NgôThì Nhậm thô minh, học giỏi, sớm cónhững cô trì về lịch sử.

Ông ng ng nh thi đỗ giải nguyên năm 1768, rồi tiến sĩ tam giáp năm 1775. Sau khi đỗ đạt, ông được bổ là quan ở bộ Hộ dưới triều Lê Trịnh, được chú Trịnh Sâ rất m – a m quýmến. Năm 1778 làm Đốc đồng Kinh Bắc và Thái Nguyên. Khi đó cha ông làm Đốc đồng Lạng Sơn. Cha con đồng triều, nổi tiếng văn chương trong thiên hạ. Vụ án năm Canh Tý (1780) nổ ra, ô khô can dự gì nhưng cũng phải bỏ ng ng trốn về quêvợ ở Thá Bì lá nạn. i nh nh Năm 1788, Nguyễn Huệ ra Bắc lần hai, xuống lệnh "cầu hiền" tì kiếm quan m lại của triều cũ. Danh sĩ Bắc Hà đã đầu quân cho nhà Tây Sơn từ trước đó mới chỉ cóTrần Văn Kỉ, Ngô Văn Sở và Đặng Tiến Đông. Tuy vậy, tới thời điểm nà y thìcả vua Lêlẫn chú Trịnh đều đã đổ. NgôThìNhậm và một số thân sĩ Bắc a Hà khác như Phan Huy Ích, Bùi Dương Lịch; cá tiến sĩ Ninh Tốn, Nguyễn Thế c Lịch, Nguyễn Bá Lan; Ðoà Nguyễn Tuấn (anh rể Nguyễn Du); Vũ Huy Tấn; n Phạm Huy Lượng (tá giả "Tụng tâ Hồ phú lần lượt ra là quan cho nhà c y ")... m Tây Sơn. Sử cũ viết khi được ThìNhậm, Nguyễn Huệ mừng màrằng: "Thật là trời để dà ô cho ta vậy", vàphong cho ô chức Tả thị lang bộ Lại, sau lại nh ng ng thăng làm thượng thư bộ Lại-chức vụ cao cấp nhất trong Lục bộ. Cuối năm Mậu Thâ (1788) do vua Lê Chiê Thống cầu viện, 29 vạn quâ n u n Thanh kéo sang Đại Việt, với chiê bà diệt Tây Sơn dựng lại nhàLê NgôThì u i . Nhậm đã có kế lui binh về giữ phò tuyến Tam Điệp - Biện Sơn (Ninh Bình) ng gó phần là nê chiến thắng của nhà Tây Sơn. p m n Năm 1790, vua Quang Trung đã giao cho Ngô Thì Nhậm giữ chức Binh bộ thượng thư.Tuy làm ở bộ Binh, nhưng Thì Nhậm chính là người chủ trìvề cá c chí sá vàgiao dịch ngoại giao với Trung Hoa. Ông là người đứng đầu một nh ch trong những sứ bộ ngoại giao sang Trung Hoa. Sau khi Quang Trung mất, ô ng khô cò được tin dù quay về nghiê cứu Phật học. ng n ng, n Tương truyền NgôThì Nhậm và Đặng Trần Thường cóquen biết với nhau. Lú Ngô ThìNhậm được vua Quang Trung trọng dụng thì Đặng Trần Thường c đến xin Nhậm tiến cử. Trô thấy vẻ khú nú là mất phong độ của kẻ sĩ, ng m m m Nhậm thé bảo Thường: "Ở đây cần dùng người vừa cótà vừa có hạnh, giú t i p vua cai trị nước. Cò muốn và luồn ra cúi thì đi nơi khác". n o Đặng Trần Thường hổ thẹn ra về, rồi và Nam theo Nguyễn Phú Ánh. Sau khi o c nhà Tây Sơn mất, các võ tướng vàmột số quan văn bị giải về HàNội để bị xử phạt đánh bằng roi ở Văn Miếu, trong số đó có Phan Huy Ích và Ngô Thì Nhậm. Chủ trì cuộc phạt đánh đòn đó là Đặng Trần Thường.

Tạm dịch: Thương thay Đặng Trần Thường Tổ yến nhàxử đường Vị Ương cung chuyện cũ Trá sao kiếp tai ương?" nh Quả nhiên sau này bài thơ ứng nghiệm. vò trần ai. Nay quyền thế lắm đấy.Vốn có thù riêng. . Giống m i y. thế Xuâ Thu. nhưng khác nào như chim yến là tổ trong cá nhà sắp chá rồi sẽ khốn đến nơi. Đặng Trần Thường bị Gia Long xử tử. ai dễ biết ai" ng ng NgôThì Nhậm khảng khái đáp: "Thế Chiến Quốc. Thường tức giận sai người dù roi tẩm thuốc độc ng i ng đánh ông. Kết cục của n p n ngươi rồi cũng thế đó. Cò NgôThìNhậm bị thuốc độc ngấm và tạng phủ. ai khanh tướng. như Hàn Tí giú Há Cao tổ. gặp thời thế. rồi bị Cao tổ giết ở cung Vị Ương. Sau trận đòn về nhà Phan Huy Í khô bị đánh bằng thuốc độc . biết mì n n n o nh khô qua khỏi. trước khi qua đời ông có làm bài thơ gửi tặng Đặng Trần ng Thường như sau: "Ai tai Đặng Trần Thường Chân như yến xử đường Vị Ương cung cố sự Diệc nhĩ thị thu trường Nghĩa là: Thương thay Đặng Trần Thường. Ngô ng ThìNhậm khô nó lại. ch ng nê cò sống. Đặng Trần Thường kiê hã ra vế câu đối cho Ngô Thì u nh Nhậm: "Ai cô hầu. thế thời phải thế" n Đặng Trần Thường bắt ô phải sửa lại như câu nói "thế đành theo thế".

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful