nos. ubi Chaldaicam theologiam enarrat. quem vocant [malakh hasheckinah] nunc in alia alios numina reformant. 46. extrarias multas et adventitias. nunc omnis creaturae appellatione designatur. non caeleste animal: hic augustius est numen humana carne circumvestitum. hic non terrenum. etiam in plantas. nec sequestratio corporis. in penetralia mentis relegatum. qui a divina lege recesserit brutum evadere. nec caelum orbiculatum corpus. Hinc illae apud Hebreos et Pythagoricos methamorphoses celebratae. Si recta philosophum ratione omnia discernentem.35. 45. § 9. Idcirco scribit Evantes Persa. sed bruta anima et sensualis. § 8. Hinc illud Chaldeorum [Enosh hu shinnuim vekammah tebhaoth baal haj] idest homo variae ac multiformis et desultoriae naturae animal. Invadat animum sacra quaedam ambitio ut mediocribus non contenti anhelemus ad summa. brutum est. . Et Pythagorici scelestos homines in bruta deformant et. Nam et Hebreorum theologia secretior nunc Enoch sanctum in angelum divinitatis. Quos imitatus Maumeth illud frequens habebat in ore. non homo. fabricat et tansformat. Qui non immerito in sacris litteris Mosaicis et Christianis. cum in honore essemus non cognovisse similes factos brutis et iumentis insipientibus. hunc venereris. e salutari noxiam faciamus nobis. sed spiritalis intelligentia angelum facit. adque illa (quando possumus si volumus) consequenda totis viribus enitamur. non terrenum. neque iumenta corium. ut illud quidem in nos non dicatur. sed stupida et nihil sentiens natura. 49. 43. Ut intelligamus. quem vides. 47. Neque enim plantam cortex. non homo. 39. 42. Si purum contemplatorem corporis nescium. humi serpentem hominem. Sed quorsum haec? 48. si quem in fantasiae quasi Calipsus vanis praestigiis cecucientem et subscalpenti delinitum illecebra sensibus mancipatum. ut id simus quod esse volumus. Sed illud potius Asaph prophetae: «Dii estis et filii Excelsi omnes». 50. abutentes indulgentissima Patris liberalitate. caeleste est animal. 40. nunc omnis carnis.

caelestia contemnamus. ut sacra tradunt mysteria. . cum voluerimus. Ergo medius Cherub sua luce et Saraphico igni nos praeparat et ad Thronorum iudicium pariter illuminat. 52. 60. quam amando assequimur. Erimus illis. Super Cherub. 68. sedet Deus iudex seculorum. ordo Palladicus. 56. in opifice opificium meditantes. 65. in Deo est. quae actiones. 57. atque adeo comprehendendus est. et administravit iudex in populo quae vidit prius contemplator in monte. ultramundanam curiam eminentissimae divinitati proximam advolemus. nihilo inferiores. in Saraphicam effigiem repente flammabimur. idest iusto iudice. Ibi. si ad exemplar vitae Cherubicae vita nostra formanda est. et Deus in eo. Eam si et nos vixerimus (possumus enim) illorum sortem iam equaverimus. fulget Cherub intelligentiae splendore. Cherubin et Throni primas possident. aut quid tandem agentes? 55. Sed qua ratione. quam vivant vitam. Dedignemur terrestria. in contemplandi ocio negociabimur.51. Ardet Saraph charitatis igne. illius igne. Amavit Moses Deum quem vidit. Si charitate ipsum opificem solum ardebimus. in opificio opificem. qui edax est. § 12. 58. 66. hic nobis et emulandus primo et ambiendus. At vero operae precium. 63. Magna Thronorum potestas. pre oculis et in numerato habere. 59. 53. has. immo et Deus et ipse unum sunt. Seraphin. Qui Saraph. luce Cherubica undique corruscabimus. horum nos iam cedere nescii et secundarum impatientes et dignitatem et gloriam emulemur. 64. quae illorum opera. idest contemplatore. quae illa et qualis sit. § 11. stat Thronus iudicii firmitate. Igitur si actuosae ad[d]icti vitae inferiorum curam recto examine susceperimus. idest amator est. Thronorum stata soliditate firmabimur. 70. et quicquid mundi est denique posthabentes. 54. Spiritus enim Domini fertur super aquas. summa Saraphinorum sublimitas. 62. quae apud Iob Dominum laudant antelucanis hymnis. quam iudicando. volat atque eum quasi incubando fovet. Super Throno. unde et ad amoris rapiamur fastigia et ad munera actionum bene instructi paratique descendamus. Hic est nodus primarum mentium. Videamus quid illi agant. philosophiae contemplativae preses. 69. Si ab actionibus feriati. Sed quonam pacto vel iudicare quisquam vel amare potest incognita? 67. inquam quae super caelos sunt. 61.

morali philosophia quasi vivo flumine abluamus. mundo in superno vigilans. contemplatores angelos per eas vicibus alternantes ascendere et descendere. altrix inquam potestas et cibaria. Consulamus Paulum apostolum vas electionis. 79. Tum bene compositam ac expiatam animam naturalis philosophiae lumine perfundamus. et reciprocos obire excursus bene apti prius instructique fuerimus. purum attingere nephas. idest totam sensualem partem in qua sedet corporis illecebra quae animam obtorto (ut aiunt) detinet collo. ut habent mysteria. fomes libidinis et voluptariae mollitudinis magistra. quae illa sub umbra dormitans helluetur? 85. hos pedes. qui caro sumus et quae humi sunt sapimus. Quae manus? 83.71. Sed qui hi pedes? 82. et a scalarum tramite deorbitare nusquam. 75. Quod cum nobis per nos. Manus animae cur irascentiam non dixerimus. At nec satis hoc erit. nisi et a gradu in gradum rite promoveri. Respondebit utique Dyonisio interprete: purgari illos. 76. 72. adeamus antiquos patres. Ergo et nos Cherubicam in terris vitam emulantes. Quod si hoc idem nobis angelicam affectantibus vitam factitandum est. § 15. ne a scalis tamquam prophani pollutique reiciamur. 77. qui de his rebus utpote sibi domesticis et cognatis locupletissimam nobis et certam fidem facere possunt. 84. Has manus. Profecto pes animae illa est portio despicatissima. § 14. 74. tum illuminari. consequi non liceat. . queso. 73. si per Iacob scalam discursantibus angelis comites esse volumus. ut postremo divinarum rerum eam cognitione perficiamus. fastigio Dominum insidere. ne aut affectus temere debac[c]hentur aut ratio imprudens quandoque deliret. Admonebit nos pater sapientissimus in inferno dormiens. per moralem scientiam affectuum impetus cohercentes. postremo perfici. quis Domini scalas vel sordidato pede. Impuro. Et ne nobis nostri sufficiant consulamus Iacob patriarcham cuius imago in sede gloriae sculpta corruscat. agentes Cherubinorum exercitus viderit. vel male mundis manibus attinget? 80. quid ipse cum ad tertium sublimatus est caelum. 86. 78. per dialecticam rationis caliginem discutientes. quae appetentiae propugnatrix pro ea decertat et sub pulvere ac sole p[r]edatrix rapit. 81. § 13. quasi ignorantiae et vitiorum eluentes sordes animam purgemus. Sed admonebit per figuram (ita eis omnia contingebant) esse scalas ab imo solo ad caeli summa protensas multorum graduum serie distinctas. qua ipsa materiae tanquam terrae solo innititur.

gravia et intestina domi habemus et plusquam civilia bella. in altum iactari conqueritur. Sedabit dyalectica rationis turbas inter orationum pugnantias et sillogismo captiones anxie tumultuantis. a centro ad centrum omnia pervadentes. Quae si noluerimus. 90. . nunc multitudinem quasi Osyridis membra in unum vi Phebea colligentes ascendemus. In quibus se lite et discordia actum. Hic duplicem naturam in nostris animis sitam.87. sola in nobis compescet prorsus et sedabit philosophia: moralis primum. 97. nobis significat. in nobis discordia. in beatissimae amplexus matris evolantes. iam Cherubico spiritu animati. 96. inviolabile inter carnem et spiritum foedus sanctissimae pacis sanciet. distrahunt et lacerant. 89. idest naturae gradus philosophantes. individua copula. 95. tam benigniter invitati. § 18. idest sanctissimae th[e]ologiae. interpretetur nobis Iob theologi verba Empedocles philosophus. Sedabit naturalis philosophia opinionis lites et dis[s]idia. Tum si rectius consulentes nobis perpetuae pacis securitatem desideraverimus. potissimum desideret: pacem utique respondebit. § 17. iuxta id quod apud eum legitur: «Qui facit pacem in excelsis». unianimi amicitia. Quod cum per artem sermocinalem sive rationariam erimus consequuti. § 16. esse hoc dominae suae. 93. optata pace perfruemur: pace sanctissima. qua omnes animi in una mente. per litem et amicitiam. ob id ab Homero contentionem vocitatam. si noster homo ab hostibus indutias tantum quesierit. Percontemur et iustum Iob. 92. nunc unum quasi Osyrim in multitudinem vi titanica dis[c]erpentes descendemus. venite ad me et dabo vobis pacem quam mundus et natura vobis dare non possunt». sive bellum et pacem. quae inquietam hinc inde animam vexant. ut sua testantur carmina. theologica foelicitate consumabimur. iras animosque contundet. Ad illam ipsa et viam monstrabit et comes ducet. ad me qui laborastis. aderit illa et vota nostra liberaliter implebit. Sed ita sedabit. quippe quae cesa utraque bestia. 98. sed ineffabili quodammodo unum penitus evadant. venite et ego reficiam vos. quarum altera sursum tollimur ad celestia. ut meminisse nos iubeat esse naturam iuxta Heraclytum ex bello genitam. Idcirco in ea veram quietem et solidam pacem se nobis prestare non posse. 94. donec in sinu Patris qui super scalas est tandem quiescentes. munus et privilegium. inclamabit. Et quoniam supremi ordinis monita medius ordo inferioribus interpretatur. quae est super omnem mentem. quae in sublime ita nos tollat ut inter excelsos Domini statuamur. si illam affectaverimus pacem. Patres. 100. multiplicis bruti effrenes excursiones et leonis iurgia. Tam blande vocati. furenti similem profugum a diis. alatis pedibus quasi terrestres Mercurii. quasi icta porca. altera deorsum trudimur ad inferna. 91. Multiplex profecto. per scalarum. non concordent adeo. qui fedus iniit cum Deo vitae prius quam ipse ederetur in vitam quid summus Deus in decem illis centenis millibus qui assistunt ei. 99. 88. quae procul nos videns properantes: «Venite.

nunc pellicea elementa. corporis negligens. ut postremo per theologicae sublimitatis merita in templi adita recepti. liberalium artium et emolumenta nobis et dignitatem ostendit. Verum enimvero. hanc nostro optemus seculo. Hanc pacem amicis. divinitatis gloria perfruantur». descendat Rex gloriae et cum Patre veniens mansionem faciat apud eam. fortunae contemnens bona. Haec nobis profecto Moses et imperat et imperando admonet. idest sydereum aulicum ornatum. cum plebe habitent extra tabernaculum sub divo. nullo imaginis intercedente velo. Quid enim aliud sibi volunt in Graecorum archanis observati initiatorum gradus. purificatis. et aeternitatis nectare madidus mortale animal immortalitatis munere donari? . mors. ut per eam ipsa Dei domus fiat. optemus animae nostrae. postquam per moralem et dyalecticam suas sordes excusserit. sed priscorum quoque theologia harum. 106. portarum fastigia theologicis sertis coronarit. Haec est illa amicitia quam totius philosophiae finem esse Pythagorici dicunt. a quo ne unquam dissolvatur dissolvi cupiet a populo suo et domum patris sui. si dici mors debet plenitudo vitae cuius meditationem esse studium philosophiae dixerunt sapientes. 102. sed prius dyaletico famulatu seduli levitae philosophiae sacris ministrent. Quis talibus sacris initiari non appetat? 114. inhortatur. Audiemus venerandum iudicem nobis in deserta huius corporis solitudine habitantibus leges sic edicentem: «Qui polluti adhuc morali indigent. ut per eam ipsi homines ascendentes in caelum angeli fierent. quibus primo per illas quas diximus quasi februales artes. Tum ad ea et ipsi admissi. ut per philosophiam ad futuram caelestem gloriam. Qui mores iam composuerunt.101. multiplici philosophia quasi aulico apparatu se exornarit. 108. moralem et dialeticam. qua est illius immensa clementia. Tum demum ita dispositis illa adveniebat [epopteia]. quam angeli in terram descendentes annuntiarunt hominibus bonae voluntatis. non ut hospitem iam. de quibus disputaturus accessi. 105. § 20. quasi Thessali sacerdotes interim se expiantes. nunc caeleste candelabrum septem luminibus distinctum. in philosophiae sacerdotio contemplentur. illa. Quo tanto hospite si se dignam praestiterit. immo se ipsam oblita. 109. in cuius conspectu preciosa profecto mors sanctorum eius. unde angeli suo nectare inebriantur. Citemus et Mosem ipsum a sacrosanctae et ineffabilis intelligentiae fontana plenitudine. deorum conviva adhuc degens in terris fieri non cupiat. nec Mosayca tantum aut Christiana mysteria. 104. contingebat mysteriorum susceptio? 111. 110. 113. ut. 107. in sanctuarium recepti. Quae quid aliud esse potest quam secretioris per philosophiam naturae interpretatio? 112. dum possumus iter paremus nobis. sed ut sponsum excipiet. paulo deminutum. § 19. excitat. in se ipsa cupiet mori ut vivat in sponso. nondum quidem sacra attractent. nunc superioris Dei regiae multicolorem. inquam. deaurato vestitu quasi toga nuptiali multiplici scientiarum circumdata varietate. haec illa pax quam facit Deus in excelsis suis. idest rerum divinarum per theologiae lumen inspectio. 103. optemus unicuique domui quam ingredimur. speciosum hospitem. Quis humana omnia posthabens.

videbitis nihil aliud illa nos admonere. virtutum omnium normam et regulam per mediocritatis rationem. si quis eorum significantias et latitantia perscrutetur misteria. 120. quae erunt quaeque fuerint insectili metientes evo. 123. a Platone in Fedro decantatis. Consulamus et Pythagoram sapientissimum. ut Zoroaster prius. quod sapientis se dignum nomine nunquam existimavit. in qua tota si uti Moses erimus fideles. ad caelestem Hierusalem concitatissimo cursu feratur? 116. de qua moralis agit. ut immota invicem consonent concinentia. idest ex mundo. iam non ipsi nos. accedens sacratissima theologia duplici furore nos animabit. 122. Postremo hac cognitione per naturalem philosophiam illuminati iam Deo proximi. Precipiet primo ne super modium sedeamus. 124. Tum cavenda in primis duo nobis significabit ne. si quid est in nobis ipsi prius egerimus. quam ut tripartitam hanc. de qua est presens disputatio. excitat et inhortatur. 127. Patres. ut mentem nostram et nos ponant in Deo. recte praescribit. 121. Tum illud [gnothi seauton]. nam si et per moralem affectuum vires ita per debitas competentias ad modulos fuerint intentae. Agemur. ad totius naturae nos cognitionem. theologica salutatione verum Apollinem familiariter proindeque foeliciter appellabimus. Nam in illius eminentissimam sublimati speculam. cuius et interstitium et quasi cynnus natura est hominis. 128. § 21. quasi Saraphini ardentes extra nos positi. in se omnia cognoscit. 117. Tum Musarum dux Bacchus in suis mysteriis. § 22. 126. sed subeant animum. quasi aestro perciti. inde et quae sunt. Illud enim [meden agan]. numine pleni. qui illuminat omnem animam venientem in hunc mundum. Patres. Agemur ab illis utique. sic afflari non velit ut alarum pedumque remigio hinc. iudicat et examinat. Musarum perciti furore celestem armoniam intimis auribus combibemus. Quis non Socraticis illis furoribus. idest cognosce te ipsum. qui est positus in maligno. aut adversus solem emingamus. Quod cum Ammonius satis sit exequutus. qui non ficti sed veri Apollinis.115. idest visibilius naturae signis invisibilia Dei philosophantibus nobis ostendens. . 118. et primevam pulchritudinem suspicientes. tria Delphica precepta oppido his necessaria. Qui enim se cognoscit. huius alati erimus amatores et ineffabili demum charitate. non est cur ego nunc aliter pertractem. et per dyalecticam ratio ad numerum se progrediendo moverit. 125. Sacra Apollinis nomina. idest nequid nimis. idest rationalem partem. ob id praecipue sapientem. sacrosanctum et augustissimum templum ingressuri sunt. [ei]. satis ostendunt esse Deum illum non minus philosophum quam vatem. propere aufugiens. qui extra mentem ita nos ponant. 119. ociosa desidia ne remitentes amittamus. sed dyaletica exercitatione ac regula et dirigamus assidue et excitemus. sed ille erimus ipse qui fecit nos. inebriabit nos ab ubertate domus Dei. qua anima omnia metitur. deinde Plato in Alcibiade scripserunt. aut inter sacrificandum ungues resecemus. philosophiam totis viribus amplectamur. agemur Socraticis furoribus. illorum Phebei vates. idest es dicentes.

videbimus (si illis creditur) per easdem artes patere viam mortalibus ad felicitatem. quasi caelestes aquilae. quid haec sibi velint Zoroastris dogmata: profecto nihil aliud nisi ut morali scientia. et cuius pater ac dux merito sol dicitur nostrae contemplationi vacare incipiamus. sic per parabolam (qui erat hominis mos) illis respondit: «Quatuor amnibus paradisus Dei abluitur et irrigatur. cum divinitatem animi sui divinitati maioris mundi copulaturum se speraret. quam versus semper antiquus pater Abraam proficiscebatur. Postremo ut gallum nutriamus nos admonebit. 143. 134. quod nos pietatem interpretari possumus». 146. Hunc gallum moriens Socrates. Recenseamus et Chaldeorum monumenta. 130. tum illis subcrescentibus ad superos revolare. et unguium presegmina. idest omnis terrena potestas formidat et reveretur. Hic est gallus cuius aspectum leo. ei qui a meridie [Perath]. quotidie commodulatur. 131. pati assuescamus. Hae illae forsan et a Davide decantatae primum. meridiantis solis fulgidissimum iubar fortiter perferamus. Iterum sciscitantibus unde has aquas peterent. matutinis astris Deum laudantibus. matutinae. ut tandem per theologicam pietatem et sacratissimum Dei cultum. cui datam esse intelligentiam apud Iob legimus. et ab Augustino explicatae latius. Scribunt interpretes Chaldei verbum fuisse Zoroastris alatam esse animam. cumque alae exciderent ferri illam praeceps in corpus. Percunctantibus eum discipulis quo pacto alis bene plumantibus volucres animos sortirentur: «Irrigetis. quasi undis Hibericis. Advertite animum et diligenter considerate. Hic ille gallus. 139. Haec illa regio. dialetica. 136. dixit. 140. debere se dixit. § 23. Hoc gallo canente aberrans homo resipiscit. quod rectum denotat. tum demum sacris. 132. 133. quasi nascentis solis incunabula. 144. interesse. . quod expiationem significat. iam extra omne morbi discrimen positus. idest de quibus mentionem fecimus Bacchi mysteriis. oculorum sordes expiemus. 145. quasi boreali amussi. idest animarum medico. 141. 142. Nomen ei qui ab aquilone [Pischon]. Sculapio. ei qui ab occasu [Gichon]. quasi acutas irae prominentias et animorum aculeos resecuerimus. Haec est illa lux meridialis. 135. Indidem vobis salutares aquas hauriatis. quae Saraphinos ad lineam inflammat et Cherubinos pariter illuminat. 138. Patres. Sed postquam per moralem et superfluentium voluptatum fluxas eminxerimus appetentias. Tum in naturali contemplatione debile adhuc veritatis lumen. 137. Hic gallus in matutino crepusculo. quod lumen sonat.129. alas aquis vitae». illorum aciem lineemus ad rectum. idest ut divinam animae nostrae partem divinarum rerum cognitione quasi solido cibo et caelesti ambrosia pascamus. meridianae et vespertinae cognitiones. ei qui ab ortu [Chiddekel].

non principes. se non esse philosophos. § 24. Ita invasit fere omnium mentes exitialis haec et monstrosa persuasio. qui nos per naturae ducens miracula. Tum ad valitudinem bonam restitutos. ex meis lucubrationibus. Quin eo deventum est ut iam (proh dolor!) non existimentur sapientes nisi qui mercennarium faciunt studium sapientiae. Hic ille locus. quam in honorem et gloriam. nulla sint praemia constituta. aut nihil aut paucis philosophandum. qui nos morali et dialetica uti pharmacis salutaribus liberet. nisi vel gratiam inde aucupari aliquam. postquam et repens e caelo casus nostri hominis caput vertigine damnavit et iuxta Hieremiam. iam Dei robur Gabriel inhabitabit. damnare solent. mercedem ullam aut fructum vel sperasse alium vel quesiisse. quasi prostans et praefloratae virginitatis accepta mercedula. 148. 152. 154. Quae dicturus certe non eram. ubique Dei virtutem potestatemque indicans. me numquam alia de causa philosophatum nisi ut philosopharer. terraeque mysteria. Quae omnia ego non sine summo dolore et indignatione in huius temporis. quam animi cultum et a me semper plurimum desideratae veritatis cognitionem. relicta omni privatarum et publicarum rerum cura. eiici. Est enim iam hoc totum philosophari (quae est nostrae etatis infoelicitas) in contemptum potius et contumeliam. naturae vias. qui ideo non esse philosophandum et credunt et praedicant. sub stipendiis philosophiae emeritos. vel in posterum me deterrere poterunt. 153. contemplandi ocio totum me tradiderim. § 25. 155. quasi non ostendant ipsi. exsibilari. nisi ipsa. ubi immundis spiritibus locum non esse et Cabalistarum et Maurorum dogmata tradiderunt. Quasi rerum causas. sed philosophos dico. hoc uno nomine. theologiae sacerdotio quasi corona preciosi lapidis insignet. 159. 150. Cuius ita cupidus semper et amantissimus fui ut. deorum munere inter homines diversantem. non habere qui amet. nulla hostium sapientiae maledicta. ut sit videre pudicam Palladem. . ipsam per se veritatis cognitionem non amplectuntur. Dei consilia. Dabo hoc mihi. caelorum. Quod cum tota eorum vita sit vel in questu. 158. ingressa per fenestras mors iecur pectusque male affecit. universi rationem. aut his omnino qui mediocri fortuna vivunt. Raphaelem coelestem medicum advocemus. quod philosophis nulla merces. nisi his responderem qui philosophiae studium in pricipibus praesertim viris. Et si secretiorum aliquid misteriorum fas est vel sub enigmate in publicum proferre. Haec sunt. Patres colendissimi. vel potuerunt ante hac. a quo nullae invidiorum obtrectationes. male paratum aes in amatoris arculam referat. qui faveat. pre manibus exploratissima habere nihil sit prorsus. tandem sacerdoti summo Michaeli nos tradet qui. nec ex studiis meis. 157. pre oculis. et me ipsum hac ex parte laudare nihil erubescam. vel lucrum sibi quis comparare possit. explodi. 156. quae me ad philosophiae studium non animarunt modo sed compulerunt. 151.147. 149. vel in ambitione posita.

non tam ne male audiam. . Equidem non eram nescius. Ita consueverunt non pauciores. an de tot etiam questionibus. Sunt autem qui totum hoc disputandi genus et hanc de litteris publice disceptandi institutionem non approbent. sed in me nullo modo probent. animi vires et fortiores longe et vegetiores evadunt. si ita quam profiteor philosophia me edocuisset et nunc. Patres colendissimi. qui sepius hoc munere. Docuit me ipsa philosophia a propria potius conscientia quam ab externis pendere iuditiis. a nostris quoque mentibus facessat livor. cogitareque semper. illud desiderent. 166. ostentationem quam ad comparandam eruditionem esse illam asseverantes. disputationem proponere sim ausus. Quare. quando haec culpa. non sine summa et laude et gloria. non responderem. 172. adipiscendae sapientiae oppido quam necessaria. et an disputandum a me. amice incognoscamus. qui hunc publice disputandi morem calumniantur. significasse nobis quam honestissima hoc genus certamina. Alii. si hos congressus. in celebratissima urbe. functi estis. ut Mars et Mercurium triquetro aspectu conspiciat. obtrectandi omne lacessendique propositum. Primum quidem ad eos. sed Aristoteli. Quibus erat certissimum nihil ad consequendam quam querebant veritatis cognitionem sibi esse. sed Platoni. in hac quasi litteraria palestra. 163. gratam atque iocundam. de altissimis philosophiae locis. habere oblatratores quae bene sancteque aguntur ad virtutem. potius quam ut essent in disputandi exercitatione frequentissimi. sed probatissimis omnium etatum philosophis mecum est communis. doctores exce[l]lentissimi. quartum scilicet et vigesimum modo natus annum. quod ego hac aetate. ferrum. 165. illa ita me docente. si culpa censetur. Sunt qui hoc quidem exercitationis genus non improbent. ne dicam plures. cum [[barzel]]. 169. 164. id dare nolunt quod de nongentis disputem questionibus. Sicut enim per gymnasticam corporis vires firmiores fiunt. 167. quasi. haec bella substuleris. si rixandi iurgandique proposito constitutam hanc inter nos disceptationem crederem. quam ne quid male vel dicam ipse vel agam. 161. quam quae inique et perperam ad vitium. ad pompam potius ingenii et doctrinae. et scio non deesse qui inceptum meum et damnarint ante hac et in praesentia multis nominibus damnent. tam multis aliis gravem atque molestam. de sublimibus Christianae theologiae mysteriis.160. Quo forte fit ut et Caldei in eius genesi qui philosophus sit futurus. multa non sum dicturus. 168. § 27. Horum ego obiectamentis et manus illico dedissem. in apostolico senatu. de incognitis disciplinis. et quem scribit Plato a divino semper abesse choro. sapientum symbolum esse dicunt. aut Hebreos. Nec crediderim ego aut poetas aliud per decantata Palladis arma. § 26. 170. non solum vobis omnibus. futuram hanc ipsam meam disputationem quam vobis omnibus qui bonis artibus favetis et augustissima vestra praesentia illam honestare voluistis. tam superfluo et ambitiose quam supra vires id factum calumniantes. in amplissimo doctissimorum hominum consessu. 171. somniculosa et dormitans futura sit omnis philosophia. 162. ita dubio procul. hoc mihi dantes quod disputem.

velle alienae industriae modum ponere. 181. audacia certe laus erit: in magnis et voluisse sat est». unde accusarent. non fuit propterea quod mihi conscius nostrae infirmitatis non essem. spiritum esse in omnibus. dum non possum sine culpa de me promittere quod non possum mox sine culpa non praestare. et. in nongentis etiam praestitisse culpabile existimetur. 175. cur mihi non liceat. venia potius dignum erit quam accusatione. quasi hoc eorum humeris sederet onus. tam magna. non modo de nongentis sed de omnibus etiam omnium artium questionibus soliti sunt. si satisfacerem. 174. Hac spe animatus.§ 28. tenui ingenio. si amant unde excusent. 184. temerarii et inconsulti notam videor subiturus. Sed ex mea verius hoc conscientia dixero. non sine laude. qui numerosa propositarum rerum multitudine offenduntur. Gorgiam Leontinum imitati. Si succumberem. 183. ego infirmus miles cum fortissimis omnium strenuisssimisque tam gravem pugnam decernere nihil sum veritus. rectius utique de eventu pugnae quam de nostra aetate potest quis iudicare. Quandoquidem qui succumbit beneficium a victore accipit. 176. Forte et illud Iob afferre possem spiritum esse. proponere disputationem. nihil esse in nobis magnum vel singulare. esse peculiare quod in eis lucrum est vinci. Quin et iuxta poetam: «Si deficiunt vires. quippe qui per eum et locupletior domum. quo loco sim constitutus. si me oderunt. ut inquit Cicero in ea re quae eo melior quo maior. esset exanclandus. docti tamen nomen mihi nec sumo nec arrogo. sed tamen certis et determinatis disputare? § 30 . si imparem fatebor. Quod si nostra aetate multi. sed quod sciebam hoc genus pugnis. exiguaque doctrina. Quo fit ut imbecillissimus quisque non detrectare modo. sed appetere ultro eas iure possit et debeat. 179. 186. 178. Videte quas incidi angustias. idest doctior et ad futuras pugnas redit instructior. vel sine culpa. difficilior est mihi ratio defensionis: nam si parem me dixero. studiosum me forte et cupidum bonarum artium non inficiatus. Indecens profecto hoc et morosum nimis. Quoniam in re tam gravi. 177. idest litterariis. adolescentem hominem defecisse. non iniuriam. et cum Timotheo audire: «Nemo contemnat adolescientiam tuam». At vero cum his qui me huic provintiae imparem dicunt. Quod tamen temere sit factum nec ne. de multis quidem. Quare et quod tam grande humeris onus imposuerim. forsitan inmodesti et de se nimia sentientis. 182. et non potius hic mihi soli quantuscumque est labor. 187. habebunt ipsi. Omnino tam grandibus ausis erat necesse me vel succumbere vel satisfacere. non video cur quod in decem praestare questionibus est laudabile. 173. Restat ut tertio loco his respondeam. 180. § 29. 185. mediocritatem desiderare. 188.

§ 31. Proculum Asiatica fertilitate luxuriantem et qui ab eo fluxerunt Hermiam. me per omnes philosophiae magistros funderem. § 32. in Avicenna divinum atque Platonicum. 190. At superfluum inquiunt hoc et ambitiosum. non esse plurima quae simul de omnibus afferebantur. non infirmat. in primis et casta philosophia. velut motu quassatam flammam. non potuerunt. Accedit quod. 196. ea veritatem firmat. Thomae videlicet aut Scoto. est in Ioanne Scoto vegetum quiddam atque discussum. in Alpharabio grave et meditatum. 192. Et si ad Platonicos te converteris. quem de divinis divine. de humanis longe supra hominem docta sermonis obliquitate loquentem. 194. excitat. etiam si pauca de singulis proponerentur. in Plotino privum quicquam non est quod admireris. ut paucos percenseam. ad quos postremo philosophia pervenit. quod et si ipsi mecum philosophandi rationem considerarent. cum mihi de illis omnibus esset dicendum. si privati dogmatis defensor reliqua posthabuissem. Ego vero non superfluo modo. et profecto angustae est mentis intra unam se Porticum aut Achademiam continuisse. 200. 198. 191. apud Alexandrum constans et docta. amplum et grande. 203. quod non sit ei commune cum caeteris. ut mihi visum est. Qui enim se cuipiam ex philosophorum familiis addixerunt. faventes. apud Ammonium enodis et gratiosa. 195. At ego ita me institui. in Avempace. in Francisco acre et acutum. tum maxime ab Aristotele. apud Theophrastum gravite elaborata. idest divinum peculiare Platonicorum simbolum elucet semper. in Henrico. qui nunc plurimum in manibus. illi viderer obstrictus. Adde quod in una quaque familia est aliquid insigne. 199. qui se undique prebet admirandum. 202. in Porphirio rerum copia et multiiuga religione delectaberis. ut omne scriptorum genus evolventes. et. Damascum. sed necessario factum hoc a me contendo. si qua est secta quae veriora incessat dogmata et bonas causas ingenii calumnia ludificetur. a Platone nuncupabatur. sudantes Platonici vix intelligunt. apud Simplicium locuplex et copiosa. qui omnes prius familiariter non agnoverit. in Alberto priscum.189. omnes familias agnoscerem. in Egidio tersum et exactum. Est apud Graecos in universum quidem nitida. qui eam ob causam [anagnostes]. nullas quas possent commentationes illectas preterirent. quod me quocumque ferat tempestas deferar hospes. 201. semper sublime et venerandum. Olympiodorum et complures alios. inviti etiam fateantur plane necesse est. 197. Est apud Arabes. Nec potest ex omnibus sibi recte propriam selegisse. idest lector. Pretereo magis novitios. nunc exordiar. 193. Atque ut a nostris. . ut in nullius verba iuratus. non extinguit. Fuit enim cum ab antiquis omnibus hoc observatum. possunt illi quidem vel in paucarum questionum discussione suae doctrinae periculum facere. in Iamblico secretiorem philosophiam et barbarorum mysteria veneraberis. in Averroe firmum et inconcusum. omnes scedas excuterem. Quare. in Thoma solidum et equabile. ne. apud Themistium elegans et compendiaria. in quibus omnibus illud [to Theion]. Nec id in me quisquam damnet.

211. de naturalibus et divinis rebus disputanda proposuimus. Quando omnis sapientia a Barbaris ad Graecos. praeter comunes doctrinas multa de Mercurii Trismegisti prisca theologia. Quod si in agro colonus. Platonis scilicet et Aristotelis eandem esse philosophiam. in uxore maritus odit sterilitatem. 216. utinam id tam praestaret quam pollicetur. Propterea non contentus ego. si quasi ad sapientum symposium asymboli accedentes. 207. 212. a Graecis ad nos manavit. ut hac complurium sectarum collatione ac multifariae discussione philosophiae. plures in quibus Averrois et Avicennae sententias. Simplicius. § 33. Proposuimus primo Platonis Aristotelisque concordiam a multis ante hac creditam. certe tanto magis infecundam animam oderit illi complicita et associata divina mens. afferebamus? 210. nihil ex se parere. § 35. teste Augustino. 213. a nemine satis probatam. concordes esse nos asseveramus. Quid erat. quae si quis teneat. saltem innuat vel de longinquo. quod sciam. quod veritatem. Boetius. Ita nostrates semper in philosophandi ratione peregrinis inventis stare. Quid erat cum Peripateticis egisse de naturalibus nisi et Platonicorum accersebatur Achademia. ille veritatis fulgor. nostro partum et elaboratum ingenio. quorum doctrina et de divinis semper inter omnes philosophias. quamcumque de rebus naturalibus divinisque propositam questionem longe alia . 214. 208. non invenitur fecisse unquam quod semper facere voluit. Profecto ingenerosum est (ut ait Seneca) sapere solum ex commentario et quasi maiorum inventa nostrae industriae viam praecluserint. multa de Caldeorum. 218. nihil nos quod esset nostrum. quae discordes existimantur. Quid erat et aliorum quot quot erant tractasse opiniones. nisi fallor. § 34. Alberti scilicet. animis nostris quasi sol oriens ex alto clarius illucesceret. habita est sancitissima et a me nunc primum. cuius Plato meminit in Epistolis. multa de secretioribus Hebreorum addidisse mysteriis. tum duo et septuaginta nova dogmata physica et methaphisica collocavimus. (verbo absit invidia) post multa secula sub disputandi examen est in publicum allata.204. Egidii. 209. Scoti. 205. apud Graecos idem professus. poterit. Henricique philosophia. Secundo loco quae in philosophia cum Aristotelica tum Platonica excogitavimus nos. Hac ego ratione motus. Scribit et Augustinus in Achademicis non defuisse plures qui subtilissimis suis disputationibus idem probare conati sint. Addidimus autem et plures locos in quibus Scoti et Thomae. plurima quoque per nos inventa et meditata. Ioannes item Grammaticus cum dicat apud eos tantum dissidere Platonem ab Aristotele. quanto inde nobilior longe proles desideratur. Francisci. si non demonstret. 215. sed omnigenae doctrinae placita in medium afferre volui. quod mihi erit mox manifestum. apud Latinos id se facturum pollicitus. 217. tractabatur? 206. qui Platonis dicta non intelligunt probandum tamen posteris hoc reliquit. non unius modo (ut quibusdam placebat). de Pythagorae disciplinis. quasi in nobis effaeta sit vis naturae. et aliena excoluisse sibi duxerunt satis. obmissis Graecorum Arabumque philosophis. Thomae. si Latinorum tantum.

quam vel laudare illam. vel damnare. Sed quae hac tempestate. exerta nos admonens voce ne divinam hanc arithmeticam mercatoriam esse arithmeticam intelligamus. 232. per quam vix licuit (ut iactant quidam) aliorum legere commentationes. 231.dissolvere ratione quam per eam edoceamur quae et legitur in scolis et ab huius evi doctoribus colitur philosophiam. non auctoris annos. responsurum per numeros publice me sum pollicitus. novam afferre velle philosophiam. § 37. a Pythagora presertim. Est autem. Illam non modo Christiana religio. Persarum lingua magus sonat quod apud nos divinorum interpres et cultor. 227. a Platone prioribusque Platonicis observata. sed omnes leges. quam naturalis philosophiae absoluta consumatio. inter omnes liberales artes et scientias contemplatrices praecipuam maximeque divinam esse scientiam numerandi. 225. Patres. quod et Plato testatur. illa quidem et a priscis theologis. me in primis annis. cum mihi videar post multas lucubrationes exploratam habere. Cuius sententiae et Aristoteles meminit in Problematis. quam nos attulimus. si defenditur. Magna autem. ut ait Porphyrius. quarum altera demonum tota opere et auctoritate constat. 221. Proposuimus et magica theoremata. et praeter illam. cur homo animal sapientissimum? Respondet: «Quia numerare novit». ut preclara alia. Altera nihil est aliud. 226. Idem enim. omnis bene instituta respublica damnat et execratur. Scribit Plato in Epinomide. 234. posteriorum incuria sic exolevit. 223. . quasi perfectam summamque sapientiam vocant. cum bene exploratur. in quibus duplicem esse magiam significavimus. si per numerandi artem eam artem intellexerunt cuius nunc mercatores in primis sunt peritissimi. approbant et amplectuntur. Hanc omnes sapientes. 229. eum omnia nosse qui noverat numerare. Quae vera esse nullo modo possunt. 233. immo maxima. Querens item. nova per numeros philosophandi institutio antiqua. § 36. sed illorum merita potius vel demerita numerare. in tenera etate. hanc propria peculiarique appellatione [mageian]. ut vix vestigia ipsius ulla reperiantur. Patres. Scribit Abumasar verbum fuisse Avenzoar Babilonii. 219. Utriusque cum meminerint Greci. inter has artes disparilitas et dissimilitudo. 220. alia. ad quator et LXX questiones. Nec tam admirari quis debet. 224. omnes caelestium et divinarum rerum studiosae nationes. quae ita extollitur. ab Aglaopheno. Illam ergo arithmeticam. si reprobatur et denique. 222. cum nostra inventa haec nostrasque sint litteras iudicaturi. quae inter physicas et divinas principales existimantur. 230. illam magiae nullo modo nomine dignantes [goeteian] nuncupant. a Philolao. huiusce rei periculum facturus. res medius fidius execranda et portentosa. 228.

in promptuariis arcanisque Dei latitantia miracula. alteram ita abhorrens ut. promit in publicum. 242. ex hac summa litterarum claritas gloriaque antiquitus et pene semper petita. duos precipue habet auctores: Xamolsidem. Illam quisquis coluit semper dissimulavit. haec. ita nec certis probatur auctoribus. et demum totius naturae cognitionem complectitur. non quem forte creditis. Respondebit in Carmide. ita haec illarum principem et dominum. ita hanc quoque sub sui Ulixis erroribus dissimulasse in poetica nostra theologia aliquando probabimus. quem ut omnes alias sapientias. idest inferiora superiorum dotibus virtutibusque maritat. qui eam olfecerint tres reperio. 236. Perstitit Homerus. 238. 241. Utriusque magia quid sit. quem imitatus est Abbaris Hyperboreus. 246. 245. Illius nemo unquam studiosus fuit vir philosophus et cupidus discendi bonas artes. . Rogerium Baconem et Guilielmum Parisiensem. Empedocles. ad se illos quam se ad illos accedere. quasi de latebris evocans in lucem. 237. Illa denique nec artis nec scientiae sibi potest nomen vendicare. nativas adibens unicuique rei et suas illecebras. 243. sed illum Oromasi filium. introrsum perscrutatius rimata et mutuam naturarum cognitionem habens perspectatam. et Zoroastrem. ad hanc Pythagoras. qua filios Persarum reges erudiebant. § 38. Ut enim illa obnoxium mancipatumque improbis potestantibus hominem reddit. Democritus. per quam scilicet animo temperantia. ita magus terram caelo. profundissimam rerum secretissimarum contemplationem. 248. hanc predicarunt reversi. discendam navigavere. in naturae gremio. 250. rectius esse. Platonem si percontemur. Plato. 244. Illa. Perstiterunt Eudoxus et Hermippus. dixerit. et in archanis precipuam habuerunt. non tam facit miranda quam facienti naturae sedula famulatur. et sicut agricola ulmos vitibus. haec firma fidelis et solida. clarissimis quasi parentibus honestata. 249. quasi ipsa sit artifex. 240. Apollonius. ut ad exemplar mundanae reipublicae suam ipsi regere rempublicam edocerentur. et merito quidem. ut nullis rationibus. Hostanes et Dardanus. quod in auctoris esset ignominiam et contumeliam. illa irrita et vana. cum ad malorum demonum sacra vocaretur. quem significantius Graeci [sumpatheian] dicunt. respondebit in Alcibiade: Zoroastris magiam non esse aliud quam divinorum scientiam. haec altior sanctiorque philosophia. Damigeron. Horum vestigiis postea perstiterunt Carondas. 239. Perstiterunt fere omnes qui Pythagorica Platonicaque mysteria sunt perscrutati. Ex iunioribus autem.235. 247. in mundi recessibus. Haec. Meminit et Plotinus. Alchindum Arabem. haec altissimis plena misteriis. inter sparsas Dei beneficio et inter seminatas mundo virtutes. magiam Xalmosidis esse animi medicinam. Haec universi consensum. ubi naturae ministrum esse et non artificiem magum demonstrat: hanc magiam probat asseveratque vir sapientissimus. quae magorum [iunges] nominantur. ut per illam corpori sanitas comparatur. Illa artium fraudulentissima.

haec in eam operum Dei admirationem excitat. ita et ipsi saepe damnant oderuntque quae non intelligunt. sicut canes ignotos semper adlatrant. hoc admonebant ut mistica dogmata per enigmatum nodos a prophana multitudine inviolata custodirentur. quam quinque exaratam libris posteris reliquit. Ergo haec clam vulgo habere. Pythagoras nihil scripsit nisi paucula quaedam. . § 40. plena est omnis terra maiestate gloriae tuae». de qua haec diximus. in omnes iustitiam agnoscere. certissime consequuntur. Quem morem antiqui philosophi sanctissime observarunt. tum ille aliis deinceps succedentibus sacerdotum primoribus. Ob hoc praecipue quod illa hominem. preceptum autem ei a Deo ut legem quidem populo publicaret. quae tibi scribimus ab aliis intelligantur». Scribunt non modo celebres Hebreorum doctores. 258. quibus sunt ignota. Egiptiorum templis insculptae Sphinges. tam haec divina et salutaris appareat. Satis erat per simplicem historiam nunc Dei potentiam. 262. dicendum est. avocat a Deo. Plato Dionisio quaedam de supremis scribens substantiis: «Per enigmata. 263. in bonos clementiam. quam propensa charitas. Aristoteles libros Methaphisicae in quibus agit de divinis editos esse et non editos dicebat. 257. 256. in opificis cultum amoremque ardentius animati illud canere compellemur: «Pleni sunt caeli. ad Dei cultum quicquam promovet magis quam assidua contemplatio mirabilium Dei. sed ex nostris quoque Hesdras. inquit. unde petita. nunc in improbos iram. legis interpretationem nec traderet litteris. quae Damae filiae moriens commendavit. quae ut per hanc de qua agimus naturalem magiam bene exploraverimus. revelaret. At mysteria secretiora et sub cortice legis rudique verborum pretestu latitantia. perfectis communicanda. 264. quod s[c]io esse plures qui. inter quos tantum sapientiam loqui se ait Paulus. § 39. 255. quam nostris hominibus ad propugnandam religionem contra Hebreorum importunas calumnias sint necessaria. sed secretionem quoque et veram legis enarrationem in monte divinitius accepisse. magna silentii religione. 260. altissimae divinitatis archana. Mosen non legem modo. et per divina salutariaque precepta ad bene beateque vivendum et cultum verae religionis institui. 259. fides ac spes. Hilarius et Origenes. nec invulgaret. 261. quam divina. quae ne forte ab his. Quo fit ut quam illa prodigiosa et noxia. plebi palam facere. Neque enim ad religionem. ad sacrosantam et catholicam fidem confirmandam attuli. Venio nunc ad ea quae ex antiquis Hebreorum mysteriis eruta. quibus et quam claris auctoribus confirmata et quam reposita. sed ipse Iesu Nave tantum. commentitiae nugae aut fabulae circumlatorum existimentur. non humani consilii sed divini precepti fuit.251. 253. 254. ne si epistola forte ad aliorum pervenerit manus. quid erat aliud quam dare sanctum canibus et inter porcos spargere margaritas? § 41. Dei hostibus mancipans. Et haec satis de magia. 252. volo intelligant omnes quae et qualia sint.

266. de . convocatis qui tunc supererant sapientibus. 271. 274. post emendatum Moseos librum. novissimos autem LXX libros conservabis ut tradas eos sapientibus de populo tuo. de illius per Christum expiatione. fugas. ibi Messiae divinitas. sine litteris. idest de intelligibilibus angelicisque formis exactam methaphisicam. 273. Iamque cum ille decessit. 268. quod idem est apud Hebreos quod apud nos «receptio». 278. ob id scilicet quod illam doctrinam. summa diligentia indefessis laboribus cum perlegissem. vidi in illis (testis est Deus) religionem non tam Mosaicam quam Christianam. Hos ego libros non mediocri impensa mihi cum comparassem. scribere noluerunt. Ibi Trinitatis mysterium. Hi libri Sixtus quartus Pontifex Maximus. quorum commentariis non intercedentibus durare diu memoria non poterat. Patres. de caelesti Hyerusalem de casu demonum. 277. § 42. qui secretiora mysteria a nostrae religionis auctoribus [ek nou eis noun] [dia meson logon]. tres ex illis pervenerant ad Latinos. in his libris merito Esdras venam intellectus. Hoc eodem penitus modo cum ex Dei praecepto vera illa legis interpretatio Moisi deitus tradita revelaretur. de ordinibus angelorum. Quod maxime confirmat Dyonisius Areopagita. idest ineffabilem de supersubstantiali deitate theologiam. afferret unusquisque in medium quae de mysteriis legis memoriter tenebat. Hi libri apud Hebreos hac tempestate tanta religione coluntur. 267. 276. tunc ecclesiae praefectus. Atque ita feci». 272. sed ordinariis revelationum successionibus alter ab altero quasi H[e]reditario iure reciperet. clara in primis voce pronuntiavit.265. futurumque ut sibi divinitus indulta celestis doctrinae arcana perirent. In his enim est vena intellectus et sapientiae fons et scientiae flumen. Quid plura? Iesum Christum vitae magistrum asserit Origenes multa revelasse discipulis. cedes. 270. medio intercedente verbo. ne vulgo fierent comunia. legant digni et indigni. audite Esdram ipsum sic loquentem: «Exactis XL diebus loquutus est Altissimus dicens. idest ex animo in animum. idest de rebus naturalibus firmissimam philosophiam esse. Verum postquam Hebrei a Babilonica captivitate restituti per Cyrum et sub Zorobabel instaurato templo ad reparandam legem animum appulerunt. quae illi. Haec Esdras ad verbum. Qua de re ne mihi soli credatis. constituit ut. cum plane cognosceret per exilia. § 43. Hi sunt libri scientiae Cabalae. ibi Verbi incarnatio. ibi de peccato originali. Priora quae scripsisti in palam pone. adhibitisque notariis in LXX volumina (tot enim fere in sinedrio sapientes) redigerentur. non per litterarum monumenta. captivitatem gentis Israeliticae institutum a maioribus morem tradendae per manus doctrinae servari non posse. qui hunc sub quo vivimus foeliciter Innocentium VIII proxime antecessit. 275. 269. sapientiae fontem. maxima cura studioque curavit ut in publicam fidei nostrae utilitatem Latinis litteris mandarentur. de purgatoriis. et scientiae flumen. Esdras. ut neminem liceat nisi annos XL natum illos attingere. ait fuisse transfusa. dicta est Cabala.

quorum decreta ita sunt fidei Christianae affinia. ut Augustinus noster immensas Deo gratias agat quod ad eius manus pervenerint libri Platonicorum. audivit Dactylum Hebreum peritum huius scientiae in Christianorum prorsus de Trinitate sententiam pedibus manibusque descendere. quasi non multa attulerim his ipsis. in quibus principales digladiantur achademiae. In his vero quae spectant ad philosophiam. ut curaverim in quam paucissima potui capita cogere disputationem. . Orpheus apud Graecos ferme integer. 283.inferorum paenis. 281. § 46. Et tamen oblatrarunt canes mei minutula quaedam et levia ad numeri ostentationem me accumulasse. ex affectatis enigmatum syrpis. § 45. nihil subesse credat praeter fabellas nugasque meracissimas. Quam si (ut consueverunt alii) partiri ipse in sua membra et lancinare voluissem. qui et mea carpunt et se credunt philosophorum principes. quasi non omnes quae ambiguae maxime controversaeque sunt questiones. quod ab Orphei fluxerint institutis. Quod volui dixisse ut cognoscatur quis mihi labor quae fuerit difficultas. attulimus et nostram de interpretandis Orphei Zoroastrisque carminibus sententiam. qui suis auribus cum apud eum essem in convivio. 290. 279. 287. In plenum nulla est ferme de re nobis cum Hebreis controversia de qua ex libris Cabalistarum ita redargui convincique non possint. ut si quis legat illius hymnos. Cuius rei testem gravissimum habeo Antonium Cronicum. apud Caldeos absolutior legitur: ambo priscae sapientiae crediti patres et auctores. eadem legi quae apud Paulum et Dyonisium apud Hieronymum et Augustinum quotidie legimus. in innumerum profecto numerum excrevisset. 284. 286. et incognita prorsus et intentata. 280. Quin ego tantum absum ab ea culpa. 289. § 44. 282. ut ne angulus quidem reliquus sit in quem se condant. Sed (qui erat veterum mos theologorum) ita Orpheus suorum dogmatum mysteria fabularum intexit involucris et poetico velamento dissimulavit. cuius frequens apud Platonicos non sine summa semper veneratione est mentio. Nam ut taceam de Zoroastre. scribit Iamblicus Calcideus habuisse Pythagoram Orphycam theologiam tamquam exemplar ad quam ipse suam fingeret formaretque philosophiam. 285. inde secreta de numeris doctrina et quicquid magnum sublimeque habuit Graeca philosophia ut a primo fonte manavit. nulla praesertim in re tam gravi tam abscondita inexplorataque adiuto aliorum interpretum opera et diligentia. Pythagoram prorsus audias et Platonem. virum eruditissimum. Quin idcirco tantum dicta Pythagorae sacra nuncupari dicunt. Sed ut ad meae redeam disputationis capita percensenda. 288. ex fabularum latebris latitantes eruere secretae philosophiae sensus. Zoroaster apud eos mancus.

Et. quod scilicet de concilianda est Platonis Aristotelisque philosophia. volui hoc meo congressu fidem facere non tam quod multa scirem. cogunt obtrectatores. quod foelix faustumque sit quasi citante classico iam conseramus manus.291. iam palam fiat. Sed certe (dicam enim quamquam neque modeste neque ex ingenio meo) dicam tamen. locos scilicet omnes in quibus dissidere alii. mea longius oratio non remoretur. quia dicere me invidi cogunt. . ut taceam de caeteris. doctores exce[l]lentissimi. quis est qui nesciat unum dogma ex nongentis. 293. Patres colendissimi. Quod ut vobis re ipsa. quos paratos accintosque expectare pugnam non sine magna voluptate conspicio. § 47. convenire ego illos existimo particulatim enumerantem? 292. ut desiderium vestrum. quam quod scirem quae multi nesciunt. potuisse me citra omnem affectatae numerositatis suspitionem in sexcenta ne dicam plura capita deduxisse.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful