You are on page 1of 3

Negativni fenomeni

Kraj gustiranja
Znati gustirati nije samo pojednostavljenje forme znati uživati, već je i fenomen koji
tolerancijom, dobrim ukusom i spoznajom života nadrasta konfliktnost, razrješava
mentalitetske zamršenosti, spaja različitosti – i sve to čini sa filigranskom lakoćom i
senzibilitetom

„Smisao života ne leži u njegovom ubrzanju.“ Gandi

Tonino Gvera, u uvodu knjige posvećene Teu Angelopulosu, slavnom evropskom


reditelju, objavljenoj u Italiji prije dvanaest godina, piše: „Gledam Tea kako pije svoju
kafu kap po kap, mali espreso a on pije kap po kap, ja poludim zbog toga jer mi, Italijani,
u jednom gutljaju ispijemo šoljicu, a Teo ne, on polako to čini, ja povremeno čak
provjerim ima li tamo uopšte još kafe, kad stvarno ima, umjetnost je prava tako piti, ali
Teo to umije, on tako voli...“

Komentarišući ove riječi, te o čemu se tu zapravo radi čuveni reditelj kaže: „Takvim
ispijanjem kafe ja u stvari gustiram život. Ne gutam ga i ne proždirem, to ne. Uživam u
njemu i tom sporošću kao da hoću da ga produžim što više mogu, da učinim da on, život,
što duže traje i potraje. Zar to nije cijela ideja? Vjerujem da jeste...“ („NIN“, 20/07/2006)

U ovom užasnom današnjem ubrzanju života i vremena u kome ubrzana tehnologizacija


istovremeno i pomaže i odmaže, te u vremenu u kome vlada narastajući osjećaj depresije,
frustracije i socijalne napuštenosti čovjeka, koji kao da živi neki zadati život – sve više
dolazi do izražaja kulturološko prevrednovanje fenomena sporosti kao nostalgičnog
simbola kvalitetnijeg, ljepšeg i laganijeg života. U ovom kontekstu su i riječi priloga o
slavnom reditelju Angelopulosu, i to tek toliko da se i danas može (treba li reći i mora)
lagano i polako, bez žurbe, što bi za početak (!) bilo dovoljno da se osjećate ispunjeno, pa
čak i orno za dane starosti. Taj povratak „slatkom gustiranju života“ bio bi stvarni
povratak sebi, nama, povratak jednih drugima, bijeg od svijeta otuđenosti u kojem smo
postali samo potrošački brojevi čija se upotrebna vrijednost mjeri količinom kupovne
moći.

Nesporno je da u iscrpljujućem ritmu života zaboravljamo na gustiranje i na različite


metode oslobađanja od svega onoga što je Bodler nazvao „užasnim teretom vremena“.
Hirovitost brzine ostavlja i brze pogubne efekte i na individuu i na društvo. Čak i u
sredinama koje su poslovično „sporijeg ritma života“ osjeća se famozno ubrzanje koje
prosto rastače sve simbole gustiranja. Sve više smo okruženi pričama u kojima je vrijeme
gotovo glavni krivac, a mi u njemu tek onako slučajni prolaznici bez pomisli da makar i
djelimično „upravljamo svojim vremenom“. Nekada su, koliko do juče skromna
očekivanja bila normalna i mudra, a u današnjoj trci za profitom gdje skromnost i nije
vrlina – uzročno – posljedično urušio se nostalgični osjećaj gušta, kojeg smo većinski
potisnuli zarad viših i novcem (i samo novcem) prepoznatih ciljeva. Inače, kako
primjećuje britanski pisac Alain de Botton u knjizi „Statusna tjeskoba“, „povijest nam
kazuje da čim društva u bilo kom smjeru nadrastu osnovnu egzistenciju, odmah nastupe
statusne tjeskobe“. I upravo ta tjeskoba na početku DžDžI vijeka potire gustiranje kao stil
i način života, kao onaj oblik komunikacije koji u detaljima i naizgled prozaičnim
momentima oblikuje suštastvenu stranu života – opredmećenog u trenucima koji
nadrastaju egzaktno mjerenje vremena. Kriza gustiranja istovremeno je i kriza
vrijednosnih sistema koja prožima sve socijalne slojeve, sve grupe, sve ljudske odnose.
Ta kriza se danas ogleda u skoro svakom društvenom detalju.

Znati gustirati nije samo pojednostavljenje forme znati uživati, već je i fenomen koji
tolerancijom, dobrim ukusom i spoznajom života nadrasta konfliktnost, razrješava
mentalitetske zamršenosti, spaja različitosti – i sve to čini sa filigranskom lakoćom i
senzibilitetom za prostor i vrijeme u kojima je „lakoća postojanja“ upravo „ono nešto“
što takvog čovjeka i takvu kulturu čini bogatim. Nažalost, prisustvo ovih fenomena danas
ulazi u zonu incidenta, prisustvo ljudi od ovog dara čini ih mističnim, pomalo
nadrealnim, gotovo čudnim. Postojanje i bivstvovanje kao takvo danas je eto čudno! Da
može i drukčije, govori nam o postojanju smisla. I to ne onog smisla gdje sebe
predominiramo u materijalnoj ravni, spremnog da se dajemo koliko nam se to isto i samo
materijalno vraća. Iz familijarnog diskursa pojma gustirati tako današnju svakodnevicu
napuštaju jedan za drugim, i smijeh i radost i požrtvovanje i nesebičnost i tolerancija.
Tako brzo da suprotni primjeri štrče i govore da gustiranje nije luksuz već potreba i
smisao onih koji se ne slažu sa banalizovanjem pojma gustirati i onih koji ne misle da je
„homo tehnicus“ vrhunsko obilježje čovjekovog postojanja. Stvarno bogatstvo i jeste u
slobodnom izboru, a ne u imitaciji izbora koji raščovječuje. U krajnjem, filozofema
gustiranja je i mjera postojanja koja i ovim putem propituje i otkriva – jednom riječju i
uživa u takvom postojanju. No, ukoliko u takvoj slobodi i takvom gustiranju ne uživate i
u njoj se ne prepoznajete, onda je teško ovaj pojam i definisati. Zato ga je bolje doživjeti,
jer u neprestanom otkrivanju ovog pojma, otkrivamo sebe i svoja čula. Ličnim iskustvima
širi se ekspresija ovog fenomena. A gubitak ovog iskustva fabrikuje nerazličitost i
dosadu.

Traganje za sporijim svijetom

U knjizi „Pohvala sporosti“ novinar Karl Onore (pisao za „Economist“, „Observer“...)


kroz sopstveno iskustvo govori o bezumnoj brzini života, odnosno o istraživanju mirnog
načina života kroz konkretne sugestije o tome „kako da određeni trenutak produžite što je
moguće više.“ U ovoj više nego aktuelnoj knjizi s aspekta ekstenzivnog urbanog ritma
života htjeli ne htjeli nameće vam se potreba ka traganju za sporijim svijetom. Ako već
sami ne osjećamo potrebu ili pak to ne vidimo, Onore kroz anegdote, statistiku i dokaze
želi da nam ukaže da ipak treba malo prikočiti te uživati u sporom hodočašću života.
Ilustracija su i poglavlja pomenute knjige, kao npr: Ono što je sporo to je i lijepo; Hrana:
Kako ukinuti brzo objedovanje; Rad: Dobra strana manjeg naprezanja na poslu; Slobodno
vrijeme:Važnost odmaranja; Djeca: Kako natenane podizati dijete i sl.

Piše: Željko Rutović


ПАРОХИЈА У БРЕЗИ
Градња цркве Св. великомученика Прокопија у Брези
почела је 1930. године. Земљиште за цркву је
поклонио пензионисани свештеник Јован
Марјановић. Цркву је осветио на Петровдан 1936.
године митрополит Дабробосански Петар (Зимоњић).

Брезанска парохија је основана 1940. године од


делова: илијашке, височке и варешке парохије. До ове
године Бреза и околна села били су у саставу
илијашке парохије. У моменту оснивања парохија је
имала 300 домова. Новооснована парохија није имала
сталног свештеника до 1972. године. Опслуживали су
је следећи свештеници: Бранислав Ристић, епархијски
службеник до априла 1941. године; Јован Марјановић,
пензионисани свештеник од 1946. до 1949; Слободан
Радовић, парох височки од 1949. до 1963; сарајевски
свештеници од 1963. до 1971; Ранко Гуњић, парох варешки 1971. Први стални парох на
брезанској парохији био је Миле Рацковић од 1972. до 1992. Почетком рата 1992.
године српско становништво брезанске парохије се углавном иселило. Током рата па
све до 1997. године у цркви у Брези је повремено служио протојереј Мирослав
Дринчић, парох зенички; од 1997. до 1999. године бивши парох брезански Миле
Рацковић; од 1999. до 2001. парох какањски Борис Бандука а од краја 2001. такође
парох какањски Мирослав Вујичић.