You are on page 1of 3

Chuû ñeà3 GIAÙ TRÒ LÔÙN NHAÁT, GIAÙ TRÒ NHOÛ

NHAÁT CUÛA HAØM SOÁ

I. ÖÙNG DUÏNG ÑAÏO HAØM TÌM GTLN,GTNN


1. Caùch tìm GTLN, GTNN treân khoaûng (a; b): trong ñoù a coù theå laø − ∞
, b coù theå laø + ∞ .
Ta thöïc hieän: - Tính ñaïo haøm y’
- Laäp baûng bieán thieân: Neáu treân (a; b) haøm soá chæ coù
moät cöïc ñaïi (cöïc tieåu) duy nhaát thì giaù trò cöïc ñaïi (cöïc
tieåu) laø giaù trò lôùn nhaát (nhoû nhaát) .
• Chuù yù: Neáu treân khoaûng (a; b) haøm soá luoân luoân ñoàng bieán hoaëc
luoân luoân nghòch bieán thì khoâng coù GTLN, GTNN treân khoaûng
ñoù.
Baøi taäp aùp duïng:
1) Tìm giaù trò lôùn nhaát giaù trò nhoû nhaát cuûa caùc haøm soá sau:
y=4-x; 2
b) y = 4x3 – 3x4; c) y = x4 + 2x2 – 2;
x2 + x + 1
d) y = x +x+2;
2
e) y = vôùi x > 0; g) y =
x
x2 +3x + 1
vôùi x < 1.
x-1
1  π 3π  x
h) y = treân khoaûng  ;  k) y = 2
cosx 2 2  x +4
2) Tìm kích thöôùc cuûa hình chöõ nhaät coù dieän tích lôùn nhaát, bieát raèng chu vi
baèng 16 cm.
HD: - Goïi moät kích thöôùc laø x, ñieàu kieän 0 < x < 8
⇒ Dieän tích cuûa hình chöõ nhaät laø S(x) = x( 8 – x).
- Tìm x ∈ (0; 8) ñeå S(x) lôùn nhaát. ÑS: x = 4 cm
3) Haõy xaùc ñònh hình chöõ nhaät coù chu vi nhoû nhaát, bieát dieän tích baèng
48cm2.
HD: - Goïi x laø moät kích thöôùc cuûa hình chöõ nhaät, ñieàu kieän x > 0.
48
- Chu vi cuûa hình chöõ nhaät laø P (x) = 2(x + ) .
x
- Tìm x ∈ (0; +∞ ) ñeå P(x) nhoû nhaát. ÑS: Hình vuoâng coù caïnh baèng 4
3m
2. Caùch tìm GTLN, GTNN treân khoaûng [a; b]
Ta thöïc hieän: - Tính ñaïo haøm y’
- Tìm caùc cöïc trò thuoäc [a; b] cuûa haøm soá. Giaû söû caùc
ñieåm cöïc trò laø x1, x2,…xn
- Tính f(x1), f(x2)….f(xn) vaø f(a), f(b), so saùnh. Roài keát luaän.
• Chuù yù: - Neáu haøm soá f(x) ñoàng bieán treân [a; b] thì Maxy = f(b) vaø
miny = f(a).
- Neáu haøm soá f(x) nghòch bieán treân [a; b] thì Maxy = f(a) vaø
miny = f(b).

Baøi taäp aùp duïng:


Tìm giaù trò lôùn nhaát giaù trò nhoû nhaát cuûa caùc haøm soá :
a) y= 2x3 + 3x2 – 12x + 1 treân ñoaïn [-1; 5]; b) y = 1 + 4x + x2 treân
ñoaïn [-1; 3];
π
c) y= 5− 4x treân ñoaïn [-1; 1]; d) y= sin2x – x treân [ 0; ] ;
2

5
e) y= 4x2 −16x + 34 treân ñoaïn [-1; 4]; g) y= sin2x - 2sinx treân ñoaïn
π
[- ; π] ;
2
π
h) y = x + cos2x treân ñoaïn [0; ]; k) y = 2x + 5− x2 ;
4
π π
l) y= cos2x + x treân ñoaïn [ − ; ] ; m) y =
2 2
1 + 2005x + 1 − 2005x ;
2) Tìm GTLN, GTNN haøm soá y = 3+ x + 6 − x − (3+ x)(6 − x) . ÑS: miny =
9
3 2− , maxy = 3.
2
Tìm GTNN haøm soá y = x − 2x − 3 + 2x + 1. ÑS: miny = -1 taïi x = -1
2
3)
sinx+ 1
4) Tìm GTLN, GTNN haøm soá y= 2 .
sin x + sinx+ 1
HD: - Ñaët t = sinx ñieàu kieän: -1 ≤ t ≤ 1
- Ñöa veà tìm GTLN, GTNN treân [-1; 1]

II. SÖÛ DUÏNG ÑIEÀU KIEÄN COÙ NGHIEÄM CUÛA PHÖÔNG TRÌNH ÑEÅ TÌM GTLN,
GTNN
Tìm GTLN, GTNN cuûa haøm soá y = f(x) treâ n [a; b]baèng ñieàu kieän coù
nghieäm cuûa phuông trình:
Ta thöïc hieän: - Xem phöông trình f(x) – y = 0 laø phöông trình aån x
- Tìm ñieàu kieän ñeå phöông trình aån x coù nghieäm treân [a; b].
x+ 1 x2 + 3
1) Tìm GTLN, GTNN cuûa haøm soá: a) y = 2 ; b) y = 2 .
x − x+ 1 x − x+ 2
HD: a) - Giaû söû haøm soá ñaït GTLN (GTNN) taïi x0 thì x0 laø nghieäm cuûa pt:
x+ 1
y= 2
x − x+ 1
x+ 1
- Ta coù pt y = 2 ⇔ yx2 − ( y + 1) x + y − 1= 0
x − x+ 1
- Tröôøng hôïp y = 0 ta coù phöông trình laø: x = - 1
- Tröôøng hôïp y ≠ 0 .Ta coù phöông trình coù nghieäm khi
3-2 3 3+2 3
∆ = −3y 2 + 6y +1 ≥ 0 ⇔ ≤y≤
3 3
3+2 3 3-2 3
- So saùnh hai tröôøng hôïp ta coù: maxy = ; miny =
3 3
7
b) Töông töï maxy = 2; miny =
6
2 + cosx
Tìm GTLN, GTNN haøm soá y=
sinx + cos x + 2
HD: - Giaû söû haøm soá ñaït GTLN (GTNN) taïi x0 thì thì x0 laø nghieäm cuûa
2 + cosx
pt: y = (1)
sinx + cos x + 2
- Do sinx + cosx + 2 ≠ 0 vôùi moïi x neân pt (1) ⇔ ysinx + (y - 1)cosx = 2(1- y)
3- 3 3+ 3
- Phöông trình coù nghieäm khi y2 + (y – 1)2 ≥ [2(1 - y)]2 ⇔ ≤y≤
2 2
3+ 3 3- 3
Ta coù: maxy = ; miny =
2 2
6
7