PENCEMARAN RADIOAKTIF, KESAN KESIHATAN & PENGURUSANNYA

Haliza Abdul Rahman, PhD

PENGENALAN  

Bahan radioaktif dikelaskan sebagai sisa yang bermudarat kerana boleh mendatangkan kemudaratan kpd manusia & persekitaran. Justeru, sisa radioaktif memerlukan satu kaedah khas untuk mengolah & melupuskannya bagi mengelakkan risiko terhadap kesihatan manusia & kesan buruk terhadap persekitaran.

persepsi yang pasti timbul ialah "penggunaan nuklear satu malapetaka".  PERKATAAN radioaktif (nuklear) dianggap sebagai ungkapan yang mempunyai pantang larang tersendiri. Tidak kira sama ada pembangunan nuklear untuk tenaga atau senjata. Chernobyl. India. Ini kerana penggunaannya sering kali dikaitkan dengan petanda buruk. Kes Bhopal. Rusia & Hiroshima-Nagasaki .

We had poured tons of cement on the buried material. Malaysia have some experience dealing with radioactive material. In Perak we have a site where we had buried byproducts of tin mining (amang) which had been processed to become radioactive and which was used to colour television. The site is still radioactive and dangerous. . More than one square mile of the burial site is barred to humans.

perubatan. .KEGUNAAN BAHAN RADIOAKTIF  Penggunaan radioisotop secara meluas dlm bidang penyelidikan. industri dan ketenteraan.

pembakaran arang batu.SUMBER RADIOAKTIF  Terdapat bbrp punca sisa radioaktif: . perlombongan kuprum & perlombongan fosfat membebaskan isotop uranium & thorium ke dalam persekitaran.kitar bahan api nuklear .pengujian nuklear .pembuatan & penggunaan bahan radiofarmaseutikal .penyelidikan & penggunaan bioperubatan -penggunaan perindustrian . .

HLW merangkumi 2 kategori: bahanapi nuklear terpakai drpd reaktor nuklear & sisa pepejal & cecair drpd pemprosesan semula bahan api terpakai. . * Amang dari Perlombongan & Pengilangan Uranium. Batu terhancur & kuras drpd perlombongan uranium & operasi perkilangan. Pesuruhjaya Pengawalan Nuklear (NRC) AS telah mengkelaskan sisa radioaktif kpd kategori brkt: * Sisa Aras Tinggi (HLW).

kecuali nuklid mudah belah.* Sisa Transuranik (TRU). Sisa radioaktif yang bukan HLW ttp mengandungi lebih drpd 100 nanocurie per gram elemen yang lebih berat dari uranium (elemen yang mempunyai nombor atom melebihi 92). * Bahan Produk Sampingan. yang dihasilkan sbg sisa semasa pengeluaran @ pembikinan plutonium. . Semua bahan radioaktif. Kebanyakan sisa TRU di USA adalah keluaran dr pemprosesan semula kelengkapan ketenteraan.

. LLW merangkumi semua yang tidak termasuk di dalam salah satu dr 4 kategori di atas.* Sisa Aras-Rendah (LLW).

air & tanah.kelimpahan Dgn itu sisa radioaktif boleh mencemarkan udara.PERGERAKAN DALAM PERSEKITARAN  Radionuklid adalah bahan pencemar persekitaran krn gabungan sifat2 berikut: . Pencemaran ini boleh mengancam kesihatan awam.separuh hayat .  .tabiat & sifat kimia: isotop radioaktif mempunyai tabiat kimia & biokimia sptmana isotop stabil (tak radioaktif) elemen yg sama .

  Keradiaoaktifan bawaan udara mungkin disedut @ terkumpul ke atas bahan bekalan air @ tanah rantaian makanan & dgn itu meninggalkan kesan ke atas kesihatan awam. Sisa radioaktif dipindahkan drpd keadaan pepejal & cecair kpd bekalan air dlm tanah @ air permukaan di mana radionuklid boleh memasuki rantaian makanan manusia @ air minuman. . Pengangkutan air berlaku apabila radionuklid pada tanah permukaan @ subpermukaan terhakis @ terkuras ke dalam alur air @ apabila berlakunya kejatuhan dari atmosfera.

Lembu yg makan jagung tercemar cthnya boleh menyalurkan keradioaktifan kpd peminum susu. . nitrogen & elemen surih yg diperlukan utk tumbesaran tumbuhan. Mekanisme ambil naik tumbuhan tidak berupaya menapis elemen radioaktif: dgn itu tumbuhan biasanya mengumpulkan himpunan radionuklid di dalam strukturnya sekiranya radionuklid tdpt dlm air: fosforus.  Isotop radioaktif jg bergerak dr tanah ke rantaian makanan manusia. Hujan & angin jg bertindak mengendapkan bahan berbahaya pada akar & daun pokok yg kemudiannya disalurkan kpd apa jua yg makan tumbuhan ini.

kuasa penusukan sinaran .mangnitud dos yang diserap .kepekaan sel & organ penerima . termasuk .kadaran sel.jenis sinaran .KESAN-KESAN KESIHATAN  Kesan kesihatan sesuatu dos sinaran bergantung kepada beberapa faktor. organ & tubuh manusia yg terdedah .kadar dos yang dikenakan .

@ bahan lain. Banyak molekul menjadi rosak dalam proses ini.   Apabila partikel alfa & beta dan sinaran gamma menembusi sel hidup. maka lebih tinggi keamatan kerosakan biologi ke atas sel. Lebih tinggi pengionan diamati. apabila ikatan kimia dipecahkan dan elektron hilang (pengionan). ia memindahkan tenaganya melalui satu siri perlanggaran dengan atom @ nukleus bahan penerima. .

Kesan somatik adalah impak kepada individu yang terdedah secara langsung kepada sinaran & merangkumi kerosakan kepada sistem peredaran. penyusutan fungsi organ & kematian sel. . tetapi dipindahkan kepada anak dan keturunannya. Kesan genetik tidak kelihatan kepada individu yang menerima sinaran.   Kesan biologi dari penembusan ini boleh dikelaskan sebagai somatik dan genetik. Kesan genetik berlaku kerana sinaran mengion merosakkan bahan genetik sel dan boleh menyebabkan pemecahan kromosom. karsinogenesis.

w/pun kemungkinan berlaku kemalangan mungkin ada. tdk ada kematian akibat sinaran drpd kemalangan loji penjana elektrik.  Penyakit sinaran (gangguan sistem peredaran. . kehilangan rambut) & kematian adalah kesan somatik akut yang berlaku selepas dedahan yang tinggi spt drpd bom nuklear @ terapi sinaran yang intensif. Setakat ini. loya.

 Bagi manusia. adalah dianggarkan satu dos sinaran gamma sebanyak 400 hingga 500 rad yang dikenakan ke bahagian utama badan dalam masa yang singkat akan mengakibatkan kematian dalam masa beberapa bulan. Kebanyakan mamalia menunjukkan darjah kepekaan yang sama kepada LD50 (dos maut yang mengakibatkan 50% kematian dalam masa 30 hari). .

akan menyebabkan muntah2. keguguran rambut biasanya boleh dilihat dalam tempoh 2 minggu selepas seseorang terdedah kpd 300 rad @ lebih. diarea & loya kpd manusia.  Dos yg lebih rendah ttp melebihi 100 rad. hanya LET (kadar pemindahan tenaga linear) rendah perlu diberi perhatian sbg bahan pencemar. . Kecuali berlakunya perang nuklear.

jenis sinaran yg wujud yg boleh mendatangkan kesan kpd kesihatan awam dlm sesuatu kawasan & kadar dos yg dikeluarkan.  Untuk melindungi kesihatan. . tumpuan harus diberi kepada faktor2 dalam pengawalannya: magnitud dos teramal. Ini bermakna dedahan radioaktif yang tidak diperlukan mesti diminimumkan.

udara & jg laluan tanah selama beberapa tahun. . Kawalan ke atas kemungkinan impak langsung ke atas persekitaran manusia adalah perlu ttp tdk memadai krn radionuklid boleh dipancarkan melalui air. & dlm sesetengah kes selama beberapa generasi.STRATEGI PENGURUSANNYA   Objektif utama ialah utk menghalang kemasukan bahan radioaktif ke dalam atmosfera semasa hayat hidup berkesan (lebih kurang 20 separuh-hayat) bahan.

1. Sisa Radioaktif Aras-Tinggi pelupusan jangka panjang HLW: a) pelupusan tanah *penanaman dalam lubag yg sgt dalam *penanaman di pulau tdk boleh diakses * pelupusan geologi dalam (terlombong) * suntikan cecair ke dalam batuan geologi * peleburan batuan .Pilihan berikut boleh dipertimbangkan untuk .

b) pelupusan sub-dasar laut c) pelupusan dalam kepingan ais kutub d) pelupusan dalam angkasa e) transmutasi ke dalam nuklid hayat-pendek @ nuklid stabil .

2.  Teknik baru yg dgunakan utk pelupusan LLW termasuk pembungkusan. ditanam dalam lubang cetek (parit sedalam 60 kaki dgn luas 25 ribu kaki persegi. . Sisa Radioaktif Aras-Rendah  LLW komersil adalah tanggungjawab sektor persendirian. pemadatan & penunuan.  selama ini LLW dilupuskan tanpa sebarang rawatan.

Akta Bahan-bahan radioaktif (Akta 17) 1964 & Akta Pelesenan Tenaga Atom (Akta 304) 1984 .g. Kawalan Melalui Perundangan E.

Namun. w/pun semua industri nuklear dihentikan sisanya masih lagi wujud.KESIMPULAN    Penyakit berkaitan radiaoktif spt kanser. . sisa radioaktif mesti dikendalikan dengan teliti melebihi ketelitian yang diberikan kepada sisa berbahaya lain. pemendekan hayat @ kematian terus boleh berlaku akibat berbagai dedahan kepada bahan radioaktif. Justeru.