You are on page 1of 83

T.C.

BAŞBAKANLIK
HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI

2006 YILI
FAALİYET RAPORU

STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI

NİSAN 2007

1
BAKAN SUNUŞU
Kamu kaynaklarının şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri çerçevesinde etkin ve verimli bir
şekilde kullanılarak kamu hizmetlerinin mümkün olan en kaliteli seviyede üretilmesinin
sağlanması Hükümetimizin en önemli önceliklerinden birisidir.

Bu bağlamda hükümetimizin temel amacı, toplam kalite ve yönetişim ilkelerinin hayata


geçirilmesini sağlamak, bütçe birliğini oluşturmak, bütçenin hazırlanması sürecini daha etkin
kılmak, girdi değil çıktı odaklı bir yaklaşımı benimseyen performans tabanlı bütçelemeye
geçmek, kuruluşlara bütçe uygulamasında daha fazla esneklik vermek ve bütçe
uygulamasında mali saydamlık ve hesap verilebilirliği artırmaktır.

Bu çerçevede, Hükümetimiz zamanında çıkartılan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve


Kontrol Kanunu ile, kamu yönetiminde stratejik yönetim anlayışı getirilerek, kamu
kurumlarının hem mali yönetimlerinde hem de karar alma ve politika oluşturma
kapasitelerinin güçlendirilmesinde önemli adımlar atılmıştır.

Kamu mali yönetiminde reform niteliği taşıyan bu kanun ile kamu kurumları, kalkınma
planları, programlar ve ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde, geleceğe
ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak
ve performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmekle
yükümlüdürler.

Kamu mali yönetiminin şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri çerçevesinde faaliyet


sonuçlarını yıllık faaliyet raporlarıyla kamuoyunun bilgisine sunmak, yeni reformun en
önemli unsurlarından birisidir.

Bu bağlamda 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun getirdiği ilke ve esaslar
çerçevesinde hazırlanan 2006 Yılı Hazine Müsteşarlığı Faaliyet Raporunun kamuoyunun bilgi
ihtiyacını karşılamasını temenni eder, Faaliyet Raporunun hazırlanmasında emeği geçen
Hazine personeline teşekkür ederim.
Ali BABACAN
Devlet Bakanı ve Başmüzakereci

2
ÜST YÖNETİCİ SUNUŞU
Küreselleşmenin getirdiği hızlı değişime ayak uydurmak ve değişimi yönetmek için pek çok
ülke tarafından 1980’li yıllardan itibaren uygulanmakta olan modern kamu yönetimi anlayışı,
5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile ülkemizde de yerleşmeye
başlamıştır.

Söz konusu kanun, kamu kaynaklarının rasyonel harcanmasını ve harcamalarda şeffaflık ile
hesap verilebilirliği ön plana çıkarırken; yönetim anlayışı anlamında da kamu yöneticilerinin
gündelik sorunlarla uğraşmaktan ziyade, stratejik yönetim anlayışını benimsemelerini
öngörmekte ve bunun yasal alt yapısını oluşturmaktadır.

Bu anlamda kamu kurumları faaliyetlerine ilişkin plan ve programlarını stratejik yönetim


anlayışı çerçevesinde belirleyerek bütçelerini de performans ölçümüne imkan verecek şekilde
hazırlamak ve gerek faaliyet sonuçlarını gerekse bütçe uygulama sonuçlarını yıllık olarak
kamuoyuna raporlamak zorundadır. Böylece kurumlar kendilerine tahsis edilen bütçe
kaynaklarını kullanarak ne tür faaliyette bulunduklarını kamuoyuna açıklamak suretiyle mali
yönetim reformunun gerektirdiği hesap verme ve şeffaflık ilkesini yerine getireceklerdir.

Kamu mali varlık ve yükümlülük yönetimi, uluslararası ekonomik ilişkiler, yabancı sermaye
ve teşvikler, sigortacılık, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kambiyo mevzuatı alanlarında ülke
ekonomisinde çok önemli görev ve sorumlulukları olan ve merkezi yönetim bütçesinin önemli
bir kısmını kullanan Hazine Müsteşarlığı’nın söz konusu işlevlerine ilişkin faaliyetleri ve
harcamaları konusunda kamuoyunun bilgilendirilmesi ayrı bir önem arz etmektedir.

Bu anlayışla hazırlanan Hazine Müsteşarlığının 2006 Yılı Faaliyet Raporunu herkes için
faydalı olması temennisiyle kamuoyunun bilgisine sunar, 2006 yılı faaliyetleri kapsamında
gayretli çalışmalarından dolayı mesai arkadaşlarımı tebrik ederim.

İbrahim H. ÇANAKCI
Müsteşar

3
İÇİNDEKİLER
1. GENEL BİLGİLER ......................................................................................................... 9
1.1. YETKİ, GÖREV VE SORUMLULUKLAR ......................................................... 9

1.2. İDAREYE İLİŞKİN BİLGİLER .......................................................................... 10

1.2.1. Fiziksel Yapı ...................................................................................................... 10


1.2.2. Örgüt Yapısı ....................................................................................................... 10
1.2.3. Bilgi ve Teknolojik Kaynaklar........................................................................... 12
1.2.4. İnsan Kaynakları ................................................................................................ 13
1.2.5. Sunulan Hizmetler.............................................................................................. 16
1.2.5.1. Ana Hizmet Birimlerinin Sunduğu Hizmetler ................................................ 16
a) Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü............................................................... 16
b) Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü ........................................................ 16
c) Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü ................................................ 17
d) Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü ................................................................ 17
e) Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü............................................................ 18
f) Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü .............................................................. 18
g) Sigortacılık Genel Müdürlüğü.......................................................................... 18
h) Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü ...................................................... 19
1.2.5.2. Denetim Birimlerinin Sunduğu Hizmetler ...................................................... 19
a) Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı.......................................................... 19
b) Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı.............................................................. 20
1.2.5.3. Danışma Birimlerinin Sunduğu Hizmetler...................................................... 20
a) Hukuk Müşavirliği............................................................................................ 20
b) Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı................................................................ 20
1.2.5.4. Yardımcı Hizmet Birimlerinin Sunduğu Hizmetler ........................................ 20
a) Personel Dairesi Başkanlığı............................................................................. 20
b) İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı ................................................................ 21
c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği ............................................................... 21
d) Savunma Uzmanlığı.......................................................................................... 21
1.2.6. Yönetim ve İç Kontrol Sistemi........................................................................... 21
2. FAALİYETLERE İLİŞKİN BİLGİ VE DEĞERLENDİRMELER ............................. 22
2.1. MALİ BİLGİLER ....................................................................................................... 22

2.1.1. Bütçe Uygulama Sonuçları................................................................................. 22


2.1.2. Temel Mali Tablolara İlişkin Açıklamalar......................................................... 24
2.1.3. Mali Denetim Sonuçları ..................................................................................... 24
2.2. PERFORMANS BİLGİLERİ .................................................................................... 25

2.2.1. Faaliyet ve Proje Bilgileri ................................................................................ 25

4
2.2.1.1. Ana Hizmet Birimleri Tarafından Yapılan Faaliyetler ................................... 25
a) Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü............................................................... 25
b) Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü ........................................................ 30
c) Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü ................................................ 45
d) Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü ................................................................ 50
e) Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü............................................................ 55
f) Banka Kambiyo Genel Müdürlüğü................................................................... 59
g) Sigortacılık Genel Müdürlüğü.......................................................................... 62
h) Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü ...................................................... 66
2.2.1.2. Denetim Birimleri Tarafından Yapılan Faaliyetler ......................................... 67
a) Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı.......................................................... 67
b) Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı.............................................................. 71
2.2.1.3. Danışma Birimleri Tarafından Yapılan Faaliyetler......................................... 73
a) Hukuk Müşavirliği............................................................................................ 73
b) Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı................................................................ 74
2.2.1.4. Yardımcı Hizmet Birimleri Tarafından Yapılan Faaliyetler ........................... 74
a) Personel Dairesi Başkanlığı............................................................................. 74
b) İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı ................................................................ 76
c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği ............................................................... 79
d) Savunma Uzmanlığı.......................................................................................... 80
EKLER.................................................................................................................................... 82

5
ŞEKİLLER LİSTESİ

Şekil 1: Hazine Müsteşarlığı Organizasyon Şeması ................................................................ 11


Şekil 2: Toplam Personelin Birimlere Göre Dağılımı.............................................................. 13
Şekil 3: Ana Hizmet Birimleri Kariyer Meslek Personelinin Unvana Göre Dağılımı............. 14
Şekil 4: Toplam Personelin Birim ve Eğitime Göre Dağılımı ................................................. 14
Şekil 5: Toplam Personelin Birim ve Yaş Gruplarına Göre Dağılımı ..................................... 15
Şekil 6: Merkezi Yönetim Borç Stoku Döviz ve Faiz Kompozisyonu .................................... 28

TABLOLAR LİSTESİ

Tablo 1: Bilgi ve Teknoloji Kullanımında Yararlanılan Araçlar ............................................. 12


Tablo 2: Hazine Müsteşarlığı Bütçesi (2006-YTL) ................................................................. 22
Tablo 3: Birimlere Göre Hazine Müsteşarlığı Bütçesi (2006-YTL) ........................................ 23
Tablo 4: Hazine Müsteşarlığı Operasyonel Bütçesi (2006-YTL) ............................................ 23
Tablo 5: 2006 Yılı İç ve Dış Borç Ödemeleri .......................................................................... 28
Tablo 6: 2006 Yıl Sonu İtibarıyla Hazine Alacak Stoku ......................................................... 29
Tablo 7: 2006 Yılında Uluslararası Sermaye Piyasalarında Gerçekleştirilen Tahvil İhraçları 31
Tablo 8: 2006 Yılında Yapılan Yatırımcı Toplantıları............................................................. 32
Tablo 9: Kredi Notlarımızın Gelişimi (2003-2006) ................................................................. 32
Tablo 10: 2006 Yılı Ocak-Aralık Dönemi Dış Proje Kredi Kullanımlarının Sektörlere Göre
Dağılımı.................................................................................................................................... 33
Tablo 11: 2006 Ocak-Aralık Dönemi Dış Proje Kredi Kullanımlarının Kreditörlere Göre
Dağılımı.................................................................................................................................... 34
Tablo 12: 1999-2006 Döneminde IMF’den Sağlanan Krediler ve Borç Servisi...................... 34
Tablo 13: Dünya Bankası Proje ve Program Kredileri (31 Aralık 2006 İtibarıyla)................. 35
Tablo 14: 2000-2006 Yılları Arasında Avrupa Kredi Kuruluşlarından Sağlanan ve Kullanımı
Devam Eden Krediler............................................................................................................... 38
Tablo 15: Proje Finansmanının Sektörel Dağılımı (Taahhüt Bazında).................................... 40
Tablo 16: Proje Kredilerinin Kullanıcı Kuruluşlara Göre Dağılımı (Taahhüt Bazında*)........ 41
Tablo 17: Proje Kredilerinin Kreditörlere Göre Dağılımı (Taahhüt Bazında)......................... 41
Tablo 18: 2006 Yılında Proje Finansmanı İçin Anlaşması İmzalanan Orta ve Uzun Vadeli
Kamu Kredileri (Taahhüt Bazında).......................................................................................... 42
Tablo 19: 2006 Yılında Taahhüt Bazında Kuruluşlara Sağlanan Krediler .............................. 43
Tablo 20: İşletmeci KİT’lerin 2000-2005 Bilanço Değerleri................................................... 46
Tablo 21: İşletmeci KİT’lere Bütçeden Aktarılan Tutarlar...................................................... 47
Tablo 22: Yatırım Teşvik Belgelerinin Bölgesel Dağılımı (2006) .......................................... 55
Tablo 23: Yatırım Teşvik Belgelerinin Yatırım Cinsine Göre Dağılımı (2006)...................... 55
Tablo 24: Yatırım Teşvik Belgelerinin Sektörel Dağılımı (2006) ........................................... 56
Tablo 25: KOBI Teşvik Belgeleri Bölgesel Dağılımı(2006) ................................................... 57
Tablo 26: KOBI Teşvik Belgeleri Sektörel Dağılımı (2006) ................................................... 57
Tablo 27: 5084 ve 5350 Sayılı Kanun Kapsamında Uygulanan Enerji Desteğine İlişkin Veriler
.................................................................................................................................................. 58
Tablo 28: Yurt Dışına Yapılan Doğrudan Yatırımlar .............................................................. 61
Tablo 29: Hazine Kontrolörleri Kurulunca Yapılan 2006 Yılı İnceleme ve Denetim Sonuçları
( YTL ) ..................................................................................................................................... 67
Tablo 30: Hukuk Müşavirliğine İntikal Eden Davalar............................................................. 73
Tablo 31: Uzlaşma Faaliyetleri Özet Sonucu........................................................................... 81

6
KISALTMALAR

AB Avrupa Birliği
AKÇT Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu
AKKB Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası
AYB Avrupa Yatırım Bankası
BİMER Başbakanlık İletişim Merkezi
CAS Ülke Destek Stratejisi (Country Assistance Strategy)
CEM Ülke ekonomik Memorandumu (Country Economic Memorandum)
ÇTTH Çalışanları Tasarrufa Teşvik Hesabı
DASK Doğal Afet Sigortaları Kurumu
DFİF Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu
DHL Devlet Hava Limanları
DIS Merkezi Olmayan Yapılanma Sistemi (Decentralized Implementation System)
DİBS Devlet İç Borçlanma Senetleri
Dolar ABD Doları
DSİ Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
DTÖ Dünya Ticaret Örgütü
EGM Emeklilik Gözetim Merkezi
EİT Ekonomik İşbirliği Teşkilatı
EÜAŞ Elektrik Üretim Anonim Şirketi
FATF Mali Eylem Görev Gücü (Financial Action Task Force)
FSAP Mali Sektör Değerlendirme Programı (Financial Sector Assessment Program)
GATS Hizmet Ticareti Genel Anlaşması
(The General Agreement on Trade in Services)
GEF Küresel Çevre Fonu (Global Environment Fund)
IBRD Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası
(International Bank of Restructuring and Development)
IDA Uluslararası Kalkınma Birliği (International Development Agency)
IDF Kurumsal Kalkınma Fonu (Institutional Development Fund)
IFC Uluslararası Finansman Kurumu (International Finance Corporation)
IMF Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund)
JBIC Japan Bank For International Cooperation
KİT Kamu İktisadi Teşebbüsleri
KMYKK Kamu Mali Yönetimi Kontrol Kanunu
KOB Katılım Ortaklığı Belgesi
KOBİ Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler
MASAK Mali Suçları Araştırma Kurulu
MFİB Merkezi Finans ve İhale Birimi
MGK Milli Güvenlik Kurulu
OECD İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı
(Organization of Economic Cooperation and Development)
PER Kamu Harcamalarının Gözden Geçirilmesi (Public Expenditure Review)
PFPSAL Program Amaçlı Mali ve Kamu Sektörü Uyum Kredisi
(Programmatic Financial and Public Sector Adjustment Loan)
PPDPL Program Amaçlı Kamu Sektörü Kalkınma Politikası Kredisi
(Programmatic Public Development Policy Loan)
SDR Özel Çekme Hakkı (Special Drawing Right)
SGS Sigortacılık Gözetim Sistemi
TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi

7
TCMB Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası
TKİ Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu
TPAO Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı
TPRM Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Mekanizması
(Trade Policy Review Mechanism)
TRAMER Trafik Sigortası Bilgi Merkezi
TRUP Tarım Reformu Uygulama Projesi
TTK Türkiye Taşkömürü Kurumu
TÜSSİDE Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü
UF Ulusal Fon
UP Ulusal Program
UYYP Ulusal Yeniden Yapılandırma Planı
YDK Yatırım Danışma Konseyi
YKTK Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmaları
YOİKK Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Koordinasyon Kurulu
YTL Yeni Türk Lirası

8
1. GENEL BİLGİLER
Hazine Müsteşarlığı’nın 2006 yılı Faaliyet Raporu, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetiminin 41
inci maddesi ile “Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik”
hükümleri kapsamında hazırlanmıştır. Anılan yönetmelikte faaliyet raporlarının içeriğinin
nasıl olacağı belirtilmiş olup, kurumun stratejik planıyla bağlantılı hususlara, stratejik plan
hazırlandıktan sonra yer verileceği düzenlenmiştir.
Bu kapsamda Müsteşarlığımız ilk stratejik planı 2008 Ocak ayında hazırlanacağından, 2006
yılı faaliyet raporunda stratejik planla ilgili olan Misyon, Vizyon, Amaç ve Hedefler,
Performans Sonuçları ve Değerlendirilmesi ile Performans Bilgi Sisteminin
Değerlendirilmesi, Kurumsal Kabiliyet ve Kapasitenin Değerlendirilmesi ile Öneri ve
Tedbirler başlıklarına yer verilmemiştir.

1.1. YETKİ, GÖREV VE SORUMLULUKLAR


Hazine Müsteşarlığının görevleri 4059 Sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’da aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

• Ekonomi politikalarının tespitine yardımcı olmak,


• Hazine işlemleri ve kamu finansmanına ilişkin faaliyetleri yürütmek,
• Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve devlet iştiraklerine ilişkin pay sahipliğinin gerektirdiği
faaliyetleri yürütmek,
• İkili ve çok taraflı dış ekonomik ilişkileri düzenlemek,
• Uluslararası ve bölgesel ekonomik ve malî kuruluşlarla ilişkileri yürütmek,
• Yabancı ülke ve kuruluşlardan borç ve hibe alınması ve verilmesine ilişkin işlemleri
yürütmek,
• Ülkenin finansman politikaları çerçevesinde sermaye akımlarına ilişkin düzenlemeleri
yapmak ve kambiyo rejimine ilişkin faaliyetleri yürütmek,
• Sigortacılık sektörüne ilişkin izleme ve düzenleme faaliyetlerini yürütmek,
• Yatırım ve yatırım teşvikleri ile doğrudan yabancı sermaye yatırımları faaliyetlerini
düzenlemek, uygulamak, uygulamanın izlenmesi ve geliştirilmesine ilişkin esasları
tespit etmek,
• İlgili mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmektir.

Hazine Müsteşarlığı bu kanunla verilen görevler dışında ilgili mevzuatla verilen görevleri de
yerine getirmektedir.

9
1.2. İDAREYE İLİŞKİN BİLGİLER
1.2.1. Fiziksel Yapı
Hazine Müsteşarlığı, Dış Ticaret Müsteşarlığı ile ortaklaşa kullandığı, İnönü Bulvarı No:36
Emek/Ankara adresinde bulunan yerleşkede hizmet vermektedir. Yerleşke toplam 67.068 m2
kullanım alanı üzerine kurulmuş 1 adet ana bina (A Blok) ile 5 adet ek binadan (B,C,D,E,F
Blokları) oluşmaktadır.

Yerleşke içinde 344 kişi kapasiteli Konferans Salonu ile 15.600 kitap ve 30’u Türkçe olmak
üzere 50 süreli yayın kapasiteli kütüphane bulunmaktadır.

1.2.2. Örgüt Yapısı


Hazine Müsteşarlığı, Başbakana bağlıdır. Başbakan, Hazine Müsteşarlığı ile ilgili yetkilerini
gerekli gördüğü taktirde bir Devlet Bakanı vasıtasıyla kullanabilmektedir.

Hazine Müsteşarlığı; merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatları ile bağlı kuruluşlardan meydana
gelmektedir.

Müsteşar, Hazine Müsteşarlığı’nın üst yöneticisidir. Müsteşarlıkta, 3 müsteşar yardımcısı


görev yapmaktadır. Denetim, danışma ve yardımcı hizmet birimlerinin tamamı, ana hizmet
birimlerinden ise Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü ile Dış Ekonomik İlişkiler Genel
Müdürlüğü doğrudan Müsteşar’a bağlıdır (Şekil 1).

10
Şekil 1: Hazine Müsteşarlığı Organizasyon Şeması

Müsteşar

Müsteşar Müsteşar Müsteşar


Yardımcısı Yardımcısı Yardımcısı

Hazine Kamu Kamu İktisadi Yabancı


Kontrolörleri Finansmanı Teşebbüsleri Sermaye Genel Savunma
Kurulu Genel Genel Müdürlüğü Uzmanlığı
Başkanlığı Müdürlüğü Müdürlüğü

Sigorta Dış Ekonomik Banka ve Teşvik ve


Denetleme İlişkiler Genel Kambiyo Uygulama Taşra Teşkilatı
Kurulu Müdürlüğü Genel Genel
Başkanlığı Müdürlüğü Müdürlüğü

Sigortacılık Ekonomik
Genel Araştırmalar Yurtdışı
Personel Müdürlüğü Genel Teşkilatı
Müsteşarlık Dairesi Müdürlüğü
Müşavirlikleri Başkanlığı

Darphane ve
Damga
İdari ve Mali Matbaası Genel
Hukuk İşler Dairesi Müdürlüğü
Müşavirleri Başkanlığı

Strateji
Geliştirme
Daire
Başkanlığı

Basın ve
Halkla İlişkiler
Müşavirliği

11
1.2.3. Bilgi ve Teknolojik Kaynaklar
Hazine Müsteşarlığı bilişim sistemleri etkin bir bilişim ve iletişim teknolojileri alt yapısına
sahiptir. Bilişim altyapısı:
1. Yerel Bilgisayar Ağı,
2. Geniş Alan Ağı (WAN),
3. Sunucular,
4. Kullanıcı Bilgisayarları,
bileşenlerinden oluşmaktadır.

Altyapı ve üzerinde çalışan bilgi sistemleri için sayıları aşağıda verilen donanım
kullanılmaktadır.
Tablo 1: Bilgi ve Teknoloji Kullanımında Yararlanılan Araçlar
Araçlar Adet
Bilgisayar
Kişisel Bilgisayar 659
Diz Üstü Bilgisayar 41
Terminal Bilgisayar (Thin Client) 455
Diğer Donanım
Yazıcı 203
Projektör 8
Faks 33
Fotokopi Makinesi 38
Tarayıcı 15
Sistem Odası
Sunucular 117
Klima 2
Kesintisiz Güç Kaynağı 2
Yönlendiriciler 4
Ağ Anahtarları 43

Hazine Müsteşarlığı bünyesinde geliştirilen sistemler ile, kamu finansmanı işlevlerini


yürütmek üzere arka ofis bileşenlerinden İç Borç, Dış Borç, Alacak Yönetimi ve Devlet
Borçları Muhasebesi Sistemleri, ön ofis bileşeni olarak Dış Borç Proje Takip Sistemi,
Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi gibi sistemler ile Müsteşarlığın temel faaliyetleri
yürütülmekte ve raporlamalar yapılmaktadır.

Ayrıca www.hazine.gov.tr adresinden kamuoyuna bilgi sağlamak üzere Türkçe ve


İngilizce olarak internet sitesi hizmeti verilmektedir. İnternet sitesinde ana hizmet birimlerinin
yanı sıra denetim, danışma birimleri ile yardımcı hizmet birimlerinin de faaliyetlerine ilişkin

12
ayrıntılı bilgiler sunulmaktadır. Kurum içi bilgi ve doküman paylaşımına imkan sağlayacak
şekilde intranet sitesi de faaliyette bulunmaktadır.

1.2.4. İnsan Kaynakları

Hazine Müsteşarlığı’nda 834’ü bay 532’si bayan olmak üzere toplam 1366 personel
çalışmaktadır. Toplam personelin yüzde 59’u ana hizmet, yüzde 13’ü denetim, yüzde 4’ü
danışma yüzde 24’ü ise yardımcı hizmet birimlerinde istihdam edilmektedir.

Şekil 2: Toplam Personelin Birimlere Göre Dağılımı

334; 24%

58; 4% 801; 59%


173; 13%

Ana hizmet birimleri Denetim birimleri


Danışma birimleri Yardımcı hizmet birimleri

Ana hizmet birimlerinde çalışan toplam personelin 509’unu kariyer meslek memuru, 292’sini
ise sözleşmeli personel ile diğer personel oluşturmaktadır. Ana hizmet birimlerinde çalışan
kariyer meslek personelinin görev ve unvana göre dağılımı aşağıdaki grafikte
gösterilmektedir.

13
Şekil 3: Ana Hizmet Birimleri Kariyer Meslek Personelinin Unvana Göre Dağılımı

8; 2%

17; 3%

65; 13% 93; 18%

108; 21%

218; 43%

Uzman Yrd. Uzman Şube Müd. Daire Bşk. Gn. Mdr. Yrd. Gn. Müdür

Hazine Müsteşarlığı toplam personelinin birim ve eğitimine göre dağılımı aşağıdaki


grafiklerde gösterilmektedir.
Şekil 4: Toplam Personelin Birim ve Eğitime Göre Dağılımı
Ana Hizmet Birimleri Denetim Birimleri
Eğitim e Göre Dağılım Eğitim e Göre Dağılım
5; 3%
11; 1% 79; 10% 2; 1%
17; 2% 15; 9%
243; 30% 34; 20% 6; 3%
35; 4%

416; 53% 111; 64%

ilköğretim Lise Ön Lisans ilköğretim Lise Ön Lisans


Lisans Y.Lisans Doktora ve Üstü Lisans Y.Lisans Doktora ve Üstü

Danışma Birimleri Yardımcı Hizmet Birimleri


Eğitim e Göre Dağılım Eğitim e Göre Dağılım
1; 0%

7; 12% 1; 2% 5; 9% 7; 2% 22; 7%
10; 17%
116; 35%

6; 10% 137; 41%


29; 50%
51; 15%

ilköğretim Lise Ön Lisans ilköğretim Lise Ön Lisans


Lisans Y.Lisans Doktora ve Üstü Lisans Y.Lisans Doktora ve Üstü

Hazine Müsteşarlığı personelinin yüzde 29’u 0-10 yıl, yüzde 38’i 11-20 yıl, yüzde 25’i 21-30
yıl ve yüzde 8’i 30 yıl üzeri hizmet yılı dağılımına sahiptir.
Toplam personelinin yaş gruplarına göre dağılımları ise aşağıdaki grafikte gösterilmektedir.

14
Şekil 5: Toplam Personelin Birim ve Yaş Gruplarına Göre Dağılımı
Ana Hizmet Birimleri Denetim Birimleri
Yaş Gruplarına Göre Dağılım Yaş Gruplarına Göre Dağılım

12; 1% 4; 2%
112; 14% 45; 6% 111; 14% 18; 10% 1; 1%
47; 27%
36; 21%

265; 33%
256; 32%
67; 39%

18-25 26-30 31-40 41-50 51-60 60+ 18-25 26-30 31-40 41-50 51-60 60+

Danışma Birimleri Yardımcı Hizmet Birimleri


Yaş Gruplarına Göre Dağılım Yaş Gruplarına Göre Dağılım

1; 0%
1; 2% 4; 7% 31; 9% 10; 3% 26; 8%
3; 5%

26; 45% 24; 41% 128; 38% 138; 42%

18-25 26-30 31-40 41-50 51-60 18-25 26-30 31-40 41-50 51-60 60+

15
1.2.5. Sunulan Hizmetler
1.2.5.1. Ana Hizmet Birimlerinin Sunduğu Hizmetler
a) Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü

Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğünün sunduğu hizmetler;

• Hazine işlemlerini yürütmek, devlet giderlerinin gerektirdiği nakdi sağlamak ve


yönetmek,

• Devletin iç borçlanmasını ihrac ettiği hazine bonosu, devlet tahvili ve diğer iç


borçlanma araçlarıyla yürütmek,

• Devlet iç ve dış borcunu takip etmek, borçların anapara ve faiz ödemelerini yapmak,

• Hazine işlemlerinin muhasebesini tutmak,

• Kamu borçları, Hazine garantileri ve Hazine alacakları ile ilgili her türlü analiz ve risk
değerlendirmesini yapmak ve raporlamak,

• Hazinenin garanti verdiği ve dış borcun ikrazı suretiyle kullandırdığı kredilerin takip,
üstlenim ve kayıt işlemlerini yapmak,

• Para politikası ile ilgili konularda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)
ilişkisini kurmak,

• Madeni para ve hatıra para basımını planlamak ve bu amaçla Darphane ve Damga


Matbaası Genel Müdürlüğü ile ilişkileri yürütmektir.

b) Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü


Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğünün sunduğu hizmetler;

• Dış Finansman sağlanması kapsamında yabancı kreditörler ile temas ve müzakerelerde


bulunmak, anlaşma yapmak,

• Yabancı devletler, uluslararası mali/ekonomik kuruluşlar, banka ve fonlar nezdinde


ülkemizi temsil etmek,

• Yurtdışına borç ve hibe verilmesi kapsamında temas ve müzakerelerde bulunmak,


anlaşma yapmak,

• Dış borç yönetimi kapsamında dış borç portföyünü belirlenen ölçütlere göre
yönetmek,

16
• AB ile mali ilişkiler kapsamında Ulusal Yetkilendirme Görevlisi ve Ulusal Fon
faaliyetlerini yürütmek,

• Kamu kuruluşlarının yurtdışı borçlanmalarına izin vermek,

• Müsteşarlığın görev alanına giren dış temaslar ile ilgili protokol faaliyetlerini
düzenlemek ve yürütmektir.
c) Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü
Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Genel Müdürlüğünün sunduğu hizmetler;

• Hazine pay sahipliğinin gerektirdiği her türlü işlemi yapmak,

• KİT’lerin yıllık genel yatırım ve finansman programlarını hazırlamak ve


uygulamasını izlemek,

• Tarımsal destekleme politikalarının oluşturulması ve uygulanmasına ilişkin çalışmalar


yapmak,

• Sosyal güvenlik sisteminin finansmanı ve istihdam politikalarına ilişkin çalışmalar


yapmaktır.
d) Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü
Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünün sunduğu hizmetler;

• Uluslararası doğrudan yatırımlarla ilgili politikaları oluşturmak,

• Yabancı ülkelerle yapılacak yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşmalarına


ilişkin hizmetleri ve müzakereleri yürütmek,

• Genel mevzuat çerçevesinde yabancı sermayeli yatırımları teşvik etmek, izlemek ve


denetlemek,

• İlgili mevzuat çerçevesinde Yap-İşlet-Devret modeli ile gerçekleştirilecek projelere


ilişkin çalışmalara katkı sağlamak,

• Yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş şirketlere irtibat bürosu açma izni vermek,

• Yatırım ortamını izlemek, değerlendirmek ve iyileştirilmesine yönelik politikalar


geliştirmek; bu doğrultuda Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Koordinasyon Kurulu
(YOİKK) sekreteryasını yürütmek ve teknik komitelere katılım sağlamak,

17
• Yatırım Danışma Konseyi (YDK) sekreteryasını yürütmek, ilerleme raporlarını
yayınlamaktır.
e) Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü
Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğünün sunduğu hizmetler;

• Kalkınma planları ve yıllık programlardaki ilke, hedef ve politikalar çerçevesinde


yatırım teşvik politikasını oluşturmak, uygulamak, izlemek ve denetlemek,

• Teşvik tedbirlerini uygulamakla görevli kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak,


uygulamada çıkan ihtilaflarda ilgili kuruluşlara görüş vermektir.

f) Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü


Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğünün sunduğu hizmetler;
• Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (GATS) çerçevesinde ilgili kamu kurum ve
kuruluşların koordinasyonunu sağlayarak Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) üye
ülkelerle temas ve müzakerelerde bulunmak,

• Kara paranın aklanması ve terörizmin finansmanının önlenmesi konusunda yürütülen


faaliyetlere katkı sağlamak,

• Türk Parası Kıymetini Koruma mevzuatını hazırlamak, uygulamak ve denetimini


sağlamak,

• Ödünç para verme mevzuatı kapsamında faaliyet gösteren ikrazatçıların kuruluş,


faaliyet ve denetimlerine ilişkin işlemleri yerine getirmektir.
g) Sigortacılık Genel Müdürlüğü
Sigortacılık Genel Müdürlüğünün sunduğu hizmetler;
• Sigorta, reasürans, emeklilik şirketleri, sigorta aracıları, eksperler, aktüerler ve
sigortacılıkla ilgili diğer gerçek ve tüzel kişilerin piyasaya girişleri, faaliyetleri ve
piyasadan çıkışları ile ilgili düzenlemeleri hazırlamak, uygulamak ve izlemek,
• Sektörde faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilere yönelik denetim raporlarına ilişkin
işlemleri yürütmek,
• Zorunlu Deprem Sigortası uygulamasını Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile koordineli
olarak yürütmek,
• Tarım Sigortası uygulamasını Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı ile koordineli olarak
yürütmek,
• Sigortalara ilişkin genel şart, tarife ve talimatları hazırlamak,
• Sigortalıların şikayet ve taleplerini değerlendirmektir.

18
h) Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü
Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğünün sunduğu hizmetler;
• Türkiye ve dünya ekonomisiyle ilgili gelişmeleri izlemek, ekonomik ve mali analizler
ile tahminler yapmak ve değerlendirme raporları hazırlamak,
• Yapısal politika gelişmelerini izlemek ve değerlendirmek; yapısal politikaların
etkinliğini ve makroekonomik etkilerini ölçmeye yönelik analizlerde bulunmak,
• Bilişim teknolojilerinin kurum içi kullanımını yaygınlaştırmak, kurum içi bilgi
paylaşımını en üst düzeye çıkarmak,
• Müsteşarlığın bilgi varlıklarını koruyacak politika, süreç ve güvenlik uygulamalarının
geliştirilmesiyle, bilginin ve bilişim sistemlerinin bütünlüğünü ve devamlılığını
sağlamak,
• Bilgisayar ve bilgi sistemleri alanlarında eğitim programları planlamak, uygulamak ve
değerlendirmek,
• Yayın ve dokümantasyon, kütüphanecilik hizmetlerini yerine getirmektir.
1.2.5.2. Denetim Birimlerinin Sunduğu Hizmetler
a) Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı
Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığının sunduğu hizmetler;
• 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun gereğince
yapılan kara para araştırma ve incelemelerini yapmak,
• Kamu İktisadi Teşebbüslerinin performans kriterleri denetimlerini yapmak, görev
zararını ve destekleme primi tutarlarını tespit etmek,
• Dünya Bankası ile yapılan finansman anlaşmaları kapsamındaki dış proje kredilerinin
bağımsız denetimlerini yapmak,
• AB ile mali işbirliği çerçevesinde Ulusal Fon, Merkezi Finans ve İhale Birimi ile AB
projelerinin denetimlerini yapmak,
• Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ve Kambiyo ile ilgili Mevzuat
kapsamında inceleme, teftiş ve soruşturma yapmak,
• Hazine garantili kamu ve özel borçlanmalar ile ilgili mevzuat çerçevesinde krediyi
kullanan veya yatırımcı kuruluş nezdinde, mali bünye ve yeterlilik incelemelerini
yapmak,
• Müsteşarlığın merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı ile bağlı kuruluşlarında inceleme,
teftiş ve soruşturma yapmaktır.

19
b) Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı
Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığının sunduğu hizmetler;
• Sigorta Murakabe Kanunu ve diğer mevzuat kapsamında inceleme, teftiş ve soruşturma
yapmak,

• Sigortacılık sektörü ile mali piyasalar hakkında konsolide raporlar düzenlemek, bu


konulardaki çalışmalara katılmak ve mütalaa vermektir.

1.2.5.3. Danışma Birimlerinin Sunduğu Hizmetler


a) Hukuk Müşavirliği
Hukuk Müşavirliğinin sunduğu hizmetler;
• Hazine Müsteşarlığı birimlerine hukuki, mali, cezai sonuçlar doğuracak işlemler
hakkında görüş vermek,
• Hazine Müsteşarlığının taraf olduğu anlaşma ve sözleşmelerde kamu menfaatini
koruyucu ve anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve
sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı olmak,
• Hazine Müsteşarlığının ilgili olduğu adli ve idari davalarda gerekli hazırlıkları
yapmak ve idari davalarda Müsteşarlığı temsil etmektir.
b) Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı
Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının sunduğu hizmetler;
• Hazine Müsteşarlığının Stratejik Planının hazırlanması çalışmalarını koordine etmek,
• Etkin bir İç Kontrol Sisteminin kurulması ve yürütülmesiyle ilgili çalışmaları koordine
etmek,
• Hazine Müsteşarlığı mali işlemlerinin, belirlenen konu, nitelik ve miktarlarda ön mali
kontrolünü yapmak,
• Hazine Müsteşarlığının yatırım programı ile bütçesinin hazırlanmasını, uygulanmasını
ve bütçe kesin hesabının çıkarılmasını koordine etmektir.

1.2.5.4. Yardımcı Hizmet Birimlerinin Sunduğu Hizmetler


a) Personel Dairesi Başkanlığı
Personel Dairesi Başkanlığının sunduğu hizmetler;

• Müsteşarlığın insan gücü planlaması ve personel politikasıyla ilgili çalışmaları


yapmak,
• Müsteşarlık personelinin atama, özlük, emeklilik ve benzeri işlemlerini yürütmektir.

20
b) İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı
İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığının sunduğu hizmetler;

• Hazine Müsteşarlığı mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini yürütmek,


• Temizlik, aydınlatma, ısıtma, bakım, onarım ve taşıma hizmetlerini yapmak,
• Sosyal tesislerin kurulması ve yönetimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve yürütmek,
• Hazine Müsteşarlığı personeli ve ailelerine kurum içi sağlık hizmetleri sağlamaktır.

c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği


Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğinin sunduğu hizmetler;
• Hazine Müsteşarlığının medya ve kamuoyuyla iletişimini sağlamak,
• Basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetleri planlamak ve bu faaliyetlerin belirlenen
usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamak,
• Bilgi Edinme Kanunu çerçevesindeki taleplerin karşılanmasını koordine ederek
sağlamaktır.

d) Savunma Uzmanlığı
Savunma Uzmanlığının sunduğu hizmetler;

• Müsteşarlığın Koruyucu Güvenlik Hizmetlerini planlamak, ilgili birimler arasında


işbirliğini sağlamak ve kontrol etmek,
• Sivil savunma hizmetlerini ilgili mevzuat kapsamında yürütmek, yönlendirmek takip
ve kontrol etmek, denetlemek
• 108 sayılı savunma sekreterliği kurulmasına dair kanun ile 7/17209 sayılı savunma
yönetmeliğiyle verilen diğer görevleri yapmaktır.

1.2.6. Yönetim ve İç Kontrol Sistemi


Müsteşarlık faaliyetlerinin eşgüdüm içinde yürütülmesini teminen Müsteşar başkanlığında
birim amirleriyle periyodik yönetim toplantıları düzenlenmektedir.

2006 yılında Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde Strateji
Geliştirme Daire Başkanlığı kurulmuştur. Söz konusu birim, Müsteşarlığımız harcama
birimlerince gerçekleştirilen mali işlemlerin ön mali kontrolü ile bütçe sürecinin
koordinasyonu faaliyetlerini üstlenmiştir. Ön mali kontrole tabi tutulacak işlemler, risk

21
değerlendirmesi çerçevesinde belirlenmiş ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönerge yürürlüğe konulmuştur.

Stratejik planlama faaliyetleri Mayıs 2006 itibariyle başlamış olup, kapasite geliştirmeye
dönük çalışmalar yürütülmüş ve süreç ile ilgili olarak personelin temel eğitimleri alması
sağlanmıştır. Stratejik plan hazırlık çalışmalarının Ocak 2008 itibariyle tamamlanması
öngörülmektedir.

Müsteşarlık faaliyet sonuçları ile ilgili olarak şeffaflık ve hesap verilebilirliğin bir gereği
olarak başta Kamu Borç Yönetimi raporu olmak üzere, sektörel bazda teşvikler, doğrudan
yabancı sermaye yatırımları, sigortacılık gibi alanlarda kamuoyu periyodik olarak
bilgilendirilmektedir.

2. FAALİYETLERE İLİŞKİN BİLGİ VE


DEĞERLENDİRMELER
2.1. MALİ BİLGİLER

2.1.1. Bütçe Uygulama Sonuçları


Hazine Müsteşarlığı 2006 yılı içinde görev ve sorumluluklarının ifası için kendisine tahsis
edilen toplam 51,7 milyar YTL’lik ödeneğin 51 Milyar YTL’sini kullanmıştır. Toplam
ödeneğin ve harcamaların gider türlerine göre dağılımı tablo 2’de, birimlere göre dağılımı ise
tablo 3’te gösterilmiştir.

Tablo 2: Hazine Müsteşarlığı Bütçesi (2006-YTL)


Toplam
Gider Türleri Harcama*
Ödenek
01 Personel Giderleri 47.854.621 47.681.370
02 Sosyal Güv. Kurum. Dev. Primi Gid. 4.137.090 4.128.509
03 Mal ve Hizmetler Alım Giderleri 190.767.257 171.838.157
04 Faiz Giderleri 46.244.000.000 45.962.708.379
05 Cari Transferler 2.274.319.998 2.273.820.834
06 Sermaye Giderleri 7.012.193 1.861.998
07 Sermaye Transferleri 163.429.389 163.429.389
08 Borç Verme 2.784.954.291 2.420.816.299
TOPLAM 51.716.474.839 51.046.284.935
* Bütçe Kesin Hesabı henüz çıkarılmadığı için geçici rakamlardır

22
Tablo 3: Birimlere Göre Hazine Müsteşarlığı Bütçesi (2006-YTL)
Birim Toplam Ödenek Harcama*
Özel Kalem 2.304.100 2.144.074
Savunma Uzmanlığı 491.400 470.767
İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı 12.896.893 11.095.421
Personel Dairesi Başkanlığı 4.267.250 4.044.388
Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı 3.323.951 3.115.744
Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı 2.599.500 2.261.714
Hukuk Müşavirliği 700.600 679.107
Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği 214.300 206.172
Müsteşarlık Müşavirlikleri 482.500 472.077
Ekonomi Müşavirlikleri ve Ataşelikleri 4.639.000 4.447.189
Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü 47.208.556.189 46.556.561.313
Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü 3.849.942.519 3.849.387.389
Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü 351.973.993 347.278.534
Banka Kambiyo Genel Müdürlüğü 2.627.737 2.602.478
Kambiyo Müdürlükleri 2.264.560 2.233.798
Sigortacılık Genel Müdürlüğü 3.332.100 2.515.009
Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü 3.354.047 3.050.563
Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü 168.837.900 168.826.934
Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü 7.635.200 6.419.591
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü 86.031.100 78.472.673
TOPLAM 51.716.474.839 51.046.284.935
* Bütçe Kesin Hesabı henüz çıkarılmadığı için geçici rakamlardır

Hazine Müsteşarlığı, kendisine tahsis edilen bütçe ödeneğinin 65,8 milyon YTL’sini personel
giderleri ile mal ve hizmet alımları gibi operasyonel harcamaları için kullanmıştır. Söz konusu
tutar Müsteşarlığımızın toplam bütçesinin yaklaşık binde 1’ini oluşturmaktadır. Operasyonel
bütçenin dağılımı tablo 4’te gösterilmiştir.

Tablo 4: Hazine Müsteşarlığı Operasyonel Bütçesi (2006-YTL)


Yardımcı
Gider Türleri Ana Hizmet Denetim Danışma Hizmet Diğer
Birimleri Birimleri Birimleri Birimleri Birimler* TOPLAM
01 Personel Gd. 24.530.053 4.298.222 557.334 8.091.958 10.203.803 47.681.370
02 Sosyal Güv.
Krm. Dv. Prm. Gd. 2.013.538 398.298 39.117 1.012.349 665.207 4.128.509
03 Mal ve Hizmtlr.
Alım Gd. 2.741.594 567.408 82.655 6.209.695 2.547.755 12.149.107
05 Cari Transferler 0,00 0,00 0,00 39.000 1.000 40.000
06 Sermaye Gd. 1.242.775 100.604 0,00 463.746 21.500 1.828.625
TOPLAM 30.527.960 5.364.532 679.106 15.816.748 13.439.265 65.827.611
* Özel Kalem, Müsteşarlık Müşavirliği, Ekonomi Müşavirlikleri ve Ataşelikler, Kambiyo Müdürlükleri, Darphane ve Damga
Matbaası Genel Müdürlüğü

23
2.1.2. Temel Mali Tablolara İlişkin Açıklamalar

2006 yıl sonu harcamalarının toplam ödeneğe oranı yüzde 98,7 olarak gerçekleşmiştir. Söz
konusu oran personel giderlerinde yüzde 99,6, sosyal güvenlik kurumlarına yapılan devlet
prim giderlerinde yüzde 99,7, mal ve hizmet alımı giderlerinde yüzde 90, faiz giderlerinde
yüzde 99,3, cari transferlerde yüzde 99,7 sermaye giderlerinde yüzde 26,5, sermaye
transferlerinde yüzde 100, borç vermede ise yüzde 86,9 olarak gerçekleşmiştir.

2.1.3. Mali Denetim Sonuçları


Genel Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde Türkiye’de bulunan tüm Muhasebe Birimlerince
Kullanılan 140 adet Hesaptan, 31.12.2005 tarihi itibariyle, Müsteşarlığımız Bünyesinde
bulunan Dış Ödemeler Muhasebe Birimi’nin kullandığı hesap sayısı 37; İç Ödemeler
Muhasebe Birimi’nin kullandığı hesap sayısı 4; Devlet Borçları Muhasebe Birimi’nin
kullandığı hesap sayısı ise 70’tir. Ancak, bu hesaplardan 36 tanesi Muhasebe Birimlerince
kullanılan genel hesaplar olup, 34 hesap sadece Devlet Borçları Muhasebe Birimi tarafından
kullanılan Hazine Hesaplarıdır.

Hazine hesapları Sayıştay tarafından düzenli olarak denetlenmektedir. Denetim sonuçları


Sayıştay’ın yıllık olarak hazırladığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunduğu Hazine
İşlemleri Raporu’nda yer almaktadır. Sayıştay tarafından 2006 yılı içinde yapılan denetim
sonucunda hazırlanan 2005 Yılı Hazine İşlemleri Raporunda bütçe limitleri, borçlanma ve
bütçe dışı işlemler, Hazine alacakları, iç borçlar, dış proje kredileri, cari transferler ve iç
kontrol konuları incelenmiştir. Sayıştay tarafından hazırlanan 2005 Yılı Hazine İşlemleri
Raporunda belirtildiği üzere, tüm muhasebe birimlerince ortak olarak kullanılan “Hazinece
Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı” ile “Takipteki Hazine Alacakları Hesabı”na uygunluk
verilmemiştir.

24
2.2. PERFORMANS BİLGİLERİ
2.2.1. Faaliyet ve Proje Bilgileri
2.2.1.1. Ana Hizmet Birimleri Tarafından Yapılan Faaliyetler
a) Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü
1. İç Borçlanma
2006 yılı Hazine finansman programı Ocak ayı başında kamuoyuna açıklanmıştır. Yıllık
finansman programının yanı sıra yıl içinde uygulanacak iç borçlanma stratejisinin ayrıntıları
da ilk defa kamuoyunun bilgisine sunulmuştur. Bu kapsamda aynı tür Devlet İç Borçlanma
Senetlerinin (DİBS) düzenli olarak ihracını içeren ölçüt borçlanma uygulamasına geçilmiş,
belirli sayıda standart DİBS ihracı ile ikincil piyasa likiditesinin ve borçlanmada
öngörülebilirliğin artırılması amaçlanmıştır. Bu çerçevede, her ay düzenli olarak değişken ve
sabit kuponlu, uzun vadeli YTL cinsi DİBS ihraç edileceği, her üç ayda bir iskontolu uzun
vadeli YTL cinsi ölçüt tahvil ihracı gerçekleştirileceği ve söz konusu tahvillerin izleyen üç ay
boyunca yeniden ihraç edileceği, dövize endeksli senet ihracı gerçekleştirilmeyeceği ve döviz
cinsi iç borçlara ilişkin borç çevirme oranının yüzde 80’i aşmayacağı kamuoyuna
duyurulmuştur.

2006 yılındaki borçlanmalar kamuoyuna açıklanan programla uyumlu olarak gerçekleştirilmiş


olmakla beraber, uzun vadeli sabit kuponlu senet ihracına Mayıs–Haziran döneminde yaşanan
dalgalanmalar nedeniyle ara verilmiştir. Dalgalanma sonrasında Eylül ayından başlayarak söz
konusu senetlerin ihracına devam edilmiştir.

İç borçlanmalarda ihale yöntemi kullanılmış, bu dönemde 50 adet ihaleyle toplam net 112,6
milyar YTL karşılığı nominal 129,5 milyar YTL tutarında borçlanma gerçekleştirilmiştir. Söz
konusu ihalelerde teklif karşılama oranı toplamda yüzde 48 olmuştur. Piyasa Yapıcılığı
Sistemi çerçevesinde ihale sonrasında değişim işlemleri kapsamında da net 2,3 milyar YTL
karşılığı nominal 2,8 milyar YTL tutarında DİBS ihracı yapılmıştır. Ayrıca, değişim ihaleleri
yoluyla net 2,4 milyar YTL karşılığı nominal 3,2 milyar YTL tutarında DİBS ihracı
gerçekleştirilmiştir. Böylece, 2006 yılında yapılan toplam iç borçlanma miktarı net 117,3
milyar YTL, nominal olarak da 135,6 milyar YTL olmuştur.

112,6 milyar YTL tutarındaki toplam iç borçlanmanın yüzde 98’i YTL, yüzde 2’si ise döviz
cinsinden sağlanmıştır. YTL cinsi değişken faizli borçlanmaların toplam YTL cinsi
borçlanma içindeki payı ise yüzde 27,9 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2006 yılında

25
gerçekleştirilen ihale sonrası değişim ve senet değişim ihaleleri dahil olmak üzere toplam
nominal 135,6 milyar YTL tutarındaki iç borçlanmanın yüzde 98,3’ü YTL, yüzde 1,7’si ise
döviz cinsinden sağlanmıştır. YTL cinsi değişken faizli borçlanmaların toplam YTL cinsi
borçlanma içindeki payı ise yüzde 22,9 seviyesinde gerçekleşmiştir.

YTL cinsi sabit faizli DİBS ihraçlarının ortalama faizi 2005 yılında yüzde 16,1 seviyesinde
iken, 2006 yılı Nisan ayı itibarıyla yüzde 13,8 seviyesine gerilemiş, ancak Mayıs – Haziran
dönemindeki dalgalanmaya bağlı olarak, 2006 yılı sonu itibarıyla yüzde 17,9 olarak
gerçekleşmiştir. 2005 yılında 27,7 ay seviyesinde olan nakit iç borçlanmanın ortalama vadesi
2006 yılında 28 ay olmuştur.

Ayrıca, aktif borç yönetimi kapsamında 2006 yılında geri alım ve değişim ihaleleri
gerçekleştirilmiştir. Mart ve Nisan aylarında 14.06.2006 vadeli ABD Dolarına endeksli
senede ilişkin geri alım ihaleleri, Temmuz ve Ekim aylarında ise sırasıyla 13.09.2006,
24.01.2007 ve 07.03.2007 vadeli DİBS’lere ilişkin değişim ihaleleri düzenlenmiştir. Geri alım
ihalelerinde toplam 1,3 milyar dolar tutarında dövize endeksli DİBS itfa edilirken, değişim
ihalelerinde ise net 2,4 milyar YTL tutarında senet daha uzun vadeli DİBS’lerle
değiştirilmiştir.

2002 yılı Eylül ayından bu yana uygulanmakta olan Piyasa Yapıcılığı Sistemi çerçevesinde
2006 yılı Eylül ayında önceki dönemde piyasa yapıcısı olan 12 banka ile yeniden sözleşme
yapılmıştır. Bu dönemde, ilk defa Piyasa Yapıcı Bankaların ekonomik görünüme ilişkin
beklenti ve önerilerinin yer aldığı ve her on beş günde bir güncellenen beklenti anketi
yapılmıştır.

2. Nakit Yönetimi

Hazine Nakit Dengesi Programı 2006 yılı bütçe hedefleri ile uyumlu olarak hazırlanmıştır.
Program kapsamında belirli bir seviyede rezerv tutulması uygulamasına devam edilmiştir. Bu
stratejinin ve borçlanma dışı kaynaklarda gösterilen performansın bir sonucu olarak Hazine
banka hesapları bir önceki yıl sonuna göre 4,5 milyar YTL artmıştır.

Nakit programında meydana gelen gerçekleşmeler aylık olarak Hazine internet sayfasında
yayımlanarak kamuoyuna duyurulmuştur. 2006 yılı geçici verilerine göre nakit bazda toplam
163,5 milyar YTL gelir elde edilmiş, 126,2 milyar YTL faiz dışı harcama yapılmış ve 37,2

26
milyar YTL faiz dışı fazla oluşmuştur. Toplam 44,9 milyar YTL faiz ödemesinden sonra
Hazine nakit dengesi 7,7 milyar YTL açık vermiştir.

3. Risk Yönetimi

“Borç ve Risk Yönetiminin Koordinasyonu ve Yürütülmesine İlişkin Esas ve Usuller


Hakkında Yönetmelik” çerçevesinde, 2007-2009 dönemine ilişkin borçlanma stratejileri ve
risk limitleri Borç Yönetimi Komitesine sunulmuştur.

Ayrıca, borçlanma ile ilgili tahmin ve projeksiyon çalışmaları, ölçüt borçlanma politikalarının
belirlenmesinde kullanılan modellerin geliştirilmesi ve güncellenmesi çalışmaları yürütülmüş,
borç yöneticilerinin karar alma sürecini kolaylaştırabilmek amacıyla senaryo analizleri her ay
düzenli olarak raporlanmıştır.

Borç ve Risk Yönetimi kapasitesinin güçlendirilmesi kapsamında Kredi Derecelendirme


Modeli oluşturulmuş, Piyasa Riski Yönetim Modeli ile Döviz ve Faiz Modelleri ise
geliştirilmiştir.

Ayrıca, borç ve risk yönetiminde şeffaflık ve hesap verilebilirliğin gereği olarak Kamu Borç
Yönetimi Raporu 2006 yılı Ağustos ayına kadar çeyrekler itibarıyla, Ağustos ayından itibaren
de her ay Türkçe ve İngilizce eş anlı olarak yayımlanmış ve ilgili kurumlara dağıtılmıştır.
Rapor Hazine internet sitesinde de kamuoyunun bilgisine sunulmuştur.

4. Borç İşlemleri

Devlet borçları faiz ve ıskonto giderlerine ilişkin geri ödemeler için 2006 yılı bütçesinde
39.305 milyon YTL’si iç borçta ve 7.225 milyon YTL’si dış borçta kullanılmak üzere toplam
46.530 milyon YTL ödenek ayrılmıştır. Bu kapsamda, 38.955 milyon YTL iç borç geri
ödemesi ve 7.093 milyon YTL dış borç geri ödemesi yapılmış, böylece ödenek kullanım oranı
iç ve dış borçlar için sırasıyla yüzde 99,1 ve yüzde 98,2 olarak gerçekleşmiştir.

27
Tablo 5: 2006 Yılı İç ve Dış Borç Ödemeleri
Anapara Iskonto
(Milyon YTL) Faiz Gideri Genel Gider Prim Geliri
Gideri Gideri
İç Borç 111.769 38.659 0 296 1.635
Dış Borç 18.508 6.662 85 346 -
TOPLAM 130.277 45.321 85 642 1.635

2006 yılı sonu itibarıyla, merkezi yönetim borç stoku 345 milyar YTL olmuştur. Söz konusu
borç stokunun 251,5 milyar YTL’si iç ve 93,5 milyar YTL’si dış borçlardan oluşmaktadır.
Ayrıca, söz konusu stokun döviz ve faiz kompozisyonu incelendiğinde, yüzde 63’nün YTL ve
yüzde 37’sinin döviz cinsi borç stokundan oluştuğu ve ilgili stokun yüzde 54 oranında sabit
ve yüzde 46 oranında değişken faizli borçlar içerdiği gözlenmektedir.

Şekil 6: Merkezi Yönetim Borç Stoku Döviz ve Faiz Kompozisyonu

Merkezi Yönetim Borç Stokunun Döviz Merkezi Yönetim Borç Stokunun Faiz
Kompozisyonu Kompozisyonu

Döviz
37%
Değişken
46%
Sabit
54%
YTL
63%

5. Alacak İşlemleri ve Hazine Garantileri

i. Hazine Garantileri

Hazine garantisi ile temin edilen dış kredi stoku bir önceki yıla göre yüzde 4,3 azalarak 4,1
milyar dolar olmuştur.

Hazine garantilerinin üstlenilmesi kapsamında yapılan ödemeler TCMB nezdinde


oluşturulmuş olan Risk Hesabından gerçekleştirilmektedir. 2006 yılında Hazine yatırım
garantisi kapsamında 125,1 milyon dolar ve Hazine geri ödeme garantisi kapsamında 211,5
milyon doları olmak üzere toplam 336,6 milyon dolar tutarında ödeme üstlenilmiştir. Aynı
dönemde, borçlu kuruluşların kendilerinin yaptığı Hazine garantili kredilere ilişkin geri
ödeme tutarı ise 846,3 milyon dolar olup üstlenim oranı yüzde 20 olarak gerçekleşmiştir.

28
ii. 4749 Sayılı Kanun Kapsamındaki Hazine Alacakları

2006 yılı sonu itibarıyla Hazine alacak stoku aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Tablo 6: 2006 Yıl Sonu İtibarıyla Hazine Alacak Stoku


Milyon YTL Yüzde
Fonlar 79.785 79,4
Mahalli İdareler 12.935 12,9
KİT'ler 5.247 5,2
Bankalar 1.043 1,0
Kamu Bankaları 645 0,6
Kamu İşletmeleri 338 0,3
Merkezi Yönetim 279 0,3
Organizasyonlar 69 0,1
Sigorta Kuruluşları 90 0,1
Özel Kuruluşlar 29 0
Vakıflar 32 0
TOPLAM 100.491 100,0

Hazine alacakları kapsamında 2006 yılında 2,1 milyar YTL tahsilat yapılmıştır. Bu tahsilatın
869 milyon YTL’si TMSF’den olup, aynı dönemde belediye ve bağlı kuruluşlarından yapılan
tahsilat 498,5 milyon YTL, KİT’lerden yapılan tahsilat ise 443,8 milyon YTL seviyesinde
gerçekleşmiştir.

2006 yılında çeşitli kurum ve kuruluşlardan gelen yeniden yapılandırma talepleri “Hazine
Alacaklarının Yönetimi, Takip ve Tahsiline Dair Yönetmelik” kapsamında değerlendirilmiş
ve yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olan alacaklar yeniden yapılandırılmıştır.
2006 yılında vadesi gelen 273,8 milyon YTL tutarında Hazine alacağı yapılandırılmıştır.
Ayrıca, yaklaşık 753 milyon YTL tutarında Hazine alacağı Maliye Bakanlığı tarafından 6183
sayılı Kanun kapsamında tecil edilmiştir.

6. Mevzuat

30 Aralık 2006 tarih ve 5568 sayılı Kanunla 4749 Sayılı Kamu Finansmanı ve Borç
Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklikle, 4749
sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi’nin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’a 3 geçici
madde eklenmiş olup, söz konusu değişikliklerle; bir kısmı 4749 sayılı Kanun’un yürürlüğe
girmesinden evvel sağlanmış olan kredilerden, bütçeleştirilmeden kullanılmış olan ve alacak
takibi yapılamayan kredi tutarlarına ilişkin hesaplar ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı

29
Teşvik Fonu kapsamında yürütülmesi öngörülen program ve/veya projelerin finansmanı için
sağlanacak kredilerin bütçenin gelir ve gider kalemiyle ilişkilendirilmeksizin tahsisi ve 5018
sayılı Kanun’da yapılan değişiklikler sebebiyle Üniversitelere sağlanmış olan kredilerden
yapılacak kullanımların tabi olacağı hükümlerin belirlenmesi sağlanmıştır. Aynı Kanunla
Çalışanları Tasarrufa Teşvik Hesabının (ÇTTH) tasfiyesi sağlanmıştır.

7. Kamu Haznedarlığı

Bankacılık sektöründe rekabetin sağlanması ve kamu kuruluşlarının kaynaklarının daha etkin


bir şekilde değerlendirilmesi amacıyla, kamu mevduatının özel bankalarda da
değerlendirilmesine olanak sağlayacak takvim Temmuz 2006 tarihinde kamuoyuna
duyurulmuştur.

8. Çalışanları Tasarrufa Teşvik Hesabı (ÇTTH)

4853 sayılı Kanuna göre ÇTTH Hesaplarının tasfiyesine devam edilmiş ve bu kapsamda
Haziran 2006 tarihi itibarıyla son nema taksiti ödenerek sistemdeki hak sahiplerine ilişkin
yükümlülükler yerine getirilmiştir. Sistem kapsamında, ilgili hesabın tasfiyesinden (2003) bu
yana 1,3 milyar YTL anapara ve 12,1 milyar YTL nema olmak üzere toplam 13,4 milyar YTL
ÇTTH ödemesi yapılmıştır.
b) Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü
1. Dış Borç Yönetimi
i. Uluslararası Sermaye Piyasalarından Borçlanma

Bütçe finansmanı amacıyla, 2006 yılında uluslararası sermaye piyasalarından 7 adet tahvil
ihracı ile toplam 5,8 milyar dolar tutarında kaynak sağlanmış ve 5,5 milyar dolar tutarındaki
2006 yılı hedefi aşılmıştır. Toplam finansmanın yüzde 74’ü dolar, yüzde 26’sı Avro
cinsinden sağlanmıştır. Avro cinsi ihraçlarda ortalama 10,1 yıl, dolar cinsi ihraçlarda ortalama
22,4 yıl olmak üzere; 2006 yılı ihraçlarının ortalama vadesi 19,3 yıl olarak gerçekleşmiştir.
Maliyet açısından incelendiğinde, Avro cinsi ihraçların ortalama maliyeti yüzde 5,4, dolar
cinsi ihraçların ortalama maliyeti yüzde 7,4 olarak gerçekleşmiştir.

30
Tablo 7: 2006 Yılında Uluslararası Sermaye Piyasalarında Gerçekleştirilen Tahvil
İhraçları
İhraç Miktar Vade Yatırımcıya Yatırımcıya
Döviz Cinsi Vade Sonu
Tarihi (milyon) (Yıl) Getirisi (%) Getirisi (Spread)
17.01.2006 Dolar 1.500 17.03.2036 30 7,125 UST + 258 bp
19.07.2006 Dolar 500 15.01.2014 10 7,950 UST + 285 bp
26.09.2006 Dolar 1.500* 26.09.2016 10 7,120 UST + 233 bp
01.11.2006 Dolar 1.250 05.02.2025 20 7,398 UST + 249 bp
14.11.2006 Dolar 750 17.03.2036 30 7,380 UST + 265 bp
Toplam 4.330
01.03.2006 Avro 750 01.03.2016 10 5,050 Bund + 157 bp
19.10.2006 Avro 500 16.02.2017 12 5,909 Bund + 210 bp
Toplam 1.250
GENEL
TOPLAM 5.848
(Dolar)
* Exchange işlemi kapsamında ihraç edilen tahvil. Tahvilin, 330,280,000.00 ABD Dolarlık bölümü (nominal) nakit karşılığı
ihraç edilmiştir.

Ayrıca borç yönetimi faaliyetleri kapsamında, 2006 yılı Eylül ayında, uluslararası piyasalarda
ihraç edilen tahvillere yönelik bir borç değişimi işlemi gerçekleştirilmiştir. Bu işlem
çerçevesinde, 2006-2010 vadeleri arasındaki Dolar cinsinden uluslararası tahviller geri
alınarak yerine 2016 vadeli (10 yıl) dolar cinsinden yeni bir tahvil verilmiştir. İşlem
sonucunda ihraç edilen 2016 vadeli tahvilin tutarı 1,5 milyar dolar olmuştur. Bu tutarın 1,17
milyar dolarlık kısmı 2006-2010 vadeleri arasındaki dolar cinsinden tahvillerin değişimi, 330
milyon dolarlık kısmı ise nakit karşılığı ihraç edilmiştir. İşlemle 2006-2010 yılları arasında
gerçekleşecek toplam 1 milyar dolarlık anapara geri ödemesi 2016 yılına ötelenerek ortalama
vadesi 2 yıl olan tahviller, 10 yıl vadeli yeni bir tahville değiştirilmiş ve değişime kabul edilen
tahviller için ortalama 8 yıl vade uzatımı sağlanmıştır.

ii. Yatırımcılarla İlişkiler

Sürekli güncellenen bir internet sayfası, e-posta yoluyla düzenli olarak dağıtılan notlar ve
cevaplanan sorular vasıtasıyla uluslararası yatırımcıların Türkiye ekonomisi hakkında
bilgilendirilmesi sağlanmıştır. Ayrıca, gerek Ankara ve İstanbul’da gerekse Avrupa, Asya,

31
A.B.D. ve Körfez ülkelerinde yatırımcı toplantıları düzenlenerek yatırımcılara ülkemiz
ekonomisi hakkında bilgi verilmiştir.

Tablo 8: 2006 Yılında Yapılan Yatırımcı Toplantıları


Tarih Bölge Şehir
17 Ocak Avrupa Londra
21-23 Mart Asya Hong Kong, Singapur
21-23 Nisan ABD Washington, New York
30-31 Mayıs Orta Doğu Kuveyt
19-20 Eylül Asya Singapur
17-18 Ekim Avrupa Londra

2006 yılı sonu itibariyle ülkemiz kredi notları, 2005 yılı sonundaki seviyelerini korumuştur.

Tablo 9: Kredi Notlarımızın Gelişimi (2003-2006)


Standard &
Moody’s Fitch JCR
Poor's
2003 Sonu B+ (durağan) B1 (durağan) B (pozitif) B+ (durağan)
09.02.2004 B+ (durağan)
08.03.2004 B+ (pozitif)
12.03.2004 B+ (pozitif)
17.08.2004 BB- (durağan)
25.08.2004 B+ (pozitif)
13.01.2005 BB- (durağan)
11.02.2005 B1 (pozitif)
10.03.2005 BB- (pozitif)
06.12.2005 BB- (pozitif)
14.12.2005 Ba3 (durağan)
23.01.2006 BB- (pozitif)
27.06.2006 BB- (durağan)
Mevcut Durum BB- (durağan) Ba3 (durağan) BB- (pozitif) BB- (pozitif)

32
iii. Uluslararası Kuruluşlardan Program Finansmanı

IMF ile yürütülmekte olan Stand-By düzenlemesi kapsamında IMF’den 2006 yılında 1.998,6
milyon SDR (2006 sonu ABD Doları/SDR kuruyla yaklaşık 3 milyar ABD Doları) tutarında
kredi kullanılmıştır.

Dünya Bankası’ndan program kredisi olarak, III. Program Amaçlı Mali ve Kamu Sektörü
Uyum Kredisi’nin (PFPSAL III) 500 milyon dolar tutarındaki ikinci ve son dilimi ile 403
milyon Avro (500 milyon dolar) tutarındaki Program Amaçlı Kamu Sektörü Kalkınma
Politikası Kredisi (PPDPL) kullanılmıştır.

iv. Proje Finansmanı

2006 yılı Ocak-Aralık döneminde dış proje kredi finansmanı çerçevesinde, 2.380 milyon
doları hizmet sektörü, 487 milyon dolar enerji sektörü ve 120 milyon doları tarım sektörü
olmak üzere toplam 2.987 milyon dolarlık kullanım yapılmıştır. Hizmet sektörü içinde
özellikle ulaştırma, haberleşme ve depolama hizmetleri için yapılan kredi kullanımları
belirleyici olmuştur.

Tablo 10: 2006 Yılı Ocak-Aralık Dönemi Dış Proje Kredi Kullanımlarının Sektörlere
Göre Dağılımı
Sektörler Milyon Dolar Yüzde
Hizmet Sektörü 2.380 79,7
Sanayi Sektörü 0 0,0
Tarım Sektörü 120 4,0
Enerji Sektörü 487 16,3
TOPLAM 2.987 100,0

2006 yılı Ocak-Aralık döneminde yapılan kredi kullanımların 1.456 milyon doları parasal
kuruluşlardan, 1.216 milyon doları uluslararası kuruluşlardan, 315,5 milyon doları hükümet
kuruluşlarından yapılmıştır. Parasal kuruluşlardan sağlanan kredi miktarı içinde ticari
bankalar 1.356 milyon dolar ile en büyük paya sahiptir.

33
Tablo 11: 2006 Ocak-Aralık Dönemi Dış Proje Kredi Kullanımlarının Kreditörlere Göre
Dağılımı
Kreditör Milyon dolar Yüzde dağılım

Hükümet Kuruluşları 315 10,5


Parasal Kuruluşlar 1.455 48,7
Uluslararası Kuruluşlar 1.217 40,8
TOPLAM 2.987 100,0

2. Uluslararası Ekonomik İlişkiler


i. Uluslararası Para Fonu (IMF)
IMF ile 2005-2008 dönemini kapsayan mevcut stand-by düzenlemesi 11 Mayıs 2005
tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye bu kapsamda 2006 yılında IMF’den 1.999 milyon SDR
tutarında kredi kullanırken faiz dahil 5.635 milyon SDR ödeme yapmıştır (Tablo 12).
Türkiye, 2003 yılı başından itibaren IMF’ye net borç geri ödeyicisi olma konumunu
sürdürmektedir. Böylece Türkiye 1999-2006 döneminde toplam 27.679 milyon SDR kredi
kullanırken 24.288 milyon SDR ödemede bulunmuştur.
Tablo 12: 1999-2006 Döneminde IMF’den Sağlanan Krediler ve Borç Servisi
TOPLAM
(Milyon SDR) 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006
SDR Dolar1
I. Kullanım2 583 2.622 8.895 9.929 1.191 794 1.666 1.999 27.679 41.640
II. Borç Servisi 219 105 1.207 5.544 1.863 3.805 5.910 5.635 24.288 36.539
Anapara3 210 66 868 4.916 1.224 3.158 5.267 5.092 20.801 31.293
Faiz 8 40 339 628 639 647 644 543 3.487 5.246
III. Net Kullanım (I-
365 2.517 7.688 4.385 -672 -3.011 -4.245 -3.637 3.391 5.101
II)
Faiz Hariç Net
373 2.556 8.028 5.013 -33 -2.364 -3.601 -3.094 6.878 10.347
Kullanım
1
29 Aralık 2006 itibariyle ABD Doları/SDR kuru 1,5044’tür (Kaynak: www.imf.org).
2
Hazine Müsteşarlığı ve TCMB toplamını içermektedir.
3
IMF Stand-by kaynaklarının toplam vadesi 4 yıl olup, bunun 2 yıl 3 ayı geri ödemesiz dönemden oluşmaktadır.
Ancak borçlu ülkenin talebi ve IMF İcra Direktörleri Kurulu'nun onayına bağlı olarak vade bir yıl uzatılabilmektedir.

ii. Dünya Bankası

Genel İlişkiler:

Kalkınmakta olan ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerine katkıda bulunmak amacıyla


kurulmuş olan Dünya Bankası’ndan ülkemiz için bugüne kadar bütçe desteği amacıyla çeşitli
program kredileri, kamu kuruluşlarının yatırım ve kurumsal gelişme ihtiyaçları için ise proje
kredileri temin edilmiştir. 2006 yılında yürürlükte olan program ve proje kredileri ile karma

34
kredilerin (hem proje hem program kredisi niteliği taşıyan) toplam tutarı yaklaşık 7,0 milyar
dolardır. Bu tutarın 1,5 milyar doları program, yaklaşık 4,4 milyar doları proje ve 1,1 milyar
doları da karma kredilerden oluşmaktadır.
Tablo 13: Dünya Bankası Proje ve Program Kredileri (31 Aralık 2006 İtibarıyla)
(Milyon Dolar)
Son
Yürürlük
Kredi Toplam İptal 2006 Yılı
Proje ve Program Adı Kul. Bakiye
Tarihi
Miktarı Kullanım Edilen Kullanımı
Tarihi
1. 2006 YILINDAN ÖNCE YÜRÜRLÜĞE GİREN PROJE VE PROGRAM KREDİLERİ
Proje Kredileri
Ulusal İletim Şebekesi Eyl.98 Ara.07 250,0 198,8 20,8 30,4 52,3
Endüstriyel Teknoloji Projesi Eki.99 Nis.06 155,0 152,0 3,0 0,0 7,0
Marmara Dep.Acil Yen.Yap. (MEER) Ara.99 Ara.06 505,0 287,0 168,6 49,4 56,1
II . Temel Eğitim Ağu.02 Ağu.07 300,0 181,0 0,0 119,0 169,8
İhracat Finansmanı Aracılık Kredisi II Mar.04 Eyl.09 303,1 289,7 0,0 13,4 31,4
Yenilenebilir Enerji Tem.04 Haz.10 202,0 72,7 1,0 128,3 56,3
Sağlıkta Dönüşüm Ağu.04 Ara.07 60,6 10,0 0,3 50,3 6,3
Anadolu Su Havzaları Ara.04 Haz.12 20,0 2,2 4,3 13,4 1,7
Güneydoğu Avrupa Enerji Topluluğu
(ECSEE APL II) Ağu.05 Ara.10 66,0 6,0 0,0 60,0 5,7
İhracat Finans. Aracılık Kredisi III Ara.05 Haz.10 305,0 119,6 0,0 185,4 103,4
Program Kredileri
PFPSAL III Tem.04 Haz.06 1000,0 1000,0 0,0 0,0 500,0
Karma Krediler (Proje+Program)
Tarım Reformu Uygulama Projesi Tem.01 Ara.08 600,0 394,2 0,0 205,8 38,5
Sosyal Riskin Azaltılması Kas.01 Mar.07 500,0 494,7 0,0 5,3 120,8
Toplam (1) 4.266,7 3.207,9 198,0 860,7 1.149,3
2. 2006 YILINDA YÜRÜRLÜĞE GİREN PROJE VE PROGRAM KREDİLERİ
Proje Kredileri
Özelleştirme Sosyal Destek II Oca.06 Haz.09 465,4 108,3 0,0 357,1 108,3
İst.Sis.Risk.Az.&Ac.Dur.Haz.(ISMEP) Şub.06 Eyl.10 400,0 1,9 0,0 398,1 1,9
Doğal Gaz Sektörünü Geliştirme Prj. Mar.06 Ara.12 325,0 1,3 0,0 323,7 1,3
Ortaöğretim Projesi (SEP) May.06 May.10 104,0 5,1 0,0 98,9 5,1
Belediye Hizmetleri Projesi May.06 Haz.10 275,0 1,8 0,0 273,2 1,8

35
Güneydoğu Avrupa Enerji Topluluğu
(ECSEE APL III) May.06 Haz.11 150,0 0,4 0,0 149,6 0,4
Devlet Demiryolları Yeniden
Yapılandırma Projesi Haz.06 Eyl.09 184,7 0,0 0,0 184,7 0
Kuş Gribi Mücadele ve Hazırlık Eyl.06 Kas.10 35,0 0,0 0,0 35 0
Elektrik Üretiminin Rehabilitasyonu
ve Yeniden Yapılandırılması Projesi Kas.06 Ara.11 336,0 0,9 0,0 335,1 0,9
Program Kredileri
PPDPL I Ağu.06 Eyl.07 500,0 500,0 0,0 0,0 500,0
Toplam (2) 2.275,1 619,7 0,0 2.155,4 619,7
GENEL TOPLAM (1+2) 7041,8 3.827,6 198 3.016,1 1.769,0

Ülke Destek Stratejisi (Country Assistance Strategy-CAS):

Ülkemizin, 1 Temmuz 2003-30 Haziran 2006 döneminde Dünya Bankası’ndan sağlayacağı


mali ve teknik destek programına ilişkin olarak uygulanmakta olan CAS Programı, 1 yıl daha
uzatılmış (Haziran 2007’ye kadar) ve toplam finansman tavanı yaklaşık 6,5 milyar dolara
çıkarılmıştır. Söz konusu programın 2,3 milyar dolarlık kısmı program, 4,2 milyar dolar
kadarlık kısmı ise proje finansmanından oluşmaktadır.
Banka kaynaklarından 2005 yılında 459 milyon dolar ve 2006 yılında ise yaklaşık 1,8 milyar
dolar tutarında kredi kullanımı yapılmıştır.

Program Amaçlı Krediler :

Kamu ve mali sektörde yürütülmekte olan reformların desteklenmesi amacıyla; 2004 yılında
anlaşması imzalanan 1 milyar dolar tutarındaki III. Program Amaçlı Mali ve Kamu Sektörü
Uyum Kredisi’nin (PFPSAL III) 500 milyon dolar tutarındaki ikinci dilimi 2006 yılında
kullanılmıştır. Ayrıca, 403 milyon Avro tutarındaki Kamu Sektörü Kalkınma Politikası
Kredisi (PPDPL I) de 2006 yılı içerisinde kullanılmıştır.

Proje Kredileri:

Dünya Bankası’ndan yaklaşık 2,28 milyar dolar eşdeğeri finansman sağlanan ve iki tanesinin
kredi anlaşması 2005 yılında imzalanmış olan toplam dokuz adet projeye ilişkin kredi
anlaşması 2006 yılında yürürlüğe girmiştir.
• Özelleştirme Sosyal Destek Projesi II – (465,4 milyon dolar)

36
• İstanbul Sismik Riskin Azaltılması ve Acil Durum Haz. Prj. (400 milyon dolar)
• Doğal Gaz Sektörünü Geliştirme Projesi – (325 milyon dolar)
• Belediye Hizmetleri Projesi – (275 milyon dolar)
• Ortaöğretim Projesi (SEP) – (104 milyon dolar)
• Devlet Demiryollarının Yeniden Yap. Projesi - (185 milyon dolar)
• ECSEE-APL3 Projesi – (150 milyon dolar)
• Kuş Gribi Mücadele ve Hazırlık Projesi – (35 milyon dolar)
• Elektrik Üretimin Rehabilitasyonu ve Yeniden Yapılandırılması Projesi –(336 milyon
dolar)

Dünya Bankası Grubu’ndaki Kuruluşlar ile İlişkiler:

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası: (IBRD): IBRD’deki sermaye payımızı korumak


amacıyla, IBRD’ye 2006 yılında 6,5 milyon YTL tutarında ödeme yapılmıştır.

Uluslararası Finansman Kurumu (IFC): Gelişmekte olan ülkelerdeki özel sektör kuruluşlarına
hükümet garantisi aranmaksızın kredi ve sermaye iştiraki yoluyla finansman sağlamaktadır.
2005 yılı Temmuz 2006 yılı Haziran ayları arasındaki döneminde IFC, Türk firmalarına
toplam 463 milyon dolar kredi sağlamıştır.

Uluslararası Kalkınma Birliği (IDA): Kişi başına milli geliri 895 doların altında bulunan az
gelişmiş ülkelere uzun vadeli ve düşük faizli kredi sağlamak amacıyla kurulmuş olan IDA’ya
2006 yılında, ülkemizce 3,264 milyon SDR katkı payı ödemesinde bulunulmuştur.

Küresel Çevre Fonu (GEF): Küresel çevrenin korunması amacıyla, gelişmekte olan ülkelere
hibe ve uygun koşullu krediler yoluyla finansman sağlayan GEF’e 2006 yılında 1.015 milyon
SDR katkı payı ödemesinde bulunulmuştur.
iii. Avrupa Birliği ile İlişkiler

Avrupa Birliği ile yürütülmekte olan tam üyeliğe yönelik tarama çalışmaları 2005 yılı Ekim
ayında başlamıştır. 33 Fasılda yürütülen çalışmalara Hazine Müsteşarlığı 25 fasılda katılım
sağlamış; “Sermayenin Serbest Dolaşımı”, “Mali Hizmetler” ve “Ekonomik ve Parasal
Politika” fasıllarında kurumlar arası koordinasyon görevini üstlenmiştir.

37
iv. Avrupa Kredi Kuruluşları

2006 yılında Avrupa Yatırım Bankası (AYB) ve Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası (AKKB)
ile 7 adet kredi anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşmalarla AYB’den 735 milyon Avro,
AKKB’den ise 201,6 milyon Avro olmak üzere toplam 936,6 milyon Avro tutarında
finansman imkanı sağlanmıştır.

Söz konusu projeler içinde Boğaz Tüp Geçiş-Marmaray Projesinin III. Kısmı, KOBİ’lere
destek kredisi, TEDAŞ Şehir Şebekeleri Projesi, Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi I. Etabı
Ek Finansman Projesi önem taşımaktadır.

2006 yılında AYB’den 315,2 milyon Avro ve AKKB’den 23,8 milyon Avro olmak üzere
toplam 339 milyon Avro tutarında proje kredisi kullanılmıştır.

Tablo 14: 2000-2006 Yılları Arasında Avrupa Kredi Kuruluşlarından Sağlanan ve


Kullanımı Devam Eden Krediler
(Milyon Avro)
Anlaşma Kreditör Kredi Toplam
No. Proje Adı
Tarihi Banka Tutarı Kullanım
Avrupa Yatırım Bankası (AYB)
1 Bursa Atıksu Projesi 05.12.2000 AYB 80,0 0,0
2 Mersin Atıksu ve Kanalizasyon Projesi 11.10.2001 AYB 60,0 0,0
3 Eskişehir Kentsel Gelişim 14.12.2001 AYB 110,0 7,0
4 Silivri Yeraltı Gaz Depolama 28.02.2002 AYB 90,0 0,0
Belediye Su ve Kanalizasyon Altyapısı-
5 MUWIT 04.07.2002 AYB 40,0 0,0
6 Çerçeve Eğitim Projesi 11.10.2002 AYB 50,0 18,2
7 KGM - Şehirlerarası Yol Projesi I 26.11.2002 AYB 225,0 32
8 Global Kredi III 02.04.2003 AYB 200,0 1,6
Marmara Depremi Acil Yardım ve
9 Yeniden Yapılandırma-Terra 1 02.04.2003 AYB 150,0 50,0

10 Sanayi Sektörü Global Kredi IV 04.03.2004 AYB 250,0 34,2


11 Bursa Hafif Raylı Sistem B Projesi 24.06.2004 AYB 55,0 26,5
12 Boğaz Tüp Geçiş (Marmaray) II. Bölüm 20.09.2004 AYB 200,0 0,0
13 TSKB Apex Kredisi 30.11.2004 AYB 150,0 34,7
14 Samsun Atıksu Projesi 21.03.2005 AYB 30,0 0,0

38
15 Global Kredi V 09.12.2005 AYB 250,0 111,0
16 Boğaz Tüp Geçiş (Marmaray) II. Bölüm 09.12.2005 AYB 450,0 0,0
17 Boğaz Tüp Geçiş (Marmaray) III. Kısım 13.03.2006 AYB 400 0,0
18 Samsun Hafif Raylı Toplu Taşıma 10.05.2006 AYB 65,0 0,0
19 Çerçeve Eğitim Projesi B 21.07.2006 AYB 50,0 0,0
20 TEDAŞ Şehir Şebekeleri Projesi 10.08.2006 AYB 100,0 0,0
21 Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi I. 14.12.2006 AYB 120,0 0,0
AYB TOPLAM 3.125 315,2
Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası
22 DSİ 8 Sulama Projesi 03.10.2002 AKKB 135,0 11,6
23 Akçay-Bozdoğan Sulama Projesi 22.04.2003 AKKB 31,7 4,3
24 Gönen Sulama Projesi 24.10.2003 AKKB 34,2 4,9
25 KOBİ Kredisi Çerçeve Anlaşması 07.04.2004 AKKB 200,0 1,4
26 Çaygören Sulama Projesi 08.05.2006 AKKB 1,6 1,6
27 AKKB-KOBİ Kredisi 28.07.2006 AKKB 200,0 0,0
AKKB TOPLAM 602,5 23,8
*31.12.2006 itibarıyla

v. Diğer Uluslararası Kredi Kuruluşları ile İlişkiler

11 Haziran 2006 tarihinde Azerbaycan’ın Baku şehrinde düzenlenen Karadeniz Ticaret ve


Kalkınma Bankası’nın 8. Yıllık Toplantısında Türkiye’nin adayı Şubat 2006’dan itibaren 4
yıllık bir süre için Banka Başkanlığına seçilmiştir.

Ülkemizin de üyesi olduğu Yirmiler Grubu (G-20) toplantılarına üst düzeyde katılım
sağlanmıştır. Toplantılarda, mevcut ekonomik durumun değerlendirilmesinin yanı sıra dünya
genelindeki demografik değişimin finansal piyasalara ve iktisadi politikalara etkileri, Bretton
Woods kurumlarının işlevlerinin ve rollerinin stratejik olarak gözden geçirilmesi ve
kurumlara ilişkin reform alternatifleri gibi hususlar tartışılmış ve ortak bildiriler
yayımlanmıştır.

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Ticaret ve Kalkınma Bankası’nın (EİTBANK) kurulması


çalışmaları kapsamında Banka’nın Guvernörler Kurulu, Direktörler Kurulu, Başkanı, Başkan
Yardımcıları 2006 yılı içinde atanmış, Bankanın operasyonel yapılanmasına yönelik
çalışmalara başlanmıştır. Banka Yönetimi ile Türkiye Hükümeti adına Hazine Müsteşarlığı
arasında bir Merkez Ülke (Ev Sahibi Ülke) Anlaşması imzalanmış olup TBMM onayına
sunulmuştur.

39
Ayrıca, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Reasürans şirketinin kuruluş çalışmaları da
sürdürülmüştür.

3. Proje Finansmanı Toplu Değerlendirme

2006 yılı sonu itibariyle 33 adet kamu projesinin finansmanı amacıyla 43 adet kredi anlaşması
imzalanarak, toplam 4,78 milyar dolar sağlanmıştır. Sağlanan bu krediler özellikle ulaştırma
ve enerji projelerinin finansmanına yöneliktir.

Tablo 15: Proje Finansmanının Sektörel Dağılımı (Taahhüt Bazında)


Milyon Dolar Yüzde
Sektörler
2004 2005 2006 2004 2005 2006
Altyapı 68 113 255 1,9 2,8 5,3
Doğal Afet 2 371 0,1 9,1
Eğitim 25 158 0,7 3,3
Enerji 268 83 1.030 7,4 2,0 21,5
Sağlık 47 78 35 1,3 1,9 0,7
Sanayi 1.047 648 255 41,3 15,8 5,3
Savunma ve Güvenlik 68 1,7
Sosyal Koruma 430 10,5
Sulama 106 69 77 2,9 1,7 1,6
Tarım-Orman
Ulaştırma 1.600 2.238 2.971 44,4 54,6 62,1
TOPLAM 3.162 4.097 4.781 100 100 100

2006 yılında proje kredilerinin önemli bir kısmı genel ve katma bütçeli kuruluşlar, KİT ve
yerel yönetim projelerinin finansmanı amacıyla sağlanmıştır.

40
Tablo 16: Proje Kredilerinin Kullanıcı Kuruluşlara Göre Dağılımı (Taahhüt Bazında*)
Milyon Dolar Yüzde
Kuruluşlar
2004 2005 2006 2004 2005 2006
Genel ve Katma Bütçeli İdareler 1.728 3.046 2.097 54,6 74,3 43,9
KİTler 204 162 1.602 6,5 3,9 33,5
Yerel Yönetimler 111 169 572 3,5 4,1 12,0
Bankalar 1.089 615 255 34,5 15,0 5,3
Özerk Bütçeli Kuruluşlar 30 106 255 0,9 2,6 5,3
Diğer 0 0 0 0,0 0,0 0,0
TOPLAM 3.162 4.097 4.781 100,0 100,0 100,0
*Kullanılması sözkonusu olan, ancak henüz tamamı fiilen kullanılmamış toplam kredi miktarı

Proje finansmanında ağırlıklı olarak uluslararası kuruluşlar ile ticari kredi sağlanırken, ihracat
kredileri ile hükümet kredilerin payı önceki yıllara göre azalmıştır.

Tablo 17: Proje Kredilerinin Kreditörlere Göre Dağılımı (Taahhüt Bazında)


Milyon Dolar Yüzde
Kreditörler
2004 2005 2006 2004 2005 2006
Hükümet Kredileri 25 999 255 0,8 24,4 5,3
İhracat Kredileri 1.427 303 321 45,1 7,4 6,7
Ticari Krediler 61 567 1.634 1,9 13,8 34,2
Uluslararası Kuruluşlardan
Sağlanan Borçlar 1.650 2.228 2.571 52,2 54,4 53,8
TOPLAM 3.163 4.097 4.781 100,0 100,0 100,0

Anlaşmaları 2006 yılı içerisinde imzalanan projelere ilişkin toplu bilgiler aşağıdaki tabloda
sunulmaktadır.

41
Tablo 18: 2006 Yılında Proje Finansmanı İçin Anlaşması İmzalanan Orta ve Uzun
Vadeli Kamu Kredileri (Taahhüt Bazında)
Kredi
Tutar (Dolar
No Proje Adı Anlaşma
Karşılığı)
Sayısı
1 Gerze-Sinop Devletyolu Projesi 1 10.000.000
2 Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu Projesi 1 125.000.000
3 Doğalgaz Sektörünü Geliştirme Projesi 1 325.000.000
4 Belediye Hizmetleri Projesi 1 255.224.520
5 Ortaöğretim Projesi 1 95.304.000
6 Boğaz Tüp Geçiş Projesi III. Kısım 1 476.720.000
7 İstanbul Taksim-Yenikapı Metrosu 5 291.225.346
8 Borçka-Muratlı Barajı ve HES (Ek Finansman) 2 18.628.185
9 Devlet Demiryollarını Yeniden Yapılandırma Projesi 1 171.261.660
Güneydoğu Avrupa Enerji Topluluğu - Uyarlanabilir
10 1 151.775.000
Program Kredisi 3 (ECSEE-APL3)
11 Borçka-Artvin Karayolu Projesi 1 92.000.000
12 Kuş Gribi Mücadele ve Hazırlık Projesi 1 34.968.570
13 Samsun Hafif Raylı Toplu Taşım Projesi 1 82.478.500
14 DSİ Susurluk Sulama Havzası Projesi 1 2.133.661
Yukarı Harran Ovası Sulaması Ana Kanal İnşaat
15 1 75.000.000
Projesi
16 Gümüşova-Gerede Otoyolu (Bolu Dağı Geçiş) Projesi 1 175.000.000
17 Adana Hafif Raylı Sistem Projesi 3 198.533.688
18 Milli Eğitim Bakanlığı Çerçeve Eğitim Projesi-B 1 62.660.000
19 AKKB_KOBİ Kredisi 1 254.700.000
20 TEDAŞ Şehir Şebekeleri Projesi 1 128.730.000
Elektrik Üretiminin Rehabilitasyonu ve Yeniden
21 1 355.908.000
Yapılandırılması Projesi
22 Topçam Barajı ve HES Projesi 2 16.704.882
23 Hızlı Tren Setleri Temini Projesi (10 Set) 1 205.099.838
Doğu Karadeniz Sahil Yolu Projesi Trabzon Sahil
24 1 56.000.000
Geçişi Kesimi
Doğu Karadeniz Sahil Yolu Projesi Çayeli Ardeşen –
25 1 236.000.000
Hopa Kesimi
Kemerhisar-Pozantı Otoyolu Eminlik Çİftehan
26 1 123.000.000
Kesimi
Doğu Karadeniz Sahil Yolu Projesi Çarşıbaşı-
27 1 65.000.000
Trabzon-Araklı Kesimi
28 Torul Barajı ve HES Projesi Ek Finansman 1 8.000.000
29 İzmir-Aydın Otoyolu 1 40.000.000
Doğu Karadeniz Sahil Yolu Projesi-Muhtelif
30 1 360.000.000
Kesimler
31 32 Set Banliyö Tren Alımı Projesi 3 104.904.000
32 Karkamış Barajı ve HES Projesi Ek Finansmanı 1 25.000.000
Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi I. Kısım Ek
33 1 159.168.000
Finansman
TOPLAM 43 4.781.127.850

42
Yıl içerisinde proje finansmanı amacıyla sağlanan en büyük tutarlı kredi ulaştırma sektöründe
yer alan Marmaray projesine aittir. Demiryolları, Limanlar ve Hava Meydanları İnşaatı Genel
Müdürlüğü (DLH) tarafından yürütülmekte olan Boğaz Tüp Geçiş-III Kısım Projesi’nin
finansmanı amacıyla 2006 yılı Mart ayında imzalanan anlaşma ile Avrupa Yatırım
Bankası’ndan 400 milyon Avro tutarında kredi sağlanmıştır.

Önceki yıllarda yapılan anlaşmalar da dahil tüm projeler kapsamında 2.718 milyon dolar
karşılığı fiili olarak kredi kullanılmıştır. Proje kredileri kapsamında uluslararası kuruluşlar
bazında yapılan kullanımlar içerisinde en çok kullanım 762,7 milyon dolar karşılığı olarak
Dünya Bankası’ndan, 338,9 milyon dolar karşılığı olarak Avrupa Yatırım Bankası’ndan
gerçekleştirilmiştir.

Tablo 19: 2006 Yılında Taahhüt Bazında Kuruluşlara Sağlanan Krediler


Sıra
KREDİTÖR Milyon dolar
No
1 Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD) 1.389
2 Avrupa Yatırım Bankası (AYB) 910
3 Yapı Kredi Bankası Bahrain 480
4 T.İş Bankası Bahrain 400
5 Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası (AKKB) 257
6 Instituto de Credito Oficial 205
7 WestLB AG Milan 175
8 Garanti-Luxemburg Akbank-Malta 143
9 WestLB AG Londra Şb.-Vakıfbank New York Şb.-KKB 137
10 The Export-Import Bank of Korea 131
11 Garanti-Luxemburg 92
12 AKA Ausfuhrkredit-Gesellschaft mbH 85
13 Koçbank A.Ş-Bahreyn 75
14 Standard Chartered Bank 69
15 İş Bankası Bahreyn Şb 67
16 Societe Generale 64
17 Japan Bank for International Cooperation (JBIC) 45
18 Bayersiche Landesbank 25
19 Va Tech Finance 19
20 NIB 15
TOPLAM 4.781

43
4. Mali İşbirliği Anlaşmaları, Hibeler, Sektör Çalışmaları ve Teknik Yardımlar

i. Mali İşbirliği Anlaşmaları

Türk – Alman Mali ve Teknik İşbirliği kapsamında 7 – 8 Kasım 2006 tarihlerinde


Hükümetlerarası Görüşmeler gerçekleştirilmiş ve görüşmelere ilişkin Protokol, 8 Kasım 2006
tarihinde imzalanmıştır. Bu çerçevede, “Belediye Altyapı Programı VI” için yeniden
programlanan tutarlar dahil olmak üzere 56,44 milyon Avro tutarında finansman temin
edilmiştir. Bu finansmanın 6,44 milyon Avro’luk kısmı hibedir.

Türkiye ile İspanya arasında 28 Temmuz 2006 tarihinde Mali İşbirliği anlaşması
imzalanmıştır. Anlaşma ile kamu projelerinin finasmanı kapsamında 290 milyon Avro
tutarında kredi, kamu kurum ve kuruluşlarınca yürütülecek projelerin fizibilite çalışmalarının
yaptırılması amacıyla da 10 milyon Avro tutarında hibe sağlanmıştır.

ii. Hibeler

Dünya Bankası’ndan temin edilmesi planlanan İkinci Kamu Sektörü Kalkınma Politikası
Kredisi (PPDPL II) hazırlık çalışmalarında Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kullanılmak
üzere 900.000 dolar tutarında bir hazırlık hibesi temin edilmiştir.

Ayrıca, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile 135 milyon dolar tutarında bir kredi anlaşması
yapılmış ve bu anlaşma ile daha önceki anlaşmalar kapsamında 2006 yılı içinde yaklaşık 182
milyon dolarlık kredi kullandırılmıştır.

2006 yılında; Filistin’e 1 milyon dolar, Afganistan’a 1 milyon dolar olmak üzere toplam 2
milyon dolar nakdi hibe verilmiştir.

iii. Sektör Çalışmaları

Dünya Bankası ve ilgili kurumların işbirliğiyle Ülke Ekonomik Memorandumu (Country


Economic Memorandum-CEM), Kamu Harcamalarının Gözden Geçirilmesi (Public
Expenditure Review-PER), Türkiye İşgücü Piyasası, Enerji Arz Güvenliği, Kırsal Finans
Analizi, Endüstriyel Kirliliğin Önlenmesi ve Eğitim Sektörü çalışmaları 2006 yılı içinde
tamamlanmıştır.

44
Finansal sektörün değerlendirilmesine yönelik olarak IMF ve Dünya Bankası’nın işbirliği ile
bir çalışma (Financial Sector Assessment Program-FSAP) başlatılmıştır.

5. Ulusal Fon

Avrupa Birliği ile üyelik öncesi mali işbirliği çerçevesinde 2006 yılında 286 milyon Avro
tutarında finansman anlaşması imzalanmıştır. Böylece 1999-2005 döneminde sağlanan 563
milyon Avro tutarındaki finansman anlaşmaları ile birlikte, 2006 yılı sonu itibariyle sağlanan
toplam hibe anlaşma tutarı 849 milyon Avro düzeyine ulaşmıştır.

2006’da transfer edilen 215 milyon Avro ile birlikte, Avrupa Komisyonu’ndan transfer edilen
hibe birikimli olarak 481 milyon Avro’ya ulaşmıştır. Bu tutarın 180 milyon Avro’su 2006
yılında olmak üzere, toplam 327 milyon Avro’su harcanmış durumdadır.

c) Kamu İktisadi Teşebbüsleri Genel Müdürlüğü

Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Genel Müdürlüğünce, 2006 yılında, özelleştirme kapsam
ve programındaki kuruluşlar dahil bütün KİT sisteminin daha etkin ve verimli çalışması
konusunda gerekli yapısal reformların oluşturulması ve uygulanması, yıl içinde program
hedeflerine ulaşılması için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi ve 2007-2009 yılları
yatırım ve finansman programının hazırlanması faaliyetleri yerine getirilmiştir.

1. KİT Sisteminin İzlenmesi ve Koordinasyonu

2005 yılı itibariyle toplam aktif büyüklüğü 85 Milyar YTL olan işletmeci KİT’lerin bilanço
değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir.

45
Tablo 20: İşletmeci KİT’lerin 2000-2005 Bilanço Değerleri
(Milyon YTL)
Varlıklar 2000 2001 2002 2003 2004 2005*
I-Dönen Varlıklar 11.338 18.998 27.547 31.684 43.643 44.250
A-Hazır Kıymetler 990 2.605 3.854 3.942 3.534 3,296
B-Menkul Kıymetler 217 403 1.410 1.433 2.747 299
C- Stoklar 3.422 4.521 6.287 6.428 7.443 7.213
II- Duran Varlıklar 10.616 20.821 31.249 45.965 48.576 40.780
D- Mali Duran Varlıklar 278 2.237 2.230 4.468 6.234 1.871
E- Maddi Duran Varlıklar 9.719 15.253 26.590 38.372 39.891 35.507
TOPLAM AKTİF 21.954 39.820 58.796 77.649 92.219 85.030

Yükümlülükler
I- Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 9.889 16.880 21.413 22.706 30.573 34.882
II- Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 3.319 6.539 7.725 7.677 8.327 9.204
Toplam Yabancı Kaynak 13.208 23.420 29.138 30.383 38.900 44.086
III- Özkaynaklar 8.746 16.464 29.658 47.266 53.319 40.945
A-Ödenmiş Sermaye 5.115 10.987 15.623 32.304 36.946 19.747
1-Sermaye 6.549 13.893 17.432 34.178 40.579 22.923
2- Ödenmemiş Sermaye (-) 1.435 2.906 1.809 1.874 3.634 3.176
TOPLAM PASİF 21.954 39.884 58.796 77.649 92.219 85.030
Kaynak KİT Bilançoları
* 2006 yıl sonu rakamları 2007 mayıs ayında kesinleşecektir.

KİT’lerin faaliyetlerini etkin bir şekilde takip etmek için yürürlüğe konulan ve elektronik
ortamda bilgi alınmasını sağlayan KİT izleme projesi 2006 yılında daha da geliştirilerek
KİT’lerin mali ve idari yapıları hızlı ve etkin bir şekilde takip edilmiş, program hedeflerinden
sapma riski olabilecek kuruluşların hesapları aylık olarak izlenmiş, risk olması durumunda
KİT’ler gerekli önlemleri acilen almaları için uyarılmıştır. Uygulanmakta olan sistem
sayesinde yazışma yükü azaltılmış, personelin verimliliği artarak sağlıklı ve düzenli bilgi
akışının temini sağlanmıştır.

2. Görev Zararı ve Sermaye Ödemeleri

KİT’lere 2006 yılında 1.917 milyon YTL sermaye, 711 milyon YTL görev zararı olmak
üzere toplam 2.628 milyon YTL bütçeden aktarım yapılmıştır 1. (Tablo 21)

1
Özelleştirme İdaresi portfoyündeki KİTlere Özelleştirme Fonundan aktarılan kaynaklar hariçtir.

46
Tablo 21: İşletmeci KİT’lere Bütçeden Aktarılan Tutarlar
(Milyon YTL)
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006
Sermaye 828 1.012 1.398 877 949 890 1.917
Görev zararı 58 95 772 1.004 381 492 711
TOPLAM 886 1.107 2.170 1.881 1.329 1.382 2.628
Kaynak KİT GM

Yoksul Ailelere Bedelsiz Kömür Dağıtımı kapsamında 2006 yılında Türkiye Kömür
İşletmeleri’ne (TKİ) toplam 250 milyon YTL, Türkiye Taşkömürü Kurumu’na (TTK) ise
toplam 2 milyon YTL aktarılmıştır. Bu çerçevede, 1,7 milyon yoksul aileye 1,3 milyon ton
kömür dağıtılmıştır. Diğer taraftan, maaş, ücret ve sosyal güvenlik ödemeleri için de TTK’ya
571 milyon YTL sermaye transferi yapılmıştır.

Ekonomik olmayan hatların işletilmesi karşılığında Türkiye Cumhuriyeti Devlet


Demiryollarına (TCDD) 2006 yılında 257 milyon YTL görev zararı ödenmiştir. Ayrıca
TCDD’ye maaş, ücret ve sosyal güvenlik ödemeleri için 918 milyon YTL, yatırım için ise 330
milyon YTL olmak üzere toplam 1.248 milyon YTL sermaye transferi yapılmıştır.

3. Sübvansiyonlu Kredi Uygulamaları

T. Halk Bankası tarafından 2006 yılında, esnaf ve sanatkarlara cari faiz oranından yüzde 35
oranında indirim yapılarak sübvansiyonlu kredi kullandırılmıştır. Bu kapsamda kullandırılan
kredilerin tutarı Aralık 2006 itibariyle 2,4 milyar YTL’ye ve kredi kullanan müşteri sayısı da
283 bine ulaşmış ve yıl içinde anılan Bankaya gelir kayıplarına mahsuben 111 milyon YTL
bütçeden aktarılmıştır.

T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından yürütülen sübvansiyonlu


tarımsal kredi uygulamasına 2006 yılında da devam edilmiş olup, cari tarımsal kredi faiz
oranından konularına göre yüzde 20-60 oranında indirim yapılmıştır. Sübvansiyonlu tarımsal
kredilerin Aralık 2006 bakiyesi Ziraat Bankası’nda 3 milyar YTL, Tarım Kredi
Kooperatifleri’nde ise 1,3 milyar YTL olmak üzere 4,3 milyar YTL’na ulaşmıştır. Kredi
kullanan üretici sayısı ise 659 bindir. Yıl içinde, gelir kayıplarına mahsuben Banka ve Tarım
Kredi Kooperatifleri’ne 147 milyon YTL ödenmiştir.

47
4. Tarım Sektörü

Üreticinin fiyat hareketinden korunması, tarımsal ürünlerin ihracatı da dahil olmak üzere
ihracatın geliştirilmesi ve ihracata yönelik yatırımların finansmanı amacıyla kullanılan
Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kapsamında 2006 yılında toplam 320,4 milyon
YTL ödenmiştir.

Tarım Satış Kooperatifleri Birlikleri’nin Yeniden Yapılandırma Programları ile uyumlu


olarak, ürün alımlarının finansmanı amacıyla bir döner fon niteliğindeki DFİF Gider
Hesabı’ndan ise 208 milyon YTL tutarında kredi kullandırılmıştır.

Tarım Reformu Uygulama Projesi’ne (TRUP) dahil edilen Lisanslı Depoculuk bileşeni
kapsamında, 2006 yılı içerisinde “Birliklerde Lisanslı Depoculuğu Geliştirme Projesi”
uygulamaya konmuştur. Bu çerçevede proje kapsamına alınacak Tarım Satış Kooperatifleri
Birlikleri ve sağlanacak desteğe ilişkin koşullar tespit edilmiştir. Proje kapsamında, Toprak
Mahsulleri Ofisi’nin yapacağı yatırımlar da desteklenmektedir. Ayrıca, TRUP’un Hazine
Müsteşarlığı bütçesi altında yer alan Tarım Satış Kooperatif ve Birliklerinin Yeniden
Yapılandırılması ve Proje Yönetim Hizmetleri bileşenleri kapsamında 2006 yılında 3,5
milyon YTL tutarında ödeme yapılmıştır.

5. Temettü Gelirleri ve Hazine Payları

2006 yılında 233 sayılı KHK kapsamındaki KİT’lerden ve Türk Telekomünikasyon A.Ş’den
3,4 milyar YTL, kamu bankalarından 1,4 milyar YTL temettü geliri tahsil edilmiştir. Diğer
taraftan Türkiye İhracat Kredi Bankası’ndan politik risk karşılığı ve Tasfiye Halinde Türkiye
Emlak Bankası’ndan tasfiye geri ödemeleri kapsamında toplam 671 milyon YTL tutarında
gelir bütçeye aktarılmıştır. Ayrıca diğer işletmeci KİT’lerden toplam 191 milyon YTL Hazine
payı tahsil edilmiştir.

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün 2006 yılında mal ve hizmet satışları
gayrisafi hasılatının yüzde 10’u olarak alınan hasılat payının, 2007 yılından itibaren yüzde 14
olarak alınmasını sağlayan Bakanlar Kurulu Kararı sevk edilmiştir.

GSM Pan Avrupa mobil telefon sisteminin kurulması ve işletilmesiyle ilgili lisans verilmesine
ilişkin imtiyaz sözleşmeleri çerçevesinde GSM şirketleri tarafından yapılması gereken yüzde
15 oranındaki Hazine payının ödenmesine yönelik takip ve kontrol çalışmalarına devam

48
edilmiştir. Bu kapsamda, 2006 yılında 1,8 milyar YTL Telsim varlıkları iktisadi ve ticari
bütünlüğünün Telsim Vodafone Telekomünikasyon A.Ş ‘ne satışından tahsil edilmiştir.
Ayrıca, hasılat payı mevzuatı ve sulh sözleşmeleri uyarınca diğer GSM şirketlerinden toplam
1,2 milyar YTL tahsilat yapılmıştır.

6. Özelleştirmeye Yönelik Faaliyetler

Türk Telekom’un yüzde 55 oranındaki hissesinin blok satışına ilişkin olarak satış bedelinin ilk
taksiti olarak 1,4 milyar dolar 14.11.2006 tarihinde tahsil edilmiştir. Buna ilaveten, 406 sayılı
Kanun’un geçici 11. maddesi çerçevesinde Türk Telekom’un kasasında nakit fazlası olarak
bulunan 1,4 milyar YTL’ nin Hazine hesaplarına aktarılması sağlanmıştır.

TÜPRAŞ’ın yüzde 51’lik hissesi Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nca (ÖİB) blok satış
yöntemiyle satılmış ve TÜPRAŞ KİT portföyünden çıkarılmıştır.

Türk Hava Yolları A.O.’ndaki kamu payının halka arzlar nedeniyle yüzde 49’un altına
düşmesine bağlı olarak kuruluş KİT portföyünden çıkarılmıştır.

T. Halk Bankası A.Ş. sermayesinde bulunan Hazine’ye ait hisselerin tamamı 11.08.2006 tarihi
itibarıyla özelleştirme kapsam ve programına alınmıştır.

7. Sosyal Güvenlik

Sosyal güvenlik sisteminin uzun dönem mali sürdürülebilirliği, sistem içinde adalet ve
eşitliğin sağlanması ve bütün vatandaşlarımızı kapsayan etkin bir sağlık sisteminin
oluşturulmasını hedefleyen 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
yasalaşmış, ancak Anayasa Mahkemesi’nce bazı maddelerinin yürürlüğü durdurulduğundan,
Kanunun yürürlük tarihi 1/7/2007 tarihine ertelenmiştir. Aynı şekilde sosyal yardım ve
hizmetleri için daha adil ve etkin bir çerçeve oluşturulmasını amaçlayan Primsiz Ödemeler
Yasa Tasarısı çalışmaları devam etmektedir. Ayrıca, sosyal güvenlik sisteminin tek bir çatı
altında ve daha etkin bir şekilde yürütülmesini teminen 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu
Kanunu yasalaşmış ve yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Hazine Müsteşarlığı bu alandaki üç
yasa çalışmasına etkin katkı sağlamıştır.

49
d) Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü

1. Yatırım Promosyon Faaliyetleri

2006 yılından itibaren Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü yürütmekte olduğu yatırım
promosyon fonksiyonunu yeniden tasarlamış, kurumsal ve uluslararası en iyi uygulamalara
paralel çeşitli faaliyetler yürütmüştür. 21.6.2006 tarih ve 5523 sayılı ‘Türkiye Yatırım Destek
ve Promosyon Ajansı Kurulması Hakkında Kanun’ yayımlanarak yürürlüğe girmiş olmakla
birlikte ajansın söz konusu promosyon fonksiyonunu yürütebilmesi ve gerek ikincil
mevzuatını gerek kurumsal kapasitesini oluşturması belli bir süreci gerektireceğinden yatırım
promosyon fonksiyonu konusunda adıgeçen Ajansa destek verilmektedir.

2006 yılı Mayıs ayında yatırımcıların erişimine açılan ‘investinturkey’ yatırım portalı
yatırımcıların bilgi taleplerini elektronik ortamda karşılamaya yönelik olarak faaliyete
geçmiştir. Ayrıca, yatırım promosyon ürünü olarak adlandırılabilecek broşür, bilgi
dökümanları ve CD gibi ürünler tanıtım amaçlı olarak hazırlanmıştır. Yatırımcı bilgi
taleplerini cevaplandırmak amacıyla veri tabanı oluşturmaya yönelik olarak başlatılan projeler
2006 yılında uygulamaya geçmiştir.

2. Türkiye Yatırım Danışma Konseyi

Türkiye’deki yatırım ortamının iyileştirilmesi çalışmalarına uluslararası bir perspektif


kazandırmak amacıyla 2004 yılında oluşturulan Türkiye Yatırım Danışma Konseyi, üçüncü
toplantısını 29 Haziran 2006 tarihinde Başbakan Sayın Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında
İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. Bu toplantıya Uluslararası Para Fonu (IMF) Birinci Başkan
Yardımcısı Anne O. Krueger, Dünya Bankası Bölgesel Başkan Yardımcısı Shigeo Katsu ve
Avrupa Yatırım Bankası Başkanı Philippe Maystadt ile toplam ciroları yaklaşık 1 trilyon
dolar dolayında olan, 11 ülke ve 12 değişik sektörden 18 çokuluslu şirketin üst düzey
yöneticileri katılmıştır.

Türkiye'nin bir yatırım yeri olarak cazibesini koruması için hükümetin ekonomik istikrarı,
büyümeyi ve daha elverişli bir yatırım ortamını sağlamaya yönelik kararlı çalışmalarından
etkilendiklerini ifade eden Konsey üyeleri ayrıca hükümetin Avrupa Birliği’ne katılım
yolunda ilerlerken makro ekonomik, politik ve mali piyasalardaki istikrarı koruyacak ve
geliştirecek politika ve reformları uygulamada gösterdiği kararlılığın önemi vurgulanmıştır.

50
Konsey üyeleri tarafından geliştirilmesinde fayda görülen alanlar, toplantı sonucunda
yayınlanan Sonuç Bildirisi aracılığıyla kamuoyuna duyurulmuştur. Yatırım Danışma Konseyi
üyelerince yapılan öneriler, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu’nun (YOİKK)
ilgili teknik komitelerinin gündemine de alınmıştır.

3. Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu

Hazine Müsteşarlığı’nın Sekretarya görevini üstlendiği, ilgili kamu kurumları ve iş dünyasını


temsil eden sivil toplum örgütlerinin katılımıyla kurulan Yatırım Ortamının İyileştirme
Koordinasyon Kurulu (YOİKK), 2006 yılında da yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik
çalışmalara, iş ortamının değişen öncelik ve ihtiyaçlarını dikkate alan bir anlayışla devam
etmiştir.

Ayrıca, YOİKK çalışmalarının etkinliğini artırabilmek için 2005 Mayıs ayında yatırım ortamı
ile ilgili altı kamu kurumunun en üst düzey yöneticileri ile YOİKK platformunda temsil
edilen özel sektör temsilcisi dört kuruluşun üyesi olduğu “Yönlendirme Komitesi”, her
birinde belirli bir konudaki yasa tasarısı ya da yatırım ortamının iyileştirme gerektiren farklı
bir unsurunu gündemine alarak 2006 yılı içerisinde dokuz toplantı gerçekleştirmiş ve
Komitenin YOİKK platformunun etkinliğine katkıları, tüm YOİKK üyeleri nezdinde destek
bulmuştur.

İlgili kurumlar tarafından, 2006 yılında yatırım ortamı ile ilgili çeşitli alanlarda yürütülen ve
YOİKK platformunda gündeme gelen çalışmalar sonucunda sağlanan ilerlemelerden bazıları
şunlardır :

• 644 sayılı Tapu Kanunu’nun yabancıların taşınmaz edinimini düzenleyen 35.


maddesinde değişiklik yapan ve Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün
koordinasyonunda hazırlanan “5444 Sayılı Tapu Kanununda Değişiklik Yapılmasına
Dair Kanun”, 7 Ocak 2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
• Sektörel lisanslarla ilgili olarak, yatırım ve işletmeye alma aşamalarındaki sektörel
izinler konusunda “Tek Durak Ofis (Yatırım Destek Ofisleri)” sisteminin
oluşturulmasına yönelik düzenlemelerin yer aldığı ve Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığı tarafından hazırlanan “Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu
ve Görevleri Hakkında 5449 sayılı Kanun” 8 Şubat 2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

51
6 Temmuz 2006 tarihinde de İzmir’de ve Adana ve Mersin illerini kapsamak üzere
Adana’da, Kalkınma Ajansları kurulmuştur.
• Yatırım ortamının iyileştirilmesine ilişkin önemli bir gelişme olan Türkiye Yatırım
Portalı, 8 Mayıs 2006 tarihinde “www.investinturkey.gov.tr” adresinde kullanıcıların
erişimine açılmıştır. Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanan Portalın, yatırımcıları
ilgilendiren tüm konularda oldukça kapsamlı bir içeriği bulunmaktadır.
• Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca “Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı,
Nitelikleri ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmelik” hazırlanmış ve 18 Mayıs 2006
tarihinde yürürlüğe girmiştir. AB mevzuatına uyumlu tek bir KOBİ tanımının
yapıldığı söz konusu Yönetmelikle mevzuatında ve programlarında “KOBİ”, “Orta
Büyüklükte İşletme”, “Küçük İşletme” veya “Mikro İşletme” terimleri geçen tüm
kurum ve kuruluşlar tarafından ortak bir tanımın benimsenmesi sağlanmaktadır.
• Yatırım promosyon faaliyetleriyle ilgili olarak, “Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım
Ajansı”, 4 Temmuz 2006 tarihinde kurulmuştur. Ajans, ekonomik kalkınmada
gereksinim duyulan yatırımların artırılması için ülkemizde yatırım yapılmasını
özendirmeye yönelik yatırım destek ve tanıtım faaliyetlerinde bulunacaktır.
• Yatırım Yeri Teknik Komitesi çalışmaları kapsamında, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı
tarafından hazırlanan “Kıyı Kanunu Değişikliği Kanun Tasarısı” 10 Mayıs 2006
tarihinde Başbakanlığa gönderilmiş olup; Başbakanlık tarafından alınan görüşler,
Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından değerlendirilmiştir. Kanun Tasarısının
görüşülmesine devam edilmektedir. Yine anılan Bakanlık tarafından hazırlanan
“Planlama ve İmar Kanunu Tasarısına” ilişkin çalışmalar devam etmektedir.
• Yabancıların çalışma izinlerine ilişkin uygulama aşamasında yaşanan sıkıntıların
giderilmesine yönelik olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından
hazırlanan Kanun Tasarısı TBMM gündeminde bulunmaktadır.
• Kurumsal yönetimin ülkemizdeki tüm şirketlerde uygulanması ve yerleşmesi amacıyla
24 Kasım 2005 tarihinde Sermaye Piyasası Kurulu başkanlığında kurulan “Kurumsal
Yönetim” komitesinde, Nisan 2006’da iki adet proje çalışması kabul edilmiştir.

4. Eşleştirme Projesi

Türkiye-Avrupa Birliği Mali İşbirliği kapsamında YOİKK sürecine katkıda bulunmak, bu


konudaki AB uygulaması ve başarılı ülke örneklerini incelemek üzere 14 Şubat 2005
tarihinde bir eşleştirme projesi başlatılmıştır. “Towards Improving the Investment Climate in

52
Turkey: Comments on the YOİKK Reform Process (Türkiye’de Yatırım Ortamınının
İyileştirilmesine Doğru: YOİKK Reform Süreci Hakkında Yorumlar)” isimli ve TR/03.03.08
numaralı proje, Hazine Müsteşarlığı ile Almanya Ekonomi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından
ortaklaşa yürütülerek 30 Eylül 2006 tarihinde tamamlanmıştır.

Proje, YOİKK’ teki konu başlıklarına paralel 9 çalışma alanı ve yatırım ortamı açısından
önem taşıdığı düşünülen 7 ilave konunun da dahil edilmesi ile birlikte, toplam 16 bileşenden
oluşmuştur. Proje kapsamında gerçekleştirilen çalışma grupları, çalıştaylar ve seminerler,
projenin başlıca aktiviteleridir. Bu aktivitelere, ilgili çalışma alanlarında yeterli derecede
eğitim ve tecrübeye sahip yabancı uzmanların yanı sıra, kamu kurumlarından ve sivil toplum
örgütlerinden yerli temsilciler katılmıştır. Karşılıklı ve etkileşimli bir platformda
geçekleştirilen aktiviteler neticesinde, Genel Değerlendirme Raporu hazırlanarak
yayımlanmıştır. Anılan raporda YOİKK’in sürdürülebilirliğini, geliştirilmesini ve
güçlendirilmesini sağlamak üzere getirilen önerilerin yanı sıra, tüm proje bileşenlerine ilişkin
genel nitelikte öneriler yer almaktadır.

5. Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları

2005 yılında gerçekleşen 9,8 milyar dolarlık tarihi yatırım seviyesini takip eden 2006 yılında
Türkiye uluslararası yatırım çekme başarısını arttırarak sürdürmüş ve 2006 yılı içerisinde yeni
bir tarihi rekor seviyesi olan 20,2 milyar dolar düzeyinde doğrudan yatırım çekmiştir. Söz
konusu rakam 2005 yılına oranla yüzde 106 oranında bir artışı ifade etmektedir. Türkiye
Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayınlanan ödemeler dengesi istatistiklerine göre bu
miktarın 17,3 milyar dolarlık kısmı sermaye bileşeni (net), 2,9 milyar dolarlık kısmı ise
gayrimenkul alımlarından oluşmaktadır.

2006 yılı içerisinde gerçekleşen nakit sermaye girişinin yüzde 83,5’i AB ülkeleri kaynaklıdır.
Söz konusu oran 2005 yılı için yüzde 58,6 olarak gerçekleşmiştir. Finansal aracılık ve
taşımacılık, depolama ve haberleşme sektörleri 2006 yılı içersindeki nakit sermaye girişinin
yüzde 76,5’inin gerçekleştiği sektörler olmuştur. 2006 yılı sonu itibariyle ülkemizde 14.955
adet uluslararası sermayeli şirket faaliyette bulunmaktadır. Bu şirketlerin 12.286 adedi
uluslararası sermayeli şirket ve şube kuruluşu, 2.669 adedi ise yerli sermayeli şirketlere
yapılan uluslararası sermaye iştirakidir. 2006 yılında ise 2.699 adet uluslararası sermayeli
şirket ve şube kurulmuş olup, 651 adet yerli sermayeli şirkete de uluslararası sermaye iştiraki
gerçekleşmiştir.

53
6. Uluslararası İlişkiler

Ülkemize yönelik doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının teşvik edilmesi ve artırılmasına


yönelik olarak Hazine Müsteşarlığı’nın yürüttüğü faaliyetler arasında Yatırımların Karşılıklı
Teşviki ve Korunması Anlaşmaları (YKTK Anlaşmaları) önemli bir yere sahiptir. Bu
kapsamda 2006 yılında Bahreyn, Fransa, Kosova ve Suudi Arabistan ile müzakereleri
tamamlanan YKTK Anlaşmaları imzalanmış, Lübnan, Slovenya, Suriye ve Ürdün ile
geçmişte imzalanan Anlaşmalar da yürürlüğe girmiştir. 2006 sonu itibari ile 78 ülke ile
imzalanmış bulunan YKTK Anlaşmaları’ndan 62’si yürürlüğe girmiştir.

Çok taraflı ilişkiler kapsamında ise, AB, OECD, DTÖ ve EİT gibi uluslararası kuruluşlardaki
doğrudan yabancı yatırımlar konulu toplantılarda ülkemiz temsil edilmiş, bu kapsamda
Avrupa Birliği ile başlayan tarama sürecinde Sermayenin Serbest Dolaşımı, Dış İlişkiler,
İşçilerin Serbest Dolaşımı, İş Kurma Hakkı ve Hizmet Sunumu Serbestisi, Şirketler Hukuku,
Rekabet Politikası ve Devlet Yardımları, Enerji, İstatistik, İşletmeler ve Sanayi Politikası faslı
başlıklarındaki tanıtıcı ve ayrıntılı tarama toplantılarına iştirak edilmiş, anılan fasıllar adı
altında faaliyet alanlarımıza giren konularda hazırlanan sunumlar ayrıntılı tarama
toplantılarında sunulmuştur.

OECD ile yürütülen ilişkiler çerçevesinde 2006 yılında Müsteşarlığımızca düzenlenen en


önemli faaliyet ise 6-7 Kasım 2006 tarihlerinde ülkemiz ev sahipliğinde İstanbul’da
düzenlenen OECD Uluslararası Yatırımlar Global Forumu oluşturmuştur. OECD’nin
doğrudan yabancı sermaye yatırımları konusunda yürüttüğü çalışmaların ele alındığı ve
geleceğe yönelik stratejilerin belirlendiği bir tartışma platformu olan OECD Uluslararası
Yatırımlar Global Forumu çerçevesinde, “Türkiye’nin Yatırım Ortamını Güçlendirmek için
Somut Adımlar” başlıklı bir Yuvarlak Masa Toplantısı gerçekleştirilmiş ve Toplantıda
Türkiye’nin son yıllarda yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik olarak aldığı ekonomik,
hukuki ve idari tedbirler konuşmacılar tarafından ele alınmıştır. OECD Uluslararası
Yatırımlar Global Forumuna, OECD üyesi ülkeler ile OECD ile yatırım konularında işbirliği
içindeki yirmi bir ülkeden toplam otuz sekiz ülkenin üst düzey diplomatik temsilcileri ve
kamu görevlilerinin yanısıra, Birleşmiş Milletler ile Dünya Bankası gibi uluslararası
kuruluşların temsilcileri, akademisyenler, iş dünyasının ve çeşitli sivil toplum örgütlerinin
temsilcileri de dahil olmak üzere ikiyüz aşkın seçkin davetli katılmıştır.

54
e) Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü

1. Yatırım Teşvik Belgeleri (Genel Teşvik)

Teşvik sistemi kapsamında, 2006 yılında 3.099 adet yatırım teşvik belgesi düzenlenmiştir.
Düzenlenen yatırım teşvik belgelerinin sabit yatırım tutarı yaklaşık 22,8 milyar YTL olup
yatırımların gerçekleşmesiyle birlikte 123.332 adet yeni istihdam olacağı öngörülmektedir.
Söz konusu yatırım teşvik belgelerinin bölgesel, mahiyet (yatırım cinsi) ve sektörel
dağılımları aşağıdaki tablolarda verilmiştir.

Tablo 22: Yatırım Teşvik Belgelerinin Bölgesel Dağılımı (2006)


(Milyon YTL) (Kişi)
BELGE TOPLAM SABİT
BÖLGESİ İSTİHDAM
ADEDİ YATIRIM YATIRIM
MARMARA BÖLGESİ 955 8.435 8.435 33.812
İÇ ANADOLU BÖLGESİ 516 3.367 3.367 26.919
EGE BÖLGESİ 489 2.266 2.266 18.534
AKDENİZ BÖLGESİ 435 3.658 3.658 20.977
KARADENİZ BÖLGESİ 333 2.271 2.271 10.906
DOĞU ANADOLU
BÖLGESİ 137 683 683 4.328
G.D.ANADOLU BÖLGESİ 218 1.362 1.362 7.136
MUHTELİF BÖLGE 16 729 729 720
TOPLAM 3099 22.771 22.771 123.332

Tablo 23: Yatırım Teşvik Belgelerinin Yatırım Cinsine Göre Dağılımı (2006)
(Milyon YTL) (Kişi)
BELGE TOPLAM SABİT
YATIRIMIN CİNSİ İSTİHDAM
ADEDİ YATIRIM YATIRIM
KOMPLE YENİ YATIRIM 1.917 17.318 17.318 90.820
TEVSİ 584 3.690 3.690 20.703
TAMAMLAMA 71 287 287 3.443
YENİLEME 143 431 431 6.102
KALİTE DÜZELTME 18 53 53 229
DARBOĞAZ GİDERME 15 101 101 288
MODERNİZASYON 48 309 309 1.017
ENTEGRASYON 15 77 77 499
FİNANSAL KİRALAMA 276 485 485 0
ÜRÜN ÇEŞİTLENDİRME 12 20 20 231
TOPLAM 3.099 22.771 22.771 123.332

55
Tablo 24: Yatırım Teşvik Belgelerinin Sektörel Dağılımı (2006)
(Milyon YTL) (Kişi)
BELGE TOPLAM SABİT
Sektörü Alt Sektörü İSTİHDAM
ADEDİ YATIRIM YATIRIM
Bitkisel Üretim 26 76 76 689
TARIM
Hayvancılık 61 426 426 3.122
Su Ürünleri 7 22 22 195
İstihraç 48 324 324 1.295
İşleme 30 69 69 1.083
MADENCİLİK
İstihraç ve İşleme 46 203 203 1.778
Zenginleştirme 8 19 19 250
Gıda ve İçki 245 767 767 7.921
Dokuma ve Giyim 360 1.940 1.940 16.360
Orman Ürünleri 48 169 169 2.544
Kağıt 30 694 694 994
Deri ve Kösele 8 19 19 503
Lastik-Plastik 109 470 470 2.887
Kimya 51 443 443 1.300
Cam 17 342 342 925
Demir Çelik 16 115 115 912
Demir Dışı Metaller 36 502 502 1.012
İMALAT Taşıt Araçları 196 3.143 3.143 8.057
Madeni Eşya 159 698 698 4.530
Mesl.Bil.Ölç.Opt.Do. 11 37 37 209
Makine İmalat 63 220 220 2.139
Elektrikli Makineler 26 75 75 874
Elektronik 11 175 175 1.330
Çimento 142 1.364 1.364 4.379
Pişmiş Kil ve
Çim.Ger. 36 131 131 905
İnşaat 13 55 55 1.986
Seramik 9 498 498 2.976
Diğerleri 36 134 134 729
Ulaştırma 135 2.445 2.445 5.712
Turizm 146 1.787 1.787 14.889
Ticaret 21 144 144 807
HİZMETLER Eğitim 24 84 84 910
Sağlık 113 1.304 1.304 17.476
Diğerleri 208 516 516 3.767
Altyapı 549 1.475 1.475 6.435
ENERJİ Enerji 55 1.889 1.889 1.452
TOPLAM 3099 22.774 22.774 123.332

56
2. KOBİ Teşvik Belgeleri

2006 yılında 136 adet KOBİ teşvik belgesi düzenlenmiştir.

Söz konusu KOBİ teşvik belgelerinin sabit yatırım tutarı 49,6 milyon YTL olup 24,7 milyon
YTL Yatırım Kredisi, 1,5 milyon YTL İşletme Kredisi olmak üzere toplam 26,2 milyon YTL
Kredi Tahsisi ile 1346 adet ilave istihdam öngörülmüştür. Söz konusu KOBİ teşvik
belgelerinin sektörel ve bölgesel dağılımları aşağıdaki tablolarda verilmiştir.

Tablo 25: KOBI Teşvik Belgeleri Bölgesel Dağılımı(2006)


(Milyon YTL) (Kişi)
Belge Yatırım İşletme Belge Toplamı
BÖLGE Sabit
Adedi Kredisi Kredisi (Yatırım+işletme İstihdam
Yatırım
Toplamı Toplamı kredisi)

AKDENİZ 9 4,3 2,0 0 2,0 127


DOĞU 16 6,9 3,7 0,1 3,8 247
EGE 5 1,5 0,6 0 0,6 24
GÜNEYDOĞU 13 4,9 2,8 0,1 2,9 244
İÇ ANADOLU 10 3,6 1,7 0 1,7 81
KARADENİZ 71 23,5 12,3 1,1 13,4 545
MARMARA 12 4,8 1,5 0 1,5 78
TOPLAM 136 49,5 24,6 1,3 25,9 1.346

Tablo 26: KOBI Teşvik Belgeleri Sektörel Dağılımı (2006)


(Milyon YTL) (Kişi)
Yatırım İşletme Belge Toplamı
SEKTÖR Belge Sabit
Kredisi Kredisi (Yatırım+işletme İstihdam
Adedi Yatırım
Toplamı Toplamı kredisi)
TARIMSAL
SANAYİ 50 16,1 8,2 0,5 8,7 421
MADENCİLİK 7 4,2 2,4 0 2,4 120
İMALAT 66 22,0 11,0 0,8 11,8 647
HİZMETLER 13 7,1 3,1 0,1 3,2 158
TOPLAM 136 49,4 24,7 1,4 26,1 1.346

3. Enerji Desteği:

Genel Teşvik sistemi ve KOBİ yatırımları yanı sıra, 5084 ve 5350 sayılı Kanunlar
kapsamında, 49 ilde bulunan işletmeler için, Mart 2004 – Aralık 2006 döneminde 235 milyon
YTL tutarında enerji desteği T.C. Merkez Bankası aracılığıyla firmalara aktarılmıştır.

Bu dönemdeki enerji desteği uygulaması ile 1.123 eski tesise ilave olarak 357 yeni tesis
desteklenmiştir. Böylece, 74.047 kişilik ek istihdam sağlanmıştır. Uygulamanın başladığı

57
tarihten bugüne kadar en fazla aktarım, sırasıyla, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Uşak
ve Şanlıurfa illeri için gerçekleştirilmiş olup, bu illere aktarılan enerji desteği tutarı toplam
desteğin yüzde 57’sidir.

Tablo 27: 5084 ve 5350 Sayılı Kanun Kapsamında Uygulanan Enerji Desteğine İlişkin
Veriler
TESİS SAYISI İSTİHDAM AKTARIM
SIRA ESKİ YENİ TOPLAM Milyon
İLLER MEVCUT İLAVE TOPLAM
NO TESİS TESİS TESİS YTL
1 ADIYAMAN 15 26 41 2.958 3.284 6.242 33,7
2 AFYONKARAHİSAR 28 6 34 1.697 1.099 2.796 1,9
3 AĞRI 0 1 1 0 15 15 0
4 AKSARAY 17 8 25 1.201 1.268 2.469 3,8
5 AMASYA 19 13 32 498 1.471 1.969 0,9
6 ARDAHAN 0 0 0 0 0 0 0
7 ARTVİN 7 7 174 937 1.111 0,7
8 BARTIN 22 12 34 752 1.927 2.679 1,1
9 BATMAN 4 3 7 132 738 870 0,5
10 BAYBURT 3 3 6 128 191 319 0,1
11 BİNGÖL 2 2 26 19 45 0,01
12 BİTLİS 2 2 40 28 68 0,02
13 ÇANKIRI 21 7 28 1.336 1.543 2.879 2,2
14 ÇORUM 84 2 86 4.221 3.954 8.175 2,5
15 DİYARBAKIR 19 15 34 356 1.847 2.203 6,7
16 DÜZCE 37 29 66 2..220 4.418 6.638 5,4
17 ELAZIĞ 41 13 54 1040 2.242 3.282 8,4
18 ERZİNCAN 3 2 5 17 157 174 0,1
19 ERZURUM 4 2 6 229 375 604 3,7
20 GİRESUN 15 4 19 539 1.360 1.899 1,9
21 GÜMÜŞHANE 3 5 8 88 276 364 0,04
22 HAKKARİ 0 0 0 0 0 0 0
23 IĞDIR 0 0 0 0 0 0 0
24 KAHRAMANMARAŞ 142 10 152 11.342 7.418 18.760 47,7
25 KARAMAN 21 5 26 1.377 1.131 2.508 0,9
26 KARS 5 1 6 215 162 377 2,6
27 KASTAMONU 21 6 27 835 1.062 1.897 5,7
28 KIRŞEHİR 15 10 25 1.217 938 2.155 3,3
29 KİLİS 3 2 5 62 254 316 0,2
30 KÜTAHYA 48 7 55 3.032 2.714 5.746 6,2
31 MALATYA 72 23 95 6.072 4.840 10.913 25,5
32 MARDİN 4 1 5 271 161 432 4,1
33 MUŞ 0 0 0 0 0 0 0
34 NEVŞEHİR 38 4 42 1.286 1.511 2.797 1,6
35 NİĞDE 22 5 27 2.093 1.172 3.265 7,8
36 ORDU 30 8 38 1.737 1.689 3.426 6,5
37 OSMANİYE 16 12 28 198 1.055 1.253 1,3
38 RİZE 74 4 78 1.654 8.148 9.802 4,3

58
39 SİİRT 4 4 8 239 393 632 5,5
40 SİNOP 11 11 287 312 599 0,4
41 SİVAS 36 16 52 878 2.555 3.433 6,6
42 ŞANLIURFA 21 10 31 883 1.357 2.240 11
43 ŞIRNAK 0 0 0 0 0 0 0
44 TOKAT 39 10 49 1.306 1.587 2.893 0,9
45 TRABZON 58 4 62 1.714 2.866 4.580 2
46 TUNCELİ 2 1 3 14 86 100 0,05
47 UŞAK 73 51 124 3.966 4.134 8.100 15,8
48 VAN 2 2 4 16 118 134 0,04
49 YOZGAT 20 10 30 733 1.237 1.970 1
TOPLAM 1.123 357 1.480 59.079 74.047 133.126 234,66

4. Uluslararası İlişkiler

AB komisyonu ile yürütülen tarama sürecinde başta “Rekabet” faslı olmak üzere yatırımları
teşvik mevzuatını ilgilendiren fasıllara katkı sağlanmıştır. Ayrıca, Türkiye-AKÇT Serbest
Ticaret Anlaşması kapsamında Türk Demir-Çelik Sektörünün Yeniden Yapılandırılmasına
yönelik Ulusal Yeniden Yapılandırma Planının (UYYP) hazırlanmasında etkin katılım ve
katkı sağlanmıştır.

f) Banka Kambiyo Genel Müdürlüğü

1. Kambiyo Mevzuatında Yapılan Değişiklikler

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar’da 30.12.2006 tarihinde değişiklik
yapılarak, yurt dışında yatırım yapmak amacıyla 5 milyon doları üzerindeki sermaye
ihraçlarına izin alınması zorunluluğuna son verilmiştir.

Daha önce 9 bölgede yeralan Müsteşarlığımız kambiyo müdürlükleri 4.8.2006 tarihi itibarıyla
4 bölgeye indirilmiştir. Bu kapsamda; Ankara, İstanbul, İzmir ve Mersin kambiyo
müdürlükleri Müsteşarlığımız taşra teşkilatı olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.

22.09.2006 tarih ve 26297 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma
Hakkında 32 sayılı Karar’a ilişkin 2006-32/32 sayılı Tebliğ ile yetkili müesseselerin
kurulmalarına, şube açmalarına, faaliyetlerine ve denetimlerine dair usul ve esaslar yeniden
düzenlenmiştir.

59
Söz konusu düzenleme ile, yetkili müessese kurulması aşamasında ve faaliyetleri esnasında
istenilen belgeler azaltılmış ve sadeleştirilmiş, uygulanmakta olan 15 veya 30 günlük geçici
süreli faaliyeti durdurma işlemlerine son verilmiş, İstanbul Altın Borsası üyesi yetkili
müesseselerin barlar ve külçeler halinde işlenmiş kıymetli madenlerin ithal ve ihracını
yapabilmelerine imkan tanınmış ve Darphane tarafından üretilen basılı altınlar ile standart
gram altınların alım satımını yapabilmelerine imkan tanınmıştır.

Ham elmas dış ticaretini belirli kurallara bağlayan Kimberley Sürecine ülkemizin üye olması
yönündeki çalışmalar kapsamında, hazırlanan Ham Elmas Dış Ticaretinin Düzenlenmesine ve
Denetlenmesine Dair 2006/11115 sayılı Karar 31.10.2006 tarih ve 26332 sayılı Resmi
Gazete’de, anılan Karar’ın uygulamasına ilişkin 2006/1 sayılı Tebliğ ise 15.11.2006 tarih ve
26437 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu düzenleme ile, ham elmasın ithalat ve ihracat işlemlerinin İstanbul Altın
Borsasınca düzenlenecek uygunluk yazısına istinaden ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde
gümrük idareleri nezdinde tamamlanması hüküm altına alınmış, çatışma bölgesi ham
elmasının ithalatı ve transit ticarete konu edilmesi yasaklanmış, sertifika düzenlemeye, teyit
ve tescil işlemleri yapmaya, Kimberley Süreci Sekreteryası ile bilgi alış verişinde bulunmaya
İstanbul Altın Borsası yetkili otorite olarak tayin edilmiştir.

Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ ile, bu alanda daha önce
yürürlükte olan iki tebliğ birleştirilerek ürünleri İstanbul Altın Borsası'nda işlem görecek
Türkiye'de kurulu rafinerilerin belirlenmesine yönelik esas ve usuller yeniden belirlenmiştir.

2. Döviz İşlemleri ve Yurt Dışına Yapılan Yatırımlar

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkındaki mevzuat uyarınca ihracat ve transit ticaret
bedellerinin süresi içinde yurda getirilmesi gerekmekte olup, süresi içinde kapatılmayan
hesaplar bankalar tarafından Hazine Müsteşarlığı Kambiyo Müdürlüklerine ihbar
edilmektedir. Kambiyo Müdürlüklerince yapılan değerlendirmeler sonrasında firmaların
terkin ve ek süre talepleri Hazine Müsteşarlığı Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğüne intikal
ettirilmektedir. Bu çerçevede, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ve bu
Karara ilişkin Tebliğe istinaden muhtelif firmalara ait gümrük beyannamesi bazında 45
ihracat hesabının kapatılması uygun görülmüş, 20 ihracat hesabı ile ilgili mahsup işlemi
yapılmış, 38 ihracat hesabının kapatılmasını teminen ek süre verilmiştir.

60
Yurt dışına yapılan doğrudan yatırımların stok değeri 2006 yılı sonu itibarıyla 9 milyar
dolarını aşmıştır. Toplam Türk iştirakli firma sayısı ise 1964’e ulaşmıştır. Aşağıdaki tabloda
görüleceği üzere en çok yatırım yapılan ülkeler arasında Hollanda, Azerbaycan, İngiltere,
Almanya ve Kazakistan gibi ülkeler bulunmaktadır.

Tablo 28: Yurt Dışına Yapılan Doğrudan Yatırımlar


Yatırım
İştirak Tutarı
ÜLKE ADI
Sayısı (Milyar
dolar)
HOLLANDA 101 2,7
AZERBAYCAN 123 2,7
İNGİLTERE 68 0,5
ALMANYA 160 0,5
KAZAKİSTAN 99 0,5
LÜKSEMBURG 21 0,3
A.B.D. 94 0,2
RUSYA FED. 121 0,2
ROMANYA 166 0,2
DİĞER 1011 1,3
TOPLAM 1964 9,1

Hollanda özellikle özel amaçlı holding şirketlerinin vergi avantajları nedeniyle faaliyet
gösterdiği bir ülke konumundadır. Birçok firma yatırımlarını burada kurdukları firmalar
üzerinden yönlendirmektedir. Azerbaycan’ın konumunda ise Türkiye Petrolleri Anonim
Ortaklığının (TPAO) Orta Asyadaki enerji yatırımlarını artırması etkili olmaktadır.

Kıymetli Madenler Borsası Üyelik Belgesi Verilme Esasları ile Kıymetli Madenler Borsası
Aracı Kurumlarının Kuruluş ve Faaliyet Şartlarına İlişkin Yönetmelik’in 7. maddesi
çerçevesinde 2 aracı kuruluşa İstanbul Altın Borsası’nda faaliyet izni verilmiştir. Anılan
Yönetmeliğin 17. maddesi çerçevesinde 1 aracı kuruluşun faaliyet izni iptal edilmiştir.

3. Yetkili Müesseseler

Yetkili müesseseler, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve bu Karara
ilişkin 2006-32/32 sayılı Tebliğ çerçevesinde faaliyet göstermekte ve denetlenmektedir. 2006
yılında halen 759 şirket ve 61 şube şeklinde faaliyet gösteren yetkili müesseselerin
faaliyetlerinin izlenmesi ve denetlenmesi işlemlerine devam edilmiştir.

61
4. Dış İlişkiler

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Hizmet Ticareti Genel Anlaşması (GATS) müzakerelerinde
ülkemiz pozisyonunun belirlenebilmesi için bilgi ve görüşlerine başvurulan kurumlardan
sağlanan katkının artırılabilmesi amacıyla DTÖ Sekreteryası işbirliği ile 30-31 mayıs 2006
tarihlerinde Ankara’da kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum örgütlerinin katılım
sağladığı GATS’a ilişkin ulusal bir seminer düzenlenmiştir.

Doha Kalkınma Turu kapsamında, GATS müzakerelerine, ülkemizin çıkarlarının azami


düzeyde korunabilmesi amacıyla ülkemiz koordinatörü olarak Müsteşarlığımızca aktif
biçimde katılım sağlanmıştır. Anılan müzakereler çerçevesinde, ülkemizin taahhüt listesinin
gözden geçirilmesine ilişkin çalışmalara çeşitli hizmet sektörlerinin düzenlenmesi ve
sunulmasından sorumlu kurum ve kuruluşlarımızla koordineli olarak devam edilmiştir.

Sekretaryası OECD tarafından yürütülen Karaparanın Aklanmasının Önlenmesine Yönelik


Mali Eylem Görev Gücü (Financial Action Task Force – FATF) III. Tur Ülke İncelemeleri
kapsamında yapılan Türkiye İncelemesi çerçevesinde 4-16 Eylül 2006 tarihlerinde ülkemize
gelen FATF Değerlendirme Heyeti ile görüşmelerde bulunulmuş, Heyet tarafından hazırlanan
ve 17 Kasım 2006 tarihinde tarafımıza gönderilen Taslak Rapor hakkındaki Müsteşarlığımız
görüşleri derlenerek 11 Aralık 2006 tarihinde Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK)’a
gönderilmiştir.

g) Sigortacılık Genel Müdürlüğü

1. Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Sektörü

2006 yılında Türk Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Sektörü faaliyetlerini 46 sigorta ve


emeklilik şirketi, 1 reasürans şirketi, 61 broker, 15.295 acente, 12.135 bireysel emeklilik
aracısı, 1.424 eksper ve 13.350 personel ile sürdürmüştür.

Şirketlerin faaliyet alanları itibariyle dağılımları incelendiğinde 10 adet hayat sigorta şirketi,
10 adet hayat sigortası ve bireysel emeklilik, 1 adet bireysel emeklilik, 25 adet hayat dışı
sigorta şirketinin faaliyette bulunduğu görülmektedir. Faaliyette bulunan 46 sigorta
şirketinden 16’sının hakim hissedarı yabancı sermayedir.

62
Sigortacılık sektörü, son 20 yılda, 1994 ve 2001 yılları hariç olmak üzere istikrarlı biçimde
reel olarak büyüme kaydetmiş, 2006 yılı sonunda prim üretimi 6,7 milyar dolara ulaşmıştır.
Kişi başına özel sigorta prim harcaması ise, 1981 yılında 4,5 dolar iken 2006 yılı sonunda
90,8 dolara ulaşmıştır.

Branşlar itibariyle prim üretiminin dağılımına bakıldığında, hayat dışı branşlar toplamı
payının yüzde 85,67 ve hayat branşının payının yüzde 14,32 olduğu görülmektedir. Hayat dışı
branşlar ise, yüzde 38 kaza, yüzde 19 yangın, yüzde 17 trafik, yüzde 12 sağlık, yüzde 5
makine montaj, yüzde 4 nakliyat, yüzde 4 ferdi kaza, yüzde 1 tarım sigortaları şeklinde
sıralanmaktadır.

2006 sonu itibariyle Bireysel Emeklilik sisteminde toplam katılımcı sayısı 1.072.658’e
yükselmiş, toplam birikimler ise 2,8 milyar YTL’ye ulaşmıştır. Katılımcıların yüzde 81’ini
18-44 yaş grubu oluşturmaktadır. Sözleşmelerin ise yüzde 75,6’sı bireysel, yüzde 24,4’ü grup
sözleşmeleri şeklinde gerçekleşmiştir. Toplam bireysel emeklilik sözleşmelerinin yüzde 83’ü
YTL, yüzde 15’i ABD doları, ve yüzde 2’si Avro cinsinden düzenlenmiştir.

2. Mevzuat Çalışmaları

Mevcut Sigorta Murakabe Kanununu belli bir ölçüde değiştirerek, ülkemizdeki sigortacılık
düzenlemelerinin uluslararası uygulamalara ve sektörün gelişen yapısına uygun hale
getirilmesi ile sigorta şirketlerince halkımıza daha iyi ve etkin hizmet verilmesi amacıyla
hazırlanan Sigortacılık Kanunu Tasarısı, 19 Mart 2007 tarihinde Genel Kurul gündemine
alınmıştır.

Tasarı ile, bir yandan mevcut düzenlemeler Avrupa Birliği ve diğer uluslararası kuruluşların
normları da dikkate alınarak güncelleştirilirken bir yandan da sigortacılık sektörüne yeni
açılımlar getirilmiştir. Tahkim sistemi, acente ve eksperlere ilişkin yeni mesleki
örgütlenmeler, Güvence Hesabı ve Sigortacılık Eğitim Merkezi, bu açılımların başında
gelmektedir.

Bireysel Emeklilik Sisteminin daha da yaygın hale getirilmesi ve katılımın artırılmasına


yönelik olarak; işveren katkılarının hak edilmesi, grup emeklilik planları, birikimlerin
haczedilememesi, bazı yatırım sınırlamalarının kaldırılması, tamamlayıcı emeklilik hizmeti
sunan vakıf ve sandıklardan aktarım, Emeklilik Gözetim Merkezinin görev ve yetkileri ile

63
ilgili hususlarda Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Kanununda değişiklik içeren Tasarısı
da TBMM Genel kurulu gündemindedir.

Yukarıda belirtilen ana düzenlemelere ilave olarak 2006 yılı içerisinde sigortacılık ve bireysel
emeklilik konularında; 2 Bakanlar Kurulu Kararı, 8 Yönetmelik, 1 Tebliğ, 38 genel şart ve
tarife ve talimat ile 29 genelge/özelge olmak üzere toplam 58 adet düzenleme yapılmıştır.

3. Şirket İşlemleri ve Vatandaş Talepleri

Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünce 2006 yılı içerisinde sigorta, reasürans,
emeklilik şirketleri ile eksper ve aracılara ilişkin olarak;

- 7 adet kuruluş ön izni,


- 421 adet ruhsat,
- 51 adet ana sözleşme değişikliği,
- 16 adet hisse ve portföy devri,
- 558 adet hayat tarifesi ve emeklilik planı,
- 359 adet teminat blokaj/deblokajı,
- 304 adet diğer (saklama payı tabloları, hesap özetleri)

işlemleri olmak üzere toplam 1716 adet işlem sonuçlandırılmıştır.

2006 yılında SDK tarafından düzenlenen toplam 124 adet muhtelif rapor ve Şirket sorumlu
aktüerlerince düzenlenen 22 adet aktüerya raporu incelenmiş ve işleme konulmuştur.

Diğer taraftan, toplam 1305 adet vatandaş talebi değerlendirilmiş ve sonuçlandırılmıştır.


Vatandaş talepleri ağırlıklı olarak hayat dışı sigortalarda yoğunlaşmıştır. Taleplerin 948 adedi
hayat dışı sigortalar, 149’u hayat sigortaları, 77’si aracılar ve eksperler, 118’i garanti hesabı
ve tasfiye halindeki şirketler ve 13’ü bireysel emeklilik konuları ile ilgilidir. Ayrıca, bireysel
emeklilik ile ilgili olarak Emeklilik Gözetim Merkezi’ne toplam 445 adet vatandaş talebi
gelmiş ve sonuçlandırılmıştır.

4. Zorunlu Deprem Sigortası ve Devlet Destekli Tarım Sigortası

Deprem sonucu ortaya çıkan maddi kayıpların telafisi amacıyla getirilen Zorunlu Deprem
Sigortası uygulaması için oluşturulan Doğal Afet Sigortaları Kurumu(DASK) nezdindeki
toplam poliçe sayısı 2006 yılı sonunda 2,5 milyon seviyesini korumuştur. DASK’ın toplam

64
kaynakları 500 milyon YTL’yi aşmıştır. Ayrıca 2006 yılı için 920 milyon Avro reasürans
temin edilmiştir. DASK, kurulduğu 27 Eylül 2000 tarihinden 2006 yıl sonuna kadar muhtelif
depremler sonucu meskenleri zarar gören 8,894 kişiye toplam 17.6 milyon YTL tazminat
ödemesi yapmıştır.

Tarım Sigortaları Kanunu çerçevesinde 1.6.2006’da yürürlüğe giren Devlet destekli tarım
sigortaları kapsamında: 31.12.2006 sonu itibariyle, poliçe sayısı 12.330, prim üretimi 4,5
milyon YTL olmuş, 869 bin YTL tutarında tazminat ödemesi yapılmıştır. Toplam poliçelerin,
10.456’sı bitkisel ürün, 1.118’i sera, 746’sı hayvan hayat ve 10 adedi kümes hayvan hayat
sigortası poliçesidir.

5. Şirket Mali Bünyelerinin Güçlendirilmesi, TRAMER Uygulaması ve Garanti


Hesabı Ödemeleri

Mevcut erken uyarı sistemi çerçevesinde şirketlerin mali yapılarındaki gelişmeler yakından
izlenmeye devam edilmiş, tedbir alınması gereken şirketler hakkında 7397 sayılı Kanun
çerçevesinde ihtiyaç duyulan önlemler alınmıştır. Buna göre, 2006 yılı içerisinde 1 adet
sigorta şirketinin yeni sözleşme yapma yetkisi kaldırılmıştır. Ayrıca daha etkin bir izleme
sistemi için Sigortacılık Gözetim Sistemi(SGS) çalışmaları başlatılmıştır.

TRAMER (Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) sisteminin 2006 yılında da etkin olarak
çalıştırılması sonucunda Trafik Sigortalarında doğru fiyatlamaya olanak tanınmış ve bu
bağlamda gerek zorunlu trafik sigortası ve gerekse kasko sigortasında hasar durum
belgelerinin tüm ülke çapında sistemden doğru olarak temini mümkün hale gelmiştir.

Garanti Hesabından 31.12.2006 tarihine kadar 2918 sayılı Kanun kapsamında sigortasız ve
plakası belirlenemeyen araçların neden olduğu zararlar için 2280 dosyaya 25 milyon YTL,
iflas eden ya da ruhsatları iptal edilen şirketlerin sigortalılarına ise 65.385 dosya için 70
milyon YTL ödeme yapılmıştır.

6. Aracılar ve Eksperler

Sigorta Hasar Eksperleri sayısı 2006 yılında 6 yeni belge ile 1.424’e ulaşmıştır. Diğer
taraftan, Tarım Sigortaları Uygulaması kapsamında, 374 adet tarım sigortası havuz eksperi
belgesi verilmiştir. 6 yeni brokerlik ruhsatı ile de sigorta brokeri sayısı 61’e ulaşmıştır. Faal
sigorta acentesi sayısı ise 15.295 olmuştur.

65
Yine 2006 yılında, Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılması
Hakkında Yönetmelik ile gerçek kişi brokerler için yeni kuruluş ve ruhsat esasları
getirilmiştir.

h) Ekonomik Araştırmalar Genel Müdürlüğü

1. Araştırma Faaliyetleri

Ekonomide yapısal gelişmelerin izlenmesi kapsamında işgücü, mali sektör, yatırım ortamının
iyileştirilmesi, sosyal güvenlik, eğitim, AR-GE ve inovasyon, kamu mali yönetimi ve vergi
alanlarındaki reformları içeren ve düzenli olarak güncellenen raporlar hazırlanmıştır. Bu
alanlarda Türkiye’nin yerini diğer ülkelerle kıyaslayan yapısal göstergeler seti hazırlanmıştır.
Kısa, orta ve uzun vadeli makroekonomik verilerin tahminine yönelik olarak makroekonomik
modeller oluşturulmuştur. Bu çerçevede, ekonomideki yapısal değişimlerin makroekonomik
göstergelere yansıması analiz edilmiş, kısa ve orta dönemli tahminler yapılmıştır.

Makroekonomik gelişmelerin izlenmesine ve değerlendirilmesine ilişkin çalışmalar devam


etmiştir. Bu çerçevede 2006 yılında merkezi yönetim bütçesi, ücret ve maaş gelişmeleri,
Hazine ihaleleri ve toplam kamu dengesi analiz edilmiş; reel sektör yakından takip edilmiş;
kur ve faiz gelişmeleri, kredi ve mevduat bilgileri, bankacılık kesimi göstergeleri ve Merkez
Bankası bilançosu izlenerek mali piyasalara yönelik değerlendirmeler yapılmış; dünya
ekonomisindeki gelişmeler ve bunların gelişmiş ve gelişmekte olan piyasalar üzerine etkileri
incelenmiştir. Bu konulara ilişkin istatistik bültenleri, değerlendirme raporları, makaleler,
sunuşlar ve bilgi notları hazırlanmıştır.

2. Bilişim Faaliyetleri

2006 yılında başlatılan Veri Ambarları Projesi ile Müsteşarlığın iş zekası altyapısının
yeniden yapılandırılması amaçlanmıştır. Bu sistem ile, raporlama, internet, kurumlar arası
veri değişimi, bilgi yönetimi, iş süreçleri yönetimi altyapıları sektörde mevcut en yüksek
standartlara kavuşturulacaktır. Ayrıca, Hazine Müsteşarlığının tüm birimlerinin faaliyetlerine
ilişkin Bilişim altyapısının tek çatı altında toplanması çalışmalarına devam edilmiştir.

Kamu Finansmanı yönetiminde kullanılan sistemlerin, Devlet Borçları Muhasebesi Sistemi


ile olan entegrasyonu için Muhasebe Arabirimi Projesi tamamlanmıştır. Bu sistem yoluyla,

66
borçlanma ve alacaklar ile ilgili işlemlerin yürütüldüğü tahakkuk sistemleri ve muhasebe
sistemleri arasındaki bilgi denkliğini garanti altına almak üzere elektronik iş süreçleri,
kıymetli kağıt sistemi ve kontrol yapıları gerçekleştirilmiştir. Böylece, el ile veri girişleri en
aza indirilmiş, bilgi güvenliği ve zaman tasarrufu açısından önemli ilerlemeler sağlanmıştır.

Müsteşarlığımızın kamu finansmanı fonksiyonlarının bir diğer bileşeni olarak, dış


borçlanmanın ön ofis faaliyetlerinin proje finansmanı ile ilgili süreçlerini yönetmek üzere
Proje Bilgi Sistemi hazırlanmıştır. Bu sistem ile, bir finansman projesinin yaşam
döngüsündeki tüm süreçler ilişkili doküman yönetimi ile beraber kontrol altına alınmakta,
süreçle ilişkili durum anlık olarak takip edilebilmektedir.

2.2.1.2. Denetim Birimleri Tarafından Yapılan Faaliyetler

a) Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı

Hazine Müsteşarlığı’nın görev ve fonksiyonları ile ilgili inceleme, denetim, araştırma,


soruşturma ve iç denetim faaliyetlerini Hazine Kontrolörleri Kurulu yerine getirmektedir.
Ayrıca Kurul özel kanunlarla kendisine münhasıran verilen denetim görevlerini de yerine
getirmektedir. Bu çerçevede, 2006 yılında yapılan inceleme ve denetimler sonucunda
düzenlenen raporların konulara göre sayısı, dağılımı ve mali sonuçlarını gösteren tablo
aşağıda yer almaktadır:
Tablo 29: Hazine Kontrolörleri Kurulunca Yapılan 2006 Yılı İnceleme ve Denetim
Sonuçları ( YTL )
Yasal
Rapor İncelenen
İNCELEME ve DENETİM ALANI Sürece Tabi
Sayısı Tutar1
Tutar 2
1 AB’den Sağlanan Yardımların Denetimi 13 18.636.427 246.278
Dış Kredi ile Finanse Edilen Projelerin ve
2 24 119.354.354 -
Harcamaların Denetimi
4749 sayılı Kanun Kapsamındaki Hazine
3 7 255.161.027 20.168.988
Alacaklarının Denetimi
4 Hazine Payı Denetimleri 3 174.135.973 18.095.290

5 KİT Performans Kriterleri Denetimi 90 - -


6 KİT Görev Zararları İncelemeleri 12 315.758.877 -
7 Destekleme Primleri ve DFİF Ödemeleri 3 338.157.746 -

8 Petrol Mevzuatı Kapsamındaki İncelemeler 4 135.108.922 -

67
Kambiyo Mevzuatı (İhracat, İthalat)
9 11 8.400 -
İnceleme ve Denetimleri
Yetkili Müessese ve Kıymetli Maden
10 95 15.557.657 1.329.825
Aracı Kuruluşu Denetimleri
Ödünç Para Verme Mevzuatı ve
11 3 - -
İkrazatçıların Denetimi
Karapara Araştırma ve İncelemeleri
12 134 534.323.085 506.705.179
(Yükümlülük denetimi dahil) 3
13 Diğer Raporlar 18 - -
TOPLAM 417 1.906.202.468 546.545.560
1İnceleme veya denetim konusu olan değerler ya da ciro tutarlarıdır.
2Talep edilmesine rağmen, denetim sonucu indirilen, kesilen ya da usulsüzlük sebebiyle dava konusu edilen tutarlardır.
3Yükümlülük Denetimleri için rapor sayısı olarak, incelenen mükellef sayısı esas alınmıştır.

Bu dönemde yapılmış olan inceleme ve denetimler sonucunda düzenlenen ve konulara göre


sınıflandırılmış olan raporlara ait bilgiler aşağıdadır:

1. AB’den Sağlanan Yardımların Denetimi

AB’den sağlanan mali yardımlardan “Merkezi Olmayan Yapılanma Sistemi” kapsamında,


Merkezi Finans ve İhale Birimi’nin, Ulusal Fonun ve bu kaynaklardan faydalanan
kuruluşların işlemlerinin incelenmesi neticesinde 13 adet rapor düzenlenmiş olup, toplam
18,6 milyon YTL’lik kullanım denetimden geçirilmiş, 246,278 YTL tutarındaki kısım için
yasal süreç başlatılmıştır.
Ayrıca, Hazine Kontrolörleri Kurulu, bağımsız mali denetim birimi olarak AB nezdinde
tanınma sağlamıştır. Bu çerçevede 2006 yılında Devlet Planlama Teşkilatı bünyesinde
yürütülen “Avrupa Birliği Eğitim ve Gençlik Programları” nın bağımsız mali denetimleri
yapılmış ve Avrupa Komisyonuna sunulmuştur.

2. Dış Kredi ile Finanse Edilen Projelerin ve Harcamaların Denetimi

Hazine Kontrolörler Kurulu, Dünya Bankasınca finanse edilen projelerin bağımsız


denetimlerini Dünya Bankası adına gerçekleştirmektedir. Bu kapsamda krediyi veya hibeyi
kullanan kurum ve kuruluşların harcama ve hesapları ile Merkez Bankası nezdindeki Özel
Hesap kullanımları her yıl periyodik olarak “Uluslararası Denetim Standartları” ile “Dünya
Bankası esas ve usullerine” uygun olarak incelenmektedir. Bu çerçevede 2006 yılında
toplam 119,4 milyon YTL’lik kullanım incelenmiş olup, 23 adet Bağımsız Denetim Raporu

68
düzenlenmiştir. Ayrıca, Sosyal Riskin Azaltılması Projesi ile ilgili olarak da 1 adet işlevsel
denetim raporu düzenlenmiştir.

3. 4749 Sayılı Kanun Kapsamındaki Hazine Alacakları

Hazine Alacakları kapsamında 2006 yılında Dış Borç Ödeme Hesaplarının incelemesiyle
ilgili olarak 5 adet, dış krediler nedeniyle Hazineye vadesi geçmiş borcu bulunan kuruluşlar
ve bunların geri ödeme gücüyle ilgili olarak 1 adet inceleme yapılmıştır. Bu incelemelerde
toplam 47,9 milyon YTL tutarında Hazine Alacağı incelenmiş, bu tutarın 6,4 milyon YTL’lik
kısmı için yasal süreç başlatılmıştır.

Ayrıca, Hazine’nin garanti verdiği Yap-İşlet-Devret projeleri ile ilgili olarak 2006 yılında
207,3 milyon YTL tutarında bir adet inceleme raporu düzenlenmiş olup, bu miktarın ihtilaf
konusu olan 13,8 milyon YTL’lik kısmı için ilgili şirket Uluslararası Tahkime gitmiştir.

4. Hazine Payı Denetimleri

İmtiyaz sözleşmesi imzalanan GSM şirketlerinin ve diğer kuruluşların brüt gelir ve hazine
payı hesaplamaları ile ödemelerinin muhasebe kayıtlarına uygunluğu incelenmelerine 2006
yılı ilk 6 aylık döneminde de devam edilmiştir. Bu kapsamda 3 adet rapor düzenlenmiş olup
174,1 milyon YTL incelemeye konu edilmiş ve bu tutarın 18,1 milyon YTL’lik kısmı için
yasal süreç başlatılmıştır.

5. KİT Performans Kriterleri Denetimi

KİT’lerin 2006 yılı Yatırım Finansman Kararnamesine uygunluğunun 3’er aylık dönemler
halinde denetlenmesi Hazine Kontrolörleri Kurulu tarafından yapılmaktadır. Bu incelemeler
kapsamında, ekonomik programa uygunluk, ihale yoluyla hizmet alımı, geçici işçi istihdamı,
fazla mesai kullanımı, performans kriter bildirimi gibi özel hususlara bakılmış olup 2006
yılında 90 adet rapor hazırlanmıştır.

6. KİT Görev Zararları İnceleme ve Tespitleri

233 Sayılı KHK uyarınca KİT’lere Bakanlar Kurulu tarafından verilen görevler nedeniyle
doğan görev zararlarının ödenebilmesi için muhasebe kayıtlarına göre gerçek tutarlarının
belirlenmesi kapsamında 12 adet rapor hazırlanmış ve toplam 315,8 milyon YTL tutarında
görev zararı incelenmiştir.

69
7. Destekleme Primleri ve DFİF Ödemeleri

Bütçe kaynaklarından çiftçi, esnaf ve sanatkarlar, KOBİ’ler gibi çeşitli kesimlere yapılan
DFİF ödemeleri ve destekleme primleri kapsamında 2006 yılında 338,2 milyon YTL
tutarında destekleme primi ve DFİF talebi incelenmiş ve 3 adet rapor düzenlenmiştir.

8. Petrol Mevzuatı Kapsamındaki İncelemeler

Petrol Kanunu ve ilgili Tüzük çerçevesinde Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı petrol
şirketlerinin kâr ve sermaye transfer talepleri ile ilgili olarak 2006 yılında toplam 135,1
milyon YTL tutarında talep incelenmiş olup 4 adet rapor düzenlenmiştir.

9. Kambiyo Mevzuatı (İthalat, İhracat) İnceleme ve Denetimleri

1567 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamında 11 adet rapor
düzenlenmiştir.

10. Yetkili Müessese, Kıymetli Maden Aracı Kuruluşu Denetimleri

Yetkili Müesseselerin 2005 yılında başlatılan ülke çapında kapsamlı incelenmelerine 2006
yılında da devam edilmiş ve 15,6 milyon YTL tutarında bir işlem hacmi denetlenmiş olup 95
adet rapor düzenlenmiş ve bunun 1,3 milyon YTL’lik kısmı için yasal süreç başlatılmıştır.
11. Ödünç Para Verme Mevzuatı ve İkrazatçı Denetimleri

Ödünç Para Verme İşleri Hakkındaki Mevzuat ve ilgili yönetmelikler kapsamında 2006
yılında 3 adet rapor düzenlenmiştir.

12. Karapara Araştırma ve İncelemeleri

2006 yılında Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı tarafından intikal ettirilen
kara para aklanmasının önlenmesiyle ilgili araştırma ve inceleme görevleri kapsamında 534,3
milyon YTL’lik işlem hacmi incelenerek 31 adet rapor düzenlenmiş ve bu işlem tutarının
506,7 milyon YTL’lik kısmı hakkında kara para aklama suçu iddiasıyla dava açılması
istemiyle MASAK’a gönderilmiştir.

5549 ve 4208 sayılı Kanunlar kapsamında kuruluşlara getirilen kimlik tespiti, şüpheli işlem
bildirimi gibi yükümlülükler çerçevesinde yetkili müessese ve sigorta şirketlerinin bu

70
yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri konusunda toplam 103 adet rapor
düzenlenerek MASAK’a gönderilmiştir.

13. Diğer Raporlar

Yukarıda belirtilen başlıkların dışında kalmakla birlikte, 4483, 3628, 657 sayılı kanunlar ile
Türk Ceza Kanunun 279 uncu maddesi çerçevesinde 2006 yılında toplam 18 adet rapor
düzenlenmiştir.

b) Sigorta Denetleme Kurulu Başkanlığı

Türkiye’de özel sigortacılık ve bireysel emeklilik alanında faaliyette bulunun tüm kişi ve

kuruluşları kamu adına denetlemekle yetkili ve görevli olan Sigorta Denetleme Kurulu’nun

2006 yılı içerisinde gerçekleştirmiş bulunduğu faaliyetler aşağıda belirtilmiştir.

1. Denetim, İnceleme ve Soruşturma Faaliyetleri:

i. Teminat Denetimleri:

Teminat denetimi, 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak


hazırlanmış olan yönetmelik hükümleri çerçevesinde sigorta şirketleri nezdinde
yapılmaktadır. Denetimin amacı; sigorta şirketlerinin sigorta sözleşmelerinden doğan
taahhütlerine karşılık olmak üzere, sigorta primleri ile orantılı olarak göstermek zorunda
oldukları teminatların mevzuatta tanımlanan kıymetlere yatırılıp, zamanında, tam ve doğru
olarak Müsteşarlığımız lehine tesis edilip edilmediğini tespit etmektir.

Bu kapsamda, 2006 yılı içerisinde 45 sigorta şirketinin teminat denetimi şirketler nezdinde
gerçekleştirilmiş ve sonuçlar rapora bağlanmıştır.

ii. Mali Bünye ve Hasar Denetimleri:

Sigorta şirketlerinin sigortalılara ve üçüncü kişilere olan yükümlülüklerini zamanında ve tam


olarak yerine getirip getirmediklerinin ya da kısa ve orta vadede söz konusu yükümlülüklerini
yerine getirememe tehlikesi ile karşı karşıya olup olmadıklarının tespiti ile hasar ödeme
konusunda mevzuata uygun hareket edip etmediklerinin belirlenmesine yönelik olarak 2006
yılı içerisinde 28 adet denetim ve inceleme yapılmıştır.

71
iii. Hayat İş ve İşlemleri ile Bireysel Emeklilik Faaliyetlerinin Denetimi:

Hayat İş ve İşlemlerinin denetiminde, hayat sigorta şirketlerinin, aktüeryal matematik


karşılıkları doğru hesaplayıp hesaplamadıkları, bu karşılıkları mevzuata uygun olarak yatırıma
sevk edip etmedikleri, yatırımlardan elde edilen gelirlerden kar payı ayrılması, hayat sigorta
poliçeleri ile ilgili iştira, ikraz, iptal gibi hususların mevzuata uygun olarak yerine getirilip
getirilmediği gibi hususlara bakılmaktadır. Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi
Kanunu’nun 20’nci maddesi uyarınca bireysel emeklilik şirketlerinin iş ve işlemlerinin en az
yılda bir defa Müsteşarlığımızca denetlenmesi gereklidir.
Bu kapsamda, 2006 yılı içerisinde hayat sigortaları ve bireysel emeklilik faaliyetleri ile ilgili
26 adet inceleme yapılmıştır.

iv. Sigorta ve Reasürans Brokerleri Ruhsat Talebi İncelemeleri:

7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu’nun 37’nci maddesine göre Sigorta ve Reasürans
Brokerlerinin Müsteşarlığımızdan ruhsat almaları zorunludur. Brokerlerin ruhsat talepleri,
Sigorta ve Reasürans Brokerleri Yönetmeliği’nin 15 inci maddesinin c, e ve f bendleri
kapsamında, Kurul tarafından incelenmekte ve bu incelemelerde brokerin yeterli
organizasyona ve teknik donanıma ve faaliyetin gerektirdiği nitelik ve nicelikte personele
sahip olup olmadığı gibi hususlara bakılmaktadır.
Bu kapsamda 2006 yılında ruhsat talebi ile ilgili 4 adet inceleme yapılmıştır.

v. Acente, Broker, Eksper Denetimi:

2006 yılı içerisinde; 3 adet sigorta brokeri, 2 adet sigorta acentesi ve 5 adet sigorta eksperi
denetlenmiştir.

vi. Diğer Denetim, İnceleme ve Soruşturmalar

2006 yılı içerisinde; Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı ve Trafik Sigortası Bilgi
Merkezi (TRAMER) denetlenmiştir.

Sigorta şirketlerinin sermayesinde bir ortağa ait payın belirli oranların üzerine çıkması veya
altına düşmesi sonucunu doğuran hisse devirleri Müsteşarlığımızın iznine tabidir. Bu
kapsamda 2006 yılında sigorta şirketleri nezdinde iki adet hisse devri incelemesi yapılmıştır.

72
Ayrıca, Kurul’a gelen şikayet, ihbar ve bilgilerin değerlendirilmesi sonucu 2006 yılı
içerisinde 12 adet denetim, inceleme ve soruşturma yapılmış ve her birinin sonucu rapora
bağlanmıştır.

3. Şikayet İncelemeleri:

Kurul’a intikal etmiş bulunan çok sayıda şikayet dilekçesi incelenmiş ve gerekli işlemler
yapılmıştır.
4. Görüş Verme:

Sigortacılık alanında yapılacak mevzuat düzenlemeleri kapsamında Kurul’a intikal eden


mevzuat taslaklarının tamamına görüş verilmiştir.
5. Faaliyet Raporu:

Kurul tarafından her yıl yayınlanmakta olan Sigortacılık Sektör Raporu, bireysel emeklilik
faaliyetlerini de kapsayacak şekilde yayınlanmıştır.

2.2.1.3. Danışma Birimleri Tarafından Yapılan Faaliyetler

a) Hukuk Müşavirliği

Hukuk Müşavirliğine 2006 yılı içerisinde 5325 adedi idari davalar, 22’si adli davalar ve 18’i
Başbakanlık aleyhine açılan idari davalar olmak üzere toplam 5365 dava intikal etmiştir.

Tablo 30: Hukuk Müşavirliğine İntikal Eden Davalar


Davalar Dava Sayısı
İdari Davalar 5325
Başbakanlık Aleyhine Açılan İdari Davalar 18
Adli Davalar 22
TOPLAM 5365

Ayrıca, Müsteşarlık birimleri tarafından hazırlanan ya da Başbakanlık ve diğer bakanlıklardan


gönderilen yaklaşık 122 adet düzenleyici işlem (kanun, tüzük, yönetmelik) tasarıları hakkında
ilgisine göre birimlerin görüşleri de alınarak hukuki görüş hazırlanmıştır.

Müsteşarlığın diğer birimlerince sorulan hukuki konular ile hukuki, mali, cezai sonuçlar
doğuracak işlemler hakkında 14’ü “dış mali anlaşma”lara ilişkin olmak üzere 80 mütalaa
verilmiştir.

73
b) Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı

1. Stratejik Planlama Çalışmaları

Hazine Müsteşarlığının Stratejik Plan hazırlama çalışmaları 2006 yılı Mayıs ayında
başlatılmıştır. Stratejik planlama ekibinin oluşturulması ve temel eğitimlerin alınarak stratejik
plan takviminin hazırlanması tamamlanmış olup, Hazırlık Programı 2006 Kasım ayında DPT
Müsteşarlığına iletilmiştir.

2. Mali Hizmetler

Müsteşarlığımızda 2006 yılının ilk 6 ayında mal ve hizmet alımlarına yönelik bütün mali
işlemler ön mali kontrole tabi tutularak kontrol sonuçlarının istatistiki kayıtları tutulmuştur.
Bu kapsamda ilk 6 ayda tedavi, cari harcamalar, transferler, avans ve yolluklara ilişkin toplam
3.414 adet belge ön mali kontrole tabi tutulmuştur. İlk 6 aylık uygulama sonuçlarına göre
evrakların risk değerlendirilmesi yapılarak ön mali kontrol limitleri yeniden düzenlenmiştir.
Bu kapsamda, yılın ikinci yarısında 5.000 YTL’yi aşan toplam 726 adet Ödeme Emri Belgesi
ve Muhasebe İşlem Fişi ön mali kontrole tabi tutulmuştur.

Müsteşarlığımız 2007 yılı bütçesi ile yatırım programının hazırlanması ve 2005 yılı Bütçe
Kesin Hesabının çıkarılması çalışmaları koordine edilmiştir.

Müsteşarlığımızda bütçe uygulamaları kapsamında dönem içinde birimlerden gelen talepler


doğrultusunda 60 adet revize, 79 adet aktarma, 2 adet ekleme, 49 adet tenkis, 264 adet ödenek
gönderme olmak üzere toplam 454 adet bütçe işlemi gerçekleştirilmiştir.

2.2.1.4. Yardımcı Hizmet Birimleri Tarafından Yapılan Faaliyetler

a) Personel Dairesi Başkanlığı

Personel Dairesi Başkanlığının görevleri; Müsteşarlığın insan gücü planlaması ve personel


politikasıyla ilgili çalışmaları yapmak, personel sisteminin geliştirilmesiyle ilgili tekliflerde
bulunmak, personelinin atama, özlük, emeklilik ve benzeri işlemlerini yürütmek, eğitim
planını hazırlamak, hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarını düzenlemek, uygulamak
ve Müsteşarlıkça verilecek işleri yapmaktır.

74
2006 yılı içinde, Hazine Müsteşarlığı Etik Komisyonunun, Kurum İdare Kurulu ve Yüksek
İdare Kurulunun, Disiplin Kurulu ile Yüksek Disiplin Kurulunun sekreterya işlemleri
gerçekleştirilmiş, Müsteşarlık personelinin tayin, terfi ve intibak, kadro, görevde yükselme,
izinlerin takibi ve kontrolü, görevden ayrılmalar, hizmet sözleşmeleri, sicil kaydının
tutulması, kurum kimlik kartlarının düzenlenmesi ve takibi, ita amirleri cetvelinin
oluşturulması ve takibi, sağlık karnelerinin düzenlenmesi ve takibi, sendika üyelik
işlemlerinin takibi, maaş, ücret ve ikramiyelerinin yapılması, borçlanmaların takibi, eğitim ve
görev nedeniyle merkez dışına gidenlerin harcırahlarının takibi ve ödenmesi, özlük
bilgilerinin arşivlenmesi ve takibi ile ilgili iş ve işlemler yürütülmüştür.

Bu dönemde Müsteşarlığın ihtiyaç duyduğu nitelikli personel ihtiyacını karşılamak üzere 45


adet Hazine Uzman Yardımcısı alınmış, intibak eğitimleri verilerek işe başlatılmıştır.

3 yıllık yardımcılık sürelerini tamamlayan 12 adet Hazine Uzman Yardımcısı, başarılı tez
savunmalarını müteakiben Hazine Uzmanı olarak atanmışlardır.

Müsteşarlığın sahip olduğu insan kaynağının niteliğini ve bu sayede iş verimini arttırmak


Başkanlığımız öncelikli hedeflerinden biridir. Bu amaçla, mümkün olduğunca fazla sayıda
personelin yurtiçi ve yurtdışında düzenlenen eğitimlere katılımı sağlanmıştır.

Bu kapsamda lisansüstü eğitim yapmak üzere 20 kişi, OECD nezdinde staj yapmak üzere 1
kişi yurtdışına gönderilmiştir.

Stajyer Hazine Kontrolörlüğü, Sigorta Denetleme Uzman Yardımcılığı ve Hazine Uzman


Yardımcılığı sınavlarını kazanan 52 kişiye intibak eğitimleri verilmiştir. Yurtiçi ve
yurtdışında düzenlenen kurs, panel, sempozyum, seminer, konferans, brifing ve forum türü
eğitim faaliyetlerine toplam 418 Müsteşarlık personelinin katılımı sağlamıştır. Kurum
dışından getirilen uzmanların katılımı ile Müsteşarlığımızda 6 adet konferans düzenlenmiştir.

75
b) İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı

Müsteşarlığımızda 110.861 adedi gelen ve 67.690 adedi ise giden olmak üzere toplam evrak
kaydı 178.551 olarak gerçekleşmiştir.

Müsteşarlığımız “Haberleşme Kodları” yeniden belirlenmiş, Başbakanlık Devlet Arşivleri


Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda başlanılmış olan “Standart Dosya Planı”
çalışmalarına ise devam edilmiştir.

2005 yılından 2006 yılına 23.050 adet demirbaş devredilmiş olup, yıl içerisinde
birimlerimizde kullanılmak üzere 1644 adet demirbaş satın alınmış, 3.286 adet demirbaş ise
başka kuruluşlara devir veya hurdaya ayrılmış olması nedeniyle kayıtlardan çıkartılmıştır.

Hazine Müsteşarlığı yerleşkesi içinde aynı zamanda Dış Ticaret Müsteşarlığı da faaliyet
göstermekte olup, yerleşke içindeki binaların bakım, onarım ve işletimi Hazine Müsteşarlığı
tarafından yürütülmektedir. Faaliyet döneminde genel temizlik ve taşıma hizmetleri dışarıdan
80 kişilik temizlik hizmeti satın alınması suretiyle gerçekleştirilmiştir. Periyodik temizlik
dışında personelin temizlik ve taşıma taleplerinin daha hızlı ve kontrollü karşılanabilmesi
amacıyla 02.01.2006 tarihinden itibaren bu tür talepler “Hizmet ve Malzeme Talepleri
Yönetim Sistemi” üzerinden alınmaya başlanmıştır. Faaliyet dönemi içinde 2.081 adedi
temizlik ve 6.177 adedi ise muhtelif eşya taşımalarına ait olmak üzere toplam 8.258 adet talep
sonuçlandırılmıştır. Söz konusu taleplerin 4.992 adedi Hazine Müsteşarlığı, 3.266 adedi ise
Dış Ticaret Müsteşarlığı personelinden alınmıştır.

Hazine Müsteşarlığı’nın ulaşım hizmetleri, 5 adet binek otomobil, 2 adet minibüs, 1 adet pick
up, ayrıca kiralık 20 adet binek otomobil olmak üzere toplam 28 araç ile havuz sistemi
uygulanmak suretiyle gerçekleştirilmiştir.

Faaliyet dönemi içinde, Kamu Konutları Yönetmeliği çerçevesinde 16 adedi Ankara’da ve 10


adedi İstanbul’da olmak üzere 26 adet lojmanın yeniden tahsis işlemi gerçekleştirilmiştir.

Hazine Müsteşarlığı’na ait eğitim tesisi, kamp gibi sosyal tesis bulunmamaktadır. Diğer kamu
kurum ve kuruluşlarının sosyal tesislerinden personelimizin de yararlanabilmesi amacıyla
faaliyet dönemi içinde 5 kuruluştan kontenjan sağlanmış ve 50 personelimizin ailesi ya da
yakınlarıyla birlikte tatil yapmaları sağlanmıştır.

76
Hazine Müsteşarlığı yerleşkesi içerisinde C Blok da yer alan fuaye kısmı sanat galerisi gibi
sergi alanı olarak kullanılan, konferans, toplantı, seminer, tören, konser gibi kültür ve sanat
faaliyetlerinin gerçekleştirildiği konferans salonunda toplam 129 adet etkinlik yapılmış ayrıca,
ses, görüntü ve ışık sistemleri faaliyet dönemi içinde yenilenmiştir.

Çalışma Ofislerinde Yapılan Düzenlemeler çerçevesinde; Mavi Salonun Yeniden


Düzenlenmesi, A blok 3 üncü Kat Basın Müşavirliği Ofis Alanının Düzenlenmesi, ZO Giriş
Katında Çalışma Alanları Tesis Edilmesi, B2 Katında Ayniyat Kağıt Deposu Tesis Edilmesi,
D Blok Bodrum Katında, Atölye Çalışanları İçin Banyo Tesis Edilmesi, Çok amaçlı Salonun
Düzenlenmesi, Oran Devlet Mahallesinde bulunan 2 adet Lojmanın iç su tesisatının ve mutfak
dolaplarının yenilenmesi ve E Blok Doktorluk Ünitesi Hasta Kayıt Odalarının Ayrılması
işlemleri gerçekleştirilmiştir.

Hizmet Binaları Bakım, Onarım ve Yapı Güvenliği İşlemleri kapsamında A Blok


Kolonlarının İzlenmesi, A Blok Kolonlarının İzlenmesinden Elde Edilen Verilerin, Veri
Tabanında Toplanması ve Depolanması, B2-B3 Katında Yeni Yapılan Güçlendirme
Çalışmaları, Oran Şehri Lojmanlarının Tadilat İşleri ve benzer işlemler dönem içinde
tamamlanmıştır.

Müsteşarlığımız harcama birimlerinin talepleri doğrultusunda Strateji Geliştirme Daire


Başkanlığı’nın almış olduğu 19/06/2006 tarih ve 2006/709 sayılı Makam Onayıyla, harcama
yetkisi uhdesinde kalmak şartıyla “Mal ve Hizmet Alım Giderleri” tertibindeki ödeneklerin
kullanılmasında, gerçekleştirme işlemlerinin İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından
yerine getirilmesi sağlanmıştır.

Hazine Müsteşarlığının 2006 Mali Yılı Bütçe Kanununda tahsis edilen ödenekler
çerçevesinde, hizmetlerin verimli bir şekilde yürütülmesine yönelik hizmet araçları ile hizmet
binamızda meydana gelebilecek elektrik kesintileri sonrasında kullanılan jeneratörlerde
kullanılmak üzere akaryakıt alımı, hizmet binalarının temizliğine yönelik genel temizlik
hizmeti alımı, hizmet aracı kiralaması, konferans salonu ses ve ışık donanımının yenilenmesi,
veri ambarları hizmet alımı, bilgisayar teknik donanım alımı olmak üzere 1’i pazarlık usulü,
7’si açık ihale olmak üzere toplam 8 adet ihale ve hizmet birimleri ve diğer yardımcı birimleri

77
kanalıyla yapılan mal ve hizmetlere yönelik talepler doğrultusunda temsil ve tören giderleri de
dahil olmak üzere toplam 597 adet doğrudan temin yapılmıştır.

2006 Mali Yılı için Müsteşarlığımız birimlerinin tedavi harcamaları (HKK, SDK ve Taşra
Teşkilatı hariç) ile ilgili olarak Genel Evrak Haberleşme ve Arşiv Şubesinden toplu olarak
3.422 adet varide numarası almış olan, 4455’i tedavi, 1527’si ilaç olmak üzere toplam 5.987
adet 1.583.593,00 YTL tutarındaki ödeme emri belgesi hazırlanarak Başbakanlık Merkez
Muhasebe Birimine gönderilmek üzere Bütçe İşlemleri Şubesine teslim edilmiştir.

Müsteşarlığımızın 5’i Daimi Temsilcilik, 23’ü Ekonomi Müşavirliği ve 5’i Ekonomi Ataşeliği
olmak üzere 33 merkezde Yurt Dışı Teşkilatı bulunmaktadır. Faaliyet döneminde, Yurt Dışı
Teşkilatına ait idari giderler için 2006 Mali Yılı Bütçesinde 311.500 YTL ödenek ayrılmış ve
171.970 YTL harcama yapılmıştır.

Faaliyet döneminde; Müsteşarlığımız personelinin (HKK personeli, SDK personeli ve yurt


dışı master öğrencileri hariç) yurt içi ve yurt dışı geçici görevlendirmeler ile sürekli
görevlendirmeler için toplam 1.346.598 YTL ödenek ayrılmış, bu ödeneğin 1.100.127,71
YTL’lik kısmı 376 adedi yurt içi, 491 adedi de ise yurt dışı olmak üzere toplam 867 adet
görevlendirmede kullanılmıştır.

Öte yandan yurt içi ve yurt dışı görevlendirmelere ilişkin uçak biletleri, Müsteşarlık
Makamının 23.01.2006 tarih ve 64 sayılı Onayları çerçevesinde, iç hat uçuşlarda yüzde 5, dış
hatlarda yüzde 5,5 iskonto uygulayan ve tek yön hava alanı transferini ücretsiz veren 3 ayrı
firmadan temin edilmiş ve böylelikle ücretsiz tek yön havalimanı transferi yanında toplam
18.867,20 YTL tasarruf edilmiştir.

Ayrıca; faaliyet döneminde, Müsteşarlık personelinin, 5682 Sayılı Pasaport Kanunu ile
İçişleri ve Dışişleri Bakanlıklarınca yayımlanan genelgeler doğrultusunda, 87 Adet Hususi
Pasaport ve 126 Adet Hizmet Pasaportu olmak üzere toplam 213 adet pasaport temini ve süre
uzatımı işlemleri gerçekleştirilmiştir. Böylelikle görevli personele zaman kazandırılarak kendi
işlerine vakit ayırmaları sağlanmıştır.

Sonuç itibariyle; toplam kalite vizyonu ile 2005 yılında başlatmış bulunduğumuz yeniden
yapılandırma çalışmalarının ilk uygulama sonuçları faaliyet dönemi ile birlikte alınmaya

78
başlanmıştır. Sadece “Hizmet ve Malzeme Talepleri Yönetim Sistemi” aracılığı ile 15.171
hizmet, 12.217 araç olmak üzere toplam 27.934 adet talep, eksiksiz yerine getirilmiş, kayda
alınmış ve ihtiyaç duyulabilecek her türlü raporlama için de veri tabanı oluşturulmuştur.

Çalışanlarımızın, birimleri ve işlerine yönelik bilgiyi arayan, öğrenen, sorunların teşhisinde ve


çözümlerinde görüşlerini rahatlıkla aktarabilen, farklı çözümleri veya eleştirileri önyargısız
karşılayabilen, yetki ve sorumluluklarını daha verimli kullanan, katılımcı bir davranış içinde
olmalarının en önemli husus olduğunu daima göz önünde bulundurmaları amaçlanmaktadır.

Buna yönelik olarak, bir adım daha atılmış ve birim hizmet ve faaliyetlerinin tamamını güncel
yönetim gerekleri ile teknolojik gelişmeleri hayata geçirebilir, izlenebilir ve sürekli
iyileştirmeye açık, değişim ve gelişim ihtiyaçlarına cevap verebilecek süreçlere sahip bir
sistem dahilinde yürütmek üzere, TS-ISO 9001:2000 Kalite Yönetimi Standardı ile uyumlu
İMİ Kalite Yönetim Sistemi kurularak uygulanmaya başlanılmıştır.

c) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

Hazine Müsteşarlığının görev alanlarıyla ilgili olarak kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla


hazırlanan 174 adet basın duyurusu, Müşavirliğimizde kaydı bulunan yaklaşık 300
civarındaki medya kuruluşu, gazeteci ve yazarlara e- posta yoluyla ulaştırılmıştır. Bu yolla
duyuruların eş zamanlı olarak iletimi sağlanmıştır.

Medya mensuplarından Müsteşarlığımıza yönelik 39 adet yazılı soru ve 13 adet röportaj talebi
karşılanmış, 5 adet cevap ve düzeltme hakkı kullanılmıştır. 19 adet basın toplantısı
organizasyonu gerçekleştirilmiş olup ayrıca medya kuruluşlarına bu yıl 17 adet Müsteşarlık
yayını, rapor ve kitap dağıtımı yapılmıştır.

Bilgi Edinme Yasası kapsamında, Hazine Müsteşarlığı’na 2006 yılında toplam 779 adet
doğrudan başvuru yapılmış olup, yasal süresi içerisinde bu başvurular koordine edilerek
cevaplandırılmıştır. Ayrıca, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü ve Doğal Afet
Sigortaları Kurumu’na yapılan başvurular ile birlikte Hazine Müsteşarlığı ve bağlı/ilgili
kuruluşlara yapılan ve süresi içinde cevaplanan başvuru sayısı 853 adede ulaşmıştır.

79
d) Savunma Uzmanlığı

Milli Güvenlik Kurulu (MGK) Genel Sekreterliğinde düzenlenen Alarm Semineri ve Alarm
Tatbikatına Hazine Müsteşarlığını temsilen katılım sağlanmıştır. Ayrıca, M.G.K. Genel
Sekreterliğinde icra edilen Milli Kriz Yönetimi Tatbikatına Hazine Müsteşarlığı yetkili
personeli ile katılım sağlanmış ve tatbikat senaryosu başarıyla icra edilmiştir.

2.2.1.5. Diğer Faaliyetler

1. Uzlaşma İşlemleri

5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun geçici 3 ncü maddesi ve 5393 sayılı Belediye
Kanunu’nun geçici 5 nci maddesi kapsamında; büyükşehir belediyelerinin, belediyelerin ve
bunların bağlı kuruluşları ile sermayesinin yüzde 50’sinden fazlası büyükşehir
belediyelerine/belediyelere ait şirketlerin 31/12/2004 tarihi itibariyle kamu kurum ve
kuruluşlarına/kuruluşlarından olan borçlarının ve alacaklarının takas, mahsup ve kesintiye tabi
tutulması için, Hazine Müsteşarlığı bünyesinde Belediye Uzlaşma Komisyonu Başkanlığı
kurulmuştur. Bir Hazine Başkontrolörünün başkanlığında Komisyonun diğer üyeleri; İçişleri
Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı,
Sayıştay Başkanlığı, Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı ve İller Bankası Genel Müdürlüğü
temsilcilerinden oluşmuştur.

Söz konusu takas, mahsup ve kesinti işlemlerinin usul ve esasları 14/06/2005 tarih ve 25845
sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 25/05/2005 tarih ve 2005/8928 sayılı Bakanlar Kurulu
Kararı ile, 30/06/2005 tarih ve 25861 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2005/1 sayılı Genel
Tebliğ ile düzenlenmiştir. Bu kapsama giren takas, mahsup ve kesinti konusu borç ve
alacaklar, vade tarihi 31/12/2004 ve öncesine ait olan ve ödenmemiş borç ve alacaklar ile
bunların 31/12/2004 tarihi itibariyle hesaplanmış ve ödenmemiş fer’i ve cezalarını
kapsamaktadır. Takas, mahsup ve kesinti işlemleri sonrasında, kesintiye esas alınacak borcun
anapara tutarına, 31/12/2004 tarihinden itibaren herhangi bir zam ve faiz işletilmeyecektir.

Büyükşehir belediyeleri için işlemler 31.12.2005 tarihinde sona ermiştir. Bunlardan Adana,
Adapazarı, Antalya, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, İstanbul ve Kocaeli Büyükşehir Belediyeleri
ile Adapazarı Su ve Kanalizasyon İdaresi, Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi, Erzurum
Su ve Kanalizasyon İdaresi, Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi, İzmit Su ve Kanalizasyon
İdaresi ve Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi ile uzlaşma sağlanmıştır.

80
Belediyeler için işlemler 30/6/2006 tarihinde sona ermiştir. Uzlaşma Komisyon Kararı’nı
imzalayan 2407 belediyenin kararları farklı tarihlerdeki Resmi Gazetelerde yayımlanmıştır.

Uzlaşma faaliyetlerinin özet sonucu aşağıdaki tabloda yer almaktadır:


Tablo 31: Uzlaşma Faaliyetleri Özet Sonucu
Toplam Borç (YTL)
Yasal Dayanak ve Belediyeler
Uzlaşma Öncesi Uzlaşma Sonrası

5216 Sayılı Kanun Kapsamında Büyükşehir


7.515.235.634 4.679.156.124
Belediyeleri (Şirketler ve Bağlı Kuruluşlar Dahil)

5393 Sayılı Kanun Kapsamında Belediyeler


6.859.644.707 4.989.117.359
(Şirketler Dahil)

TOPLAM 14.374.880.341 9.668.273.483

Takas, mahsup ve kesinti işlemleri sonrası büyükşehir belediyeleri ve belediyelerin borçları


Maliye Bakanlığı ve İller Bankası aracılığıyla kaynakta kesilmek suretiyle tahsil edilerek
alacaklı kamu kurum ve kuruluşlarına dağıtılmaktadır.

81
EKLER

Ek-1

İÇ KONTROL GÜVENCE BEYANI

Üst yönetici olarak yetkim dahilinde;

Bu raporda yer alan bilgilerin güvenilir, tam ve doğru olduğunu beyan ederim.

Bu raporda açıklanan faaliyetler için bütçe ile tahsis edilmiş kaynakların, planlanmış amaçlar
doğrultusunda ve iyi mali yönetim ilkelerine uygun olarak kullanıldığını ve iç kontrol
sisteminin işlemlerin yasallık ve düzenliliğine ilişkin yeterli güvenceyi sağladığını bildiririm.

Bu güvence, üst yönetici olarak sahip olduğum bilgi ve değerlendirmeler ile iç kontroller gibi
bilgim dahilindeki hususlara dayanmaktadır.1

Burada raporlanmayan, idarenin menfaatlerine zarar veren herhangi bir husus hakkında bilgim
olmadığını beyan ederim.

Ankara
30/04/2007

1. 2006 yılında Sayıştay denetimi ve iç denetim yapılmadığından Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin
Ek-2’sinde bir örneği yer alan matbu “Üst Yönetim İç Kontrol Güvence Beyanı”nın 3 üncü paragrafındaki “iç denetçi raporları ile Sayıştay
raporları ibaresine yine aynı beyanın 5/5 dipnotu gereğince yer verilmemiştir. Bu beyan bu hususla beraber dikkate alınmalıdır.

82
Ek-2

MALİ HİZMETLER BİRİM YÖNETİCİSİNİN BEYANI

Mali hizmetler birim yöneticisi olarak yetkim dahilinde;

Bu idarede, faaliyetlerin mali yönetim ve kontrol mevzuatı ile diğer mevzuata uygun olarak
yürütüldüğünü, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını
temin etmek üzere iç kontrol süreçlerinin işletildiğini, izlendiğini ve gerekli tedbirlerin
alınması için düşünce ve önerilerimin zamanında üst yöneticiye raporlandığını beyan ederim.

İdaremizin 2006 yılı Faaliyet Raporunun “III/A- Mali Bilgiler” bölümünde yer alan bilgilerin
güvenilir, tam ve doğru olduğunu teyit ederim.

Ankara
30/04/2007

83