You are on page 1of 1134

MEKTÛBÂT-I RABBÂNÎ

İMÂM-I RABBÂNÎ AHMED-İ FÂRÛKÎ SERHENDÎ (RH)

Abdulkadir Akçiçek

İÇİNDEKİLER

İMAM-I RABBANİ HAZRETLERİ

17

ÜÇ ARZUHAL

28

ÖNSÖZ

31

GİRİŞ ve ÖNSÖZ

32

TAKRİZ

39

ESERİ TETKİK ve TAKDİM

40

001.

MEKTUP

44

002.

MEKTUP

46

003.

MEKTUP

47

004.

MEKTUP

48

005.

MEKTUP

50

006.

MEKTUP

51

007.

MEKTUP

53

008.

MEKTUP

55

009.

MEKTUP

57

010.

MEKTUP

60

011.

MEKTUP

61

012.

MEKTUP

66

013.

MEKTUP

67

014.

MEKTUP

68

015.

MEKTUP

71

016.

MEKTUP

72

017.

MEKTUP

74

018.

MEKTUP

75

019.

MEKTUP

81

020.

MEKTUP

81

021.

MEKTUP

82

022.

MEKTUP

84

023.

MEKTUP

86

025.

MEKTUP

90

026.

MEKTUP

90

027.

MEKTUP

92

028.

MEKTUP

93

029.

MEKTUP

94

030.

MEKTUP

97

031.

MEKTUP

100

032.

MEKTUP

105

033. MEKTUP

108

034. MEKTUP

110

035. MEKTUP

112

036. MEKTUP

113

037. MEKTUP

114

038. MEKTUP

115

039. MEKTUP

118

040. MEKTUP

119

041. MEKTUP

119

042. MEKTUP

122

043. MEKTUP

123

044. MEKTUP

126

045. MEKTUP

129

046. MEKTUP

131

047. MEKTUP

133

048. MEKTUP

135

049. MEKTUP

136

050. MEKTUP

136

051. MEKTUP

137

052. MEKTUP

138

053. MEKTUP

139

054. MEKTUP

141

055. MEKTUP

142

056. MEKTUP

142

057. MEKTUP

143

058. MEKTUP

144

059. MEKTUP

145

060. MEKTUP

147

061. MEKTUP

149

062. MEKTUP

150

063. MEKTUP

151

064. MEKTUP

153

065. MEKTUP

155

066. MEKTUP

157

067. MEKTUP

158

068. MEKTUP

159

069. MEKTUP

160

070.

MEKTUP

161

071. MEKTUP

162

072. MEKTUP

163

073. MEKTUP

164

074. MEKTUP

170

075. MEKTUP

171

076. MEKTUP

172

077. MEKTUP

174

078. MEKTUP

176

079. MEKTUP

178

080. MEKTUP

179

081. MEKTUP

183

082. MEKTUP

184

083. MEKTUP

184

084. MEKTUP

185

085. MEKTUP

186

086. MEKTUP

188

087. MEKTUP

188

088. MEKTUP

189

089. MEKTUP

189

090. MEKTUP

190

091. MEKTUP

190

092. MEKTUP

191

093. MEKTUP

191

094. MEKTUP

192

095. MEKTUP

192

096. MEKTUP

195

097. MEKTUP

197

098. MEKTUP

198

099. MEKTUP

201

100. MEKTUP

204

101. MEKTUP

206

102. MEKTUP

207

103. MEKTUP

209

104. MEKTUP

210

105. MEKTUP

211

106. MEKTUP

211

107. MEKTUP

212

108.

MEKTUP

216

109. MEKTUP

217

110. MEKTUP

218

111. MEKTUP

219

112. MEKTUP

220

113. MEKTUP

221

114. MEKTUP

222

115. MEKTUP

223

116. MEKTUP

223

117. MEKTUP

224

118. MEKTUP

225

119. MEKTUP

225

120. MEKTUP

227

121. MEKTUP

227

122. MEKTUP

228

123. MEKTUP

229

124. MEKTUP

229

125. MEKTUP

230

126. MEKTUP

231

127. MEKTUP

232

128. MEKTUP

233

129. MEKTUP

234

130. MEKTUP

235

131. MEKTUP

235

132. MEKTUP

237

133. MEKTUP

238

134. MEKTUP

239

135. MEKTUP

239

136. MEKTUP

240

137. MEKTUP

241

138. MEKTUP

242

139. MEKTUP

243

140. MEKTUP

244

141. MEKTUP

245

142. MEKTUP

245

143. MEKTUP

246

144. MEKTUP

246

145. MEKTUP

248

146.

MEKTUP

248

147. MEKTUP

249

148. MEKTUP

250

149. MEKTUP

251

150. MEKTUP

251

151. MEKTUP

252

152. MEKTUP

253

153. MEKTUP

254

154. MEKTUP

255

155. MEKTUP

255

156. MEKTUP

256

157. MEKTUP

257

158. MEKTUP

258

159. MEKTUP

259

160. MEKTUP

260

161. MEKTUP

264

162. MEKTUP

265

163. MEKTUP

266

164. MEKTUP

270

165. MEKTUP

270

166. MEKTUP

272

167. MEKTUP

273

168. MEKTUP

274

169. MEKTUP

277

170. MEKTUP

277

171. MEKTUP

278

172. MEKTUP

279

173. MEKTUP

281

174. MEKTUP

284

175. MEKTUP

285

176. MEKTUP

286

177. MEKTUP

286

178. MEKTUP

287

179. MEKTUP

287

180. MEKTUP

288

181. MEKTUP

289

182. MEKTUP

291

183. MEKTUP

292

184.

MEKTUP

292

185. MEKTUP

293

186. MEKTUP

293

187. MEKTUP

296

188. MEKTUP

296

189. MEKTUP

297

190. MEKTUP

298

191. MEKTUP

299

192. MEKTUP

300

193. MEKTUP

301

194. MEKTUP

304

195. MEKTUP

305

196. MEKTUP

306

197. MEKTUP

307

198. MEKTUP

308

199. MEKTUP

309

200. MEKTUP

309

201. MEKTUP

313

202. MEKTUP

314

203. MEKTUP

315

204. MEKTUP

318

205. MEKTUP

318

206. MEKTUP

319

207. MEKTUP

320

208. MEKTUP

321

209. MEKTUP

323

210. MEKTUP

329

211. MEKTUP

333

212. MEKTUP

334

213. MEKTUP

335

214. MEKTUP

336

215. MEKTUP

338

216. MEKTUP

339

217. MEKTUP

342

218. MEKTUP

346

219. MEKTUP

346

220. MEKTUP

347

221. MEKTUP

351

222.

MEKTUP

359

223. MEKTUP

361

224. MEKTUP

361

225. MEKTUP

363

226. MEKTUP

364

227. MEKTUP

365

228. MEKTUP

366

229. MEKTUP

367

230. MEKTUP

369

231. MEKTUP

370

232. MEKTUP

372

233. MEKTUP

373

234. MEKTUP

374

235. MEKTUP

384

236. MEKTUP

384

237. MEKTUP

385

238. MEKTUP

386

239. MEKTUP

388

240. MEKTUP

389

241. MEKTUP

390

242. MEKTUP

390

243. MEKTUP

392

244. MEKTUP

393

245. MEKTUP

394

246. MEKTUP

395

247. MEKTUP

396

248. MEKTUP

397

249. MEKTUP

399

250. MEKTUP

400

251. MEKTUP

401

252. MEKTUP

409

253. MEKTUP

410

254. MEKTUP

411

255. MEKTUP

413

256. MEKTUP

414

257. MEKTUP

417

258. MEKTUP

419

259. MEKTUP

419

260.

MEKTUP

423

261. MEKTUP

443

262. MEKTUP

446

263. MEKTUP

447

264. MEKTUP

449

265. MEKTUP

450

266. MEKTUP

452

267. MEKTUP

483

268. MEKTUP

484

269. MEKTUP

487

270. MEKTUP

488

271. MEKTUP

488

272. MEKTUP

489

273. MEKTUP

502

274. MEKTUP

506

275. MEKTUP

508

276. MEKTUP

509

277. MEKTUP

513

278. MEKTUP

516

279. MEKTUP

517

280. MEKTUP

518

281. MEKTUP

519

282. MEKTUP

520

283. MEKTUP

521

284. MEKTUP

522

285. MEKTUP

523

286. MEKTUP

530

287. MEKTUP

536

288. MEKTUP

554

289. MEKTUP

557

290. MEKTUP

562

291. MEKTUP

577

292. MEKTUP

582

293. MEKTUP

586

294. MEKTUP

590

295. MEKTUP

596

296. MEKTUP

598

297. MEKTUP

599

298.

MEKTUP

601

299. MEKTUP

601

300. MEKTUP

602

301. MEKTUP

604

302. MEKTUP

606

303. MEKTUP

611

304. MEKTUP

612

305. MEKTUP

614

306. MEKTUP

615

307. MEKTUP

618

308. MEKTUP

619

309. MEKTUP

620

310. MEKTUP

622

311. MEKTUP

623

312. MEKTUP

624

313. MEKTUP

629

314. MEKTUP

637

315. MEKTUP

645

316. MEKTUP

647

317. MEKTUP

651

318. MEKTUP

652

319. MEKTUP

653

320. MEKTUP

655

321. MEKTUP

657

322. MEKTUP

658

323. MEKTUP

659

324. MEKTUP

661

325. MEKTUP

665

326. MEKTUP

667

327. MEKTUP

668

328. MEKTUP

669

329. MEKTUP

671

330. MEKTUP

672

331. MEKTUP

673

332. MEKTUP

675

333. MEKTUP

675

334. MEKTUP

676

335. MEKTUP

682

336.

MEKTUP

683

337. MEKTUP

687

338. MEKTUP

688

339. MEKTUP

688

340. MEKTUP

689

341. MEKTUP

691

342. MEKTUP

693

343. MEKTUP

693

344. MEKTUP

694

345. MEKTUP

695

346. MEKTUP

696

347. MEKTUP

697

348. MEKTUP

698

349. MEKTUP

699

350. MEKTUP

716

351. MEKTUP

719

352. MEKTUP

719

353. MEKTUP

720

354. MEKTUP

721

355. MEKTUP

721

356. MEKTUP

733

357. MEKTUP

736

358. MEKTUP

742

359. MEKTUP

746

360. MEKTUP

751

361. MEKTUP

752

362. MEKTUP

752

363. MEKTUP

753

364. MEKTUP

758

365. MEKTUP

759

366. MEKTUP

759

367. MEKTUP

760

368. MEKTUP

765

369. MEKTUP

771

370. MEKTUP

772

371. MEKTUP

774

372. MEKTUP

780

373. MEKTUP

781

374.

MEKTUP

782

375. MEKTUP

784

376. MEKTUP

786

377. MEKTUP

786

378. MEKTUP

787

379. MEKTUP

788

380. MEKTUP

790

381. MEKTUP

802

382. MEKTUP

806

383. MEKTUP

809

384. MEKTUP

810

385. MEKTUP

811

386. MEKTUP

812

387. MEKTUP

815

388. MEKTUP

817

389. MEKTUP

818

390. MEKTUP

821

391. MEKTUP

824

392. MEKTUP

825

393. MEKTUP

825

394. MEKTUP

826

395. MEKTUP

827

396. MEKTUP

828

397. MEKTUP

829

398. MEKTUP

829

399. MEKTUP

830

400. MEKTUP

830

401. MEKTUP

831

402. MEKTUP

832

403. MEKTUP

832

404. MEKTUP

833

405. MEKTUP

833

406. MEKTUP

838

407. MEKTUP

839

408. MEKTUP

841

409. MEKTUP

843

410. MEKTUP

850

411. MEKTUP

851

412.

MEKTUP

856

413. MEKTUP

867

414. MEKTUP

868

415. MEKTUP

870

416. MEKTUP

874

417. MEKTUP

875

418. MEKTUP

875

419. MEKTUP

876

420. MEKTUP

877

421. MEKTUP

877

422. MEKTUP

878

423. MEKTUP

879

424. MEKTUP

880

425. MEKTUP

881

426. MEKTUP

882

427. MEKTUP

883

428. MEKTUP

884

429. MEKTUP

885

430. MEKTUP

899

431. MEKTUP

900

432. MEKTUP

901

433. MEKTUP

901

434. MEKTUP

903

435. MEKTUP

905

436. MEKTUP

910

437. MEKTUP

915

438. MEKTUP

916

439. MEKTUP

920

440. MEKTUP

922

441. MEKTUP

923

442. MEKTUP

924

443. MEKTUP

925

444. MEKTUP

927

445. MEKTUP

930

446. MEKTUP

934

447. MEKTUP

935

448. MEKTUP

936

449. MEKTUP

937

450.

MEKTUP

938

451. MEKTUP

939

452. MEKTUP

940

453. MEKTUP

940

454. MEKTUP

947

455. MEKTUP

948

456. MEKTUP

949

457. MEKTUP

953

458. MEKTUP

954

459. MEKTUP

955

460. MEKTUP

956

461. MEKTUP

958

462. MEKTUP

959

463. MEKTUP

960

464. MEKTUP

961

465. MEKTUP

963

466. MEKTUP

966

467. MEKTUP

967

468. MEKTUP

967

469. MEKTUP

969

470. MEKTUP

971

471. MEKTUP

973

472. MEKTUP

974

473. MEKTUP

976

474. MEKTUP

977

475. MEKTUP

978

476. MEKTUP

979

477. MEKTUP

983

478. MEKTUP

984

479. MEKTUP

986

480. MEKTUP

987

481. MEKTUP

989

482. MEKTUP

990

483. MEKTUP

991

484. MEKTUP

993

485. MEKTUP

994

486. MEKTUP

996

487. MEKTUP

999

488.

MEKTUP

1003

489. MEKTUP

1005

490. MEKTUP

1009

491. MEKTUP

1009

492. MEKTUP

1016

493. MEKTUP

1018

494. MEKTUP

1019

495. MEKTUP

1020

496. MEKTUP

1021

497. MEKTUP

1022

498. MEKTUP

1023

499. MEKTUP

1024

500. MEKTUP

1025

501. MEKTUP

1032

502. MEKTUP

1037

503. MEKTUP

1040

504. MEKTUP

1043

505. MEKTUP

1045

506. MEKTUP

1048

507. MEKTUP

1052

508. MEKTUP

1054

509. MEKTUP

1056

510. MEKTUP

1056

511. MEKTUP

1057

512. MEKTUP

1058

513. MEKTUP

1075

514. MEKTUP

1076

515. MEKTUP

1077

516. MEKTUP

1078

517. MEKTUP

1079

518. MEKTUP

1080

519. MEKTUP

1082

520. MEKTUP

1082

521. MEKTUP

1083

522. MEKTUP

1085

523. MEKTUP

1086

524. MEKTUP

1087

525. MEKTUP

1088

526.

MEKTUP

1090

527. MEKTUP

1097

528. MEKTUP

1097

529. MEKTUP

1100

530. MEKTUP

1105

531. MEKTUP

1107

532. MEKTUP

1107

533. MEKTUP

1116

534. MEKTUP

1132

İMAM-I RABBANİ HAZRETLERİ

Abdulkadir AKÇİÇEK

***

Üstün namı şöyledir:

Maden-i ekarim’is-selefi vel-halef haiz’ül-mehamidi vel-mekârimi veş-şeref el âlim’ür- rabbani vel-kâmilüs-semadanî dürretü iklil’il-evliyail-müntahabin ve gurret-i cebin’il- asfiyail-garril-muhaccelin ellezi teşerrefe hazel-asri bivücudihi vebteseme sağr’üd-dehri biefdalihi ve cudihi el-mürşid’ül-kâmilül-mükemmel vel-münk ız’ül-muhavvif’ül-müen ımil daiy’ül-halk ı hil-Hakk ı il’el-Hakk ve hüvel-kutb’ül-evhad vel-alem’ül-müferred’ül-emced el-mahbub’üs-sübhanî vel-imam’ür-rabbani müceddid’ül-elf’is-sani seyyidüna ve mevlâna eş-şeyh Ahmed el-Ömerî el-Faruki neseben, el-hanifi meşreben, el hanefî mezheben, en- nakşibendî tarikaten, es-serhendî mevliden.

***

İmam- ı Rabbani Hz. nin bu üstün namın ı dilimize şöyle çevirebiliriz:

Geçmişte yaşayan; onlar göçünce yerlerini dolduran, en keremli zatlara kaynak, şeref, övgü ve ikramlara lâyı k, rabbani âlim, semadani kâmil, seçilmiş evliyan ın taçlarında inci, belli ayd ınlı kları ile bilinen asfiya zatların al ın ak ı, öyle bir zat ki, zaman onun varlığ ıyla şerefyab oldu, fazlı ve cömertliği ile asr ın tebessüm dişleri göründü, kâmil mükemmel mürşid, çekindiren, korkutan, ümitlendiren, halk ı Hakkın gücüyle Hakka davet eden, tek kutup, yekta bilgin, sübhanî mahbub, İMAM-I RABBANİ MÜCEDDİD-İ ELF-İ SANİ, efendimiz ŞEYH AHMED ÖMERÎ FARUKÎ nesebi, hanifî meşrebi, Hanefi mezhebi, Nakşibendî tarikat ı, Serhend doğum yeri.

İmam- ı Masum Hz. nin hadimi, Lahor’lu Şerafeddin Abbasi’nin oğlu Muhammed Bakır, KENZ’ÜL - HÎDAYAT adlı eserinde şöyle anlattı:

İmam- ı Rabbani Hz. aşura günü, Serhend’de doğdu. Hicrî y ıl: 971 (M. 1563) idi.

Serhend, Hindistan’ın Lahor şehrine bağlı bir yerdir.

İlmin tümünü, makulünü ve menkulünü: Babası Mevlâna Şeyh Abdülahad’dan aldı. Onun

d ış ında, zamanın tahkik ehli zatlarından dahi ders aldı.

Kadiri, Sühreverdî ve Çeştî tarikatı n ın üçüne de pederi vasıtası ile girdi; çalışt ı.

Pederi, kendisine her üç tarikatta irşad izni verdi; halife yaptı. Bu sırada yaş ı : ON YEDİ idi.

Fakat, Özünü bir başka duygu kaplamışt ı: Nakşibendî tarikat ı bağlı lığ ı n ın özünü öğrenmek istiyordu. Bunu istemesi, sair tarikatlara nazaran faziletine inanmasıyd ı. Diğer tarikatlara nazaran, bu tarikata bağlı olmay ı daha üstün sayıyordu.

Ancak, bu hevesi içinde; ilim babı nda neşrini yapıyor; salikleri terbiye ediyor; müridlere yol gösteriyor; candan talipleri irşad ediyordu. Zahirî meşguliyeti hep bunlardı . Ama, özünde Nakşibendî tarikatın ın özüne girmek istiyordu.

Yukarıda anlat ı lan sebeple: Ârif-i Kebir Mürşid-i Münir Mevlâna Hace Muhammed Baki ile buluştu. Bu zat ı, şeyhi İmam- ı Şehir, Hümam-ı Nihrir Mevlâna Hace Emkinegi Buhara’dan Hindistan’a yollam ışt ı. Sebebi: İmam- ı Rabbani Hz.ni yetiştirmesi idi.

İmam- ı Rabbani Hz. ondan Nakşibendî tarikat ı n ı aldı. O yolda devam etti. İki ay bir hafta kadar az süre içinde arzu edilene erdi.

O kadar ilerledi ki: Muradiyet, mahbubiyet, kemal ve tekmil makamların ı, şeyhi onda

şahede etti. Müridlerinin irşad işini ona b ırakt ığı gibi, kendi özü için dahi ondan fayda

taleb etti; onun Hakkında şöyle dedi:

— O, kutb-u azamdır.

İrşad, kullar ın hidayeti için makamına oturdu; hem uzağa hem yakına faydalı oldu.

Niçin böyle olmas ın ki, Resulûllah S.A. onun geleceğini haber verip şöyle buyurdu:

— «Ümmetim içinde bir erkek gelecektir; ona:

— SILA.

Denir. Niceleri onun şefaatına dahil olur.»

Bu hadis-i şerifi, Allâme Süyuti Hz. Cem’ül - Cevami, adlı eserinde yazdı.

Nitekim, bu manayı bizzat kendisi mektuplar ında yazdı; şöyle anlattı:

— Allah’a hamd olsun; beni iki deniz arasında SILA kıld ı . Aydınlık veren tüm nurların ı almaya istidadlı eyledi.

— Ariflerin İmamı.

Diye yad edilen Hace Muhammed Baki Hz. nin halifeleri arasında say ılan kâmil şeyh Mir Hüsameddin anlattı. Şöyle ki:

Kendisi Resulûllah’ ı S.A. rüyada gördü. Şeyh Ahmed Serhendî’yi övüyor ve şöyle buyuruyordu:

— «Ben, ümmetim içinde, onun varlığ ı ile övünüyorum: iftihar ediyorum. Allah-ü Taâlâ, onu, ümmetime müceddid kılacakt ı r.»

***

Menakip kitaplar ında geçtiği üzere, nice büyük veliler, onun zuhurunu müjdelemişlerdir.

Bu menkıbelerden biri, Şeyh Bedreddin Serhendi’nin anlattığ ıdır. Bu zat, Şeyh-i Ekmel Seyyid Ahmed Cami’nin şöyle dediğini açıklad ı:

— Benden sonra, ON YEDİ kişi gelecek. Hepsi de ehlûllahtan olup isimleri AHMED’dir. Sonuncusu, BİN y ılın ın baş ına gelir ki; onların en üstünüdür.

Keşif ehlinden büyük bir çoğunluk taraf ından:

— Müceddid.

Namından murad, İmam-ı Rabbani Hz. olduğu anlatıld ı. Nitekim Hace Emkinegi, ekmel halifesi Muhammed Baki’ye şöyle anlattı:

— Hind tarafından bir kimse çıkacak; asrın ın imamı olacak.

Ancak onun gönül açıklığ ı senin elinde olacaktır. Ona koş. Zira, ehlûllah onun gelmesini beklemektedir.

Bunun üzerine, Buhara’dan Hindistan’a gitti; Müceddid İmam- ı Rabbani Hz. ile buluştu.

İmam- ı Rabbani, ondan tarikat aldı. Allah-ü Taâlâ, sırların ın kudsiyetini art ırsın.

Muhammed Baki, bunun üzerine; İmam- ı Rabbanî’ye şöyle dedi:

— Geleceği müjdelenen kimse sensin. Daha sonra, şöyle anlatt ı:

— Serhend’e vardığım zaman, bakt ım ki biri:

— Zamanın ın kutbu

Diye anlatıl ı yor. Seni görünce, bu vasfınla ve suretinle öyle olduğunu anladım.

Anlatmaya devam etti:

- Serhend’e vardım. Şöyle bir rüya gördüm: Gayetle azametli büyük bir aydınl ık vardı. O kadar yükselmişti ki: Baş ı semaya vasıl olmuş; âlemin şark ve gaibi onun nuru ile dolmuştu. Halk lambalar ın ı getiriyor; ondan aydınl ık alıyordu.

İşbu mana, senin makamın ı anlatı r.

Şu da, onun şan ında anlatılan bir başka menkıbe, şöyledir: Kudvet’ül-kâmilin Şah Kemal Küteyli; torunu ârif-i rabbani Şah İskender’e bir cübbe emanet etti.

Rivayet edildiğine göre: Bu cübbe, Gavs-ü Azam Abdülkadir Geylânî Hz.nin idi.

O zata, bu cübbeyi torununa emanet ederken, şöyle dedi:

— Sahibi gelinceye kadar bunu sakla.

Müceddid İmam- ı Rabbani Hz. zuhur ettikten sonra, rüyada kendisine:

— Cübbenin ehli odur; ona ulaşt ır.

Emrini verdi. Yapmayınca, ikinci defa; içinden cübbeyi ona götürmesi için hitap etti. Bunu da yapmayınca, azarladı.

Bundan sonra, hırkay ı götürüp İmam-ı Rabbanî’ye giydirdi. Bu cübbeyi giydikten sonra, ondan büyük işler zuhura gelmeye başladı.

Bir menkıbe daha

Doğru sözlü emin bir tacir vardı; iyilik nurlar ı, yüzünden parlard ı. Şöyle anlat ıld ı:

İlk zamanlarında, bu tacirin, Gavs-ü Azam Abdülkadir Geylânî Hz. ne son derece sevgisi ve o derece bağlı l ığ ı vardı. Kendisi şöyle anlattı:

— Geylânî Hz. çoğu kez bana görünür; bazı işleri haber verir; önemli işlerimde bana yardım ederdi. Bir gün, rüyada bana şöyle dedi:

— Benden, büyük yardım gördün; ama zahirde sana bir şeyh gerek.

Bunun üzerine kendisine:

— Kime baş vurayım?.

Diye sordum; şöyle dedi:

Şeyh Ahmet Serhendî’ye git. O, zahirin ve batın ın beynini bulmuştur. Ve o: Zamanın ın kutbudur.

Bunun üzerine, onun yanına vardım. Hayret veren kerametler, görülmemiş kemalât şahede ettim.

Belh’in ileri gelenlerinden biri, Serhend’e geldi. Müceddid İmam- ı Rabbani Hz. ni gördü; şöyle anlattı :

— Belh’te bir cenaze merasiminde hazır oldum. Selef halef bir çok MAVERA-ÜN-NEHR

evliyas ı da o cenazede hazır bulundu. Ki bunlar: Geçmişte yaşay ıp ebedî âleme göçen ve hal-i haz ırda yaşayan zatlardı. Meselâ: Kutb-u Rabbani Abdülhalik Gucdüvani, Kutub Hace Bahaeddin Nakşibend Hz. gibi zatlardı.

Bunlar, büyük bir zatın gelmesini bekliyorlard ı. Bu durumu birine sordum; bana şöyle anlattı:

— Bu, bir kutbun cenazesidir. Bu haz ır cemaat ise, kutuplar kutbu zatın gelmesini bekliyorlar.

Biz böyle bekleşirken, ulu bir zat geldi. Bu gelen zat ı öne geçirdiler; imam oldu.

Bu nuranî büyük zatın kim olduğunu sordum; bana şöyle anlat ı ldı:

— Bu, Şeyh Ahmed Serhendi’dir.

***

İmam- ı Rabbani Hz. nin faziletini, zamanın üstün âlimleri itiraf ettiler. O vakitte yaşayan büyükler, onun müceddid olduğuna kani oldular.

Çünkü: Dini ilim çeşitlerini yay ıyor; çevrede, marifet babında yakine dayanan halleri açıkl ıyor; velayet, nübüvvet, risalet mertebelerini, azm sahibi büyük zatların kemallerini, hullet ve mahabbet derecelerini izaha çalış ıyor; zat ve şuun sırlar ın ı beyan ediyordu. O kadar ki, bu işte onu geçen olmamı şt ı.

***

Sonra

mana kazandırm ışt ı. Onlar ın pek çoğunu kendisi anlattı. Allah-ü Taâlâ sırr ı takdis eylesin.

***

Bir manayı şöyle dile getirdi:

İlâhi yardım, beni cezbeye kapılan muradlar menzilesine erdirdi. Önce böyle bir âleme geçtim. İkinci olarak, sülûk menzillerinin bana kısa yoldan alınmas ı nasibi geldi.

İşbu hallerimde:

Önce Allah-ü Taâlâ’yı eşyan ın ayn ı gördüm.

T ıpk ı: Son gelen sofiyeden vahdet-i vücuda kail olanların anlattığ ı gibi

Bundan sonra, bir başka hale daha kapıld ım. Allah-ü Taâlâ’yı hulülsüz, sirayetsiz olarak eşyada buldum.

Bundan sonra, bir başka hal daha oldu: Zati bir maiyetle Allah-ü Taâlâ’nın varlığ ın ı eşyada buldum.

Allah-ü Taâlâ ona: Ledünnî hibeler, gaybe bağlı, üstün zevklere dayalı hususi bir

Eşyadan evvel olduğunu da gördüm; aynı şekilde eşyadan sonra olduğunu da gördüm.

Sonra, hep Allah-ü Taâlâ’yı gördüm; başka bir şey görmedim.

Bu son durum: Şühuda dayalı tevhid halinin manasıd ır. Bu durum anlatıl ırken:

— FENA

Tabiri ile dile gelir ki: Velayet derecesinde ilk adım bundan at ıl ır, işin başında, en ileri bir kemâl say ıl ı r.

Son anlatılan görüş; zikri geçen mertebelerin hangisinde olursa olsun, önce afakta bulunur; sonra enfüste

İmam- ı Rabbani Hz. nin anlattıkları na devam edelim:

— O hallere geçtikten sonra, beka makamına terakki ettim.

Ve bu: Velayet derecesinde ikinci adımdır.

Eşyayı ikinci olarak gördüm: Allah-ü Taâlâ’yı da eşyan ın aynı; hatta özümün aynı

Sonra

Allah-ü Taâlâ’yı eşyada; hatta özümde buldum.

Sonra

eşya ile; hatta özümle buldum.

Sonra

eşyadan ön; hatta nefsimden ön gördüm.

Sonra

eşyadan sonra: hatta özümden sonra buldum.

Ve

İşbu son makam, öyle bir sondur ki: ilke rücu, avam mertebesine avdettir.

Ve bu: Öyle bir makamdır ki; halk ı Hakka davet makamları n ın en tamı sayıl ır.

Ve bu makam: Tekmil irşad menzillerinin ekmelidir.

***

Bir başka cümlesinde şöyle anlattı:

— Benden sadır olan ilim ve marifet babındaki işler; velayet tavrı dış ındad ır. Ancak onlar, nübüvvet nurları kandilinden gelir.

gelenler, onun sudur makamından gelmektedir. İkinci binin

tecdidi ile yenilenir. Tebaiyet ve veraset yolu ile görünür. Ulema misilli velayet erbabı onu idrâkten acizdir. Zira onlar: Velilerin irfan ı, âlimlerin ilmi ötesindedir. Hatta, bu anlat ı lan zümrenin bilgileri kabuktur. Nübüvvet kandilinden süzülüp gelen ilimler ise, özdür.

Resulûllah’a salât ve selâm

bütün bunlardan sonra, eşyayı gördüm; asla Allah-ü Taâlâ’yı görmedim.

Şeriata aykır ı taraflar ı yoktur. Dinin esası, zat ve sıfat ilminin hulâsas ıd ır. O, yücedir, mukaddestir.

Bu anlatılanları; uzamadan, küberadan hiç kimse, konuşmamışt ır. Allah-ü Taâlâ, onlar için bu kulunu seçti.

Ve

***

Bir başka kelâm ında şöyle anlattı:

— Vahdet-i vücud bana açı ld ı. Bu sayede, bana çokça ilimlerin feyzi geldi. Nice nice irfan duyguları elde ettim.

Ve

Yine bu makamda, Şeyh-i Ekber’in r.a. irfan duyguları da bana, aç ıld ı. Ve., onun beyan

ettiği zatî tecelli ile de şerefyab oldum. Allah-ü Taâlâ onu yükselmenin sen basamağ ına

ç ıkarmış; tafsilli, şerhli velayet hatmine tahsis etmiştir.

***

Bir başka cümlesinde şöyle anlattı:

— Resulûllah S.A. bana müjde verdi:

bağ ışlayacakt ır.»

Ve bana: Mübarek eli ile irşad yazıs ı yazdı; şöyle buyurdu:

— «Daha önce böyle bir şeyi hiç kimseye yazmad ım.»

Bir başka cümlesinde şöyle anlattı:

— Kur’an-ı Kerim’in müteşabih âyetlerindeki gizlilikler, mukattaat ındaki sırlar bana açıld ı . Onlardan her harfin altında, Yüce Zata delâlet eden ilimlerden bir umman buldum. Onlardan birini açıklayacak olsam, boğaz ıma durur.

***

İmam- ı Rabbani Hz. uzun bir seyrini şöyle anlattı:

— Bugün, büyük meşayihin makamına kaim Nakşibendi büyüklerinin naibi, nihayetin de

nihayetine vâsıl, derecelerin en yükseğine çıkan, halkın kutb-u medarı, hakikat sırlar ın ın kâşifi, zati mahabbette kamil ferd, Muhammedi velayet kemallerini cami, muhakkik zat, irşad ve hidayet ehlinin dayanağ ı, nihayeti bidayetine girgin bu tarikatın mürşidi, ariflerin zübdesi, şeyhimiz, mededgâh ımız, ekmel, üstün arif Mevlâna Şeyh Muhammed Baki Hz. ile sohbet ettim. Allah bekasın ı daim eylesin; onun teveccühü bereketiyle cezbeye

kapıld ım. Öyle bir cezbe ki: İstihlâkten sonra, kayyumiyet sıfat ında yer bulmuştur.

Ve

binleri

o ilimlerin, o marifetlerin sahibi bu BİN’in müceddididir.

bu makamda yeterli inceliklere vâkıf oldum.

«Sen

kelim

ilminde,

müçtehidlerdensin.

Allah-ü

Taâlâ,

senin

şefaatine

bu yoldan; nihayetin bidayete girmiş şekli ile de şerefyab oldum.

Bunu müteakip, benim için, sülûk mertebeleri hası l oldu; nihayete vâsıl oldum. Bu nihayet dahi, Rabb ismine vusulden ibarettir. Buna vusulüm, Esedullah Galib’in r.a. (Hazret-i Ali’nin) imdadı ile oldu.

Sonra

ilk kabiliyete terakki ettim. Bu dahi, Hakikat-ı Muhammediye’den ibarettir. Bunda

dahi, Hace Nakşibend Hz. nin yardım ın ı gördüm.

Muhammedi

Sonra

kutupların makamıdır. Bu dahi, mukaddes nebevi ruhun yardım ı ile oldu.

İşbu esnada, Hace Alâaddin Attar Hz. den bana hoşça yardım geldi. O makama vâsıl olduktan sonra, Hazret-i Muhammediyet’ten kutbiyet hil’atı ihsan edildi.

Bundan sonra, ilâhi inayet beni cezbetti.

— ZİLL.

üstte

anlatılan

kabiliyet

makamın ı n

icmaline

geçtim.

Burası:

Tabir edilen asıl makama ç ıkt ım. Burası, kutuplar makamın ın dahi, üstündedir. Efrad namı ile yad edilen zatlara mahsustur.

Daha sonra, samedanî gayeye tutuldum; asıl say ılan has makama beni ulaşt ırdı.

İşbu yükseliştedir ki: Gavs-ü Azam Şeyh Abdülkadir Geylâni’den bana büyük yardım geldi. Güçlü bir tasarruf geldi; beni ası lları n da aslı makama ulaşt ırdı. Allah-ü Taâlâ

s ırr ın ın kudsiyetini art ırsın.

Bundan sonra, nüzul başladı.

— Seyrü anillah.

Tabiri ile anlat ı lan aleme erdim. O vakit, Nakşibendiye ve Kadiriye hariç; bütün meşayih silsilesi makamlar ın ı gezdim. Beni izaz ikramla karşı lad ılar. Güzel güzel bağlıl ıklar ın ı, kendilerine has vecidlerini bana bıraktılar.

Onların dereceleri ayrı ayrı idi. Her birinden, bana bir başka hakikat keşfi hâsıl oldu.

Hız ır’dan a.s. ledünnî ilmin bana gelişi; anlat ılan kutuplar makamına vusulümden önce oldu. Çünkü o makama ulaşt ıktan sonra, vâsıl olan kimse, ilmi kendi özünde bulur; alı r.

Bütün bu olanlar, Resulûllah’ın SA. manevi veraseti ile olmaktadır.

***

Bir başka cümlesinde şöyle anlattı:

— Allah-ü Taâlâ, hidayet işinde; bana büyük bir güç verdi. O kadar ki: Kuru bir ağaca teveccüh etsem; o kuru ağaç hemen filizlenir.

***

Bir başka cümlesinde şöyle dedi:

— Benim bu nisbet yolum; çocuklarım vas ıtasıyle, k ıyamete kadar baki kalacakt ır. Hatta, İmam- ı Mehdî, bu nisbet-i şerifeden gelecektir.

***

Derdi ki:

— Nakşibendiye büyükleri yolu, kibrit-i ahmerdir. Yollar ı Resulûllah’ın S.A. sünnetine tabi olmak üzere kurulmuştur.

Dışın ı da Resulûllah’ ın

Mümine gereken odur ki: Batın ın ı onlara bağlı l ıkla güzelleştire pâk sünnetine tabi olmakla süsleye

***

Derdi ki:

— Zahir batın ın tamamlayıc ıs ıd ır; onu kemale erdirir. Asla, ikisi beyninde ayrılık yoktur.

Salikin bu yolda aykırı gibi gördüğü bazı haller, o vaktin sarhoşluğu ve halin galebesinden ileri gelir. Salik, bu makamdan çık ı p ay ıkl ık makamına geldiği zaman; arada hiç bir ayr ıl ık görmez.

***

Bir halini şöyle dile getirdi:

— Bir gün, arkadaşları mın halkası nda bulunuyordum. Hatırıma geldi ki: Ben kusurluyum; noksan ım var.

Ben, bu düşüncede iken, özüme şöyle bir hal doğdu:

— Ben, seni bağışlad ı m. Vasıtal ı veya başka bir yoldan kıyamete kadar sana tevessül edenleri de bağışlad ım.

***

Bir başka cümlesinde şöyle anlattı:

— Bugünlerde, bana Arş- ı Mecid’in fevkına çıkma hali vaki olmaktadır.

Bir kere yine, benim için uruç vaki oldu.

Yerin merkezinden, arşa kadar bir mesafe kat ettim. Orada Hace Nakşibend Hz.nin makamın ı gördüm. Bazı meşayihi, onun az üstünde buldum; Şeyh Maruf-u Kerhi’yi, Şeyh Ebu Said Harraz”ı ve benzeri zatları sayabilirim.

Baz ıların ı da, onun makamında gördüm.

Alt ında ise, Şeyh Necmeddin-i Kübra ve Şeyh Alâaddin Attar vardı.

Sair meşayih bunların alt ındaydı.

Bütün bu derecelerin üstünde; ehl-i beyt imamların ın. Hulefa-i Raşidin’in makamlar ı vardı.

Sair peygamberler, anlatılanlar ın üstünde Resulûllah S.A. efendimizin bir yanında bulunuyordu. Meleklerin makamı da, diğer yanında idi.

Ancak, Resulûllah’ ın S.A. makamı, hepsinden üstün, hepsinden yüksek idi.

Şunu bil ki, ne zaman yücelere çıkmay ı dilesem, bana müyesser olur. Çoğu zaman da, benden bir istek olmadan olur.

***

Şöyle dedi:

— Yaratılış ı m, Resulûllah’ın S.A. bakiye toprağındandır.

***

Şöyle anlatı rdı:

— Tarikattan gaye; şeriat ilimlerini art ırmaktır. Böylece, bu yola giren, delillerden kurtulur; keşfe gider.

Şöyle anlatı rdı:

İLMEL-YAKİN, delilleri müşahededir. AYNEL-YAKİN delillerle bilindikten sonra, Hakkı

YAKİN mefhumu

şahededir. Ki bu, FENA durumunu gerektirir. HAKKAL-YAKİN ise kalkt ıktan sonra,

Hakkı şahede etmektir. Hatta, YAKİN halini bulma fiili de manası da ortadan kalkar. İşbu makam: BEKA’dır.

— «Benimle duyar; benimle görür »

Manasında dile gelen makamdır.

***

Şeyh Yunûs’un MUARRABAT’ında, İmam- ı Rabbani Hz. nin sofiye maarifi üzerine şöyle dediği geçmiştir:

— Bilesin ki

Sofiyenin irfanları, ilimleri; seyir ve sülûklerin sonunda elde edilen ancak şeriat ın ilimleridir. Şeriat ilimlerinden başkası olamaz.

Evet

onların hepsinden geçmek gerekir.

Ve

başka bir şey değildir.

nihayetlerin nihayetinde; onların ilmi, âlimlerin ilmi olur. Bu da: Şeriat ilminden

kabul edilir ki: Yol esnasında çokça bilgiler ve irfan duyguları zahir olur. Lâkin,

Ancak, zahirî âlimlerle, sofiye âlimleri aras ındaki fark şöyle anlatıl ır:

a) İlimler, zahiri âlimlere göre, nazarî olup, delillere dayan ır.

b) İlimler, sofiye âlimlerine göre, keşfe dayalı; zaruridir.

Şeriat üstüne de, şöyle anlattı:

Bilesin ki

Şeriat, dünya ve âhiret saadetlerinin tümünü tekeffül eder. Tahsiline muhtaç olunan, şeriattan başka bir şey yoktur.

Tarikata ve hakikata gelince; bunlar, şeriat ın hizmetinde sayıl ırlar. Bunları tahsil dahi, şeriat ın kemalini sağlamak olup başka bir şey olamaz.

esas

gaye sayılmazlar. Hatta, bunlar, vehimler, hayallerdir ki: tarikat çocukları onlarla büyür.

Sonunda bunları geçmek şarttır.

Kalb için şöyle anlattı:

Bilesin ki

Kalbin medarı için, mücerred sofiye amellerini işlemek, bir sonuç vermez. Kalbin selâmeti, ancak Yüce Hakkın zatından gayrına iltifat etmemekle mümkündür.

Kalbin ilâc ı için şöyle anlattı:

Yabancı sevgisini kalbden silip onu temizleyecek cilalar ın en güzeli, Resulüîah’a S.A. tabi olup yolundan gitmektir.

Tevhid üzerine şöyle anlattı: