{ 1 }

{ 2 } 
editor’s talk: 

pause 
ชีวิตหลังบอลโลก
กระแสฟุตบอลโลกเขามาถูกที่ถูกเวลา เสมือน 
ระฆังพักยกใหประเทศไทยไดหายใจคลองขึน้  หลังจากพืน้ ที่ 
สื่อทั้งหมดแทบจะถูกจองดวยเสียงปน ระเบิด ไซเรน และ 
เสียงร่ําไหในชวงกอนหนา 
แนนอนวาเสียงวูวูเซลาที่ประสานกันเปนโนต 
ตั วเดี ยว  ผ านการบรรเลงของนั กดนตรี สมั ครเล นหลาย 
หมื่ นคนต อ  1  แมตช ไม น าฟ ง เท า ใด  แต เชื่ อว า หลาย 
คนสบายใจที่ จะฟ งเจ าแตรพลาสติ กมากกว าเสี ยงแห ง 
ความขัดแยง อยูมากนัก 
แมตลอด 1 เดือนเต็มที่ฟุตบอลโลกขับกลอม 
ผูคนใหกลิ้งความรูสึกไปมาตามการเคลื่อนที่ของจาบูลานี่ 
นั้ น เรื่ องราวความขัดแยงในสั งคมไทยไม ไดหายไปไหน 
แตตองยอมรับวา การที่สื่อโฟกัสเรื่องราวความเคลื่อนไหว 
ของสังคมตามผลแพชนะของฟุตบอลและปลาหมึกพอล 
ทําใหวงสนทนาทั้งกับเพื่อนฝูง ครอบครัว รวมถึงขอความ 
ในเฟซบุค  ทวิตเตอร  และเว็บบอรดตางๆ ถูกกระชับพื้นที่ 
ใหเหลือหัวขอไวเฉพาะเรือ่ งของลูกกลมๆ  เทานั้น 
ปรากฏการณที่ เกิดขึ้ นนี้สะทอนแนวความคิด 
ที่วา "สื่อ" มีสวนกําหนดลมหายใจของผูคนในสังคมชัดเจน 
และจับตองไดยงิ่ ขึ้น 
แต หลั ง จากการชู ถ วยของสเปนในฐานะ 
แชมปโลก อันเปนสัญลักษณวามหกรรมกีฬาในดินแดน 
แหงสายรุง รูดมานปดฉากลง ก็ถึงเวลาทีเ่ ราตองทบทวนตัว 
เองว าเตรียมพร อมกั บกระแสข าวร อนๆ  ทางการเมืองที่ 

จะกลับมาอีกครัง้ ไดเพียงใด 
บทเพลง "waka waka" กําลังจะซาลง การขยับ 
โยกยายตามเสียงเพลงของ “ชากีรา” จะถูกแทนที่โดยการ 
เคลื่อนไหวของนักการเมือง แมจะไมนาดูเทานักรองสาว 
โคลัมเบียน แตเราคงไมมีทางเลือกที่มากกวานี้เทาใดนัก 
หากไมมีหลินปง ภาค 2 นับจากนี้ประเด็นขาว 
นาจะมุง ไปทีก่ ารปฏิรูปประเทศเปนหลัก ซึง่ นอกจากสําคัญ 
ในฐานะวาระแหงชาติแลว กับวงการวิชาชีพและวิชาการ 
สื่อยังตองจับตามองเปนพิเศษ เพราะ "การปฏิรูปสื่อ" ถูก 
บรรจุเขามาอยูใ นแผนการนีด้ ว ย หลังจากทีผ่ า นมา "สือ่ " ถูก 
มองวาเป นส วนหนึ่ งที่ ทําให เกิ ดสถานการณ แตกราวใน 
สังคมอยางที่เห็นและเปนอยู 
กระแสที่ออกมาจากการพูดคุยหลากหลายเวที 
ยังคงหาขอสรุปไมไดวา "การปฏิรูปสื่อ 2553" จะออกมา 
ในทิศทางใด นอกจากกรอบกวางๆ ทีร่ ัฐบาลวางไวคือ ตอง 
มีกฎหมายมาดําเนินการดูแลสื่อที่ไมสรางสรรค  ซึ่งไมแน 
ชัดวาระหวาง "สรางสรรค" กับ "ไมสรางสรรค" หรือ "ดูแล" 
กับ "คุกคาม" นั้นมีเสนแบงหนาบางกวางยาวอยางไร ทั้ง 
ยังตองตอบคําถามที่วา ประเทศไทยไมมีกฎหมายดูแลสื่อ 
ที่ดีเพียงพอ หรือเราไมบังคับใชกฎหมายกันแน 
แคเริ่ มตั้ งคําถามก็ยากในการหาคําตอบแลว 
แตก็นั่นแหละ การตั้งคําถามเปนสวนหนึ่งในการแสวงหา 
คําตอบ กระนั้นการไดคําตอบมาอาจจะยังไมถึงที่สุด 
ผมนึกถึงวินาทีที่ "อันเดรส อิเนสตา" บรรจงซัด 

บอลดวยเทาขวาในชวงตอเวลาพิเศษนาทีที่ 116 พาสเปน 
เถลิงบั ลลั งกแชมปโลกเปนครั้ งแรกในประวัติ ศาสตร   ผู 
บรรยาย (ภาษาไทย) ทานหนึ่งตั้งคําถามวา ทําไมนักเตะ 
สเปนซึ่ งครึ่ งค อนที มเปนนั กเตะสู งไมเกิ น  170  ซม.  ถึ ง 
สามารถโชวทักษะไดแพรวพราวกระทั่ งพาที มกระทิงดุสู 
เปาหมายสูงสุดของฟุตบอลได  ทั้งที่รูปรางแบบนี้สามารถ 
หาไดทั่วไปในประเทศไทย 
ไมมีคําตอบจากผู รวมบรรยาย แตผูชมอยาง 
ผมก็พอจะแสวงหาคําตอบไดบาง 
"หากนั กเตะฉบั บ กระเป า อย างซาบี ,  บี ญ า, 
อิเนสตา,  เปโดร, ฟาเบรกาส  รวมทั้ ง นาบาส มัวแตตั้ ง 
คําถามปานนีค้ งยังเปนหมูสนามจริงสิงหสนามซอมเหมือน 
อยางที่เคยเปนมาหลายสิบป" 
.....
ยังสามารถเชือ่ มฟุตบอลเขากับการปฏิรปู สังคม 
ไดบาง ตองขอบคุณ "สื่อ" ทีพ่ าใหเราหลุดจากอารมณพลุก 
พลานขัดแยงได หากเปนไปไดอยากกดปุม Pause หนาสื่อ 
เอาไวแคนี้ 
เพราะไมแนใจวาวินาทีตอ ไป "สือ่ " ทีผ่ มเพิง่ ขอบ 
คุณจะพาไปเจออะไรอีกบาง 
โกวิท โพธิสาร 
บรรณาธิ การ 

content: 

What’s on your mind? 
10  ความขั
ดแย้งของสังคมไ∙ย ในโลกออนไลน์

04 

หลากความคิ ดเห็ น ใน 
เวที เสวนาเรื่ อ งสื่ อโดย 
นั กวิชาการ  นั กวิชาชีพ 
และภาคประชาชน 

ปฏิรูปสื่อประชาชน
สู่ปฏิรูปประเ∙ศ

06 

เส้นบางๆ
ระหว่างข่าวบันเ∙ิง

บรรยายดวยเสียงสูงปรี๊ด จิกนิด กัด 
หนอย เนือ้ หาวาดวยเรือ่ งคาวๆ ความรัก ดารา และ 
แฝงโฆษณาในรายการ 
หากวัดที่ความสนุก  รายการบันเทิง 
น า จะนั่ งในใจผู ชมได ไ ม ย าก  แต ห ากวั ด ที่ 
ผลประโยชนเชิงบวก หลายคนเริม่ สายหัว 

ผลการศึกษาเรือ่ ง “ปรากฎการณความขัดแยงทางการเมืองในเครือขายสังคมออนไลน” 
สะทอนภาพความขัดแยงของสังคม ทีซ่ มึ ลึกลงไปสูโ ลกเสมือน 

14 

Follow me(dia)
นกน้อยในสนามความขัดแย้ง

ตัง้ คําถาม และรับฟงความยากงายของ “นกนอย” 
ทีไ่ มไดอยูใ นไรสม  เพราะพวกเขาตองลงไปเจอกับ 
สนามความขัดแยงทางการเมืองของบานเรา ใน 
ชวงพฤษภาฯ 53 ที่ผานมา 

ที่ ปรึ กษา:  พ.ญ.พรรณพิ มล  หล อตระกู ล  บรรณาธิ การผู พิ มพ ผู โ ฆษณา:  อั งคณา  พรมรักษา  บรรณาธิ การ:โกวิ ท  โพธิ สาร  กองบรรณาธิ การ:  นพรั ตน   จิ ตรครบุรี     พิ มพา  คิ ดดี 
พิสูจนอักษร:  อมรรัตน  เฉยงาม ศิลปกรรม: ปนฟา วงษพินิจ ผูจัดการ: กมลทิพย  เพ็งจันทร  นักศึกษาฝกงาน: ศิรินทิพย  ขายมณี  ธิดารัตน  สุตะภักดิ์  ผูผลิต:โครงการศึกษาเฝาระวังสื่อ 
และพัฒนาการรูเทาทันสื่อเพื่อสุขภาวะของสังคม (media monitor) 31 อาคารพญาไท หอง 517-8 ชั้น 5 ถ.พญาไท เขตราชเทวี กทม.10400 โทรศัพท: 0-2246-7440 โทรสาร: 0-2246-7441 
อีเมล: mediamonitorth@gmail.com เว็บไซต: www.mediamonitor.in.th ไดรับทุนสนับสนุนจากสํานักงานกองทุนสนับสนุนการสรางเสริมสุขภาพ (สสส.) พิมพที่: บริษัท ออฟเซ็ท ครีเอชั่น 
จํากัด 263/1,3 หมู 1 ซ.ประชาอุทิศ แขวงทุงครุ เขตทุงครุ กทม.10140 โทรศัพท: 0-2870-2630-2 

{ 3 } 

»Ô´ä´é à»Ô´ä´é

news focus:

Ê×èÍÊÕá´§¡ÅѺÁÒÊÙé 

สมยศ  พฤกษาเกษมสุ ข  บรรณาธิ ก าร 
นิ ต ยสาร  Voice  of Taksin  แกนนํ า กลุ ม  24  มิ ถุ น า 
ประชาธิปไตย  ซึ่งเพิ่งถูก ศอฉ.  ปลอยตัวจากคายอดิศร 
จ.สระบุรี เปดหนังสือรายสัปดาหฉบับใหมของคนเสื้อแดง 
โดยใชชื่อวา “Red Power” 
สมยศ ใหเหตุผลในการทํานิตยสารหัวใหมวา 
การสั่งปดวอยสออฟทักษิณ และไทยเรดนิวส  ความจริง 
วันนี้   ทั้ งยังมีการปดโทรทัศนผ านดาวเทียม  เว็ บไซตคน 
เสือ้ แดงของรัฐบาลโดยใชอํานาจตาม พ.ร.ก.ฉุกเฉิน นัน้ เปน 
การป ดกั้ นข อมู ล ข า วสารของประชาชน  ลิ ด รอนสิ ทธิ 
เสรีภาพ การแสดงความคิดเห็น ขัดตอหลักปฏิญาณสากล 
วาดวยสิทธิมนุษยชน 
สวนทีมงานนักเขียนยังเปนกลุมเดิมกับหนังสือ 
วอยส ออฟทักษิณ ไม วาจะเปนนายสุ ธรรม แสงประทุม 
ดร.พิชิต ลิขิตกิจสมบูรณ  ดร.สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ เนื้อหา 
ของ  Red Powerนั้ นจะปรั บเปลี่ ยนใหม  แตไม แน ใจว า 
จะสามารถออกวางจําหนายไดกคี่ รั้ง และเพือ่ รับประกันวา 
สือ่ ของฝง เสือ้ แดงจะยังมีทมี่ ที างอยู  สมยศบอกวาไดเตรียม 
จดทะเบียนหัวหนังสือฉบับอื่นไว รองรับแลวกรณีถูก ศอฉ. 
สัง่ ปดอีก 

ปฏิรูปสือ่ ปฏิรูปประเ∙ศไ∙ย 
Ê×èÍ´Õä ÁèÃéÒÂ

ʶҹÕ⠷÷Ñȹì

ตอเนื่ องจากการเปดนิตยสาร “Red Power” 
สุเทพ เทือกสุบรรณ รองนายกรัฐมนตรีฝายความมั่นคง 
กล าวว า   รั ฐ บาลชุ ดนี้ เคารพสิ ท ธิ เสรี ภ าพของสื่ อ มวล 
ชนอยางเต็มที ่ ไมเคยเขาไปแทรกแซง แตการแอบอางของ 
สื่อมวลชนประเภทหนึ่งเพื่อทํารายประเทศและสถาบันนั้น 
รั ฐ บาลไม ย อม  โดยหากมี ห ลั ก ฐานกระทํ า ความผิ ด 
จะดําเนินการตามกฎหมายทันที 
ส วนกรณี สถานี โทรทั ศน พี ที วีซึ่ งถู กป ดไปนั้ น 
สุเทพ กลาววา กําลังรับฟงเหตุผลจากผูรับผิดชอบในดาน 
ต างๆ  เช น  สํา นั กนายกรั ฐมนตรี   กระทรวงเทคโนโลยี 
สารสนเทศและการสือ่ สาร สํานักงานคณะกรรมการกิจการ 
โทรคมนาคมแหงชาติ ที่ตองนํามาพิจารณากันอีกครัง้  โดย 
หลักการคือ เคารพอิสระเสรีของสือ่ มวลชน แตตอ งระวังไม 
ใหใครแอบอางการเปนสื่อมวลชนเพื่อมาทํารายสังคมไทย 

ชอง 11 ชอง NBT หรือชอง สทท. ไมวาจะติด 
ปากคุนหูกบั ชื่อเรียกอยางไร แตการไดชื่อวาเปนสื่อของรัฐ 
มักไดรับผลกระทบโดยตรงจากการเปลี่ยนแปลงทางการ 
เมืองเป นประจํา ลาสุดกั บวาระสําคัญแหงชาติ   คื อการ 
ปฏิรูปประเทศไทย แผนการสรางความปรองดองในชาติ 
ของรัฐบาล  สถานีวิทยุโทรทัศนแหงประเทศไทยก็ถึงเวลา 
ขยับอี กครั้ ง  กับการเป ดตัวเปนสถานี ขาวสารเพื่ อปฏิรูป 
ประเทศไทย โดยใชโอกาสครบรอบ 22  ปการกอตั้งปรับ 
เปลี่ ยนการทํางานเพื่ อสนองนโยบายรั ฐบาลในแผนการ 
ปรองดองแหงชาติ 
รั ตนา  เจริ ญศั กดิ์  ผู อํานวยการสถานีวิ ทยุ 
โทรทัศนแหงประเทศไทย กลาววา วันศุกรที่ 9 กรกฎาคม 
2553 ซึ่งเปนวันครบรอบการกอตั้งฯ นัน้  รายการตางๆ ของ 
สถานีจะถูกปรับเปลีย่ นไปพรอมกับการเปดตัวในครัง้ นีด้ ว ย 

Ê×èÍá·éäÁèà·ÕÂÁ 

à¾×èÍ¡Òû¯ÔÃÙ»»ÃÐà·Èä·Â 

man of the moment: 

ͧÍÒ¨

ÊÒ·ÔµÂì

ÃÈ.´Ã.ÂغÅ

´Ã.ÊÁà¡ÕÂõÔ

เขามาทําหนาที่ รัฐมนตรีประจําสํานัก 
นายกรัฐมนตรี  หลังการปรับ  ครม.  ของ 
รั ฐ บาลนายอภิ สิ ท ธิ์   เวชชาชี ว ะ  โดย 
นายองอาจนอกจากต องดูแลกรมประชา 
สัมพันธ  อสมท. สํานักงานคณะกรรมการ 
คุ มครองผู บริ โ ภค  (สคบ.)  และ 
คณะกรรมการประชาสั มพั นธ แล ว  ยั งมี 
ทําหนาที่ดูแลการปฏิรูปสื่อตามแผนสราง 
ความปรองดองแห ง ชาติ โ ดยเฉพาะ  ซึ่ ง 
ทําใหแนวคิดเรื่องแนวทางการทํางานของ 
สื่ อกลับมาได รับความสนใจอีกครั้ ง  หลั ง 
จากประเทศไทยเกิดปญหาความขัดแยง 
ทางสังคมอยางหนัก โดยรัฐบาลมองวาสื่อ 
คือสวนหนึ่งของการสรางปญหา ผานการ 
บิดเบือนขอมูล ยั่วยุ  ปลุกระดม และสราง 
ความเกลี ยดชั งผ านการปลู กฝ งแนวคิ ด 
ทางการเมือง จึงอาจมีการแกกฎหมายที่ 
เกีย่ วของกับสือ่ โทรทัศนดาวเทียม เคเบิล้ ทีวี 
วิ ท ยุ ชุ ม ชน  รวมทั้ งสื่ อออนไลน   เช น 
ทวิตเตอร  และเฟซบุค 

รั ฐมนตรีประจําสํานั กนายกรั ฐมนตรี 
อีกคน ถูกโยกใหรับผิดชอบสํานักงานปลัด 
สํานั กนายกรั ฐมนตรี  (สปน.)  สํานั กงาน 
เลขาธิการคณะรัฐมนตรี (สลค.) สํานักงาน 
คณะกรรมการพั ฒนาระบบราชการ 
(กพร.) กองทุนหมูบาน และดูแลงานดาน 
มวลชนเปนหลัก ซึ่งนายสาทิตย กลาวหลัง 
จากการปรับ  ครม. ว า  การทํางานกับสื่ อ 
ต อ งเผชิ ญ แรงกดดั นมาก  และตนเอง 
ทํางานด านสื่ อมาปกวาแล ว  อาจมีความ 
ขัดแยงเกิดขึ้นได  การมอบหนาที่ปฏิรูปสื่อ 
ใหนายองอาจ คลามไพบูลย จึงเปนการเพิม่  
ความแข็งแกรงให  ครม.  มากขึ้นกวาเดิม 
โดยขณะนี้นายสาทิตยกําลังดําเนินการแก 
ปญหาเรื่องการจัดการที่ดินเพื่อความเปน 
ธรรม  และอี ก งานที่ ขาดไม ไ ด คื อ   คอย 
ติ ดตามความคื บหน าแผนการปฏิ รู ป 
ประเทศไทย 

คณบดี คณะนิเทศศาสตร จุฬาลงกรณ 
มหาวิ ทยาลั ย  เข ามาเป น ประธาน 
คณะทํางานดานการปฏิรูปสื่อ โดยมีหนาที่ 
ประสานงาน รวบรวมความคิดเห็น จุดยืน 
และความตองการในการปฏิรูปสื่อจากทุก 
ฝาย โดยขณะนีไ้ ดเสนอกรอบการทํางานไป 
ยังนายอภิสิทธิ์  เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรี 
เพื่อรับฟงความคิดเห็นจาก 5 กลุมหลักคือ 
1.ผู ประกอบวิ ช าชี พ  2.องค ก รวิ ช าชี พ 
3.นักวิชาการดานนิเทศศาสตรและสื่อสาร 
มวลชน  4.องค กรที่ เกี่ ย วข องกั บสื่ อ  ทั้ ง 
คณะกรรมการกิ จ การสื่ อสารและโทร 
คมนาคม (กสทช.) คณะกรรมการรณรงค 
เพื่ อการปฏิรู ปสื่ อ  (คปส.) และ  5.กลุ มผู 
บริโภค  โดยขณะนี้ ไดตั้ งคณะทํางานจาก 
ค ณ าจาร ย ด านนิ เทศ ศ าส ต ร จ าก 
มหาวิทยาลัยตางๆ  แล ว  และไดวางแผน 
การรับฟงคราวๆ เสนอตอนายกรัฐมนตรีวา 
จะทําใหเสร็จภายในระยะเวลา 3 เดือน 

นักวิชาการสื่อสารมวลชน และเปนนัก 
วิ ชาชี พที่ คร่ํ า หวอดในวงการสื่ อ มา 
อยางยาวนาน แสดงความไมเห็นดวยกับ 
แนวคิดปฏิรปู สื่อของรัฐบาล โดยใหเหตุผล 
วา ปจจุบันกฎหมายทีด่ ีกํากับดูแลสือ่ เพียง 
พออยู แล ว  แต ป ญหาที่ เกิ ดขึ้ นเนื่ องจาก 
รัฐบาลไมไดใชกฎหมายดูแลอยางเครงครัด 
ทําให เกิ ดสื่ อที่ ไม ไดทําตามกฎหมาย  ไม 
จดทะเบียน โดยเฉพาะมีการใชสอื่ เพือ่ ปลุก 
ระดม ยั่วยุ  ใหเกิดความรุนแรง  ขณะที่สื่อ 
มวลชนเองควรมีจรรยาบรรณ ใหขอมูลที่ 
ถูกตองและเปนประโยชนตอสาธารณะ ซึ่ง 
สื่อกระแสหลักไมวาจะเปนวิทยุ  โทรทัศน 
หนังสือพิมพนั้น มองวาไมมีสิ่งทีต่ องปฏิรูป 
มากนัก โดยเห็นวามีเพียงเนื้อหาสาระเทา 
นั้ นที่ ต องมี การพั ฒนาและควบคุ ม 
คุณภาพใหดีกวาเดิม 

¤ÅéÒÁ侺ÙÅÂì

ǧÈì˹ͧàµÂ

àºç-¨Ã§¤ì¡Ô¨

Íè͹ÇÔÁÅ 

{ 4 } 
โดย: โตะขาวเพื่อชุมชน ศูนยขาวอิศรา

ปฏิรปู สื่อประชาชน
สู่ปฏิรูปประเ∙ศ 
ทามกลางสื่อใหมผุดขึ้นหลากหลาย ผอ.ทีวีไทย  แนะตองสรางนิยาม 
สื่อใหชัด การตรวจสอบกันเองยังไมพอ ภาคประชาสังคมและกฎหมายควรเขา 
มาเปนกลไกหนึ่งดวย ขณะที่เลขา คปส.บอกรายการ-คอลัมนไหนมีปญหาก็ปด 
ไปอยาเหมารวมทั้งเว็บหรือคลื่น มอส.ชีว้ ิทยุชุมชนสงเสริมการเรียนรูตลอดชีวิต 
ของคนชายขอบ 
วันที่ 10 กรกฎาคม 2553 ณ สํานักงานกองทุนสนับสนุนการสรางเสริมสุขภาพ 
(สสส.)  ร วมกั บมูลนิธิ อาสาสมัครเพื่ อสังคม  (มอส.)  และสหพั นธวิ ทยุ ชุมชนแห งชาติ 
(สวชช.) จัดงาน "ปฏิรูปสื่อประชาชนสูปฏิรูปประเทศ" โดย นายเทพชัย หยอง  ผู 
อํานวยการองคการกระจายเสียงแพรภาพสาธารณะแหงประเทศไทย กลาววา ปจจุบัน 
สือ่ เกิดขึน้ จํานวนมาก เปนโจทยทตี่ องนิยามคําวาสือ่ มวลชนใหชดั  ไมใชเพียงมีชอ งทีวีแลว 
บอกวาเปนสื่อ ตองคิดตอวา ทีวีชองนั้นมีความเปนสื่อหรือไม  และคณะกรรมการกิจการ 
กระจายเสียงกิจการโทรทัศน  และกิจการโทรคมนาคมแหงชาติ  (กสทช.) ที่กําลังเกิดขึ้น 
จะรองรับอยางไร พรอมกับเสนอวาหากสือ่ ตรวจสอบกันเองยังไมพอ เพราะสรางจิตสํานึก 
อัตโนมัติไมได  อาจตองมีองคกรภาคประชาสังคมและกฎหมายระดับหนึ่งเปนกลไก 
นายเทพชัย กลาววา ไมควรนําสื่อมาเหมารวมเปนเรื่องเดียวกับปฏิรูปสังคม 
เพราะทีผ่ านมารัฐจะเขามาก็ตอ เมือ่ ตองการควบคุมสือ่  ไมไดสงเสริม หากจะปฏิรูปรัฐตอง 
ใหชัดวาเพื่อนําไปสูอะไร โดยรัฐมีบทบาทนอยที่สุด และตองมอง 2 สวนคือกลไกกํากับ 
สือ่ ใหปฏิบตั ติ ามจริยธรรม สําคัญกวานัน้ คือสือ่ ตองกํากับกันเองใหได แตทผี่ า นมามักทําไม 
ได  สถานการณปจจุบันสื่อตองมองตัวเองและคิดวาจะทําอะไร 
"สือ่ มีอํานาจมาก ความรับผิดชอบตองมากตาม เชน สือ่ ในเยอรมันไมเสนอขาว 
คนฆาตัวตายโดยกระโดดตัดหนาทางรถไฟ แมวาจะมีมาก เพราะอาจทําใหคนทําตาม.. 
วิทยุชมุ ชนเราเดิมเกิดจากความตองการและสนองตอบพื้นที่ หากบานไหนควายหายก็มา 
ประกาศ ไมนานก็เจอ อยากใหกลับไปเปนแบบเดิมไมใชเกิดเพราะคนอืน่ อยากใหเกิด" 
นายวิ ชาญ  อุ น อก  เลขาสหพั นธ วิ ทยุ ชุ มชนแห งชาติ  (สวชช.)  กล าวว า 
คนทําสื่อควรแยกทัศนคติอ อกจากการทํางาน  การนําเสนอผานอคติทําใหเกิดขอมูลขาว 
สารดานเดียวและสังคมขัดแยง ทีวี ดาวเทียมและวิทยุชุมชนปจจุบันส วนมากนําเสนอ 
ขอมูลภายใตอคติ จึงควรคิดวาจะจัดระเบียบอยางไรใหมีขอบเขต นอกจากนี้กทช. ไมควร 
ใชวิทยุทองถิ่นที่มีกวา 6,000 แหง มากําหนดทิศทางวิทยุชุมชน เพราะเปาหมายตางกัน 
และไมเห็นดวยที่ศูนยอํานวยการแกไขสถานการณฉุกเฉิน (ศอฉ.)สั่งปดวิทยุชุมชนโดยไม 
มีหลักเกณฑที่เหมาะสม 
"เชน ศอฉ.ปดวิทยุชุมชน อ.แปลงยาว ฉะเชิงเทรา ตรวจสอบไมพบการกระทํา 

ความผิดดานเนื้อหา จึงยัดเยียดขอหาวาครอบครองเครื่องสงผิดกฎหมาย ถาเปนเชนนี้ 
วิทยุชุมชนทั่วประเทศก็โดนหมด" 
นายฐากร ตัณฐสิทธ  รักษาการเลขาธิการ กทช. กลาววา กฎหมายเพิ่งให 
อํานาจการควบคุ มดู แลกิ จการโทรคมนาคมป  2551  ป จจุ บั นสามารถให ใบอนุ ญาต 
ชั่วคราววิทยุชุมชนแลว 6 สถานี  เคเบิ้ลทีวี  32 สถานี  ขณะเดียวกันสื่อที่มีปญหาก็ทําให 
คนเริ่มแสวงหาความจริง และหาสื่ อที่นําเสนอหลากหลายขึ้ น ในอดีตคนดูทีวีไทยนอย 
ปจจุบนั มีจํานวนเพิม่ ขึ้น แสดงใหเห็นวา คนพยายามจะหาสื่อที่หลากหลายและเปนกลาง 
พอเกิ ด วิ กฤติ ทํา ให ต อ งปฏิ บั ติ ใหม   ที่ สํ า คั ญคื อ  สื่ อต อ งกํา กั บตั วเองก อ น  ต อ งมี 
ความรับผิดชอบ 
ดานนางสาวสุภิญญา กลางณรงค  รองประธานคณะกรรมการรณรงคเพื่อ 
การปฏิรูปสื่อ กลาวถึงสื่ออินเทอรเน็ต แมวาจะเกิดขึ้นมากมาย แตคนเขานอยเพราะยังมี 
ขอจํากัดในการเขาถึง ปที่ผานมา ศอฉ.สั่งปดเว็บกวา 10,000 แหง ยิ่งปดยิ่งเพิ่มขึ้น การ 
ปฏิรูปสือ่ ตองสรางขอกําหนดขึ้นมาเพื่อใหอยูรวมกันไดภายใตความคิด ที่หลากหลาย ใน 
เมื่อเราอยากมีสิทธิเสรีภาพในการดากัน ก็ตองยอมรับจะถูกคนอื่นดาดวย ดากันไดแตไม 
ตบกันไมทํารายกัน ตางฝายตางมีความอดทนอดกลั้น ก็คงไมมีปญหา 
สวนนพ.ยงยุทธ วงศภิรมศานต  ผูทรงคุณวุฒิกรมสุขภาพจิต กลาววา สื่อ 
มี ผลต ออารมณ ความรู สึ กของประชาชนโดยเฉพาะสื่ อกระแสหลั ก  ภาวะอารมณ ชวง 
สถานการณความรุนแรงเกีย่ วโยงกับความเครียดถึง 37% ถือวา รุนแรงมาก และภายหลัง 
เหตุการณประชาชนโหยหาสื่อที่หลากหลายขึ้นเพื่อหลีกเลี่ยงการรับ ขอ มูลขาวสารดาน 
เดียว ทั้ งนี้ การควบคุมสื่อตองเชื่ อมกันระหวางตัวสื่อเองที่ ตองมีกระบวนการควบ  คุม 
จริยธรรมและความรับผิดชอบ องคกรวิชาชีพที่มาดูแลระดับปญหาที่เกินกวาการควบคุม 
ตัวเองของสื่ อ และองค กรกลางหรื อ  กสทช.ทําหน าที่ ควบคุ มขั้ นสุดทาย เชน ถอนใบ 
อนุญาต 
"ไม มีเวลาไหนที่ เหมาะสมในการปฏิรูปสื่ อมากเทาตอนนี้   ที่ ตองทําคู ไปคือ 
การจับตาดูกลไกอยาง กสทช.ตัง้ แตกระบวนการคัดเลือกกรรมการ การบังคับใช เพือ่ จะไม 
กลับมาย่ําอยูกับที่" 
นายสุเทพ วิไลเลิศ เลขาธิการคณะกรรมการรณรงคเพือ่ การปฏิรูปสื่อ(คปส.) 
กลาววา การสรางกติกาหรือจรรยาบรรณควบคุมกันเองของสื่อตองลงถึงหนวยยอย เชน 
วิทยุชมุ ชนดวย ซึง่ อาจใชกติกาเดียวกันในทุกพื้นที่ซงึ่ มีบริบทตางกันไมได แตละพื้นที่อาจ 
ตองหาจุดรวมกันเอง และตองไมลืมเรื่องสิทธิเสรีภาพ เชน จะปดกัน้ ไมใหนําเสนอเรือ่ งการ 
เมืองไมได แตตอ งดูวา พูดแบบไหนแลวไมยวั่ ยุแตกแยก สวนการออกใบอนุญาตวิทยุชมุ ชน 
มีลักษณะสั่งการจากบนลงลางคือรัฐกําหนด ทุกอยางโดยไมดูความสอดคลองกับชุมชน 
เสนอวา กทช.ควรเปนเจาภาพทําหนาที่เตรียมการกอน กสทช.คลอด สรางกติกาที่เหมาะ 
สมในการควบคุม เชน คอลัมนหรือรายการไหนมีปญหาก็จัดการไป  ไมเหมารวมปดไป 
ทั้งเว็บไซตหรือคลื่นวิทยุ 
นางสาววัฒนา นาคประดิษฐ  ตัวแทน มอส. กลาววา ที่ผานมารัฐมักใชขอ 
อางเดียวปดสื่อทั้งหมด  เชน อางความมั่นคงซึ่งกวางมาก และไมเคยบอกขอหาแทจริง 
ทําใหบางพืน้ ทีใ่ นสือ่ ซึ่งสะทอนปญหาชาวบานก็ถกู ปดไปดวย นอกจากนี้ยงั กลาวถึงความ 
สําคัญของบทบาทสงเสริมการเรียนรูต ลอดชีวติ ของสือ่  โดยเฉพาะวิทยุชมุ ชนวา มีตวั อยาง 
ความสําเร็จในหลายพื้นที่ที่ชาวบานทํากันเอง 
"อยางพี่นองกะเหรี่ยงที่คนทั่วไปมองเขาไมมีตัวตน เปนกลุมคนที่สังคมลืม แต 
การมีวิทยุชุมชนทําใหเขาไดเรียนรู เกิดตัวตนและพื้นที่ในสังคม นีค่ ือภาพชัดๆที่ทําใหเห็น 
วาการเรียนรูสําคัญ" 
ทั้งนี้ชวงสุดทาย เวทีไดสรุปปญหาหลักไดแก  1.รัฐปดกั้นการแสดงความคิด 
เห็นประชาชน สั่งปด จับกุมผูผลิตสื่อ ดวยกฎหมายที่คลุมเครือ 2.การบัญญัติกฎหมายมี 
ฐานความคิดจากสวนกลางไมสอดคลองกับวัฒนธรรม จารีตประเพณี 3.ความลาชาของ 
หนวยงานรับผิดชอบในการใหใบอนุญาตวิทยุชุมชน 4.การนําเสนอขอมูลขาวสารของสื่อ 
ที่ไมใชขอเท็จจริงกอใหเกิดความสับสน หวาดระแวง ยั่วยุใหเกิดความเกลียดชัง 
พรอมกับมีขอเสนอ ไดแก  ตองกระจายอํานาจความเปนเจาของสื่ อใหภาค 
ประชาชนและมีหลักประกันสิทธิ เสรีภาพ กฎหมายตองรัดกุมและไมแทรกแซงสื่อ รัฐตอง 
ปฏิรูปตัวเองใหโปรงใส ตรวจสอบได  สื่อตองปฏิรูปตัวเองโดยมีจรรยาบรรณ รับผิดชอบ 
เปนกลาง รวมตั วกั นป องกันการแทรกแซง  ประชาชนต องรั บสื่ อที่ มีความหลากหลาย 
รัฐบาลไมใชผกู ํากับ แตตอ งสงเสริมใหเกิดองคกรอิสระมากํากับดูแลสือ่  สงเสริมใหเกิดโครง 
สรางหรือกลไกกํากับดูแลกันเองและควบคุมการใชอํานาจของ สื่อสารมวลชน ประชาชน 
ตองเขามาตรวจสอบการทํางานขององคกรอิสระและสื่อมวลชนได 

{ 5 } 
โดย: ปนฟา วงษพินิจ

interview: 

ธาม เชื้อสถาปนศิริ
การปฏิรูปสือ่ ในมุมมองของภาคประชาชน 
ËÅѧ¡Òû¯ÔÃÙ»Ê×èͶ١»ÃСÒÈãËéà»ç¹ 1 ã¹ 5 ¢éͧ͢ἹÊÃéÒ§¤ÇÒÁ»Ãͧ´Í§
áËè§ªÒµÔ â´ÂÁÕà»éÒËÁÒÂÊÓ¤Ñ-·ÕèÊ×èÍÍÔ¹àµÍÃìà¹çµ Ê×èÍâ·Ã·ÑÈ¹ì ´ÒÇà·ÕÂÁ à¤àºÔéÅ·ÕÇÕ áÅÐ
ÇÔ·ÂتØÁª¹ ÀÒÂãµéá¹Ç¤Ô´Ë¹Ö觷ÕèÃÑ°ÇÒ§äÇé¤×Í ¡ÒèѴµÑé§Í§¤ì¡ÃÀÒ¤Ê×èÍ à¾×èÍ´ÙáÅ¡ÒÃãªé
¾×é¹·Õè¢Í§Ê×èÍ áÅжéÒÁÕÊ×èÍ·ÕèãªéÊ×èÍäÁèÊÃéÒ§ÊÃäì ËÃ×Í»ÅØ¡ÃдÁãËéà¡Ô´¤ÇÒÁà¡ÅÕ´ªÑ§¡Ñ¹
¨ÐµéͧÁÕÁҵáÒ÷ҧ¡®ËÁÒÂä»´Óà¹Ô¹¡ÒÃ
áµèã¹ÁØÁ¢Í§ÀÒ¤»ÃЪÒÊѧ¤Á "¸ÒÁ àª×éÍʶһ¹ÈÔÃÔ" ¼Ùé¨Ñ´¡ÒáÅØèÁ§Ò¹ÇÔªÒ¡ÒÃ
â¤Ã§¡ÒÃÈÖ¡ÉÒà½éÒÃÐÇѧÊ×èÍáÅоѲ¹Ò¡ÒÃÃÙéà·èҷѹÊ×èÍà¾×èÍÊØ¢ÀÒÇТͧÊѧ¤Á (media
monitor) àËç¹ÇèÒ ¡Òû¯ÔÃÙ»Ê×èͤÃÑ駹ÕéäÁè¤ÇÃà»ç¹ä»à¾×èÍá¡é»Ñ-ËÒ·Ò§¡ÒÃàÁ×ͧà·èÒ¹Ñé¹
สถานการณที่เกิดขึ้นเหมือนกับมีแนวทางแลว 
วาสถานีวทิ ยุโทรทัศนตอ งเปนอยางไร เพียงแตยังไมบอกวา 
ใครจะมาเปนผูดูแล ซึ่งก็สะทอนใหเห็นวา  องคกรเหลานี้ 
ตองรอใหคนมาบอกวา "ตองเปลี่ยน" 
สําหรับวิทยุชุมชนก็คลายๆ กัน สถานีเหลานีต้ ั้ง 
ขึ้นมาในพื้นทีช่ ุมชน แตไมไดดําเนินงานเพือ่ ประโยชนของ 
ชุมชน กลับไปรับใชการบริการเชิงพาณิชยและการเมือง ซึง่  
ทําใหแนวความคิดของการกอตัง้ วิทยุชุมชนนัน้ บิดเบีย้ วผิด 
เพี้ยนไป ซึ่งรัฐก็ตองเขามาดูแล 
นอกเหนือจากมิติเชิงกฎหมาย และโครงสราง 
องคกรแลว องคกรวิชาชีพตองเขามามีสว นรวมในกระบวน 
การปฏิรปู สือ่  ตัวอยางทีเ่ ขมแข็งมากทีส่ ดุ คือสือ่ หนังสือพิมพ 
ที่มีสมาคมนักขาวนักหนังสือพิมพแหงประเทศไทย และ 
สภาการหนังสือพิมพแหงชาติ ตอนนีม้ ีสภาวิชาชีพขาววิทยุ 
โทรทั ศนไทยก็ เพิ่ งเกิ ดขึ้ นมาเพื่ อรองรั บการปฏิ รูปสื่ อใน 
อนาคต รวมถึงสมาคมนักขาววิทยุโทรทัศนไทย ก็ทํางาน 
ดานการปฏิรูปมาโดยตลอดเชนกัน 
อีกสวนหนึ่งที่ตองเขามามีสวนรวมคือ สถาบัน 
การศึกษา การปฏิรูปสื่อเมื่อ  พ.ศ.2540 นั้น  บรรยากาศ 
คึกคักมาก มีขอเสนอแนะ มีโครงการวิจัยเพือ่ การปฏิรูปสือ่  
ออกมาหลายเรือ่ ง ซึ่งงานเหลานัน้ ทําเสร็จก็ไมมีการดําเนิน 
การใดๆ ตอ ทําใหเกิดการชะงัก จึงเห็นวาครั้งนีส้ ถาบันการ 
ศึกษาควรเขามารวมการปฏิรูปอีกครัง้ เพราะภูมทิ ัศนสอื่  ณ 
ปจจุบันนี้ไมเหมือนเดิมแลว เทคโนโลยีสื่อก็เปลี่ยนไป เกิด 
โทรทัศนดาวเทียม อินเทอรเน็ต ซึ่งไมไดรับการพูดถึงมา 
กอนเลย กสทช.พูดถึงเฉพาะสือ่ ทีใ่ ชทรัพยากรของชาติ เชน 
โทรทัศนบรอดคาสติง้  คือใชคลืน่ ความถี ่ แตปจ จุบันมีสถานี 
โทรทัศนที่ไมใชคลื่นความถี่แลว เพราะฉะนั้นอินเทอรเน็ต 
เว็บไซต   ยั งเป นภาวะสู ญญากาศที่ นาสนใจวาจะปฏิ รูป 
อยางไร เพราะฉะนั้นสถาบันการศึกษานาจะศึกษาคนควา 
วา การปฏิรูปสื่อทั้งกระแสหลัก และสื่ อใหมนั้นจะทําไป 
พรอมๆ กันไดอยางไร กสทช.จําเปนตองใชองคความรูเ หลา 
นี้มาชวย 
สุดทายคือองคกรภาคประชาสังคม ซึง่ เดนมาก 
ในรอบ 10ปที่ผานมา ไดทํางานดานการปฏิรูปสือ่ ดวยการ 
กฎหมายมีแลว  แตในทางปฏิบัติกลับยังไมเห็นวามี  เคลือ่ นไหวทางสังคมอยูต ลอดเวลา ทัง้ เคลือ่ นไหวผานกลุม  
การเปลี่ยนแปลงมากนัก  เกิดปญหาอะไรขึ้น 
เด็ก เยาวชน และครอบครัว มีเดียมอนิเตอรก็เปนสวนหนึ่ง 
มองการปฏิรู ปสื่ อที่ รั ฐบาลใช อยู ในแผนปรองดอง 
อยางไร 
เหตุผลสําคัญที่ รัฐบาลพยายามปฏิรู ปสื่ อมา 
จากประเด็นทางการเมือง แตปญหาของสื่อไมไดอยูเ ฉพาะ 
การเมืองเทานัน้  ยังมีเรือ่ งของสือ่ เพือ่ สังคม ชุมชน เศรษฐกิจ 
การศึกษา ศิลปวัฒนธรรม และอื่นๆ อีกมากมาย โดยการ 
เมืองเปนเพียงมิตหิ นึง่ เทานัน้  ถูกตองทีก่ ารเมืองสําคัญทีส่ ดุ  
เพราะปจจุ บันมีป ญหาความขั ดแย งทางการเมืองโดยมี 
ปจจัยจากสือ่ คอนขางสูง แตตอ งไมลมื มิติอนื่ ๆ ทีต่ องปฏิรปู  
ไปควบคูกัน 
รัฐบาลมีเปาหมายทีจ่ ะปฏิรปู สือ่ โดยมีเปาใหญ 
อยูที่ชอง 11 (สทท.) และชอง D-Station แตจริงๆ แลวตอง 
มองไกลกวานัน้  ทีผ่ า นมาการปฏิรูปสื่อไมเคยสําเร็จเลย ตอ 
จากนี้ชอง 11 จึงตองเปนแบบอยางของการปฏิรูป 
ที่ ผ านมานั้ น การปฏิ รู ป สื่ อไม เคยสํา เร็ จเลย 
เพราะติดปญหาเรื่ องกฎหมาย ตอนนี้ ไปได ครึ่ งทางแลว 
จากการมี พรบ.ประกอบกิจการวิทยุโทรทัศน พ.ศ.2551 ซึง่  
กํ า หนดลั ก ษณะการประกอบการวิ ท ยุ โ ทรทั ศ น ไ ว  3 
ประเภท คือ เปนของรัฐ เอกชน และบริการสาธารณะ อีก 
ครึ่ งทางที่ เหลื อ คื อ การออก  พ.ร.บ.องค กรของ 
คณะกรรมการจัดสรรคลืน่ ความถีแ่ ละกิจการโทรคมนาคม 
แหงชาติ (กสทช.) เพื่อใหเปนหนวยงานที่จะเขามาดูแล ซึ่ง 
ทุกวันนี้ยังไมสําเร็จ คาดวาตองใชเวลาพิจารณาอีก 1-2 ป 
เพราะฉะนัน้ ระหวางนีส้ ามารถทําไดโดยใช พ.ร.บ.ประกอบ 
กิจการฯ ป 2551 ซึ่งออกมาแลว แตยงั ไมมีการปฏิรปู  เรียก 
วา ปฏิรูปครึ่งใบ การเปลี่ยนแปลงสถานภาพยังไมเกิดขึ้น 
ก็จะเห็ นได วา กฎหมายมีแลว แตการปฏิ รูป 
องคกรยังไมเกิด  ทั้งที่สามารถทําไดทันทีโดยที่ไมตองรอ 
กสทช.เกิ ด  เพราะ พ.ร.บ.ประกอบกิ จการฯ  พ.ศ.2551 
บัญญัติไวแลววา  สถานีวิทยุโทรทัศนตองดําเนินงานภาย 
ใตกรอบ  3  ประเภทที่ ไดบั ญญัติ ไว  แต เข าใจว าที่ ยั งไม 
เปลี่ยนเพราะหนวยงานรัฐไมไปบอกวาตองเปลี่ยนแลวนะ 
ตอจากนีช้ อง 11 จะดําเนินงานภายใตกรอบสถานีโทรทัศน 
ของรัฐ ชอง 5 ก็เหมือนกัน 

กระนั้นก็ยังไมเขมขนเทาที่ควร เพราะสามารถตรวจสอบ 
ผลักดันไดเฉพาะดานเนื้อหาเทานั้น แตสวนโครงสรางสื่อ 
นั้ นเข าไปไม ถึง นอกจากนั้ นยังเห็ นว ากฎหมายที่ มี ไม ได 
บังคับใชอยางจริงจัง กลไก  หนวยงานของรัฐไมวาจะเปน 
อย. หรือ สคบ. เองก็ยังติดอยูกับการบังคับใชกฎหมาย ใน 
รอบ 10 ปทผี่ านมานั้นไมมีกฎหมายเกี่ยวกับสือ่ ฉบับใดเลย 
ที่ออกมาบังคับใช  ยกเวน พ.ร.บ.ประกอบกิจการวิทยุโทร 
ทัศน  พ.ศ.2551 เทานั้น 
กลไกการปฏิรูปสื่อควรเปนไปอยางไร 
รัฐ องคกรสือ่  สภาวิชาชีพสือ่  สถาบันการศึกษา 
องคกรภาคประชาสังคม 5 กลไกเหลานี้ตองทํางานปฏิรูป 
ร วมกั น ประชาชนต องเข ามาเสนอแนะ  เสนอความคิ ด 
สถาบันการศึกษาตองใหองคความรู สภาวิชาชีพตองสราง 
กลไกควบคุมดูแลกันเอง องคสภาวิชาชีพตองสะทอนการ 
ทํางาน ปกปองคุม ครองสิทธิเสรีภาพ และตักเตือนเพือ่ นสือ่  
ที่ทําผิดจริยธรรม หรือผิดมาตรฐานวิชาชีพ ตัวสื่อเองก็ตอง 
รั บไปใช  พอนําเสนอทุกฝ ายมาแลว  รั ฐก็ ต องนําไปออก 
กฎหมายในสภานิติบัญญัติ  ทําประชาพิจารณ  คือรัฐเปน 
เจาภาพแลวก็ปลอยใหองคกรอื่นๆ ทําหนาที่ตอจากนั้นจึง 
นําไปปฏิบัติทําใหเกิดขึ้นจริง รัฐจึงเปนทั้งตนน้ําและปลาย 
น้ํา 
ดูเหมือนวารัฐพยายามผลักดันการปฏิรูปสื่อโดยยก 
ประเด็ นสื่ อ กั บ การเมื องเป นหลั ก  นอกเหนื อจาก 
ประเด็นนี ้ ในมุมมองขององคกรภาคประชาสังคมตอง 
การใหปฏิรูปประเด็นอื่นอยางไรบาง 
ต องยอมรับว าระยะป ญหาทางการเมื องเป น 
เรือ่ งใหญทสี่ ุดของไทย แลวปญหานีก้ ็ไปบดบังสวนอืน่ ๆ ทัง้  
สื่อเพื่อการศึกษา วัฒนธรรม ชุมชน การผลิตสื่อที่ไมคุม 
ครองผู บ ริ โภค  เพราะฉะนั้ น แผนปรองดองก็ เ น น ไปที่ 
ปรองดองทางการเมืองกอน แตเรื่องอื่นๆ ยังไมไดมอง 
แต หากไปดู การปฏิ รู ปสื่ อในครั้ งที่ แล ว 
(พ.ศ.2540) มิติทางการเมืองเปนเพียงเรื่องหนึ่งเทานั้น ที่ 
เหลือเปนการศึกษา สังคมวัฒนธรรม ชุมชน ศิลปวัฒนธรรม 
ประเพณี และเทคโนโลยี เพราะฉะนัน้ ครัง้ นีก้ ต็ อ งแกมติ ิอนื่ ๆ 
ไปพรอมกันดวย แมการเมืองจะเปนเรื่องใหญที่สุดก็ตาม 

{ 6 } 
เรือ่ ง/ ภาพ: ทีมขยายผลการศึกษาและกิจกรรมสาธารณะ (Media Monitor)

ºÃÃÂÒ´éÇÂàÊÕ§ÊÙ§»ÃÕê´ ¨Ô¡¹Ô´ ¡Ñ´Ë¹èÍ à¹×éÍËÒÇèÒ´éÇÂàÃ×èͧ¤ÒÇæ ¤ÇÒÁÃÑ¡ ´ÒÃÒ áÅÐὧâ¦É³Ò
ã¹ÃÒ¡Òà ¤×ͨشà´è¹¢Í§ÃÒ¡ÒâèÒǺѹà·Ô§ã¹»Ñ¨¨ØºÑ¹ ÇÑ´·Õè¤ÇÒÁʹء á¹è¹Í¹ÇèÒ¢èÒǺѹà·Ô§ÊÒÁÒö¹Ñè§ã¹
㨼ÙéªÁä´éäÁèÂÒ¡ áµèËÒ¡ÇÑ´¡Ñ¹·Õè»ÃÐ⪹ìàªÔ§ºÇ¡¨Ò¡¢èÒǺѹà·Ô§ àª×èÍÇèÒËÅÒ¤¹àÃÔèÁÊèÒÂËÑÇ
àÇ·ÕàÊǹҢͧÁÕà´ÕÂÁ͹ÔàµÍÃì ·Õè¨Ñ´àÁ×èÍÇѹ·Õè 17 ÁԶعÒ¹ 2553 ³ Êӹѡ§Ò¹¡Í§·Ø¹Ê¹ÑºÊ¹Ø¹¡ÒÃ
ÊÃéÒ§àÊÃÔÁÊØ¢ÀÒ¾ (ÊÊÊ.) ÁÕ¡ÒùÓàÃ×èͧ "ÃÒ¡ÒâèÒǺѹà·Ô§ã¹¿ÃÕ·ÕÇÕ" ¢Öé¹ÁÒ¾Ù´¤Ø ·Ñ駨ҡ¹Ñ¡ÇÔªÒ¡ÒÃ
¹Ñ¡ÇÔªÒªÕ¾·Õèà¡ÕèÂÇ¢éͧâ´ÂµÃ§ã¹°Ò¹Ð¼Ùé¼ÅÔµ ÁØÁ˹Ö觷Õè·Ø¡¤¹Êзé͹¤ÅéÒÂæ ¡Ñ¹¤×Í ÍÂÒ¡àËç¹ÃÒ¡Òúѹà·Ô§
´Õæ ÁÕ¤ÇÒÁʹء·Õèὧ´éÇÂÊÒÃÐ áµè»Ñ-ËÒ·Õè¨Ø¡¤ÍËͼÙé¼ÅÔµ¤×Í "¤¹´Ù"
àÁ×èÍÃʹÔÂÁ¼ÙéªÁ ÃÕâÁµ áÅÐàõµÔé§ ¤×͵ÑǪÕéÇÑ´ÇèÒÃÒ¡ÒùÑ鹨ÐÍÂÙèËÃ×Íä» ¤Ó¶ÒÁ¡ç¤×ÍàÃÒ¨ÐàÍÒÍÂèÒ§
äáѺÃÒ¡ÒâèÒǺѹà·Ô§¡Ñ¹á¹è 

{ 7 } 

¢èÒǺѹà·Ô§ ¢èÒÇâ¦É³Ò ¢èÒÇ©ÒÇ´ÒÃÒ

ผลการศึกษาโดยโครงการศึกษาเฝาระวังสื่อและพัฒนาการรูเทาทันสื่อ 
เพือ่ สุขภาวะของสังคม (Media Monitor) เรือ่ ง "รายการขาวบันเทิงในฟรีทวี ี" (ชอง 3, 
5, 7, 9, NBT และทีวีไทย) ระหวางเดือน พฤศจิกายน - ธันวาคม 2552 พบรายการ 
ขาวบันเทิงทั้งสิ้น 30 รายการ มีขาวบันเทิงทั้งหมด 1,052 ชิ้น รวมเวลาออกอากาศ 
2,315 นาทีตอ สัปดาห ทุกรายการเปนเรต "ท" ทัว่ ไป ออกอากาศทุกวัน ทุกชวงเวลา 
ความยาวอยูร ะหวาง 5-45 นาที โดยสถานีที่มีเวลาออกอากาศมากที่สุดคือ ชอง 3 
จํานวน 6 รายการ 602 นาทีตอสัปดาห 
เนือ้ หาสวนใหญทรี่ ายการขาวบันเทิงนําเสนอมากทีส่ ดุ คือ  ขาวคนดัง ดารา 
นักรอง คิดเปน 56% รองลงมาคือ ขาวโปรโมท 31% และขาวศิลปวัฒนธรรม 12% 
โดยเกือบ 2 ใน 3 ของขาวทั้งหมดหรือ 63.7% ใชแหลงขอมูลจากดารา นักแสดง 
นักรอง 
ทีน่ า เปนหวงคือ พบวา ในจํานวนขาวบันเทิง 1,052 ชิน้  เปนขาวทีม่ เี นือ้ หา 
สงผลกระทบทางสังคม 54 ชิ้น คิดเปน 5.32%  โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องลามก 
อนาจาร เรือ่ งเพศ และความรุนแรง ขณะทีอ่ กี 40 ชิน้  มีลกั ษณะใสความ หมิน่ ประมาท 
ทําใหเสื่อมเสียชื่อเสียง และเปนขาวที่ละเมิดสิทธิสวนบุคคล 14 ชิน้  และพบวิธีการ 
โฆษณาแฝง ผานขาวเบื้ องหลังการถายทําละคร-ภาพยนตร  การเปดตัวละคร- 
ภาพยนตร กิจกรรมประชาสัมพันธ ความรักดาราและเนือ้ หาทีพ่ ิธกี รพูดในรายการ 
การใชภาษาในรายการขาวบันเทิง ผูด ําเนินรายการมักใชภาษาแบบแซว 
จิกกัดมากที่สุด รองลงมาคือ ภาษาแบบขําขัน ภาษาขาวแบบหวือหวา ที่นาตกใจ 
คือ มีการใชภาษาแบบสองแงสองงามสือ่ ความหมายแฝงเรือ่ งเพศ ในลักษณะชูส าว 
ลามก อนาจาร ซึง่ มักพบในทุกชิน้ ขาวทีเ่ นือ้ หาเนนชีวติ รักของคนดัง 
ผลการศึกษาของมีเดียมอนิเตอรยงั พบอีกวา รายการบันเทิงสวนใหญมกั  
มีการโฆษณาทัง้ ทางตรง และแฝง จํานวนมาก โดยพบ 10 รายการทีม่ รี ะยะเวลาการ 
โฆษณาเกินกําหนดของ พ.ร.บ.ประกอบกิจการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน 
พ.ศ. 2551ทีก่ าํ หนดใหสามารถมีระยะเวลาในการโฆษณาไดไมเกิน ชัว่ โมงละ12 นาที 
ครึง่  สวนการโฆษณาแฝงในขาวบันเทิง จากการศึกษาแบบสุม  รายการละ 5เทป พบมี 
โฆษณาแฝงมากถึง 25 รายการ สวนใหญเปนการโฆษณาแฝงในขาวมากถึง 807 ชิน้  
คิดเปน 77% ขณะทีร่ ายการขาวบันเทิงมีอัตราคาโฆษณาอยูระหวาง 1-3 แสนบาท 
ตอนาที 

พ.ญ. พรรณพิมล หลอตระกูล ผูจ ดั การโครงการศึกษาเฝาระวังสือ่ ฯ 
กลาววา รายการบันเทิงสวนใหญเนนการประชาสัมพันธ และการโปรโมท และมีหลาย 
รายการที่ไมไดจัดกรอบการนําเสนอแกผูชม ดังนั้นรายการขาวบันเทิงจึงควรเนน 
คุณภาพของขาวบันเทิงใหมากขึน้  ไมควรใหความสําคัญ หรือพืน้ ทีข่ าวแกดารา นัก 
รองทีม่ พี ฤติกรรมในทางลบ หากนําเสนอก็ควรเปนไปในลักษณะสรางสรรคและเปน 
ประโยชนตอ การเรียนรูท จี่ ะ ไมเอาเปนแบบอยางทีด่ ีแกเด็กและเยาวชน 
"ผูด ําเนินรายการควรระมัดระวังการใชภาษาแสลง คําศัพทรว มสมัย หรือ 
การใชคําพูดสองแงสองงาม ควรลดการนําเสนอขาวที่มีผลกระทบตอสังคม  เชน 
ประเด็นเรือ่ งเพศ ชูส าว พฤติกรรมในทางลบ ลามก อนาจาร ความรุนแรง การกลาว 
หา โตเถียง หมิน่ ประมาท ละเมิดสิทธิสว นบุคคล หากจําเปนตองนําเสนอ ใหตระหนัก 
ในเรือ่ งพฤติกรรมเลียนแบบ และการสรางความรับรูท ผี่ ดิ  เขาใจวาพฤติกรรมดังกลาว 
เปนสิง่ ดีงามและยอมรับไดในสังคม" พญ.พรรณพิมล กลาว 

¢èÒǢͧ´ÒÃÒ ÁÕ¡ÒÃàµÃÕÂÁÁÒ·Ñ駹Ñé¹

ผศ.ดร.ชวนะ มหิทธิชาติกุล ภวกานันท ไมไดเปนแครองคณบดีฝาย 
วิจัยและการวางแผน คณะวารสารศาสตรและสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรม 
ศาสตร ซึง่ เปนตําแหนงปจจุบันเทานัน้  แตเขาบอกวาแทบทุกอยางในวงการบันเทิง 
"เขาเคยเปนมาหมดแลว" 
"ขณะนีร้ ายการบันเทิงไทย มีพัฒนาอยางรวดเร็ว และมีการแขงขันกันสูง 
โดยเฉพาะการทําการตลาด และการสรางแบรนดใหกบั รายการ รายการบันเทิงสวน 
ใหญ จึงมักนําเรื่องที่ประชาชนอยากรูมานําเสนอ เชน เรื่องชูสาว เปลี่ยนแฟนของ 
ดารานักแสดงซึ่งเปนบุคคลที่ประชาชนสนใจ ขณะเดียวกันผูดําเนินรายการมักใช 
คําพูดปลุกเราความรูสกึ ใหผชู มคลอยตาม กับขาวนัน้ ๆ 
สวนใหญใชภาษาไมคอยสุภาพ  พูดจาสอเสียด หรือแมแตการวิจารณ 
ดารานักแสดงแบบเกินเลย ใสความ วาคนโนนคนนีโ้ กหก ทัง้ ๆ ทีค่ วามเปนจริงแลว 
อาจจะไมไดเปนเชนนัน้  บางครัง้ ขาวเหลานัน้ ก็ไมเปดโอกาสใหฝา ยทีถ่ ูกตอวากลาว 
หาไดชแี้ จงเลยดวยซ้ํา 
เมือ่ กอนทีค่ วามเปนดาราภาพยนตร ดาราละคร หรือศิลปนนักรองจะไม 
ขามอาชีพกัน โอกาสทีจ่ ะเห็นดาราภาพยนตรมาเลนละครนัน้ นอยมาก อาชีพดารา 

{ 8 } 
จึงมีคณ
ุ คา ผูค นเฝารอคอยทีจ่ ะไดเห็น แตปจ จุบนั นีเ้ ราจดจําพระเอกนางเอกไดกคี่ น 
หรือใครที่อยูในใจตลอดกาลบาง ดาราในยุคนี้จงึ เปนแบบเกิดงายตายเร็ว เห็นวันนี้ 
ไมรูวาพรุงนีจ้ ะอยูใ นจออีกหรือเปลา จึงตองมีการสรางขาวเพื่อใหดาราสามารถอยู 
ในวงการใหไดนานทีส่ ุด ขาวทีเ่ กิดขึน้ กับดาราแตละคนจึงมักมีการกําหนดไวอยูแ ลว 
ซึง่ บางทีเราตองเขาใจสวนนีด้ วย" 
ผศ.ดร.ชวนะ กลาวทิง้ ทายวา ขอเสนอใหทางหนวยงานภาครัฐมีการจัด 
ระดับความเหมาะสมของสื่อ หรือ เรตติง้  ในรายการบันเทิง เพื่อใหรายการตางๆ ได 
แบงระดับการนําเสนอขาวบันเทิงใหเหมาะสมดวย และหากตองการนําเสนอขาว 
บันเทิงในดานดี เราปรับเปลีย่ นในสถานีโทรทัศนเชิงพาณิชยไดยาก เพราะเขาตองพึง่  
โฆษณา แตจะเปนไปไดหรือไม ที่สถานีโทรทัศนของรัฐหรือสาธารณะจะเปดโอกาส 
ใหมขี า วดารา ขาวบันเทิงในดานดีไปนําเสนอบาง หรือทําใหเห็นเปนตัวอยางเลย 

à¹×éÍËÒ´Õ ¤¹äÁè´Ù ÍÂÙèäÁèä´é

ธิตพ
ิ ร จุติมานันท  โปรดิวเซอรรายการไนนเอนเตอรเทน กลาววา 
ผลสํารวจเปนภาพสะทอนที่เปนประโยชนตอ คนในวงการบันเทิง แตผลสํารวจบาง 
เรือ่ งอาจจะ คิดคนละมุมกับผูนําเสนอขาวบันเทิง เพราะตองยอมรับวาปจจุบันขาว 
บันเทิง อาจจะไมมีประโยชนตอ ผูช มเทาใดนัก แตกจ็ ะตองคํานึงถึงผลประโยชนทาง 
ธุรกิจ และเรียกเรตติง้ ผูช มดวย ซึง่ ถาเรามานําเสนอแตขา ว หรือ ธุรกิจอุตสาหกรรม 
บันเทิงเพียงอยางเดียว คนก็อาจจะไมชมรายการของเราก็ได 
"หากพิจารณาจากเรตติง้  จะเห็นไดวา ทําไมขาวบันเทิงจึงออกมาเปนแบบ 
นี้  ยกตัวอยางรายการไนนเอ็นเตอรเทน ในชวงที่มีสกูปดีๆ เกี่ยวกับวงการบันเทิง 
เรตติง้ ชวงนัน้ จะต่าํ ทีส่ ดุ  แตพอเขาชวงเมาทดาราเรตติง้ จะพุง ขึน้ มาในอีกระดับหนึง่ ซึง่  
ตางจากชวงสกูปอยางมาก 
รายการไนนเอ็นเตอรเทนในยุคแรกเคยพยายามทีจ่ ะนําเสนอขาวดาราใน 
ดานสรางสรรค  แตปรากฏวาเรตติ้ งต่ํามาก และเสี่ยงที่จะถูกถอดจากผังเพราะ 
โฆษณาไมเขา เราจึงตองปรับเปลีย่ นวิธกี ารนําเสนอ แตอยางไรก็ตามยังมีการสอด 
แทรกเรือ่ งทีส่ รางสรรคเชนกัน แมจะอยูใ นสัดสวนทีน่ อ ยก็ตาม 
สวนโฆษณาแฝงในรายการนั้น ยอมรับวาสวนหนึ่งเพราะชวงเวลาใน 
โฆษณาตรงเต็มแลว แตยงั มีผอู ยากลงโฆษณาอยู  และมีการเสนอทางเลือกเพือ่ วาง 
สินคาในรายการบาง แตโฆษณาแฝงที่อยูในเนื้อขาว  เชนฉากหลังดาราขณะให 
สั มภาษณนั้ น  ไมสามารถหลีกเลี่ ยงได   เพราะดาราที่ ไปออกงานไม สามารถให 
สัมภาษณในจุดอืน่ ไดเชนกัน เพราะมีเงือ่ นไขสัญญาไว 
ขณะเดียวกันขอจํากัดของวงการบันเทิงไทยคือ คนทีท่ ํางานอยูเ บือ้ งหลัง 
ก็ไมพรอมทีจ่ ะพูด ไมชอบเปนขาว บางทีตดิ ตอขอสัมภาษณยากมาก บางคนทํางาน 
เบือ้ งหลังเกงมาก แตพดู ไมเกงเขาก็ไมอยากใหขา ว และอีกดานหนึง่ ตองยอมรับวาผู 
สือ่ ขาวบันเทิงบานเราก็ไมคอยเตรียมความพรอม ไมทําการบาน เจอดาราก็ถามแต 
เรื่องความรัก ถามความรูสึกของดาราทันที  ไมรูจะนําประเด็นอื่นนําเสนออยางไร" 
ธิติพร กลาว 
โปรดิวเซอรรายการไนนเอ็นเตอรเทน กลาวอีกวา หากตองการปรับ 
เปลีย่ นการนําเสนอขาวบันเทิง ตองยอนกลับไปเปลีย่ นพฤติกรรมของผูช มดวยเชนกัน 
เพราะหากชอบดูขา วบันเทิงในเชิงความรัก ชูส าว ของดารามากกวาเรือ่ งสรางสรรค 
คนทํารายการก็จําเปนตองทําเพือ่ ใหรายการอยูไ ด หรืออีกวิธกี ารหนึง่ คือทุกชองตอง 
เปลีย่ นการนําเสนอพรอมกัน ไมใชใหชอ งใดชองหนึง่ เปลีย่ นแตฝายเดียว เพราะแม 
วาชองของตนเองเปลี่ยน แตหากชองอื่นยังนําเสนอในมุมเดิม ผูชมก็จะเปลี่ยนไป 
ดูรายการในชองนัน้ แทน ทีส่ ุดคนทีท่ ํารายการดีๆ ก็จะอยูไ มได 
พรรณี รุง สวาง บรรณาธิการโตะขาวบันเทิง สถานีโทรทัศนทวี ีไทย 
กลาววา  ดวยทีวีไทยไมจําเปนตองพึ่ งรายไดจากการโฆษณา จึงมีอิสระในการ 
นําเสนอประเด็นขาวอยางสรางสรรคได กองบรรณาธิการจะทํางานหนักกวาจะทํา 
ขาวออกมาไดแตละชิน้  แมแตทําขาวดาราก็ตอ งมีประเด็นทีส่ รางสรรค  ตองสัมภาษณ 
บุคคลทีเ่ กีย่ วของในขาวหลายคน เพือ่ ใหขาวนัน้ รอบดานทีส่ ุด และเกิดประโยชนตอ  

“ªèǧ·ÕèÁÕÊ¡Ùê»´Õæ à¡ÕèÂǡѺǧ¡ÒÃ
ºÑ¹à·Ô§ àõµÔ§é ªèǧ¹Ñ¹é ¨ÐµèÓ·ÕÊè ´Ø áµè
¾Íà¢éÒªèǧàÁÒ·ì´ÒÃÒàõµÔ§é ¨Ð¾Ø§è ”
¸ÔµÔ¾Ã ¨ØµÔÁҹѹ·ì

“¢è Ò Ç´ÒÃÒ¡ç µ é Í §ÁÕ » ÃÐà´ç ¹ ·Õ è
ÊÃéÒ§ÊÃÃ¤ì µéͧÊÑÁÀÒɳìºØ¤¤Å·Õè
à¡ÕÂè Ç¢éͧ㹢èÒÇËÅÒ¤¹ à¾×Íè ãËé¢Òè Ç
¹Ñé¹Ãͺ´éÒ¹·ÕÊè ´Ø áÅÐà¡Ô´»ÃÐ⪹ì
µèͼÙéªÁ´éÇ áÅÐàÁ×èÍÇÑ´·ÕèàõµÔé§
¢³Ð¹ÕéÃÒ¡Òúѹà·Ô§¢Í§·ÕÇÕä·ÂÁÕ
¼Ùªé ÁÁÒ¡¢Öé¹àÃ×èÍÂæ”
¾ÃÃ³Õ ÃØè§ÊÇèÒ§

ผูช มดวย และเมือ่ วัดทีเ่ รตติง้  ขณะนีร้ ายการบันเทิงของทีวไี ทยมีผชู มมากขึน้ เรือ่ ยๆ อยู 
ในระดับทีน่ า พอใจ ซึง่ นาจะสะทอนไดดวี า คนทีต่ อ งการดูขา วบันเทิงเชิงสรางสรรคกย็ งั  
มีอยู 

¾Ñ²¹Ò¡ÒâèÒǺѹà·Ô§: ¤ÅÒÊÊÔ¡ âÃáÁ¹µÔ¡ ÍÕâõԤ

แทนคุณ จิตตอสิ ระ ดารานักแสดงและพิธีกร กลาววา ตนเองนัน้ อยู 
ตรงกลางระหวางการเปนดาราและการทํางานภาคประชาสังคม จึงคอนขางเขาใจวา 
วงการบันเทิงประเทศไทยเปนแบบนี ้ ขณะเดียวกันก็เปนหวงวาสังคมจะเปนอยางไร 
ถาหากยังไมเปลีย่ นแปลง ซึ่งการเปลีย่ นแปลงนัน้ ตองทํารวมกัน วันนี้อาจจะชาสัก 
10 ปหากมองเปรียบเทียบยังประเทศอืน่ ทีใ่ ชสอื่ บันเทิงสรางคุณคาใหสงั คม แตดกี วา 
ไมเขารวม 
แทนคุณ กลาวถึงการแกปญ
 หาวา หากเปลีย่ นไมไดในทันที ก็เห็นวาควร 
กําหนดเรตติ้งใหเหมาะสมกับชวงเวลาดวย โดยเฉพาะชวงเวลาครอบครัวตั้งแต 
16.00-22.00 น.ควรกําหนดใหเปนรายการทีส่ รางสรรค เวลานอกจากนัน้ จะมีรายการ 
อืน่ ใดก็ตามความสมควร 
"หากเรามีสังคมสื่อ แบบนี้ ประเทศก็จะไมพัฒนาไปไหน แตก็เขาใจวาที่ 
สื่อเปนเชนนี้เพราะตองเลี้ยงตัวเอง เราเคารพซึง่ กันและกัน ไมโทษกัน แตตอ จากนี้ 
คนไทยตองเปลีย่ นรวมกัน ทัง้ ผูผ ลิตและผูช ม ไมเชนนัน้ ก็ไมมจี ุดหมาย 
หากสังเกตการเปลีย่ นแปลงของวงการบันเทิงบานเราจะเห็นไดวา  ยุคแรก 
เลยเปนการขายความคลาสสิก แตมาก็ขายความโรแมนติก แตยุคปจจุบันนัน้ ขาย 
ความอีโรติค  ตองเขาใจวาทีเ่ ปนแบบนีส้ ว นหนึง่ เพราะผูช มชอบดู ซึง่ ก็สะทอนใหเห็น 
วาฐานความคิดของคนในสังคมยังไมแข็งแรงพอ แตผผู ลิตเองก็ตอ งคํานึงดวยวา แม 
การอยูรอดจะสําคัญ แตการอยูร วมสําคัญกวา" แทนคุณ กลาว 

{ 9 } 

fact file: 
“ÊÃéÒ§¢èÒÇà¾×èÍãËé´ÒÃÒ
ÊÒÁÒöÍÂÙèã¹Ç§¡ÒÃãËé
ä´é¹Ò¹·ÕèÊØ´ ¢èÒÇ·Õèà¡Ô´
¢Ö é ¹ ¡Ñ º ´ÒÃÒáµè Å Ð
¤¹¨Ö§ÁÑ¡ÁÕ¡ÒáÓ˹´
äÇéÍÂÙèáÅéÇ”

¼È.´Ã.ªÇ¹Ð ÁËÔ·¸ÔªÒµÔ¡ÅØ
Àǡҹѹ·ì

“¼Ùé¼ÅÔµàͧ¡çµéͧ¤Ó¹Ö§
´éÇÂÇèÒ áÁé¡ÒÃÍÂÙèÃÍ´
¨ÐÊÓ¤Ñ- áµè¡ÒÃÍÂÙè
ÃèÇÁÊÓ¤Ñ-¡ÇèÒ”
á·¹¤Ø³ ¨ÔµµìÍÊÔ ÃÐ

ÊÑ´Êèǹ»ÃÐà´ç¹¢èÒÇ

ผลการศึกษาของมีเดียมอนิเตอร  พบสัดสวนประเด็นขาวบันเทิงดังนี้ 
l ผลงานบันเทิง (290 ชิ้น, 22.6 %) 
l ความรัก (268 ชิ้น, 20.9 %) 
l กิจกรรมธุรกิจ (156 ชิ้น, 12.1%) 
l กิจกรรมสาธารณะ (78 ชิ้น, 6.1 %) 
l เรื่องรางวัล/การประกวด (71 ชิ้น, 5.5 %) 
l เบื้องหลังการผลิต (66 ชิ้น, 5.1 %) 
l สุขภาพ/ความงาม/ศัลยกรรม (55 ชิ้น, 4.3%) 
ขณะที่เนื้อหาประเด็นขาวที่มีคอนขางนอย ไดแก  ประวัติศาสตร/อัตชีวประวัติ 
(25 ชิ้น,  1.9%), พฤติกรรมในทางลบ (18 ชิ้น,  1.4 %),  โอกาส/ความกาวหนาในวิชาชีพ (17 
ชิ้น, 1.3 %), แฟนคลับ (17 ชิ้น, 1.3 %), ธุรกิจสวนตัว(13 ชิ้น, 1 %), ปาปาราซซี่/คลิป/อนาจาร 
(13 ชิ้น, 1 %) 

¤ÍÁàÁ¹àµàµÍÃì

ไมเฉพาะการประกวดนักรองเทานัน้ ทีต่ อ งมีคอมเมนเตเตอร รายการขาวบันเทิงเอง 
ก็มีกบั เขาเหมือนกัน โดย 3 บุคคลทีม่ ักเห็นหนาอยูบ อ ยๆ คือ "ติม๋ -พรรทิภา สกุลชัย" และ 
“เกรียงศักดิ์ สกุลชัย” หรือ ตอย แอคเนอร รายการทีวีพูล ไลฟ ชอง 5  และอีกคนคือ 
"วรชาติ เฉลิมชัย" หรือ เจจา จากรายการดาวกระจาย สุดสัปดาห ชอง 9 โดยสวนใหญ 
เนนการวิพากษวิจารณเรือ่ งสวนตัวของแหลงขาว 

â¦É³ÒµÃ§ â¦É³Òὧ
Á´ÅÙ¡¢Í§´ÒÃÒãËé¢Òè ÇÇèÒ... 

มี 10 รายการทีโ่ ฆษณาตรงเกินกวากฎหมายกําหนด ไดแก 1. ดาวกระจาย สุดสัปดาห 
2. ดาวกระจาย 3. รายการสีสันบันเทิงสด 4. โตะขาวบันเทิง 5. ไนนเอนเตอรเทน ค่ํา 6. ตมยํา 
บันเทิง 7. ทีวีพูล ทูไนท 8. อีซี  เอนเตอรเทนเมนต 9. ช็อตเด็ดคนดัง และ 10. คันปาก 
ส วนโฆษณาแฝงในข าวนั้ นพบถึ ง 
807 ชิ้น คิดเปน 77% หรือเกือบ 3  ใน 4  ของ 
จํานวนชิ้ นขาวทั้งหมด 
รูปแบบโฆษณาแฝงที่พบมากที่สุด 
คือ แฝงเนื้อหา 400 ชิ้น (50%) รองลงมา คือ 
แฝงวัตถุ  262 ชิ้น (32%),  แฝงบุคคล 72  ชิ้น 
(9%), แฝงกราฟฟก 46 ชิ้น(6%) และแฝงสปอ 
ตสั้น 27 ชิ้น (3%) 
รายการที่ มี สั ด ส ว นโฆษณาแฝง 
มากที่สุด  10  อันดับแรกไดแก 1. อีซีเอ็นเตอรเทนเมนต 2. ดาราสตอรี่  3. เจาะกระแสบันเทิง 4. 
ดาวกระจาย  5. เสนทางบันเทิง  6. สีสันบันเทิง  7. ฮอตไลนบันเทิง  8. ตมยําบันเทิง  9. ไนนเอน 
เตอรเทนเที่ยง 10. สีสันบันเทิงสด 

"...ถามีการขุดคุย กันลงไปในหลายๆ ขาวนัน้ จะพบวาแทบจะหา 
สาระหรือแกนความอะไรไมได นอกจากเรือ่ งดรามาแบบเวอรๆ ของคนใน 
สังคมทีช่ ว ยกันตอดอกตอผล และสรางสีของขาวออกไปคนละแตมสองแตม 
แตนคี่ อื สังคมไทยทีเ่ ราคุน เคยมาในชวง 1ทศวรรษ ทีจ่ ะตองมีการ 
เสพสือ่ เกีย่ วกับขาวบันเทิงไรสาระ และนักขาวมีหนาทีเ่ พียงแคเอาไมคหรือ 
เทปไปจอปาก เพือ่ ใหแหลงขาวแสดงความโงของตัวเอง ซึง่ ก็สะทอนไปยัง 
คนทํางานบางภาคสวนอีกชัน้ หนึง่  
...เมือ่ ขาวบันเทิงแบบตบตี กอสซิปเมามันสคอ ยๆ สรางเนือ้ สราง 
ตัวขึน้ มาในรอบหลายปกับสังคมไทย นัน่ ก็หมายความวาถึงจุดๆ หนึง่ ขาว 
แบบนีก้ ลายเปนขาวทีค่ นเขาใจไปเองวามันคือขาวทีค่ วรเสพ และขาวทีจ่ ริงๆ 
นัน้ กลายเปนขาวรอง หรือกลาวอีกทาง มันยืนสลับตําแหนงกัน ทีไ่ มวาจริง 
หรือไมกต็ ามมันสะทอนความเนาทัง้ ระบบของคนทีร่ ายงานและรอเสพ อยาง 
ไมสามารถพักเบรกได 
ตอนทีผ่ มยังเด็ก ขาวบันเทิงคือขาวการสรางละครหรือสรางหนัง  ¢èÒÇ·ÕèÁÕà¹×éÍËÒ¡ÃзºµèÍÊѧ¤Á
สักเรือ่ ง แตตอนนีข้ าวบันเทิงคือขาวดารานอนกัน นักแสดงตบตีและความ 
พบเนื้อหาขาวที่มีผลกระทบทางสังคม 54  ชิ้น โดยเปนขาวลักษณะลามก  อนาจาร 
เคลือบแคลงสงสัยวา ผัวตัวเองเปนเกยหรือเปลากระทัง่ สังคมตองโดดมา  เรื่องเพศ และความรุนแรง  40 ชิ้น ขาวที่อาจมีลักษณะใสความ หมิ่นประมาท ทําใหเสื่อมเสียชื่อ 
เสียง 11 ชิ้น และขาวที่อาจมีการละเมิดสิทธิสวนบุคคล 
สงสัยและรวมมีสว น 
พบ 6 ชิ้น ทั้งหมดพบในชอง 3, 5, 7 และ 9 
สักป 2010 หรืออาจจะปหนา บางที มดลูกของดารานักแสดง 
จากขาวที่มีผลกระทบทางสังคม 54 ชิ้น เปนขาวที่ 
อาจจะออกมาสัมภาษณสื่อเองได หรือถาไมพอ เราอาจเห็นรังไข ออกมา 
มาจากกลุ
มเนื้อหาบันเทิง 47 ชิ้น ที่เหลือคือขาวโปรโม 
แถลงขาววา มีกกิ๊ กับลําไสใหญ..." 
ท (16 ชิ้น) 
ความเห็นสวนหนึ่งของคนดู  เขาไมไดรวมเวทีเสวนา แตแสดง 
โดยรายการที่พบขาวที่มีผลกระทบตอสังคมมากที่ 
ทรรศนะผานบทความ "โมเดลของขาวบันเทิง สะทอนภาพเนาทั้งระบบ" 
สุดคือ ทีวีพูลไลฟ 8 ชิ้น รายการทีวีพูลทูไนท,  ไนนเอ็น 
คอลัมนหนามานมายา นสพ.กรุงเทพธุรกิจ ฉบับวันที่ 23 มิถนุ ายน 2553  เตอรเทนวีคเอ็น และดาวกระจาย รายการละ 5 ชิ้น 
ลงชือ่ ผูเขียนวา “นันทขวาง สิรสุนทร” 

{ 10 } 
special report:

{ 11 } 
เรือ่ ง: โกวิท โพธิสาร ภาพ: www.boston.com 

¼Å¡ÒÃÈÖ¡ÉÒàÃ×èͧ “»ÃÒ¡¯¡Òóì¤ÇÒÁ¢Ñ´áÂ駷ҧ¡ÒÃàÁ×ͧã¹à¤Ã×Í¢èÒÂÊѧ¤ÁÍ͹äÅ¹ì” ¨Ó¹Ç¹ËÅÒÂÃéÍÂ˹éÒ¶Ù¡ÂèÍ
ãËéàËÅ×Í¢éÍÁÙÅäÁè¶Ö§ 10 ˹éÒ áÅÐ㹨ӹǹ 10 ˹éÒ·ÕèÇèÒ¶Ù¡¢ÁÇ´»ÃÐà´ç¹ãËéàËÅ×Íà¾Õ§äÁè¡ÕèºÃ÷Ѵ ¡ÃйÑé¹ … ¢éͤÇÒÁÊÑé¹æ
·ÕèÇèÒ¡ç¹èÒµ¡ã¨äÁè¹éÍÂ
“ÁÕà ´Õ Á͹Ôà µÍÃì¾ º¤¹ãªéÊ ×èÍÍ͹äŹìã ¹ªèǧ¢Ñ´ áÂé§ ·Ò§¡ÒÃàÁ×Í §ÊÃéÒ§¤ÇÒÁᵡá¡ÁÒ¡¡ÇèÒÊÁÒ¹©Ñ¹ ·ì
¡ÒÃáÊ´§¤ÇÒÁ¤Ô´àËç¹ËÃ×Í ÇÔ¾ Ò¡ÉìÇ Ô¨Òóì´éǤÇÒÁÃعáç â¨ÁµÕ½ Ñ觵ç¢éÒ Á ÊÃéÒ§¤ÇÒÁà¡ÅÕ´ªÑ§ á¹Ðãªé§ Ò¹
´éÇ Â¤ÇÒÁÃѺ ¼Ô´ ªÍº Êӹ֡㹡ÒÃÍÂÙèà èÇ Á¡Ñ¹ ”
Íѹ·Õè¨ÃÔ§¡è͹ŧÁ×ÍÈÖ¡ÉÒ àÃÒ¡ç¹èҨоºàË繤ÇÒÁäÁ軡µÔ¢Í§âÅ¡Í͹äŹìÍÂÙè¾ÍÊÁ¤ÇÃáÅéÇ à¾ÃÒШҡà´ÔÁ·Õè
ÍÔ¹à·ÍÃìà¹çµ¶Ù¡ãªéà¾×èͤÇÒÁºÑ¹à·Ô§à»ç¹ËÅÑ¡ áµè»Ñ-ËÒ¤ÇÒÁ¢Ñ´áÂ駷ҧ¡ÒÃàÁ×ͧ¢Í§ä·Â ¡çÅÒ¡¤ÇÒÁ¤Ô´àËç¹·Õáè µ¡µèҧ仢ÂÒÂ
¤ÇÒÁµèÍã¹âÅ¡Í͹äŹìÁÒ¡¢Öé¹ ¡ÃзÑ觪Ѵਹ·ÕèÊØ´ã¹ÃÐÂÐ 5 »Õ·Õè¼èÒ¹ÁÒ
«Ö觼šÒÃÈÖ¡ÉÒ¼èÒ¹¡ÒÃÇÔà¤ÃÒÐËìà¹×éÍËÒã¹àÇçºä«µìà¿«ºØê¤ ·ÇÔµàµÍÃì àÇ纺ÍÃ촾ѹ·Ô» áÅпÍÃìàÇÔÃì´àÁŠ㹪èǧ
àÇÅÒÃÐËÇèÒ§Çѹ·Õè 12 ÁÕ¹Ò¤Á-30 ¾ÄÉÀÒ¤Á 2553 ¡çªèÇ©ÒÂÀÒ¾¤ÇÒÁ¢Ñ´áÂé§ãËéàËç¹ã¹àªÔ§¢éÍÁÙÅä´éªÑ´à¨¹ÁÒ¡¢Öé¹ 

ÁÑè¹ ã¨ÇèÒ ¤¹ä·ÂãªéÊ×èÍÍ͹äŹìâ ¨ÁµÕ½ Ñ觵ç¢éÒ ÁÍÂèÒ §Ãع áç

ขอมูล ณ วันที่ 30 พฤษภาคม 2553 พบการรวมกลุมเพื่อแสดงความคิด 
เห็นทางการเมืองในเว็บไซตเฟซบุค 1,308 กลุม  มากทีส่ ดุ คือตอตานคนเสือ้ แดงโดย 
ตรง 423 กลุม  คิดเปน 32.4% กลุม ทีม่ ีสมาชิกมากทีส่ ุดขอมูล คือ “มัน่ ใจวาคนไทย 
เกิน 1 ลานคนตอตานการยุบสภา” มีสมาชิก 556,339 คน สวนกลุมสนับสนุน 
คนเสื้อแดง และตอตานรัฐบาลรวมกันพบ 15% ขณะที่กลุม รณรงคใหเกิดสันติวิธมี ี 
เพียง 3% เทานัน้  มีการแสดงความคิดเห็นโจมตี วิพากษวจิ ารณ คอนขางเปนไปอยาง 
รุนแรง มีลกั ษณะการแบงแยก แบงฝายอยางชัดเจน ทัง้ ยังพบกลุม ทีใ่ ชการประณาม 
ประจาน กลุม ผูท ใี่ หขอ มูลในเชิงหมิ่นสถาบัน โดยเชื่อมโยงกับอีเมลและสงตอกันไป 
เชน กลุม “Social Sanction ยุทธการลงทัณฑทางสังคม” ปจจุบันกลุมนีถ้ ูกปดหรือ 
ยกเลิกไปแลว ขณะเดียวกันก็มกี ลุม ทีอ่ อกมาตอตานวิธกี ารดังกลาวโดยตัง้ เปนกลุม  
“anti-social sanction” ขึน้ มาตอบโต 
สวนการใชทวิตเตอรนนั้ พบวา ใน20 อันดับแรกของผูท มี่ กี ารอางอิงถึงมาก 
ทีส่ ดุ เปนนักขาวถึง 9 คน และ 8 คนในนัน้ มาจากเครือเนชัน่  ขอมูลทีม่ กี ารสือ่ สารผาน 
ทวิตเตอรเปนไปทัง้ ลักษณะการสงขาว และการแสดงความคิดเห็นทางการเมือง 
ขณะที่การใชเว็บบอรดหองราชดําเนินของเว็บไซตพันทิป ก็มีการแสดง 
ความคิดเห็นโจมตีฝงตรงขามโดยใชภาษาที่ไมเหมาะสม เกิดการตอบโตกันไปมา 
กระทัง่ วันที่ 15 พฤษภาคม ทีผ่ า นมา หองราชดําเนินถูกปดบริการ โดยผูด แู ลเว็บไซต 
ใหเหตุผลวา “การแสดงความคิดเห็นทีเ่ กิดขึน้ สวนใหญเขาขางกลุม ตัวเอง แสดงขอมูล 
ทีไ่ มสามารถตรวจสอบได และยิง่ สรางความขัดแยงมากขึน้ กวาเดิม” นอกจากนีย้ งั มี 
ฟอรเวิรดเมลทางการเมือง ซึ่งสํารวจพบเนื้อหา 6 กลุม คือ กลุมวาทกรรมความรู 
ความจริงการชุมนุม ความขัดแยงทางการเมือง กลุม วาทกรรมรักชืน่ ชมในหลวง ตลก 
ลอเลียน ประณาม ประจาน วาทกรรมลมเจา  และวาทกรรมโนมนาวรณรงคทาง 
การเมือง 

กระทั่ง แนใจแลวจึงนําขอมูลทีเ่ ก็บไวมาประจาน เผยแพร จนนําไปสูก ารกีดกันทาง 
สังคม หรือการดําเนิ นคดีตามกฎหมาย  อีกทั้งพบการสรางความเกลียดชังและ 
ปฏิเสธการอยูร ว มกัน ซึง่ พบมากในทุกชองทาง ซึง่ สิง่ เหลานีเ้ ปนการสือ่ สารเพือ่ สราง 
ความแตกแยกทางการเมือง 
มีเดียมอนิเตอรไดใหขอ เสนอแนะสําหรับการใชสอื่ เครือขายสังคมออนไลน 
เพือ่ ใหเกิดประโยชนตอ สวนรวมของสังคมนัน้  ผูใ ชงานตองตระหนักในความนาเชือ่ ถือ 
ของขอมูล แยกแยะใหออกระหวางขอมูลที่เปนขอเท็จจริงกับความคิดเห็นสวนตัว 
ตรวจสอบขอมูลโดยอิงกับสือ่ อื่นๆ พึงตระหนักถึงการหมิ่นประมาทและการละเมิด 
สิทธิสว นบุคคล การแสดงความคิดเห็นบนโลกออนไลนเปนพืน้ ทีส่ าธารณะไมใชพนื้ ที่ 
สวนตัว จึงตองตระหนักถึงผลกระทบตอตัวเองและผูอนื่  ขอมูลจากฟอรเวิรดเมลไม 
ควรเชื่อในทันที  ตองตรวจสอบจากสื่ออื่นดวย อีกทั้งไมควรสงตอขอความที่สราง 
ความอับอาย ไมเหมาะสม หรือโจมตีฝา ยหนึง่ ฝายใดอยางรูเ ทาไมถงึ การณ ระมัดระวัง 
ในการสรางความเกลียดชัง อคติ และความรุนแรง และทายสุดคือตระหนักในการใช 
สื่อใหมเพื่อเสริมสรางคุณภาพของความรู  ใชพื้นที่เพื่อความปรองดอง สมานฉันท 
ตลอดจนรูถ ึงอิทธิพลของสื่อและผลกระทบจากการใชสื่อดวย” 

¤Ø³ ¤èÒ ¤ÇÒÁà»ç¹ ¤¹ ¢Í§¤¹½Ñ觵ç¢éÒ Á

ผลการศึกษาดังกลาวนํามาซึ่งการจัดเวทีเสวนาเรื่อง  “เครือขายสังคม 
ออนไลน สรางความแตกแยก หรือสรางความสมานฉันท” ณ หอง F401 ชัน้ 4 อาคาร 
60 ป มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร เมือ่ วันที่ 3 มิถุนายน 2553 ซึง่ นักวิชาการทัง้ จากฝง  
รัฐศาสตร นิเทศศาสตร นักวิชาชีพสือ่  รวมถึงผูเ ชีย่ วชาญดานเทคโนโลยีเขารวมพูด 
คุย 
“ขอมูล คํา หรือภาพทีล่ งเปนขอความเพียงสัน้ ๆ ไมไดมกี ารวิเคราะหอะไร 
มากกวานี ้ ปญหาทีเ่ กิดขึน้ คือการแสดงความคิดเห็นแบบเอามันส เอาอยางกันเขาไป 
âÅ¡Í͹äÅ¹ì ¤×;×é¹ ·Õè¢ Í§¤¹ËÅÒ¤¹
ในทางกลับกันทําใหสังคมนั้นมีลักษณะอํานาจนิยมมากขึ้น เพราะเรารูสึกอยูขาง 
“กระบวนการสือ่ สารทางการเมืองทีเ่ กิดขึน้ ในเครือขายสังคมออนไลน มัก  ความถูกตอง ซึง่ ถูกหรือเปลาไมร ู แตขณะนัน้ รูส กึ วาตัวเองทําถูกแลว สิง่ ทีน่ า กลัวคือ 
มีการแบงแยกฝายจุดยืนทางการเมืองชัดเจน ทัง้ ยังมีการโตแยง โตเถียงดวยความ  คนที่คิดวาตัวเองทําถูกแลว ก็กําลังทําอะไรผิดในเวลาเดียวกันไปหรือเปลา หรือ 
ดุเดือด มีการสอดแนมพฤติกรรมหรือความคิดเห็นของบุคคลอืน่ โดยติดตามวิเคราะห  ทํารายคนอื่นอยูหรือเปลา 

{ 12 } 

ที่นาจะตองคุยก็คือ ไมควรไปทําอะไรสักอยางใหคนที่พูดถึงไดรับความ 
เดือดรอน หรือไดรบั ผลกระทบ โดยทีต่ วั คุณเองก็ไมรวู า คนทีก่ ําลังพูดถึงเปนอยางนัน้  
อยางนี้จริงหรือไม” ดร.นฤมล ทับจุมพล คณะรัฐศาสตร จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย 
ใหความเห็น 
ในฐานะผูท ําวิจัยเรือ่ ง “การสือ่ สารการเมืองในบริบทการเปลีย่ นแปลงใน 
ชนบท” ดร.นฤมลยังกลาวอีกวา ปจจุบนั คนชนบทเลือกรับสือ่ ทางการเมืองทีช่ ดั เจน 
ขึน้  เห็นไดจากการติดจานดาวเทียมทีเ่ ปนสือ่ การเมือง เชน ดาวเทียมพีทวี ี ดาวเทียม 
เอเอสทีว ี สวนสื่อกระแสหลักทีถ่ ูกมองอยางกลางๆ นั้นคนเลือกดูเลือกชมนอย อาจ 
เปนเพราะวาเขาเชียรขา งไหน เขาก็จะเลือกอานสือ่ ตามกระแสนัน้ ๆ  ซึง่ ไมใชเรือ่ งของ 
การสรางความแตกแยก แตเปนการสรางลักษณะ ทัง้ นีส้ อื่ กระแสหลักตองตัง้ คําถาม 
กับตัวเองแลววา ทําไมไมเปนฝายทีถ่ กู เลือก หรือพูดถึงนอยลง 
“ทุกวันนี้ เราจึ งเห็ นภาพของการปดสื่ อมากกวาการนํากฎหมายหมิ่ น 
ประมาทมาใช  และทีส่ ําคัญ การนําเสนอขาวบางครัง้ ทําใหรสู กึ วาคูก รณีมคี วามเปน 
มนุษยนอ ยลงกวาคุณ สะทอนภาพไดจากชวงการชุมนุมทางการเมือง เมือ่ คนเราคิด 
วาคูต รงขามมีความเปนคนนอยกวา เลยไมสนใจวาจะใชวธิ กี ารอารยชนกับคนๆ นัน้  
หรือไม” 
ดร.นฤมล กลาวอีกวา ทางออกของสือ่ ปจจุบันคือ ตองมีการติดตามขาว 
ใหหลากหลายดาน  เชน คนเสือ้ แดงทีก่ ลับบานไปแลวเขาเปนอยางไร เพราะหากสือ่  
คิดจะสรางความปรองดองสมานฉันทใหเกิดขึน้ แลว ตองทําใหคนรายยอยๆ นัน้ รูว า  
เสียงของเขาไดรบั การฟง สวนหลักการทํางานของสือ่ ในภาวะวิกฤตทางการเมือง ที่ 
ผานมาสะทอนใหเห็นแลววา สือ่ กําลังเมาหมัด คือสะทอนปรากฎการณมากกวาการ 
แสวงหาทางออก มีแตการนําเสนอปรากฎการณ สัมภาษณไดขอ มูลมาแลวแตไมรู 
จะเลือกอยางไร เพราะขอมูลดูเหมือนจริงทุกเรือ่ ง ดังนัน้ การกลัน่ กรองเปนสิง่ จําเปน 
และหากตองนําพืน้ ทีส่ าธารณะมาใช ตองมีหลักการ คือ ตองเปนขอมูลขอเท็จจริง ไม 

ใชมาจากความเห็น คานิยมพื้นฐานทั่วไป  และตองนําไปสูการสรางสิ่งที่เรียกวา 
ฉันทามติ คือทําใหคนอยูร ว มกันได แมจะมีความแตกตาง เพราะสังคมประชาธิปไตย 
สอนไววา ใหตอ งยอมรับคนแตกตางใหมพี นื้ ทีท่ ยี่ นื อยูไ ด ซึง่ สือ่ มีสว นสําคัญอยางมาก 
“ความรุนแรงสามารถขยายไดดว ยตัวของมันเอง ซึง่ ประเด็นพวกนีไ้ มคอ ย 
มีใครคิด และปลอยใหเกิดขึ้น จะกลับมาซอมอีกครั้ง ก็ซอมยากแลว  ในฐานะที่ 
อาจารยเปนพวกสันติวธิ ี คงไมมีประโยชนทจี่ ะพูดคําวา “สันติวิธ”ี หากไมไดทําอะไร 
เพราะขณะนีค้ วามรุนแรงกลายเปนความรุนแรงทางวัฒนธรรมไปแลว ซึง่ สะทอนให 
เห็นชัดเจนหลังจากทีเ่ กิดวิกฤตทางการเมืองครัง้ ทีผ่ า นมา” ดร.นฤมล กลาว 

¤ÇÒÁà¡ÅÕ ´ªÑ§ ¤ÇÒÁàÃçÇ ÊÙ§

เมือ่ อินเทอรเน็ตคือสวนหนึง่ ของยุคสมัยนี ้ และไมใชอนิ เทอรเน็ตความเร็ว 
เตาเสียดวย ผูใ หบริการบางเจาขยับสัญญาณความเร็วราวเสือชีตาห แตความเร็วที่ 
วากลับถูกความรอนแรงของการเมืองไทยใชเปนเครือ่ งมือสงตออารมณเกลียดชังเพือ่  
ขย้าํ ฝง ทีต่ นเองไมเห็นดวย 
ดร.มานะ ตรีรยาภิวฒ
ั น คณะนิเทศศาสตร มหาวิทยาลัยหอการคา 
ไทย เลาใหฟง วา นักศึกษาทีต่ นเองสอนแสดงความรูสกึ ในสื่อออนไลนไมวา จะเปน 
เฟซบุค  ทวิตเตอร ดวยถอยคํารุนแรง โดยไมไดพจิ ารณาระหวางขอมูลขอเท็จจริง และ 
เหตุผล 
“ผมวาทางออกของปญหาการใชสอื่ ออนไลน คือ ผูใ ชทวั่ ๆ ไป จําเปนตอง 
เรียนรูว างรากฐานกันเอง สรางจริยธรรมของคนใชควบคุมดวยกันเอง  ขณะเดียวกัน 
ผูใชงานตองตระหนักวา  โลกออนไลนเปนพื้ นที่สาธารณะ  ทุกขอความ ทุกภาพ 
สามารถนําไปแชรกนั ได จึงตองระมัดระวังและรับผิดชอบในการแสดงความคิดเห็น 
และพึงเขาใจวาขอความเหลานัน้ อาจถูกนํามาใชเปนเครือ่ งมือทางการเมืองเหมือนกัน 
นอกจากผูใ ชอนิ เทอรเน็ตทัว่ ไปแลว องคกรวิชาชีพสือ่ ก็ควรใหความสําคัญ 

{ 13 } 
10  อันดับทวิตเตอรของบุคคลที่มีผูติดตาม  (Followers)  มากที่สุดในชวงเหตุการณชุมนุม 
ที่ 

ชื่อ/เจาของ/องคกร 

Following 

Followers 

Tweets 










10 

@suthichai/สุท ธิชัย หยุ น/บรรณาธิก ารเครื อ เนชั่ น 
@noppatja k/นภพัฒ นจั กษ  อัตตนนท /นักขา วเนชั่น ทีวี 
@Nattha_tvthai 
@Neaw_NBC/Neaw/นัก ขา วเนชั่นที วี 
@jin_nation/somroutai/นัก ขา วเนชั่นที วี 
@satien_nna/satien viriya /นักขา วเนชั่นที วี 
@can_nw/แคน สาริ ก า/บก.เนชั่นสุด สัปดาห 
@paisalvision/ไพศาล พื ชมงคล/บก.เว็ บไซตสว นตัว 
@warakorn_NBC/Warakorn Pinrarod/นัก ขา วเนชั่นที วี 
@Cake_NBC/Phitchaphat/นั กข าวเนชั่ นทีวี 

459 
211 
288 
390 
175 
124 
39 
331 
396 
172 

76,855 
17,726 
15,838 
9,971 
8,374 
7,379 
7,292 
7,106 
4,531 
4,502 

24,037 
11,623 
11,119 
13,600 
8,534 
6,695 
3,894 
22,744 
4,215 
13,151 

ที่มา:  http://www.lab.in.th/thaitrend/mention.php วันที่ 31 พฤษภาคม 2553 เวลา 11.15 น. 
10  อันดับทวิตเตอรขององคกรสื่อที่มีผูติดตาม  (Followers)  มากที่สุดในชวงเหตุการณชุมนุม 
ที่ 









10 

ชื่อ /เจาของ/องคกร 
@js100radio/ศูน ยวิ ทยุ จส.100 
@ktnews/กรุง เทพธุรกิจ 
@ThaiPBS/TVThai 
@nnanews/nation news agency 
@BBTVChannel7 
@PostToday/โพสตทู เด ย 
@Thairath_News/ไทยรัฐ 
@MatichonOnline/มติชน 
@voice_tv/ VoiceTV InternetTV 
@Thaipost/ไทยโพสต 

Following 

Followers 

Tweets 


1,558 

73 
43 
24 


24 
673 

39,041 
18,232 
12,919 
12,825 
10,497 
8,789 
7,023 
6,876 
6,721 
6,631 

3,740 
24,227 
24,387 
11,125 
18,447 
19,278 
6,051 
15,489 
9,024 
10,377 

ที่มา:  http://www.lab.in.th/thaitrend/mention.php วันที่ 31 พฤษภาคม 2553 เวลา 11.40 น.

กับจริยธรรมสือ่ ยุคดิจติ อลเชนกัน เพราะอยาลืมวาความเร็วของเทคโนโลยี ก็เปนดาบ 
สองคมได คือ สือ่ สารไดเร็ว แตหากเปนขอมูลทีผ่ ดิ  เสนอขอมูลในลักษณะทีเ่ ปนความ 
เห็นเกลียดชัง มันก็เผยแพรไปไดเร็วเชนกัน 
สือ่ ที่เสนอวิกฤตการเมือง มีการแบงเปนพระเอก นางเอก ผูร าย มีการจัด 
แบงฝายทีช่ ดั เจนมาก รวมถึงการนําเสนอทีเ่ พือ่ ผลักภาระไปใหคนชม เพราะสือ่ เลือก 
นําเสนอขาวลักษณะ 2 ดาน คือไมดํา ก็ขาว ไมเหลือง ก็แดง เมือ่ ขาวเปนการนําเสนอ 
เชิงละคร ซึง่ สะทอนออกมามากในเรือ่ งของแหลงขาว ทีไ่ มหลากหลาย กลุม คนแบบ 
เดิมๆ ไมมกี ารใชมมุ มองทีเ่ ปดกวาง” 

¢Ò·Õè¢ Ò´ä»¢Í§¤¹ãªéÊ×èÍÍ͹äŹì

ภัทระ คําพิทักษ บรรณาธิการขาว หนังสือพิมพโพสตทูเดย กลาว 
วาการเปนสื่อมวลชนตองมี 2 ขา คือ ขาเสรีภาพ และขาความรับผิดชอบ ซึ่งทั้ง 2 
ขาตองกาวไปพรอมกัน แตกบั สือ่ ออนไลนมแี ตขาเสรีภาพ แตอกี ขานัน้ ขาดหายไป และ 
ดวยความไวของเทคโนโลยีทําใหรัฐไมสามารถจํากัดได ไมมกี ฎหมายใดมาควบคุม 
เรื่ องกรอบความคิ ดในการนําเสนอก็ ไม ชั ดเจน  อยากเขี ยนอะไรก็เขี ยน  โดยไม 
รับผิดชอบ การใชสอื่ ใหมโดยเอาเสรีภาพนําความรับผิดชอบนัน้ ทําใหเกิดปญหา ตอ 
จากนี้ตองเขาใจวาอีกไมนานองคกรสื่อจะหมดความสําคัญลง เพราะสื่อใหมจะมี 
อิทธิพลมากขึน้ เรือ่ ยๆ สมาคมสือ่ ตองเปนผูน ําในการปฏิรปู สือ่ เพือ่ ใหทนั กับเทคโนโลยี 
ไมใชเริม่ ตนทีร่ ฐั บาลเหมือนทีเ่ ห็นในแผนปรองดอง 
“สมาคมสือ่ ฯ ตองเปนผูน ําในการปฏิรปู สือ่ อยางครบวงจร แตตอ งทําดวย 
ฉันทามติของสังคม วาจะเอาอยางไรกับสือ่ ทีเ่ ปนสวนหนึง่ ของความรุนแรง ปจจุบัน 
ผมวามีคนทีเ่ อาตัวรอดไปไดเปนหยอมๆ เราเห็นประชาชนทีเ่ อาตัวรอดในสังคมได โดย 
ละการพึง่ พาบุคคลอืน่  ในวงการสือ่ ก็เชนกัน ความเปนองคกรหมดความหมายไปมาก 
เพราะมันแตวงิ่ เขาหาสือ่ ใหม ผมตองการกัลยาณมิตร แทนทีจ่ ะหาเพือ่ นใหม  เพราะ 

คนทีไ่ ดชอื่ วาเปนกัลยาณมิตรและเชือ่ มตอกันถือวาเปนเรือโนอารไดเลย หากคนเหลา 
นีท้ ขี่ ับเคลือ่ นดวยวิชาชีพ ดวยธรรมะ จะเปนพลัง ทีค่ ลายๆ กับการชวยประกอบเรือ 
โนอารขนึ้  และพากันไปใหรอดเพือ่ สรางเผาพันธุใ หม” ภัทระ กลาวในเวทีเสวนา 

Á×Í ãËÁèË Ñ´ ¤ÅÔ¡ 

ดร.อัจฉริยา อักษรอินทร ผูอ ํานวยการสถาบันฝกอบรมเนคเทคเธอ 
บอกวานอกจากการเปนนักนักเทคโลยีแลว ยังเปนนักเก็บเกี่ยวประสบการณทาง 
สังคม เธอเห็นดวยวาทวิตเตอร เฟซบุค เปนการสื่อสารสาธารณะมากกวาเปนสื่อ 
สวนตัว เพราะในหลายประสบการณสว นตัวพบวาองคกรทางสังคมสามารถใชเอาผิด 
กับบุคคลได ฉะนัน้ คนที่ใชสื่อออนไลนนอกจากตองรับผิดชอบแลว ยังตองมีธรรมะ 
ดวย 
“เหตุการณในตางประเทศ ภรรยาฟองหยาสามีเพราะหาวามีช ู แตสามีไม 
ยอมรับเพราะไมมหี ลักฐาน ก็เอาผิดไมได แตวนั หนึง่ ทนายของภรรยาเขาไปทีเ่ ฟซบุค  
ของสามี  และพบวาสามีของเธอโพสตขอความจีบผูหญิงคนหนึ่งในเฟซบุค เขาจึง 
นําหลักฐานนัน้ ไปยืน่ ศาล และทีส่ ดุ ก็ชนะคดี 
สําหรับสือ่ ออนไลนถา ไมลองจะไมร ู ไมคลุกก็ไมรรู สชาติ ซึง่ คนทีเ่ ขาไปตอง 
มีธรรมะ อยางตอนทีอ่ าจารยเรียนขับรถ มือไมสนั่ ไปหมด ผูส อนก็บอกวาหากคิดวา 
พรอมแลว จะชน จะเฉีย่ ว ก็ตอ งชน ตองเฉีย่ ว เพือ่ ใหเราเกิดการเติบโต และเรียนรูไ ป 
ระหวางทาง สือ่ ออนไลนกเ็ ชนเดียวกัน เมือ่ ใชกจ็ ะเกิดการเรียนรู  และใชอยางเทาทัน 
แตถา รูว า ไมพรอมก็อยาไปยุง  ดูอยูข า งนอก อาจารยชอบดูหนังฝรัง่  ตอนทายทีต่ าํ รวจ 
จับผูตอ งหาไดมีคําพูดหนึ่ง ที่ถอื วาเปน Miranda Rights คือ “คุณมีสิทธิท์ จี่ ะไมพูด 
ไมโวยวาย เพราะคําพูดของคุณจะปรักปรําคุณในชัน้ ศาลได” ฉันใดก็ฉนั นัน้  สําหรับ 
คนใชสอื่ ออนไลนกค็ วรจําไววา “คุณมีสทิ ธิทจี่ ะไมเขียน ไมโพสต เพราะขอเขียนของ 
คุณ สามารถนําไปปรักปรําคุณในชัน้ ศาลได” ดร.อัจฉริยา ทิง้ ทาย 

{ 14 }

{ 15 } 
เรื่อง/ภาพ: โกวิท โพธิสาร 

ËÅѧÁҵáÒáÃЪѺ¾×é¹·Õè¢Í§ÃÑ°ºÒÅàÊÃç¨ÊÔé¹Å§ ¡çà¢éÒÊÙè¡Ò÷º·Ç¹ µÃǨÊͺ ÇèÒà˵ءÒóìÃعáç·Ò§¡ÒÃàÁ×ͧ·Õèà¡Ô´
¢Öé¹¹Ñé¹ á·é¨ÃÔ§áÅéÇËÅѧÁèÒ¹¤Çѹ¢Í§¡ÒõèÍÊÙéÁÕÍÐäÃÍÂÙè¢éҧ㹡ѹá¹è
ÃÑ°ºÒÅ áÅСÅØèÁ¼ÙéªØÁ¹ØÁ¶Ù¡Êѧ¤ÁµÑ駤ӶÒÁ áÅСÃкǹ¡ÒõÃǨÊͺËÒ¤ÇÒÁ¨ÃÔ§¡ç¡ÓÅѧ·Ó˹éÒ·Õèà¤Ã×èͧËÁÒ¤ӶÒÁ
Íѹà´ÕÂǡѹ¹Ñé¹ Âѧ¶Ù¡â¹ÁÒÂѧ "Ê×èÍÁÇŪ¹" µÑÇá»ÃÊÓ¤Ñ-㹡ÒöèÒ·ʹàÃ×èͧÃÒÇÊÙèÊÒ¸ÒóÐ
áÅдÙàËÁ×͹ÇèÒÊÒµҤÙè¹Ñ鹢ͧà¸Í à¢Ò àÃÒ ¤Ø³ ÃÇÁ¶Ö§¼Ù餹¨Ò¡¿Ò¡½èÒµèÒ§æ à¨×Í´éǤӶÒÁÁÒ¡¡ÇèÒà˵ءÒóìã´æ
·Õè¼èÒ¹ÁÒ
àÇ·ÕàÊǹÒÊÒ¸ÒóР"ÁͧÂé͹Ê×èÍä·Âã¹Ê¶Ò¹¡Òóì¤ÇÒÁ¢Ñ´áÂ駷ҧ¡ÒÃàÁ×ͧ" ·ÕèÁÕËÅÒÂͧ¤ì¡ÃÊ×èÍÃèÇÁ¡Ñ¹¨Ñ´ ÍÒ·Ô
à¤Ã×Í¢èÒÂÊÔ·¸ÔàÊÃÕÀÒ¾Ê×èÍÁÇŪ¹ã¹àÍàªÕµÐÇѹÍÍ¡à©Õ§ãµé (Southeast Asian Press Alliance : SEAPA) ÊÀÒ¡ÒÃ˹ѧÊ×Í
¾ÔÁ ¾ìáËè§ªÒµÔ ÊÁÒ¤Á¹Ñ¡¢èÒǹѡ˹ѧÊ×;ÔÁ¾ìáË觻ÃÐà·Èä·Â ÊÁÒ¤Á¹Ñ¡¢èÒ ÇÇÔ·ÂØáÅÐâ·Ã·Ñȹìä·Â áÅÐÈÙ¹Âì¹âºÒÂ
Ê×èÍÁÇŪ¹ä·Â ¤³Ð¹Ôà·ÈÈÒʵÃì ¨ØÌÒŧ¡Ã³ìÁËÒÇÔ·ÂÒÅÑ àÁ×èÍÇѹ·Õè 30 ÁԶعÒ¹ 2553 ³ âçáÃÁÊÂÒÁ«ÔµÕé à»ç¹ÍÕ¡¤ÃÑ駷ÕèÁÕ
¡ÒÃàªÔ-Ê×èÍÁÇŪ¹ÁÒ¹Ñ觾ٴ¤Ø à¾×èÍÊзé͹¡Ò÷ӧҹ¢Í§µ¹àͧ 
นฤตย  เสกธีระ บรรณาธิการบริหาร หนังสือพิมพมติชน เปรียบเทียบการ 
ทําหนาที่ของสือ่ มวลชน ระหวางพฤษภาฯ 2535 และ 2553 วา ในเหตุการณรนุ แรงทีม่ ีชนวน 
จากการเมืองเหมือนกัน การลุกฮือตอสูร ะหวางประชาชนกับรัฐครัง้ นี้ "สื่อ" ตกเปนเปาในการ 
ทํารายอยางทีไ่ มเคยเปนมากอน 
"พฤษภาฯ 35 นักขาวและชางภาพทีไ่ ดรบั บาดเจ็บนัน้ เปนเหตุสดุ วิสยั จริงๆ ตัวอยาง 
วันทีเ่ ขือ่ นแตก มีการปาหินแลวทําใหนกั ขาวและชางภาพไดรบั บาดเจ็บนัน้ เพราะไปอยูใ จกลาง 
การปะทะ แตเหตุการณพฤษภาทีผ่ า นมากลายเปนวานักขาวถูกกระสุน และทัง้ กระสุนจริงและ 
กระสุนปลอมนัน้ ทําใหไดรบั บาดเจ็บ และทีส่ ําคัญคือตายจริง 
เมือ่ พฤษภา 35เราใหนกั ขาวยืนสังเกตการณ และหากเกิดความรุนแรงใหยนื อยูห ลัง 
เจาหนาที ่ แตเหตุการณทผี่ า นมานัน้  ไมวา นักขาวยืนอยูจ ดุ ไหนก็มโี อกาสไดรบั บาดเจ็บเหมือน 
กันทัง้ สิน้  
ที่กลาววา สื่อเปนเปาการทํารายเพราะสื่อเปนเหยื่อจากการปะทะ ชางภาพของ 
มติชนก็ถกู ยิง และถามวาใครยิง วิถกี ระสุนมาอยางไร ก็ตอบไมได เพราะนาทีนนั้ มันไมสามารถ 
รูไ ดวาเกิดอะไรขึ้น การเปนสือ่ จึงไมสามารถรับประกันไดเลยวาจะปลอดภัย นั่นแสดงวาการ 
กอเหตุนนั้ เขาไมเลือกเปาหมาย 
ครัง้ นีเ้ ราบอกใหนกั ขาวมีหนาทีส่ ังเกตการณ ไมควรเขาไปในจุดเสีย่ ง เราตองการ 
ขาวสารจากจุดทีค่ ณ
ุ เห็นใกลทสี่ ดุ  และปลอดภัยทีส่ ดุ  แลวรายงานขาวกลับมา เราไมตอ งการ 
เห็นการสูญเสีย หากเห็นวาเหตุการณไมปลอดภัยก็สามารถแจงกอง บก. ได สามารถขอถอน 
ตัวได" 
กับเหตุการณทผี่ านมา นฤตย ยังสะทอนปญหาของกองบรรณาธิการวา เปนการ 
ทํางานทีน่ า อึดอัดมากทีส่ ุด เมือ่ ขอมูลทีไ่ ดมาในแตละวันคือขอเท็จจริง ทีห่ าขอสรุปของความ 
จริงไมได 
"เมือ่ เกิดสงครามขาวระหวาง 2 ขาง เกิดกองกําลังไมทราบฝายเขามา เกิดการตอสู 
ดานขาวสาร ขอมูลสับสนมาก รูส กึ ยากมากในการนําเสนอ และมีโอกาสทีจ่ ะถูกขาวลือพาไป 
ไดเรือ่ ยๆ เมือ่ ไมสามารถเขาถึงความจริงได ก็ทําไดเพียงแคเสนอความเห็นของแตละฝาย และ 
ทําใหเกิดความบิดเบีย้ วของขาวสาร เกิดปรากฏการณเชือ่ กอนความจริงปรากฏแพรระบาด 
และปญหานี้ลามไปยังสื่อออนไลนดวย สิ่งทีค่ วรทําเมือ่ เกิดเหตุการณเชนนีค้ ือ แยกสิง่ ที่เปน 
ขอเท็จจริงออกจากความเห็น ขอเท็จจริงมีเทาไหรก็ขอใหมเี สนแบงอยูต รงนัน้ " 

¾ÄÉÀÒÏ 35 ¾ÄÉÀÒÏ 53
¤ÇÒÁàËÁ×͹·ÕèᵡµèÒ§

{ 16 } 

save my life 
"ผมโตทีช่ ายแดนกัมพูชา ชวงทศวรรษที่ 80 มีการสูร บกัน ผมจึงเหมือนโต 
มากับเสียงปน" มานพ ทิพยโอสถ ผูสื่อขาวหนังสือพิมพบางกอกโพสตเกริ่น 
ไวอยางนัน้  
ดวยประสบการณชีวิตเชนที่บอก เราอาจคิดวาเขาไมนา มีปญหาในการ 
ทําขาวภาคสนามในชวงทีม่ ีการปะทะรุนแรง แตเปลาเลย ... ผลจากการทําขาวทาม 
กลางเสียงปนและระเบิดในชวงพฤษภาฯ 53นัน้  มานพบอกวา "แคเสียงเกาอีต้ ก ก็ทํา 
ใหสะดุง เสียขวัญไดแลว" 
"วันที่ 10 เมษายน ผมเดินไปที่สี่แยกคอกวัว มี M79 ยิงลงจุดนั้น ทําให 
ทหารบาดเจ็บและเสียชีวติ  ผมเลยจะเดินไปในแนวทหาร แตหลงทางและหลุดไปอยู 
ในกลุ มผู ชุมนุม วั นนั้ นได ยินเสียงปนอยู ตลอดเวลาสลั บกลับเสี ยงพลุ ตะไล  จึง 
พยายามออกมาจากจุดนัน้  เพือ่ กลับไปยังแนวทหารใหได แตเหมือนกับฝนราย ผมไป 
เจอกองทหารที่แตกพายยับ ทหารก็หนี แลวก็ดันหนีผิดซอย คิดวาเพราะเปนทหาร 
ตางจังหวัดซึง่ ไมคอ ยชินทางบริเวณนัน้  
เห็นรถพยาบาลที่ไมสามารถเขาไปรับผูบาดเจ็บได  ไมวาฝายไหน เห็น 
คนถูกยิงลมลง รูส ึกกลัว เวลา 1 ชัว่ โมงในนัน้ ทําใหรสู กึ เหมือนนานมาก นานจนรูส กึ  
วาควรกลับบาน และระหวางทีเ่ ดินทางออกมา หลังจากเสียงปนสงบ ความกลัวกลับ 
มากยิง่ ขึน้ กวาเดิม เพราะมันเงียบมาก เงียบจนไมรวู า เดินออกมาใหใครยิงหรือเปลา" 
มานพนิง่ ไปชัว่ ขณะ 
"วันที่ 22 เมษายน ก็ไปทีส่ ลี มอีก สังหรณใจวานาจะมีอะไรเกิดขึน้ สักอยาง 
เพราะวันนัน้ กลุม ชาวสีลมประมาณพันคน ซึง่ เยอะกวาทุกวัน ระหวางนัน้ มีการจุดพลุ 
ตะไลจากฝง หนา รพ.จุฬา ผมไปถึงตรงนั้นไดประมาณ 10 นาที M79 ดังขึ้น 3 นัด 
ก็วิ่งไปดู แลวก็เห็นมีการหามคนเจ็บออกมา ผมไปบอกผูชุมนุมวากลับบานไดแลว 
เพราะสถานการณตรงนัน้ ไมปลอดภัยแลว 
ผูชมุ นุมกลุมหนึ่งอยูบริเวณหนาธนาคารกรุงศรีอยุธยา ตรงนั้นเปนทีโ่ ลง 
ผมอยูห างประมาณ 100 เมตร บริเวณใตสะพานรถไฟฟา สักพักก็ไดยินเสียงดังกึก 
กอง แลวเห็นคนลมลง ผูช มุ นุมประมาณ 400-500 คนตรงนัน้ ก็ลม ลง ผมตัดสินใจไม 
เขาไปทันที เพราะคิดวาอาจจะมีลกู ทีส่ อง ผมเลยอยูจ ดุ ทางออก แลวมีรถขนคนเจ็บ 
ออกมา ผมนั่งนับทีละคนๆ นับจนรูสึกวานับไมไหว เพราะมันเยอะมาก เห็นคนรอง 
แรง เลือดอาบมา ทหารหามออกมาบาง หามกันเองบาง ผมนับไดแค 7 คน แตวนั นัน้  
มีคนเจ็บประมาณ 70 คน แลวก็มผี เู สียชีวติ  
คืนนัน้ เปนอีกคืนทีร่ ูสกึ วา ลําบากในการทํางาน อุปกรณปองกันตัวก็ไมมี 
ใชสัญชาตญาณลวนๆ  ตองหลบในที่ที่ควรหลบ  เชน  ตอมอของสะพานบาง ใต 
ชายคาตึกบาง เพื่อไมใหไดรับอันตรายจาก M79 เปนวันที่คดิ วา หากวันรุงขึ้นไมมี 
เสือ้ เกราะมาให จะไมไปทํางาน" 
หลังเหตุการณรุนแรงชวงแรก รัฐบาลประกาศใชมาตรการกระชับพื้นที่ 
และวันที่ 17 พฤษภาคม มานพกระชับกับตัวเองวา จะตองหลีกเลีย่ งทําขาวในจุดที่ 

มีการปะทะกัน แตเหมือนกับความตัง้ ใจของเขาจะไมเปนผล เพราะจุดทีม่ านพมุง หนา 
ไปมักมีการปะทะเกิดขึน้ เสมอ 
"ผมเลี่ยงจากบอนไก สีลม มาอยูตรงราชปรารภ ตอนนั้นค่ําแลวคิดวาไม 
นามีอะไร และจุดนัน้ มีลงุ คนหนึง่ มาแจกพระเครือ่ ง แตแจกยังไมเสร็จเลยกลับมีทงั้ ปน 
M79,RPG ยิงกันอุตลุด ไมรวู า กระสุนมาจากไหน ผมเรียกพระรุน นีว้ า "รุน เรียกกระสุน" 
ผมไดยนิ เสียงบอกวามีคนบาดเจ็บ ตรงนัน้ มีทหารอยูก นั 3หนวย ปรากฎวาการขอใช 
รถพยาบาลนัน้  ทหารทัง้ 3 หนวยสัง่ กันไมไดเลย เขาบอกวาไมมรี ถ แตผมเห็นรถจอด 
เต็มไปหมด ผมก็บอกคุณไมจําเปนตองใชรถพยาบาลก็ได ยังมีรถฮัมวี ่ รถ GMC เขา 
บอกผมเอารถออกไปไมได ไมมใี ครสัง่ ผม ผมก็บอกนัน่ ไงรถจอดอยู  เขาก็เดินนวยนาด 
ครึง่ ชัว่ โมงผานไปถึงไดรถพยาบาลมา 1 คัน เรารูส กึ วา มันใกลแคนเี้ อง แตการบังคับ 
บัญชาของทหารกลับตัดขาดกันเลย ไมสามารถสัง่ ขามกองได 
ผมพยายามวิ่ ง ไปที่ ด า น  จุ ด ที่ ท หารยิ ง กั บกองกํา ลั งไม ทราบฝ า ย 
แถวดินแดง ปรากฎวามีทหารนายหนึ่งออกมาตะคอกใสวา "ออกไป!" ผมก็ชูปาย 
บอกวา "นักขาว" เขาบอก "นักขาวก็ออกไป! มึงอยากตายหรือไง!" ผมก็หยุด 
กึกเลย แลววิ่ งกลับไป  สักพักก็ มีการยิงกันอี กชุ ดใหญ เลย ตอนนั้ นรูสึ กว าตอง 
ขอบคุณเขา ถาไมเชือ่ เขา เราก็มสี ทิ ธิ..." เขาเวนคําพูดไวแคนนั้  
คืนนัน้ มานพตัดสินใจทีจ่ ะนอนกับทหารใตทางดวน กอนเปลีย่ นใจในภาย 
หลัง 
"นึกในใจวา ไปตายเอาดาบหนาดีกวา ไมอยากตายอยูต รงนี ้ เปนครัง้ แรก 
ทีผ่ มรูส ึกวาเปนเชลยศึก ตองเดินยกมือเกือบ 1 กิโล ตองชูมอื ใหเห็นวาเราไมมีอะไร 
แลวก็ตอ งไปเจอกับคามอเตอรไซคทแี่ พงทีส่ ดุ ในโลก ในชวงนัน้ ทุกอยางแพงหมด คา 
มอเตอรไซค คาแท็กซี ่ แพงทุกอยาง แตรสู กึ วาชีวติ เราราคาถูกลงเรื่อยๆ 
เวลาลงพืน้ ทีท่ าํ ขาว ผมไปคนเดียว แลวก็ไปเจอเพือ่ นๆ นักขาวดวยกันโดย 
บังเอิญ แลวก็แตกสลายโดยบังเอิญ ทางกองบรรณาธิการก็โทรมาบอกวา  "ระวัง
ตัวนะ" แตวนั ที่ 17 พฤษภาคม นัน้ เปนวันหยุดของผม แตอาสามาทํางาน และเปนวัน 
ทีย่ งิ กันหนักมาก ผมทํางานอยูส กั พักแตไมมคี นในกอง บก.โทรมาถามอะไรเลย ก็คดิ  
วา พรุง นีก้ ไู มออกมาแลว ถาจะตายก็ควรตายในงานทีไ่ ดรบั มอบหมายมาทํา ไมควร 
กระเสือกกระสนออกมาใหใครยิง" 
อุปกรณปอ งกันตัว คือสิง่ แปลกใหมในสนามขาวบานเรา สถานการณทเี่ กิด 
ขึน้ ในชวงดังกลาวเรามักเห็นผูส อื่ ขาวรายงานขณะทีส่ วมเสือ้ กันกระสุน หมวกกันน็อก 
แตถึงแมจะเปนสิ่งใหม  แตมานพเรียกรองวา เขาควรไดรับอุปกรณปองกันตัวที่ดี 
กวานี้ 
"เคยภูมิใจวาเรามีอุปกรณที่เซฟตี้มากเลย และภูมิใจวานี่ออฟฟศซื้อให 
ทหารมาขอดูเซฟตีผ้ มแลวก็ทาํ หนาตาสงสาร ผมถามเขาวากัน M16ไดไหม ทหารตอบ 
วา อยาวาแต M16 เลย .38 ก็เดีย้ งแลว 
ประโยชนของเสือ้ เกราะทีผ่ มใชคอื ทําใหนา้ํ หนักลดลงประมาณ 1 กิโลครึง่  
ตอวัน เพราะหนักมาก สวนหมวกไมมีประโยชนเลย นอกจากทําใหเสนผมอับชื้น 
ผมรวง แลวก็กนั หนังสติก๊  ผมอยากเปลีย่ นใหอปุ กรณมคี ณ
ุ ภาพมากขึน้ " เขาทิง้ ทาย 

นฤตย  เสกธีระ 
"เคยตั้ งคําถามของตัวเองเชนกันว าทําไมถึงไมมีพื้ นที่ ของคนเสื้ อ 
แดง  ทํา ไมไม ทํ า สกู ปวิ ถี ชี วิ ต กลุ มคนที่ มาชุ มนุ ม   ก็ มี การรั บ ลู ก โดยให 
มติ ช นออนไลน ลงพื้ น ที่ ไ ป  ส ว นมติ ช นรายวั นก็ ยั งต องเกาะติ ดการเมื อง 
ประเด็นหลักอยู 
สถานการณที่ เกิ ดขึ้ นมี การเกร็ งของการทํางาน  มติ ช นถู กกล าว 
หาวาเปนแดง  โดยใครก็ไมรู  เวลานําเสนออะไรก็มักจะมี  feedback  กลับ 
มาแบบนั้น 
สิ่ งที่ ต องทบทวนในกองบรรณาธิการคื อ  การไม ไดลงไปในพื้ นที่ 
ตรงนั้น  แตนําเสนอความคิดเห็นแกนนําอยางเดียวอาจแยกวา  ยอมรับวา 
การนําเสนอในมุ มของกลุ มผู ที่ เข าร วมชุมนุ มนั้ นยั งห างเหิ นอยู   ไม เฉพาะ 
นปช.  เทานั้น  แตกับพันธมิตรก็เชนเดียวกัน  ซึ่งก็คงตองลงไปหาความจริง 
เหลานั้นเชนกัน  ซึ่งจะเอาไปปรับปรุง"

{ 17 } 

Êբͧ¢éÍà·ç¨¨ÃÔ§

ชาติ พัฒนกุลการกิจ เปนผูสื่อขาวของสถานีโทรทัศนทีวีไทย ชวง 
สถานการณรนุ แรงเรามีโอกาสเห็นหนาเขาผานจอทีวบี อ ยพอๆ กับแกนนํา นปช. และ 
ผูน าํ รัฐบาล แตเขามีหนาทีแ่ ครายงานขาวจากภาคสนามเทานัน้  และไมใชคขู ดั แยงแต 
อยางใด แตเขากลับตองเจอกลุม ผูช ุมนุมลอมรุมตอวาขณะทําหนาทีส่ อื่  
"ตอน นปช. เคลือ่ นการชุมนุมไปลาดหลุมแกว จ.ปทุมธานี เพือ่ ขอสัญญาณ 
People Channel คืน จุดนัน้ มีทหารตรึงกําลังหลายพันนาย ผมถูกมอบหมายใหไป 
รายงานกับรถโอบี ปรากฎวามีผชู มุ นุมมาลอมรถเปนรอยคนแลวตะโกนวาชองเราไม 
เปนกลาง ทีมงานก็คยุ กับผูช มุ นุมเพราะอีกไมกนี่ าทีตอ งรายงานสด ผมบอกวาขอให 
ไดรายงานกอน สวนจะเปนกลางหรือไมเปนกลางอยางไรคอยคุยกัน กลุมผูชุมนุม 
หลายคนก็เขาใจ และขยายวงออกไป พอรายงานเสร็จไปตามขอเท็จจริง เขาก็แฮปป 
กับสิง่ ทีเ่ กิดขึน้
เชือ่ วาทุกคนมีธง มีสปี ระจําตัว แตกบั การทําขาวตองอิงกับขอเท็จจริง การ 
เขาไปทํางานในชวงที่ มีเหตุการณรุนแรงนั้ นคอนขางยาก ซับซอน และละเอียด 
พอสมควร เพราะผูช มุ นุมก็มีความชอบไมชอบอยู  เวลาเขาไปทํางานเขาอาจมองวา 
เราไมเปนกลาง และนัน่ ทําใหเราตกอยูใ นภาวะอันตรายทีส่ ดุ " เขาเลา 
นอกจากสือ่ มวลชนไทยจะถูกตัง้ คําถามในเรือ่ งความเปนกลางแลว นีอ่ าจ 
เปนครั้งแรกทีม่ ีการวิพากษการทําหนาทีข่ องสื่อตางประเทศอยางหนัก โดยเฉพาะ 
กรณีของ “แดน  ริเวอร” ผูสอื่ ขาวของสถานีโทรทัศนซเี อ็นเอ็น 

"เวยน เฮย" ผูสื่อขาว สถานีโทรทัศนอัลจาซีรา ซึง่ เขารวมเสวนาครั้ง 
นี้บอกวา ตนรับรูเรื่องคําวิพากษวิจารณเกี่ยวกับอคติของสื่อ สําหรับนโยบายของ 
อัลจาซีราทีใ่ หตอการทําขาวในประเทศไทยคือ รายงานในสิง่ ทีเ่ ห็นเทานัน้  
"เหตุปะทะที่ดอนเมืองผมตัดสินใจไปกับกลุมนําหนาของผูช ุมนุม เพราะ 
หากไปพรอมกับผูช มุ นุมอืน่ ๆ อาจติดอยูใ จกลางและไมสามารถไปไหนได แตกไ็ ปเจอ 
รถทหารทีจ่ อดบล็อกไว เลยขึน้ ไปทีส่ ะพานซึง่ แนวขางหลังทหาร และนัน่ ทําใหสามารถ 
เห็นภาพเหตุการณวา เกิดอะไรขึน้  ขณะทีผ่ สู อื่ ขาวอืน่ ๆ นัน้ ยังมาไมถงึ  
ทีมขาวไดภาพทีเ่ ชือ่ ไดวาเปนฝายเสื้อแดงถือปน ซึง่ เปนภาพที่ดงั มากใน 
ประเทศไทย ขึน้ หนาหนึง่ หนังสือพิมพไทย ผมทราบดวยวา ภาพนีถ้ กู ใชโดยกลุม ฝาย 
เสื้อเหลืองและรัฐบาลเพื่อบอกวา  บุคคลนี้เองที่ทําใหทหารตายในวันนั้น แตการ 
รายงานขาวของอัลจาซีราไมไดรายงานเชนนัน้ เลย เรารายงานสิง่ ทีเ่ ห็นเทานัน้  และไม 
มีการตีความ" 
เวยน  ยังกลาวถึงวิธีปองกันตนเองขณะทําขาวภาคสนามวา นอกจาก 
อุปกรณกนั กระสุนแลว ยังมีเจาหนาทีร่ กั ษาความปลอดภัยทีม่ าจากบริษทั เอกชน โดย 
มีหนาทีไ่ ปกับทีมและใหคําแนะนําเรือ่ งความปลอดภัย โดยไมหา มไปยังสถานทีใ่ ดๆ 
แตจะแนะนําวิธไี ปยังบริเวณนัน้  พรอมทัง้ หิว้ อุปกรณปฐมพยาบาลตามไปดวยเผือ่ มี 
เหตุการณอะไรที่ไมคาดฝนเกิดขึ้น และเมื่อเกิดสถานการณสําคัญ อัลจาซีราให 
แนวทางการทํางานวา "ใหไปยังจุดเกิดเหตุทนั ที แตตองปลอดภัย"

ÇèÒ´éǾ×é¹·Õè¢Í§ÊÕá´§ 
ชาติ  พัฒนกุลการกิจ 
"ผมมีโอกาสไดทําขาวผู ชุมนุมที่ ปากชอง โคราช  เปนเกษตรกรที่ 
ทําเกษตรมาตลอดชี วิต ไมเคยไดลืมหูลืมตาเลย  ไม วารัฐบาลชุดไหนก็ ไม 
เคยดีขึ้น ชีวิตแทบจะมีลมหายใจแบบวันตอวัน  และที่มาชุมนุมนั้นไมไดมา 
เคลื่อนไหวใหใครคนใดคนหนึ่ง  แตมาเคลื่อนไหวใหอยากไดความเปนอยูที่ 
ดีขึ้น  อยากใหเหลียวแลเกษตรกร  คนที่มาดวยใจก็มีเชนกัน 
เชื่ อวาคนที่ดูขาวคงไมอยากรูแควาวันนี้แกนนําทําอะไร  พูดอะไร 
เขาหองน้ําอยางไร  แตคิดวาตองการเห็นสวนอื่นดวยเชนกัน" 

มานพ  ทิพยโอสถ 
"นักทฤษฎีการเมืองบอกวา คนที่เกิดมามีความคิดตาง 2 อยางคือ 
เกิ ด มาพร อ มเสรี ภาพ  และเกิ ดมาพร อมโซ ตรวน  คนในประเทศนี้ มี สิ ท ธิ 
จะเชื่อ ฟง พูด คิดแตกตางกัน ไมคิดวาการใหพื้นที่กับใครหรือไมใหใครเปน 
เรื่ องสําคัญ  ตราบที่ ไมมีการจัดตั้งกองกําลังขึ้นมาตอสูกันกับคนที่ไมรูจัก 
ผมทํางานสื่ อมวลชน  14  ป   ไมเคยมี ความเปนกลาง  ความเป น 
กลางหาไมได มีแตชอบ ไมชอบ ผมพูดถูกใจคุณก็ปรบมือ พูดไมถูกใจก็เบือน 
หน า หนี   แต นั่ นไม ใ ช เ รื่ องเลวร า ย  ตราบที่ ผมพู ด ไม ถู ก ใจแล ว คุ ณไม 
ทําร ายผม"

{ 18 } 

¾ÃÐàÍ¡-¼ÙéÃéÒÂ
·ÕèÂéÒÂä»ÍÂÙè
ã¹âÅ¡ÍÕ¡ãº

สุภิญญา กลางณรงค เปนรองประธานคณะกรรมการรณรงคเพื่อการปฏิรูป 
สื่ อ  หมวกอี กใบหนึ่ งของเธอคือคณะกรรมการเครือขายพลเมื องเน็ ต  (Thai  Netizen 
Network)  เมื่อยกประเด็นการใชสื่อออนไลนในชวงที่มีสถานการณความขัดแยงทางการ 
เมืองสูงนัน้  เธอบอกวาอินเทอรเน็ตทําใหผูใชงานรูสกึ เปนสวนหนึง่ ของละครเรื่องนั้น เพียง 
แตไมสามารถระบุบทบาทไดวาเปนพระเอกหรือผูรายกันแน 
"หากยอนกลับเหตุการณพฤษภาทมิฬ  ชวงนั้นมีการติดตามขาวสารผานสื่อ 
โทรทัศน ซึง่ แมจะมีอารมณรว ม แตกวาจะสามารถติดตอสือ่ สารกับบุคคลอืน่ พูดคุยได ก็ทํา 
ใหความรูสกึ เราผอนคลายลงแลว หากติดตามขาวจากหนังสือพิมพยิ่งตองรอถึงพรุงนีเ้ ชา 
มันก็ทําใหเรื่องราว เหตุการณ  ความรูสึกมัน  Delay ไป และความรูสึกวาเปนสวนหนึ่ง 
ของเรื่องราวก็ลดลงดวย 
แตพอมีสอื่ ใหมเชน อินเทอรเน็ต เราสามารถกดโทรศัพท หรือเขาคอมพิวเตอร 
เพื่อแสดงความรู สึกไดทันทีไมวาจะในเฟซบุ คหรือทวิตเตอร  ทั้ งยังมีผู ติดตามขาวสาร 
ผานกลุมเครือขายนั้น ยิ่งรูสึกเปนสวนหนึ่งของเรื่องราว เปนการปลุกวิญญาณของคนทั้ง 
สองฝายวาสามารถลุกขึ้นมาปกปองประเทศได" 
สุ ภิ ญญา  บอกอี กว า  อิ นเทอร เน็ ตทําให เกิ ดปรากฎการณ  Personal  life 
journalism หรือ  Personal life communication ขึ้น แทนที่เมื่อกอนใชการบนในครอบ 
ครัว ตอจากนี้กเ็ ปนการคุยผานพื้นที่สาธารณะ อินเทอรเน็ตเปนทั้งสื่อและเปนอีกโลกหนึ่ง 
ที่ เชื่ อมร อยคนไวดวยกัน โดยทําลายเสนแบ งระหวางพื้นที่ สวนตัวและสวนรวม  ทําให 
คนธรรมดาคนนึงสามารถเปนนักเคลือ่ นไหวได ซึ่งยังมีการถกเถียงกันอยูวา การแสดงออก 
เหลานั้นเปนการสรางความสมานฉันทหรือวาทําลายกันแน 
"ในบางประเทศ อินเทอรเน็ตถูกใชเปนเครื่องมือในการปลดปลอย เปนเสรีภาพ 
ในการแสดงออก แตกับประเทศที่ยังไมเปนประชาธิปไตย มีการควบคุม หรืออนุรักษนิยม 
สูงนั้น อินเทอรเน็ตกลายเปนเครื่องมือของฝายอํานาจรัฐในการคุกคามประชาชน เชน 
การที่ประชาชนเขามาใชอินเทอรเน็ต ทําใหรัฐสามารถจะ กวาดลางไดงายยิ่งขึ้นเพราะรู 
วากลุมที่รวมตัวกันตอตานอํานาจรัฐนั้นอยูตรงไหนกันบาง 
ในมุ มนึ งอิ นเตอรเน็ตก็สะท อนใหเห็นถึงภาวะความเปนประชาธิปไตยของ 
สังคมดวย ถาสังคมนั้นยังไมสามารถเปดรับสังคมที่เปดกวาง หรือไมไดเปนประชาธิปไตย 
โดยแทจริง  ทายที่สุดอินเตอรเน็ตก็อาจเปนเครื่องมือของรัฐในการปราบปรามหรือไลลา 
คนที่ไมเห็นดวยกับรัฐ 
แตกับประเทศไทยไมไดมแี ครฐั เทานัน้ แลว เพราะไทยเปดใหมนี กั รบไซเบอรทกุ  
แบบ แลวก็สูกันเอง แตนักรบไซเบอรที่อิงกับวาทกรรมเดียวกันหรือสอดคลองกับรัฐจะมี 
ภาษีมากกวาในการไลลาคนที่เห็นไมตรงกัน เชน การนํามาประจาน หรือแจงตํารวจอยาง 
ที่เห็น" 
สุภิญญา ยังกลาวถึงผูใ ชอินเทอรเน็ตซึง่ ถูกจับกุมหลังประกาศใช พ.ร.ก.ฉุกเฉิน 
วาไมแนชัดวามีกี่ราย เครือขายพลเมืองเน็ตไดทําจดหมายเปดผนึกถึงรัฐบาลเพื่อใหเปด 

เผยขอมูลผูที่ถูกจับกุม  เนื่องจากทราบขาววามีการฝากขังผูกระทําผิดในเรือนจํากรุงเทพ 
หลายราย 
"ที่ผานมา การดูแลสื่ออินเทอรเน็ตนั้นมี พ.ร.บ.คอมพิวเตอรอยูแลว ซึ่งก็มีการ 
ถกเถียงกันอยูวาคอนขางมีปญหาในการใช เพราะมีการตีความกวาง แตก็ยังมีเงื่อนไขวา 
การสั่ ง ป ดเว็ บไซต นั้ น ก็ ต องมาจากคํา สั่ ง ศาล  แต พ อมี ก ารใช   พ.ร.ก.ฉุ ก เฉิ น   แล ว 
พ.ร.บ.คอมพิวเตอรก็หมดความหมาย เพราะ ศอฉ. สามารถสั่งปดเว็บไซตใดก็ได  ซึ่งที่ 
ผานมามีการสั่งปดเว็บไซตจํานวนมาก เว็บที่ไมเกี่ยวกับการเมืองก็ติดรางแหไปดวย 
ตอนใช  พ.ร.บ.คอมพิวเตอร  เว็บที่ถูกปดเปนเว็บที่หมิ่นเหมตอความมั่นคงใน 
ความหมายที่กระทบสถาบันสูงสุด แตในชวงที่มี พ.ร.ก.ฉุกเฉิน นั้นเว็บที่ถูกปดคือเว็บการ 
เมืองธรรมดา หรือเว็บฝายคานที่วิจารณรัฐบาล ก็มีการตีความวา  เปนเว็บที่กระทบตอ 
ความมั่นคงตามไปดวย วาทกรรมตรงนี้ถูกเชือ่ มโยงวา อะไรที่ขัดความมัน่ คงคือฝายคาน 
เมือ่ เปนฝายคานคือกระทบสถาบันไปดวย วาทกรรมตรงนี้ทําใหรัฐไดเปรียบ ในการปดกั้น 
ไลลา คนที่คิดตาง  คนที่คิดตรงขามกัน 
สอดคลองกับกระแสความกลัวของประชาชน จากเหตุการณ 19 พฤษภาคม 
ที่ผานมา ที่ มีการเผาตึก จลาจล ยิงกัน ยิ่ งทําใหประชาชนเกิดความผวา  และมุมหนึ่ง 
ก็เหมือนกับยอมรับกลายๆ ใหรัฐสามารถใช พ.ร.ก.ฉุกเฉิน ได จากที่เปนฝายเสียเปรียบใน 
ตอนแรก กลับกลายเปนวารัฐเปนฝายไดเปรียบในการใชอํานาจ เพราะสะกดความกลัวของ 
ประชาชนดวยการใชกฎหมายพิเศษ แตในอีกมุมหนึ่งก็เหมือนกับเปนการกด สกัด ความ 
คิดเห็นของคนทีไ่ มเห็นดวย เกิดความขุนของหมองใจ และมีการขับเคลื่อนเปนคลื่นใตน้ํา 
ตอไป" 
อินเทอรเน็ตมีความขัดแยงในตัวของมันเอง สุภิญญา กลาวไวอยางนั้น เพราะ 
จากผลการศึกษาของมีเดียมอนิเตอรเรือ่ ง "ปรากฏการณความขัดแยงทางการเมืองในเครือ 
ขายสังคมออนไลน" จะเห็นไดวา คนที่ใชทวิตเตอรหรือเฟซบุคสวนใหญตอตานเสื้อแดง 
ซึ่งอาจตีความหยาบๆ ไดวา การใชอินเทอรเน็ตอยางแพรหลายในปจจุบันนั้น สะทอนให 
เห็นถึงกระแสคนชั้นกลางตอตานเสื้อแดง และสถาปนาความชอบธรรมใหกับฝายรัฐบาล 
แตแทนที่รัฐบาลจะอุนใจ กลับกลายเปนวารัฐตองไลลาคนที่ใชสื่ออินเทอรเน็ตมากกวา 
จัดการสือ่ อื่นๆ 
"มี การทุ มงบประมาณมหาศาลในการจ า งคนมามอนิ เ ตอร   และล า สุ ด 
รมต.ไอซีที เพิ่งประกาศดวยความภาคภูมิใจที่มีการปดเว็บที่เปนภัยตอความมั่นคงไปถึง 
43,000 กวาเว็บ 
สถิติเมื่อป  2549  ซึ่งเปนชวงรอยตอระหวางการรัฐประหารมีการปดเว็บไซต 
เพียง 2,000 เว็บเทานั้น และในจํานวนดังกลาวนั้น มากที่สุดเปนเว็บเกี่ยวกับโปเปลือย 
สวนเว็บที่กระทบกับความมั่นคงและเว็บหมิ่นฯ มีเพียง 26 เว็บ ขณะที่ป 2553 มีการปด 
ไปแลวกวา 4 หมื่นเว็บ คาดวาปหนาจะเพิ่มเปนแสนเว็บหรือเปลา เหลานี้ก็สะทอนวายิ่ง 
ปดก็ยงิ่ เยอะ จึงตองยอนกลับไปถามวาการปดเว็บไดผลหรือไม 
มีการเสนอทางออกวา ถาอยางนัน้ ก็ตองใชมาตรการที่เขมแข็งขึน้  นั่นแสดงวา 
ปจจุบันยังทํางานไมเต็มที่ใชหรือไม  อีกฟากหนึ่ งก็บอกวาตองทบทวนวิธีการใหม  ตอง 
เขาใจนวัตกรรมของเทคโนโลยี มันปดอยางไรก็ปดไมได หากจะปดคงตองปดเปนลานเว็บ 
ซึ่งคงไมไหว 
อินเทอรเน็ตไมไดเปนสือ่ อยางเดียว แตเปนโลกอีกโลกหนึง่ ซึง่ มีวัฒนธรรมในตัว 
ของมันเอง และวัฒนธรรมเหลานั้นก็ทาทายกรอบตางๆ ที่สังคมเคยมี  ดังนั้นจึงเปนเรื่อง 
ที่เราตองคุยกันวาจะอยูกับมันอยางไร" 
การทําข าวในสถานการณ วิ ก ฤติ   โอกาสที่ จะเกิ ดความผิ ดพลาดนั้ นมี สู ง 
กระนั้ น กับเหตุการณที่ ไมปกติและเปลี่ ยนแปลงตลอดเวลานั้ น  ถามวาจริยธรรมการ 
ทําขาวที่เคยมีตองยกเลิกไปดวยหรือเปลา "กวี  จงกิจถาวร" บรรณาธิการอาวุโส เครือ 
เดอะเนชั่น ชี้นิ้วไปฝงตรงขามแลวบอกวา ยิ่งตองเพิ่มมากกวาเดิม 
"ไมวาจะทําขาวในสถานการณใดๆ ก็ควรมีบรรทัดฐานทางจริยธรรมอันเดียว 
กันคือ ตรวจสอบความถูกตองของขอเท็จจริงดวย ชวงที่ผานมาเกิดสถานการณการจอง 
พืน้ ทีข่ าว ใครออกมาใหขาวกอนไดเปรียบ ไมวาขาวนั้นจะเท็จจริงอยางไรก็ตาม บางทีอาจ 
จะมีขอเท็จจจจจจจจจจจ (ลากเสียง) แลวคอยจริง! ซึ่งขอเท็จจจจจจจจจจ เหลานั้นนั่น 
แหละไมมีใครมาเช็ควาที่จริงแลวเรื่องที่พูดมานั้นจริงหรือเปลา ไมมีใครรูสึกวาเฮย...เสีย 
เวลา คุณหลบไป เราตองการความจริง 
การทําขาวแบบวันตอวัน หรือมีชองวางวันหยุดนั้นไมคอยมีปญหาอะไร  แต 
การทําขาวติดตอกันเปนเวลาหลายเดือนนั้น นักขาวมักจะมีอคติเพราะมีความสนิทสนม 
กับแหลงขาว" 
การรายงานขาวในสถานการณที่ผานมา กวีมองวา  เปนการทําขาวแบบให 
เปนละคร คือจับคูดํา-ขาว หรือไมก็เหลือง-แดง แลวก็มักนําเสนอมุงไปที่บุคคลมากกวา 
90% คําพูดของแหลงขาวที่ออกมารุนแรง โอเวอรก็มักไดรับความสนใจนําเสนอโดยที่ไม 
ไดตรวจสอบเลยวาขอเท็จจริงเหลานั้นเปนอยางไร 
"มีประเด็นหนึ่งคือ นักขาวไทยเขียนอยูไดวาจําเปนต องนํากองกําลังรักษา 

{ 19 } 

àÃÕ¹»Ñ-ËÒÍÔ¹â´Ï ÃÙé»Ñ ËÒä·Â
¨Ò¡¤ÃÔÊ àµÕ¹-ÁØÊÅÔÁ
¶Ö§àËÅ×Í §-á´§

เอ็กโค มารยาดี  ฝายสงเสริมสิทธิเสรีภาพ พันธมิตรผูสื่อขาวอิสระ ประเทศ 
อินโดนีเซีย เล าใหฟงวา  นอกจากปญหาที่ สื่ อตางประเทศมักวาดภาพอินโดนีเซียเปน 
ประเทศทีผ่ ลิตผูก อ การราย เพียงเพราะเปนประเทศมุสลิมทีใ่ หญทสี่ ดุ ของโลกแลว ประเทศ 
ของตนยังมีปญหาจากสื่อภายในประเทศแบงแยกออกเปน 2 กลุมอันมาจากปญหาทาง 
การเมืองและความเชื่อทางศาสนา 
"ตั้งป  1998 ถึงปจจุบันมีความขัดแยงขึ้นมากมาย โดยเฉพาะป  1998 นั้นมี 
ความขั ดแยงรุนแรงคือการจลาจลกระทั่ งทําให ประธานาธิปดีซูฮารโตหลนจากอํานาจ 
ขณะนัน้ สือ่ แบงออกเปน 2กลุม คือ กลุม ทีอ่ ยูฝ ง ทหารและกลุม ทีต่ อ งการปฏิรปู ทางการเมือง 
ซึ่งการจลาจลครั้งนั้นทําใหเกิดการบาดเจ็บของผูสื่อขาวดวย 
ปถัดมามีเหตุการณรุนแรงในเกาะอัมบน ซึ่งเริ่มตนจากปญหาทางการเมือง 
ถัดมาก็เปนความรุนแรงทางศาสนาระหวางมุสลิมกับคริสเตียน เกิดการจลาจลทําใหเกิด 
คนตายนับพัน สถานที่ทางศาสนาถูกเผา สื่อก็แบงออกเปนสองกลุมตามความเชื่อทาง 
ศาสนาของตนเอง 
ถัดจากเหตุการณที่อัมบน ก็ไปสูเมืองโปโซ บนเกาะสุลาเวสี ซึ่งมีความขัดแยง 
และมีจลาจลถึง 5 ป  ตั้งแตป  1998-2003 ปญหาเกิดจากมุสลิมที่พายแพจากอัมบนนั้น 
มุสลิมถูกฆาตายไปเยอะมาก ถือวาคนคริสเตียนเปนฝายชนะในครั้งนั้น เขาก็เลยยายมา 
ลางแคนที่โปโซ เกิดคนมุสลิมเขาไปจัดการกับคนคริสเตียนมากมาย สื่อก็มีการแบงกลุม 
จัดตั้งสื่อมุสลิม และคริสเตียน แลวก็มาโจมตีกัน 
อีกชวงหนึ่งคือเหตุการณความขัดแยงที่ติมอร  ในป  2000 ซึ่งตอมาแยกออก 
เปนประเทศติมอรเลสเต ขณะนั้นกองทัพอินโดนีเซียกําลังเสียการควบคุมและเริ่มเกิดการ 
จลาจล ขณะเดียวกันสื่อที่เปนสื่อหลักในการรายงานขาวนี้คือ CNN และ Al Jazeera ก็มี 
เลือกขางชัดเจน คือเลือกฝงทีต่ องการแยกตัว 

นอกจากนัน้ ยังมีทอี่ าเจะห และปาปว ทั้งสองพืน้ ทีม่ ีความขัดแยงมาอยางยาวนาน สือ่ ก็ทํา 
งานอยางยากลําบาก รัฐบาลควบคุมอยางเขมขน ความเสรีมีนอย  ประเด็นขัดแยงสวน 
ใหญคือความตองการแยกตัวออกจากอินโดฯ สื่อก็ถูกคําถามวารักชาติหรือเปลา ถารัก 
ชาติก็ตองเขาชาติอินโดฯ  ตองเขาขางรัฐบาล" 
เอ็กโค มารยาดี  กลาวถึงประเด็นดานจริยธรรมสื่อวา ประสบการณทําขาว 
มา  15  ป   ตนเห็ นว าสื่ อมี ลั กษณะสนั บสนุนการเกิ ดความขั ดแย ง  แทนที่ จะมองไปที่ 
สันติภาพทีจ่ ะเกิดขึน้ ในอนาคต อีกอยางคือสือ่ รายงานโดยใชคําพูดทีแ่ สดงถึงความเกลียด 
ชัง และใสอารมณความรูส ึกของตัวเองลงไปในขาวดวย และ สื่อมักนําเสนอขาวสรางสีสัน 
อธิบายในรายละเอียดเปนอันมาก ซึ่งบางอยางก็เปนรายละเอียดที่ชวนสยดสยอง เชน มี 
การฆ าหั่ น  สั บ  มี การตั ดคอ ตั ดหู   แทนที่ จ ะมองประเด็ นความพยายามที่ จะทําให 
สถานการณดีขึ้นจากหลายๆ ฝายในสังคม ที่สุดคือจริยธรรมวิชาชีพหายไป 
"ตัวอยางในอําบนที่เกิดขึ้นในป 1999-2004 นัน้ พบวาสถานีวิทยุแหงหนึ่งมีการ 
กระจายเสียงทีก่ ระตุน ความรุนแรงดวยการพูดใหฝายหนึง่ ไปฆาอีกฝายหนึง่  ขณะทีอ่ กี ฟาก 
หนึ่งก็ใชหนังสือพิมพเพื่อกระตุนใหคนไปทําในลักษณะเดียวกัน 
เมื่ อเมษายนที่ ผ านมา  มี ความรุ นแรงในตั นจุ งปรี ย กซึ่ งอยู ตอนเหนื อของ 
จาการตา สื่อโดยเฉพาะทีวีทําตัวเสมือนตํารวจเสียเอง คือทําขาวในลักษณะไปสอบเคน 
และนําเสนอขาวไมไดดุลยภาพ ไมยุติธรรมกับแหลงขาว ทําใหคนดูไมรูวาใครถูกใครผิด 
กันแน" 
อยางไรก็ตาม ยังคงมีความพยายามที่จะเสนอขาวในเชิงสันติภาพเชนกัน โดย 
เอ็กโคเลาใหฟงวา สื่อกระแสหลักของอินโดนีเซีย เชน นสพ.คอมปาส มีการนําเสนอเชิง 
Soft  journalism คือไมมุ งประเด็นไปที่ความรุนแรงตลอดเวลา อันจะเปนการสรางให 
คนมีอารมณรุนแรง กระนั้นก็ยังมีสื่อหนังสือพิมพรายสะดวกบางฉบับ ซึ่งไมรูวาใครเปน 
นายทุน รวมถึงมีทีวีอยูชองหนึ่งที่พยายามใหขอมูลดานเดียว และเนนความรุนแรง มีการ 
พูดถึงสิ่งที่นากลัว นาสยดสยองตลอดเวลา 
ในความเห็นของเอ็กโค การทําขาวที่มีความขัดแยงไมใชเรือ่ งงาย นักขาวตอง 
การปจจัยหนุนตางๆ มากมายรวมทั้งประสบการณดวย ซึ่งเขาไดเรียนรูมาโดยตลอด ทั้ง 
ยังมีการพูดถึงจริยธรรมมาโดยตลอดเชนกัน สวนปญหาที่เกิดขึ้นเขามองวาไมใชเพราะ 
นักขาวตั้ง ใจจะละเมิดจริยธรรม แตเกิดจากการไมมีประสบการณมากอน สําหรับกรณี 
ประเทศไทยอาจเกิ ด ความผิ ด พลาด  ที่ บางคนอาจตี ค วามว า ผิ ด จริ ย ธรรมก็ ไ ด 
ขอแนะนําคือนักขาวตองเรียนรูจากสิ่งที่เกิดขึ้น 
"เมื่อนักขาวลงไปในพื้นที่  แทนที่จะรายงานจากสิ่งที่เห็นเพียงอยางเดียว ตอง 
พยายามแสวงหาความตองการของแหลงขาว ควรไปถามความรูสึกประชาชนมา ไมใช 
เอาความรูสึกสวนตัวไปปะปนกับขาว และอยาพยายามรายงานรายละเอียดเหตุการณ 
ความรุนแรงเชน เลือดไหล สมองแตก มากนัก เพราะยิง่ ทับถมใหเกิดรูสกึ ความรุนแรงมาก 
ขึน้ ยิง่ ไปอีก 
ยิ่งความขัดแยงเขมขนเทาใด นักขาวยิ่งตองรายงานอยางอิสระ ไมเลือกขาง 
และพยายามอยาแสดงความคิดเห็นในขาว เพราะความเห็นมักจะมาพรอมกับการแบง 
แยก แบงฝาย พยายามรายงานเฉพาะขอเท็จจริงทีเ่ กิดขึน้  แลวก็หยุดอยูแ คนนั้  อยาใสความ 
คิดเห็นลงไป 
โดยหลักแลวนักขาวไมไดทํางานเพื่อตนเอง แตเปนการทํางานเพื่อสาธารณะ 
สิทธิสาธารณะในการรับขอมูลขาวสารที่เกิดขึ้นอยางถูกตองนั้น  เปนสิทธิขั้นสูงสุดของ 
สาธารณชน" 

¢éÍ à·ç¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨¨ÃÔ§¢Í§¢èÒ Ç
ã¹Ê¶Ò¹¡ÒóìÇ Ô¡ ĵÔ
สันติภาพของสหประชาชาติเขามาดูแลความขัดแยงในประเทศไทย คนไทยก็รายงานขาวกันใหญเลย  ถาคนที่ 
มีทกั ษะการเมืองระหวางประเทศก็จะบอกไดวา โกหก มันเปนไปไมได เพราะการจะใหสหประชาชาติเขามาแทรก 
แซงการเมืองในประเทศนั้นตองผานขั้นตอน นักขาวตองรูไตวา …  หลอกขาอีกแลว ถานักขาวมีทักษะดี  รูวา 
อะไรเปนอะไร ขอผิดพลาดในการรายงานขาวนั้นจะถูกตัดออกไปแลว 60% 
การสงนักขาวออกภาคสนามตองเขาใจธรรมชาติของนักขาวแตละคนวาใครเหมาะสม ไมใชใครวาง 
ก็ออกไป หรือใครทีเ่ ดนตาย เคยผานสงครามมาแลวก็สง ออกไป แบบนั้นไมได แตตองเขาใจในสถานการณดวย 
มิเชนนั้นแลว สื่อไทยจะถูกประณามไมหยุดวาไมมีคุณภาพ แลวก็สรางความขัดแยง เพราะเรารายงานความ 
ขัดแยงแตไมรายงาน ไมเขาใจที่มาของเหตุการณเหลานั้น ซึ่งเหลานี้คนที่เขาใจเทานั้นจึงจะสามารถทําได 
ผมรูวามันลําบากมาก เพราะผมเคยทําขาวตางประเทศประจํากัมพูชา ลําบากมากโดยเฉพาะในวัน 
ที่ตองสงขาวทีวี สิ่งพิมพ ผมทําขอผิดพลาดมากเมื่อ 20 ปที่แลว เพราะมัวแตไปดูความขัดแยงวันตอวัน ใครแพ 
ใครชนะ ใครตายเทาไหร ยังจําไดเลยสมัยกอนตองดูวาระเบิดที่ยิงมาเทาไหร ขามฝงไทยไปไกลแคไหน แตสิ่งที่ 
ขาดคือการขาดการปูเรื่อง ขาดการเทาความใหเห็นถึงตนเหตุของปญหา" 
บรรณาธิการอาวุโส เครือเดอะเนชั่นทิ้งทายวา นักขาวไทยตองฝกฝนใหมาก เพราะประเด็นรอนของ 
ไทยยังมีอกี เยอะ 

{ 20 }

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful