P. 1
Erma EMP

Erma EMP

|Views: 822|Likes:
Published by walther38_12
Review on submachine gun Erma EMP (MP35, MP36), direct precursors of MP38 and MP40 published in Polish journal STRZAŁ
Review on submachine gun Erma EMP (MP35, MP36), direct precursors of MP38 and MP40 published in Polish journal STRZAŁ

More info:

Categories:Types, Reviews
Published by: walther38_12 on Dec 09, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/12/2012

pdf

text

original

,istold maszynowy

~

26

Pistolet maszynowy jako klasa broni palnej byl jednym z wynolozkcw pierwszej wojny swiatowej, wyspecjalizowanym norzedzlern dla oddziolow szturmowych, realizujqcych w wojnie pozycyjnej toktyke inflltracji, z wielkim powodzeniem wykorzystywanq przez ormie niemieckq w ostatnich miesiqcach walk. Sprawdzit si~ na tyle, ze po zakorkzeniu wojny uklod wersalski zokozcl dalszego rozwijania takiej broni i posiadania jej przez Reichswehr~. Mimo surowych wymogow ukladu pokojowego rozwo] pistoletow maszynowych w mledzywojennych Niemczech kwitt w najlepsze, zorowno w konspiracji w kraju, wspierany na rozne sposoby i pod roznyml pozorami przez Reichswehr~, jak i jawnie, w zogranicznych flrmach zakladanych przez niemiecki kapital glownie w Szwajcarii.

STRZAl MAGAZYN 0 BRONI

Pistolet maszynowy Vollmer VMP 1925

Pistolet maszynowy Vollmer VMP 1928

Jednym z wielu konstruktor6w broni, kt6ry dziala! w tych trudnych czasach by! Heinrich Vollmer (1885-1961), wlasciciel fabryki w Biberach am Riss. Vollmer od mlodosci fascynowal sie wojskiem. Iuz w 1912 roku proponowa! wirtemberskiemu rninisterstwu wojny sw6j pierwszy wynalazek zbrojeniowy - kamizelke

kuloodporna. Wojsko zainteresowalo sie pomyslem, ale niestety, kiedy zostal zrealizowany, okazalo sie ze wynalazek nie sprawdzi! sie w praktyce. Dwa lata pozniej wybuchla wojna, a Vollmer zglosil sie na ochotnika, ale jeszcze w 1914 roku zwolniono go ze siuzby, by w swojej fabryce zajmowal sie produkcia dla

frontu ochraniaczy wylotu do karabinow Mausera i drobnych czesci do karabin6w maszynowych MG 08. Bye moze wlasnie to sprawilo, ze zainteresowa! sie konstruowaniem broni. W sierpniu 1918 roku otrzyma! paten t chroniacy jego beztasmowy uklad zasilania do MG 08 i wkm TuF MG (Maxima na amunicje 13 mm x 92R

Pistolet maszynowy Vollmer VMP 1930 z podporkil wysuni~til i schowana

GRUDZIEN 2008

2~

Fragment loza z rowkami bez chwytu pistoletowego wczesnego MPE przerobionego na zamowtenie armii boliwijskiej tak, by przypominal drozszeqo i bardziej prestiiowego

MP 28.II

do rusznicy T-Gewehr). Uldad dzialal, rozwiazujac wiele problemow zwiazanych z zasilaniem tasmowym na polu walki, zwlaszcza przy strzelaniu do szybko poruszajacych sie celow powietrznych. Urzadzenie wzbudzilo spore zainteresowanie, ale koniec wojny nie pozwolil wprowadzic go do produkcji.

~ Iesienia 191B roku Vollmer ~ poznal konstrukcje MP 1B.r ~ i uznal, ze moze stworzyc

cos rownie udanego - jesli nie lepszego. Konstruowanie broni bylo w tym czasie

1B.!: mial lufe w perforowanej oslonie i zasilany byl z bebnowego magazynka na 25 nabojow Niektore zrodla podaja 32 naboje, ale to byla wyisciowa pojemnosc bebnowo-pudelkowego magazynka do IgPOB (SI!!!!l. 9/06), a tymczasem Vollmer skrocil go 0 mieszczaca B nabojow cz~se pudelkowa, Tak przerobiony rnagazynek dolaczyl od spodu, co znacznie poprawilo porecznosc broni, likwidujac tendencje MP 1B.! do skrecania sie w rekach strzelca w strone, gdzie wisial poziomo osadzony magazynek - lecz za cen~ zmniejszenia pojernnosci. Oprocz tego VMP 1925 byl pierwszym europejskim peemem z chwytem przednim: elernentern, ktory stal sie potem charakterystycz-

powyi~ wczesny EMP nr3881 z krzywiznowym celownikiem, poniiej p6Zny EMP-35 nr 9352 z celownikiem przerzutowym

Pistolet maszynowy Erma EMP-35 z nazwq

i numerem. Warto zauwazvc, ze mimo oficjalnego uzvwania nazwy EMP 35, na broni wybijano jedynie samo "EMP". Nad opisem wybita jest cecha cywilnego odbioru jakosdoweqo (probv wysokiego ostrzalu) dla broni na proch bezdymny w wersji uiywanej od 1936 roku (Adler/N) oraz znak odbioru technicznego niemieckiej policji (Adler/F) poniiej

28

atrakcyjne: byla ona produktem najbar- na cecha wszystkich kolejnych konstrukdziej zaawansowanej techniki, do tego cji Vollmera. Takze sposob rozldadania w powojennych Niemczech to byl zawod tej broni, w ktore] komora zamkowa byla dla patriotycznie nastawionego awan- utrzymywana w polaczeniu ze spustowa turnika, bo Komisja Aliancka starala sie za pornoca przerywanego gwintu, pozouniemozliwic prowadzenie badan i pro- \ stal w jej kolejnych wcieleniach - a za dukcji, a niemieccy przemyslowcy bawili posrednictwem EMP 36 trafil do MP 3B sie z nia w kotka i myszke, i 40 (SI!!!!l. 9/05). VMP 1925 strzelal tyl-

02

'u -c

.~ VMP 1925

W 1925 roku Vollmer stworzyl swoj pierwszy pistolet maszynowy, Vollmer Maschinenpistole VMP 1925, ktorego prototyp zaproponowal Inspektoratowi Broni i Sprzetu (Inspektion JilT Waffen und Cerii: - rWG) Reichswehry. VMP 1925 zdradzal jeszcze silnie wplywy MP

STRZAt MAGAZYN 0 BRONI

ko seriami i nie mial zadnych bezpiecznikow Wyprodukowano ich zaledwie kilka egzemplarzy, ktore posluzyly do badan,

Na garnuszku IWG

VMP 1925 nie byl moze oszalamiajacym sukcesem, ale rWG znalazl tam dose interesujacych rozwiazan, by w /1926 roku fabryke Vollmera wciagnieto ha li-

Pistolet maszynowy EMP 34 - z dlug'lluf<t, celownikiem krzywiznowym i bagnetem

Gran Chaca: cImsI OI1lIa

Wtasnie wtedy, w roku 1932 roku wybuchta pierwsza w historii wojna 0 ztoia ropy naftowej, w regionie Gran Chaco, na pograniczu paragwajsko-boliwijskim. Oba panstwa ogtosity swoje prawa do tych w wi~kszosci niezamieszkanych, g6rzysto-pustynnych ziem, ale konflikt bye moie zakonczytby si~ pokojowym rozwiqzaniem, gdyby nie zaszosci historyczne. Pogtoski 0 wyst~puj(jcych tam bogatych, bye moie na miar~ saudyjskich, zoiach ropy dodatkowo zaostrzyty sytuacj~. Zar6wno Boliwia, jak Paragwaj nie naleiaty do mocarstw regionalnych i bywaty raczej ich ofiarami, nii r6wnorz~dnymi partnerami. Paragwaj w Wojnie Trzech Sojuszy w latach 1868- 70 utracil niemal potow~ lerytori6w na rzecz Brazylii i Argentyny, a Boliwia w Wojnie Pacyficznej 1884 roku stracita na rzecz Chile dost~p do morza. Petradolary mogty pom6c raz na zawsze siQ zabezpieczyc przed losem ofiary potQinych SClsiad6w - no i naleialo si~ pospieszye, zanim potQine Panstwa ABC (Argentyna, Brazylia, Chile) same wyci(jQ"c! rece po krainQ Iei(jC'l w pobliiu zbiegu ich granic. Wojn~ toczyty bowiem wprawdzie panstwa, ale tak napr.!WdQ finansowafy j(j i zatrudnialy "doradc6w wojskowych" (biatych Rosjan, Niemc6w, Francuz6w i CzecMw) prowadzljcych w b6j ich armie dwa konkuruj(jce ze sob'! koncerny naftowe - Standard Oil popieraj'lcy Boliwi~ i Shell po stronie Paragwaju. Obie armie stosowaty z r6inym powodzeniem taktykQ infilIracji - 0 dziwo znacznie wiQksze sukcesy odnosili w tej dziedzinie Paragwajczycy, kt6rych armiQ zorganizowali i ad zera 'h)'SZkolili francuscy najemnicy, niz armia boliwijska stworzona pzez tw6rc6w lej taklyki, niemieckich koleg6w tamlejszego dyktalora, generala Hansa Kundta. Walki Irwaty ad czerwca 1932 do polowy 1935 roku. Z pOCZ'llku zanosito si~ na mecz do jednej bramki - Paragwaj nie mial w og61e armii, a powolana pospiesznie pod bron milicja dysponowata jednym karabinem na Irzech ludzi. Pieni'ldze Sheila i tajna poiyczka wojskowa z Argentyny poszty na zalrudnienie fachowc6w i nieco chaotyczne zakupy broni z pierwszowojennego demobilu. By! to pierwszy konflikt, w kt6rym obie strony uiywaly pistolet6w rnaszynowych. Embargo na sprzedai cywil"C! Thompson6w narzucone przez Ryan6w po przejQciu Auto-Ordnance (S!!IYI. 6/08) sprawito. ie peem6w szukano w Europie, a dokfadnie w Niemczech. Haenel i Erma nie miaty skrupuI6w przed sprzedawaniem swoich wyrobOw obu stronom konfliktu, totei i Boliwijczycy, i Paragwajczycy mieli po okolo 1000 pistolet6w maszynowych obu dost~pnych typ6w (MP 28.11 i MPE), w r6inych proporcjach. Paragwajczycy kupowali nemal wyt'lcznie lekkCj bron piechoty, moidzierze, karabiny i pislolety rnaszynowe - bo tylko na 10 bylo ich stac. W koncu okazalo si~, ze mieli racj~ - ci~i teren i rwany charakter dzialan skutecznie zneutralizowat boliwijsklj miaidiljC'l przewag~ warfylerii i broni pancemej. Do konca wojny Paragwajczycy wzi~li do niewoli ai 300 000 boliwijskich iotnierzy, kt6rych iywienie pochtaniato w koncu wi~cej pieni~ nii prowadzone wci(jl dzialania bojowe! Boliwijczycy wzi~li nie wi~cej nii 3000 paragwajskich jenc6w. 80 000 iotnierzy obu stron, gl6wnie Boliwijczyk6w, zgin~to lub odniosto rany w walkach, p6ki nie zakonczyto ich zawieszenie broni w czerwcu 1935 roku, przyznaj(jce przewaiajilC'l cz~c Gran Chaco Paragwajowi. Ola obu siron warunki zawieszenia byty tak niezadowalaj(jce, ie jego sygnatariusze zostali wkr6tce obaleni przez zamachy stanu, kt6re zapoczcttkowaty cat(j seri~ pucz6w i kontrpucz6w, trwaj(jC'l jeszcze przez dlugie lata.

A ropa? Kiedy skonczyta si~ wojna, ekipy obu konkuruj(jcych koncern6w rzucify si~ jej szukac ... i nie znalazty. Okazato si~, ie cata ta wojna, wszystkie Ie ofiary, byly catkiem na darmo ...

Pistolet maszynow Erma EMP rozlozony do czyszczenia

GRUDZIEN 2008

2~

30

Lau! Korn

Abzugrastbolzen· Inutter

.(u.zieher~

Rastbolzen!eder Ansicht in Pfeilricbtung

Rastbolzen ~

AbzugstolIenstift Splint

iL=i::=:==7:-;::~ Rastbuehse "

;:-- ---- Umsc·halthebelknopf

Zubringerleder

Mauazinboden mit Feder Magazingehiius e

g

" u

VI

S

przekr6j podluiny pistoletu maszynowego Erma EMP-35 z niemieckiej instrukcji policyjnej. Strzalka wskazuje przekroj przez bezpiecznik .untwersetnv", ukazujqcy schemat jego dzialania

ste potajemnie sponsorowanych zaklad6w 0 potencjalnej wartosci obronnej. Za pieniadze z tajnego budzetu zbrojeniowego powstal kolejny model, VMP 1926 - podobny w og6lnych zarysach do poprzednika, ale z odslonieta lufa, w do-

datku pozbawiona zeber chlodzacych, co w tym czasie w Europie bylo szokujaca nowoscia. VMP 1926 byl juz zaopatrzony w przelacznik rodzaju ognia, kt6rego dzwignia byla wyprowadzona na prawa strone loza, Pojawil sie takze bezpiecz-

nik, w formie wyciecia do wprowadzenia rekojesci zamka, podobny jak w MP 18.1. Og6lny spos6b rozldadania pozostal taki sam, ale zaczep laczacy pol6wki broni zastapila znana z pozniejszych modeli dzwignia przechodzaca przez tylna galqz

STRZAL MAGAZYN 0 BRONI

?istolet - miireilleur

de

9mm.

fnsemDle.

5che'mcy .eli! jom:tionnemmL ~.dtl mecamsme .de ..n'et~'nle .m, Pj'loM'n"lraJikur:

Xic irrte""m;'ltel7~ Tir conlina.

1/. .... _.P ••••• ~5Jl.-:.: ;;- :;:.~, .. / .. , ~ . A

~ ,~~~

,§,nsemb!e:

1._ Canon.

2._ Bod • ..d,. eu/ass".

_ (u/ass,.. 4_.JJ.oc· ,. ;,.~ 5_(10T>M.

6 _ . .11,.,/.,,/,..

7-. mi.,. 0'. verrau ..I" J"il. of. cui ..... 8_.(ross~.

!}_.~Yl~" ..de _b",..

IO_.echanc-rure ..d" .su,.,,/';.

tt : . .!3ol~/er.<le kde·"12rgl'vr. f2_.CrocheL -0'" Ju,/le,c1ars"vr. 13_.Boile·";'argeur .

11I_.Manchon cit' pro/ectEon.

/>1;camsme de delenle:

. EigJi.

Pos"ion r"ni/iale .o'es pieces.

6._ J)itml e .eL son ressorc 9._ $.Hit'r .0' • .Iir.

IS. _ ga('heU~ ..eL son r-essor-i .

16._ Menlonnt'L ~'son ressorr:' 17-_..;Iu .01 .. gaclrl'lIe.

18._ J!re .o'e .deipnLt'.

19._ Ax .. ..Jele"'e,. ..J ... ../,-,..

.I!"gd

fieb'on ..du ..do'$.t . .fa g_8eheUe ~rhappe a' reN~'" ..de 72 ..d':!t'f1~.

LWL

(?lellon .ao .a'o,gL _ efb .. ,:SsemMC

..de Ja gar11l,/I" parle bPC ..de ..delen/e.

1928 - niemal identyczny z poprzednim, ale zasilany z magazynka pudelkowego, dolaczanego w plaszczyznie poziomej, jak w wiekszosci owczesnych peemow Nie byl to jednak magazynek zamienny ze schmeisserowskim MP 28.11. Vollmer postawil na magazynek dwurzedowy z dwupozycyinym wyprowadzeniem nabojow, znacznie latwiejszy do ladowania - a przede wszystkim nie chroniony pa-

@ tentem Hugo Schmeissera. Niekt6rzy ~ twierdza, ze Vollmer wzorowal sie na ; podobnym magazynku autorstwa Louisa ~ Schmeissera do pistoletow Bergmann >: 1897 - ale rownie dobrze inspiraqa magi ~ bye magazynek zastosowany w Thomp-

>:

.~ sonie (5!!!!!f. 6/08). W roku 1930 poja-

~ wil: sie kolejny wariant VMP 1930, znow ~ podobny do poprzednika, ale z dluzsza ~ lufa i sprezyna powrotna po raz pierwszy

,..",.........,...,....._......,.~~..,....._""'!'""_..,....._-;-~_-=~~~ ...... ~~~~ .....,~ ulozona wewnatrz teleskopowej blaszanej

Zamki z u~dzeniaml powrotnyml ~"Erma EMP-35 (u g6ry) I EMP. zwraca uwagQ ffi oslony. Vollmer natychmiast to rozwiaza-

~r.c;:;:i ~c~ie;.;n.;;:a;.;k~!:!t~z;;;e;:;k;.;be=z:o;;;r>i~ecz=n~ika;:;.G~u~ni;;;w;;:e;;.;rsa=ln.;;:~~o·_w;;..:trzon=~Ie;.;:;..:za;;:;;,;,m:.;;ka:::..::E;;..M;;.P....;-3;.;:5,-- ....... 2

kablaka spustu. Do rozkladania nalezalo rozladowac bron, przestawic przelacznik rodzaju ognia w polozenie do ognia ciaglego, sciagnacjednoczesnie spust i dzwignie zaczepu do rozkladania, a nastepnie obrocic kornore zamkowa w dol 0 60°, az wystepy przerywanego gwintu na jej koncu W)jdq z opor w tylcu. Teraz obie czesci broni (kornore zamkowa z lufa oraz kolbe

z komora spustowa i tylcem) rozdzielalo sie, by W)jqC zamek z urzadzeniern powrotnym. Vollmer wyprodukowal krotka serie VMP 1926 i bezskutecznie probowal je sprzedac za granica.

W roku 1928 Reichswehra urzadzila kolejny potajemny konkurs peemow ktory znow jak poprzednie nie wylonil zwyciezcy Vollmer wystawil tam nowy VMP

GR.UDZIEN 2008

31

nie zglosil do opatentowania (patent DRP 580620 przyznano w 1933 roku) , Zwiekszylo ono niezawodnosc broni, uniemozliwiajac nagrninne w MP 18.I wyboczenie sprezyny powrotnej 0 niewielkiej srednicy nawojowej i upraszczalo rozkladanie czesciowe, gdyz zespol ruchomy demon towale siejako calosc. Szczelnie zamkniete, dokladnie dopasowane urzadzenie powrotne bylo niemal niewrazliwe na zanieczyszczenia - ale jesli mimo to jakies sie do niego dostaly, bez uzycia narzedzi nie moglo sie juz obejsc. Nalezalo wykrecic wkret laczacy trzon zamkowy z tlokiem zaporowym, W)jqC w prz6d tlok, ostroznie zwalniajac napieta wewnatrz sprezyne powrotna i dopiero wtedy W)jqC w przod

17:.9~~~~~~~~~~~~~~§:~~======== Jo z wnetrza trzonu sprezyne z zerdzia ijej

I! ~ tuleje oslonowa, Takze wyciag w tloku za-

~ porowym by! mocowany wkretern wkre~ canym z przeciwnej strony tloka w jego

Vl

~ trzpien, wkladany do gniazda w zarnku.

~ Wykrecaniern obu zajmowa! sie rusz~ nikarz, gdyz w celu ochrony przez rue.~ zarnierzonym odkrecaniem wkretu pod ~ wplywern wibracji, glowka wkretu byla ~ po dokreceniu unieruchamiana przez za!i:

~ punktowanie.

iiS VMP 1930 wyposazono w celownik

iii

ill krzywiznowy - ale w ofercie byl takze

"IE!5:':;::::::...:::::::~----,.....------------------.~ model z uproszczonym celownikiem

1lISQiSIIIIIIZy w"lCi~ sllslwn, kWlq II kill wY.II_I£1:1 1 u. , 11.lnc.lwskI30B/310 ~.k. 208, 03-841 WIHlIII 111111 2m 1010 BOil 211 B 9981

1_lIllielil, IllWiskl, ,Itll,. a.rm wrlll kl.11 IJIIIIU CUI llwlanj, klSzty prlesytki

przerzutowym a la MP 18.1. W chwycie przednim umieszczono teleskopowa podporke, Tych peernow Vollmer wyprodukowal najwiecej z dotychczasowych - okolo 400 egzemplarzy; z kt6rych wiekszosc sprzedano za granice, a najwiekszym odbiorca (blisko 150 sztuk) byla bulgarska policja. Niestety, w tym samym roku IWG, ktorej Wielki Kryzys znacznie ograniczyl mozliwosci finansowe, podjela decyzje o przerwaniu dalszego sponsorowania Vollmera. Mial on jednak teraz w pelni rozwiniety i zdatny do uzytku peem, na ktory mogi sam szukac nabywcow

Jednak w warunkach wszechogarniajacego krachu gospodarczego sprzedaz nawet 400 peem6w nie byla w stanie utrzymac fabryki - tym bardziej, ze reszte pieniedzy IWG pochlonela budowa prototyp6w karabinu maszynowego Vollmera, ktorego wojsko takze nie przyjelo. Rosnace trudnosci finansowe zmusily go do zakonczenia rozwoju, a nastepnie przerwania produkcji VMP

MPE/ EMP

Ostatnim rzutem na tasme Vollmer zdolal sprzedac licencje na VMP 1930 i patent na teleskopowa oslone sprezyny jedynemu chetnemu - 20 pazdziernika 1931 roku kupila ja Erfurter Maschinenfabrik Berthold Geipel G.m.b.H., znana pod skrotowa nazwa ERMA.

Wszystkie prace przy uruchamianiu i prowadzeniu produkcji jego peemu Erma przeprowadzila wlasnymi silami, bez udzialu Vollmera. Wbrew powtarzanym wciaz tu i 6wdzie spekulacjom, Vollmer nie przeszedl do Ermy. Iego kontakt z firma mial charakter czysto handlowy i zakoriczyl sie w chwili zakupu praw do VMP Po splaceniu dlug6w Vollmer zajal sie pracami nad zupelnie nowa bronia - karabinem automatycznym na nab6j posredni 7,75 mm x 39,5 firmy Genschow, znanym potemjako Maschinenkarabiner M35. Karabin okazal sie bardzo udany, tyle ze technologia absolutnie nie dawala sie zaadaptowac do potrzeb produkcji masowej i tej obiecujqcej konstrukcji nie rozwijano.

Oferowany od roku 1932 nabywcom w kraju i za granica pistolet maszynowy Erma-Vollmer, w literaturze z epoki i fabrycznych folderach nazywany bywa zar6wno EMP (Erma-Maschinenpistole), jak i MPE (Maschinenpistole Erma). Poczatkowo uzywana w folderach reklamowych forma MPE z czasem zanikla (z wyjqtkiem dokument6w wojskowych, gdzie uchowala sie do 1940 roku), wyparta przez EMP Tylko w tej ostatniej formie

nazwa byla wybijana na samej broni.

EMP wystepuje w kilku rozniacych sie drobnymi szczegolami odmianach. Erma uruchomila w 1932 roku produkcj~ peemu w dw6ch wersjach, obu z celownikiem krzywiznowym, z lufa krotka (230 mm) i dluga (320 mm). W odroznieniu od Vollmera firma posluchala glosow konserwatywnych nabywcow i na powr6t oslonila lufe blaszanym perforowanym plaszczem. Mniej udana zmiana bylo zdemontowanie przedniego chwytu i zmiana formy loza na zam6wienie armii boliwijskiej, kt6rej z jakiegos powodu najwyrazniej zalezalo na upodobnieniu ich MPE do Schmeisser6w MP 28.II. Paragwajczycy kupili swoje MPE w pierwotnej formie. Egzeplarze z obu partii, liczacych

po kilkaset sztuk, mieszcza sie w zakresie numer6w seryjnych do 2000. Oznaczone sa pelna nazwa producenta na boku komory zamkowej i numerem seryjnym umieszczonym na tylcu komory zamkowej - za to bez nazwy samej broni.

EMP 34 i EMP 35

Poczatkowo duze zainteresowanie, podsycane ukazujacymi sie w fachowej prasie wojskowej entuzjastycznymi relacjarni 0 uzyciu pistolet6w maszynowych w wojnie 0 Gran Chaco, zaczelo szybko przygasac i Erma z powod6w czysto marketingowych wkr6tce stworzyla .riowa" wersje oznaczona EMP 34- w konfiguracji dlugolufowej z celownikiem krzywiznowym, ana zyczenie zamawiajqcego

GRUDZIEN 2008

34

seryjnym na tylcu. Nazwy "EMP 34" uzywano wylacznie w reklam6wkach Ermy W 1935 roku, po przywr6ceniu powszechnego obowiazku wojskowego i przerodzeniu sie Reichswehry w Wehrmacht, Erma stworzyla kolejna "nowq" wersje wojskowa, EMP 35. Odznaczala sie ona uzyciem kr6tkiej lufy, kolba przystosowana do mocowania pasa nosnego typu wojskowego (czyli ze szczelina do przetkniecia ucha pasa przez sarno drewno, a nie jak na eksportowych EMP z tylnym strzemieniem wystajacym z bocznej powierzchni kolby) i celownikiem przerzutowym na 100 i 200 m. Wiekszosc zachowanych EMP 35 rna zamontowany na komorze zamkowej dodatkowy nastawny bezpiecznik "uniwersalny". Urzadzenie to, bardzo zrnyslnej i calkiem sensownej konstrukcji, zapobiegalo przypadkowemu wystrzalowi z zamkiem zar6wno w przedniej, jak tylnej pozycji. .Uniwersalnosc" polegala zjednej strony na mozliwosci zamontowania na innych niemieckich pe~ emach z rurowa komora zamkowa (znaC'

~ ne sa takie bezpieczniki montowane na

~ MP 2B.II, a co najmniej jeden zalozono

2. nawet na MP 40), jak i funkcjonowaniu w kazdym polozeniu zamka. Bezpiecznik przykrecony byl czterema wkretami na prawej stronie komory zamkowej. Wewnatrz obudowy bezpiecznika osadzona byla rnimosrodowo na osi blokada w postaci stalowego krazka. Zabezpieczenie polegalo na obr6ceniu krazka tak, by jego krawedz przez wyciecie wprowadzic do wnetrza komory zamkowej. Jesli zamek byl zwolniony, krawedz krazka wchodzila w specjalnie w tym celu wycieta w trzonie zamkowym szczeline i blokowala zamek, zapobiegajac przypadkowemu wystrzalowi na skutek bezwladnosci zamka. Iesli zamek byl napiety krazek wystawal ~ do wnetrza komory przed czolem trzonu ~ zamkowego i nie pozwalal mu ruszyc do r:--~.....,"-,......,.....,"'-'-,......,.,...,..".,..."..."--..,...,.--;-.,.,...,.,..-...,....".........,..,....-....,.-.,.,..-.,.....--__'~ przodu mimo zwolnienia spustu. Roz-

wiazanie to pozwalalo wreszcie wyleczyc pistolety maszynowe z zamkiem swobodnym z ich najbardziej denerwujacej i groznej przypadlosci - przypadkowych wystrzal6w na skutek inercji zamka przy

wyposazana w zaczep do bagnetu. Model ten sprzedano w polowie lat 30. do Jugoslawii, gdzie byl uzywany przez gwar-

die krolewska. Od dlugolufowej wersji pierwotnej odroznia sie pojawieniem sie nazwy "EMP" wybijanej nad numerem

STRZAt MAGAZYN 0 BIZONI

Mors wz.1939 - wedlug Piotra Wilniewczyea nie nie majqey wsp61nego z .. belgijskq Ernq"

fU':t~(/~ do o~n.ia_. ftnjedlp[Oz:e<Jo;

&.d.Ok z Wrat-

Tabliea ilustrujqca rozdzial 0 Ermie EMP z polskiej instrukeji konspiraeyjnej "Uzbrojenie nl-

emieekie. Cz~st 1. Bron piechoty. Zeszyt 1.z. Bron mal.;.Okra;,;,;li;;,;br""ow.;,;,a;;.. ... ~ --'

uderzeniu kolba w ziemie lub silnym wstrzasie, na przyklad przy wyskakiwaniu z ciezarowki, jesli bron byla trzymana pionowo za lufe, jak karabin.

Nawet mimo zastosowania tego urzadzenia Wehrmacht nie prz)jql EMP do uzbrojenia, choc zaszczyt ten spotkal jego konkurenta, Schmeissera MP 2B.II produkcji Haenela. Rok po tej decyzji EMP zostal jednak przyj~ty do uzbrojenia policji i SSVerfugungstruppen, jednostek dyspozycyjnych SS, potem rozwinietych w Waffen-SS, kt6re po roku 1940 sta!y sie g!6wnym uzytkownikiem EMP Himmle~ rowi zalezalo na niezaleznym od ~ kaprys6w Wehrmachtu zrodle

o

~ zaopatrzenia w bron automa-

~ tyczna - stad egzotyczne pro~ gramy uzbrojeniowe w rodzaju ~ finansowania rozwoju nieudaW!~w..!S2!~!2¥.!2!!9.!.,!2!,~:2~~~~~£L\!..J nego erkaemu Knorr-Bremse.

GRUDZIEN 2008

Esesmani kupowali Ermy, a gdy produkcja EMP w roku 1938 zakonczyla sie definitywnie po wdrozeniu nowego pistoletu maszynowego dla niernieckich sil zbrojnych - MP 38 - znalezli sobie kolejny wzgardzony przez Wehrmacht peem, Bergmanna MP 35 Bgm.

W rekach Ermy, zakladu 0 liczacej sie pozycji, konstrukcja Vollmera odniosla wreszcie umiarkowany sukces handlowy - jak na tamte lata sprzedac w ciagu 6 lat kilkanascie tysiecy sztuk broni, kt6rej przydatnosci nikt jeszcze do konca nie rozumial, to jednak by! sukces. Przeciez Auto-Ordnance swoje 15 000 Thompsonow M1921 sprzedawa!a 181at!

Wlasnie - kilkanascie tysiecy bo prawdziwej liczby wyprodukowanych EMP nie zna chyba nikt. Firma, a za nia wielu autor6w, podaje liczbe .nkolo 10000", ale co znaczy to .okolo" do konca nie wiadomo, bo znane sa egzemplarze z numerami seryinyrni powyiej tej liczby, z zakresu nawet 13 400. Te ostatnie EMP maja krotkie lufy, celowniki krzywiznowe, kolby ze strzemieniem do cywilnego pasa nosnego - za to nie nosza juz zadnych oznaczen poza numerami seryjnyrni: ani nazwy, jak od oko!o numeru 3000 do ponad 10 000, ani cywilnych znak6w odbioru technicznego (N z korona) jak na wczesnych EMP do okolo numeru 5000, ani znak6w odbioru policyjnych (orzel/F) jak na pozniejszych, jeszcze z numerem ponad 10 000.

"Belgijska Erna" a sprawa polska

W spisanych tuz przed smiercia wspomnieniach Piotra Wilniewczyca opisujacych powstanie Visa i Morsa (Muzealnictwo Wojskowe tom 1, Warszawa 1959) napomyka sie 0 zwiazkach EMP z historia powstania polskiego pistoletu maszynowego. Oczywiscie w mysl tych mernuarow Mors by! calkiem samodziel-

3'<:

36

Opis typu na dnie drewnianego loi:a EMP 36 ponizej okraqteqo uchwytu trzpienia zaczepu do rozkladania nie pozostawia watpuwoscl co do Rroducenta i oznaczenia mOdeo;,;;lu;.... __ ..1

na konstrukcja (tak jak i Vis), ajego podobienstwo zewnetrzne do .belgijskie] Erny",jak 0 niemieckiej Ermie pisze Wilniewczyc, arcyznawca zagadnienia i geniusz bronioznawstwa, to czysty przypadek. Choc Mors nie jest prosta kopia EMP (bo wtedy moze by nawet dzialal i nadawal sie do czegokolwiek), a koktajlem Suomi, VMp, EMP, Beretty i pomyslow wlasnych - niedowarzonych, lecz oryginalnych na tyle, zeby je mozna bylo opatentowac - nietrudno zauwazyc podobienstwo ukladu zewnetrznego i oslony sprezyny

trendu w budowie

powrotnej, ktora Wilniewczyc rozwinal w pneumatyczny opozniacz zamka. Co do skutecznosci tego ostatniego musimy polegac na slowach samego Wilniewczyca, bo zaden z zachowanych Morsow nie nadaje sie do strzelania, a poki co protokoly z badan zdobycznych Morsow w 1939 roku u obu okupantow jeszcze nie wyplynely Koronnym i widocznym na pierwszy rzut oka dowodem na zwiazki EMP z Morsem jest przedni chwyt z teleskopowa podporka: To 0 tyle ciekawe, ze takiej podporki nie rnontowanoseryinie w EMP - wystepowala jedynie w VMP 1930. Bye moze jednak znalazla sie takze w jednej z wczesnych Erm, zakupionych do badan wojskowych w Polsce? W kazdym razie z zachowanych szczatkowych dokumentow dotyczacych Morsa wynika, ze wiosna 1937 roku Wojskovvy Instytut Techniki Uzbrojenia wskazat po przetestowaniu przy wspolpracy szkoly Piechoty w Rembertowie kilku wspolczesnych pistoletow maszynowych wlasnie EMP jako wzor do nasladowania, krytykujacjedynie jego poziomy magazynek, w ktorym przesuwajacy sie slup nabojow powodowat zmiane polozenia srodka ciezkosci w czasie strzelania. Irma wada takiego rozwiazania bylo utrudnione strzelanie przy scianie, wymagajqce nadmiernego wychylenia strzelca, narazajacego go na zranienie. Przy wychyleniu w lewo strzelee musial zmiescic magazynek miedzy sciana a bronia, zas w prawo musial sie od sciany odchylic, by luska wyrzucona

z okna wyrzutowego nie wracala po odbiciu i nie powodowala zaciec.

o dziwo, wojskowym decydentom najbardziej spodobala sie wlasnie teleskopowa podporka, choc przy strzelaniu musiala ona potegowac kolebanie sie i podskakiwanie broni - co bylo przyczyna rezygnacji z niej przez Niemcow W kwietniu 1938 roku Morsa poddano ostatecznej probie porownawczej wlasnie z EMP - ktorej wyniki wszyscy znamy: stwierdzono nadrnierna szybkostrzelnosc i nadmierny rozrzut, a w rezultacie zaleconn wydluzenie lufy do 300 mm i drogi zamka do 120 mm oraz przerobienie teleskopowej oslony lufy na pneumatyczny opozniacz. Wedle raportu z prob prototyp Morsa mial wowczas lufe "krotszq od lufy p.m. Erma 0 110 mrn", co dowodzi, ze bronia porownawcza w Zielonce byla wersja dlugolufowa.

Z racji uzywania przez nierniecka policje, EMP dose czesto wpadaly w rece ruch6w oporu, w tym polskiej Armii Krajowej, ktora nawet wydala do nich instrukcje obslugi, zawarta w tomie zbiorczym .Llzbrojerue niemieckie. CZl(se 1. Bron piechoty. Zeszyt 1.z. Bron malokalibrowa". Kilka EMP widac rowniez na zdjeciach z roznych czesci powstanczej Warszawy.

Naranjero

Ciekawym watkiem dziejow EMP jest ich uzycie w wojnie domowej w Hiszpanii. Iako broni niemieckiej, nalezaloby sie jej

STRZAt MAGAZYN 0 BRON!

Punkt zdawania broni dla zomierzy hiszpariskiej Republiki intemowanych na granlcy francuskiej w Perthus - dwaj zomierze z lewej majil nadal na

spodziewac raczej w rekach wspieranych przez III Rzesze naqonalistycznych powstancow generala Franco, Tymczasem EMF, i to w ilosciach ogromnych w porownaniu do oficjalnej liczby wyprodukowanych egzemplarzy, stanowily uzbrojenie glownie jednostek republikanskich, Skad sie tam wzi~ly, do dzis nie bardzo wiadorno. Niemcy popierali Franco, wiec na pewno nie dostarczyli ich bezposrednio, Jedna z hipotez wskazujejako posrednika ZSRR - ktory i z Niemcami i z republika iyl calkiem dobrze, Zrodla hiszpanskie przypisuja jej z kolei pochodzenie.. polskie. Ponce w 1937 roku (akurat wtedy, gdy tak sie nim zachwycal WITU) do Hiszpanii sprowadzono 3000 EMP za posrednictwem SEPEWE, polskiego przedsiebiorstwa pailstwowego zajmujqcego sie han diem bronia. SEPEWE bylo po ZSRR drugim najwiekszym dostawca broni dla Republiki - choc Polska oficjalnie popierala Franco przeciw bezboznym (za to wyplacalnym...) republikanom. To takze jednak nie wyiasnia liczby egzemplarzy EMP w rekach wojsk republikanskich, Kiedy w 1939 roku Republika ostatecznie upadla, udajacy sie na internowanie we Francji republikanie skladali bron na granicy Po zakonczeniu zorganizowanej ewakuacji zza Pirenejow, Francuzi zrobili remanent w skladnicy w Clermont-Fer-

rand, gdzie zwozono zdane przez republikanow uzbrojenie - i doliczyli sie az 3250 sztuk "pistole tow maszynowych ErmaVollmer"! Dwa lata po dostawie z Polski, po tylu bitwach i walkach odwrotowych nie tylko nie stracono ani sztuki, ale jeszcze ich przybylo? W dodatku w rece Francuzow wpadla niebagatelna ilosc - ponad 1/3 z wszystkich ponce 10 000 wyprodukowanych w Erfurcie EMP!

Zagadnienie republikanskiej prod ukcji broni w czasie wojny czeka wciaz na porzadne opracowanie, ale wiadomo, ze kopie EMP produkowano w Industrias de Alberique w Walencji, Fabryka broni republikanow zalozona i kierowana przez doswiadczonego fachowca z Eibar, Jose Ibargurena, rniala ich wypuscic ponce az 50 000 egzemplarzy - ale to na pewno liczba mocno zawyzona, biorac pod uwag~ ograniczone zdolnosci produkcyine, krotki czas i niewielka ilosc zachowanych egzernplarzy Gdyby ich bylo rzeczywiscie az tyle, musialoby sie ich zachowac znacznie wiecej, Zapewne to stamtad pochodza te nadliczbowe egzemplarze, tyrn bardziej ze wiekszosc z nich byla przystosowana do naboju 9 mm x 23 Largo, Wiecej wiadomo 0 EMP produkowanych na licencji Ermy od roku 1942 w Arsenale La Corufia przez zwycieskich frankistow Ich peemy, podobnie jak republikanskie,

G RU DZI EN 2008

strzelaly nabojem 9 mm x 23 Largo i nosily oznaczenie Subfusil M1941, a potem MI941/44, Wszystkie Ermy, oryginalne, republikanskie i frankistowskie, ale tez i wiekszosc innych peernow uzywanych w czasie wojny domowej w Hiszpanii ochrzczono miejscowa nazwa "Naranjero". Naranjero to doslownie "pomaranczarz", hodowca pornaranczy, ale tak wlasnie nazywano w poludniowej Hiszpanii skalkowe, a potem kapiszonowe szturmaki powszechnie uzywane przez sadownikow do obrony cytrusowych gajow przed zlodziejami,

Ciekawy fakt pokazuja zdjecia hiszpan skich EMP - zaden z nich nie ma niemieckiego "uniwersalnego" bezpiecznika, za to pod lozem wystaje jakis bolec. To kolejna modyfikacja EMF, spotykana na niektorych egzemplarzach z numerami powyiej 12000, Badany do potrzeb tego artykulu egzemplarz z numerem seryjnym w granicach 13 400 ma ten bolec wyraznie dorabiany - lekko obok !inii symetrii loza, osadzany w kanale wywierconym dose koslawo we wczesniej wykonczonym, gotowym lozu. W kana! wbita jest mlotkiem (0 czym swiadcza zgniecione krawedzie) stalowa tuleja, a w niej osadzono podparty sprezyna stalowy trzpien z wystajaca spod loza glowka, Trzpien ten jest calkiem zmyslnym

z

o ::> r z

~

3~

_ tecIIIIIaIIr

Pistole! maszynowy Erma EMP jest broniCi autornatyCZTlCl dzialajClCCl na zasadzie odrzutu zamka swobodnego. Zamek jest polClczony z ulZildzeniem powrotnym - spm na ierdzi nakrytych osadzonejteleskopowo w zamku blaszanej cylindryCZTlCl oslonej. W zamku Ikwila poruszaj&CCI si~ wraz z nim w czasie strzelania fCiczka zamkowa, wystajClca przez szczelin~ z prawej slrony komory zamkowej. Bron strzela z zamka olwartego. Lufa jest zamocowana w komorze zamkowej na stale i osloni~ta perforowanej blaszanej oslonej.

Istnienie dwoch typ6w celownikow, zdaje si~ cz~sciowo powiClZ3ne z wyst~powaniem dw6ch dlugosci luI. Standardem byla lufa dlugosci 230 mm, zwykle wyst~puj'lca w parze z prostym, przerzutowym celownikiem na 100 i 200 melr6w. Na zam6wienie klienta dost~pna byla takie lufa dlugosci 320 mm z odpowiednio przedluzonq oslonq, Z kl6rCl z kolei kojarzony jest celownik krzywiznowy z nastawami ad 50 do 1000 m, a niekl6- rzy klienci (Jugoslawia, Bulgaria, Ameryka taChlSka) iyczyli sobie takie zaczepow do bagnetu. Zasadniczym bezpiecznikiem przed wystrzalami przypadkowymi jest wyci~cie zabezpieczaj'lce - odnoga szczeliny r'lczki zamkowej, w kl6rCl moina wprowadzit rClczk~ odciClgni~lego zamka, unieruchamiajClc go w tylnym poloieniu. Opr6cz niego niekl6re egzemplarze wyposaiane byly w dwa typy mechanicznych bezpiecznik6w nastawnych - opisanych w tekScie.

Kolba i loie k1asyczne, typu karabinowego, z kolbCI stalCi i dodatkowym przednim chwylem pod loiem. W przednim chwycie byIa niekiedy (wylClcznie w egzemplarzach eksportowych) monlowana leleskopowa podp6rka. Bron zasilana jest z rnagazynka pudelkowego dwurzQdowego z dwupozycyjnym wyprowadzeniem naboj6w, przylClczanego do broni poziomo, z lewej slrony. Gniazdo rnagazynka jest przy tym wyrainie wychylone do przoduo Zatrzask rnagazynka znajduje si~ na wierzchu dose dlugiego gniazda. Do EMP uiywano magazynk6w dw6ch pojemnoSci - 20 i 32 naboj6w, z podajnikiem POCZCIlkowo frezowanym, a potem ttoczonym z blachy. Pudelko byto szerokie, Z wkladkCI z tylu, kl6ra w rnagazynku na naboje 9 mm x 19 stanowila iebro prowadZCIce podajnik, zapobiegaj&ce jego przewracaniu siQ. JeSli rnagazynek mial sluiyc do podawania naboj6w w dlugich luskach (7,63 mm x 25,9 mm x 23 czy 9 mm x 25) iebro byto usuwane. RozwiClZ3nie takie pozwalalo szybko dostosowac peem do iCldanej amunicji bez koniecznosci przerabiania gniazda rnagazynka. W Hiszpanii produkowano takie rnagazynki na 10 (dla Guardia Civil) i 36 naboj6w.

Mechanizm spustowy z prze!qcznikiem rodzaju ognia sklada si~ ze spustu, przerywacza i zaczepu zamkowego. Nastawa na ogier'l pojedynczy nie pozwala wychylit calkowicie j~zyka spustowego i po zwolnieniu zamka przerywacz zwalnia zaczep zamkowy, kl6ry nadal wystaje do wn~trza komory zamkowej, przechwylujqc powracajClcy zamek. Obr61 przelClcznika w poloienie do ognia ciCiglego pozwala wychylic spust dalej, calkowicie zabieraj'lc zaczep z drogi zamka - slrzelanie trwa w6wczas do zwolnienia spustu lub wyczerpania amunicji. Diwignia przeIClcznika wystaje na praWCI slronQ komory spustowej, a jej poloienia SCI opisane lilerami E (Einze/feuer) - ogien pojedynczy i D (Dauerteuer) - ogieri ciCigly.

38

lekarstwem na dwie najwieksze bolaczki EMP: przypadkowe wystrzaly z braku bezpiecznika zamka w przednim polozeniu i przypadkowe blokowanie zaczepu zamka w czasie strzelania. W EMP bowiem wygode rozkladania posunieto ,,0 jeden most za daleko". Iesli w czasie strzelania ogniem ciaglym niechcacy nacisnie sie umieszczona za kablakiem spustu dzwignie do rozkladania, to ciezar sterczacego poziomo zaladowanego magazynka tworzy dzwignie, kt6ra przy wibracjach wywolanych strzelaniem moze obrocic kornore zamkowa, Zaczep zamkowy straci kontakt z zamkiem i bron mimo zwolnienia spustu bedzie niekontrolowanie prowadzic ogien ciagly do wyczerpania amunicji - a w skrajnym przypadku moze to nawet doprowadzic do rozlozenia broni w czasie strzelania. Trzpien temu zapobiegal, gdy:i: w polozeniu spoczynkowym, zwolniona sprezyna utrzymywala go w pozycji, w kt6rej wystajac z loza przez otw6r w dole komory zamkowej blokowal ja i nie pozwalal obr6- cic. Wcisniety do wnetrza komory sciska sprezyne i po zablokowaniu przez obr6t wchodzi za zamek w przednim poloze-

niu, alba w wyciecie w zamku zabezpieczajac peem gotowy do strzalu. Aby rozlozye bron, trzeba z kolei wyciagnac trzpien na zewnatrz, sciskajac sprezyne od g6ry i tak:i:e zabezpieczyc przez obr6t. Dopiero teraz wcisniecie dzwigni do rozkladania pozwala obrocic komore i rozlozyc bron.

To urzadzenie bylo montowane seryjnie w hiszpanskich kopiach i zapewne dorabiane we wczesniejszych egzemplarzach importowanych do Hiszpanii. ]ego logicznym rozwinieciem jest trzpien na sprezynie, sluzacy jako zaczep do rozkladania zamontowany w EMP 36 - juz bez powodujqcej klopoty dzwigni. Inna sprawa, ze Amerykanie potrafili i ten zaczep zepsuc - w czasie pierwszych pr6b przywiezionego z Afryki zdobycznego MP 40 w Ameryce, w roku 1942, strzelec nie skontrolowal stanu zlozenia broni i zaczal strzelac z peemu z wyciagnietym trzpieniem, co spowodowalo przesuniecie komory zamkowej i zablokowalo zaczep zamka.

Tajemnicza Erma EMP 36

Dopiero kilka lat temu wyplynely na swiatlo dzienne dwa zachowane egzemplarze (jeden z kolekcji prywatnej w USA, drugi w praskim muzeum Wojskowego Insty tutu Historycznego) ostatecznej wersji rozwojowej EMP - pistoletu maszynowego EMP 36. Bron to niezwykla, zaginione ogniwo miedzy EMP (a nawet VMP) iMP 38, kt6ry z kolei lqczyl elementy konstrukcji EMP 36 i MP 36.III Schmeissera. Forma zewnetrzna w niczym nie przypomina dawn ego EMP, stanowiac za to jasna zapowiedz przyszlej formy MP 38 -lufa ponownie stracila plaszcz, jak w VMp, pojawil sie na niej hak do strzelania ze strzelnic czolgowych, stala kolbe zastapila rozkladana, dwuramienna, z jaiowata stopka, dodano chwyt pistoletowy, a magazynek obr6cono z poziomu do polozenia prawie pion owego. Podobniejak w EMP gniazdojest lekko wychylone w prz6d, a dodatkowo odchylone od pionu 0 okolo 5 -prawiejak w AN- 94. Mechanizm spustowy jest niemal

Elm;atzko"lmalndo na Ukrainie dostrzeliwuje z EMP rannego radzieckiego partyzanta rkm DP

STRZAl MAGAZYN 0 BRONI

zywcem przejety z EMP - zrnieniony tylko w takim zakresie, w jakim tego wymagala zamiana obrotowej dzwigni przelacznika rodzaju ognia na wykonujacy to sarno zadanie przepychany kolek, Forma loza, kolby i chwytu pistoletowego oraz urniejscowienie rekojesci zamka po lewej stronie komory zamkowej pozostaly niezrnienione w MP 38. Zarnek EMP 36 zachowal uklad zamka EMP, choc oba sa calkowicie niezamienne: innajest srednica, inna dlugosc, inne ustawienie magazynka, calkowicie odrnienne jest tez urzadzenie powrotne, ze sprezyna bez zerdzi, zamkniete w dwuczesciowej oslonie, stanowiacej zapowiedz teleskopu z MP 38. Nadaljednak teleskop ten jest polaczony z zarnkiem na stale ijego dernontaz wymaga rozkrecenia zespolu. Zachowano takze magazynek dwurzedowy Vollmera, ale jego pudelko jest wezsze w widoku z boku, przystosowane wylacznie do nabojow 9 mm x 19, a zaczep magazynka przeniesiono z boku gniazda na jego tylna scianke, gdzie byl lepiej zabezpieczony przed przypadkowym zwolnieniem. EMP 36 pozostal jedynie modelem eksperymentalnym, ktory jednak wiaze nieodwolalnie linie rozwojowa EMP zjego nowoczesnym nastepca, MP 38.

Francuskie Ermy

Oddane przez Hiszpanow Ermy zostaly przejete przez armie francuska, ktora wkrotce w obliczu wojny wypowiedzianej Niemcom 3 wrzesnia 1939 roku, sarna zaczela gwaltownie potrzebowac pistoletow maszynowych. Klopot polegal jednak na tym, ze choc republikanie oddali ponad 3000 peemow to do jedynie 1540 z nich byly jakiekolwiek magazynki. Probowano bezskutecznie kupic je w Szwajcarii, w tajemniczej firrnie Etablissements Micaniques de Precision (skrot nazwy EMP - zbieg okolicznosci''), z ktorej rok wczesniej zakupiono jeden EMP do badan wojskowych. Ostatecznie Francuzi wybrali oko- 10 750 egzemplarzy w najlepszym stanie, skompletowali je z dwoma magazynkami kazdy po czym przekazali zandarmerii i jednostkom manewrowym Garde mobile. Francuskie EMP byly uzy-

te bojowo przeciw Niemcom, czesc

z nich wpadla w rece niernieckie wraz z reszta zapasu z ClermontFerrand. W systernie zaopatrzenia niernieckiej arrnii nadano ill oznaczenie MP 740(f).

Po powstaniu w vichystowskiej Francji kolaboracyinych jednostek Milice francoise, a wjej lonie specjalnych oddzialow przeciwpartyzanckich Franc-Guards, Niemcy

poczatkowo uzbrajali je w EMP z zapasow pohiszpaftskich, ale po licznych narzekaniach na stan i zawodnosc wyrnieniono je na ... Steny, dostepne w niemal nieograniczonej liczbie z przejetych brytyjskich zrzutow Zanim do tego doszlo, powstal chyba najciekawszy wariant EMP - Erma wytlurniona, wyrozniajaca sie bardzo dlugq oslona tlurnika. TIurnik ten wyglada na integralny ijest zarnontowany na stale, ale . w rzeczywistosci moglby bye rownie dobrze nakrecany W sciankach lufy nie wywiercono bowiem zadnych otworow upustowych i nie rna komory wstepnego rozprezania, a pocisk wylatuje z lufy z naddzwiekowa predkoscia - ktora dopiero jest wytracana w zasadniczym tlurniku, rurze wypelnionej przegrodami i stalowa wata, a na wylocie zaopatrzonej w kompensator wykonany z aluminium. [ego sprawnosc musiala bye symboliczna - przeciez dzialaly na niego gazy znacznie oslabione przejsciem przez tlurnik! Ogolna sprawnosc tej broni byla zapewne rownie znikoma, bo projektu nie kontynuowano i zachowal siejeden egzemplarz w kolekcji brytyjskiej RSAF

Co najmniej jeden EMP w krajowych zbiorach rna udokumentowane pochodzenie z Mierzei Wislanej, na ktora trafil zapewne w rekach francuskich zolnierzy 33. Dywizji Crenadierow Waffen-SS "Charlemagne", eks-milicjantow ktorzy woleli po ladowaniu w Normandii wstapic do Waffen-SS, niz stanac przed plutonami egzekucyjnymi za kolaboraqe, Po walkach na froncie kurlandzkim, Francuzi wlasnie w tych okolicach szli w maju 1945 roku do niewoli (a czesciej do piachu, bo wtedy sie z francuskirni kolaboran tami nie patyczkowano). Wyglada na to, ze egzemplarz ten mial za soba wyjqtkowo dluga wedrowke - z Erfurtu, bye moze przez magazyny SEPEWE i port w Gdyni nad Ebro, a stamtad przez Clermont-Ferrand do francuskich esesmanow i z nirni przez Kurlandie z powrotem na polskie wybrzeze Baltyku ... I jak tu nie wierzyc Sherlockowi Holmesowi, ze przestepca zawsze wraca na rniejsce zbrodni? ~

Dane techniczne EMP

Kallber: ....

9mm

9 mm x 19 ParabeJlum 860, 880 lub 930 mm 230, 250 lub 300 mm

DlugatC !Irani: .......

Masa bronl: 4,1, 4,15 lub 4, 21 kg

SzPkosIrZalntdC 520 strz./min.

......... : 20 lub 32 naboje

GRUDZIEN 2008

CROSMAN Cll

wzorowany na Beretta PX4 Storm

CROSMAN C31

wzorowany na Beretta 90-two

CROSMAN C21

wzorowany na HK USP

W1ATROWKI CROSMAN TO:

• magazynek na 18 kulek stalowych BB

• zasilanie nabojem C02

• szyna akcesoryjna na osprzet taktyczny

• pr~kost poczanowa 165 mls

• Swiatlowodowe przyrzctdy celownicze (C21 i C31)

BYOGOSZCZ -:0>' .0' .. - .; GOYNIA <. :: - .. .. '. ., .. c~ KATOWICE 0_< ', _o_ ~ lOOZ : :-o_: .. '_ .; ~~

RADOM ',':'. _:= L~ SZCZECIN ~_ : ~2-: ... _

WARSZAWA -~.:-:_ ~:. WROClAW _'- ..

e Militaria,pl

srsc SKlEP6W Z BRONIA

HURT: tel. (071) 3474750 fax (071) 3474777

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->