P. 1
Inicijativa mladih za bolju vidljivost, iskorišćavanje i upotrebu sredstava u omladinske svrhe

Inicijativa mladih za bolju vidljivost, iskorišćavanje i upotrebu sredstava u omladinske svrhe

|Views: 238|Likes:
Published by Dusko Krstic

More info:

Categories:Types, Research
Published by: Dusko Krstic on Dec 01, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/01/2010

pdf

text

original

vidi me ! upotrebi me ! koristi me !

inicijativa mladih za bolju vidljivost, iskorišćavanje i upotrebu sredstava u omladinske svrhe

Tokom protekle decenije, Obrenovac se uvrstio među opštine sa najvećim budžetom u Srbiji – i po apsolutnom iznosu, a pogotovo posmatrano po stanovniku. Budžetska sredstava opštine Obrenovac pretežno su upotrebljavana za radove komunalne i saobraćajne infrastrukture – što je bilo nužno u prvih nekoliko godina posle oktobarskih promena. Međutim, baš kao i u jednom domaćinstvu, tako i u našem Obrenovcu, ono ključno za dobar životni standard, tj. kvalitet životne svakodnevice ipak nisu trotoari, travnjaci, seoski putevi i sl. već kakvo obrazovanje i profesionalnu osposobljenost posedujemo i da li i koliko zarađujemo, a onda i kako provodimo slobodno vreme. Kao mala ilustracija postojećeg stanja, evo nekoliko zaista alarmantnih podataka, nad kojima bismo se svi morali duboko zamisliti. Budžet Obrenovca i u tekućoj i u 2009. godini je negde oko 2 milijarde dinara. Obrazovanju je udeljeno 39 miliona u prethodnoj, a 30 miliona u ovoj godini. Da, tačno, samo 1,5%, niste pogrešili u računanju! Međutim, treba imati u vidu da se iza toga kriju isključivo održavanje i renoviranje školskih objekata, a ne prava izdvajanja za obrazovanje. Obrenovački sport ima još lošiji tretman: u 2010. je dobio 10 miliona (pola procenta, tj. dvestoti deo), a u tri godine unazad 6, 5 i 2 miliona. Kultura, mladi, nevladine organizacije... i to je slično. Učešće građana u kreiranju lokalnih politika jedan je od osnovnih i nužnih uslova na kojima počivaju moderna demokratska društva. Lokalni nivo vlasti je mesto gde je vlast najbliža građanima, samim tim i mogućnosti i potrebe za uticajem na nju su najveće, a rezultati najvidljiviji.

Opšti pojmovi budžeta Postoji veliki broj definicija budžeta: Budžet je pravni akt (plan) koji donosi najviše pedstavničko telo kojim se za određeni period predviđaju javni prihodi i javni rashodi, a koji se prate po određenim klasifikacijama. Elementi potrebni za razumevanje budžeta: 1. Zakon o budžetu Republike Srbije jeste zakon kojim se procenjuju prihodi i primanja, te utvrđuju rashodi i izdaci za jednu ili tri godine, a donosi ga Narodna skupština; sadrži i odredbe bitne za izvršenje tog zakona; u slučaju kad se budžet donosi za tri godine prihodi I primanja, rashodi i izdaci iskazuju se za svaku godinu posebno; 2. Odluka o budžetu jeste odluka kojom se procenjuju prihodi I primanja, te utvrđuju rashodi i izdaci za jednu ili tri godine, a donosi ga skupština autonomne pokrajine, odnosno skupština opštine, odnosno grada ili grada Beograda (u daljem tekstu: skupština lokalne vlasti); sadrži i odredbe bitne za izvršenje te odluke; u slučaju kad se budžet donosi za tri godine prihodi i primanja, rashodi i izdaci iskazuju se za svaku godinu posebno; Korisnici budžetskih sredstava mogu biti: direktni i indirektni. 3. Direktni korisnici budžetskih sredstava su organi i organizacije Republike, odnosno lokalnih vlasti. Indirektni korisnici budžetskih sredstava su pravosudni organi, mesne zajednice, javna preduzeća, direkcije i fondovi osnovani od strane lokalnih vlasti koji se finansiraju iz javnih prihoda čija je namena utvrđena posebnim zakonom, ustanove osnovane od strane Republike, odnosno lokalne vlasti, nad kojima osnivač, preko direktnih korisnika budžetskih sredstava, vrši zakonom utvrđena prava u pogledu upravljanja i finansiranja, kao i budžetski fondovi; Budžetski sistem čine budžet Republike Srbije, budžeti lokalne 4. vlasti i finansijski planovi organizacija za obavezno socijalno osiguranje. 5. Budžetska klasifikacija obuhvata ekonomsku klasifikaciju prihoda I primanja, ekonomsku klasifikaciju rashoda i izdataka, organizacionu klasifikaciju, funkcionalnu klasifikaciju, programsku klasifikaciju I klasifikaciju prema izvoru finansiranja. 6. Funkcija budžeta može biti: ekonomska (savremeni budžet je sredstvo intervencije države u privredi i socijalnoj politici), politička (predstavničko telo jednom godišnje pretresa rashode i preispituje politiku izvršne vlasti) i pravna (izvršna vlast bez odobrenja ne može ubirati prihode ni činiti rashode).

Postoji više mehanizama za podizanje nivoa učešća građana. Smatramo da u najefikasnije spadaju javno zagovaranje i organizovanje javnih rasprava uprocesu kreiranja lokalnih budžeta. Situacija u Republici Srbiji nije povoljna jer ni prethodni ni aktuelni Zakon o lokalnoj samoupravi, kao ni Zakon o budžetskom sistemu, ne propisuju obavezu gradova i opština da organizuju javne rasprave o lokalnom budžetu. Ovakva situacija dovodi do toga da većina gradova i opština ne pokazuje interesovanje da uključi građane u definisanje lokalnog budžeta, najvažnijeg političkog dokumenta lokalne vlasti. Time je ogromnom broju građana, sa jedne strane, uskraćena mogućnost da učestvuju u kreiranju i definisanju lokalnih prioriteta i budućnosti lokalne zajednice, dok sa druge strane, veliki broj građana nema informacije o postojanju mehanizama preko kojih oni mogu imati učešće u kreiranju istog. Obrenovačka mreža se tokom analiziranja “budžeta” fokusirala na mlade, kulturu i udruženja građana.

Mladi u obrenovačkom budžetu

Mladi su formalno vidljivi na funkciji 150, ekonomska klasifikacija 424. Planirana su 2 miliona dinara za realizaciju Lokalnog akcionog plana za mlade. Predlog Kako je glavni mehanizam za implementaciju AP za mlade konkurs, predlažemo da se u odluci o budžetu za 2011. godinu budžet za mlade podeli na više pozicija, da ostane ekonomska klasifikacija 424, ali da se deo sredtsva opredili i na 481, 423, 512 .

Kultura u obrenovačkom budžetu

Kultura je formalno vidljiva na funkciji 860, ekonomska klasifikacija 451 planirana 26 miliona i 500 hiljada i funkciji 620, ekonomska klasifikacija 451 planirana 13 miliona, ukupno 39 miliona i 500 hiljada za JP SKC Obrenovac za programe iz oblasti sporta i kulture. Predlog Analizom planiranih sredstava za relizaciju programa iz oblasti kulture i sporta za JP SKC i praćenjem trošenja sredstava utvrdili smo da se sva sredstva zapravo potroše na tekuće troškove Javnog preduzeća i da JP SKC vrlo teško može pravdati tolika sredstva realizovanim programima. Analiza je pokazala da se za programe ne potroši ni 10 % planiranih godišnjih sredstava. Predlog je da JP SKC predloži godišnji program koji će vrlo jasno i transparentno biti prikazan u Odluci o budžetu GO Obrenovac za 2011. godinu.

Udruženja građana u obrenovačkom budžetu

Udruženja građana su vidljiva funkciji 820, ekonomska klasifikacija 472 planirana 7 miliona dinara za naknade za kulturu iz budžeta i funkciji 110, ekonomska klasifikacija 481, planirana 7 miliona dinara kao donacije nevladinim organizacijama. Predlog Analizom planiranih sredstava utvrdili smo da ne postoje prioriteti opštinske podrške udruženjima građana, predlog je da se ostvari kontinuirani dijalog sa organizacijama civilnog društva i uspostave jasni kriterijumi za dodelu sredstava.

Zaključci

Nakon sveobuhvatne analize budžeta za 2010. godinu, izveštaja o izvršenju budžeta za 2009. godinu i postojećeg stanja, izvode se sledeći zakljuci: • "zdravo za gotovo" se prihvata uobičajeno kratko objašnjenje kako je "struktura rashoda našeg budžeta opredeljena njegovom prihodnom stranom"; • građani nisu informisani o postojanju mogućnosti da utiču na planiranje budžeta; • javne rasprave ili nisu organizovane ili su sprovedene na način koji ne podstiče građane da se uključe u proces planiranja budžeta; • ne postoji dovoljna vidljivost izdvajanja za “društvene delatnosti” u opštinskom budžetu; • postojeća izdvajanja za rad udruženja građana nisu dovoljna i transparentna; • komunalno opremanje obrenovačkih sela, imajući u vidu ekonomsko-demografske zakonitosti, nije perspektivno

Preporuke

Na osnovu svega gore navedenog izvode se sledće preporuke: • javne rasprave su prilika za građane da iznesu predloge koje smatraju važnim za razvoj lokalne zajednice; • mlade kao resurs jedne države treba više uključiti u proces donošenja budžeta; • predlažemo da se uvede mogućnost (uz jednostavnu proceduru) da obični građani kao stanovnici naše opštine utiču na to za šta će se koristiti njen budžet; • prdlažemo da (ukoliko su propisi zaista tako nakaradni) opštinsko rukovodstvo hitno i energično pokrene sve raspoložive mehanizme – sve do republičke Skupštine koja donosi i menja zakone – kako bismo dobili pravo da sredstvima koja imamo raspolažemo potpuno slobodno; • predlažemo programski pristup kreiranju budžeta što bi rešilo veliki broj nedoumica vezanih za planiranje i izveštavanje o realizovanom budžetu. Ceo budžetski proces bi učinio jasnijim, transparentnijim i dostupnijim; • predlažemo da se komunalni dinar usmerava prvenstveno u veća naselja u delu teritorije Opštine koji predstavlja njen geografski i saobraćajni centar, tj. tamo gde sada (a tako će biti i kroz 20, 30 i 50 godina!) živi ogromna većina njenih stanovnika. To su sam grad Obrenovac, sa Belim Poljem, Rvatima, pa i Zabrežjem, zatim dva najveća mesta – Barič i Zvečka i još Grabovac i Stubline; možda i Draževac i Skela (kao centri manjih gravitacionih područja)... • predlažemo drastično povećanje izdvajanja za obrazovanje (redovno, neformalno i profesionalno usavršavanje), za kulturu, omladinu i za sport, i to već u 2011. godini.

Tekst je napisala obrenovačka mreža za praćenje budžeta, lokalni partner Građanskih inicijativa iz Beograda na projektu “Za smanjenje siromaštva – civilno društvo i odgovorna Vlada”, koji realizuje Institut za održive zajednice. Dizajn i prelom Bojan Grujić. Ova publikacija se štampa u sklopu CSGA projekta koji se izvodi u saradnji s Institutom za održive zajednice (ISC) uz finansijsku podršku Ministarstva spoljnih poslova Kraljevine Norveške.

nepoznata napuštena kuća u centru grada

prostorije starog suda

prostorije stare štamparije

Zgrada crvenog krsta, Sokolski dom

Klub VSCG
Photos by: Vukašin Ljuština, Bogoljub Marinković i Bojan Grujić

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->