P. 1
Mongolian Economic Development Trand. 2009

Mongolian Economic Development Trand. 2009

|Views: 499|Likes:

More info:

Published by: Naranchimeg Batjargal on Dec 04, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/12/2012

pdf

text

original

МОНГОЛ УЛСЫН ЭДИЙН ЗАСАГ, НИЙГМИЙГ 2009 ОНД ХӨГЖҮҮЛЭХ

ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛИЙН БИЕЛЭЛТ
(ЭРДЭС БАЯЛАГ, ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЯАМ)
2009 оны 8 дугаар сарын 25-ны байдлаар
Нэг. Ма!" э#$%& 'а(г$%& )"#*"г"
Зорилт 1. Инфляцийн хэт өсөлтийг бууруул! "а#ро эдийн $асгийн тогт%ортой!
тэнц%эрт байдлыг хангах $а"аар би$н&с эрхлэх таатай ор'ныг б(рд((лнэ.
Шалгуур үзүүлэлт:
ДНБ-uuù õopuт eceлт, /xуeuар/ 10.1
uэг xүup uoгpox ДНБ-uuù xэr»ээ /аr.poллар/ 2042.1
1. 1.1. Эpuùu заcгuùu cалõарууpuu үùл а»uллагааг eргe»үүлэx заrаар eceлтuùг
uэrэгpүүлэx /С.Баnрuoгт, 3аcгuùu газрuu гuuүүp/
Б$+*э*,-
Tүлu, эр¬ur xү¬uuù үùлpeэрүүpuùu талаар аeаx зарur арга xэr»ээuuù туxаù
3аcгuùu Газрuu xуралpааup oруулаx аcууpлuг nаrpууpаp таuuлuуулаu cаuалuг туcга»
3аcгuùu газарт oруулаu "Tүлu, эр¬ur xү¬uuù үùлpeэрүүpuùu талаар аeаx зарur арга
xэr»ээuuù туxаù" Мouгoл Yлcuu 3аcгuùu газрuu 2009 ouu 1 cарuu 21-uuù epрuùu 20
pугаар тoгтooлooр uuùpeэрлүүлэe.
1. "Дулааuu uаxuлгааu cтаuu 4¨ ХK-uùu аkулгүù а»uллагааг xаuгаx зoрuлгooр
гeueратoрuu 10 kB-uu тocou таcлуурууpuг uuuэ¬лэxэp uаарpлагатаù 1,5 тэрõуr
тeгрeгuùг Мouгoл Yлcuu 2009 ouu тeceuùu туxаù xуулup uэrэлт, eeр¬лeлт oруулаx
туxаù xуулuùu тeceлp туcгаu uuùpeэрлэx арга xэr»ээ аeаx
2. Tүлu, эр¬ur xү¬uuù үùлpeэрүүpэp 2010-2012 oup xuùx xeрeuгe oруулалтuu
арга xэr»ээup uаарpагpаx 259.2 тэрõуr тeгрeгuùг эuэxүү тoгтooлooр õаталcаu
xаecралтuu pагуу »uл õүрuùu улcuu тeceeт туcгаu, xэрэг»үүлэx а»лuг зoxuou õаùгуулаx
3. Yлcuu ux xурлuu 2008 ouu 47 pугаар тoгтooлuu xаecралтаар õаталcаu eeрuùu
xeрeuгeeр гүùuэтгэu pараа тeлeгpex uexueлтэùгээр õарux аeтo заr, эр¬ur xү¬uuù
õарuлга õаùгуулаr»uùu »агcаалтuu 2 pаxu xэcгuùu 12, 13 pаxu заалтааc Yлааuõаатар
xoтuu kаõeлu uугаruu uuuэ¬лэлт, kаõeлu uугаruu cуeагт oруулаx а»лuг гүùuэтгэxэp
9,1 тэрõуr тeгрeгuùu xeрeuгuùг xаcаx аcууpлuг 2009 ouu тeceuùu туxаù xуулup uэrэлт,
eeр¬лeлт oруулаx туxаù xуулuùu тeceлp туcгаx арга xэr»ээг аeаx
4. Багаuуур, Шueээ-Oeooгuùu uүүрcuuù уурxаùu тexuukuùu uuuэ¬лэлтuùг
эxлүүлэxэp uаарpагpаx 34.0 тэрõуr тeгрeгuùu xeрeuгuùu эx үүceэрuùu 12,4 тэрõуr
тeгрeгuùг 2009 ouu тeceuùu туxаù xуулup uэrэлт, eeр¬лeлт oруулаx туxаù xуулuùu
тeceлp туcгаx, үлpcэu 21,6 тэрõуr тeгрeгuùг uuuээр xуeuuаа гаргаx заrаар
cаuxүү»үүлэx аcууpлuг зoxux »урruu pагуу uuùpeэрлүүлэx
5. Нүүрcuuù аkулгүùu ueeuuùг õuù õoлгox эрx зүùu oр¬uu õүрpүүлэx талаар cаuал
õoлoecруул» 3аcгuùu газрuu xуралpааuаар xэлэлuүүлэx
6. Багаuуур, Шueээ oeooгuùu uүүрcuuù уурxаùu cаuxүүгuùu xүupрэлтэù õаùpлuг
xаргалзаu Саuгuùu nаr õoлou эpгээр уурxаùu xooрoup õаùгуулcаu pаr»уулаu
зээлpүүлэx гэрээuuù pагуу Багаuуур ХK-uùu 2007-2011 oup тeлex зээлuùu uuùт
1
тeлõeрuùu 50 xуeu, Шueээ-oeoo ХK-uùu 2008-2012 oup тeлex зээлuùu uuùт тeлõeрuùu 50
xуeuùu xугаuааг туc туc xoùuлуулаx арга xэr»ээ аeаx
7. Эр¬ur xү¬uuù зoрuулалтаар uuùлүүлэx uүүрcuuù үuuùг уурxаùu cаuxүүгuùu õue
pааcаu õаùpлuг xаuгаx xэr»ээup xoлõoгpox xуулu тoгтoor»uùu pагуу xnuа» õаùx,
uаxuлгааu pулааuu үuэ тарuquг uupekc»үүлэx эрx зүùu oр¬uu õүрpүүлэx талаар cаuал
õoлoecруул» uuùpeэрлүүлэx үүргuùг xoлõoгpox nаr, õаùгууллагаp pаалгаe. Эрpэc
õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù cаùpuu 2010-2012 ouu тeceuùu xүрээuuù rэpэгpлuùг õoлou 2009
ouu тeceuùu тopoтгoлuu cаuалuг õoлoecруулаxpаа тoгтooлuu õueлэлтuùг xаuгаu
а»uллалаа.
Teceuùu õаùгууллагuu уpuрpлага, cаuxүү»uлтuùu туxаù xуулuùu 12 õoлou 25
pугаар зүùлuùг үupэcлэu Эрpэc õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù cаùpuu тeceuùu xүрээuuù
rэpэгpэл õoлoecруулаu Саuгuùu nаrаup oруулаxтаù xoлõoгpуулаu cалõарuu
kornаuuуpuu Texuuk, эpuùu заcгuùu үзүүлэлтүүpuùu 2010 ouu тeceл, 2011-2012 ouu
тeceeллuùг uэгтгэu õoлoecруул» Үupэcuuù xeг»uл, uuuэтгэлuùu xoрoo õoлou Саuгuùu
nаrаup xүргүүлэe.
Дэлxuù pаnар õoлou Мouгoл Yлcаp uүүрлээp õуù cаuxүүгuùu xnrрал cалõарuu
kornаuuуpаp xэрxэu ueлeeл» õуù талаар õoлou xnrралuu үep uаùpeартаù а»uллагааг
xаuгаx, xnrралааc урup¬uлаu cэргuùлэx талаарxu kornаuuуpuu тeлeeлeгee, аe¬ õуù
арга xэr»ээ, kornаuuуpuu eueeгuùu эpuùu заcаг, cаuxүү, үuэ тарuqp тулгаrpа» õуù
uuùpeэрлүүлэx аcууpлuu cаuалuг аe¬ uэгтгэu õoлoecруул» Хnrралuг pаeаu туулаx
тeлeeлeгeeup туcгуулаe.
2009 ouu эxuuù xагаc »uлp uаxuлгааu, pулааu үùлpeэрлэx, түгээx, xаuгаx үùл
а»uллагаа эрxэлpэг 17 туcгаù зeeueeрeл эзэruuг¬ kornаuuуpuu xэрэглэг¬pээc аeаx
аeлага ouu эxэup õаùcuааc 2.7 тэрõуr тeгрeгeeр uэrэгpэ» 34.3 тэрõуr тeгрeгт, õэлтгэu
uuùлүүлэг¬, xарuлuаг¬ õаùгууллагууpаp eгex eглeг 6.6 тэрõуr тeгрeгeeр uэrэгpэ» 61.6
тэрõуr тeгрeгт xүр¬ээ. Oruex ouu reu үeтэù xарuuуулаxаp аeлага 10.7 тэрõуr
тeгрeгeeр, eглeг 15.2 тэрõуr тeгрeгeeр туc туc uэrэгpcэu õаùuа.
Мouгoл Yлcuu Eрeuxuù cаùpuu 2009 ouu 60 pугаар заxuраr»uùu pагуу эр¬ur
xү¬uuù kornаuuуpuu cаuxүүгuùu ¬аpаexuùг pээuлүүлэx зoрuлгooр Эрpэc õаnлаг, эр¬ur
xү¬uuù cаùp, Teрuùu er¬uùu xoрoouu pаргuu 2009 ouu 08 pугаар cарuu 31-uuù epрuùu
234/276 pугаар xаrтарcаu туuаалаар түлu, эр¬ur xү¬uuù cалõарuu үùлpeэр,
kornаuuуpuu eр аeлагuг õууруулаx а»лuu xэcэг тoruлoгpou а»uлла» õаùuа.
Мouгoл Yлcuu Иx Хурлuu 2009 ouu 22 pугаар тoгтooлooр õатлагpcаu "Саuxүү,
эpuùu заcгuùu xүupрэлuùг pаeаu туулаx арга xэr»ээuuù тeлeeлeгee¨-uuù õueлэлтuùг
YИХ, 3аcгuùu газарт таùлагuаxтаù xoлõoгpуулаu Yул уурxаùu cалõарuг pэr»u»
эkcnoртuu oрлoгuг uэrэгpүүлэx õoлou Эр¬ur xү¬uuù cүл»ээuuù аkулгүù õаùpлuг
xаuгаx, uаùpeартаù õаùpлuг pээuлүүлэx арга xэr»ээuuù xэрэг»uлтuùu õueлэлтuùг
uэгтгэu гарга» 3ГХЭГ-т xүргүүллээ.
Эр¬ur xү¬uuù ¬аuартаù, uаùpeартаù xаuгаr», үùл¬uлгээuuù ¬аuарuг
pээuлүүлэxэp ¬uглэcэu pүрэr, »ураr, зааeар, cтаupартууpuг õoлoecруул» uаxuлгааuuг
xэрэглэг¬pэp xүргэx үùл а»uллагааup oрoлuoг¬ kornаuuуpаp reрpүүлэu õаùuгuu xnuалт
таeuu а»uлла» õаùuа. Хэрэглэг¬puùu uаxuлгааu xаuгаr»uùu таcралтгүù õаùpал,
xэрэглэг¬up uoгpo» õуù таcалpлuu үргэл»лэx xугаuаа, таcалpлuu pаeтаr» зэргuùг
oлou улcuu xэr»ээup reрppeг Иcаupu, Иcаuqu, Иkаupu uupekcүүpuùг аuuглаu cар õүр гаргаu
pүгuэ» xэeuүүлэe.
Эр¬ur xү¬uuù cалõарuu õүтээгpэxүүu үùлpeэрлэлтuùг uэrэгpүүлэx, pулааuu
uаxuлгааu cтаuuууpuu poтoop xэрэгuээuuù uаxuлгааu эр¬ur xү¬, uаxuлгааu
2
pаr»уулалт, түгээлтuùu алpагpлuг õууруулаx заrаар үр аuгuùг pээuлүүлэx зoрuлт
таeuu а»uлла» õаùuа.
Дулааuu uаxuлгааu cтаuuууpuu poтoop xэрэгuээup зарuуулcаu uаxuлгааuu
xэr»ээг cар õүр аe¬ uэгтгэu xnuалт таeuu а»uлла» õаùгаа õeгeep эuэ ouu эxuuù xагаc
»uлuùu õаùpлаар poтoop xэрэгuээup зарuуулcаu uаxuлгааu эр¬ur xү¬uuù xэr»ээг 16.08
xуeup xүргэu õууруулcuаар 6.65 cаn kBт.u uаxuлгааuuг õуkу үүuuùг xэрэглэг¬pэp
xуpалpаx үuээр тoouoxop 452.2 гаруù cаn тeгрeгuùu xэruэлтuùг гаргаcаu.
Uаxuлгааu түгээx kornаuuуpтаù 2009 oup õаùгуулcаu "Гүùuэтгэлuùu гэрээ¨-up
uаxuлгааu түгээлтuùu алpагpлuг õууруулаx заалт туcга» eгceu õeгeep Teeuùu õүcuùu
uаxuлгааu pаr»уулалт, түгээлтuùu алpагpлuг õууруулаx ¬uглэлээр ДСUTС ХK-p
тoruлoлтooр o¬u» а»uллаcuu зэрэгuээ TБUДС, YБUTС, ЭБUTС, Б3OБUTС kornаuuар
ouu эxuuù 5 cарuu pүuгээр алpагpал uэrэгpcэu uалтгааuаар алpагpлuu cуpалгаа
xuùлгэu ЭХ3Г pээр уулзалт, nрuлuлага зoxuou õаùгуул», uааuup алpагpлuг õууруулаx
талаар зeeлer», ¬uглэл eг¬ а»uлла» õаùuа.
Эр¬ur xү¬uuù туcгаù зeeueeрeл эзэruuг¬ тorooxou 13 õoлou oрou uутгuùu 4
kornаuuаc үuэ тарuqаа uэrэгpүүлэx cаuал тoouooг ЭХ3Газарт uрүүлcэu õuлээ.
ЭХ3Г-ааc kornаuuуpuu cаuал тoouooг xnuа» xэрэглэг¬pэp õoрлуул» õуù
uаxuлгааu, pулааuu тарuquг eeр¬лex õopuт uаарpлага õoлou эpuùu заcгuùu xnrралт
uexueл õаùpлааc xаrаараu uэrэгpүүл» õoлox õoлor»uт xэr»ээг тoгтoox а»лuг xuù»
pууcгаe.
Эpuùu заcгuùu xnrрал uүүрлээp õуù eueeгuùu uexueлp xэрэглэг¬puùu үuэ
тарuquг ux xэr»ээгээр uэrэгpүүүлэxгүù õаùx зoрuлгooр зарpал õууруулаx õүx л
õoлor»uùг аe¬ үзэ» õаùгаагuùu poтoр эр¬ur xү¬uuù kornаuuуpuu үupcэu xeрeuгuùu
элэгpлuùu зарpлuu eceлтuùг тарuqт uат pараатаùгаар õуkу 6-8 »uлuùu xугаuааup
xуeаа» туcгаx õopлoгuг õарurтал» õаùuа. Мeu түүu¬лэu тарuq uэrэгpүүлэx cаuал
uрүүлcэu kornаuu õүрuùu зарpлuu үupэcлэл тoouooг xаrгаалуулаx а»лuг 2009 ouu 5-р
cарuu 14-uuù epрeec эxлэu зoxuou õаùгууллаа.
Tуcгаù зeeueeрeл эзэruuг¬ kornаuuуpuu тарuquu cаuалuг xnuа» үзээp
uаxuлгааuu үuuùг pуup»аар 24,1. pулааuu үuuùг pуup»аар 20,4. uэrэгpүүлэx
uаарpлагатаù гэcэu pүгuэлт гарга», эucuùu õаùpлаар xnuагpааp, 3аcгuùu газрuu
xуралpааuаар xэлэлuүүлэx гэ» õаùuа.
Эuэxүү үuuùu eeр¬лeлт uu аùл eрx, а» аxуùu uэг» õаùгууллагuu тecee, uuqлnuup
nrар ueлee үзүүлэx талаар cуpалгаа тoouoouууpuг xuù» õага oрлoгoтoù, эrзэг õүлгuùu
xэрэглэг¬puùг үuuùu eceлтuùu pараrтааc xаrгаалаx, үuuùu xeeрeгpeл õuù õoлгoxгүù
õаùxаp гoл аuxаарлаа ¬uглүүлэu а»uлла» õаùuа.
Эр¬ur xү¬uuù xэрэглэг¬puùu cарuu uаxuлгааuu xэрэглээuuù түeuuuгuùu
cуpалгааг 3 аuгuллuu pагуу гаргаcаu õeгeep эuэ uu аru»uргааuu түeuuup тoxuрcou
тарuquu тoгтoлuooг õoлoecрouгуù õoлгoxop ¬уxал а¬ xoлõoгpoлтoù kr.
Хэрэг»uлт 70 %
Х"/!. Б"#$, (а*)а!0& 12г3*$%& )"#*"г"
Зорилт ). *у%ийн хэ%+ил! би$н&сийн хөглийг дэ"сэн төр! ху%ийн хэ%+лийн
т(н+лэлийг хөг((л! байгал, э#ологид ээлтэй (йлд%эрлэл! (йл'илгээг
дэ"инэ.
3
2. 3.4. Okутoлгoùu зэc-алтuu уурxаùг õарu» эxлэx, Tаeаuтoлгoùu uүүрcuùг аuuглаx
uexueлuùг õүрpүүлэx /Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Хeрeuгe oруулалтuu гэрээ õатлагpcаu õаùx
Б$+*э*,-
3аcгuùu газрuu Хэрэг эрxлэx газрааc МY-uu 3аcгuùu газрuu тoгтooл uuùpeэрuùu
õueлэлтэp xuùx uалгалтuu уpuрpаr»uùu pагуу 2009 ouu 3-р cарuu 27-uooc 4-р cарuu
3-up "Tаeаuтoлгoù¨ ХK-uùu үùл а»uллагаа, уурxаùu eueeгuùu õаùpал, 2009 ouu уулuu
а»лuu neu, xeрc xуулалт, uүүрc oлõoрлoлт, тouoг тexeeрer»uùu аuuглалтuu õэлэu
õаùpлuu талаар газар pээр uu үзэ», уулuu а»лuu eрueлтuùu pэecгэр зураг,
зүcэлтүүpтэù uарuùe¬лаu таuuлucаu. ЭБЭХ-uuù cаùpuu тoruлcou улcuu korucc
"Эueр»u рecурc¨ ХХK-uùu Yxаа xуpагuùu uүүрcuuù уурxаùu үùл а»uллагаатаù таuuлuа»,
аuuглалтаup xүлээu аeлаа. Tаeаuтoлгoùu uүүрcuuù oрpooc Гаuууu cуxаùтuu õoorт
xүртэл тereр заr таeuxаар "Эueр»u рecурc¨ ХХK Гeрrаu улcuu Дo¬ueаuтаù, reu 3үүu
õаnuгаар pаr»уулаu Мouгoлuu тereр заrтаù xoлõoxooр OХY-uu РXД-тэù xаrтар¬
а»uллаxаар гэрээ õаùгуулаu а»uлла» õаùuа.
Îþó òîëãîéí îðäûã àøèãëàæ ýõëýõ áýëòãýë àæëûí õ¿ðýýíä Îþó òîëãîéí á¿ëýã îðäûí
õàéãóóëûí ¿ð ä¿íãèéí òàéëàíг Эрpэc õаnлгuùu rэргэ»лuùu зeeлeлeeр xэлэлuүүл», Эрpэc
õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù cаùpuu 2009 ouu 7 pугаар cарuu 10-uu epрuùu 167 pугаар
туuаалаар уг oрpууpuu ueeuuùг улcuu uэгpcэu тoo õүртгэлp аecаu.
Òàâàí òîëãîéí îðäîä òóñ îðäûí àøèãëàëòûí òóñãàé çºâøººðëèéã ýçýìøèã÷ òºðèéí ºì÷èéí
"Ýðäýíýñ ÌÃ˨ ÕÕÊ æèëä 1,0 ñàÿ òîíí îëáîðëîæ ýêñïîðòëîõ òåõíèê, ýäèéí çàñãèéí
¿íäýñëýëèéã áîëîâñðóóë» Эрpэc õаnлгuùu rэргэ»лuùu зeeлeлeeр xэлэлuүүл», аuuглаx
uuùpeэрuùг Эрpэc õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù cаùpuu туuаалаар õатлааp õаùuа.
Хэрэг»uлт 70 %
4. 3.4.1. Okутoлгoùu зэc алтuu oрp газрuг аuuглаx гэрээг xeрeuгe oруулаг¬таù
õаùгуул» уг гэрээг Yлcuu Иx Хурлаар õатлуулаx, xeрeuгe oруулалтuu а»лuг
эxлүүлэx /Д.3oрuгт, С.Баnрuoгт/
Б$+*э*,-
Okутoлгoùu зэc алтuu oрp газрuг аuuглаx гэрээг xeрeuгe oруулаг¬таù õаùгуулаx
туxаù Eрeuxuù cаùpuu заxuраr»аар xeрeuгe oруулаг¬upтаù nрuа xэлэлuээ xuù»,
xeрeuгe oруулалтuu гэрээuuù тeceл õoлoecруулаx А»лuu xэcгuùг 2008 ouu 12 pугаар
cарuu 11-uuù epeр õаùгуул», Eрeuxuù cаùpuu а»лuu алõа, Саuгuùu nаr, Эрpэc õаnлаг
эр¬ur xү¬uuù nаr, Хуулu зүù, poтoop xэргuùu nаr, Баùгалu oр¬uu, аnлал »уул¬лалuu
nаr, Teрuùu er¬uùu xoрoo, Teрuùu er¬uт Эрpэuэc МГЛ ХХK-uùu тeлeeллuùг а»лuu
xэcгuùu õүрэлpxүүup uu õагтааu аxлаг¬аар uu Эрpэc õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù cаùp
а»uлла» õаùuа.
Okу тoлгoùu зэc, алтuu oрpûí àøèãëàëòûí òóñãàé çºâøººðëèéã ýçýìøèã÷ Àéâåíõîó
Ìàéíç Ìîíãîëèà Èíê ÕÕÊ-òàé áàéãóóëàõ xeрeuгe oруулаëòûí ãýðýýíèé òºñëèéã eueeгuùu
reрpe» õаùгаа xуулu тoгтoor»uùu xүрээup uuùuүүлэu áîëîâñðóóëæ ¯íäýñuuù àþóëã¿é
áàéäëûí çºâëºëººð îðóóë», Çàñãèéí ãàçðààð õýëýëö¿¿ë» ÓÈÕ-ä îðóóëñàí. ÓÈÕ-ûí ÝÇÁÕ-
îîñ 2009 îíû 6 äóãààð ñàðûí 10-íû ºäºð ãàðãàñàí ñàíàë, ä¿ãíýëòèéí äàãóó ãýðýýíèé òºñºëä
ººð÷ëºëò îðóóëàõ àñóóäëààð Àéâåíõîó Ìàéíç Ìîíãîëèà Èíê ÕÕÊ-òàé àæèëëàñàí. ÓÈÕ-ûí 2009
îíû 57 òîîò òîãòîîëîîð óã ãýðýýã õóóëüä íèéö¿¿ëýí õèéõ ¿¿ðãèéã ÇÃ-ò ºãñíèé äàãóó àæëûí
4
õýñýã äàõèí àæèëëàæ ãýðýýíèé òºñëèéã áýëýí áîëãîæ õîëáîãäîõ õóóëèóäûí òºñëèéã
áîëîâñðóóë» ÓÈÕ-ûí ýýëæèò áóñ ÷óóëãàíààð õýëýëö¿¿ëæ áàтлуулcаu.
Хэрэг»uлт 90 %
5. 3.4.2. Tаeаuтoлгoùu uүүрcuùг аuuглаx xeрeuгe oруулалтuu гэрээг couuрxoг¬
талууpтаù xаrтраu õаùгуулаx а»лuг зoxuou õаùгуул», гэрээг Yлcuu Иx Хурлаар
õатлуулаx /Д.3oрuгт, С.Баnрuoгт/
Б$+*э*,-
"Tаeаu тoлгoù¨ тecлuùu xуeup oрpuu гeoлoгuùu rэpээллuùг uэгтгэu, oрpuг
аuuглаx эpuùu заcгuùu тoouoo, эxuuù xуeuлõарууpuг "Эрpэuэc МГЛ¨ ХХK-uùu
õэлтгэcuээр cуpлаu үзэ» õаùuа. Tаeаu тoлгoùu тeceлp oрoлuox cаuал, couuрxлoo erue
uлэрxuùл» õаùcаu, YИХ-uu тoгтooлp зааcаu үupcэu зар¬ur, уpuрpаr»uùu pагуу
xэлэлuээр xuùxэp cаuxүүгuùu xуeup ¬аpаexuтаù, уул уурxаù, pэp õүтuuùu u»uл тecтэù
тecлүүpэp xeрeuгe oруул», үùлpeэрлэл эрxэл» õаùcаu турuлага, uэр xүup õүxuù
kornаuuуpаp xэлэлuээрт oрoлuox урuлгuг neуулcuаар opooгuùu õаùpлаар OХY, БНХАY,
АНY, Яnou, БНСY, Аecтралu, Эuэтxэг зэрэг улc oрou, Eeрonuu Хoлõoouu гuuүүu улcuu
uuùт 13 kornаuu, kouceрuuуr тeceлp oрoлuoxooр cаuалаа uрүүлээp õаùuа. Сouuрxлoo
uлэрxuùлcэu kornаuuуpuг oрoлuуул», эxuuù uатuu nрuа xэлэлuээг эxлүүлcэu õeгeep
opooгuùu õаùpлаар pэp õүтuuùu аcууpлuг тopoрxoù uuùpeэрлэгpcэuuù pараа
xэлэлuээuuù xo•р pаxu үe uат эxэлuэ.
Tаeаuтoлгoù тecлuùu neuаp "Дoù¬e Баuk¨, "Xu €u Мoргаu¨ xeрeuгe oруулалтuu
õаukууpuг тecлuùu зeeлexeeр xаrтраu а»uллуулаxаар couгo» а»лuг эxлүүлcэu. Мeu
тexuukuùu зeeлexeeр •‚ƒ„…†‡ kornаuuùг аe¬ а»uллуул» õаùuа.
Teceлp oрoлuoxooр cаuалаа uлэрxuùлcэu kornаuuуpаp uаг туxаùp uu u»uл тэгu
түeuuup rэpээлэл eгex зoрuлгooр uuтeрueт eэõcаùт а»uллуулаxаар õэлтгэл а»uл
xаuгагpа» õаùuа.
Òàâàí òîëãîé áîëîí Ãîâèéí ºìíºä á¿ñèéí áóñàä îðäóóäûí äýä á¿òöèéí àñóóäëûã öîãöîîð
øèéäâýðëýõ àæëûí õýñãèéã ˆðºíõèé ñàéäûí 2009 îíû 5 äóãààð ñàðûí 5-íû ºäðèéí 42 òîîò
çàõèðàìæààð Òýðã¿¿í øàäàð ñàéäààð àõëóóëàí áàéãóóëààä áàéíà. ̺í Ãîâèéí á¿ñèéí äýä
á¿òöèéí àñóóäëûã øèéäâýðëýõ òàëààð ñàíàë áîëîâñðóóëàõ àæëûí õýñãèéã ÓÈÕ-ûí ÝÇÁÕ-
îîñ ÓÈÕ-ûí äýä äàðãà Ã.Áàòõ¿¿ãýýð àõëóóëàí áàéãóóëñàí áºãººä óã àæëûí õýñýãò ÿàìíû
ñàíàëûã òóñãàí àæèëëàæ áàéíà.
Хэрэг»uлт 50 %
6. 3.5. Yулuu õаn»уулаx "Эрpэuэт¨ үùлpeэрuùг түuuглэu зэcuùu õаn»rалuг
xаùлуулаx, uэeэрuүүлэx, uэrүү eртeг uuuгэcэu õүтээгpэxүүu үùлpeэрлэx
үùлpeэрүүpuùг õарu» эxлүүлэx /Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
"Эрpruu¨ ХХK uu Мouгoл улc, Oрxou аùrгuùu uутаг pэecгэрт "Эрpэuэтuùu oрp¨-uu
ucэлpcэu x‰pрuùu oeooлгo õуkу Yулuu õаn»уулаx "Эрpэuэт¨ ‰ùлpeэрuùu xаnгpал
õалаucuu õуc x‰pрuùu oeooлгuu uэгээxэu xэcгuùг т‰uuглэu ‰ùл а»uллагаа neуул»
õаùuа. "Эрpэuэт¨ ‰ùлpeэр uu "Эрpruu¨ ХХK-таù xаrтар¬ epeрт 25 тouu kатopuu зэc
‰ùлpeэрлэx x‰¬uu ¬аpал õ‰xuù ‰ùлpeэрuùг õарu» õаùгуулаx Texuuk, эpuùu заcгuùu
5
cуpалгааг xuù» г‰ùuэтгээp õаùuа. 2005 ouooc зэc uуeux тouoг тexeeрer» cуурuлуулаu
»uлp 2000 тu 8 rr-uùu гoл¬тoù зэc утаc ‰ùлpeэрлэx x‰¬uu ¬аpалтаù ‰ùлpeэрuùг
аuuглалтаup oруулааp õаùгаа õа uааuup эuэ тexuoлoгuùг улаr õoлoecрouгуù õoлгo»
uаxuлгааuu kаõeлu ‰ùлpeэрлэx зoрuлгo таeuu а»uлла» õаùuа. Саuгuùu nаr, Teрuùu
er¬uùu xoрooтoù xаrтар¬ couгou uалгаруулалт зарлаu neуулаx талаар õэлтгэл а»лuг
xаuга» õаùuа.
Ãèäðîìåòàëëóðãèéí àðãààð ìîëåáäèíû èñýë ¿éëäâýðëýõ òåõíîëîãèéã ¿éëäâýðëýëä
íýâòð¿¿ëýõ àñóóäëûã ñóäàëæ áàéíà. Эрpэuэтuùu зэcuùu õаn»rалuг õoлoecруул», uэeэр
зэc гаргаx "Š‹Œƒ‚•‚ŽŽ…ƒ¨ òºñëèéã Ìîíãîë-Îðîñûí õàìòàðñàí Ýðäýíýò ÕÕÊ-èàñ áîëîâñðóóëààä
áàéíà. Хoлõoгpox rэpээлэл, cуpалгааuu rатeрuалuг uуглуулаx, uэгтгэx а»лууpuг
гүùuэтгэ» õаùuа.
Хэрэг»uлт 70 %
6. 3.6. Баnuгoл, Tereртэùu тerрuùu xүpрuùu oрpuг аuuглаx /Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
»uлp oлõoрлox тerрuùu xүpэр 2.6 cаn тouu
Б$+*э*,-
Áàÿíãîëûí òºìðèéí õ¿äðèéí îðäûã Áîëä òºìºð ˆðºº ãîë ÕÕÊ àøèãëàæ ýõëýýä áàéíà.
Òºìºðòýéí òºìðèéí õ¿äðèéí îðäûã õýñýã÷ëýí àøèãëàõ òåõíèê, ýäèéí çàñãèéí ¿íäýñëýëèéã
•àðõàíû òºìºðëºãèéí ¿éëäâýð Ò•Ó¯Ã-ààñ áîëîâñðóóëààä áàéíà. Ýðäýñ ãðóïï ÕÕÊ-èàñ
Òºìºðòýéí ãîëûí òºìðèéí õ¿äðèéí îðäûã àøèãëàõ ÒÝǯ áîëîâñðóóëæ, óóðõàéã Óëñûí êîìèññ
áàéíãûí àøèãëàëòàä õ¿ëýýí àâñàí.
Мeu эuэ а»лuu xүрээup Мouгoл улcuu тeeuùu õүcэp oрuux тerрuùu xүpрuùu
oрpууpuг аuuглаu тerрuùu xүpрuùг õoлoecруулаx reталлургuùu үùлpeэрuùг зар¬ruu
xуeup xааuа õаùгуулаx uu тoxuрor»тoù, үùлpeэрuùu xeрeuгe oруулалт, pэp õүтuuùu
аcууpлuг xэрxэu uuùpeэрлэx, тecлuùu үр аuгuùг урup¬uлаu xараx зoрuлгooр тecлuùu
cаuал õoлoecруулcаu.
Хэрэг»uлт 70 %
7. 3.15. Yул уурxаùu үùлpeэрлэлuùг pэr»u», cтратeгuùu oрpууpuг зүù зoxucтoù
аuuглаx uэгpcэu õopлoгo õoлoecруул», эрx зүùu oр¬uuг õoлoecрouгуù õoлгox
/Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Аuuгт rалтrалuu туxаù xуулuùг õатлуулаx
Б$+*э*,-
‘òðàòåãèéí à÷ õîëáîãäîëòîé Îþó òîëãîé, ’àãààí ñóâàðãà, Òºìºðòýé, Òàâàí òîëãîéí
îðäûí çàðèì õýñãèéã àøèãëàõ òåõíèê, ýäèéí çàñãèéí ¿íäýñëýëèéã àøèãëàëòûí òóñãàé
çºâøººðºë ýçýìøèã÷èä áîëîâñðóóëààä áàéíà. Àéâåíõîó ìàéíç Ìîíãîëèà Èíê ÕÕÊ-òàé
áàéãóóëàõ Òîãòâîðòîé áàéäëûí ãýðýý áàéãóóëàõòàé õîëáîãäóóëàí Çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé
¿íèéu ºñºëòèéí àëáàí òàòâàðûã õ¿÷èíã¿é áîëãîõ, Àæ àõóéí íýãæèéí îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí
òóõàé õóóëü, Àâòî çàìûí òóõàé õóóëü, Óñíû òóõàé õóóëüä íýìýëò îðóóëàõ òóõàé õóóëèéí
òºñëèéã áîëîâñðóóë» ÓÈÕ-ààð õýëýëö¿¿ëæ áàтлуулcаu. Ýäãýýð õóóëèóäàä ººð÷ëºëò
îðóóëñíààð óóë óóðõàéí ñàëáàðûí ýðõ ç¿éí îð÷èí òîäîðõîé õýìæýýãýýð õoлoecрouгуù õoл»
õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
6
8. 3.16. Дарxаu-Yул аùrагт газрuu тoc õoлoecруулаx үùлpeэрuùг õэлэu õoлcou
тexuuk, эpuùu заcгuùu үupэcлэлuùu үupcэu pээр õарu» эxлэx /Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Барuлгuu а»uл эxэлcэu õаùx
Б$+*э*,-
"Мouгoл cekuk¨ ХХK-uùu õoлoecруулcаu газрuu тoc õoлoecруулаx үùлpeэрuùu
тexuuk, эpuùu заcгuùu үupэcлэлuùг газрuu тoc õoлoecруулаx үùлpeэрuùu талаар cаuал
õoлoecруулаx а»лuu xэcгuùu xурлаар xэлэлuэ», TЭ3Ү-г pаxuu õoлoecруулаx
uаарpлагатаù гэ» үзлээ. Yг kornаuuаc xарuу uрcэu тoxuoлpoлp а»лuu xэcэг аcууpлuг
pаxuu аe¬ xэлэлuэxээр uuùpeэрлэcэu.

Хэрэг»uлт 30 %
9. 3.17. Аeтoõeuзuu, puзeлuùu түлuuùг 3 cарuu ueeuтэù õoлгox арга xэr»ээ аeаx
/Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
Газрuu тocuu õүтээгpэxүүuuù үuuùu eceлтuùг cааруулаx, xаuгаr»uùг uаùpeартаù,
таcралтгүù õаùлгаx зoрuлгooр Yлcuu Иx Хурлааc 2008 ouu 5 pугаар cарuu 29-uuù
epрuùu 48 pугаар тoгтooл гарга» 2008 oup 2 cарuu xэрэглээтэù тэuuэx xэr»ээтэù õуkу
120 rnuгаu тouu газрuu тocuu õүтээгpэxүүuuùг, 2009 oup 3 cарuu xэрэглээтэù тэuuэx
xэr»ээтэù õуkу 180 rnuгаu тouu газрuu тocuu õүтээгpэxүүuuùг туc туc ueeuлexeeр
uuùpeэрлэcэu õuлээ. Эpuùu заcгuùu xnrрал, xeрeuгe cаuxүү õoлou õүтээгpэxүүuuùг
xаpгалаx агуулаx, cаeuu õoлoлuooг xаргалзаu Мouгoл Yлcuu 3аcгuùu газрuu 2008 ouu
10 pугаар cарuu 22-uu epрuùu xуралpааuаар Yлcuu Иx Хурлuu 2008 ouu 48 pугаар
тoгтooлp eeр¬лeлт oруул» uааuup õаùuгuu 20600 тouu газрuu тocuu ueeuuùu
õүтээгpэxүүuтэù õаùx аcууpлuг Yлcuu Иx xуралp eргeu rэpүүлэxээр тoгтcou.
2009 îíû 9 äүãээр ñàðûí 01-íuù áàéäëààð óëñûí õýìæýýíä uuùт 25,5 ìÿíãàí òîíí ãàçðûí
òîñíû á¿òýýãäýõ¿¿íèé íººöтэù áàéãàà áºãººä үүuээc А-80 аeтoõeuзuu 7,264 rnuгаu тouu,
Аu-92 аeтoõeuзuuu 1,294 rnuгаu тouu, puзeлuùu түлuuuù 1,280 rnuгаu тouu, “”• -93 uu
15,680 rnuгаu тouu õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
Зорилт -. .дийн $асгийн өндөр өсөлтийг хангахад +аардагдах эр'и" х('ний
(йлд%эрлэлийг нэ"эгд((лэх! эр'и" х('ний салбарт +инэ'лэл хий! найд%артай
аиллагааг хангана.
90. 4.1. Yлааuõаатар xoтop pулааu, uаxuлгааuu 5 pугаар cтаuuuг uuuээр õарux
а»лuг эxлүүлэx /Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
400 МBт-uu xү¬uu ¬аpалтаù
Б$+*э*,-
7
Yлааuõаатар xoтop õарuгpаx Дулааu, uаxuлгааuu 5 pугаар cтаuuuu тeupeрuùг
2009.01.15-up uээ» үuэлэxэp uаарpлага xаuгаcаu cаuал uрээгүù тул тeupeрuùг uуuлааp
õаùuа.
Шuuэ эx үүceэр õарuxтаù xoлõoгpou үүccэu uu»eueрuùu uугаr cүл»ээuuù газрuu
зурeаcuг ¬eлeeлex аcууpлuг 2009.04.04-uuù epрuùu 3аcгuùu газрuu xуралpааup oруул»
таuuлuуулcuu pагуу Eрeuxuù cаùpuu 3аxuраr»аар Яаr pуupuu а»лuu а»лuu xэcэг
õаùгуулагpаu а»uлла» таùлаuгаа 2009.05.27-uu epрuùu 3ГХ-p таeu», cтаuu õарux
тeupeрuùu үuэлгээuuù таùлаuг таuuлuуулаe. Стаuu õарux газрuг аeтo õа тereр заrаар
xoлõox, pэp õүтэu õoлou uu»eueрuùu uугаr cүл»ээгээр xаuгаx, газрuu аcууpлuг
uuùpeэрлэx, уcuu ueeu, õаùгалu oр¬uu үuэлгээ xuù», тeupeрuùг pаxuu зарлаx аcууpлuг
oùрuu xугаuааup xэрэг»үүлэx талаар 3аcгuùu газрuu xуралpааuu тэrpэглэл гарcаu.
Азuùu xeг»лuùu õаukааc Yлааuõаатар xoтop õарuгpаx pулааu, uаxuлгааuu 5 pугаар
cтаuuuu аcууpлаар СЯ, ЭБЭХЯ-таù xаrтраu а»uллаx cаuаr» õu¬uгт 2009 ouu 07
pугаар cарp гарuu үcэг зурcuu pагуу тecлuùu uэг»uùг õаùгуулаx аcууpлаар Саuгuùu
nаruааc зeeueeрeл аe¬, үùл а»uллагааг upэex»үүлэx, xnuалт таeux ¬uглэлээр а»uлла»
õаùuа. Азuùu xeг»лuùu õаuk, Дэлxuùu õаukuu rэргэ»uлтuүүpuùu rэргэ»uл арга зүùu
туcлаr»таùгаар туxаùu cтаuuuu тeupeрuùu õарurт õu¬гuùг oлou улcuu »uuuгт
uuùuүүлэu õoлoecруулаx а»лuг эxлүүлэxээр а»uлла» õаùuа.
Хэрэг»uлт 30 %
99. 4.2. Yлааuõаатар-Маupалгoeu-Tаeаuтoлгoù-Okутoлгoùu 220 kB-uu uаxuлгааu
pаr»уулаx агаарuu uугаr, pэp eртeeг õарu» эxлэx /Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
uаxuлгааu pаr»уулаx uугаruu урт /429 kr/
Б$+*э*,-
Эргэu тeлeгpex uexueлтэù гэрээuuù uэгpcэu uuùpэлp xарааxаu xүрээгүùгээc uээлттэù
тeupeрээр uалгарcаu "М Сu Эc¨ ХХK-таù xuùx гэрээг õаùгуулаагүù õаùuа. Гэрээuuù
xэлuэл pууccаu. Гэрээup гарuu үcэг зураx uатаupаа neагpа» õаùuа.
Хэрэг»uлт 30 %
92. 4.3. Суruu тee õoлou rал¬uu eрxuùг cэргээгpэx эр¬ur xү¬ээр xаuгаx /Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
4 cуr, 8000 rал¬uu eрx
Б$+*э*,-
Нарuu эр¬ur xү¬uuù үùлpeэрлэг¬puùг pэr»ux, xeг»u» õуù oрuууpаp uарuu
uаxuлгааu cтаuu õаùгуулаx а»лuг pэr»ux зoрuлгooр Яnouu 3аcгuùu газрааc õуuалтгүù
туcлаr»аар Иргэuuù uucэxuùu eрeuxuù газарт 200 kBт uарuu uаxuлгааu cтаuu
õаùгуулаx cаuаr» õu¬uгт Яnouu Xаùkа õаùгууллага, 3TБХБЯ, СЯ, ЭБЭХЯ, ИНEГ гарuu
үcэг зурcаu. 2009 oup õагтааu уг тecлuùг xэрэг»үүлэxээр а»uлла» õаùuа.
Мал¬uu eрxuùг uарuu uаxuлгааu үүcгүүрээр xаuгаxаp Мouгoл Yлcuu 2009 ouu
тeceeт 4,23 тэрõуr тeгрeг туcгаcаu õoлoe¬ эpuùu заcгuùu xүupрэлээc õoл» õатлагpcаu
xeрeuгe xаcагpcаu.
Дэлxuùu õаukuu õуuалтгүù туcлаr»uùu xeрeuгeeр "Хepeeгuùu uаxuлгааu
xаuгаr»up cэргээгpэx эр¬ur xү¬ аuuглаx¨ тecлuùu xүрээup Гoeu-Алтаù аùrгuùu Алтаù
cуrаup 200 kBт, Баnuтooрoù õагт 100 kBт uарuu uаxuлгааu cтаuu õаùгуулаx а»лuu
гүùuэтгэг¬ Яnouu "Keceраo¨ kornаuuтаù а»лuu гэрээ õаùгуул» а»лаа эxлээp õаùuа.
8
Харuu 3аexаu аùrгuùu Дeрeeл»uu, Yргаrал cуrpuu тeep õаùгуулаx туc õүр uu 150 kBт
uарuu uаxuлгааu cтаuuuu гүùuэтгэг¬ээр uалгарcаu Хnтаpuu "BР Саu-Oазuc¨ kornаuuтаù
гэрээ õаùгуул», тouoг тexeeрer» uuùлүүлэx а»лаа эxлээp õаùuа. Сэргээгpэx эр¬ur
xү¬uuù эx үүcгүүр cуурuлуулcаu 12 cуruu тeeuùu uаxuлгааu түгээx cүл»ээг uuuэ¬лэx
тeupeрuùu гүùuэтгэг¬тэù гэрээ õаùгуул» а»лuг эxлүүлээp õаùuа. Мeu Нupeрлаupuu
3аcгuùu газрuu õуuалтгүù туcлаr»uùu xeрeuгeeр 20,000 rал¬uu eрxuùг uарuu uаxuлгааu
үүcгүүрээр xаuгаx тeupeрuùг зарлаx зeeueeрeл аeаxаар Дэлxuùu õаukuup xаupcаu.
Дэлxuùu õаukuааc uрүүлcэu cаuалuu pагуу тeupeрuùu rатeрuалp зoxux eeр¬лeлтүүpuùг
xuù» õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
94. 4.3.1. Багuùu тeeүүpuùu uаxuлгааu xаuгаr»uùu cуpалгаа xuùx /Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
Ìîíãîë îðíûг öàõèëãààí ýð÷èì õ¿÷ýýð õàíãàõ áàã, •åðì æèæèã ñóóðèí ãàçðûí
ñóäàëãààг xuù» таùлаuг cалõарuu uuu»лэx уxааu тexuoлoгuùu зeeлeлuùu xурлаар
xэлэлuүүл» uuùpeэрлэe. "Багuùu тeeuùu uаxuлгааu xаuгаr»uùu cуpалгаа¨ а»лuu
xүрээup Мouгoл oрuu õаг, qeрr, »u»uг cуурuu газрuu uаxuлгааu xаuгаr»uùu eueeгuùu
õаùpлuu талаар cуpалгаа xuù», загeар õагаар эр¬ur xү¬uuù xэрэглээг uu тoouo» гаргаe.
"Мouгoл oрuuг uаxuлгааu эр¬ur xү¬ээр xаuгаx õаг, qeрr, »u»uг cуурuuгuùu cуpалгаа¨
uэртэù TЭ3Ү õoлoecруул» ЭХС-uu ШYT3-uùu xурлаар xэлэлuүүлэu õатлуулаe. Эuэ
а»лuu үр pүup õагууp түүuтэù аpuлтгаx xэрэглэг¬puùu cуpалгаа, газар тарuалаu
эр¬ur»cэu rал а» аxуù, õуcаp xэрэглэг¬up гэcэu аuгuллаар Барууu õүc, xаuгаùu õүc,
Teeuùu õүc, 3үүu õүc гэ» аuгuлаu аe¬ үзэ» pүu uuu»uлгээ xuùлээ. Мeu аùrаг туc õүрээр
õагuùu тeeuùu õаùрuлuг xаруулcаu зураглал гарга» эр¬ur xү¬uuù эx үүceэрээр
xаuгаxаp uэг qаз газарpуулгuu uугаruu cucтeruùг uuuээр xэрэглэx õoлor»uùг cуpал»,
3 аùrгuùu 9 õагuùu тeep турuuu uэeтрүүлэxээр тeлeeлe» õаùгаа õа cэргээгpэx эр¬ur
xү¬uuù эx үүceэр, õуcаp эр¬ur xү¬uuù эx үүceэрээр xаuгаx cуpалгаа xuù» pүгuэлт
гаргааp õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
95. 4.4. Дeргeu õoлou Tаùuuрuu уcаu uаxuлгааu cтаuuuг аuuглалтаp oруулаx
/Д.3oрuгт/,
Шалгуур үзүүлэлт:
Хү¬uu ¬аpлаараа а»uлла» эxлэx
Б$+*э*,-
Tаùuuрuu YUС-uг 2009 ouu –— улuралp аuuглалтаp oруулаxаар тeлeeлe» õаùuа.
Эuэ ouu 8-р cарp Гoeu-Алтаù аùrгuùu Xаргалаu cуruг YUС-ааc эр¬ur xү¬ээр xаuга»
эxэлcэu. Дeргeuuù YUС-uг аuuглалтаp xүлээu аeаx, õаùuгuu а»uлp oруулаxтаù
xoлõoгpуулаu Барууu õүcuùu эр¬ur xү¬uuù cucтeruùu рeлe xаrгаалалт аeтorатukuùu
таeuл, таcлаx-залгаx тexeeрer»uùu тoxuргoo үùл¬uлгээг xuù», xэeuùu uаùpeартаù
а»uллагааг xаuгаx зoрuлгooр Эр¬ur xү¬uuù газрааc а»лuu xэcэг õаùгуул» oрou uутагт 1
cарuu xугаuаатаù а»uллуул» тouoглoлууpuг зүгuрүүлэe. Дeргeuuù YUС epeрт 70
rnuгаu kBт˜uаг UЭХ үùлpeэрлэu Хoep аùrгuùu тee, xoлõoгpox 12 cуruг xаuга» õаùгаа
õа oргuл а¬аалал 4,3 МBт-p xүр¬ õаùuа. Opooгuùu õаùpлаар Хoep аùrгuùг õүрэu xаuга»
õаùгаа õа Баnu-Oлгuù аùrаг xарааxаu xoлõoгpooгүù õаùuа. 2009 ouu 10 pугаар cарp
Дeргeuuù YUС-uг улcuu koruccт xүлээлгэu eгex õэлтгэл а»лuг xаuгуул» õаùuа.
9
Хэрэг»uлт 90 %
96. 4.5. Нүүрc, uатpаг заuар, õuorаcc зэрэг түүxuù эpээc uuuгэu түлu гаргаu аeаx
тexuoлoгuùг турuux а»лuг эxлэx /Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Үùл а»uллагааuu xэрэг»uлтээр
Б$+*э*,-
Нүүрc uuuгэрүүлэx тexuoлoгuùu uарuùe¬uлcаu тexuuk, эpuùu заcгuùu үupэcлэл
xuùлгэx cаuалuг ™раuuuu улcuu талp таeucаu. Oргаuuk түүxuù эpээc uuuгэu түлu
гаргаu аeаx cуpалгаа турuuлтuu а»лuг эрxэл» õуù õаùгууллага, kornаuu xуeuùu
xeрeuгe oруулаг¬puu cуpалгааг гаргаu xoлõoo тoгтoox а»uл xuù» õаùuа.
Хэрэг»uлт 30 %
16. 4.5.1. Нүүрc uuuгэрүүлэx үùлpeэрuùu турuuлт, cуpалгааuu а»лuг xуeuùu
xeрeuгe oруулаг¬puu oрoлuooтoùгooр зoxuou õаùгуулаx /Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
Нүүрcuээc газрuu тoc õoлou xuruùu õүтээгpэxүүu гаргаx үùлpeэр õаùгуулаx
тecлuùг тeрuùu oрoлuooтoù xэрэг»үүлэx cаuал õoлoecруулаx а»лuu xэcгuùг ЭБЭХ-uuù
cаùpuu 2009 ouu 80 pугаар туuаалаар тoruлou а»uллуул» õаùuа. А»лuu xэcэг xo•р
уpаа xуралpcаu. Нeqтuùu үuuùu õууралт, эрx зүùu õаùpал зэргээc uалтгаал» гаpааp,
poтoopuu xeрeuгe oруулаг¬puu upэexu xарuuаuгуù cуларcаu õаùгаа õoлuo. Нүүрcuuù
pаexаргuu reтаu xuùu xаùгуулuu а»лuu cуpалгааг Налаùxuu uүүрcuuù oрpuг түuuглэu
БНСY-uu Koгаз kornаuuтаù xаrтар¬ xuùxээр тoxuрoлucou õeгeep ux xэr»ээuuù ueeu
uлэрcэu тoxuoлpoлp reтаu xuùuээc pureтuлuùu эquр š›œ үùлpeэрлэx Koгаз
kornаuuùu тexuoлoгuùг Мouгoлp uэeтрүүлэxээр тeлeeлe» õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
17. 4.5.2. Нүүрc uuuгэрүүлэx үùлpeэрлэлuùг xeг»үүлэxэp xуeuùu xeрeuгe
oруулалтuг татаx, pэr»uxэp ¬uглэcэu xуулu, эрx зүùu oр¬uuг õoлoecрouгуù õoлгox
/Д.3oрuгт, U.Нnrpoр»/
Б$+*э*,-
Нүүрcuээc газрuu тoc õoлou xuruùu õүтээгpэxүүu гаргаx үùлpeэр õаùгуулаx
тecлuùг тeрuùu oрoлuooтoù xэрэг»үүлэx cаuал õoлoecруулаx а»лuu xэcгuùг ЭБЭХ-uuù
cаùpuu 2009 ouu 80 pугаар туuаалаар õаùгуулаu а»uлла» эxлээp õаùuа. Эuэ талаар
АНY-uu xуулu эрx зүùu oр¬uu nrар õаùгааг cуpал» õаùuа. Хуулuùu тecлuùг uүүрc
uuuгэрүүлэx үùлpeэрлэлuùu эрx зүùu oр¬uuг õuù õoлгoxтoù xoлõoгpуулаu õoлoecруул»
õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
18. 4.5.3. Нүүрc uuuгэрүүлэx үùлpeэрuùu тeceл xэрэг»үүлэг¬uùг couгou
uалгаруулаx õэлтгэл а»лuг xаuгаx /Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
10
Нүүрcuээc газрuu тoc õoлou xuruùu õүтээгpэxүүu гаргаx үùлpeэр õаùгуулаx
тecлuùг тeрuùu oрoлuooтoù xэрэг»үүлэx cаuал õoлoecруулаx а»лuu xэcгuùг ЭБЭХ-uuù
cаùpuu 2009 ouu 80 тooт туuаалаар õаùгуулаu а»uллуул» эxлээp õаùuа. Kornаuuуp
xeрeuгe oруулаг¬puu upэexu cаuаа¬uлга õуур¬ үùлpeэр õарux аcууpал xoùuлoгpo»
õаùгаа у¬uр uүүрc uuuгэрүүлэx а»uллагааг эр¬ur»үүлэx зoрuлгooр xуулu эрx зүùu
oр¬uuг cаù»руулаxаар а»uлла», uүүрc xeтeлõeрuùг uаrрuu ¬уулгаuаар xэлэлuүүл»
uааuup түлuuuù туxаù xуулu гаргаxаар а»uлла» õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
99. 4.6. Yлааuõаатар xoтop "Дулааuu uаxuлгааu cтаuu-2¨-uг түuuглүүлэu kokc»cou
түлuuuù үùлpeэр õарux а»лuг үргэл»лүүлэx /Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Үùл а»uллагааuu xэрэг»uлтээр
Б$+*э*,-
"Дулааuu uаxuлгааu cтаuu-2¨ TOХK-p түuuглэu õаùгуулаx xагаc kokcou түлuuuù
үùлpeэрuùu тecлuùu cаuxүү»uлт 11,6 тэрõуr тeгрeгueec 2008 ouu улcuu тeceeт 10,6 тэрõуr
тeгрeг туccаu. Teupeрuùг 2008 oup зарлаcаu õoлoe¬ uаарpлагаp uuùucэu тeupeрuùu
cаuал uрүүлээгүù тул тeupeрuùг xү¬uuгүùp тooucou. Саuгuùu nаruааc uрүүлcэu
зeeлer»uùu pагуу Tecлuùг 2009 ouu улcuu тeceeec cаuxүү»үүл» xэрэг»үүлэxээр
uээлттэù тeupeрuùг 2009 oup pаxuu зарлаcаu õoлoe¬ cаuxүү»uлт uu Мouгoл Yлcuu 2009
ouu тeceuùu туxаù xуулup oруулcаu uэrэлт eeр¬лeлт õуkу тopoтгoлooр xаcагpcаu тул
cаuxүү»uлтгүù õoл» тecлuùг 2009 oup улcuu тeceeeр xэрэг»үүлэx õoлor»гүù õoлcou.
АНY-uu заcаг заxuргаа, Мnuгаuu coрuлuu cаuгuùu cаuxүү»uлтээр уг тecлuùг
xэрэг»үүлэx cаuалuг õoлoecруул» 2009 ouu 4, 5 pугаар cарp 3аcгuùu газрuu
xуралpааuаар xэлэлuүүлэu pэr»үүлээp õаùuа. Баùгалu oр¬uu uарuùe¬uлcаu үuэлгээ
õoлou uарuùe¬uлcаu тexuuk, эpuùu заcгuùu үupэcлэлuùг õoлoecруулаx uаарpлагатаù
õаùгаа. Yг тecлuùг агаарuu õoxuрpлuг õууруулаx uoгu арга xэr»ээuuù тecлuùu uэг
õүрэлpэxүүu xэcэг õoлгou oруул», АНY-uu заcаг заxuргаагаар xэлэлuүүлэxээр õэлтгэл
а»лuг xаuга» õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
20. 4.6.1. Yлааuõаатар xoтop "Дулааuu uаxuлгааu cтаuu-2¨-uг түuuглэu kokc»cou
түлuuuù үùлpeэр õаùгуулаx а»лuu гүùuэтгэг¬uùг couгou uалгаруулаx а»лuг
зoxuou õаùгуул», гүùuэтгэг¬тэù гэрээ õаùгуул», а»лuг эxлүүлэx /Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Сouгou uалгаруулалт xuù», гэрээ õаùгуулcаu õаùuа
Б$+*э*,-
Эрpэc õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù cаùpuu 2008 õoлou 2009 ouu тeceuùu õагuаp
"Дулааuu uаxuлгааu cтаuu-2¨ TOХK-uùг түuuглэu "Дулааuu аргаар õoлoecруулcаu
утаагүù uаxrал түлu õoлou xuùгээр эр¬ur xү¬ үùлpeэрлэx uoгuoлõoр" õаùгуулаx
õарuлга угcралтuu а»uл туcгагpcаuu pагуу "Teрuùu õoлou oрou uутгuùu er¬uùu
xeрeuгeeр õараа, а»uл, үùл¬uлгээ xуpалpаu аeаx туxаù xуулu¨-uùu 53 pугаар зүùлuùu
53.1-т зааcuu pагуу Саuгuùu nаruааc 2008 ouu 12 pугаар cарuu 17-uuù epрuùu 9-
11
11/6200 тooт алõаu õu¬гээр тeupeр зарлаx зeeueeрлuùг аe¬ тeupeрuùг зарлаcаu õoлoe¬
Дэлxuùu õoлou Мouгoл Yлcаp үүcээp õаùгаа cаuxүү, эpuùu заcгuùu xnrралтаù
xoлõooтoùгooр Yлcuu тeceuùu oрлoгo тeeлeрүүлэлт õуур¬ Мouгoл Yлcuu 2009 ouu
тeceuùu туxаù xуулu, Мouгoл улcuг xeг»үүлэx cаuгuùu 2009 ouu тeceuùu туxаù
xуулuуpаp uэrэлт eeр¬лeлт oр» тeupeрuùu үuэлгээuuù uатаup туc oõuekтuu
cаuxүү»uлтuùu эx үүceэр xаcагpcаu тул Саuгuùu nаruааc 2009 ouu 04 pүгээр cарuu 03-
uuù epeр "Teupeр uалгаруулалтuг xү¬uuгүù õoлгox туxаù¨ 9-11/1410 тooт алõаu õu¬гuùг
аe¬ Эрpэc õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù nаruu Teрuùu uарuùu õu¬гuùu pаргuu 2009 ouu 04
pүгээр cарuu 08-uu epрuùu 85 pугаар туuаалаар тeupeр uалгаруулалтuг xү¬uuгүù
õoлгoop õаùuа.
Хэрэг»uлт 30 %
29. 4.7. Эр¬ur xү¬ эkcnoртлox зoрuлгooр Шueээ-Oeooгuùu uүүрcuuù уурxаùг түuuглэu
uаxuлгааu cтаuu õарu» эxлэx /Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Сouгou uалгаруулалт xuù», гэрээ õаùгуулcаu õаùuа
Б$+*э*,-
Хаrтuu а»uллагааuu xэлõэр, татeар лuueuз, уc газрuu аcууpлаар cаuал, pүгuэлт
гаргаx аcууpлаар 3аcгuùu газрuu xуралpааuаар xэлэлuэ» nаrp xooрoupuu а»лuu xэcэг
õаùгуулcаu. Opoo xuùx а»лuu тeлeeлeгeeг туc а»лuu xэcгuùu xурлаар xэлэлuүүлэxээр
õэлтгэ» õаùuа. 2009 ouu 4 pүгээр cарuu 2-8-uu epрүүpэp xуралpcаu Нүүрc, uаxuлгааu
эр¬ur xү¬uuù cалõарт xаrтраu а»uллаx Мouгoл-Хnтаpuu а»лuu xэcгuùu ээл»uт
xуралpааuаар Eрeuxuù гэрээ(•…ž…ƒŸl fƒŸm…„‚ƒk Ÿgƒ……m…ž‡) õаùгуулаx uu зүùтэù xэrээu
үзэ» гэрээuuù тecлuùг зүùл, заалт õүрээр xэлэлuлээ. Yулзалтuu neuаp pээрxu 4
аcууpлааc uuqлnuuùu аcууpлuг cаuxүүгuùu загeарт oруулаx тал pээр cаuал uэгpэ»
õуcаp аcууpлаар тoxuрoлuooup xүрээгүù õаùuа. Мeu уулзалтuu үep eрeuxuù гэрээuuù
зарur заалт pээр зeрүүтэù õаùр cуурuтаù õаùгаагааc õoл» Хnтаpuu талuu
cаuаа¬uлгаар түр заecарлага аeлаа. Эuэ xooрoup 2 тал тecлuùu cаuxүүгuùu загeар,
гэрээuuù зүùл заалт pээр pээp газрууpааcаа ¬uглэл аe¬ pаxuu xэлэлuэxээр тoxuрoлuoe.
Хo•р талuu а»лuu xэcгүүp Шueээ-Oeooгuùu uүүрcuuù oрp газрuг түuuглэu õарux
уурxаù-cтаuuuu uoгuoлõoрuu эзэruлuùu талаар 2 тал õүтээгpэxүүu xуeааx xэлõэрuùг
couгoxop зар¬ruu xуeup uэгprэл cаuалтаù õаùгаа õа xуeu uuùлүүлэx аcууpлuг uээлттэù
oрxucou. Саuxүүгuùu загeар, гэрээuuù тecлuùг эuэcлэu тoxuрoлucouu pараа А»лuu
xэcгүүp Шueээ-Oeooгuùu тeceлтэù xoлõoгpox аcууpлuг туc туcuu 3аcгuùu газарт
таuuлuуул», uuùpeэр гаргуулаxаар тoxuрoлuoe.
Tecлuùu eueeгuùu neu õаùpалтаù уnлpуулаu Мouгoлuu тал:
- Бүтээгpэxүүu xуeааx xэлõэр эceэл xуeu эзэruux xэлõэрuùu талаар cаuалаа
õoлoecруулcаu õаùx,
- Хoлõoгpox rэргэ»лuùu xүrүүcээc õүрpcэu А»лuu xэcгuùг 3аcгuùu газрааc õаùгуулаu,
түүuuù а»лuu тeлeeлeгeeг õoлoecруулаx
- 3eeлex үùл¬uлгээuuù зарpал õoлox 200000 аr.poлларuu эx үүceэрuùu аcууpлuг
uuùpeэрлэcэu õаùx,
- Tecлuùu uэг»uùг õаùгуулаu, уг uэг»uùu зарpлuu cаuxүү»uлтuùu аcууpлuг uuùpeэрлэx
uаарpлагатаù õаùuа.
Хэрэг»uлт 30 %
12
22. 4.7.1. Шueээ-Oeooгuùu cтаuuuu талаар БНХАY-uu талтаù nрuа xэлuлuùг эuэcлэu
тoxuрox /Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
Шueээ-Oeooгuùu тecлuùu талаар xo•р талuu а»лuu xэcэг xуралpcаu. Гэрээuuù
uexueлүүpuùг uарuùe¬лаu xэлэлuэ» õаùuа.
Шueээ Oeooгuùu uүүрcuuù уурxаù, uаxuлгааu cтаuuuu uoгuoлõoр тecлuùu а»лuu
xэcэг тecлuùu зeeлexүүp тecлuùu cаuxүүгuùu загeарuг õoлoecруул» cаuал õoлгocuu
pагуу а»лuu xэcгuùu xуралpааuаар талууp xoлõoгpox аcууpлууpаар xарuлuаu cаuал
coлuлuou xэлэлuэ» õаùuа. Tecлuùu cаuxүүгuùu зeeлexeeр Мouгoл талааc ›•Kiž†…‹
kornаuu, Хnтаp талааc Гoлprаu Саkc kornаuu а»uлла» õаùuа.
Opooгuùu õаùpлаар талууp уг тecлuùг xэрэг»үүлэxpээ Бүтээгpэxүүu xуeааx
xэлõэрuùг couгox uu зүùтэù гэpэгт cаuал uэг õаùuа. Tалууp opooгooр nрuа xэлэлuээгээ
үргэл»лүүл» õаùгаа õeгeep oùрuu xугаuааup тecлuùu cаuxүүгuùu загeарuг эuэcлэu
тoxuрoлuoxooр а»uлла» õаùuа. 3аcгuùu газрuu түeuuup туc тecлuùu аcууpлаар а»лuu
xэcэг õаùгуулагpаu а»uлла» õаùuа.
БНХАY-uu eрeuxuù cаùpuu аùл¬лалтаù xoлõoгpуулаu Шueээ-Oeooгuùu uаxuлгааu
cтаuu õарux cаuаr» õu¬uгт гарuu үcэг зураx, урup¬uлcаu TЭ3Ү õoлoecруулаx аcууpлаар
талууpuu а»лuu xэcгuùu ээл»uт уулзалтuг 2009 ouu 9 pүгээр cарp зoxuou õаùгуулаxаар
õэлтгэл xаuгуулаu а»uлла» õаùuа.
Хэрэг»uлт 30 %
23. 4.7.2. Нарuùe¬uлcаu тexuuk эpuùu заcгuùu үupэcлэлuùг õoлoecруулаx
а»лuг эxлүүлэx, cтаuu õарux а»лuг эxлүүлэx /Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
Yг аcууpлаар Мouгoл Yлcuu Eрeuxuù cаùpuu БНХАY-p xuùcэu аùл¬лалuùu үeэр õарurт
õu¬гuùu cаuалuг xүргүүлcэu.
Хэрэг»uлт 30 %
Г:!а;. Ба%га*< "!=$&, )>( &:,аг, 12#22г$%& 12г3*$%& )"#*"г"
Зорилт 11. /гаар! ус! хөрсний бохирдол! ор'ны доройтлыг бууруулах! хянах
тогтолцоог боло%сронгуй болгоно.
25. 11.10. Алтuu õага ueeuтэù uoрoou oрp, уcuu xагалõар, гoлuu аù cаe газар, oùu
cаu, гoeuùu õаnuõүрp, õаùгалuùu ouuгoù тoгтou õүxuù газрууp, түүuuù
xаrгаалалтuu õүcэp аuuглалтuu туcгаù зeeueeрeл oлгocou õаùpлuг үe
uаттаùгаар зoгcoo» эxлэx, õаùгалu oр¬uu, xүuuù эрүүл rэupэp xалтаù
тexuoлoгuoр уул уурxаùu үùлpeэрлэл neуулаxuг õүрэu зoгcoox /Л.Гаucүx,
Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Үùл а»uллагааuu xэрэг»uлтээр
Б$+*э*,-
13
Б.Бат-Эрpэuэ uарuu YИХ-uu uэр õүxuù 9 гuuүүpuùu cаuаа¬лаu õoлoecруулcаu
Ycuu cаe газар, oùu cаu õүxuù газар аuuгт rалтrал эрэx, xаùx, аuuглаxuг xoрuглox
туxаù õoлou Аuuгт rалтrалuu туxаù xуулup uэrэлт oруулаx туxаù xуулuùu тecлuùг
Баùгалu oр¬uu, xүuc, xepee а» аxуùu Баùuгuu xoрoouooc õаùгуулcаu а»лuu xэcгuùг
uаарpлагатаù rэpээ, rэpээллээр xаuгаx, xаrтраu а»uллаx а»uлтuууpuг ЭБЭХ-uu
cаùpuu uuùpeэрээр тoruлou а»uллуул» õаùuа. Oùu cаu, урcаu õүрэлpэx газрuu
rэpээллuùг туcгаù зeeueeрлuùu талõаùp õуулгаx а»uл xuùгpэ» õаùuа. "Аuuгт rалтrал
аuuглаx үùл а»uллагааг õаùгалu oр¬uup ceрeг ueлeeлeл, xoxuрoл õагатаù neуулаx
xeтeлõeр"-uùu xэрэг»uлтuùг xаuгаu àæèëëàæ, õаùгалu oр¬uup ceрeг ueлee uxтэù
тecлuùг xэрэг»үүлэxээc татгалза» áàéíà. Гoл reрuuù урcаu õүрэлpэx эx, уcuu cаu õүxuù
газрuu xаrгаалалтuu õүc, oùu cаu õүxuù газарт аuuгт rалтrал xаùx, аuuглаxuг
xoрuглox туxаù xуулu õoлou эuэ xуулuùг pага» reрpex »урruu туxаù xуулuùг 2009 ouu
07 pугаар cарuu 16-uu epeр туc туc õаталcаu. Гoл reрuuù урcаu õүрэлpэx эx, уcuu cаu
õүxuù газрuu xаrгаалалтuu õүc, oùu cаu õүxuù газарт аuuгт rалтrал xаùx, аuuглаxuг
xoрuглox туxаù xуулuùг xэрэг»үүлэxтэù xoлõoгpуулаu YИХ-ааc 07 cарuu 16-uu epeр 55
pугаар тoгтooл гарга» pарааxu арга xэr»ээг 3 cарuu xугаuааup аe¬ xэрэг»үүлэxuùг
pаалгаcuu pагуу зoxux арга xэr»ээг аe¬ а»uлла» õаùuа. Үүup: 1/аuuгт rалтrал xаùx,
аuuглаxuг xoрuглocou гoл, reрuuù урcаu õүрэлpэx эx, уcuu cаu õүxuù газрuu
xаrгаалалтuu õүc, oùu cаu õүxuù газрuu гeoлoгu, уул уурxаù, газрuu kаpаcтрuu
õүртгэл, rэpээллuùг uuuэ¬лэu гаргаcuu үupcэu pээр эpгээр газрuu xuлuùu заагuùг
тoгтoo», oлou uuùтэp rэpээлэx;
2/гoл, reрuuù урcаu õүрэлpэx эx, уcuu cаu õүxuù газрuu xаrгаалалтuu õүc, oùu cаu
õүxuù газрuu xuлuùu заагuùu poтoр үùл а»uллагаа neуул» õаùгаа туcгаù зeeueeрeл
эзэruuг¬uùu үùл а»uллагааup аuuгт rалтrалuu туxаù õoлou õаùгалu oр¬uuг
xаrгаалаx туxаù xуулu тoгтoor»uùu xэрэг»uлтuùг uалгаx.
Хэрэг»uлт 70%
25. 11.10.1. Алтuu õага ueeuтэù uoрoou oрp, où, уcuu cаu õүxuù газар, уcаu
xаuгаr»uùu эx үүceэрүүp, тэpгээрuùu xаrгаалалтuu õүcэp аuuгт rалтrал
oлõoрлoxuг xoрuглox туxаù xуулuùu тeceл õoлoecруулаx талаар cуpалгаа xuùx
/Л.Гаucүx, Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
YИХ-uu uэр õүxuù гuuүүpuùu cаuаа¬uлcаu Oùu cаu, уcuu эx, аù, cаe õүxuù газарт
аuuгт rалтrалuu туcгаù зeeueeрeл oлгoxuг xoрuглox туxаù xуулuùu тeceлp cаuал eг¬
а»uллаe. "Аuuгт rалтrалuu ueeuuùг oлõoрлox, õoлoecруулаxаp үүcэx xoxuрлuu
эkoлoгu, эpuùu заcгuùu үuэлгээ, эkoлoгuùu xoxuрoл тoouox арга¬лал¨-uu тecлuùг
õoлoecруулаxаp xаrтраu а»uлла», xoлõoгpox õаùгууллагууpааc cаuал аecuu үupcэu
pээр Баùгалu oр¬uu cаùpuu 2008 ouu 207-р туuаалаар 1 »uлuùu турuuлтuu xугаuааup
reрpүүлэxээр õатал», Хуулu зүù, poтoop xэргuùu nаruu uuùтээр pага» reрpүүлэx
uuùpeэрuùu улcuu uэгpcэu õүртгэлuùu 2947 pугаарт õүртгүүлcэu õаùuа.
ÀÌÃ-ààñ îéí ñàí, óñíû ýõ, ñàâ á¿õèé ãàçàðòàé àøèãò ìàëòìàëûí õ¿÷èí òºãºëäºð õè÷íýýí
òóñãàé çºâøººðºë äàâõöàæ áàéãàà òàëààðõ ñóäàëãààã ãàðãàæ áàéíà.
Хэрэг»uлт 70 %
14
2?. 11.13. Нүүрcuùг xuù»үүлэx, xагаc kokc õoлгou õoлoecруулаx, õүрэu uаталттаù
түлu xэрэглэpэг аeтorаuuu, uuùтuùu тээeрuùu xэрэгcлuùг pэr»ux заrаар
Yлааuõаатар xoтuu агаарuu õoxuрpлuг õагаcгаx /Л.Гаucүx, Д.3oрuгт, Нuùcлэлuùu
заcаг pарга/
Шалгуур үзүүлэлт:
Үùл а»uллагааuu xэрэг»uлтээр
Б$+*э*,-
Мouгoл Yлcuu 3аcгuùu газрuu 2008 ouu тoгтooлooр õатлагpcаu тэргүүлэx а¬
xoлõoгpoл õүxuù cалõарууpuu үùл а»uллагааuu ¬uглэлээрx xeрeuгe oруулалт xuùx
тouoг тexeeрer»uùu »агcаалтаp xагаc kokcou түлuuuù үùлpeэрлэлuùu ¬uглэлuùг
oруулcаu. Иuгэcuээр тэргүүлэx а¬ xoлõoгpoл õүxuù cалõарт xeрeuгe oруулалт xuùcэu а»
аxуùu uэг»up oрлoгuu алõаu татeарuu xeuгeлeлт үзүүлэx õoлor»тoù õoл» õаùгаа kr.
Tүүxuù uүүрcuuù xэрэглээг xал», xагаc kokcou түлuuùг xэрэглээup uэeтрүүлэxэp
pэr»лэг үзүүлэx xуулu, эрxзүùu oр¬uuг õүрpүүлэx, cтаupартuг uuuэ¬лэu тoгтoox,
uаарpлага xаuгаcаu õүтээгpэxүүu үùлpeэрлэлp гэр¬uлгээ oлгox, xаuгалт, түгээлт,
õoрлуулалтuu cүл»ээ õuù õoлгox, ураruууллuu cucтer тoгтoox, cаuxүү»uлтuùu
rexаuuзruùг xэрэг»үүлэx, cуртал¬uлгааuu а»лuг зoxuou õаùгуулаx ¬uглэлээр үùл
а»uллагааuu тeлeeлeгeeuuù тecлuùг õoлoecруулаx, Хагаc kokcou түлuuuù cтаupартuг
xnuаx, тeрeл õүрuùu uүүрcэu pээр xагаc kokcou түлu үùлpeэрлэx тexuoлoгuùг тoгтoox
зoрuлгo õүxuù лаõoратoрuùu kokc»уулаx зууx, xэr»uлтuùu õага» тexeeрer»uùг cуулгаx,
cуpалгааuu а»uл neуулаx зэрэг ¬uглэлээр EСБХБ, Яnouu Нepo õаùгуулагатаù xаrтраu
а»uлла» õаùuа. Tүүxuù uүүрcuuù xэрэглээг эрc õууруулаx, улrаар аxуùu xэрэглээuээc
uаxаu гаргаx зoрuлгo õүxuù õагu тecлuùu cаuалууpuг õoлoecруул» Мnuгаuu coрuлuu
cаuгuùu xeрeuгeeр cаuxүү»үүлэu xэрэг»үүлэxээр cаuалuг Саuгuùu nаr, Гаpааp xэргuùu
nаrаup xүргүүл», 3аcгuùu газрuu xуралpааuаар xэлэлuүүлэu pэr»үүлээp õаùuа. ДUС-
––, CW›, •ƒ……ž Š‚m… Žƒ‚j…•‡, гэр õаùрuu pулаалга зэрэг тecлүүpuùu cаuалuг Мnuгаuu
Сoрuлuu cаup xүргүүлээp õаùuа. 2012 гэxэp uuùтuùu тээeрuùu xэрэгcлuùг xuùu түлuuup
uuл»үүлэx YИХ-uu тoгтooл гарcаu. Yлааuõаатар xoтop uuùтuùu õoлou тeрuùu
үùл¬uлгээup ne» õаùгаа 7700 аeтorаuuuuг xuùu түлuuup uuл»үүлэxээр тopoрxoù
тeлeeлeгee гаргаu а»uлла», opooгuùu õаùpлаар 1000 oр¬ur аeтorаuuuuг xuùu
түлuuup uuл»үүлээp õаùuа.
Хэрэг»uлт 70 %
27. 11.13.1. Uэeэр түлu, kokcou түлuuuù үùлpeэрлэлuùг pэr»ux õoлou uuùcлэл
xoтuu агаарuu õoxuрpлuг õууруулаx uoгu арга xэr»ээг тopoрxoùл», үe
uаттаùгаар xэрэг»үүлэx а»лuг эxлүүлэx /Л.Гаucүx, Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
"Агаарuu õoxuрpлuг õууруулаx талаар oùрuu xугаuааup аeаx зарur арга xэr»ээuuù
туxаù¨ 3аcгuùu газрuu 2008 ouu 14 pүгээр тoгтooлooр агаарuu õoxuрpлuг õууруулаx
талаар тeрeec õарurтлаx õopлoгuг xэрэг»үүлэxэp тeрuùu õаùгууллагууpuu үùл
а»uллагааг уnлpуулаu зoxuuуулаx, уpuрpаu зoxuou õаùгуулаx, xnuалт таeux үүрэг õүxuù
үupэcuuù xoрooг õаùгуул» а»uллаxuг cалõарuu аcууpал эрxэлcэu cаùpаp pаалгаcаu.
Toгтooлuг xэрэг»үүлэx зoрuлгooр Эрpэc õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù cаùpuu туuаалаар
Үupэcuuù xoрoo õаùгуулагpcаu õа xэp xэpэu уpаагuùu уулзалтууpuг зoxuou õаùгуул»,
тeрuùu õаùгууллагууpuu үùл а»uллагааг уnлpуулаu, аcууpлууpuг uуурxаùгаар xаrтраu
15
uuùpeэрлэ» õаùuа. Агаарuu õoxuрpлuг õууруулаx талаар xэрэг»үүлэx õopлoгo, арга
xэr»ээuuù cаuал, тeлeeлeгeeг õoлoecруулcаu.
Эuэ а»лuu xүрээup uàõìàë ò¿ëøíèé ¿éëäâýð¿¿äèéí íýãäñýí cуpалгааг ãàðãàe.
Шаxrал түлu үùлpeэрлэг¬ xуeuùu xэeuлuùuxэuтэù ãэрuùu зууxаup xэрэглэx утаа
õагатаù uаxrал түлuuuù cтаupартuг uuuэ¬лэu õoлoecруулаx талаар уулзалт,
nрuлuлага зoxuou õаùгуулcаu. "Teгрeг uуурuu эueр»u¨ ХХK-uùu Tee аùrгuùu uутаг pаxu
Teгрeг uуурuu uүүрcuuù oрp газрuu Tаxuлтuu xэcгuùг uл уурxаùu аргаар аuuглаx TЭ3Ү
õoлoecруул» õаталcаu. Tуc oрp газарт »èëä 150000 òí äóíä òåìïåðàòóðûí êîêñ
áîëîâñðóóëàõ ¿éëäâýð õаùгуулагpcаu. Ýíýõ¿¿ äóíä òåìïåðàòóðûí êîêñ uu óòààã¿é, äºëã¿é
øàòàõ áºãººä áàéãàëü îð÷èíä ÿìàð íýãýí õîð íºëºº ¿ç¿¿ëýõã¿é. Øàòàëòûí ýöñèéí
á¿òýýãäýõ¿¿í íü í¿¿ðñõ¿÷ëèéí õèé áà óñ áàéíà. Ýíý ò¿ëøèéã ìàíàé îðíû íºõöºëä íóíòàã
õýëáýðýýð íü îäîîãèéí áàéäëààð Óëààíáààòàðò ºðãºí õýðýãëýãäýæ áàéãàà óóðûí
çóóõíóóäàä í¿¿ðñíèé îðîíä ò¿ëýõ, ãýðèéí çóóõàíä øàõìàë áîëãîí ò¿ëæ õýðýãëýõ, ìºí
ìåòàëëóðãèéí ¿éëäâýðò õýðýãëýõ áîëîìæòîé þì. Uэeэр түлuuuù xэрэглээг pэr»ux uoгu
арга xэr»ээг тopoрxoùлox cуpалгааuu а»лuг Азuùu xeг»лuùu õаukuааc xэрэг»үүлэxээр
ЭБЭХЯ-таù cаuаr» õu¬uгт гарuu үcэг зурааp õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
28. 11.13.2. Нүүрcuùг xuù»үүлэu зарur xалаалтuu зууxаup uэeтрүүлэx õoлor»uùг
cуpлаx ¬uглэлээр тoouoo, cуpалгааuu а»лuг xuùx /Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
Yлааuõаатар xoтuu тeeлeрceu pулааu xаuгаr»uùu cүл»ээup xoлõoгpox
õoлor»гүù тeceuùu õаùгууллагууpuu uаr pаралтuu зууxuг uuuэ¬лэx а»лuu xүрээup 4
cургуулu, 8 uэuэрлэг, 50 eрxuùu эruэлгuùu зууxuг coлuxooc opooгuùu õаùpлаар Б3Д-uùu
79-р cургуулu, 3, 6-р uэuэрлэг 13 eрxuùu эruэлгuùu тoгoo coлux а»uл xuùгpэ» õаùuа.
Иrnoртooр oруул» uр» õаùгаа uuuгэрүүлcэu uатpаг xuùu үuэ eupeр õаùгаагааc
xалаалтuu зууxuг xuùu түлuuup uuл»үүлэx uu эpuùu заcгuùu xуeup үр аuuг rуутаù
õаùгаа у¬рааc eeр xnrp xuùu түлuuuù эx үүceэрuùг эрэлxuùл», uүүрcuuù pаexаргuu
reтаu xuùu cуpалгааuu а»лuг эxлүүлээp õаùuа. YБ xoтuu зарur xалаалтuu зууxuг xuùu
түлuuup uuл»үүлэxтэù xoлõoгpуулаu xүрэu uүүрcuuù pулааuu заpралаар үүcэx kokcuu
xuù»үүлэлтuùu kuueтuk cуpалгаатаù xoлõooтoù rатeрuал õүрpүүлcэu. Суpалгааг 2009
ouu cүүлuùu xагаcт xuùxээр õэлтгэ» õаùuа.
Хэрэг»uлт 30 %
29. 11.13.4. Эр¬ur xү¬uuù үр аuгuùг uэrэгpүүлэx rexаuuзr õoлou õуcаp арга
xэрэгcлuùг xeг»үүлэx, тoгтeoртoù xэрэглээuuù couгoлтuг pэr»ux уcuu ueeu õoлou
эр¬ur xү¬uùг xэruэx õүтээгpэxүүuuùг ураruуулаx õopлoгuг xэрэг»үүлэx
/Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
Аùrгууpuu эр¬ur xү¬uuù cucтeruùu үр аuгuùг pээuлүүлэx тecлuùu а»uл cтаuu,
cүл»ээuүүpuùu үр аuгuùг pээuлүүлэx тexuukuùu cуpалгааuu а»uл xuùгpэ» õаùuа.
Tүлu, эр¬ur xү¬uuù cаùpuu 2006 ouu 11 pүгээр cарuu 13-uu epрuùu 103 pугаар
туuаалаар "Эр¬ur xү¬uuù xэruэлтuùu туxаù xуулu¨-uùu тecлuùг õoлoecруулаx а»лuu
xэcгuùг õаùгуулcаu. А»лuu xэcгээc xуулuùu тecлuùг эxuuù õаùpлаар õoлoecруулааp
õаùгаа õoлuo. 3аcгuùu газрuu õүтuuùu eeр¬лeлт xuùгpcэuтэù xoлõoгpуулаu "Эр¬ur
16
xү¬uuù xэruэлтuùu туxаù xуулu¨-uùu тecлuùu а»лuu xэcгuùг uuuээр õаùгуулаx талаар
xoлõoгpox газартаù xаrтраu а»uлла» õаùuа.
Хэрэг»uлт 30 %
Зорилт 12. .дийн $асгийн б(с'илсэн хөглийг дэ"их! х(н а"ын нутаг+илт!
суур,+лын $охистой тогтолцоонд тулгуурлан хот! тосгоныг хөг((лнэ.
30. 12.2. Гoeuùu õүc uутагт Okутoлгoù, Tаeаuтoлгoù, Uагааucуeаргuu аuuгт
rалтrалuu ueeuuùг uoгuooр аuuглаxаp ¬uглэcэu эkcnoртuu үùлpeэрлэлuùu õүc
õаùгуулаx, pэp õүтuuùu үupcэu cүл»ээ õүрpүүл» эxлэx /М.Эuxõoлp, Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Үùл а»uллагааuu xэрэг»uлтээр
Б$+*э*,-
Үupэcuuù Хeг»uл, Шuuэтгэлuùu Хoрoouu pаргuu 2009.04.08-uu 14 pүгээр
туuаалаар тoruлoгpcou Oruep гoeuùu pэp õүтuuùг xeг»үүлэx талаарx nаrpuu
õopлoгuu уnлpааг xаuгаx, 3аcгuùu газрааc õарurтлаx õаùр cуурuùu талаар cаuал
õoлoecруулаx а»лuu xэcэгт туc nаruu rэргэ»uлтuүүp а»uллаu эр¬ur xү¬uuù
xаuгаr»uùu талаар õарurтлаx õаùр cуурuа uлэрxuùл», xoлõoгpox cаuалаа гарга»
xүргүүлcэu.
Ãîâèéí ºìíºä á¿ñèéí îðäóóäûí äýä á¿òöèéí àñóóäëûã öîãöîîð øèéäâýðëýõ àæëûí
õýñãèéã ˆðºíõèé ñàéäûí 2009 îíû 5 äóãààð ñàðûí 5-íû ºäðèéí 42 òîîò çàõèðàìæààð Òýðã¿¿í
øàäàð ñàéäààð àõëóóëàí áàéãóóëààä áàéíà.
Гoeuùu õүcuùu уул уурxаùu тorooxou үùлpeэрүүpuùu uаxuлгааu xаuгаr»uùг
uuùpeэрлэxэp а¬ xoлõoгpoлтoù Yлааuõаатар-Маupалгoeu-Tаeаuòoлгoù-Okутoлгoùu 220
kÂ-uu uаxuлгааu pаr»уулаx агаарuu uугаruu а»лuг эргэu тeлeгpex uexueлтэùгээр
õарux а»лuu гэрээг гүùuэтгэг¬тэù xарааxаu õаùгуулаагүù õаùuа. Oruep гoeuùu õүcuùu
аuuгт rалтrалuu oрp газрууpuг түuuглэcэu Okутoлгoù, Tаeаuтoлгoù, Нарuùu cуxаùт,
Yxааxуpаг, Uагааu cуeарга зэрэг уул уурxаùu тorooxou үùлpeэрүүpuùu uаxuлгааu
xаuгаr»uùu талаар cаuал õoлoecруул» 3аcгuùu газарт таuuлuуулcаu õoлuo.
Хэрэг»uлт 30 %
31. 12.6. Дoрuoгoeu аùrгuùu 3аruu-Үүpэp uэeэр, õoxuр уc, pулааuu uугаr
cүл»ээ, уc uэeэрuүүлэx cтаuu, uэeэрлэx õаùгуулаr», pулааuu cтаuu õарux а»лuг
эxлүүлэx /Х.Баттулга, Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Барuлгuu а»uл эxэлcэu õаùx
Б$+*э*,-
Дoрuoгoeu аùrгuùu 3аruu-Үүpэp pулааuu uугаr cүл»ээ, pулааuu cтаuu õарux
¬uглэлээр xuùгpэx а»лuг õopлoгuu уpuрpаr»аар xаuгаu а»uлла» õаùuа. "Мou Эueр»u
koucалт ¨ ХХK pулааuu cтаuuuu тexuuk, эpuùu заcгuùu үupэcлэлuùг õoлoecруул», Эрpэc
õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù nаruu Tүлu, эр¬ur xү¬uuù cалõарuu Шuu»лэx уxааu, тexuukuùu
зeeлeлuùu 2008 ouu 12-р cарuu 09-uuù epрuùu xурлаар xэлэлuүүл» õатлуулcаu.
Дулааuu cтаuuuu õoлou pулааuu uугаr cүл»ээuuù зургuùu а»uл 80 гаруù xуeuùu
гүùuэтгэлтэù neагpа» õаùuа. "€рecтu» uu»eueрuuг¨ ХХK uэeэр, õoxuр уcuu uугаr
cүл»ээuuù зургuùu а»лuг 95 xуeuùu гүùuэтгэлтэù xuùгээp õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
17
42. 12.6.1. Дээрx а»лuu тexuuk, эpuùu заcгuùu үupэcлэл, зураг тecлuùг xnuа»
гүùuэтгэлp rэргэ»лuùu xnuалт таeux /Х.Баттулга, Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
3аr тээeэр, õарuлга xoт õаùгуулалтuu nаruu заxuалгаар Дoрuoгoeu аùrгuùu
3аruu-Үүpэp õарuгpаx pулааuu cтаuuuu тexuuk, эpuùu заcгuùu үupэcлэлuùг "Мou
Эueр»u koucалт ¨ ХХK õoлoecруул», Эрpэc õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù nаruu Tүлu, эр¬ur
xү¬uuù cалõарuu Шuu»лэx уxааu, тexuukuùu зeeлeлuùu 2008 ouu 12-р cарuu 09-uuù
epрuùu xурлаар xэлэлuүүл» õатлуулcаu. Yг cтаuuuг uааuup eргeтгeл xuùx
õoлor»тoùгooр 30 Гkал/u xү¬uu ¬аpалтаù õаùxаар тeлeeлe», 10 Гkал/u ¬аpалтаù uаr
pаралтuu õуuлаx үeт uаталтuu 3 зууxтаù õаùxаар couгocou.
Мeu 3аruu-Үүp xoтop uэeэр, õoxuр уc, uэeэрuүүлэx õаùгуулаr» õарux а»лuu
зураг тeceл õoлoecруулаx а»лuг 48484800 тeгрeгeeр гүùuэтгүүлэxээр 3аr, тээeэр,
õарuлга, xoт õаùгуулалтuu nаr uu "€рecтu» uu»eueрuuг¨ ХХK-таù гэрээ õаùгуулcаu. Эuэ
а»лuu xүрээup uэeэр, õoxuр уcuu uугаr, уc uэeэрuүүлэр cтаuu, õoxuрuu uэeэрлэx
õаùгуулаr», uаcocuu cтаuu, уcаu cаuгууpuu зураг тeceл xuùгpэ» õаùuа. 3ураг тecлuùг
xuùx neuаp 3аruu-Үүpuùu уc xаuгаr»uùu uuuэ эx үүceэрuùu газрuu pooрxu уcuu
xаùгуулuu гupрoгeoлoгuùu uэrэлт cуpалгааг xuù» уcuu ueeuuùг тoгтoox uаарpлагатаù
õoлcou тул эuэ а»лuг 356198104 тeгрeгeex гүùuэтгэxээр uэrэгpэл гэрээг õаùгуул» 2008
ouu 12 pугаар cарp а»лuu таùлаuг xүлээлгэu eгceu. Opooгuùu õаùpлаар uэeэр, õoxuр
уcuu uугаruu зураг тeceл 95 xуeu, уc uэeэрuүүлэx õаùгуулаr», õoxuрuu uэeэрлэx
õаùгуулаr»uùu зураг тeceл 75 xуeu, uаcocuu cтаuuuu зураг тeceл 100 xуeu, уcаu
cаuгууpuu зураг тeceл 100 xуeu туc туc xuùгpээp õаùuа.
Хэрэг»uлт 90 %
Д2!2;. @#::!*0г )::!::*а1, 1>&$% 12г3*$%г 1а&га1 )"#*"г"
Зорилт 1). *(н а"ын хөглийг ханган! х(ний а",дралын 'анарыг дээ+л((лнэ
44. 13.3. Аuuгт rалтrалuu cалõарuu xeг»лuùг түргэтгэx эрx зүùu oр¬uuг uuuэ¬лэx,
аuuгт rалтrалuu cтратeгuùu õoлou тorooxou oрpууpuг эpuùu заcгuùu эргэлтэp
oруулаx заrаар xурurтлал õuù õoлгox /Д.3oрuгт, С.Баnрuoгт/
Б$+*э*,-
Yул уурxаùu үùлpeэрлэлuùг pэr»ux а»лuu xүрээup алтuu kornаuuуpаp rouгoл
õаukuааc зээл oлгox а»uл xuùгpэ» õаùuа. Стратeгuùu oрpууpuг зүù зoxucтoù аuuглаx
талаар nлаuгуnа eruep õүcuùu cтратeгuùu õoлou õуcаp тorooxou oрpууpuг эpuùu
заcгuùu эргэлтэup oруулаx талаар Tаeаu тoлгoù, Okутoлгoù oрp газрууpuu туcгаù
зeeueeрeл эзэruuг¬ uартаù гэрээ xэлэлuээр õаùгуулаx а»uл xuùгpэ» õаùuа.
Стратeгuùu а¬ xoлõoгpoл õүxuù аuuгт rалтrалuu oрpууpuг эpuùu заcгuùu
эргэлтэp oруулаx òàëààð òóñãàé çºâøººðºë ýçýìøèã÷èä òºñºë áîëîâñðóóëæ áàéíà.
Àéâåíõîó ìàéíç Ìîíãîëèà Èíê ÕÕÊ-òàé áàéãóóëàõ Òîãòâîðòîé áàéäëûí ãýðýý
áàéãóóëàõòàé õîëáîãäóóëàí Çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèé ºñºëòèéí àëáàí òàòâàðûã
õ¿÷èíã¿é áîëãîõ, Àæ àõóéí íýãæèéí îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëü, Àâòî çàìûí òóõàé
õóóëü, Óñíû òóõàé õóóëüä íýìýëò îðóóëàõ òóõàé õóóëèéí òºñëèéã áîëîâñðóóë» ÓÈÕ-ààð
õýëýëö¿¿ëæ áàтлуулcаu. Гэрээ õаùгуулаxаp õэлэu õoлcou.
18
Ãàçðûí òîñíû ýêñïîðòûí îðëîãûí Ìîíãîë óëñûí Çàñãèéí ãàçàðò íîîãäîõ îðëîãîîð 2008 îíä
33.784.5 ñàÿ òºãðºã îðóóëñàí íü ºìíºõ îíîîñ 3.2 äàõèí ºññºí áаùuа.
2008 îíû óëñûí òºñâèéí îðëîãûí äààëãàâðûã áèåë¿¿ëýõ çîðèëãîîð •îðíîä àéìãèéí
Òàìñàãèéí ñàâ ãàçàðò ãàçðûí òîñíû õàéãóóë îëáîðëîëòûí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéãàà
Ïåòðî ÷àéíà äà÷èí òàìñàã/Ìîíãîë/ ÕÕÊ-ààñ 2008 îíû 12 ñàðä ãàçðûí òîñíû îðëîãîîñ óðüä÷èëàí
3,0 ñàÿ àì äîëëàðûã àâ÷ óëñûí òºñºâò òºâëºð¿¿ëñýí áºãººä 2008 îíû 9 ñàðààñ ýõëýí ãàçðûí
òîñíû ¿íý ºìíºõ ñàðóóäààñ áóóðñíû çýðýãöýý îëáîðëîëò, ýêñïîðòûí õýìæýý áàãàññàíààñ 2009
îíû 1-4 ñàðóóäàä óðüä÷èëàí àâñàí äýýðõ òºëáºðèéã ñóóòãàí òîîöîîä áàéíà.
Ç¿¿íáàÿíãèéí ñàâ ãàçðààñ ãàçðûí òîñíû õàéãóóëûí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéãàà
•îíøåí ãàçðûí òîñ/Ìîíãîë/ ÕÕÊ òºìºð çàìûí ñààòëààñ øàëòãààëàí 2008 îíû 6 ñàðààñ ò¿¿õèé
òîñíû ýêñïîðòîî çîãñîîñíîîñ ýêñïîðòûí õýìæýý áóóð÷ òºñºâò 2.0 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãî îðóóëàõ
áîëîìæ àëäàãäñàí áîëíî. Òóñ êîìïàíè 2009 îíû 3 ñàðûí ñ¿¿ë÷ 4 ñàðûí ýõíýýñ îëáîðëîñîí òîñîî
à÷óóëæ ýõýëñýí áºãººä 5 äóãààð ñàðààñ ýêñïîðòûí îðëîãûã òºñºâò òºâëºð¿¿ëýõ áîëîìæ
á¿ðäэe.
Гàçðûí òîñíû õàéãóóë îëáîðëîëòûí ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéãàà Ïåòðî ÷àéíà äà÷èí
òàìñàã/Ìîíãîë/, •îíøåí ãàçðûí òîñ/Ìîíãîë/ ÕÕÊ-óóäòàé эxuuù xагаc »uлä îëáîðëîæ ýêñïîðòëîñîí
ãàçðûí òîñíû îðëîãûí òîîöîîã õèéæ, óëñûí òºñâèéí îðëîãûã íºõºí á¿ðä¿¿ëýõ òàëààð õîëáîãäîõ
àðãà õýìæýýã àâ÷ ýõíèé 6 ñàðûí áàéäëààð òºñâèéí îðëîãûí äààëãàâðûã áèåë¿¿ëýõýä
àíõààðаu àæèëлаëàа. Газрuu тocuu газрааc Yлcuu тeceeт тeeлeрүүлэx oрлoгuu эxuuù
xагаc »uлuùu тeлeeлeгee 108,0%-аар õueл» 3,73 тэрõуr тeгрeг тeeлeрүүлэxээc 4,03
тэрõуr тeгрeг тeeлeрүүлcэu õeгeep 8 cарuu õаùpлаар улcuu тeceeт 5.13 тэрõуr
тeгрeгuùг тeeлeрүүлээp õаùuа.
Àøèãò ìàëòìàëûí òóõàé õóóëèéí 32 äóãààð ç¿éëèéí 2.3 äàõü çààëòûí äàãóó àøèãò
ìàëòìàëûí õàéãóóëûí, àøèãëàëòûí òóñãàé çºeøººðëèéí òºëáºð, óëñûí òºñâèéí õºðºí㺺ð
õàéãóóë õèéñýí îðäûí íºõºí òºëáºð, á¿òýýãäýõ¿¿í õóâààõ ãýðýý õèéñýí êîìïàíèóäûí ò¿¿õèé
òîñíû ýêñïîðòûí îðëîãûí Ìîíãîë óëñûí çàñãèéí ãàçàðò íîãäîõ îðëîãûã óëñûí òºñºâò òºâëºð¿¿ëýõ
¿¿ðýã õ¿ëýýí àæèëëàæ áàéuа. Аuuгт rалтrалuu газрааc Yлcuu тeceeт тeeлeрүүлэx
oрлoгuu тeлeeлeгee 2009 ouu эxuuù xагаc »uлuùu õаùpлаар 10,82 тэрõуr
тeeлeрүүлэxээc 9,84 тэрõуr тeгрeг тeeлeрүүл» 90,9 xуeuùu õueлэлттэù õаùcаu õeгeep 8
cарuu õаùpлаар 23.2 тэрõуr тeгрeгuùг тeeлeрүүл» тeлeeлeгee 88.8 xуeuùu õueлэлттэù
õаùuа.
ЭБЭХ-uuù cаùpuu 2009 ouu 3 pугаар cарuu 13-uu epрuùu 47 pугаар туuаалаар
Гeoлoгuùu cуpалгаа xuùx, аuuгт rалтrалuu эрэл, xаùгуулuu үùл а»uллагаа neуулаx
»ураr õoлoecруулаx а»лuu xэcгuùг тoruлcou. Xурruu тecлuùг эxuuù õаùpлаар
õoлoecруул» АМГ-uu cаuалuг аe¬, а»лuu xэcгuùu гuuүүpээc cаuал аeаxаар xүргүүлcэu.
Xураr õoлoecруулаx тeceuùг Дэлxuùu õаukuu тecлeeр cаuxүү»үүлэx тecлuùг
õoлoecруул» ГХАХ-т xүргүүлcэu. Мouгoл улcuu xuлээр uuu»uлгээuuù pээ» uэeтрүүлэx
»урruг uuuэ¬лэu õoлoecруул» ЭБЭХЯ-uu Teрuùu uарuùu õu¬гuùu pаргuu туuаалаар
õатлуулcаu. Хuлээр uuu»uлгээuuù pээ» uэeтрүүлэx зeeueeрeл xүccэu а» аxуùu uэг»,
õаùгууллагууpuu алõаu õu¬uг, rатeрuалp xnuалт xuùcэu. Мouгoл Yлcuu тeрeec uаuраг
upэexт аuuгт rалтrал õoлou ueruùu эр¬ur xү¬uuù талаар õарurтлаx õopлoгo 2009
ouu 06 cарuu 25-uu epeр õатлагpcаu. Мeu "Ueruùu эueргuùu туxаù¨ xуулu 2009 ouu 07
cарuu 16-uuù epeр õатлагpаu гарлаа. Мouгoл улcuu xатуу аuuгт rалтrалuu ueeuuùu
аuгuлал, зааeрuu тecлuùг õoлoecруул», түүup uuu»ээ¬uùu pүгuэлт гаргаx а»лuu
xэcгuùг ЭБЭХ-uuù cаùpuu 2009 ouu 2 pугаар cарuu 3-uu epрuùu 16 pугаар туuаалаар
õаùгуулаu а»uллуул», uuu»ээ¬puùu uэгpcэu pүгuэлтuùг гаргаu зoxuoг¬pop xүргүүлcэu.
Эрpэc Баnлгuùu Мэргэ»лuùu 3eeлeлuùu pүрэr, õүрэлpэxүүuuùг uuuэ¬лэu õoлoecруул»
cаùpuu 2009 ouu 4 pүгээр cарuu 13-uu epрuùu 81 pүгээр туuаалаар õатлуул», АМГ,
19
ГTГ-т xүргүүлэe. Мouгoл Yлcuu 3аcгuùu газрuu 2009 ouu 3 pугаар cарuu 4-uuù epрuùu
xуралpааuu 14 pүгээр тэrpэглэлuùu 1 pүгээрт зааcаu uuùpeэрuùu pагуу Eрeuxuù
cаùpuu 2009 ouu 3 pугаар cарuu 31-uuù 26 pугаар заxuраr»аар туcгаù xаrгаалалттаù
газар uутагт аuuгт rалтrалuu xаùгуул xuùx, oлõoрлoлт neуулаx талаарxu Мouгoл
улcuu xуулu тoгтoor» õoлou oлou улcuu эрx зүùu oр¬uuг cуpал», cаuал pүгuэлт гаргаx,
uаарpлагатаù õoл xуулu тoгтoor»uùu тeceл õoлoecруулаx, xаùгуул cуpалгаа xuùx
õoлou oлõoрлoлт neуулаx cаuxүү-эpuùu заcгuùu тoouoo xuù», тeceл õoлoecруулаx ¬uг
үүрэг õүxuù а»лuu xэcгuùг õаùгуулcаu õeгeep а»лuu xэcэг YИХ-uu тoгтooлuu тeceл,
үзэл õарurтлал, таuuлuуулга, pүгuэлтuùг õoлoecруулcаu. Эрpэc õаnлаг, эр¬ur xү¬uuù
cаùpuu 2009 ouu 4 pүгээр cарuu 8-uu 64 pүгээр туuаалаар Okутoлгoùu õүлэг oрpuu
ueeuuùu таùлаu, урup¬uлcаu тexuuk эpuùu заcгuùu үupэcлэлp pүгuэлт гаргаx
uuu»ээ¬puùu xэcгuùг тoruлcou õа uuu»ээ¬puùu xэcэг Okутoлгoùp o¬u» газар pээр uu
а»uл õаùpалтаù таuuлuаu, таùлаuг уuuuu cаuалаа õoлoecруул» ЭБМ3-uùu xурлаар
xэлэлuүүл», ueeuuùг улcuu uэгpcэu тoo õүртгэлp аecаu.
Аuuгт rалтrалuu oрpuг cтратeгuùu а¬ xoлõoгpoл õүxuù oрpop xаrааруулаx
uалгуур үзүүлэлтuùг uарuùe¬лаu тoгтoox а»лuu xүрээup cалõарuu эрpэrтэp,
cуpлаа¬up, cалõарт уpuрpаx а»uл xаuu» õаùcаu аxrаpууp, гаpааp, poтoopuu xeрeuгe
oруулаг¬pааc cаuал аcуулга аe¬ uалгуур үзүүлэлтuùu тecлuùг õoлoecруулаe. Эuэxүү
тecлuùг xэлэлuүүлэг зoxuou õаùгуулаu xэлэлuүүлcuuù pараа ЭБЭХЯ-p xүргүүлэxээр
õэлтгэ» õаùuа.
Мouгoл Yлcuu 3аcгuùu газрuu 50-р тoгтooлuu 2 pаxu заалтuг xэрэг»үүлэx/Yлcuu
тeceuùu õoлou xуeuùu xeрeuгe oруулалтаар xаùгуул xuù» ueeuuùг uu тoгтoocou аuuгт
rалтrалuu oрp газрууpuu õаùрuлuu coлõèuoл õoлou туcгаù зeeueeрeл эзэruuг¬uùг
uарuùe¬лаu тoгтoo» oрp õүрээр uu ueeuuùu зэрэглэл, тoo xэr»ээг тeрuùu er¬uùu
õүртгэлp туcгаx/ зoрuлгooр Аuuгт Малтrалuu Газрuu õoлou Teрuùu er¬uùu xoрoouu
xаrтарcаu туuаалаар а»лuu xэcэг YИХ-uu 27-р тoгтooлuu 2-р xаecралтаup õаùгаа 39
îðäûí xuл xnзгаарuг тoгтooxooр cуpалгааuu а»uл xuùгpэ» õаùuа.
Гeoлoгuùu cалõарuu uu»eueрүүpэp rэргэucэu õа зeeлex uu»eueрuùu зэрэг oлгox
»урruг õoлoecруул» cаùpuu 2009 ouu 08 cарuu 25-uu epрuùu туuаалаар õаталлаа.
Хэрэг»uлт 70 %
45. 13.18. Мnuгаuu xeг»лuùu зoрuлтууpuu uалгуур үзүүлэлт, арга зүùг õoлoecрouгуù
õoлгox, xэрэг»uлтuùг үзүүлэлт õүрээр pүгuэx, xnuалт таeux rэpээллuùu
тeрeл»ceu õoлou туcгаù cаuг улc, аùrаг, uuùcлэлuùu түeuuup xoлõoгpox
rэpээллээр õүрpүүлэx /С.Баnрuoгт, T.Гаupu, 3аcгuùu газрuu гuuүүp/
Шалгуур үзүүлэлт:
Мэpээллuùu cаu õүрpcэu õаùx /үзүүлэлт õүрuùг 2008 ouu rэpээллээр õаùгуулаx/
Б$+*э*,-
Мouгoл Yлcuu Иx Хурлuu 2005 ouu 25 pугаар тoгтooлooр Мouгoл Yлcuu Мnuгаuu
xeг»лuùu 2015 ou xүртэлx зoрuлтууpuг тopoрxoùлou õатал», xэрэг»uлтuùu neuuu
таùлаuг 2 »uл тутаr õэлтгэ» õаùxuг 3аcгuùu газарт үүрэг õoлгocuu pагуу Эрpэc õаnлаг,
эр¬ur xү¬uuù cалõарuu 2007-2008 ouu Мnuгаuu xeг»лuùu зoрuлтууpuu xэрэг»uлтuùu
neuuu таùлаuг cалõарuu õopлoгo, xeтeлõeр, үùл а»uллагааuu xэрэг»uлт, uалгуур
үзүүлэлтүүpэp тулгуурлаu õэлтгэ» Үupэcuuù xeг»uл, uuuэтгэлuùu xoрooup xүргүүлэe.
Мouгoл Yлcuu Мnuгаuu xeг»лuùu зoрuлтууpuu xэрэг»uлтuùu neuuu талаар
h‡‡Ž://„„„.•Ÿbiž…‡.g‚‰.mž/2009/šƒŸf‡›š••“3.ŽŒf cаùт а»uлла» õаùгаа.
Хэрэг»uлт 100 %
20
Та;. Га#аа# )"#*"г", )а,*а& 1аAгаа*а1
Зорилт 10. 1ээлттэй! олон тулгуурт гадаад бодлогын х(рээнд улс орнуудтай
найрсгаар харилца! харилцан а+игтай ха"тын аиллагаа хөг((л! хөглийг
эр'и"((лэхэд 'иглэсэн ор'ныг б(рд((лэх арга хэ"ээ а%на
46. 16.7. Хүucuuù аkулгүù õаùpал, газрuu тocuu õүтээгpэxүүuuù xаuгаr», үuuùг
тoгтeoртoù түeuuup õаùлгаx ¬uглэлээр эkcnoртлoг¬ oрuууpтаù oлou улcuu
гэрээup uuùuүүлэu уpааu xугаuааuu гэрээ õаùгуулаx cаuал õoлoecруул»
xэрэг»үүлэx, urnoртooc xаrаараx xаrаарлuг õууруулаx /С.Батõoлp, Д.3oрuгт/
Шалгуур үзүүлэлт:
Үùл а»uллагааuu xэрэг»uлтээр
Б$+*э*,-
БНKазY, Kуeeùт, Сауpuu Араõ, Kатар зэрэг улcууpааc газрuu тocuu õүтээгpэxүүu
/ГTБ/ urnoртлox õoлor»uùг cуpал» õаùuа. 2009 ouu эxuuù 3 cарuu õаùpлаар rаuаù
улc OХY-ааc 142.3 rnuгаu тouu газрuu тocuu õүтээгpэxүүu urnoртoлcuooc А-80 тeрлuùu
аeтoõeuзuu 17.28 xуeu, А-92 тeрлuùu аeтoõeuзuu 30.51 xуeu, Аu-95 аeтoõeuзuu 0.85
xуeu, Аu-98 аeтoõeuзuu 0.09 xуeu, puзeлuùu түлu 48.11 xуeu, ouгouuu түлu 2.54 xуeu,
õуcаp тoc, тocoлгoouu rатeрuал 1.25 xуeu, uuuгэрүүлcэu xuù 0.01 xуeu, rазут 0.13
xуeu,keрocuu 0,06 xуeu xуeu туc туc эзэл» õаùuа. БНKазY-ааc Мouгoл Yлcаp 2009 ouooc
эxлэu түүxuù газрuu тoc uuùлүүлэx, »uл õүр 150 rnuгаu тouu газрuu тocuu
õүтээгpэxүүuuùг xарuлuаu аuuгтаù uexueлeeр urnoртлox зэрэг аcууpлаар 5 »uлuùu
xугаuаатаù cаuаr» õu¬uг õаùгуул» тopoрxoù үр pүup xүрcэu. Opooгooр БНKазY-ааc
газрuu тocuu õүтээгpэxүүu urnoртлox õoлor», тээeэрлэлт, xuлuùu õoлou тээeрuùu
зарpлuu талаар cуpалгаа xuù» õаùuа.
Маuаù улcааc уpаа pараа таeu» õуù аcууpлuг uuùpeэрлэxтэù xoлõoгpуулаu
БНХАY-uu С•PC koрnoраuuùu уpuрpлага 2009 ouooc эxлэu Мouгoл Yлcаp oлõoрлo»
õуù газрuu түүxuù тocuг Хex xoтuu õoлoecруулаx үùлpeэрт õoлoecруулааp гарcаu õэлэu
õүтээгpэxүүuuùг õуuааu Мouгoлuu заx зээлp uuùлүүлэx арга xэr»ээ аeаxаар xэлэлuэ»
õаùuа. Эuэ аcууpлuг Мouгoлp газрuu тoc õoлoecруулаx үùлpeэр õарu» аuuглалтаup
eгex xүртэл xугаuааup õаùxаар xэлэлuээрuùu тeceлp cаuал oруулааp õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
4?. 16.7.1. БНХАY, Kазаxcтаu Yлc, Oùрxu Дoрuopuu улcууpааc ueqтuùu õүтээгpэxүүu
urnoртлox õoлor»uùг cуpал», гэрээ, xэлэлuээр õаùгуулаx ¬uглэлээр а»uллаx
/Д.3oрuгт, С.Батõoлp/
Б$+*э*,-
Газрuu тocuu газрuu pарга Д.Аrарcаùxаu Хnтаp улcаp аùл¬лаu ueqтuùu
urnoртuu аcууpлаар cаuал coлuлucouтoù xoлõoгpуулаu АМГTХЭГ õoлou "Мou Oùл эup
Газ¨ kornаuuùu тeлeeлeг¬up 2008 ouu 12 pугаар cарuu 22-24-uuù epрүүpэp БНХАY-p
тoruлoлтooр а»uлла», xnтаpuu түүxuù тocuu эkcnoрт, urnoрт эрxэлpэг Siž‚•h…m
–ž‡…ƒžŸ‡i‚žŸl õoлou "Чаùuа Oùл¨ kornаuuùu уpuрpлагатаù уулзалт зoxuou õаùгуулаe. Yг
уулзалтаар Kуeeùт õoлou Kазаxcтаu улcааc түүxuù газрuu тoc xуpалpаu аeаx талаар
uааuтаù алxаr гар¬, тopoрxoù түeuuup xүрcэu, reu түүxuù ueqтu uuùлүүлэxтэù
xoлõoгpуулаu Kуeeùт улcааc rэpэгpэл гаргаcаu, Kазаxcтаu улcтаù cаuаr» õu¬uг
21
õаùгуулcаu талаар таuuлuуул», pээрx улcууpааc аeаx түүxuù тocuг õoлoecруулаx
õoлor»uùu талаар cаuал coлuлuoe.
Маuаù улcааc уpаа pараа таeu» õуù аcууpлuг uuùpeэрлэxтэù xoлõoгpуулаu БНХАY-uu
"Чаùuа Oùл¨ kornаuuùu уpuрpлага 2009 ouooc эxлэu Мouгoл Yлcаp oлõoрлo» õуù
газрuu түүxuù тocuг Хexxoтuu õoлoecруулаx үùлpeэрт õoлoecруулааp гарcаu õэлэu
õүтээгpэxүүuuùг õуuааu Мouгoлuu заx зээлp uuùлүүлэx арга xэr»ээ аeаx, eeрcpuùu
xарLnа газрuu тoc õoлoecруулаx үùлpeэрuùu тexuuk, тexuoлoгuùu xүupрэлтэù
аcууpлууpuг uuùpeэрлээp гураepаг¬ oрuooc аeаx түүxuù тocuг 2010 ouooc эxлэu
õoлoecруул» эxлэx гэcэu үe uаттаùгаар xэрэг»үүлэx cаuалтаù õаùгаагаа uлэрxuùлэe.
Мeu Kуeeùт улcааc түүxuù тocuг Хnтаpuu õoorтooр тээeэрлэu аe¬uр¬, алu uэг
õoлor»тoù үùлpeэрээр õoлoecруул», Мouгoлp uuùлүүлэxэp гараx эpuùu заcгuùu үр
аuгuùu тoouoo, гараx зарpал, тoùr cуpалгааг xuù» eгex аcууpлuг туc kornаuup таeuаp
õаùuа.
Эuэ ouu 1 pүгээр cарuu 6-10 xooрoup БНХАY-uu "Чаùuа Oùл¨ kornаuuùu Kазаxтаuu
аcууpал xарuуucаu eрeuxuù reue»eр тэргүүтэù 5 xүuuù õүрэлpэxүүuтэù А»лuu xэcэг
Мouгoл Yлcаp аùл¬лаu газрuu тocuu cалõарт xаrтраu а»uллаx, xeрeuгe oруулалт xuùx
õoлou БНХАY-ааc газрuu тocuu õүтээгpэxүүu uuùлүүлэx, xүлээu аeаx õoлor»uùг
cуpлаx, xuлuùu õoouт, uuл»үүлэu а¬ux õаùгуулаr»uùu xү¬uu ¬аpлuu талаар cуpалгаа
xuùx а»лаар АМГTХЭГ õoлou urnoртлoг¬ тorooxou kornаuuуp, тeрuùu õoлou oлou
uuùтuùu õаùгууллагууpuu тeлeeлeлтэù уулзалт зoxuou õаùгуул», cаuал coлuлuoop
õуucаu õoлuo.
Kазаxcтаuааc Мouгoлp 2009 ouooc эxлэu түүxuù газрuu тoc uuùлүүлэx, »uл õүр
150 rnuгаu тouu газрuu тocuu õүтээгpэxүүuuùг xарuлuаu аuuгтаù uexueлeeр urnoртлox
зэрэг аcууpлаар 5 »uлuùu xугаuаатаù cаuаr» õu¬uг õаùгуул» тopoрxoù үр pүup xүрcэu.
Opooгooр БНKазY-ааc газрuu тocuu õүтээгpэxүүu urnoртлox õoлor», тээeэрлэлт,
xuлuùu õoлou тээeрuùu зарpлuu талаар cуpалгаа xuù» õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
37. 16.7.2. OХY-uu ueqтuùu õүтээгpэxүүuuùг xeuгeлeлттэù uexueлeeр аeаx
nрuа, xэлэлuээг үргэл»лүүлэx /С.Батõoлp, Д.3oрuгт/
Б$+*э*,-
Opooгooр eruex »uлp xuùcэu гэрээuuù uexuлuùu pагуу OХY-ааc ueqтuùu
õүтээгpэxүүu uuùлүүлэгpэ» õаùuа. Мouгoл Yлcuu Eрeuxuù cаùpuu OХY-p xuùcэu
аùл¬лалuu үeэр nрux nрuаuu cэpэeт ЭБЭХЯ-uu õoлou ГTГ-uu тopoрxoù cаuалuг
туcгуулcаu. OХY-uu Eрeuxuù cаùp B.€утuu Мouгoлp xuùx аùл¬лалuu үeэр xэлэлuэx
аcууpалp OХY-uu ueqтuùu õүтээгpэxүүuuùг xeuгeлeлттэù үuээр uuùлүүлэx õoлor»uùu
туxаù аcууpлuг туcгуулcаu.
2009 ouu 3 cарp Мouгoл Yлcuu Eрeuxuù cаùp С.Баnрuu OХY-p xuùcэu аùл¬лалuu
үeэр Мouгoл Yлcаp эkcnoртлox газрuu тocuu õүтээгpэxүүuuù эkcnoртuu татeарuг
xeuгee¬лex талаар cуpла» үзэx аcууpлuг таeucаu. Суpла» үзэxээ rэpэгpcэu õeгeep
opooгooр xарuу uрүүлээгүù õаùuа.
Хэрэг»uлт 50 %
22
МOНГOЛ YЛСLН ЭДИЙН 3АСАГ, НИЙГМИЙГ 2009 OНД ХOГXҮҮЛЭХ
ҮНДСЭН ЧИГЛЭЛИЙН БИEЛЭЛTИЙН ЯBU
(ЭРДЭС БАЯЛАГ, ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ ЯАМ)
2009 оны 8 дугаар сарын 25-ны байдлаар
Бopлoгuu зoрuлт
3
а
а
л
т
u
u

т
o
o
Арга xэr»ээuuù õueлэлт, xуeuар
Б
u
e
л
э
л
т
-
u
ù
u

x
у
e
u
100% 90% 70% 50% 30% 10%
А. ЭБЭХ-ний сайд дангаар буюу толгойлж хэрэгжүүлэх
2. Бopuт cалõарuu xeг»лuùu
õopлoгo 19 1 ) 2 8 0 -0.8-3
3. Баùгалu oр¬uu, õүc uутаг,
xepeeгuùu xeг»лuùu õopлoгo 2 2 50.003
Дүн 21 0 1 3 9 0 -2.1-3
Б. Бусад !а"# га$артай ха"тар% хэрэгжүүлэх
1. Маkрo эpuùu заcгuùu õopлoгo 1 1 20.003
2. Бopuт cалõарuu xeг»лuùu
õopлoгo 3 1 2 20.023
3. Баùгалu oр¬uu, õүc uутаг,
xepeeгuùu xeг»лuùu õopлoгo 7 1 2 2 2 55.213
4. Яpуурлuг õууруулаx, xүuuù
xeг»лuùг xаuгаx õopлoгo 2 1 1 25.003
5. Гаpааp õopлoгo, õатлаu
xаrгаалаx 3 2 1 -).))3
Дүн 1& 1 2 ' ' 3 0 00.0)3
БҮГД 47 9 4 8 95 99 0 62.97.
----- oOo -----
23

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->