CÂN

1. Cân

I NSNN

i NSNN và h c thuy t cân i NSNN 2. Vai trò c a cân i NSNN 3. Kinh nghi m cân i NSNN m t s qu c gia

I. Cân i NSNN và h c thuy t v cân i NSNN:
1. Khái ni m và  Khái ni m: 

c i m cân

i NSNN:

Cân i NSNN ph n nh m i quan h t ng tác gi a thu chi NSNN nh m t c các m c tiêu kinh t XH mà nhà n c ã ra t m v mô c ng nh trong t ng l nh v c và a bàn c th .

M i quan h gi a thu và chi NSNN: 
NSNN cân b ng: nhà n

c huy ng ngu n thu v a trang tr i nhu c u chi tiêu.  NSNN b i thu (th ng d ): thu NSNN l n h n chi NSNN  NSNN b i chi (thâm h t): thu NSNN không áp ng nhu c u chi NSNN

2. 
Cân

c i m cân

i NSNN:

i NSNN ph n ánh m i quan h gi a thu và chi NSNN nh m t c các m c tiêu c a chính sách tài khoá. Nó v a là công c th c hi n chính sách phát tri n kinh t xã h i c a nhà n c v a b nh h ng b i các ch tiêu kinh t xã h i  Cân i NSNN mang tính nh l ng và tính tiên li u

3. Các h c thuy t v cân
a. H c thuy t c

i NSNN:

i n v cân b ng NSNN: ³Ng i àn bà n i tr i ch không c tiêu quá s ti n trong túi. Nhà n c c ng trong tình tr ng y h t: không c chi quá s thu´
Nhà n c ch c phép chi tiêu trong ph m vi s thu thu S thu thu c ng không c l n h n s chi c a NSNN 



b. H c thuy t hi n NSNN: 
Thuy t cân

i v cân

i

i theo chu k : m i chu k n n kinh t g m 3 giai o n: ph n th nh ± kh ng ho ng ± suy thoái 
 

Giai o n ph n th nh: thu > chi Giai o n kh ng ho ng ± suy thoái: thu < chi Cân b ng NS trong m t chu k « 

Lý thuy t v ngân sách c ý thâm h t: áp d ng trong

giai o n n n kinh t suy thoái 

Vi c thúc y nh ng ho t ng c a n n kinh t ang ình tr s làm nh gánh n ng c a NSNN i v i kho n chi tr c p th t nghi p 

Chính sách c ý t o ra s m t cân i c a NSNN, xét cho cùng ch là m t vi c làm tr c h n, c n c vào nh ng vi c ch c ch n s x y ra trong t ng lai 

Thuy t h n ch tiêu dùng trong th i chi n:

nhà n c c n tài chính ph c v cho chi n tranh; ng i dân không chi xài h t thu nh p kh d ng nhà n c có th thu vào m t ph n s ti n mà mình chi ra thông qua thu , phát hành công trái.

II. B i chi NSNN:
1. Khái ni m:

B i chi NSNN là tình tr ng chi NSNN v t quá thu NSNN (thu t thu , phí và l phí) trong m t n m.

2. Nguyên nhân b i chi NSNN: 
Các nguyên nhân khách quan: 


Do n n kinh t suy thoái mang tính chu k Thiên tai, tình hình b t n chính tr Do qu n lý và i u hành NS b t h p lý Do nhà n c ch ng s d ng b i chi NSNN nh m t c s c bén c a chính sách tài khoá Do cách o l ng b i chi 

Các nguyên nhân ch quan: 
 

Các nhân t nh h b i chi NSNN: 
Vi c xác

ng

n ol

ng 

Ph m vi tính b i chi NSNN

nh các kho n thu ± chi trong cân

i NSNN  Th i gian ghi nh n thu ± chi NSNN

3. Các bi n pháp x lý b i chi NSNN: 
T ng thu  Thi t l p chính sách chi tiêu hi u qu và c t

gi m chi NSNN  Phát hành ti n  Vay n  Bán tài s n qu c gia

4. M i quan h gi a b i chi và L m phát Vi t Nam: VT: % và 1.000 t
Ch tiêu 2001 2002 2003 2004 2005 2006

ng

2007

T l b i chi ngân sách T ng s n ph m trong n c

4,7% 4,5% 3,3%

4,3% 4,9% 5%

5% 1.143
17,47

481 535 613
11,3 14,58

715 839 973
16,64 17,34 15,97

T c

t ng GDP

M c b i chi M c b i chi c ng d n

23

24 47

20 67

31 98

41 49 139 187

57 245

Các T l
T l b i chi c ng d n so v i GDP 8,73 6,49 10,92 -15,98 13,66 16,54 19,26 21,40 51,98 33,72 18,34 17,47

T c

t ng b i chi

T l l m phát

3,9 3,1

7,8

8,3

7,5

12,63

Nguyên nhân gây l m phát 
N u chính ph b i chi

th c thi m t d án công thích h p và b n thân d án cân i c dòng ti n ra/vào thì xem nh cân i ti n ± hàng  Ng c l i, m t l ng ti n ban u c b m vào l u thông t o ra các công trình công c ng nh ng kém hi u qu do d án không kh thi, qu n lý kém« bu c Chính ph ph i b i chi tr c p thêm m t cân i ti n ± hàng.

Ví d : Các i m hình v vi c cung ti n t khu v c công nh ng không t o ra hàng i ng: 
Công trình Gi ng

ng 500 ch ng i HQG Tp.HCM hoàn thành t tháng 2/2006 nh ng n m 2007 v n ch a a vào s d ng  H ch a n c ng t xã V nh H i huy n Ninh H i ± Ninh Thu n giá tr 40,55 t ng ã hoàn thành và bàn giao nh ng n nay v n ch a a vào khai thác.  Nhà máy x lý n c th i ± Khu o th B c Th ng Long ± Vân Trì hoàn thanh 10/2005 tr giá 65,55 t ng và 1.255 tri u yên nh ng ch a th v n hành.

III. Vai trò c a cân
1. Góp ph n n 
 

i NSNN:

nh kinh t v mô:

T ng tr ng GDP th c m c cao và n nh T l th t nghi p th c t c gi m c th t nghi p t nhiên L m phát c duy trì m c v a ph i và có th d oán c

2. Góp ph n i u ch nh chu k kinh t : 
Thông qua NSNN, nhà n 
 

c có th can thi p b ng ph ng hoá các chu k kinh t :

T o l p qu d tr trong giai o n h ng th nh bù p thi u h t trong giai o n suy thoái Thi t l p các kho n kinh phí tr c h n trong giai o n suy thoái T o l p ngân sách b sung b ng vi c phát hành trái phi u chính ph t o ngu n thu bù p thi u h t NS và tài tr cho ch ng trình, d án l n

IV. Th ng d NSNN
1. Khái ni m:

K t d ngân sách trung ng là s chênh l ch gi a t ng s thu ngân sách trung ng và vay bù p b i chi l n h n t ng s chi ngân sách trung ng k t d ngân sách a ph ng là chênh l ch gi a t ng s thu ngân sách a ph ng l n h n t ng s chi ngân sách a ph ng

2. X lý k t d NS: 
K td

ngân sách trung ng, ngân sách c p t nh c chuy n n m m i ph n tr m (50%) vào qu d tr tài chính, n m m i ph n tr m (50%) vào thu ngân sách n m sau  K t d ngân sách c p huy n và ngân sách xã c chuy n vào thu ngân sách n m sau (100%).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful