You are on page 1of 3

Deneyin Adı: Çelik Çekme Deneyi.

Deneyin Amacı: Metalleri çekme deneyine tabi tutmamızın nedeni,
malzemelerin çeşitli koşullarda çekme ve basınca karşı dayanıklıklarını önceden tespit ederek yapılardaki davranışlarını belirlemek aynı zamanda dizayn esnasında iyi kullanmak çünkü mühendislik hesaplarında malzemeyi yerinde ve özelliklerine göre kullanmak çok önemlidir malzeme özelliklerini de yaptığımız deneyle kolayca saptayabiliriz.

Deneyde Kullanılan Malzeme ve Aletler:
1- Uygun boy ve ebatta biri nervürlü biri düz olmak zere iki ayrı çelik. 2- Kumpas. 3- Universal çekme deney cihazı.

Deney Esnasında Yapılanlar: Basma, çekme, eğilme, burulma,
yorulma.

Çekme: Sabit sıcaklıkta TS 135 standartlarına uygun olarak yapılır.
Deney esnasında numune seçimide çok önemlidir. Numune rast gele alınmaz. Örneğin demir saç üzerinde deney yapıyorsak, saçık dikey ve yatay özelliklerinin farklı olduğundan dolayı mekanik özellikleri de farklıdır numuneyi saç üzerinde alacağımız numuneyi seçme yerimiz de önemlidir. Aksi belirtilmedikçe numuneyi dikey (hadde) yönünde alırız. TS 135’e göre alınan numunenin ilk çapı ve ilk boyunun ne olacağı tespit edilir. Bunların hepsi standartlarda belirtilmiştir.

A LİNEER ELASTİK ve PLASTİK BÖLGELER O REZİLYANS MODÜLÜ

DENEY ÖNCESİ

DENEY SONRASI

Deney sonucunda; elastisite modülü,

3. ∑k=(Ao-Ak/Ao)*100 olarak bulunabilir. O-A arasında bırakılırsa malzeme eski haline döner çünkü burada enerji birikmesi oluyor. Deney Sonunda bulunan iki türlü grafik vardır bunlar. koptuğu miktarda akma değeri belirlenir. Ao çapı biliniyorsa kuvvet artınca çap da azalacağından. yüzde kesit daralması bulunur. şimdi deneyin işleyişine geçebiliriz.Sıcaklık sabit olmalı: Sıcaklık artmasıyla beraber akma noktası düşer. Tokluk: Başlangıçtan kopana kadar grafik altındaki alan sayesinde hesaplanabilir.) Eğer akma noktası belle değilse. 2. Gerçek diyagramda anlık kuvvet değeri anlık alana bölünerek bulunur fakat teknolojik diyagramda ise toplam kuvvet toplam alana bölünerek bulunur. % uzama ve % kesit daralması artar. Deney aşamaları hakkında anlatacağımız bölüm bu kadar.2 lik değerinin olduğu yerden paralel çizilir.sünme miktarı.Yönlenme (malzeme için): Hadde yönü malzeme üretilmesiyle alakalıdır. lineer bölgeye %0. Maksimum Kopma noktası ise C noktası olarak belirlenir. Gerçek ve Taknolojik uzama diyagramı olarak adlandırılır. akma noktası. . Yüzde Uzama Miktarı: Çekilen malzemenin uzayan boyu ile yani: ∑k=(Lson-Lilk/Lilk)*100 formülü ile bulabiliriz. Grafikte Maksimum Mukavemet B noktasında. maksimum kopma mukavemeti.Hız sabit olmalı: Çok hızlı çekilirse malzeme mukavemetlenmiş gibi görünür ve eğri yukarıya gider. Tg β= Q/∑=e elastitite modülü (lineer doğru eğiminden de bulunabilir. Yüzde Kesit Daralması. β Çekme Deneyine Etkiyen Faktörler: 1. eğriyi kestiği yer elastitite modülü olarak belirlenir.

Deneyi yapacağımız araç (UNIVERSAL STEEL PULLING MACHINE) ve araç 3 ana kısımdan oluşuyor. Öncelikle düz çelik üzerinde yaptığımız deney sonucunda akma noktasının 3. Alt çene çekme deneyi. Kopma 5kn ve 50mm ayrıca kesit 8. Malzeme alt çeneye yerleştirilir ve deneye başlanır. İkinci olarak Nervürlü demir üzerinde deney yapıyoruz. F F ∆ NORMAL ÇELİK NERVÜRLÜ ÇELİK ∆ . Deney yapma hassasiyeti ise 5kg’dır. Akma noktası 75kn 6.5mm Kopma 90kn 42. ilk kesitleri 15’er mm ve ilk boyları ise 135 mm olarak alıyoruz.5 mm çapındadır.5 kn ve 36mm olarak belirleniyor. Deneyde kullanacağımız malzemeler 15’er mm’lik düz ve nervürlü çeliktir.5 mm olarak bulunuyor.4 ton olduğunu öğreniyoruz. Pekleşme 7. Üst çene eğilme deneyi ve Üst aparat ise basma deneyi için kullanılır.5mm ve 54 kn yani 5. Araç normal şartlarda 4ton basınç ve çekme yapabilir fakat eklenilen ağırlıklar la bu 20 ton’a kadar çıkabilir. Şimdi yaptığımız deney sonucunda bulunan değerler doğrultusunda makinenin çizdiği grafikleri inceleyelim.