ù\ge @[ðù^÷ZòK aòKûg _ûAñ gqò iõelY

^ùM¦â ^û[ cjû_ûZâ
RûZúd @[ð^úZòùe aò\êýZþgqòe @ûagýKZû @^ÊúKû~ðýö ù\ge aò\êýZþ C_ôû\^ iÚû_òZ lcZû
Êû]ú^Zû fûbe _âûe¸ùe 1362 ùcMûIßûUþ [ôfûùaùk Gjû aðcû^ 1 fl 67 jRûe ùcMûIßûUþùe
_jò[ôaû iùß aò\êýZþ C_ôû\^ _âûd 10%eê 12% Kcþ ùjC[ôaûeê iõ§ýû icdùe (Evening Peak
Demand) @ûagýKZû Pûjò\û 1.19 fl ùcMûIßûUþ iÚkùe 1.07 fl ùcMûIßûU C_f² ùjC@Qò ö
ùijòbkò iûaðR^òK aò\êýZþgqò aò^òù~ûM ùlZâùe c¤ 9.6% eê 11.1% _~ðý« @bûa _eòfòlòZ
ùjC@Qò ö GKû\g _aûhòðK ù~ûR^û (2007-12) icd c¤ùe bûeZ ieKûe 78,700
ùcMûIßûUþ aò\êýZþ C_ôû\^ lcZû aé¡ò flý eLô[ôùf ùjñ aòMZ iûùXÿZò^òahð c¤ùe ùKak 29072
ùcMûIßûUþ lcZû iõù~ûM Keû~ûA_ûeòQò Gaõ ùK¦â gqò cªú PkòZ ù~ûR^û Kûkùe _âûd 62,374
ùcMûIßûU iõù~ûM Keû~ûA_ûeòa ùaûfò ^òKUùe cZ _âKûg Keò[òaû _eòù_âlúùe gqò aògûe\cûù^ Gjû
55,000 ùcMûIßûUþ ùjûA_ûùe ùaûfò @ûKk^ KeòQ«ò ö GjûKê flý eLô aògòÁ _eûcgð\ûZû cýûKþ^þiò
ù\gùe 2012 _ùe iõ§ýû icdùe aò\ýêZþgqò Pûjò\û ùcûAaû ^òcù« _âûd gZKWÿû 20 bûM
_~ðý« @bûa @^êbêZ ùjaûe @ûguû _âKûg KùfYò Gaõ Gjû bûeZe aûhðòK 8-9% RòWÿò_ò @bòaé¡òùe
_âbûa _KûAa ùaûfò ieKûeuê ùPZûa^ú gêYûAùfYò ö
@ûc eûRý IWÿògûe @aiÚû ZùZû]ôKö ù\ge 23 bûM ùKûAfû Gaõ 10 bûM bì_é Rkiµ\e
@]ôKûeú ùjûA[ôaûeê @ûc eûRý ùKûAfû bòòK aò\êýZþgqò _âûd 1 fl ùcMûIßûUþ, Rkaò\êýZþ 20000
ùcMûIßûUþ Gaõ @Y_ûeµeòK aò\êýZþgqò 20000 ùcMûIßûUþ, Gjò_eò iaðùcûUþ 1 fl 40 jRûe
ùcMûIßûUþ C_ôû\^ lcZûe C› iùß @Zý« ùlûb Gaõ _eòZû_e aòhd Gjòù~ eûRýe iõ§ýûKûkú^
iùaðûy aò\êýZþ Pûjò\û (Evening Peak Demand) 3350 ùcMûIßûUþ Gaõ \ò^e @^ýicde ^òeazò^Ü
Pûjò\û (Average Demand) 2700 ùcMûIßûUþ c]ý ùcû~ûA _ûeê^[ôaûeê eûRýùe iõ§ýû icdùe _âûd
400eê 450 ùcMûIßûUþ Gaõ \ò^e @^ýicdùe _âûd 200eê 250 ùcMûIßûUþ aò\êýZþgqòe @bûa
_eòflòZ ùjC@Qò ö eûRýe aûhòðK RòWÿò_ò aòMZ \g§ò ]eò gZKWÿû 7 jûeùe aé¡ò _ûC[ôaûeê Gaõ G[ô_ûAñ
aò\êýZþgqò Pûjò\ûùe aûhòðK gKKWÿû 10 bûM @bòaé¡ò NUê[ôaûeê, aò\êýZþgqò @bûa Rò^Z C}U _eòiÚòZò
@ûceûRý IWÿògûùe 2013-14 ciòjû _~ðý« akae ejòa ùaûfò @ûguû _âKûg _ûCQò KûeY @ûc
eûRýùe _âûd 1997 ciòjû _eVûeê ùKak ùÁefûAUþ G^Ròð Kµû^úe 2400 ùcMûIßûUþ Zû_R
aò\êýZþ _âKÌ aýZúZ @^ý ùKøYiò aéjZþ ^ìZ^ Zû_R Kò´û Rkaò\êýZþ ù_âûùRKÖ (Green Field Project) Kò´û
Aaþ [cðûf I ZûkùPe [cûðfe iõ_âiûeòZ ù~ûR^ûe (Brown Field Expansion) Kû~ðýûe¸ ùjûA_ûeòfû^ûjóö
2022 cjòjû iê¡û aò\êýZþgqò @bûaR^òZ _eòiÚòZòeê ù\gKê cêKêkûAaû ^òcù« bûeZ ieKûe AZòc¤ùe
ajê ÊÌcò@û\ò Gaõ \úNðcò@û\ò ù~ûR^ûe gêbûe¸ KeòQ«ò Gaõ gqò iõelY I \lZû aé¡ò C_ùe aòùgh
MêeêZß@ûùeû_ KeòQ«ò ö

1

gqò iõelY Gaõ \lZû aé¡ò:
RûZúd C^Üd^ _eòh\u @ûKk^ @^ê~ûdú gòÌ ùlZâùe gZKWÿû 25 bûM, Kéhò ùlZâùe
gZKWÿû 30 bûM, NùeûA C_ù~ûMKûeúu ùlZâùe gKZWÿû 20 bûM, _eòaj^ ùlZâùe _âûd
gZKWÿû20 bûM Gaõ icÉ @[ð^úZò (Economy as a whole) ùlZâùe _âûd gZKWÿû 23 bûM gqò
iõelY Keû~ûA_ûeòa ö aòMZ 1973 ciòjûeê 2010 ciòjû _~ðý« Rû_û^ùe gòÌ ùlZâùe C_ôû\^
3 MêY aXÿò[ôùf c¤ gqò iõelYe icÉ ^òdcKê KWÿûKWÿò _ûk^ Keû~ûA[ôaûeê Gjò 37 ahð c¤ùe
Rû_û^ùe aò\êýZþgqò aò^òù~ûMe @bòaé¡ò NUò^ûjó ö Kò«ê @_e_lùe bûeZ _é[ôaúùe gqò iõelY
ùlZâùe iað^úP 5c iÚû^ (5th Lowest) @kuéZ Keò@Qò ö aògß Chàûd^ ^òdªY _ûAñ ^òKUùe Kû^þKê^þ
Vûùe @^êÂòZ16g aògß gòLe i¹òk^úùe bûeZ ieKûe 2005 ahðKê bòòahð ù^A 2022 ciòjû
ùakKê gZKWû 8-9% RòWÿò_ò @bòaé¡ò iùß Kûað^ WûA@KþiûAWÿ Gaõ @^ýû^ý iaêRNe Mýûi (Green
House Gas) Kê gZKWÿû 20eê 25 bûM KcûAaû _ûAñ ùKûù_^ùjùM^þùe C_iÚû_òZ @bòcZKê _ê^aðûe
ù\ûjeûAQ«òö bûeZ ieKûe gqò iõelY Gaõ ZZþR^òZ \lZû aé¡ò ^òcù« 2001 ciòjûùe gqò
iõelY aò]ô (Energy Conservation Act), 2002 ciòjûùe aêýùeû @`þ G^Ròð G`òiòG^èò (BEE),
2010 ciòjû Rê^þ 24 ZûeòLùe ùe gqò ùlZâùe \îZZe \lZû aé¡ò ^òcù« RûZúd Kcòg^þ National
Mission on Enhanced Energy Efficiency (NMEEE) MV^ KeòQ«ò ö bûeZ ieKûe 2010 ciòjû Rê^þ
24 ZûeòLùe GK ù_âiþ AÉûjûe Reò@ûùe KjòQ«ò NMEEE @ûi«û 4 ahð c¤ùe gqò ùlZâùe aòbò^Ü
ùa÷_æaòK Kû~ðýKâc cû¤cùe \lZû aé¡ò Keò aò\êýZþ gqò Pûjò\ûe _âûd 19598 ùcMûIßûUþ KcûAaû
iùw iùw A§^ ùlZâùe aûhòðK _âûd 23 ^òdêZ U^þ aùA _ûeòa Gaõ iaêR Mýûiþ ^òMðZ ùlZâùe
aûhòðK 95.55 ^òdêZ U^þ jâûi Keò_ûeòa ö
bûeZ ieKûe NMEEE ^òcù« 4 ùMûUò ^ìZ^ _\ùl_e LiWÿû _âÉêZ KeòQ«ò ö
NMEEE _â[c _\ùl_ Êeì_ 714 ajêk aò\êýZþ gqò aýajûeKûeú gòÌiõiÚûKê PòjÜUKeò

ùicû^ue aò\êýZþgqò Pûjò\û KcûAaû _ûAñ GK 3 ahðe Kû~ðýKâc _âÉêZ Keòa Gaõ ù~Cñ gòÌiõiÚû
]û~ðýflýVûeê @]ôK aò\êýZgqò id Keò_ûeòa, ùicû^uê gqò id ùgßZ _âcûY_Zâ Energy Savings
White Certificate (ESCerts) BEE _â\û^ Keòa Gaõ ù~Cñ iõiÚû ]û~ðý flý jûifùe aò`k ùjùa,
ùicûù^ Gjò ESCerts ù\ge Power Exchange cû^uVûeê KòYò ùicû^ue ]û~ðýflý jûif
Keò_ûeòùaö Gjò aýaiûdòK _eòKÌ^ûKê Perform, Achieve and Trade (PAT) ^ûcùe @ûLýûdòZ
Keû~ûAQò Gaõ Gjû icMâ ù\gùe 2011 ciòjû G_òâf 1ZûeòLeê Kû~ðýKûeú Keòaû _ûAñ ^ò¿ò
^ò@û~ûA@Qò ö
NMEEE \ßòZúd _ùl_ Êeì_ BEE _âùZýK aò\êýZþgqò aýajéZ ~ª_ûZò Gaõ ie¬ûcùe \lZû aé¡ò

Gaõ aò\êýZgqò C_ù~ûMe jâûi^òcù« iaðùûc mû^ ùKøgk _âùdûM Keò Gcû^uê Star Rating (3
ZûeKû ***eê 5 ZûeKû *****) _â\û^ Keòa ~\ßûeû aò\êýZgqò Lyðùe _âûd gZKWÿû15eê 25 bûM
_~ðý« jâûi NUòa ö GjûKê Market Transformation for Energy Efficiency (MTEE) ùaûfò @ûLýûdòZ
Keû~ûAQò ö
NMEEE ZéZúd _\ùl_ Êeì_ Gjò icÉ Kû~ðý ^ò¡ðûeòZ 4 ahð icidiúcû c¤ùe @ûùMAù^aû

^òcù« bòòbìcò _âÉêZò _ûAñG^Uò_òiò, _òG`þiò, @ûeþAiò Gaõ _ûIßûeMâúWÿþ _âùZýK 47.5 ùKûUò Uuû cìk]^
aò^òù~ûM Keò ùcûU 190 ùKûUò Uuû cìk]^ùe GK ÊZª ùK¦âúd aò\êýZþ Kµû^ú Energy Efficiency
2

Services Ltd. (EESL) MV^ KeòQ«ò Gaõ Gjû _ê¬òaRûe Z[û aûYòRòýK aýûucû^ueê @ûC 500 ùKûUò

Uuû iõMâj Keò aPZ fýûµ ù~ûR^û Z[û WòcûŠ iûAWÿþ cýûù^Rùc _âbéZò Kû~ðýKâc Reò@ûùe gqò
iõelY Kû~ðýKâcKê @ûùMAÿ ù^aûe flýKê Energy Efficiency Financing Platform (EEFP) ^ûcùe
@ûLýûdòZ Keû~ûAQò ö
NMEEE PZê[ð _\ùl_ Êeì_ Gjò Kû~ðýKâce i`k eì_ûd^ ^òcù« @^ý \êAUò @û[òðK aò^òù~ûM

cû¤c ~[û Partial Rise Guarantee Fund (PRGF) Gaõ Venture Capital Fund for Energy Efficiency
(VCFEE) _eòKÌ^û Keû~ûAQò Gaõ GjûKê Framework for Energy Efficient Economic Development Fund
(FEEED) ^ûcùe @ûLýûdòZ Keû~ûAQò ö
BEE e cjû^òùŸðgK WKÖe @Rd cû[êe @ûgû Ke«ò ù~ NMEEE e Gjò 4ùMûUò ^ìZ^ _\ùl_Kê

iûKûe Keòaû ^òcù« ieKûe Gaõ NùeûA còkòZ ijù~ûMùe (Public Private Partnership) cû¤cùe
@ûi«û 2015 iê¡û _âûd 74000 ùKûUò Uuû aò^òù~ûMe KÌ^û Keû~ûAQò Gaõ G _~ðý« Gjò
flýe 5% jûif ùjûAQòö

gqò iõelY ^òcù« ajêaò] icd-ùlZâe (Multiple Time Zone) _eòKÌ^û
@ûc ù\ge @eêYûk _âù\g Gaõ eû^þ @`þ Kz c¤ùe \ìeZû _âûd 2000 Kò.cò ùjûA[òaûeê
iìù~ðýû\d I iì~ðýûÉ c¤ùe _âûd \êA Nûe aýa]û^ _eòflòZ ùjûA[ûG ö @ûc ù\gùe ùKak
GKcûZâ icd-ùlZâ (Time Zone) [òaûiÚùk eêhò@ûùe iaðùcûUþ 11 ùMûUò, ~êqeûÁâ Gaõ Kû^ûWÿûùe _âùZýK
6 ùMûUò, aâûRòfùe 4 ùMûUò, @ùÁâfò@û Gaõ KûRûKiÚû^ùe 3 ùMûUò icdùlZâ [òaûeê Cq ù\gùe _é[K
_é[K icd-ùlZâe i§ýû Gaõ iKûk iùaðûy aò\êýZþ Pûjò\ûKê ùcûAaû _ûAñ _eòPûk^û ùlZâùe aòùgh
iêaò]û ùjC[ôaû iÚùk bûeZùe ùMûUòG Indian Standard Time (IST) C_ùe ^òbðe KeòaûKê _Wê[ôaûeê i§ýû
Gaõ iKûk icde iùaðûy aò\êýZþ Pûjò\ûKê iê_eòPûk^û ^òcù« iµéq aò\êýZþ aòbûMúd ~ªúcûù^ ùNûe
@iêaò]ûe i¹êLò^ ùjCQ«ò Gaõ Z\ßûeû _âbéZ aò\êýZþ gqòe @~[û @_Pd NUê@Qò ö bûeZ ieKûeue
^òùŸðgùe BEE aûwûùfûe iÚòZ National Institute of Advanced Study Kê bûeZ ahðùe ~\ò \êAUò icdùlZâ (2 Time Zone) _âað^ Keû~ûG Gaõ aðcû^ _âkPòZ Indian Standard Time (IST) Kê ~\ò @]NûG
@ûùMA \ò@û~ûG ùZùa Z\ßûeû aò\êýZþ gqò ùlZâùe ùKùZ _eòcûYùe aò\êýZþ gqò iõelY ùjûA_ûeòa
G[ò^òcù« GK aòÉéZ eòù_ûUð Zò@ûeò Keò 2010 Wòùi´e iê¡û BEE i¹êLùe \ûLf Keòaû _ûAñ aò]òa¡
@ûù\g^ûcû \ò@û~ûA@Qò ö

aPZþ fýûµ ù~ûR^û:
@ûRò iûeû aògßùe [cûiþ @ûfþbû GWòi^þue 1809ùe @ûaòÃéZ Carbon Filament Gaõ CAfò@cþ
KêfòùRue Tungsten Filament iû]ûeY fýûµe céZêý NUòQò KûeY Gjòiaê aò\ýêZþ fýûµeê @ûùfûK
CùŸgýùe Illumination _ûAñ ùKak gZKWû 5 bûM aòò^òù~ûM ùjC[ôaû iÚùk gZKWÿû 95 bûM
aò\êýZþgqò _ûeò_ûgßòðK aûdêcŠke ChàZû aé¡ò Keê[ôfû ö bûeZieKûe Cycû^e Compact Fluorescent
Light (CFL)e ajêk aýajûe ^òcù« ùK¦âgqòcªú 25.02.2009ùe RûZúd Éeùe GK Kâû«òKûeú
aPZþ fýûµ ù~ûR^ûe (Bachat Lamp Yojana) gêbûe¸ KeòQ«ò ~\ßûeû bûeZ ieKûeue BEE Gaõ CFL
^òcðûZû Kò´û CFL Trader u ij eûRýe aò\êýZþ aòZeY Kµû^úcûù^ ij GK Zâò_ûlòK Pêqò^ûcû ÊûleKeò
Gjò @bò^a aPZþ fýûµ ù~ûR^û cû¤cùe _âùZýK aò\êýZþ aòZeY Kµû^ú _âûd 50 fl 11eê 20
3

IßûUþe CFL afþa NùeûA Z[û aûYòRòýK aò^òù~ûMKûeúu aýajûe ^òcù« U15uû cìfýùe aðcû^e
_âPkòZ 60/100 IßûUþ _êeûZ^ afþaKê iµì‰ð bûaùe a\kûAaû _ûAñ ù~ûMûAù\ùa ö
awkûù\gùe i§ýû icdùe 1500eê 2000 ùcMûIßûUþ Gaõ \ò^e @^ý icdùe _âûd
600 ùcMûIßûUþ aò\êýZþgqò @bûa _eòflòZ ùjaûeê awkûù\g ieKûe aògßaýûu ijûdZûùe Mâûcý
aò\êýZòKeY Gaõ @ld gqò aòKûg Kû~ðýKâc cû¤cùe PkòZ 2010 ciòjûe Rê^þ 19 ZûeòL \ò^ 55
fl Gaõ @ùKÖûae 23 ZûeòL \ò^ 45 fl CFL icMâ awkûù\gùe cûMYûùe aòZeY Keò aògßùe GK
Kòòðcû^ iÚû_^ Keòaû iùw iùw awkûù\gùe i§ýû icde aò\êýZþ Pûjò\ûe _âûd 1000 ùcMûIßûUþ
jâûi NUûAQ«ò ö
Gjò @bò^a gqò iõelY ù~ûR^ûùe Zâò_ûlòd Pêqò^ûcû Keò @û§â_âù\g, CeûLŠ, eûRiÚû^,
jeòdû^û I jòcûPk _âù\g aPZþ fýûµ ù~ûR^ûKê ajê @ûùMA ù^ùfYòö _¬ûa, ùKek, K‰ðûUK, @ûiûc,
\òfäú, c¤_âù\g Gaõ QZògMWÿ _âbéZò eûRý BEE ij iµKð iÚû_^ Keò Gjò ù~ûR^ûKê @ûùMAù^aû _ûAñ
_âdûiRûeò eLòQ«ò ö jeòdû^ûe gúhðûRòfäûe icÉ NùeûA, aýaiûd _âZòÂû^ @`òiþ Gaõ Äêfþ, KùfR Gaõ
c¦òe _eò iaðiû]ûeY ùlZâùe gZ _âZògZ CFL Kê aýajûe Keû~ûA[ôaûeê gqò iõelY ùlZâùe gúhðû
ù\ge _â[c Ròfäûe i¹û^ fûb KeòQò ö
@Zý« _eòZû_e aòhd ùjò Gjòù~, Gjò Kâû«òKûeú aPZþ fýûµ ù~ûR^ûe @dcûe¸e 22 cûi
aòZòMùf c¤ IWÿògûe 4ùMûUò aò\êýZþ þaòZeY Kµû^ú G _~ðý« BEE Gaõ CFL C_ôû\^Kûeú iõiÚûcû^u ij
Zâò_ûlòK eûRò^ûcûùe ÊûlûeòZ Keò^ûjñû«ò Gaõ IWÿògû gqò iõelY _ûAñ CŸòÁ aPZþ fýûµ ù~ûR^ûeê
ùKøYiò iê`k jûif Keò_ûeò^ûjó ö
ù\gùe Gaõ @ûc eûRýùe Gjò aPZþ fýûµ ù~ûR^û awkûù\g _eò icda¡ Kû~ðýiúcû c¤ùe
Kû~ýðKûeú KeûMùf ùKak Gjò Kâû«òKûeú ù~ûR^û \ßûeû ù\gùe 6000 ùcMûIßûUþ Gaõ @ûc eûRýùe
400 ùcMûIßûUþ aò\êýZþ Pûjò\û i§ýû icdùe Kcû~ûA_ûeòa ùaûfò @ûKk^ Keû~ûA@Qò ö @ûc eûRýùe
~\ò Rû^êdûeúVûeê Rê^þ cûi c¤ùe Mission-2011 cû¤cùe Gjò aPZþ fýûµ ù~ûR^û Kû~ðýKûeú Keû~ûG
ùZùa G[ôeê Kò iê`k còkò_ûeòa Gjû ^òcÜùe aòùgæhY KeûMfû
IWÿògûùe aPZþ fýûµ ù~ûR^ûe gêbûgêb aòùgähY
aò\êýZþ aòZeY
Kµû^ú

aûhòðK aò\êýZþ id
(^òdêZþ dê^òUùe)

iõ§ýûKûkò^ aò\êýZþ
@bûa ùKùZ Kcòa
(ùcMûIßûUþùe)

aò\ýZþ aòZeY Kµû^òcû^ue
aûhòðK aògê¡ fûb
(ùKûUò Uuûùe)

ùiiê

803.00

155.00

20.00

ùIßùÄû

574.00

111.00

14.60

ù^ùÄû

405.00

58.00

10.30

iûC[þùKû

300.00

78.00

7.60

IWÿògû

2082.00

402.00

52.50

4

C_~êýq @ûKk^ \gðûG ù~ ~\ò eûRýe 4ùMûUò aò\êýZþ aòZeY Kµû^ú Mission 2011 Kê @û_ùYA
ù^A bûeZ ieKûeue Gjò @bò^a aPZþ fýûµ ù~ûR^ûKê 2011 ciòjû Rû^êdûeú cûiùe eûRýùe
gêbûe¸ Ke«ò Gaõ ùKak6 cûi c¤ùe @[ðûZ @ûi«û RêfûA 2011eê eûRýe iõ§ýû icdùe @ûce
aò\êýZþgqòe Pûjò\ûùe ù~Cñ 450 ùcMûIßûUþe ^ò@ò@û _eòiÚòZò ù\Lûù\a ùaûfò @ûguû C_êRòQò GjûKê
iµì‰ð GWÿûA \ò@û~ûA_ûeòa Gaõ eûRýe 4 ùMûUò aò\êýZþ Kµû^úcûù^ ùK÷ûYiò cìk]^ aò^òù~ûMùe aûhòðK
52ùKûUò Uuûeê @]ôK fûb _ûA_ûeòùa ~ûjû C_ùe bûeZ ieKûeue NMEEE iðûakú @^ê~ûdú
ùKøYiò UòKi ù\aûKê _Wÿòa ^ûjó ö
@ûce icÉ \éXÿ _âdûi iùZß aòMZ 60 ahð c¤ùe ù\gùe \gùMûUò _c aûhòðK ù~ûR^ûKûk
c¤ùe iÚû_òZ aò\êýZþ gqò lcZûe ]û~ðý flý jûif ùjûA_ûeò^ûjó ö GKû\g _aûhòðK ù~ûR^ûùe c¤
]û~ðý flýVûeê _ûd 22,000 ùcMûIßûUþ iÚû_òZ lcZûùe Kcþ ùjaûe @ûKk^ _âKûg _ûCQò ~\ßûeû
aûhòðK Rò.Wÿò._ò @bòaé¡òe jûe _âûd 1% Kcò~òaûe @ûguû C_êRòfûYò ö Gjò _âeòù_âlúùe ù\ge _âMZò e[Kê
@ûùMA ù^aû _ûAñ gqò iõelY @ûRò ù\g_ûAñ @_eòjû~ðý ùjûACVòQòö
icMâ aògß @ûRò aògß Chàûd^ ^òdþªY Gaõ gqò iõelY ^òcù« aýMâ Gaõ Kû^þKê^þ Vûùe @^êÂòZ
16g aògß gòLei¹òk^úùe Gjûjó _âcêL @ûùfûPý aòhd [ôfûö gqò iõelY cû¤cùe aògß Chàûd^
^òdªY ^òcù« aPZþ fýûµ ù~ûR^û, ajêaò] icd-ùlZâ (Multiple Time Zone) _eòKÌ^û Z[û
NMEEEe4 ùMûUò ^ìZ^ _\ùl_e LiWÿûKê iµì‰ð bûaùe Kû~ðýùlZâùe eì_ûd^ KeûMùf @ûi«û
2015 _âûe¸ ùakKê @ûc ù\gùe iùaðûy aò\êýZþ Pûjò\ûùe 19598 ùcMûIßûUþ KcûAaû iùw
iùw A§^ ùlZâùe aûhòðK _âûd 23 ^òdêZ U^þ aùA _ûeòa Gaõ iaêR Mýûiþ ^òMðZ ùlZâùe aûhòðK
95.55 ^òdêZ U^þ jâûi Ke~ûA_ûeòa Gaõ ù\ge @[ðù^÷ZòK @bòaé¡ò jûe 9 _âZògZ C¡ßðùe eLòaû
^òcù« @ûùc ic[ð ùjûA_ûeòaû ö
aògß Chàûd^ ^òdªY Z[û ù\ge iaðûwò^ _âMZò _ûAñ gqò iõelY @_eòjû~ðý ö RûZúd gqò
iõelY \òai C_fùl @ûi«ê @ûùc icùÉ g_[ ù^aû Energy is life, Conserve it gqò jòñ Rúa^, gqò
iõelY jó GKû« Kûcý ö
nagen123@gmail.com

(Wòùi´e 14, 2010 RûZúd gqò iõelY \òai C_fùl)

5

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times

Cancel anytime.