You are on page 1of 8

‫ﻋﺸﻖ ﭘﺎﻳﺪار‬

‫ﺧﺎﻃﺮات ﻣﻦ از زﻧﺪﮔﯽ ﺑﺎ ﺷﺎﻩ‬


‫ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ ﻓﺮح ﭘﻬﻠﻮﯼ‬
‫ﺗﺮﺟﻤﻪ از ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﺑﻪ اﻧﮕﻠﻴﺴﯽ‪ :‬ﭘﺎﺗﺮﻳﺸﺎ ﮐﻠﻨﺴﯽ‪2004 ،‬‬

‫ﻓﺮح ﭘﻬﻠﻮﯼ در ﻣﻘﺪﻣﻪ ﮐﺘﺎﺑﺶ اﻧﮕﺎرﻩ ﺧﻮد را ﺑﻴﺎن ﻣﻴﺪارد‪ :‬اﻳﻦ ﮐﺘﺎب ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺑﻪ اﺣﺴﺎﺳﺎت و زﻧﺪﮔﯽ او ﺑﻌﻨﻮان ﺷﻬﺒﺎﻧﻮﯼ‬

‫اﻳﺮان ﻣﺮﺑﻮط اﺳﺖ‪ ،‬او اﻳﺮادﯼ در ﺷﺮﻳﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﺷﺪن ﺑﺎ ﺷﺎﻩ ﮐﻪ ﺑﺎ دﻳﮑﺘﺎﺗﻮرﯼ ﺳﻴﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﻣﺪت ‪ 25‬ﺳﺎل ﺑﻌﺪ از‪28‬‬

‫ﻣﺮداد ‪ 1332‬ﺑﺮ اﻳﺮان ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮐﺮد ﻧﻤﻴﺒﻴﻨﺪ؛ دﻳﮑﺘﺎﺗﻮرﯼ ﮐﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ از دﺷﻤﻨﺎن ﺷﺎﻩ ﮔﺮﻳﺒﺎن دوﺳﺘﺎن او را ﻣﻴﮕﺮﻓﺖ و‬

‫رژﻳﻢ ﺷﺎﻩ را از ﺟﻬﺖ ﺗﻮاﻧﺎﺋﯽ هﺎﯼ ﻓﮑﺮ ﺳﻴﺎﺳﯽ ﺧﺸﮓ ﻣﻴﮑﺮد‪ .‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻓﺮح ﻇﻠﻢ ﺑﺰرﮔﯽ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ و ﺧﺎﻧﻮادﻩ او ﺷﺪﻩ‬

‫اﺳﺖ‪ ،‬در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ ‪ 37‬ﺳﺎل ﺻﻤﻴﻤﺎﻧﻪ ﺑﻪ اﻳﺮان ﺧﺪﻣﺖ ﮐﺮدﻩ ﺑﻮد ﮐﻪ ‪ 25‬ﺳﺎل ﺁن ﺧﺪﻣﺖ ﺻﻤﻴﻤﺎﻧﻪ ﺑﻪ زور ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻓﺮح در روز ﺧﺮوج ﺷﺎﻩ‪ ،‬ﮔﺮوﻩ درﻣﺎﻧﺪﻩ و ﺗﺮﺣﻢ اﻧﮕﻴﺰﯼ را ﻧﺸﺎن ﻣﻴﺪهﺪ ﮐﻪ اﺷﮓ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﺎن ﺗﺤﻘﻴﺮ ﺁﻣﻴﺰ ﺳﺮورﯼ ﺧﻮد‬

‫ﺑﻪ ﮐﺸﻮر ﻣﻴﺮﻳﺰﻧﺪ‪.‬‬

‫ﺷﺎهﯽ ﮐﻪ ﺷﻌﻮر ﺳﻴﺎﺳﯽ و ﺷﻬﺎﻣﺖ ﺟﻨﮕﻴﺪن ﻧﺪارد و ﺑﻪ ﺧﻮد ﻓﺮﻳﺒﯽ ﻣﻴﭙﺮدازد و ﻧﺎم ﻓﺮار ﺧﻮد را ﻣﺴﺎﻓﺮت ﺑﺮاﯼ‬

‫اﺳﺘﺮاﺣﺖ ﻣﻴﻨﺎﻣﺪ‪ .‬در دوران ‪ 25‬ﺳﺎل‪ ،‬ﺷﺎﻩ درﺑﺎرﻳﺎﻧﯽ را ﮔﺮد ﺧﻮد ﺟﻤﻊ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﻪ او ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدﻩ ﺑﻮدﻧﺪ هﻢ ردﻳﻒ‬

‫ﻓﮑﺮﯼ او هﺴﺘﻨﺪ وﺑﺪون اﺟﺎزﻩ او هﻴﭻ ﮐﺎرﯼ ﻧﻤﻴﮑﻨﻨﺪ‪ .‬ﺗﻌﻘﻞ ﭼﻠﻴﺪﻩ ﻓﺮح در ﺑﻴﺸﺘﺮ اﻧﮕﺎرﻩ هﺎﯼ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺁﺷﮑﺎر ﻣﻴﺸﻮد‪.‬‬

‫در ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ دﻓﺎع از رژﻳﻢ ﻣﻄﺮح ﻣﻴﺸﻮد ﮐﻪ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﻈﺎﻣﻴﺎن ﺑﺠﺎﻣﺎﻧﺪن ﺧﻮد را ﺑﺪرﺳﺘﯽ درﺁن ﻣﻴﺪﻳﺪﻧﺪ اﻣﺎ ﺿﺮﻓﻴﺖ و‬

‫ﺷﺠﺎﻋﺖ اﻗﺪام ﻣﺴﺘﻘﻞ از ﺷﺎﻩ راﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﻓﺮح ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻤﺎم درﺑﺎرﻳﺎن ﺗﺮاز اول اﻳﻨﮕﻮﻧﻪ ﻣﻴﮕﻮﻳﺪ‪ :‬دﻳﮕﺮان ﺗﻔﺎﺿﺎ ﻣﻴﮑﺮدﻧﺪ‬

‫ﺑﻪ ارﺗﺶ اﺟﺎزﻩ ﺗﻴﺮاﻧﺪازﯼ دادﻩ ﺷﻮد‪ ،‬ﮐﻪ او ﺑﺪون ﺗﻐﻴﺮ هﻤﻮارﻩ ﺟﻮاب ﻣﻴﺪاد "ﻳﮏ ﭘﺎدﺷﺎﻩ ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺨﺖ ﺧﻮد را ﺑﻪ‬

‫ﻗﻴﻤﺖ ﺧﻮن هﻢ ﻣﻴﻬﻨﺎﻧﺶ ﻧﺠﺎت دهﺪ‪ ،‬ﻳﮏ دﻳﮑﺘﺎﺗﻮر ﻣﻴﺘﻮاﻧﺪ اﻣﺎ ﻳﮏ ﺷﺎﻩ ﻧﻤﻴﺘﻮاﻧﺪ‪ ".‬و ﺑﻌﺪ ﺁﻧﻬﺎ را از ﺧﻮد دور ﻣﻴﮑﺮد‪.‬‬

‫ﻓﺮح ادﻋﺎﯼ ﺷﮕﻔﺖ اﻧﮕﻴﺰ دﻳﮕﺮﯼ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺁن ﺷﺪت ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻮﺧﯽ ﺑﺰرﮔﯽ ﺷﺒﻴﻪ اﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﻳﺮ درﺑﺎرﯼ هﺎ و ﺁن‬

‫ﺑﺪﻳﻦ ﻧﻈﺮ ﻣﺘﮑﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ‪ ،‬ﭼﻮن ﮐﺸﻮر هﺎﯼ اروﭘﺎﺋﯽ و ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ﺗﻮﻃﻌﻪ ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ رژﻳﻢ ﺷﺎﻩ را رﻳﺨﺘﻪ ﺑﻮدﻧﺪ ﻓﺮح و‬

‫رﺋﻴﺲ ﺗﺸﺮﻳﻔﺎت درﺑﺎر اﻓﺸﺎر ﺑﺎ ﻣﻮاﻓﻘﺖ اﮐﺮاﻩ ﺁﻣﻴﺰ ﺷﺎﻩ در ﺣﻴﻦ ﭘﺮواز ﺑﻪ ﺧﺎرج ﺷﺮوع ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﻧﺎﻣﻪ هﺎﯼ ﺑﻪ‬

‫روﺳﺎﯼ ﮐﺸﻮرهﺎﯼ ﻧﺰدﻳﮏ ﺑﻪ ﺧﻮد ﮐﺮدﻧﺪ و ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ اﺧﻄﺎر ﮐﺮدﻧﺪ و از ﺁﻧﻬﺎ ﮐﻤﮏ ﺧﻮاﺳﺘﻨﺪ ﭘﻴﺶ از اﻳﻨﮑﻪ ﺷﻮرﺷﻴﺎن‬

‫ﮐﺎر رژﻳﻢ ﺷﺎﻩ را ﺗﻤﺎم ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﮐﺎرﻳﮑﻪ ﺷﺎﻩ‪ ،‬ﻓﺮح و اﻓﺸﺎر ﻧﻤﻴﺘﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ دﻩ ﻳﺎ ﺑﻴﺴﺖ هﺰار ﺟﻨﮕﺠﻮﯼ ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﯽ ﺣﺰب اﻟﻬﯽ‬

‫زﻳﺮ رهﺒﺮﯼ ﻣﻼهﺎ و ﮐﻤﻮﻧﻴﺴﺖ هﺎ و ﻣﺠﺎهﺪﻳﻦ را ﺑﺎ ارﺗﺶ ﻧﻴﻢ ﻣﻠﻴﻮﻧﯽ ﻣﺸﺘﺎق ﺟﻨﮕﻴﺪن اﻧﺠﺎم دهﻨﺪ اﻧﺘﻈﺎر داﺷﺘﻨﺪ ﻧﺎﻣﻪ‬
‫هﺎﻳﺸﺎن ﺑﻪ ﮐﺸﻮرهﺎﯼ ﻧﺰدﻳﮏ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ اﻧﺠﺎم دهﺪ‪ .‬ﺗﻮهﻢ و ﺧﻴﺎل ﭘﺮدازﯼ ﻇﺎهﺮا ﺑﺮاﯼ درﺑﺎرﯼ هﺎ ﺣﺪﯼ ﻧﻤﻴﺘﻮاﻧﺪ داﺷﺘﻪ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫در ﺑﺨﺶ اول ﮐﺘﺎب‪ ،‬ﻓﺮح ﺧﻮاﻧﻨﺪﻩ را ﺑﺎ دوران ﮐﻮدﮐﯽ‪ ،‬ﻧﻮﺟﻮاﻧﯽ و داﻧﺸﺠﻮﯼ ﺧﻮد در ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﺁﺷﻨﺎ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ‬

‫داﺳﺘﺎن ﺁﺷﻨﺎﺋﯽ او ﺑﺎ ﺷﺎﻩ و ﻗﻄﻌﯽ ﺷﺪن ازدواج ﺁﻧﻬﺎ ﭘﺎﻳﺎن ﻣﻴﺎﺑﺪ‪ .‬ﻓﺮح ﺗﺼﻮﻳﺮ دل اﻧﮕﻴﺰﯼ از دوران ﮐﻮدﮐﯽ ﺧﻮد ﮐﻪ‬

‫در ﺷﻤﻴﺮان ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮادﻩ اش زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻴﮑﺮد ﻣﻴﺪهﺪ و ﺁن را هﻤﺮاﻩ ﺑﺎ ﮔﻔﺘﺎرﯼ ﺷﻴﺮﻳﻦ‪ ،‬ﺑﯽ ﺗﮑﻠﻒ و دل ﭘﺬﻳﺮ از ﻓﺮهﻨﮓ‬

‫اﻳﺮاﻧﯽ و ﺁداب رﺳ ُﻮم ﺁن ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬ﮐﻪ از اﻳﺮان دهﻪ ‪ 1320‬ﻧﺘﻨﻬﺎ ﺑﺮاﯼ ﻳﮏ ﺧﻮاﻧﻨﺪﻩ اﻧﮕﻠﻴﺴﯽ زﺑﺎن ﺗﺼﻮﻳﺮ روﻣﺎﻧﺘﻴﮑﯽ‬

‫ﻣﻴﺴﺎزد ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻮاﻧﻨﺪﻩ ﻓﺎرﺳﯽ زﺑﺎن را هﻢ ﺑﻪ ﻳﺎد دوران ﺁﺳﻮدﻩ و ﺷﺎد ﺑﭽﮕﯽ ﺧﻮد و هﻴﺠﺎن ﻧﻮروز‪ ،‬ﭼﻬﺎر ﺷﻨﺒﻪ‬

‫ﺳﻮرﯼ ‪ ،‬روز اول ﺷﻬﺮﻳﻮر ﮐﻪ دﺑﺴﺘﺎن هﺎ و دﺑﻴﺮﺳﺘﺎن هﺎ ﺳﺎل ﺗﺤﺼﻴﻠﯽ را ﺁﻏﺎز ﻣﻴﮑﺮدﻧﺪ و ﺑﭽﻪ هﺎ ﺑﻪ اوﻟﻴﻦ ﮐﺎر‬

‫زﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮد ﮐﻪ ﻳﺎد ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﻮد ﻣﻴﭙﺮداﺧﺘﻨﺪ ﻣﻴﺒﺮد‪ .‬ﻓﺮح از ﭘﺪر و ﻣﺎدرﯼ از ﻃﺒﻘﻪ ﺑﺎﻻﯼ اﻳﺮان در اواﺧﺮدوران رﺿﺎ‬

‫ﺷﺎﻩ ﺑﺪﻧﻴﺎ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﭘﺪر او ﻳﮏ اﻓﺴﺮ ارﺗﺶ ﺁﻣﻮزش دﻳﺪﻩ در ﻓﺮاﻧﺴﻪ و ﻣﺎدرش ﺳﻴﺪﻩ اﯼ ﺑﻮد از ﮔﻴﻼن ﮐﻪ در ﺁﻣﻮزﺷﮕﺎﻩ‬

‫ژاﻧﺪارﮎ ﺗﻬﺮان درس ﺧﻮاﻧﺪﻩ ﺑﻮد‪ ،‬ﺑﻨﺎﺑﺮ اﻳﻦ ﻓﺮح درﺧﺎﻧﻮادﻩ اﯼ از ﻃﺒﻘﻪ ﺗﺤﺼﻴﻞ ﮐﺮدﻩ و ﻣﺘﺠﺪد ﮐﻮﭼﮏ ﺁن زﻣﺎن‬

‫ﺑﺪﻧﻴﺎ ﺁﻣﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ رژﻳﻢ ﭘﻬﻠﻮﯼ وﻓﺎدار ﺑﻮد‪ ،‬ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻪ اﻳﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﮐﻪ رﻳﺸﻪ اﯼ ﻓﺌﻮداﻟﯽ داﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﺑﺮﻋﮑﺲ ﻃﺒﻘﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ‬

‫ﺑﺘﺎزﮔﯽ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻳﺮان ﮐﻪ در دهﻪ ‪ 1320‬ﺑﻪ رادﻳﮑﺎﻟﻴﺴﻢ ﭼﭗ و اﺳﻼم‪ ،‬و دﮔﻢ ﻣﻠﯽ ﮔﺮاﺋﯽ رو ﺁوردﻩ ﺑﻮدﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ ﻣﺎ ﺑﻪ هﻤﺮاﻩ ﮔﺰارش داﺳﺘﺎن هﺎﯼ ﺷﻴﺮﻳﻦ ﺧﻮد از داﻧﺶ ﺁﻣﻮزﻳﺶ در ﺁﻣﻮزﺷﮕﺎﻩ ژاﻧﺪارﮎ ﺑﻪ وﻗﺎﻳﻊ ﻣﻬﻢ‬

‫ﺗﺎرﻳﺨﯽ اﻳﺮان اﺷﺎرﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺰرﮔﺘﺮهﺎﯼ ﺧﺎﻧﻮادﻩ اش را ﻧﮕﺮان ﻣﻴﮑﺮدﻧﺪ‪ .‬ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺷﻐﺎل ﻧﻈﺎﻣﯽ اﻳﺮان در ﺟﻨﮓ دوم‬

‫ﺟﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺟﺪاﺋﯽ ﺁذرﺑﺎﻳﺠﺎن‪ ،‬اﺻﻼﺣﺎت ﻣﺘﺮﻗﯽ رﺿﺎ ﺷﺎﻩ ﮐﻪ اﻳﺮان ﺟﺪﻳﺪ را ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬او ﺑﻪ ﻓﻘﺮ ﮔﺴﺘﺮدﻩ ﺟﻤﻌﻴﺖ روﺳﺘﺎﺋﯽ‬

‫اﺷﺎرﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ در ﺁن زﻣﺎن ﺗﺎ ‪ %80‬ﺟﻤﻌﻴﺖ اﻳﺮان را ﺗﺸﮑﻴﻞ ﻣﻴﺪاد‪ .‬ﻓﺮح ﮔﺰارش داﻧﺸﺠﻮﺋﯽ ﺧﻮد را در ﻓﺮاﻧﺴﻪ ﺑﻪ‬

‫ﺳﺎدﮔﯽ و ﺳﺮﮔﺮم ﮐﻨﻨﺪﻩ ﻣﻴﺪهﺪ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺸﻮﻳﺶ و ﻧﮕﺮاﻧﯽ و هﻴﺠﺎن هﺮ داﻧﺸﺠﻮدﻳﮕﺮ در ﺧﺎرج اﺳﺖ‪ .‬و ﺑﺎ اوﻟﻴﻦ‬

‫ﻣﻼﻗﺎت او ﺑﺎ ﺷﺎﻩ و ﻣﻼﻗﺎت هﺎﯼ ﺑﻌﺪﯼ او ﺑﺎ ﺷﺎﻩ در ﺗﻬﺮان و ﻗﻄﻌﯽ ﺷﺪن ازدواﺟﺶ و ﻧﻴﻤﻪ ﮐﺎرﻩ ﻣﺎﻧﺪن ﺗﺤﺼﻴﻞ‬

‫ﺁرﺷﻴﺘﮑﺘﻴﺶ ﭘﺎﻳﺎن ﻣﻴﺪهﺪ‪.‬‬

‫ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ ﺑﻪ ﺗﻔﺼﻴﻞ ﻣﺮاﺳﻢ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﯽ و ﻋﺮوﺳﯽ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺷﺎﻩ ﺷﺮح ﻣﻴﺪهﺪ‪ .‬ﻓﺮح در ﺑﻴﺴﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺎ ﺷﺎﻩ ﺳﯽ ﻧﻪ ﺳﺎﻟﻪ‬

‫ازدواج ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬او از ﻧﮕﺮاﻧﻴﺶ ﺑﺮاﯼ ﺗﻄﺒﻴﻖ دادن ﺧﻮد ﺑﺎ ﻣﺤﻴﻂ درﺑﺎر ﺣﺮف ﻣﻴﺰﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺎر ﺁﺳﺎﻧﯽ ﺑﺮاﯼ ﻳﮏ ﺗﺎزﻩ‬

‫وارد ﺑﻪ درﺑﺎر ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻓﺮح ﺑﻪ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ و ﺳﺎدﻩ ﺧﻮد ﭘﻴﺶ ازﺷﻬﺒﺎﻧﻮ ﺷﺪن اﺷﺎرﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ ﺷﺨﺼﻴﺖ او را ﮐﺎﻣﻼ‬

‫‪2‬‬
‫ﺷﮑﻞ دادﻩ ﺑﻮد و ﺑﺮاﻳﺶ ﺳﺨﺖ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﺗﺸﺮﻳﻔﺎت و ﺗﮑﺒﺮ درﺑﺎرﯼ هﻢ ﺁهﻨﮓ ﮐﻨﺪ‪ .‬او در‪ 29‬ﺁذر ‪ 1338‬ﺑﺎ ﺷﺎﻩ‬

‫ازدواج ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬وﻗﺘﻴﮑﻪ ﺷﺎﻩ ﮐﻮدﺗﺎﯼ ‪ 28‬ﻣﺮداد ‪ 1332‬را ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺑﻮد و ﺗﻬﺪﻳﺪ ﺟﺪﯼ ﺑﺠﺎﻣﺎﻧﺪن ﺳﻴﺎﺳﯽ ﺧﻮد را‬

‫در ‪ 15‬ﺧﺮداد ‪ 1342‬در ﭘﻴﺶ داﺷﺖ‪ .‬ﻓﺮح ﺗﻮﺿﻴﺢ ﻣﻴﺪهﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاﯼ او ﻣﺪﺗﯽ ﻃﻮل ﻣﻴﮑﺸﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﯼ ﺧﻮد را در درﺑﺎر‬

‫ﭘﻴﺪا ﺑﮑﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮح ﮐﻪ زﻧﯽ اﻣﺮوزﯼ‪ ،‬اﻳﺪاﻟﻴﺴﺖ و ﺁزادﻩ اﺳﺖ ﺑﺮاﯼ ﺧﻮد ﻧﻘﺶ دﻓﺎع از ﺣﻘﻮق زﻧﻬﺎ را ﻣﻌﻴﻦ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ‬

‫ﭘﻴﺶ از ﺁن ﻣﻴﺒﺎﻳﺪ وﻟﻴﻌﻬﺪﯼ ﺑﺮاﯼ ﺗﺎج و ﺗﺨﺖ اﻳﺮان ﮐﻪ وﻇﻴﻔﻪ اﺻﻠﯽ او ﺑﻮد ﻣﻴﺎورد ﮐﻪ ﮐﻤﺘﺮ از ﻳﮑﺴﺎل ﻣﻴﮑﺸﺪ ﺗﺎ‬

‫ﻼ وﻳﮋﮔﯽ ﻣﺘﺮﻗﯽ داﺷﺖ‬


‫وﻟﻴﻌﻬﺪ ﺷﺎﻩ را در ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎﻧﯽ در ﺟﻨﻮب ﺷﻬﺮ ﺑﺪﻧﻴﺎ ﻣﻴﺎورد‪ .‬اﻧﻘﻼب ﺳﻔﻴﺪ ﺷﺎﻩ و ﻣﺮدم ﮐﻪ ﮐﺎﻣ ً‬

‫و ﻣﻬﻤﺘﺮﻳﻦ ﺗﺎﺛﻴﺮ ﺁن رهﺎﺋﯽ ﺑﻴﺶ از ‪ %60‬ﻣﺮدم اﻳﺮان ﮐﻪ روﺳﺘﺎﺋﻴﺎن ﺑﺎﺷﻨﺪ از اﻓﺴﺎر ﺳﻨﺘﯽ ارﺑﺎب و رﻋﻴﺘﯽ ﺑﻮد‪ .‬و ﺑﺎ‬

‫دﻳﮕﺮ اﺻﻼﺣﺎت ﻣﺘﺮﻗﻴﺎﻧﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﻖ راﯼ زﻧﺎن و ﺳﭙﺎهﻴﺎن داﻧﺶ و ﺑﻬﺪاﺷﺖ ﺑﺎ ﻃﺮز ﻓﮑﺮ ﻓﺮح هﻤﺴﺎز ﺑﻮد و اﺷﺘﻴﺎق او‬

‫را ﺑﺮاﯼ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ هﺎﯼ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ راﺿﯽ ﻣﻴﮑﺮد‪ .‬وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﭘﺎﻳﻪ هﺎﯼ رژﻳﻢ ﺷﺎﻩ ﺗﻮﺳﻂ ﺧﻤﻴﻨﯽ در ‪ 15‬ﺧﺮداد ﺑﻪ ﻟﺮزﻩ در‬

‫ﻣﻴﺎﻳﺪ و اوﻟﻴﻦ ﺗﻼش ﺣﺰب اﻟﻪ ﺑﺮاﯼ ﺗﺸﮑﻴﻞ رژﻳﻢ اﺳﻼﻣﯽ ﻧﻤﺎﻳﺎن ﻣﻴﺸﻮد‪ .‬ﺑﻪ ﮔﺰارش ﻓﺮح‪ ،‬ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﻧﺨﺴﺖ وزﻳﺮ ﻋﻠﻢ‬

‫ﻓﺮﻣﺎﻧﺪهﯽ ﻣﻮﻗﺖ ارﺗﺶ را ﻣﻴﺪهﺪ ﺗﺎ ﺷﻮرش ﺣﺰب اﻟﻪ را ﺳﺮﮐﻮب ﮐﻨﺪ‪ .‬در ﺻﻮرﺗﻴﮑﻪ در اﻧﻘﻼب ‪ 1357‬ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﮐﺴﯽ‬

‫ﺁﻧﻘﺪر اﻋﺘﻤﺎد ﻧﺪاﺷﺖ ﺗﺎ اﺧﺘﻴﺎر ﻓﺮﻣﺎﻧﺪهﯽ ارﺗﺶ را ﺑﻪ او ﺑﺪهﺪ‪ .‬و ﺣﺘﯽ وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ داﺷﺖ ﮐﺸﻮررا ﺗﺮﮎ ﻣﻴﮑﺮد ﺑﻪ‬

‫ﮔﺰارش ﻗﺮﻩ ﺑﺎﻏﯽ ﺁﺧﺮﻳﻦ رﺋﻴﺲ ﺳﺘﺎد ارﺗﺶ ﺷﺎهﻨﺸﺎهﯽ اﺧﺘﻴﺎرات ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ را ﮐﻪ هﻤﻴﺸﻪ وﻗﺘﯽ ﺷﺎﻩ در ﺧﺎرج ﺑﻮد ﺑﻪ‬

‫رﺋﻴﺲ ﺳﺘﺎد ﻣﻴﺪاد ﺑﻪ ﻗﺮﻩ ﺑﺎﻏﯽ ﻧﺪاد‪ ،‬ﺑﺎوﺟﻮد اﻳﻨﮑﻪ ﻗﺮﻩ ﺑﺎﻏﯽ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع را دوﺑﺎر ﺑﻪ او ﻳﺎدﺁورﯼ ﮐﺮد ﮐﻪ ﺷﺎﻩ هﺮ‬

‫دوﺑﺎر ﺁﻧﺮا ﻧﺸﻨﻴﺪﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬

‫ﺑﻌﺪ از ﺳﺮﮐﻮب ﺣﺰب اﻟﻪ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ هﺎﯼ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻓﺮح ﺷﺪت ﺑﻴﺸﺘﺮﯼ ﻣﻴﮕﻴﺮد ﮐﻪ در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ ﺣﻘﻮق زﻧﺎن‪ ،‬ﺑﻴﻤﺎرﺳﺘﺎن‬

‫هﺎﯼ ﺟﺰاﻣﻴﺎن‪ ،‬ﻳﺘﻴﻢ ﺧﺎﻧﻪ هﺎ و ﻏﻴﺮﻩ ﺷﮑﻞ ﻣﻴﮕﻴﺮد‪ .‬ﻓﺮح ﺑﻪ ﺟﺸﻦ هﺎﯼ ‪ 2500‬ﺳﺎﻟﻪ ﻣﻴﺒﺎﻟﺪ و ﺟﺮﻳﺎن ﺑﺮﭘﺎﺋﯽ ﺁن را‬

‫ﺑﺘﻘﺼﻴﻞ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬او از ﺁﻓﺮﻳﺪﻩ هﻨﺮﯼ دﻳﮕﺮ ﺧﻮد ﮐﻪ ﺟﺸﻨﻮارﻩ هﻨﺮ ﺷﻴﺮاز ﺑﻮد و ﺑﻴﺸﺘﺮ هﻨﺮ ﺗﺼﻮﻳﺮﯼ و ﻧﻤﺎﻳﺸﯽ‬

‫ﺳﻮﭘﺮ ﻣﺪرن ﺑﻮد ﺻﺤﺒﺖ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬ﻳﮑﯽ از ﻣﻮﺳﺴﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻓﺮح در ﺗﺎﺳﻴﺲ ﺁن ﻧﻘﺶ اﺳﺎﺳﯽ داﺷﺖ "ﮐﺎﻧﻮن ﭘﺮورش ﻓﮑﺮﯼ‬

‫ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﺑﻮد" ﮐﻪ زﻳﺮ ﻧﻔﻮذ ﺷﺪﻳﺪ ﭼﭙﯽ هﺎ و ﮐﻤﻮﻧﻴﺴﺖ هﺎ ﺑﻮد‪ .‬در ﺣﺎﻟﻴﮑﻪ ﻓﺮح ﺑﻪ اﻳﻦ واﻗﻌﻴﺖ اذﻋﺎن‬

‫ﻣﻴﮑﻨﺪ اﻳﺮادﯼ در ﭼﭗ ﮔﺮا ﺑﻮدن ﺁن ﻧﻤﻴﺒﻴﻨﺪ‪ .‬رادﻳﻮ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن ﻣﻠﯽ اﻳﺮان ﭘﻴﺶ از ﺁن ﺑﻪ هﻤﺎن ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﭼﭗ ﮔﺮاﺋﯽ‬

‫زﻳﺮ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻗﻄﺒﯽ ﭘﺴﺮ داﺋﯽ ﻓﺮح دﭼﺎر ﺷﺪﻩ ﺑﻮد‪ .‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺸﺮﻳﻪ ﭼﭗ ﮔﺮاﯼ ﮐﻴﻬﺎن و ﺳﺎﻳﺮ ﻧﺸﺮﻳﻪ هﺎ ﮐﻪ ﺳﻌﯽ ﻣﻴﮑﺮدﻧﺪ‬

‫ﺑﺎ ﺁن رﻗﺎﺑﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ اﻳﻦ اﻣﺘﻴﺎزات ﺑﺎﻋﺚ ﻧﻤﻴﺸﻮد ﮐﻪ ﭼﭙﯽ هﺎ ﺑﻪ اﻧﻘﻼب اﺳﻼﻣﯽ ﻣﻠﺤﻖ ﻧﺸﻮﻧﺪ و ﺑﺎ ﻋﻤﻞ هﻮﺷﻤﻨﺪاﻧﻪ‬

‫‪3‬‬
‫ﺧﻮد ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﮐﺰ ﻗﺪرت ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺣﺰب اﻟﻪ ﺗﺴﻠﻴﻢ ﻧﮑﻨﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮح دو ﺳﺌﻮﻗﺼﺪ ﺑﻪ ﺟﺎن ﺷﺎﻩ و ﺣﻮادث دﻳﮕﺮﯼ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ‬

‫ﻣﻴﺘﻮاﺗﺴﺖ در ﺁﻧﻬﺎ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﻮد اﻣﺎ ﺟﺎن ﺳﺎﻟﻢ از ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺪر ﺑﺮدﻩ ﺑﻮد را ﮔﺰارش ﻣﻴﺪهﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﺷﺎﻩ ﻧﺸﺎﻧﻪ دﺳﺖ ﻏﻴﺒﯽ‬

‫ﺑﻮد ﮐﻪ از او ﻧﮕﻬﺪارﯼ ﻣﻴﮑﺮد‪ .‬دﺳﺘﯽ را ﮐﻪ ﻇﺎهﺮًا ﺑﻌﺪهﺎ ﺧﻤﻴﻨﯽ ﻗﻄﻊ ﮐﺮد‪ .‬در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻓﺮح ازﺗﻤﺎم ﭼﻴﺰهﺎﯼ ﮐﻪ‬

‫در اﻳﻦ دوران ﺑﺮاﻳﺶ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ ﺣﺮف ﻣﻴﺰﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻮﻟﺪ ﺑﭽﻪ هﺎﻳﺶ ﻳﮑﯽ ﺑﻌﺪ از دﻳﮕﺮﯼ ‪ .‬از ﺁﻧﺠﺎﺋﯽ ﮐﻪ او ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ‬

‫ﺑﻮد در ﺳﺮاﺳﺮ اﻳﺮان ﺳﻔﺮ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎ ﻣﺮدم ﻗﺎﻃﯽ ﺷﻮد‪ ،‬او ﻳﺎد ﺁورﯼ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ اﻳﻦ ﻣﻮﺿﻮع ﮔﺎرد وﻳﮋﻩ او را هﻤﻮارﻩ ﺑﻪ‬

‫دردﺳﺮ ﻣﻴﺎﻧﺪاﺧﺖ ﮐﻪ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ ﺑﻮدﻧﺪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﺮدم ﺑﺎ ﻓﺮح را ﺑﺮﻋﮑﺲ او ﺣﻔﻆ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮح از ﺳﺎزﻣﺎن اﻣﻨﻴﺖ ﺷﮑﺎﻳﺖ‬

‫ﻣﻴﮑﻨﺪ ﭼﻮن ﺑﺎ ﻣﻴﻬﻤﺎﻧﺎن او ﺑﺪ رﻓﺘﺎرﯼ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ ،‬ﻧﻮﺷﺘﻪ هﺎﯼ ﺁﻧﻬﺎ را ﺳﺎﻧﺴﻮر و در ﺑﻌﻀﯽ ﻣﻮارد ﺁﻧﻬﺎ را دﺳﺘﮕﻴﺮ ﻣﻴﮑﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺣﺘﯽ ﺑﻌﺪ از ﺁزادﯼ و ﻳﺎ رﻓﻊ ﺳﺎﻧﺴﻮر اﺛﺮ ﺑﺪ ﺧﻮد را ﺑﺠﺎ ﻣﻴﮕﺬارد‪ .‬در ﺑﺮج ﻋﺎج و ﻗﺪرﺗﯽ ﮐﻪ ﻓﺮح زﻧﺪﮔﯽ ﻣﻴﮑﻨﺪ‬

‫هﺮﮔﺰ ﺑﻪ ﻓﮑﺮ او ﻧﻤﻴﺮﺳﺪ ﮐﻪ او ﺑﺎ ﻳﮏ دﻳﮑﺘﺎﺗﻮر ازدواج ﮐﺮدﻩ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻬﺪﻳﺪ و ﺗﻮﻟﻴﺪ وﺣﺸﺖ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﻴﮑﻨﺪ و‬

‫ﺗﻈﺎهﺮات ﺁزادﯼ ﺧﻮاهﺎﻧﻪ اﺧﺘﺼﺎﺻﯽ او از اﻳﻦ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺗﺮس ﻣﺼﻮﻧﻴﺘﯽ ﻧﺪارد‪.‬‬

‫ﻓﺮح داﺳﺘﺎن ﺑﻴﻤﺎرﯼ ﺷﺎﻩ را ﮔﺰارش ﻣﻴﺪهﺪ ﮐﻪ ﭘﺮ از دروﻏﮕﻮﻳﯽ و ﭘﻨﻬﺎن ﮐﺎرﯼ اﺳﺖ و ﺣﻘﻴﻘﺖ وراﺳﺘﮕﻮﺋﯽ در ﺁن‬

‫ﺟﺎﺋﯽ ﻧﺪارد‪ .‬ﻓﺮح ﭼﻬﺎر ﺳﺎل ﺑﻌﺪ ازﺑﻴﻤﺎرﯼ ﺳﺮﻃﺎن ﺧﻮن ﺷﺎﻩ از ﺁن ﺁﮔﺎﻩ ﻣﻴﺸﻮد‪ .‬ﺷﺎﻩ در ﭘﺎﺋﻴﺰ ‪ 1973‬دﭼﺎر اﻳﻦ‬

‫ﺑﻴﻤﺎرﯼ ﻣﻴﺸﻮد‪ ،‬اﻣﺎ ﻓﺮح ﺑﻪ اﺳﺮار دﮐﺘﺮ ﻓﺮاﻧﺴﻮﯼ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺷﺎﻩ‪ ،‬دﮐﺘﺮ ﺟﺮج ﻓﻠﻨﺪرﻳﻦ در ﺑﻬﺎ ر ‪ 1977‬از ﺑﻴﻤﺎرﯼ‬

‫ﺷﺎﻩ ﺁﮔﺎﻩ ﻣﻴﺸﻮد ﻧﻪ ﺳﻪ اﻳﺮاﻧﯽ ﮐﻪ از اﻳﻦ راز ﺁﮔﺎﻩ ﺑﻮدن ﮐﻪ ﻋﺒﺎرت ﺑﻮدﻧﺪ از ﻋﻠﻢ‪ ،‬دﮐﺘﺮ اﻳﺎدﯼ و دﮐﺘﺮ ﺻﻔﻮﻳﺎن‪ .‬ﺑﻌﺪ از‬

‫اوﻟﻴﻦ ﻣﻌﺎﻳﻨﻪ ﻃﺤﺎل ﻣﺘﻮرم ﺷﺎﻩ ﺗﻮﺳﻂ دو دﮐﺘﺮ ﻓﺮاﻧﺴﻮﯼ ﻓﻠﻨﺪرﻳﻦ و ﺟﻴﻦ ﺑﺮﻧﺎرد ﮐﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻴﻤﺎرﯼ ﺷﺎﻩ را ﺳﺮﻃﺎن ﺧﻮن‬

‫ﺗﺸﺨﻴﺺ ﻣﻴﺪهﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻪ اﺳﺮار دﮐﺘﺮ اﻳﺎدﯼ ﺁﻧﻬﺎ ﻧﺎﻣﯽ از ﻋﺒﺎرت "ﺳﺮﻃﺎن ﺧﻮن" ﻧﻤﻴﺒﺮﻧﺪ و اﺳﻢ ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻧﺎﺷﻨﺎس ﺁن را‬

‫ﺑﺮاﯼ ﮐﺴﺎﻧﻴﮑﻪ در ﺣﺮﻓﻪ ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺑﮑﺎر ﻣﻴﺒﺮﻧﺪ ﺗﺎ ﻇﺎهﺮًا روﺣﻴﻪ ﺷﺎﻩ را ﺧﺮاب ﻧﮑﻨﻨﺪ‪ .‬ﭘﻨﻬﺎﻧﮑﺎرﯼ ﺑﻴﻤﺎرﯼ‬

‫ﺳﺮﻃﺎن ﺧﻮن ﺷﺎﻩ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﺁن را ﮐﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ اوﻟﻴﻪ ﺑﻮد ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻞ ﺑﺰرﮔﺘﺮﯼ روﺑﺮو ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬ﻳﺎد داﺷﺖ هﺎﯼ دﮐﺘﺮ‬

‫ﻓﻠﻨﺪرﻳﻦ ﻧﺸﺎن ﻣﻴﺪهﺪ داروﯼ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺷﺪﻩ و ﺁزﻣﺎﻳﺶ ﻣﺎهﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻂ دﮐﺘﺮ اﻳﺎدﯼ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﺁزﻣﺎﻳﺶ ﺑﻌﺪ از ﻳﮏ هﻔﺘﻪ و‬

‫ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮب داروﯼ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺷﺪﻩ ﺑﻪ دﺳﺘﻮر دﮐﺘﺮ اﻳﺎدﯼ ﻗﻄﻊ ﻣﻴﺸﻮد‪ .‬در ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻃﺤﺎل ﺷﺎﻩ ورﻣﺶ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻣﻴﺸﻮد‪.‬‬

‫ﻣﺼﺮف دارو و ﺁزﻣﺎﻳﺶ دوﺑﺎرﻩ از ﺳﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﻴﺸﻮد‪ .‬اﻣﺎ ﺑﺮاﯼ اﻳﻨﮑﻪ ﭘﻨﻬﺎﻧﮑﺎرﯼ اداﻣﻪ ﭘﻴﺪا ﮐﻨﺪ اﻳﺎدﯼ و ﺻﻔﻮﯼ‬

‫ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﻣﺸﺎهﺪﻩ ﻣﺼﺮف دارو و ﺁزﻣﺎﻳﺶ را ﺑﻌﻬﺪﻩ ﻓﻠﻨﺪرﻳﻦ ﻣﻴﮕﺰارﻧﺪ‪ .‬ﺑﺎﻳﻦ ﺗﺮﺗﻴﺐ دﮐﺘﺮ ﻓﻠﻨﺪر هﺮ ﻣﺎﻩ ﺑﺮاﯼ‬

‫ﺁزﻣﺎﻳﺶ و ﻣﺸﺎهﺪﻩ اﺛﺮ دارو ﺑﻪ ﺗﻬﺮان ﻣﺴﺎﻓﺮت ﻣﻴﮑﺮد‪ .‬ﺑﻌﺪ ازﻣﺪﺗﯽ ﮐﻪ ﻃﺤﺎل ﺗﻮرم ﮐﻤﯽ داﺷﺖ ‪ ،‬دوﺑﺎرﻩ ﻓﻠﻨﺪرﻳﻦ‬

‫‪4‬‬
‫ﻣﺸﺎهﺪﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ ﻃﺤﺎل ﺷﺎﻩ ﻣﺘﻮرم ﺷﺪﻩ اﺳﺖ و او در وهﻠﻪ اول ﺗﺼﻮر ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻴﻤﺎرﯼ ﺷﺪت ﭘﻴﺪا ﮐﺮدﻩ اﺳﺖ و‬

‫ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺷﺪت ﺑﻴﺸﺘﺮﯼ ﭘﻴﺪا ﮐﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﻴﺸﻮد ﮐﻪ اﻳﻦ هﻢ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﭘﻨﻬﺎﻧﮑﺎرﯼ و دروغ ﮔﻮﺋﯽ اﺳﺖ ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮع‬

‫اﻳﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﭼﻮن اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﻣﺸﺎهﺪﻩ ﻣﻴﮑﺮد ﮐﻪ داروﯼ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ اﺳﺘﻔﺎدﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﭼﻴﺴﺖ ﮐﻪ اﺳﻢ ﺁن"ﮐﻼرام ﺑﻮﺳﻴﻞ" ﺑﻮد‬

‫ﭘﯽ ﻣﻴﺒﺮد ﮐﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎرﯼ ﺳﺮﻃﺎن ﺧﻮن ﻣﺒﺘﻼ اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮاﯼ اﻳﻨﮑﻪ اﻳﻦ اﺣﺘﻤﺎل از ﺑﻴﻦ ﺑﺮود اﺳﻢ دﻳﮕﺮﯼ ﺑﺮاﯼ دارو‬

‫ﺗﻌﻴﻦ ﮐﺮدﻧﺪ ﮐﻪ "ﮔﻮﻳﻨﺮﺳﻴﻞ" ﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اﻣﺎ در اﻳﻦ ﺑﻴﻦ ﻳﮑﯽ از دوﺳﺘﺎران ﺷﺎﻩ ﻣﻘﺪارﯼ ﮔﻮﻳﻨﺮﺳﻴﻞ واﻗﻌﯽ ﻣﻴﺨﺮد و ذﺧﻴﺮﻩ‬

‫ﻣﻴﮑﻨﺪ ﺗﺎ از ﮐﻤﻴﺎﺑﯽ ﺁن ﻣﺸﮑﻠﯽ ﭘﻴﺶ ﻧﻴﺎﻳﺪ و ﺷﺎﻩ ﺑﺮاﯼ دو ﻣﺎﻩ ﺑﺠﺎﯼ داروﯼ ﺧﻮد ﮔﻮﻳﻨﺮﺳﻴﻞ واﻗﻌﯽ اﺳﺘﻔﺎدﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬ﺑﻌﺪ‬

‫از اﺳﺘﻔﺎدﻩ دوﺑﺎرﻩ داروﯼ واﻗﻌﯽ ﺗﻮرم ﻃﺤﺎل ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ اوﻟﺶ ﺑﺮﻣﻴﮕﺮدد‪ .‬ﻓﻠﻨﺪرﻳﻦ ﮔﺮﻓﺘﺎرﯼ دﻳﮕﺮﯼ هﻢ ﺑﺎ ﺑﻴﻤﺎر‬

‫ﺧﻮد ﺷﺎﻩ داﺷﺖ‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ او ﻋﻼﻗﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﻣﺼﺮف اﻧﻮاع و اﻗﺴﺎم داروهﺎ ﺑﻮد ﮐﻪ دﮐﺘﺮ هﺎﯼ دﻳﮕﺮ و ﻳﺎ ﺷﺎرﻻﺗﺎن هﺎ‬

‫ﺑﻪ او ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻣﻴﮑﺮدﻧﺪ‪ .‬ﮐﺎر ﺑﺠﺎﺋﯽ ﮐﺸﻴﺪ ﮐﻪ ﻳﮏ ﺑﺎر ﻓﻠﻨﺪرﻳﻦ ﻣﺠﺒﻮر ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ ﻳﺎد ﺁورﯼ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ در اﻣﻮر ﭘﺰﺷﮑﯽ‬

‫او ﻗﺪرت ﻣﺠﺎز اﺳﺖ‪ .‬ﻣﻴﺘﻮان ﺗﺼﻮر ﮐﺮد ﮐﻪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﻴﻤﺎرﯼ ﺳﺮﻃﺎن ﺧﻮن ﺷﺎﻩ ﭘﻨﻬﺎن ﻧﻤﻴﺸﺪ و رازﯼ اﻳﺠﺎد ﻧﻤﻴﺸﺪ و‬

‫از روز اول اﻋﻼم ﻣﻴﺸﺪ ﻧﻮﻋﯽ هﻢ دردﯼ ﺑﺎ ﺷﺎﻩ ﺑﻴﻤﺎر در ﻣﻴﺎن ﻃﺮﻓﺪاراﻧﺶ اﻳﺠﺎد ﻣﻴﺸﺪ وهﻤﻴﻨﻄﻮر ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ او اﻳﻨﻄﻮر‬

‫ﺑﺨﺎﻃﺮ دروﻏﮕﻮﺋﯽ و ﭘﻨﻬﺎن ﮐﺎرﯼ ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻼت روﺑﺮو ﻧﻤﻴﺸﺪ و ﺷﺎﻳﺪ ﺑﻴﻤﺎرﯼ او ﺗﺤﺖ ﮐﻨﺘﺮل در ﻣﻴﺎﻣﺪ‪ .‬اﻣﺎ هﻤﺎﻧﻄﻮر‬

‫ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﻴﺪاﻧﻴﻢ ﻣﻨﻄﻖ دﻳﮕﺮﯼ ﺑﻪ درﺑﺎر ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻧﺪاﻧﺴﺘﻦ ﺣﻘﻴﻘﺖ و در ﺗﺎرﻳﮑﯽ ﺑﻮدن ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﻴﺸﻤﺎرﯼ ﺑﺮ ﺁن ﻣﺘﺼﻮر‬

‫ﺑﻮد‪.‬‬

‫ﻧﻮﻳﺴﻨﺪﻩ درﺑﺎرﻩ ﻣﻮﻓﻘﻴﺖ هﺎﯼ اﻗﺘﺼﺎدﯼ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺁﻣﻮزﺷﯽ رژﻳﻢ دﻳﮑﺘﺎﺗﻮرﯼ ﺷﺎﻩ و ﭘﺪرش ﻣﻴﻨﻮﻳﺴﺪ ﮐﻪ ﺟﺎﯼ‬

‫هﻴﭽﮕﻮﻧﻪ ﻣﺠﺎدﻟﻪ اﯼ را ﻧﺪارد‪ .‬ﻣﻮﺿﻊ اﺻﻠﯽ ﻧﺎ ﺁراﻣﯽ هﺎﯼ ﺳﻴﺎﺳﯽ زﻳﺮ ﭘﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻦ ﺣﻘﻮق ﺳﻴﺎﺳﯽ ﻣﺮدم اﺳﺖ ﮐﻪ ﻓﺮح‬

‫ﻧﻤﻴﺘﻮاﻧﺪ ﺁن را درﮎ ﮐﻨﺪ و ﺣﺘﯽ اﻋﺘﺮاف ﺑﻪ وﺟﻮدش ﺑﮑﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮح ﻧﺎراﺿﯽ ﺑﻮدن ﻣﺮدم را ﺑﻪ ﻓﺴﺎد ﻣﺎﻟﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﻴﺪهﺪ و‬

‫ﺁن را زﻣﻴﻨﻪ اﻧﻘﻼب ﺗﺼﻮر ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬از ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﺑﻴﻤﺎرﯼ ﻣﺮﮔﺒﺎر ﺧﻮد ﺁﮔﺎﻩ ﺑﻮد ﺑﻪ ﮔﻘﺘﻪ ﻓﺮح ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺁﻣﻮزش‬

‫دﻳﮑﺘﺎﺗﻮر ﺑﻮدن او و رﺿﺎ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﺑﺎ ﺷﺮﮐﺖ دادن ﺁﻧﻬﺎ در ﺟﻠﺴﻪ هﺎﯼ وزﻳﺮان و ﻓﺮﻣﺎﻧﺪهﺎن ارﺗﺶ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ‬

‫ﻧﺸﺎن دهﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ دوﻟﺖ و ارﺗﺶ را در ﺟﺰﺋﻴﺎت ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬در اداﻣﻪ وﺻﻴﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﺷﺎﻩ را ﺑﻴﺎن ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ از ارﺗﺶ‬

‫و دوﻟﺖ ﻣﻴﺨﻮاهﺪ ﮐﻪ در ﺻﻮرﺗﻴﮑﻪ او ﺑﻤﻴﺮد از ﻓﺮح ووﻟﻴﻌﻬﺪ دﺳﺘﻮر ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ‪ .‬ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺼﻮر اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺪون ﺷﺎﻩ رژﻳﻢ‬

‫ﭘﻬﻠﻮﯼ و ﻃﺒﻘﻪ ﺣﺎﮐﻤﻪ از اﻧﻘﻼب ‪ 57‬ﭘﻴﺮوزﻣﻨﺪاﻧﻪ ﺑﻴﺮون ﻣﻴﺎﻣﺪ و از اﻣﮑﺎﻧﺎت ﻓﺮاواﻧﺶ ﺑﺮاﯼ ﺑﻘﺎﯼ ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎدﻩ‬

‫ﻣﻴﮑﺮد‪ .‬ﻓﺮح ﺗﻮاﺗﺮ وﻗﺎﻳﻊ و ﺳﻴﺎﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ در دوران اﻧﻘﻼب ﺗﺎ ﻓﺮار ﺁﻧﻬﺎ از ﮐﺸﻮر در ﭘﻴﺶ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮد را ﺑﺎ ﻣﻨﻄﻖ‬

‫‪5‬‬
‫ﺧﺎص ﺧﻮد ﺑﻴﺎن ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬او در ﻣﻮرد ﻣﻼﻗﺎت ﺷﺎﻩ ﺑﺎ ﮐﺎرﺗﺮ ﺑﻪ ﺑﻴﺴﺖ وهﻔﺖ ﺳﺎل ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺷﺎﻩ در ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮐﺮدن ﻣﻴﺒﺎﻟﺪ‬

‫در ﺻﻮرﺗﻴﮑﻪ ﮐﺎرﺗﺮ ﺗﺎزﻩ ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮐﺮدن ﮐﺮدﻩ اﺳﺖ‪ .‬ﻓﺮح دوﻟﺖ ﮐﺎرﺗﺮ را ﻣﺘﻬﻢ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻈﺎهﺮ ﮐﻨﻨﺪﻩ‬

‫ﮔﺎن ﻣﺨﺎﻟﻒ ﺷﺎﻩ اﻣﮑﺎن داد ﻩ ﺑﻮد ﺗﺎ ﺑﻪ ﺁن ﻧﺰدﻳﮑﯽ ﺑﻪ ﻣﺮاﺳﻢ اﺳﺘﻘﺒﺎل ﮐﺎرﺗﺮ از ﺷﺎﻩ ﺑﺸﻮﻧﺪ و هﻤﻴﻨﻄﻮر ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺳﻔﺮ ﺁﻧﻬﺎ‬

‫را در ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ در اﺧﺘﻴﺎر ﻣﺨﺎﻟﻔﺎن ﺷﺎﻩ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺑﻮدﻩ اﺳﺖ‪.‬‬

‫اﺗﺤﺎد ﻣﻠﯽ ﮔﺮاهﺎ‪ ،‬ﮐﻤﻮﻧﻴﺴﺖ هﺎ و ﻧﻴﺮوهﺎﯼ ﺣﺰب اﻟﻬﯽ ﺧﻤﻴﻨﯽ ﺑﺮاﯼ ﻓﺮح ﻳﮏ ﻣﻌﻤﺎﯼ ﺳﻴﺎﺳﯽ اﺳﺖ‪ .‬در ﺻﻮرﺗﻴﮑﻪ‬

‫دﻳﮑﺘﺎﺗﻮرﯼ ﺷﺎﻩ رﻳﺸﻪ اﻳﻦ وﺣﺪت ﻣﺮﮔﺒﺎر ﺑﺮاﯼ ﻣﻠﯽ ﮔﺮا هﺎ و ﮐﻤﻮﻧﻴﺴﺖ هﺎ ﺑﻮد ‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﻧﻤﻴﺸﻮد ﮐﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ‬

‫ﺿﺪ ﻣﺮدﻣﯽ ﺁﻧﻬﺎ در هﻤﮑﺎرﯼ ﺑﺎ ﺣﺰب اﻟﻪ ﻧﺎدﻳﺪﻩ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬در هﺮ ﺻﻮرت‪ ،‬ﻣﻨﻄﻘﯽ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﺮح ﺑﺮاﯼ ﺑﻘﺎﯼ‬

‫دﻳﮑﺘﺎﺗﻮرﯼ ﺷﺎﻩ روﯼ اﺧﺘﻼﻓﺎت اﻳﻦ ﻧﻴﺮوهﺎﯼ ﺳﻴﺎﺳﯽ ﺣﺴﺎب ﮐﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ اﻳﻦ اﻧﺘﻈﺎر را دوﻟﺖ ﺑﺨﺘﻴﺎر ﻣﺘﻮاﻧﺴﺖ داﺷﺘﻪ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ و ﺳﺰاوار ﺁن ﺑﻮد‪ .‬ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﺑﺨﺘﻴﺎر ﺑﺠﺎﯼ ﻣﺬاﮐﺮﻩ ﺑﺎ ﮔﺮوﻩ ﺑﺎزرﮔﺎن ﺑﻪ ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﮐﺮدن ارﺗﺶ ﺑﺎ رهﺒﺮﯼ ﻏﻴﺮ از‬

‫ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻃﻠﺐ هﺎﯼ ﻗﺪﻳﻤﯽ ﻣﻴﭙﺮداﺧﺖ ﻣﻴﺘﻮاﻧﺴﺖ اﻧﺘﻈﺎر ﺑﻬﺮﻩ ﺑﺮدارﯼ از اﻳﻦ اﺧﺘﻼﻓﺎت را ﺑﺎ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﮐﺮدن ﻋﻤﺮ‬

‫دوﻟﺖ ﺧﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﺗﻌﻘﻞ ﭼﻠﻴﺪﻩ ﻓﺮح در ﺻﻔﺤﻪ ‪ 279‬ﺑﺮوﺷﻨﯽ دﻳﺪﻩ ﻣﻴﺸﻮد‪ :‬او ﮔﺰارش ﻣﻴﺪهﺪ ﮐﻪ ﺁﻳﺖ اﻟﻪ ﺷﺮﻳﻌﺘﻤﺪارﯼ ﻟﻴﺴﺖ ﺁﺧﻮﻧﺪهﺎﯼ‬

‫اﻓﺮاﻃﯽ و دردﺳﺮ درﺳﺖ ﮐﻦ را ﺑﻪ ﺷﺎﻩ ﻣﻴﺪهﺪ و از ﺷﺎﻩ ﻣﻴﺨﻮاهﺪ ﺁﻧﻬﺎ را دﺳﺘﮕﻴﺮ ﮐﻨﺪ‪ .‬اﻣﺎ ﺷﺎﻩ اﻳﻦ را ﻗﺒﻮل ﻧﻤﻴﮑﻨﺪ و‬

‫ﺑﺪﻧﺒﺎل راﻩ ﺣﻞ ﺳﻴﺎﺳﯽ ﺑﺮاﯼ ﺷﻮرش هﺎﯼ دﺷﻤﻨﺎﻧﺶ ﺑﻮد‪ ،‬ﺷﻮرش هﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ در ﭘﺎراﮔﺮاف ﭘﻴﺶ از ﺁن اﻇﻬﺎر‬

‫ﺷﮕﻔﺘﯽ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬در اداﻣﻪ او ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﺨﺘﻴﺎر‪ ،‬ﺳﻨﺠﺎﺑﯽ وﻓﺮوهﺮ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ اﺷﺎرﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ در ﺁن‪ ،‬ﺁﻧﻬﺎ از ﺷﺎﻩ ﻣﻴﺨﻮاهﻨﺪ ﺗﺎ‬

‫ﺑﻪ ﺁزادﯼ ﺳﻴﺎﺳﯽ ﻣﺮدم‪ ،‬وروزﻧﺎﻣﻪ هﺎ اﺣﺘﺮام ﺑﮕﺬارد و زﻧﺪاﻧﻴﺎن ﺳﻴﺎﺳﯽ را ﺁزاد ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻓﺮح ﻋﻠﺖ ﭼﻨﻴﻦ درﺧﻮاﺳﺘﯽ را‬

‫دروﺟﻮد دوﻟﺖ ﮐﺎرﺗﺮ ﻣﻴﺪاﻧﺪ ﻧﻪ ﺷﻮرش هﺎﯼ ﺳﻴﺎﺳﯽ ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ ﺷﻬﺎﻣﺖ ﺳﺮﮐﻮب ﺁﻧﻬﺎ را ﻧﺪارد و درﻣﺎﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮد‬

‫را ﺳﻌﯽ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﺑﻪ ﻧﺎم اﺟﺘﻨﺎب از ﺧﻮن رﻳﺰﯼ ﻧﻤﺎﻳﺶ دهﺪ‪ .‬ﻓﺮح از ﺁﻳﺖ اﻟﻪ دﻳﮕﺮﯼ ﻳﺎد ﻣﻴﮑﻨﺪ ﺑﺪون ذﮐﺮ ﻧﺎﻣﺶ ﮐﻪ‬

‫ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻘﺪم رﺋﻴﺲ ﺳﺎواﮎ از ﺷﺎﻩ ﻣﻴﺨﻮاهﺪ ﺑﺮاﯼ ﺟﻠﻮﮔﻴﺮﯼ از ﺑﺪﺗﺮ ﺷﺪن وﺿﻊ دﺳﺖ ﺑﻪ اﻗﺪام ﻓﻮق اﻟﻌﺎدﻩ اﯼ ﺑﺰﻧﺪ‪ ،‬ﮐﻪ‬

‫ﺁﺷﮑﺎر اﺳﺖ ﻣﻨﻈﻮر ﺳﺮﮐﻮب ﻃﺮﻓﺪاران ﺧﻤﻴﻨﯽ اﺳﺖ‪ .‬اﻣﺎ ﻓﺮح در اداﻣﻪ ﻣﻴﮕﻮﻳﺪ ﻣﺎ ﭼﻪ ﮐﺎر ﻓﻮﻗﺎﻟﻌﺎدﻩ اﯼ ﻣﻴﺘﻮاﻧﺴﺘﻴﻢ‬

‫اﻧﺠﺎم دهﻴﻢ! هﺮ ﭼﻨﺪ در ﻣﻴﺪان ژاﻟﻪ ﻧﺒﺮد واﻗﻌﯽ ﺑﻴﻦ ارﺗﺶ زﻳﺮ ﻓﺮﻣﺎن اوﻳﺴﯽ و ﺣﺰب اﻟﻪ ﺳﺨﺖ رﻳﺸﻪ و ﮐﺎدرهﺎﯼ‬

‫ﻼ در اﻳﻦ‬
‫ﺁﻣﻮزش ﻧﻈﺎﻣﯽ دﻳﺪﻩ ﺁن اﻧﺠﺎم ﻣﻴﮕﻴﺮد‪ ،‬ﮐﻪ ﺧﻮد ﻓﺮح از ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻌﻨﻮان ﻓﻠﺴﻄﻴﻨﯽ ﻳﺎد ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬ﺑﺎ اﻳﻨﻮﺟﻮد ﮐﺎﻣ ً‬

‫ﻣﻮرد ﻟﺤﻦ ﻋﺬرﺧﻮاهﺎﻧﻪ دارد و ﻋﻠﺖ ﺁن را ﻋﺪم ﺁﮔﺎهﯽ ﻣﺮدم! از ﻣﻘﺮرات ﺷﺮوع ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﮐﻪ در ﮐﻮﺗﺎهﯽ‬

‫‪6‬‬
‫رادﻳﻮ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮن ﻣﻠﯽ ﺑﻮد ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ ﻗﻄﺒﯽ داﺋﯽ زادﻩ او و ﻳﺎر هﻤﺪﻣﺶ رﺋﻴﺲ ﺁن ﺑﻮد‪ .‬واﻗﻌﻴﺖ اﻳﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ‬

‫ﺧﻤﻴﻨﯽ و ﺣﺰب اﻟﻪ ﺑﺮاﯼ ﻧﺒﺮد رو در رو ﺑﺎ ارﺗﺶ ﺑﯽ ﺗﺎﺑﯽ ﻣﻴﮑﺮدﻧﺪ و ارﺗﺶ ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎن ﺷﺎﻩ هﻤﻮارﻩ ﺳﻌﯽ ﻣﻴﮑﺮد ﺑﺪام‬

‫ﺟﻨﮓ ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﺣﺰب اﻟﻪ ﻧﻴﺎﻓﺘﺪ‪ .‬اﻣﺎ وﻗﺘﯽ ﺣﺰب اﻟﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﻣﻴﺸﺪ ﭼﻨﻴﻦ ﻧﺒﺮدﯼ را ﺑﻪ ارﺗﺶ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻬﺎﻧﻪ‬

‫هﺎﯼ ﮐﻪ ﺑﺮاﯼ ﻧﺒﺮد ﺗﺒﺮﻳﺰ از ﻃﺮف رژﻳﻢ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﻴﺸﻮد ﺗﺎ ﺷﺮﻣﻨﺪﻩ ﺑﻮدن از دﻓﺎع ازﺧﻮدرا ﻧﺸﺎن دهﺪ‪.‬‬

‫ﻓﺮح وﻗﺎﻳﻊ ﻣﻬﻢ ﺳﺮﻧﮕﻮﻧﯽ رژﻳﻢ ﭘﻬﻠﻮﯼ را ﺑﺎ دﻳﺪﮔﺎﻩ ﺧﺎص ﺧﻮد ﺑﻴﺎن ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬ﺷﻮرش هﺎﯼ ﺧﻮﻧﻴﻦ و وﻳﺮان ﮐﻨﻨﺪﻩ اﯼ ﮐﻪ‬

‫دوﻟﺖ ﺷﺮﻳﻒ اﻣﺎﻣﯽ را وادار ﺑﻪ اﺳﺘﻌﻔﺎ ﮐﺮد ﺑﻪ ﮔﺰارش ﻓﺮح ﺑﻪ ارادﻩ ﺷﺎﻩ ﮐﻪ ﺑﻪ ارﺗﺶ دﺳﺘﻮر دادﻩ ﺑﻮد دﺳﺖ‬

‫ﺷﻮرﺷﻴﺎن ﺣﺰب اﻟﻬﯽ ﺑﺎز ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺷﻮد اﻣﮑﺎن ﭘﺬﻳﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮد‪ .‬در ﮔﺰارش ﻋﻠﺖ ﻋﺪم ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺷﺎﻩ ﺑﺎ رﻓﺘﻦ ﺧﻤﻴﻨﯽ ﺑﻪ‬

‫ﭘﺎرﻳﺲ‪ ،‬ﻋﻤﻖ ﻋﺪم درﮎ ﻓﺮح از ﺁزادﯼ رﺳﺎﻧﻪ هﺎ و دﻣﮑﺮاﺳﯽ ﻏﺮب روﺷﻦ ﻣﻴﺸﻮد‪ .‬از ﻃﺮف دﻳﮕﺮ ﻋﺪم وﺟﻮد‬

‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ رﻓﺘﻦ ﺧﻤﻴﻨﯽ ﺑﻪ ﭘﺎرﻳﺲ ﻧﺸﺎن ﻣﻴﺪهﺪ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ ﺷﻬﺎﻣﺖ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺧﻤﻴﻨﯽ را از دﺳﺖ دادﻩ ﺑﻮد و ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ‬

‫ﺑﻮد ﮐﻪ اﺑﺘﮑﺎر ﻋﻤﻞ ﺳﻴﺎﺳﯽ در دﺳﺖ ﺧﻤﻴﻨﯽ و ﮐﺎدر هﺎﯼ هﻮﺷﻤﻨﺪ ودرﺧﺸﺎن او اﺳﺖ‪ .‬ﻓﺮح ﭼﻮن و ﭼﺮا در اﻧﺘﺨﺎب‬

‫ﺷﺎﻩ ﺑﺮاﯼ رهﺒﺮﯼ دوﻟﺖ ﻧﻈﺎﻣﯽ را رد ﻣﻴﮑﻨﺪ و ﻣﻬﺮ ﺗﺎﺋﻴﺪ ﺑﻪ اﻧﺘﺨﺎب اذهﺎرﯼ ﺑﺠﺎﯼ اوﻳﺴﯽ ﻣﻴﺰﻧﺪ‪ .‬ﻧﻘﺶ ﺳﻴﺎﺳﯽ ﮐﻪ‬

‫ﻓﺮح در دوران اﻧﻘﻼب ﺑﺎزﯼ ﮐﺮدﻩ اﺳﺖ ﺑﺪون ﺷﮏ ﺑﺰرﮔﺘﺮ از ﺁن اﺳﺖ ﮐﻪ او اﺑﺮاز ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬دﻓﺎع ﻓﺮح از اﻧﺘﺨﺎب‬

‫اذهﺎرﯼ ﺑﻪ رﻳﺎﺳﺖ دوﻟﺖ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺑﻴﺸﺘﺮ ﻧﺎﺷﯽ از ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﺷﺨﺼﯽ او ﺑﺎ اﻳﻦ اﻧﺘﺨﺎب اﺳﺖ ﺗﺎ دﻧﺒﺎﻟﻪ روﯼ ﮐﻮرﮐﻮراﻧﻪ از‬

‫ﺷﺎﻩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺷﺨﺼﻴﺖ ﻣﺴﺘﻘﻞ و ارادﻩ ﺗﺤﻤﻴﻞ ﮐﻨﻨﺪﻩ او هﻤﺴﺎز اﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﮐﻨﺎر رﻓﺘﻦ اوﻳﺴﯽ از ﻓﺮﻣﺎﻧﺪهﯽ ﮐﻪ اﻓﺴﺮان ﻣﺒﺎرز‬

‫را در ﻣﻘﺎﺑﻞ اﻓﺴﺮان ﺗﺴﻠﻴﻢ ﭘﺬﻳﺮ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪﮔﯽ ﻣﻴﮑﺮد‪ ،‬روﺣﻴﻪ ﺟﻨﮕﻨﺪﻩ ارﺗﺶ ﮐﺎرش ﺗﻤﺎم ﻣﻴﺸﻮد‪ .‬ﻓﺮح ﺑﻪ دﺳﺘﮕﻴﺮﯼ هﻮﻳﺪا‬

‫و ﻗﺘﻞ او اﺷﺎرﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ و ﻋﺪم ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺧﻮد و ﻣﻨﻄﻖ درﺑﺎرﯼ ﺧﻮد را ﺑﺮاﯼ ﺁن اراﺋﻪ ﻣﻴﺪهﺪ و ﻣﻴﮕﻮﻳﺪ ﺑﻴﺮﺣﻤﯽ ﺗﺎرﻳﺨﯽ‬

‫ﺁﻳﻨﺪﻩ ﻧﺎﻣﻌﻠﻮم ﺑﺎﻋﺚ ﻧﻤﻴﺸﻮد ﮐﻪ ﺳﻮﮔﻮارﯼ او را ﺑﺮاﯼ هﻮﻳﺪا ﮐﻢ ﮐﻨﺪ‪ .‬در اﻳﻨﺠﺎ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﻴﻠﯽ ﺟﺎهﺎﯼ دﻳﮕﺮ ﮐﺘﺎﺑﺶ‪ ،‬اﻳﺸﺎن‬

‫از ﮐﻠﻤﻪ "ﺳﻮﮔﻮارﯼ" ﺑﺠﺎﯼ "ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ" اﺳﺘﻔﺎدﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮح ﺷﻬﺎﻣﺖ اﻋﺘﺮاف ﺑﻪ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﺧﻮد وﺷﺎﻩ ﺑﺮاﯼ ﻗﺘﻞ ﻋﺎم‬

‫درﺑﺎرﻳﺎن وﻓﺎدار ﺑﻪ دﺳﺖ ﺣﺰب اﻟﻪ و ﺧﻤﻴﻨﯽ را ﻧﺪارد‪.‬‬

‫در اداﻣﻪ ﻓﺮح ادﻋﺎ ﻣﻴﮑﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺨﺘﻴﺎر ﺑﻪ او ﺗﻮﺳﻂ اوﻳﺴﯽ و ﻣﻘﺪم ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺸﮑﻞ ﻣﻴﺸﻮد ﺑﺎور ﮐﺮد‪ .‬ﺟﺎﯼ‬

‫ﺗﺮدﻳﺪ زﻳﺎدﯼ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﻓﺮح ﺑﺨﺘﻴﺎر را اﻧﺘﺨﺎب ﮐﺮدﻩ ﺑﻮد‪ .‬اﻟﺒﺘﻪ ﭼﻮن ﺑﺨﺘﻴﺎر ﻣﻴﺨﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﺨﺴﺖ وزﻳﺮﯼ اﻧﺘﺨﺎب‬

‫ﺷﻮد اﻣﺎ ﺑﺪون ﮐﻤﮏ ﻓﺮح ﮐﺎرش ﺳﺨﺖ ﺗﺮ ﻣﻴﺸﺪ‪ .‬در هﺮ ﺻﻮرت ﻓﺮح ﺑﻪ ﻧﻘﺶ ﺳﻴﺎﺳﯽ ﺧﻮد و ﻗﻄﺒﯽ ﮐﻪ دﺳﺘﮕﺎﻩ‬

‫ﺗﺒﻠﻴﻐﺎﺗﯽ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﻃﻠﺐ هﺎ را ﻓﻠﺞ ﮐﺮدﻩ ﺑﻮد در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﭼﻨﺪان ﻧﻤﯽ ﭘﺮدازد ﭼﻮن ﻧﻤﯽ ﺧﻮاهﺪ ﻣﺴﺌﻮل ﻧﺎﺑﻮدﯼ ﺳﻠﺴﻠﻪ‬

‫‪7‬‬
‫ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﻮد‪ .‬در ﭘﺎﻳﺎن اﻳﻦ ﺑﺨﺶ ﻓﺮح ﮔﺰارش دﮐﺘﺮ ﻓﻠﻨﺪر را ﻣﻴﺎورد ﮐﻪ او وﺿﻌﻴﺖ ﺟﺴﻤﯽ ﺷﺎﻩ را زﻳﺮ ﻓﺸﺎر‬

‫ﺳﻴﺎﺳﯽ ﺧﻴﻠﯽ ﺑﺪ ﺑﻴﺎن ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬و ﺁﺷﮑﺎر ﻣﻴﺸﻮد ﮐﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ هﻴﭻ وﺟﻪ ﺻﻼﺣﻴﺖ رهﺒﺮﯼ ﺳﻴﺎﺳﯽ رژﻳﻢ را در ﭼﻨﺎن ﺑﺤﺮان‬

‫ﺑﺰرﮔﯽ ﻧﺪاﺷﺖ و ﻣﺪﺗﻬﺎ ﭘﻴﺸﺘﺮ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻮد و ﺧﺎﻧﻮادﻩ اش را ﮐﻨﺎر ﻣﻴﮑﺸﻴﺪ‪.‬‬

‫ﺷﺎﻩ ﺑﺨﻴﺎل ﺧﻮد ﻓﮑﺮﻣﻴﮑﺮد ﺑﺎ ﺧﺎرج ﺷﺪن از اﻳﺮان دردﺳﺮهﺎﯼ ﺳﻴﺎﺳﯽ ﺧﻮد را ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﺧﻮاهﺪ ﮔﺬاﺷﺖ و ﺑﺎ ﺗﺴﻠﻴﻢ‬

‫ﺷﺪن ﺑﻪ ارادﻩ ﺧﻤﻴﻨﯽ و ﺣﺰب اﻟﻪ‪ ،‬ﺁﻧﻬﺎ او را ﺑﻪ ﺣﺎل ﺧﻮد رهﺎ ﺧﻮاهﻨﺪ ﮐﺮد‪ .‬اﻣﺎ ﻃﻮﻟﯽ ﻧﮑﺸﻴﺪ ﮐﻪ او ﭘﯽ ﺑﺮد ﺑﺮاﯼ‬

‫دﻳﮑﺘﺎﺗﻮر ﺳﺎﺑﻖ اﻳﺮان دﻧﻴﺎ ﺑﻪ هﻤﺎن اﻳﺮان ﺑﺮاﯼ او ﻣﺤﺪود ﻣﻴﺸﺪ‪ .‬و ﺷﺎﻩ ﺑﺴﺨﺘﯽ ﻣﻴﺘﻮاﻧﺴﺖ ﺟﺎﺋﯽ را در دﻧﻴﺎ ﭘﻴﺪا ﮐﻨﺪ ﮐﻪ‬

‫ﺣﺰب اﻟﻪ ﻣﻬﺎﺟﻢ و ﭘﺮ اﻧﺮژﯼ دﺳﺖ درازش ﺑﻪ ﺁن ﻧﺮﺳﺪ‪ .‬وﺣﺘﯽ اﮔﺮ ﻻزم ﺑﻮد ﺑﻪ ﺑﺮﺑﺮﻳﺘﯽ ﻣﺘﻮﺻﻞ ﻣﻴﺸﻮد ﮐﻪ هﻴﭻ‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﺟﻬﺎﻧﯽ را ﻣﺤﺘﺮم ﻧﻤﯽ ﺷﻤﺎرد ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮔﺮوﮔﺎن ﮔﻴﺮﯼ ﮐﺎرﻣﻨﺪان ﺳﻔﺎرت ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ‪ .‬ﻓﺮح در اﻳﻦ ﺑﺨﺶ از ﮐﺘﺎب دو‬

‫ﻋﻨﺼﺮ زﻧﺪﮔﯽ ﺷﺎﻩ را ﮐﻪ ﻳﮑﯽ ﻓﺮار ازدﺳﺖ ﺣﺰب اﻟﻪ اﺳﺖ و دﻳﮕﺮﯼ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﻮد را ﺑﺸﮑﻞ داﺳﺘﺎﻧﯽ ﭘﺮ هﻴﺠﺎن‬

‫ﮐﻪ هﺮ ﻟﺤﻈﻪ ﺟﺮﻳﺎن ﺣﻮادث ﻣﻴﺘﻮاﻧﺴﺖ ﻣﺴﻴﺮ ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ را دﻧﺒﺎل ﮐﻨﺪ ﺷﺮح ﻣﻴﺪهﺪ‪ .‬ﺳﺎدات ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﺻﻤﻴﻤﻴﺖ را در‬

‫دوﺳﺘﯽ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ ﻧﺸﺎن ﻣﻴﺪهﺪ‪ ،‬ﺻﻤﻴﻤﻴﺖ و دوﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﺎن و دوﺳﺘﺎن ﺧﻮد هﺮﮔﺰ ﻧﺸﺎن ﻧﺪاد‪ .‬ﮐﺸﻮرهﺎﺋﯽ ﮐﻪ‬

‫ﺑﻪ رواﺑﻂ ﮔﺬﺷﺘﻪ زﻳﺎد اهﻤﻴﺖ ﻧﻤﻴﺪادﻧﺪ از ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻦ ﺷﺎﻩ ﺧﻮد دارﯼ ﻣﻴﮑﺮدﻧﺪ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﺮاﻧﺴﻪ و اﻧﮕﻠﻴﺲ‪ .‬ﺁﻣﺮﻳﮑﺎ ﺑﺨﺎﻃﺮ‬

‫رﻓﺘﺎر اﻧﺴﺎن دوﺳﺘﺎﻧﻪ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺷﺎﻩ ﺑﻴﻤﺎر ﮔﺮﻓﺘﺎر ﺧﺸﻢ ﺣﺰب اﻟﻪ ﺑﺎ ﮔﺮوﮔﺎن ﮔﻴﺮﯼ ﻣﻴﺸﻮد‪ .‬ﭘﺎﻧﺎﻣﺎ ﺑﺨﻴﺎل ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﺎ‬

‫ﺟﻤﻬﻮرﯼ اﺳﻼﻣﯽ ﻣﻴﺎﻓﺘﺪ و ﺗﺤﻮﻳﻞ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﺟﻤﻬﻮرﯼ اﺳﻼﻣﯽ را در ﻧﻈﺮ ﻣﻴﮑﻴﺮد‪ .‬ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﺷﺎﻩ ﺑﻪ دوﺳﺖ وﻓﺎدار ﺧﻮد‬

‫ﺳﺎدات رو ﻣﻴﺎورد‪ .‬اﻳﻦ ﻗﺴﻤﺖ از ﮐﺘﺎب ﺑﺎ ﻣﻬﺎرت ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ اﺳﺖ ﺁﻧﭽﻨﺎﻧﮑﻪ ﮔﺎﻩ ﮔﺎهﯽ ﺧﻮاﻧﻨﺪﻩ اﺣﺴﺎس هﻤﺪردﯼ ﺑﻪ‬

‫ﺷﺎﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬هﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺨﻮﺑﯽ ﻣﻴﺪاﻧﺪ او ﺳﺰاوار اﻳﻦ هﻤﺪردﯼ ﻧﻴﺴﺖ‪ .‬ﻓﺮح ﺻﺤﻨﻪ ﻣﺮگ ﺷﺎﻩ را ﺑﻄﻮر دﻟﮕﺪازﯼ در‬

‫ﮐﺘﺎﺑﺶ ﺷﺮح ﻣﻴﺪهﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﻧﻪ ﺑﻌﻨﻮان ﻳﮏ ﺳﻴﺎﺳﺖ ﭘﻴﺸﻪ ﺑﯽ هﻤﻪ ﭼﻴﺰ ﮐﻪ ﺑﺠﺰ ﻗﺪرت ﻣﻄﻠﻖ ﺳﻴﺎﺳﯽ ﺧﻮد هﻴﭻ ﭼﻴﺰدﻳﮕﺮﯼ‬

‫ﺑﺮاﯼ او ﻣﻬﻢ ﻧﺒﻮد‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﭘﺪر ﺧﺎﻧﻮادهﺎﯼ ﮐﻪ در ﺣﺎل ﻣﺮگ ﺑﻮد ﺷﺮح ﻣﻴﺪهﺪ‪ .‬ﮐﺘﺎب ﺑﻪ ﺟﺎﻧﺸﻴﻨﯽ رﺿﺎ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺑﺠﺎﯼ ﭘﺪر‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﺁﺧﺮﻳﻦ ﻟﺤﻈﻪ زﻧﺪﮔﯽ از ﺷﺎﻩ ﺑﻮدن ﺧﻮد ﺁراﻣﺶ ﻣﻴﺎﻓﺖ اﺷﺎرﻩ ﻣﻴﮑﻨﺪ‪ .‬ﻓﺮح ﻣﺮگ دﺧﺘﺮش و اﺛﺮ ﮔﺸﻨﺪﻩ اش را‬

‫ﺑﺮوﯼ ﺧﻮد ﺑﻴﺎن ﻣﻴﮑﻨﺪ اﻣﺎ در هﺮﺣﺎل ﻓﺮح ﻣﺜﻞ هﻤﻴﺸﻪ ﺳﻌﯽ ﻣﻴﮑﻨﺪ وﻗﺎر و روﺣﻴﻪ ﺧﻮد را ﺣﻔﻆ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺳﻪ ﺷﻨﺒﻪ‪10/04/2007 ،‬‬ ‫ﮐﺎﻣﺒﻴﺰ ﺑﺎﺳﻄﻮت‬

‫‪8‬‬