TULANG PASALAYSAY

Naglalarawan ito ng mga mahahalagang tagpo o pangyayari sa buhay na natatagpuan sa mga taludtod na nagsasaaysay ng isang kwento. Mayroon itong tatlong uri.

a. Epiko o Tulang Bayani ± Ito ay nagsasalaysay ng kabayanihang halos hindi mapaniwalaan sapagkat nauukol sa mga kababalaghan. Halimbawa nito ang epiko n mga Ilokano na ³Biag ni Lam-ang.´ b. Korido ± Ito ang tulang nagtataglay ng walong pantig sa bawat taludtod. Karaniwang mahaba at may mahusay na banghay ng mga pangyayaring isinasalaysay. May himig mapanglaw at malimit na may paksang kababalaghan at maalamat at karamihan ay hiram sa paksang Europeo. Ang halimbawa nito ay ³Ibong Adarna.´ c. Awit ± Ito ay nagtataglay ng labindalawang pantig sa bawat taludtod. Higit na masigla ito kaysa korido. May malambing at marikit na pangungusap at nangangailangan ng malalim na kaisipan. Ang halimbawa nito ay ang tulang ³Florante at Laura.´

MGA HALIMBAWA:
ANG PAGBABALIK Babahagya ko nang sa noo¶y nahagkan, Sa mata ko¶y luha ang nangag-unahan; Isang panyong puti ang ikinakaway, Nang siya¶y iwan ko sa tabi ng hagdan: Sa gayong kalungkot na paghihiwalay, Mamatay ako, siya¶y nalulumbay! Nang sa tarangkahan, ako¶y makabagtas Pasigaw ang sabing, ³Magbalik ka agad!´ Ang sagot ko¶y ³Oo, hindi magluluwat!´ Nakangiti akong luha¶y nalaglag... At ako¶y umalis, tinunton ang landas, Nabiyak ang puso¶t naiwan ang kabiyak; Lubog na ang araw, kalat na ang dilim, At ang buwan nama¶y ibig nang magningning: Maka orasyon na noong aking datnin, Ang pinagsadya kong malayang lupain: Kuwagong nasa kubo¶t mga ibong itim, Ang nagsisalubong sa aking pagdating.

pinto ng mabuksan. naglinang. Ay ginapas ko na¶t sa irog dadalhin. nagtanim. taglay ko ang lahat.´ At ako¶y tumuloy. isang sakong bigas. Nang magdidisyembre... Sinimulan ko na ang dapat kong gawin: Ako¶y nag-araro. Mga bungang-kahoy. siya¶y umiiyak. Nang ako¶y umalis.. siya¶y magagalak! At ako¶y lumakad. paalam!´ .. natulog sa lungkot. Pinatuloy ako ng magandang loob. Mukha nakangiti at nang aking hagkan. Ang kawikaan ko. tanim sa kaingin. Para pang sinabi ³Irog ko. Sa paligid-ligid ng irog kong bangkay. Apat na kandila ang nangagbabantay.. At ako¶y umuwi. marahil ngayon. Ang puso kong tila ayaw nang tumibok. Ay pinupol ko na¶t panghandog sa liyag. Mata¶y napapikit sa aking namasdan. Mamatay kung ako¶y talaga nang kulog!´ Nang kinabukasang magawak ang dilim. Kumain ng konti. O. ³Pusong naglalagot.Sa pinto ng naro¶ong tahana¶y kumatok. Bulaklak na damo sa gilid ng landas. Sa may dakong ami¶y meron pang musiko. ³Salamat sa Diyos!´ ang nabigkas ko. ³Nalalaman nila na darating ako. Ang aming tahana¶y masayang totoo At nagkakagulo ang maraming tao. halos lakad takbo.. Araw¶y namimintanang mata¶y nagniningning.

ika¶y wala pang kapantay. pamana ko na sa inyo mga bunsong ginigiliw. Aaanhin ko ang piyano kapag ika¶y namatay ni hindi ko matutugtog sa tabi ng iyong hukay. ikay aking makapiling at Huwag ko nang makitang ika¶y nalulungkot mandin Oh ina ko. Nakita kong ang ina kong tila mandin namamanglaw At ang sabi itong piyano¶y say¶o ko ibibigay Ang kubyertos nating pilak ay kay Itang maiiwan Mga silya¶t aparador sa kay Tikong ibibigay Sa ganyan ko hinahati itong ating munting yaman. Nakita ko ang maraming taon noong kahirapan Sa guhit ng kanyang pisnging lumalalim araw-araw. Ngunit Inang ang sagot ko. ano ba at naisipang pagahtiin ang mga kayamanag maiiwan mo sa amin? Wala naman yaong sagot. Sa pilak ng kanyang buhok na hibla ng katandaan. . Tinangka kong magpatawa upang siya ay matuwa Subalit sa king mga mata¶y may namuong mga luha Ni hindi ko mapigilan at hindi ko masansala Naisip ko ang ina ko. ang lahat ng kayamanan at kasangkapan ay hindi ko kailangan. Ang ibig ko sana Nanay. ni Bathala nag mabuti malaman mo ang habilin itong piyano mga silya at salamin. pagkat ikaw o ina ko. ng lahat ng ginto rito. Ang ibig ko¶y ikaw inang at mabuhay ka na lamang ililimos ko sa iba ang lahat ng ating yaman ni hindi ka maaaring pantayan ng daigdigan. Pinilit kong pasayahin ang lungkot ng aking mukha. baka ako ay tawagin.ANG PAMANA (Ni Jose Corazon De Jesus) Minsan ang ina ko¶y nakita kong namamanglaw. Na sa halip na magalak sa pamanang mapapala Sa puso ko ay dumalaw ang malungkot na gunita Napaiyak akong tila isang kawawang bata¶t Niyakap ko ang ina ko at sa kanya ay winika. ang ina kong kaawa-awa Tila kami ay iiwan na¶t may yari ng huling nasa. naglilinis ng marumi¶t mga lumang kasangkapan.

matapos na kami¶y magkakilala tuluyan pang kinilala ang isa¶t isa kaming dalawa ay madalas magkausap halos araw-araw. may isang araw na di ko malilimutan sinamahan ko ang isang kaibigan nakita ko siya. siguro ay iyong masasambit puro babae na lang ang laman ng aking isip marahil tama ka. marahil di pa siya marahil ibang babae ang nakatadhana datapwat. kami¶y nagkakasama hindi natatapos. pinilit magpatuloy kaya nang makita ang mga kaibigan. hayun walang nakapansin ng aking dinaramdam hindi ko inakalang isa pala sa kanila isa sa aking mga kaibigan ang magdadala magbubukas ng bagong pinto sa isang kakaibang dilag ipinakilala .. tuluyan na nga akong nahulog sa kanya di ko mapigilan ang kabang baka malaman niya paano na? pagkakaibiga¶y baka mawasak isipin mo na lang ang aking naramdaman . lugmok sa luha ngunit napagisip-isip. ang naisip ko pakiramdam ko¶y kami¶y nasa kasal nila ako ang kanilang bestman at siya ang maid-of-honor . hindi nakukumpleto aking araw nang hindi siya nakikita di ko namalayang ako¶y nahuhulog na . may sinamahan rin aming mga kaibigan ay magkikita pala sila¶y nagmamahalan. kung siya na nga.. siguro¶y hindi rin ang sa akin lamang ay ganito hindi ba¶t bahagi ng lalaki ang magkagusto? kaya naman ang bagong kilalang dilag naging bahagi rin ng kwento ng buhay ko .. sa ganyang pag-iisip.ANG KAPALARAN KO·Y BAKIT GANITO? Matapos iwan ng minamahal akala ko¶y buhay ay wala nang saysay pinili niya ang pag-aaral sa ibang bansa habang ako¶y narito.. sa huli¶y kami pa rin ..

puso¶y nasasaktan siguro¶y ang tadhana ay sadyang mapaglaro at ako ang napili niyang paglaruan kahit pagod na.. bakit kaya ganito ang kapalaran ko? sa pag-ibig laging sawi. pa rin ako¶y umaasa pagkakaibigan nami¶y mabuo pa at ang buhay ko¶y maayos pa ni tadhana . dahila¶y di alam ang tanging nasisiguro ko lang mundo ko¶t puso¶y napira-pirasong muli .nang iniiwasa¶y nangyari.

sadya upang makapangyari. Sa kawalaan. Ang buong kalupaang hindi nagbabago sa lawak at sukat ay nagsisikip para sa mga namumuhunan sa lantay na lakas at panahon. dugo at pawis Labas sa kaisipang teknikal na hinulma sa pribilehiyong kahon sa pamantasan. Gayundin sa nakakabatid. Napupulot nga ba ang demokrasya? o pinagkakaloob. dinidyos ang anumang bago. Naghihintay ng biyaya. kinukunsinti! Habang pinaiikot ang mundo sa kamay ng iilang natutulog sa salapi. nang mayayamang bansa na patuloy sa paghuthot sa yaman ng inang bayan. Mapanlinlang ang kulay ng araw na dilaw sa turo sa paaralan. patuloy na lunurin ang sarili sa anumang ikakatakas sa reyalidad ng mundo. patuloy na paglulustay ng dangal at pang-aalipin. Wala sa kapalaran o pangako ng maputakting pulitika ang pagsasatama ng mali Gayong ang mali ay hindi kailan maitatama ng isa pang pagkakamali. kung hindi man lang umalalay na ito¶y makapaniig. Kinokotongan ng malalaki ang maliliit. Gayong ang kinang ng palasyong ginto ay pobreng manggagawa ang nagtubog. di ba? Ngunit ang taong gutom na pinagkaitan ng karapatan itaguyod ang sarili. Hala! Makuntento. . Atang na utang na loob. Gayundin sa iilang coño at nagkunwaring coño. Ang kinabusog sa katakawan ay dukhang magsasaka ang nagpagod. ala telenovela Makipagsapalaran sa lotto at mga promo. naghihintay? Umiigpaw ang kamangmangan sa mga batang paslit sa dumpsite.LINO (SA DAKONG SILANGAN) Sa pagbabalatkayo ng lipunang binubulag ng mga patalastas. At sa pagbabalikwas ng mga nilupig at binusalan. naghihintay. malunod sa mga anumang ikakasiya. O talampasang halina ng mapang-akit na babae sa naglalakihang larawan. baka sakali-instant panalo! Sa gawi. Mananampalatayang nangangaluhod sa simbahan. Mas malaking kamalian sa kanya ang pananahimik. Umiikot ang lahat sa tubo. Mas malawak ang gagap na karanasan ng mga pinagkaitan ng karapatan. mahihinog ang araw sa dakong silangan. kapital at pribadong pag-aari. sa utang? sa imperyong nakapedestal. Indibidwalismo ang tema ng pagkakawatak-watak.

mundo¶y nagtatawa. Magandang pag-asa¶y kung nanlalabo man. Abang manlalakbay! Bakit babalik pa? Ang luhang inyukol sa iyo¶y tuyo na. Makikita niya¶y mga guho lamang At puntod ng kanyang mga kaibigan. Sa hapis ng tao. Kamtan nawa niya ang kapayapaan! Dami ng sa kanya ay nangaiinggit. Bayaang ang puso ng iba¶y umawit. Silanga¶t Kanlura¶y kanyang nililipad. Limot ng daigdig at sariling bayan. Layuin. Sa sariling baya¶y wala kang katalik. Siya¶y patuloy ring patungo kung saan! Sa udyok ng hindi nakikitang lakas.AWIT NG MAKLALAKBAY (Ni JOSE RIZAL) Kagaya ng dahong nalanta. Gayon din ang araw ng pamamanatag. Lumaboy kang muli sa buong daigdig. Hinahabul-habol yaong kapalarang Mailap at hindi masunggab-sunggaban. Sa pusod ng isang disyertong mapanglaw. Abang manlalakbay! Huwag nang magbalik. nalagas. Siya¶y maaaring doon na mamatay. Mga minamahal ay napapangarap. . Abang manlalakbay ay wala nang liyag. Hindi nila tanto ang laki ng hapis Na sa kanyang puso ay lumiligalig. Abang manlalakbay! Limutin ang dusa. Kung sa mga tanging minahal sa buhay Siya¶y magbalik pa pagdating ng araw. kalulwa¶t bayang matatawag. Sinisiklut-siklot ng hanging marahas. Ibong naglalakaby sa buong daigdig.