You are on page 1of 12

www.meslekiyeterlilik.

com

MODERN ÜRETİM YÖNETİMİ
VE
TAHMİNLEME ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER*

Dr. Murat ERDAL, Dr. Emrah CENGİZ

1980’li yıllardan intibaren üretim şirketlerinin yapıları belirgin ölçüde
değişmiştir. Global rekabet ortamı, değişen teknolojiler, kısalan mamul hayat
eğrileri işletmeler için eskisinden çok daha fazla tehditkâr hale gelmiş ve
işletme yönetim anlayışında giderek yükselen bir önem kazanmıştır. Müşteri
beklentileri; kalite, güvenilirlik, fiyat ve zamanında teslimat yönünde sürekli
bir artış göstermiş bunun neticesinde işletmelerin sahip olduğu kaynakların
daha etkin ve daha verimli olarak değerlendirilmesi gereği bir kez daha ortaya
çıkmıştır.

Rekabetin şiddetlenmesiyle birlikte işletmeler özellikle üretim
alanında yeni birtakım yöntemler, teknikler, uygulamalar ve felsefeler
geliştirmek yoluna gitmişler ve kaliteye verilen önem ivme kazanmıştır.
İşletmenin bütününe yayılan toplam kalite anlayış ve uygulamaları popüler
hale gelmiş ve kalitenin artık sadece bir tek departmanın sorumluluğu altında
olamayacağı anlaşılmıştır.

Bütün işletme fonksiyonlarında kalite anlayışının ve onun
etkileşimlerinin bir sonucu olarak; israf ve hataların elimine edilmesine
yönelik sürekli gelişim sistemleri, etkin planlama ve programlama sistemleri
ile stratejik esneklik kavramları işletmelerin hayatta kalabilmeleri için anahtar
konuma gelmişlerdir.

Son yıllarda üretim anlayışı ve uygulamalarında ön plana çıkan
Malzeme İhtiyaç Planlaması (MRP), Üretim Kaynak Planlaması (MRP-II),
Tam Zamanında Üretim (JIT), Yalın Üretim (Lean Production), Toplam Kalite
Yönetimi (TQM), Esnek Üretim Sistemleri (FMS) ve Bilgisayar Entegre
Edilmiş Üretim (CIM) kavramları işletmelerin etkinlik, verimlilik ve rekabetçi
avantajı yakalamalarını sağlayacak uygulamalar ve yaklaşımlar olarak
karşımıza çıkmaktadır.

Modern imâlat ve yönetim felsefesinin temelinde tüketici istek ve
ihtiyaçlarını daha iyi karşılayabilmek olduğu için söz konusu tüketici talep ve
beklentilerinin doğru şekilde tahmin ve tespit edilmesi gerekmektedir. Bu
1

Murat Erdal, Emrah Cengiz, “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme
Üzerine Değerlendirmeler ”, İstanbul Üniversitesi, Siyasal Bilgiler
Fakültesi Dergisi, Sayı:20, Mart 1999, s.:49-55.

proaktif olabilmeyle yakından ilişkilidir. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. . insan gücü ve yatırım ihtiyaçlarının saptanmasında temel veri talep tahminleridir. ileriyi isabetle görebilme. yarı mamul.:49-55. bir başka deyişle tam bir uyum içerisinde çalışması ve işletmenin talep odaklı olması rekabetçi avantaj kulvarında ayırt edici faktör olarak işletme-yönetim dünyasında karşımıza çıkmaktadır. Şekil 1: Talep Tahmininde Yönetim-Pazarlama-Üretim Etkileşimi 1 Bülent Kobu. Bu karşın işletme organizasyonlarının klasik hiyerarşik yapıları günümüz koşul ve problemlerine cevap vermekten uzaktır. makine . pazarlama departmanı bu mamuller için tutundurma planları yapmakta ve satış departmanı da sunulan bu ürünleri satmaktadır. 9. Üretim Yönetimi.meslekiyeterlilik. Avcıol Basım Yayın. İstanbul. www.com bakımdan göz önünde gelecekteki üretim faaliyetlerinin planlanmasında ilk hareket noktası üretilmesi gereken veya istenen miktarlardır. Sayı:20.1 Satış ve pazarlamanın üretimle entegrasyonu. İstanbul Üniversitesi. Bugün için söz konusu klasik anlayış geçerliliğini kaybetmiştir. 1996. Öncelik tamamen pazardaki hareketlere. mühendislerin tasarımladığı mamulleri üretmekte. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”. Artan rekabet ortamında üretim departmanının işletme kaynaklarının etkin ve verimli kullanılabilmesi için eskisinden daha fazla diğer departman ve fonksiyonlarla etkileşim içinde bulunması gerekmektedir. Üretilmesi düşünülen mamule ne kadar talep olacağı bilinmeden herhangi bir planlamaya gitmek mümkün değildir. Geleneksel olarak üretim işletmelerinin yapısı ve anlayışı mühendislik temelli bir yaklaşımdır. Bu durum. Mart 1999. Tüketici istek ve ihtiyaçları çok çabuk değişebildiğinden işletmeler artan bir oranda pazar odaklı. Bu yaklaşımda fabrika. Emrah Cengiz. Hammadde. s. Baskı. değişken talebin yapısına ve onun analize kaymıştır. s:79. 2 Murat Erdal. tüketici odaklı olmak zorundadır. yedek parça.

imal edilen ürünlerin satışçılar tarafından satılamadığını. Üretim departmanının istenilen düzeyde çalışması kesin ve detaylı bilgilerle mümkündür. 2 . tedarikçilerle ortak çalışma vb. Üretim plan ve programlarının yapılması. gibi konular için tam.Satış ve pazarlama tüketicilerle yakından ilişkili olduğundan tüketicilerin niyetlerini. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”. müşterilere onların yerine karşılanamayacak sözler verdiklerini böylece hiç kuşkusuz mutsuz tüketicilere sahip olduklarını ifade etmektedirler. mevcut makine ve teçhizatın iş yükü dengelerinin saptanması sistemli çalışmayı gerektirir. Eğer Üretim departmanı arzu ettiği detaylı bilgileri Satış ve Pazarlama departmanından 3 Murat Erdal. Üretim sevk zamanın belirlenmesi. Emrah Cengiz. Satış ve pazarlama departmanları. İstanbul Üniversitesi. rekabetten uzak oldukları. 1 . www. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. ön hazırlıklar. üretilen mamullerin tam zamanında teslim edilememesi ve üretimcilerin kısmen kapalı bir ortamda çalıştıklarıdır. saptama ve yorumlama bilgisine sahiptirler. pazarlama ve üretim departmanları uyum içerisinde birlikte hareket ederler. Çünkü. üretimin nasıl yapıldığını bilmediklerini. siparişlerin kaçırıldığı. Birçok şirkette hala satış ve pazarlama departmanı üretim departmanı ile koordinasyon halinde çalışamamaktadır. Satışçılar tarafından en çok dile getirilen problemler.meslekiyeterlilik. üretim departmanına yardımcı olmaktadırlar. eksiksiz verilere ihtiyaç vardır. Üretimciler ise satış ve pazarlamacıların üretim hakkında herhangi bir bilgiye sahip olmadıklarını.com Şekil 1’den de görüldüğü gibi modern yönetim anlayışı gereği işletmenin talep tahminlerinin hazırlanışında tepe yönetimi. . satın alma programları. iş emirlerinin hazırlanması. Mart 1999. üretimcilerin pazar ortamından. Sayı:20.:49-55. talep yapısının analizinde aktif bir rol oynayarak işletme kıt kaynaklarının optimal kullanımında. s. stok miktarları. Bu alanda çeşitli problemler yaşanmaktadır. İşletme hedef pazarını net olarak tanımlayamadığı takdirde doğru mamul karmasını doğru zamanda oluşturması mümkün değildir.Tüketiciler üreticilerin en iyi öneri ve yaklaşımlarına göre satın alma davranışında bulunmazlar.

Shull. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”. rakiplerin durumu. 4 Murat Erdal. Öte yandan satış ve pazarlama birimlerinin görev ve sorumlulukları hiç kolay değildir. stoklama olanakları. Joseph S. Her geçen gün daha karmaşık ve bir o kadar da çözümü zor problemlerle karşı karşıya kalmaktadırlar. Bir işletmenin talep tahminlerine duyduğu ihtiyaç. Bu da işletmelerin reaktif temelli üretim temelli politikalardan ziyade proaktif olan pazarlama temeli politikaları benimsemesini gerektirir. gibi pek çok faktörün etkisi altında belirir.meslekiyeterlilik. yeni yapılanmalar vs.g. Değişen tüketici istek ve ihtiyaçları yanı sıra işletmenin kontrolü dışındaki faktörlerin yaptığı baskı da pazarlamacıların işini bir hayli zorlaştırmaktadır.com ihtiyaç duyduğu anda alamazsa teslimatlarda aksamaların olması. Tahminleme pazardaki değişimlere reaksiyon vermek yerine. Aşağıda bu faktörler sıralanmıştır: 3 İşletmenin Kontrolü Dışındaki Alanlar a . Bu faktörlerin bir kısmını içeren genel bir kural olarak denilebilir ki.. mamul çeşidi.Ortaklardaki veya tedarikçilerdeki işçi-işveren problemleri h . The Marketing Edge. Mart 1999. s.Teknolojideki değişimler c . küçülme. üretim tipi. 4 Bülent Kobu. Emrah Cengiz.e. Joseph S. . Palmatier. www.Devletin etkisi ( Politik-Hukuki Yapı ve Kısıtlamalar) d . birtakım sorunların yaşanması kaçınılmazdır2. The New Leadership Role of Sales & Marketing in Manufacturing.4 2 George E. a. ) b .Ekonomik Koşullar ( Büyüme. İstanbul Üniversitesi. 1989.g. s:81.:49-55. üretim araçları ve yöntemleri. s:5.Demografik Faktörler İşletmelerin başarısının temelinde kontrolleri dışındaki bu çevresel faktörler ile kontrolü altındaki işletme kaynaklarının uyumlaştırılabilme derecesi yatmaktadır. John Wiley. tüketiciden talep geldiği andan başlayarak mamulün istenilen teslim zamanına kadar geçen sürenin uzunluğu talep tahmini ihtiyacını ortaya çıkarır. tüketici eğilimi. a.Global rekabet e . s:73-74. Shull.Pazar şartları g . Sayı:20. 3 George E.Sosyo-Kültürel Faktörler ı . durgunluk. faiz oranları. Bu uyum ne kadar fazla ise işletme o derecede başarılı olabilmektedir. New York.. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. dağıtım kanalları vb.e. bunları önceden tahmin ederek ve buna uygun pazar pozisyonu alarak çeşitli fırsatların daha iyi değerlendirilmesine imkan sağlamaktadır. Palmatier.

. David R.e. 5 E. Richard D. pazarlama inceleme ve değerlendirmeleri ön plandadır. Evans. New York. demografik. 6th Edition. Sayı:20. Shull.6 Talep yönetimi. s:92. 3. 7 George E. gelecekteki beklenir (muhtemel) olayların belirli bir zaman tespiti. Uzun Dönemli Tahminleme : Genellikle beş yıl ve daha fazla bir süreyi kapsar.1984. İstanbul Üniversitesi. Joseph S.59. Uluslar arası Pazarlarda Talep Tahmin Yöntemleri. yönetime yani işletmenin bütün alanlarında ilgili kullanıcılara aktarılarak destekleyici planlar geliştirilir7. Dilworth. Dennis J..8 Tahminleme karakteristiklerine ve tiplerine kapsadığı zaman aralığı açısından kısaca bakmakta fayda vardır9.com Etkili bir pazarlama yönetimi açısından pazar potansiyeli ve beklenen satışlar çok büyük önem taşımaktadır. genel daha ziyade sayısaldır. St. Bu yüzden pazarlama yöneticileri planlarını yaparken bir takım tahminlere dayanmak mecburiyetindedir. Bir diğer ifade ile tahminleme. West Publishing Company. www. Özellikleri. Baskı. s. 6 Murat Ferman. satış ve pazarlama tarafından sağlanan bilgilerin İmalat Kaynak Planlama (MRPII) sürecine aktarılmasıdır. Araştırma programları. Thomas A. 5 Murat Erdal.meslekiyeterlilik. ürün planları. 8 James R. Anderson. Basic Marketing. Williams. geçmişe bakarak geleceği görme sanatıdır. Pazar ortamından gelen bilgiler kaynak planlama sistemine entegre edilir. Homewood. Tahminleme. sermaye planlaması.g. Faaliyet yönetiminde tahminlemenin başlıca kullanımı. s:93. Kullanılacak tahminleme çalışmaları. Emrah Cengiz.. s:17. teknolojik. üretimi tamamlanmış ürünlere ve hizmetlere zaman içerisinde uzun dönemden örneğin beş yıldan şimdiki ana dair taleplerin öngörülmesini gerçekleştirmektir. fabrika kuruluş yeri seçimi ve genişlemeleri. Sweeney. s. ekonomik. 1988/4.217. personel tedarikine dair alınacak kararlardır. s. Applied Production and Operations Management. Paul. Production and Operations Management. Palmatier. Random House. 5 Pazarın tam olarak tanımlanması. bir başka deyişle tahminleme ile pazarlama stratejilerinin planlanması birbirine bağımlıdır. a. 1987.:49-55. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. gelecekteki üretim ve dağıtım imkanları. geniş. Temel kullanım alanı işletme planları . 1986. İSO Dergisi. 9 James B. hesabı veya kestirilmesidir. Mart 1999.Jerome McCarthy. Bütün bu veriler üretime. Illinois. hedef tüketici istek ve ihtiyaçlarının istenilen düzeyde saptanması ve talep yönetiminin etkinliğinin artırılması ile mümkündür.Irwin Inc.

Kısa vadeli kontrol.Zaman Serisi Temeline Dayanan -Basit ekstropolasyon tekniği Teknikler -Şahsi tahminleme -Hareketli ortalamalar -Delphi tekniği -Zaman serileri -Yönetici grubunca tahminleme -Box Jenkins(arama) tekniği -Senaryo metodu -Tarihsel anoloji B. İstanbul Üniversitesi. üretim ve çalışanların düzeylerinin değerlendirilmesi. Yukarıda bir kısmının adı geçen talep tahmin yöntemleri aşağıda birarada görülmektedir:10 A. Kısa Dönemli Tahminleme : Genellikle bir günden bir yıla kadar uzanır. proje düzenlemeleri. işletmenin uzman personelinin ve yöneticilerin geçmiş deneyimleri ve pazar bilgilerine dayanılarak yapılan basit yöntemlerden oluşan tahminlemeden.Kombine Ve Nedensel Teknikler -Pazar testi -Korelasyon tekniği -Tüketici pazar araştırması -Regresyon tekniği -Endüstriyel pazar araştırması -Ekononetrik Modeller -Input-output tekniği Tablo 1: Uygulamada Kullanılan Tahminleme Teknikleri Yöntemler.:49-55. Ekonomik endeks korelasyonları ve kombinasyonu gibi yöntemler söz konusudur. Sayı:20. birçok değişkenin kullanıldığı ve bilgisayarlar kullanılarak uygulanan karmaşık yapıdaki yöntemlere doğru gösterilmektedir.54-57. iş programlama. nakit bütçeleri. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”. satın alma programları. gündelik kararlar bu kapsam içindedir. s. satış planlama.Muhakemeye Dayalı Teknikler C.Sayma Temelli Metodlar D. Kolektif fikirler. Uluslar arası Pazarlarda Talep Tahmin Yöntemleri. kapasite gereksinimleri. üretim planlama. üretim ve envanter bütçelemesi gibi konular ağırlık taşır. 6 Murat Erdal. Bu tahminleme teknikleri arasında kısa vade içinde kullanılan ürün ve ürün ailesini ilgilendiren tahminlemeler ile kısa trend ekstrapolasyonu gündemdedir. www. İşletmenin bütün alanlarını ilgilendiren planlar. 1988/4. Gerek basit. regresyon analizi. . Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. 10 Murat Ferman.com Orta Dönemli Tahminleme : Genellikle bir yıldan iki yıla kadar uzanır. İSO Dergisi. Mart 1999. Sermaye durumu. zaman serileri. s. teslimat programları.meslekiyeterlilik. Emrah Cengiz.

Çok az işletmenin pazarın talep yönüyle ilgilendiği. ana üretim programı. 1988. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. atölye programları. Bu aşamada. Sayı:20. Buna karşın uzun dönemde rekabetçi avantaj arz yönlü bakış açısıyla sağlanamaz. Er veya geç talep yönlü yaklaşımlar gerçekleştirilmelidir. s. ürün rotalarının hesapları. s:156. değişimleri yorumlar. ürün ailesi hakkında detaylı raporlar hazırlanır. İşletmenin sahip olduğu mamul grubu. Bir işletmenin üretim bölümünün satış tahminleri ile ilgilenmesinin temel nedeni. çeşitli kanallardan iletişim kurar. . Yayın No:3- 054-0163.meslekiyeterlilik. anlamaya çalıştığı görülmektedir. 7 Murat Erdal. kaba kapasite planlaması. üretim sevk zamanlarının kısalması bu programları eksiksiz yapılmasıyla mümkündür. Üretim Sistemleri ve Yönetim Teknikleri.11 Talep yönetimi pazardaki oluşumları sürekli olarak gözlemler. üretim kaynakları planlaması. bu tahminleri gerek duyulacak üretim faktörleri cinsinden ifade etmektir. iletişim kurduğu. işletmelere pazarla ilgili planlar yapmalarında yol göstererek fırsatların görülmesi ve rekabetçi avantajın yakalanmasında önemli bir paya sahiptir. Düşük envanter düzeyleri. Emrah Cengiz. iş emirleri. İşletmeler klasik perspektif bakış açısıyla. üretim planlama prosedürü içinde belirli bir ürünün üretimi için gerek duyulacak üretim faktörleri ve bunlardan bir birim ürün için gerekecek miktarlar belirlenecektir. www. İşletmenin satış ve üretim plan ve programlarının hazırlanışı ve bu süreç içerisinde tahminlemenin yeri ve sürece etkisi aşağıda Şekil 2 gösterilmektedir: 11 İsmet S. satılacağı belirlenen miktarlarda malın belirlenen zamanda hazır olması için gerekli üretim faktörlerinin uygun nitelik ve nicelikte tedarik edilebilmesidir. üretim anlayış ve uygulamalarına yoğunlaşmakta. Mart 1999. Uludağ Ünv. 2. satın alma emirlerinin hazırlanmasında temel referans teşkil eder. Barutçugil. Üretilecek ürünler için miktar yönünden satış tahminleri yapıldıktan sonra ikinci işlem.:49-55. Satış ve Pazarlamadan gelen veriler analiz edilerek Üretim departmanının oluşturacakları plan ve programlara başlangıç noktası olur. Baskı. İstanbul Üniversitesi. işletmenin ağırlıklı olarak pazarın arz yönüyle ilgilenmektedirler.com gerekse kompleks yapıdaki tahminler. düşük üretim maliyetleri. Bu bilgiler özellikle. malzeme ihtiyaç planları. Bursa.

s.16 dan Uyarlanmıştır. Emrah Cengiz. Champman Hall. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi.107 ile J. 8 Murat Erdal. Sayı:20. The New Leadership Role of Sales & Marketing in Manufacturing. Mart 1999. New York. Comruterizing Production Management Systems. 1989. The Marketing Edge.:49-55. s. www. John Wiley. . Shull. s. Joseph S. London.meslekiyeterlilik.J.com İşletme Planları Satış Tahminleri Satış ve Üretim Tüm Satış Planı Planlaması Üretim Planı Detaylı Satış Mastır Üretim Stok Programı Planı Pazarlama Malzeme Satışlar Kapasite Hayır Hayır Tahmine Tahmine Uygun ? Uygun? Evet Evet Uygula Uygula Şekil 2: İşletmelerde Tahminleme ve Planlama Süreci Kaynak: George E. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”. Palmatier. 1990. İstanbul Üniversitesi.Skivington.

kullanım oranına göre değil gerçek kulanım oranına göre ayarlanır. Mart 1999. Emrah Cengiz. programlanmış.meslekiyeterlilik. Podolsky. Yani parçalar imal edilir ve gerekli olduğu bir sonraki atölyeye veya stoğa gönderilir. Bu anlayışla birlikte israflar. gerekli miktarda ve gerekli kalitede üretilmelidir. hız. S.12 “Çekme sistemi”nde ise. Industrial Engineering and Management Press. Üretim sistemlerini iki gruba ayırmak mümkündür.Norcross Georgia. Tahminleme dinamiklerinin yeterince kullanılamaması. 1995. iyileştirilmiş tüketici hizmetlerine.C. Bu üretim çizelgelerine göre iş emirleri atölyeye verilir. gerekli zamanda. Böylece malzemeler çizelgeye göre üretim boyunca itilirler. Bu sapmaları minimize etmek veya ortadan kaldırmak için araştırmalar yapar.:49-55. iyileştirilmiş üretim performansına. Satış fonksiyonunun görevi müşterilere ait bilgileri eksiksiz olarak mühendislik ve üretime aktarmaktır. London. iyi satış planlarının hazırlanmasına. işletmenin etkin kontrolüne yardımcı olur. Ankara. talep tahminlerine dayanarak üretim çizelgelerini hazırlamaktadır. Malzeme hareketleri. her safhada sadece sınırlı miktarda stok tutulur.s:2. Bu sistemde üretim kontrol kısmı. Toyota Production System: Practical Approach to Production Management. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. JIT Manufacturing. sapmaları ortaya çıkarır. Cheng. . MPM Yayın No:543. Çekme sisteminin bir özelliği de envanterin dinamik yapıda olması ve depolarda veya paletlerde tutulmamasıdır. Tam Zamanında Üretim Sisteminin Ülkemizdeki Uygulamaları ve Sorunları. çizelge üzerinde üretimi sürekli takip ederek öncelikleri güncelleştirir.g. Üretimcilerin çoğu.1983. 9 Murat Erdal. gereksiz ara stoklar ve tamamlanmış ürünlerin stoklama maliyetleri ortadan kaldırılmış olur. iyi rekabetçi avantaja. 1993. 15 T. sonraki proses önceki prosesin deposundan. 12 Aynur Emre. iyi üretim planlarının hazırlanmasına. İşler. takım çalışmasına. a. gerçekleşen ve planlanan üretim miktarlarını kontrol eder. s:7. 14 Yasuhiro Monden. www..13 Modern üretim tam zamanında üretimdir. iyi pazarlama planlarına.E. sadece kullandığı. miktar ve zamanda parçaları talep eder ve çeker.e. iyi finansal performansa. Bu sistemde. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”.com Aktif talep yönetimi. öncelik sırasına gör iş merkezlerinde işlenir. Bunlar klasik üretim anlayışı “itme sistemi” ( push system ) ve modern üretim anlayışı “çekme sistemi” (pull system)dir. s:41. Chapman-Hall. 13 Aynur Emre. İstanbul Üniversitesi. hatalar. düşük maliyetlere . Bu yaklaşıma göre gerekli ürünler. s. .s:7.14 Çekme sistemi müşteri odaklı yaklaşımdır15 ve günümüz modern üretim teknik ve uygulamalarının talep tabanlı olmak zorunluluğu vardır. Sayı:20. gecikmeler önlenir. Bu bir “itme sistemi”dir.

meslekiyeterlilik.Uzun dönemli tüketici ilişkileri 7 . s:34.com tüketici tercihlerinin zamanında analiz edilememesini gündeme getirir. McGraw-Hill. www. New York.Düşük üretim maliyetleri 2 . Emrah Cengiz.. 18 Richard T.Talep tahminlerinin yapılması Pazarlama /Satış 2. a.Düzeltmelerin üretim planlarına ÜPK yansıtılması Tablodan da görüldüğü gibi aktif olarak tahminlerin yapılması pazarlama ve satış departmanlarının sorumluğunda iken bu tahminleri üretim plan ve programlarına dönüştürmek ve planlanan ile satılan birimler arasındaki sapmaları tespit etmek Üretim Planlama Kontrolün (ÜPK) sorumluluğundadır.g.e.Gerçek değerlerle satışlar arasındaki ÜPK sapmaların tespiti 4. Böyle bir durumda etkin ve verimli çalışan bir üretim sisteminden bahsedilemez.:49-55. Mart 1999. Sayı:20.80. s.Düşük müşteri taşıma maliyetleri 5 . Lubben.e.Sapmaların nedenlerinin Pazarlama/Satış araştırılması 5. Sapmaların nedenlerini araştırılması ve gerekli düzeltmelerin yapılması yine pazarlama departmanının işidir.Yüksek kalite düzeyleri 3 . 10 Murat Erdal.Ürerim planlarını veri olarak ÜPK kullanma 3. Lubben. Just in Time Manufacturing: An Aggressive Manufacturing Strategy.s. 17 Bülent Kobu. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. a. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”. Son olarak düzeltilmiş talep tahminlerinin üretim programına dönüştürülmesi işi ise ÜPK'nın işi olarak karşımıza çıkmaktadır. .g. Satış ve pazarlamanın talep yönetimi konusunda sağladıkları faydaları şöyle sıralamak mümkündür18. İstanbul Üniversitesi.Yüksek teslimat güvenilirliği 4 .Düzeltmelerin yapılması Pazarlama/Satış 6. 1988.Uzun dönemli anlaşmalar 16 Richard T.Düşük sevk zamanları 6 . 1 .16 Talep tahminleri ile buna ilişkin faaliyetleri Üretim Planlama Kontrol (ÜPK) ile Pazarlama departmanları arasında aşağıdaki gibi paylaştırmak mümkündür:17 Faaliyet Sorumlu Departman 1. s:35. .

Tahminlemenin. avantajlar ve dezavantajlar yaratabilir.:49-55. tüketici istek ve ihtiyaçlarını tahmin ve tespit ederek. West Publishing Company. İleride olabilecek belirsizlikler.meslekiyeterlilik. üretim plan ve programlarını oluşturması ve üretim faaliyetine geçmesi düşünülmemelidir. . geleceğe dönük olarak elindeki mevcut kapasitesini en iyi oranda kullanmayı sağlayacak üretim plan ve programlarını oluşturacaktır. s:127. işletme planlarındaki öneminin bir gereği olarak. Bunun bir sonucu olarak. kalite isterlerini. St. en uygun zaman ve maliyetle karşılama imkanını sağlamaktadır. Pazarlama. 1988 . Finansman departmanı ek finansal kaynaklara ihtiyaç duyulacak mı yoksa eldeki kaynaklar yeterli mi. White. www. vb. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”.com Görüldüğü gibi. Mart 1999. reklam ve promosyon harcamalarına tahminlemeden gelen bilgiler ışığında yön verir. Bu yeni oluşumlar işletmeler için olumlu veya olumsuz yeni pozisyonlar. işletmenin üretim miktarlarını. üretim departmanının da tüketici talep ve beklentilerinin gelecekte ne yönde oluşacağını kestirmeden. 11 Murat Erdal. Artan rekabet ortamında elindeki kaynaklarını rakiplerine oranla daha verimli kullanan işletmelerin rekabetçi avantajı sağlamada daha başarılı 19 Mark A. Methods and Strategies. İş dünyasının dinamik bir ortamında pazardaki bazı faktörlerin değişmesi çok kısa zamanda gerçekleşebilir. Örgütün bütününde. işletme organizasyonunda planlamanın en önemli parçasıdır. Voderembse. SONUÇ Tahminleme. Sayı:20. Gregory P. alınan her kararda etkisi büyüktür ve gelecekte yaşanması olası her durum ve koşul için hayati önemi ve önceliği vardır. İstanbul Üniversitesi. işletmelerin müşterileri ve tüketiciler ile iletişimini sağlayan pazarlama. gibi soruların cevabını tahminlemeden gelen veriler doğrultusunda verecektir. İnsan kaynakları departmanı tahminler doğrultusunda yeni işgücü gereksinimine ihtiyaç olup olmayacağına karar verir. Diğer işletme departmanları gibi üretim departmanı da tahminlemeden en uygun biçimde yararlanarak. s. Emrah Cengiz. Operations Management: Concepts. Paul . tahminleme ile öngörülmeye çalışılır19. Pazardaki bu hareketlerin saptanması ancak tahminleme ile mümkün olmaktadır. işletmede tüm fonksiyonel yapıya etki etmesi doğaldır.

s:156.Norcross Georgia. 3. 1995. Joseph S. s:93. Lubben. 17. Paul . 1988/4. Bülent Kobu.e.E. . 1988.e. St. Podolsky. 1988/4. Operations Management: Concepts.s:2. s. Mark A. Paul. 9. Palmatier. a. 1993. London. 15. Just in Time Manufacturing: An Aggressive Manufacturing Strategy. 7.Jerome McCarthy. Murat Ferman. Toyota Production System: Practical Approach to Production Management. Thomas A. . New York. . İSO Dergisi. 16. 10. 4.g.Irwin Inc. Baskı. s:73-74. a. Palmatier. West Publishing Company. Baskı. İstanbul. Aynur Emre. David R. 1987. 11. Production and Operations Management. 1988 . E.s:7. Gregory P. üretim departmanın tarafından talep tahminlerine verilmesi gereken önem ve önceliği bir kez daha görmek mümkün olacaktır. DİPNOTLAR: 1.1983. Uluslar arası Pazarlarda Talep Tahmin Yöntemleri. McGraw-Hill. T. Bülent Kobu. Richard T. West Publishing Company..e.com oldukları hatırlandığında. “Modern Üretim Yönetimi ve Tahminleme Üzerine Değerlendirmeler ”. Barutçugil. s. Bursa. JIT Manufacturing. s:81. 1988. www. Chapman-Hall. Applied Production and Operations Management.54-57.. Basic Marketing. Joseph S. Homewood. New York. 14. Baskı. MPM Yayın No:543. Dennis J.C.e. 19.. Uludağ Ünv. 1986. Voderembse. a. 2. 12. 2. George E. Ankara. New York. S. Uluslar arası Pazarlarda Talep Tahmin Yöntemleri. Tam Zamanında Üretim Sisteminin Ülkemizdeki Uygulamaları ve Sorunları. Evans. Shull. Lubben. 9. İSO Dergisi. 18. İstanbul Üniversitesi. İsmet S. Illinois. Industrial Engineering and Management Press. s:7. James R. The Marketing Edge. 13. Aynur Emre. Dilworth. St. Bülent Kobu. s:34. Üretim Sistemleri ve Yönetim Teknikleri. s. Methods and Strategies. James B. s:35. s:92. s:41.e.g. White. a. John Wiley. 6th Edition. Sayı:20. George E. Shull. 1996.:49-55.s. Williams.meslekiyeterlilik. Shull. Mart 1999. The New Leadership Role of Sales & Marketing in Manufacturing. a. Richard T.g. s:17. 5. 1989.1984. a. s:5. Joseph S. Yayın No:3- 054-0163.217.g..e. 3. 8. Palmatier. Cheng. George E. 12 Murat Erdal. Sweeney. Emrah Cengiz.59. 6. s:79. Richard D.. Anderson. s. Yasuhiro Monden.g. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. Murat Ferman. Random House. Avcıol Basım Yayın..g.80. s:127. Üretim Yönetimi.