PRODUKSYON

Ang produksyon ay tumutukoy sa paglikha ng mga bagay o serbisyo upang matugunan ang pangangailangan ng mga tao. Elementary Utility Ito ang anyo ng produksyon na hindi na kailangan pang dumaan sa kahit anong prosesong gawa ng tao. Form Utility Ito naman ang mga hilaw na sangkap, mga bagay na nagmula sa natural utility subalit hindi sapat ang kaligayahang naidudulot sa tao kung kaya kailangang sum,ailalin sa isang proseso upang mabago ang anyo. Time Utility Ito ang mga produktong ginagawa sa angkop na pamahon. Isang halimbawa nito ang pagtitinda ng mga napapanahong pagkain tulad ng halu-halo. Service Utility Ito ang anyo ng produksyon na maaari lamang ipagkaloob ng tao. Possesion or Ownership Utility Ito naman ang anyo ng produksyon kung saan hindi na kailangan pang baguhin ang isang produkto subalit kailangang ipagbili sa isang taong higit na nakikinabang. Halimbawa nito ang mga alahas. Place Utility May mga produktong tumataas ang kapinabangan pati na rin ang halaga kapag ito ay inililipat nga lugar o pook. Ang bigas na gawa sa Gitnang Luzon kapag dinala sa Maynila ay tataas ang halaga. Ang mga prutas sa Davao ay lalong tataas ang utilitykapag iniluwas sa Japan. Lupa Bilang Salik ng Produksyon Sumasaklaw ang lupa sa lahat ng orihinal at hindi mapapalitang yaman ng kalikasan. Maaaring gamitin ang lupa sa iba’t ibang pamamaraan tulad ng pagsasaka, pabahay, pagtatayuan ng mga tanggapan, pagawaan at iba pa. Walang hanggan ang maaaring gamit ng lupa. Ang kapakinabangan ng lupa sa may-ari nito ay nagtatakda ng kita na tinatawag na upa. Lakas-Paggawa Bilang Salik ng Produksyon Maituturing na lakas-paggawa ng lakas-tao na ginagamit sa paglikha o paggawa ng kapaki-pakinabang na bagay. Ang kalikasan ang nagbibigay ng mga hilaw na sangkap o likas na yaman ngunit nakasalalay sa kamay ng tao ang paglinang nito upang maging kapaki-pakinabang ito. Ang Kapital o Puhunan Bilang Salik ng Produksyon Magiging kapaki-pakinabang lamang ang lupa kung gagamitan ng puhunan. Mahalaga rin sa paggawa ang puhunan upang matugunan ang pangangailangan. Nagiging maunlad ang industriyang pinaglalaanan ng malaking puhunan. Ang Kakayahang Entreprenyur Bilang Salik ng Produksyon. Isang entreprenyur ang nagtatatag ng negosyong makapagbibigay ng malaking kapakinabangan sa mga mamamayan. Siya ang nasa likod na produksyon. Sa kanyang matalinong pagpapatakbo nakasalalay ang paglago ng isang negosyo. Siya ay tinaguriang tagapamahala, superbisor, innovator, at risk bearer sa produksyon.

*kabuuang produksyon

Kabuuang Pambansa Produkto(GNP o Gross National Product) -Ang kabuuang produksyon at na nagawa ng mga mamamayan. Paikot na daloy ng mga produkto at kita na kasama ang pamahalaan at dayuhang sektor.Ang kabuuang kita sa loob ng bansa sa isang buong taon. Paggamit ng salapi bilang kabayaran ng dalwang sektor. -bahay kalakal ng intermedyang produkto. interes.. Economic Indicator -ang kaunlaran ng isang ekonomiya ay makikita sa tinatawag ng economic performances ng bansa. *trabaho 0mataas na antas -mababa ang antas ng walang trabaho. sahod.ang hangarin na makunsumo sa loob na isang buong taon. Potential GNP -ang target na bilang ng produsyon na naaayon sa kanilang kapasidad. -Pamuhunan at gastos Sambahayan bahay kalakal dayuhang sektor.mataas na antas o dami -mabilis ang antas ng pag unlad. angg dayagramay nagpapakita ng panibagong daloy na kung saan ang kompanya ay nagmimistulang magkaloob ng kabayaran sa mga salik ng produksyon na gamit sa paglikha ng produkto. . -hilaw na materyales. -Mula sa pagkakaroon ng unang daloy na nagmula sa sambahayan. Pag-iimpokng sambahayan at pamumuhunan ng kompanya -May pagkaktaon na angsambahayan ay natutong mag-impok ng kanilang kita.Mababawasan ang salapi na kanilang pag-iimpok ng ilangbahagi ng kanilang kita para sa hinharap. Actual GNP .) Uganayan ng sambahayan at bahay kalakal Paikot na daloy ng daloy ng produkto ng mga bahay kalakal. Modelo ng paikot na daloy -kabayaran sa salik (upa. GDP -Tumutukoy sa mga produkto at serbisyo na nagawa sa loob ng bansa. -bahay kalakal ng hilaw na materyal.Maraming anyo ang pag-iimpok. ang pagbili at pagbabayad ng mga insurances ay isang paraan ng pag-iimpok.ang pag-iipon ng perasa bangko o alkansya.

2)Cost Push -ang pagtaas ng mga gastusing pamproduksyon ang siyang sanhi ng pagtaas ng presyo ng mga bilihin.Nominal GNP -ito ang kabuuang produksyon ng bansa sa pangkasalukuyang presyo sa pamilihan -bunga ng pagtaas ng presyo Real GNP -ang halaga ng produksyon ng bansa ay ibinabatay sa presyo ng mga nakalipas na taon. 3)Structural Imflation . Growth Rate GR= GNP ng kasalukuyang taon-GNP nakalipas na taon /GNP nakalipas na taon x 100 National Income -kabayaran ito ng mga empleyado at manggagawa -kita ng enterpreneur at mga ari-arian -kita ng kompanya o korporasyon -kita ng pamahalaan NI=KEM+KEA+KK+KP GNP -Capital Consumption Allowances(CCA) -Indirect Bussiness Taxes(IBT) GNP=NI+CCA+IBT Consumption Function -relasyon ng kita sa pagkonsumo MPC=Marginal Propensity to Consume APC=Average Propensity to Consume Saving’s Function -relasyon ng pag-iimpok sa kita MPS=Marginal Propensity to Save APS=Average Propensity to Save Implasyon -ay salamin ng pagtaas ng mga presyo sa pamilihan na naging dahilan upang harapin ng pamahalaan ang mga suliranin sa nagbunsod sa pagkakaroon ng mataas na presyo. Klasipikasyon Ng Implasyon 1)Demand Pull -ang demand pull imflation ay nagaganap kapag ang pagnanais ng mga sektor na makabili ng produkto at serbisyo ay mas marami kaysa sa kanyang isuplay o iprdyus ng pamilihan.

Commodity Money .pagtaas sa maximum na prsyo. Nagiging madali ang daloy ng produkto sa pagitan ng mga tao dahil sa halaga ng salapi at presyo. mais . Price Ceiling. Fiat Money -isang uri ng salapi na tinatanggap bunga ng pagiging legal tender. Time Deposit -Depositong nagtatakda ng panahon bago makuha ng nag deposito. Ekwilibryong Pagbabago Kapag pinagsama ang kurba g suplay at demand. Credit Money -Barya -Perang naka deposito 5.ang mga bagay na ginamit ng ating mga ninuno bilang instrumento sa palitan tulad ng bigas. Mga Uri at anyo ng salapi 1. Barya at Perang salapi -ito ang mga salapi nasa sirkulasyon at karaniwang ginagamit na pambili ng mga kalakal o pambayad sa mga pangunahing serbisyong makatutugon sa mga pangangailangan ng mga tao. Ito ang kalagayan ng pamilihian ng magkatugmaang pwersa ng demand at suplay. ginagarantiyahan ng pamahalaan ang pag gamit nito bilang pambayad sa mga transaksyon tulad ng pagbili ng mga produkto at serbisyo o pambayad sa mga utang. 3.pagtutunggalian ng mga pangkat sa lipunan upang makakuha ng malaking bahagi sa kabuuang kita ng bansa at tunggalian ng mga wageearners at profit earners.-ang pinagmulan ng implasyon ay ang kawalan ng kakayahan ng ilang sektor na maiayon ang anumang pagbabago sa lebel at dami ng kabuuang demand ng ekonomiya. kung saan may pamilihan at kalakalan.pagbaba ng presyo. Perang Naka-deposito -ito naman ang pera nakatago sa mga bangko na maaring kunin sa oras ng mga pangangailanangan. a. 2. 4. Iba’t-ibang uri ng pamilihan Ganap na Kompetisyon -may malayang kalakalan sa pamilihan . lumilitaw ang konsepto ng ekwilibriyo. Saving Deposit -depositong maaring kunin kahit kailan b. porselas. kwintas at iba pa. Salapai at kahalagahan nito -hindi matatwaran ang mga kahalagahan ng salapi lalo na sa sistemang pamihlihan. Price Floor.

Produktibo-nagaganap kung ang isang produkto ay ginamit para makagawa ng panibagong produkto. gumagamit ng mga salik ng produksyon na nagmula sa sambahayan upang gawing produkto at serbisyo 2. nagbabayad sa gastos ng mga produkto’t serbisyo 3. tumatanggap ito ng kita galing sa bahay kalakal bilang kabayaran sa itinustos nilang salik ng produksyon BAHAY-KALAKAL 1.-magkakatulad na produkto -maraming mamimili at nagbibili Monopolyo -walang kompetisyon -nag-iisa ang produkto -may kakayahan magtakda ng presyo Oligopolyo -hindi lubos ang kapangyarihan -may sabwatan -hindi nagtutunggalian Uri Ng Pagkonsumo Tuwiran-nagaganap kung ang taong kumukonsumo ay dagliang nakakaramdam ng epekto ng paggamit ng produkto o serbisyo. nagbibili ng mga produkto at serbisyo sa mga sambahayan Mga Paraan ng Pagsukat ng GNP • Factor Income Approach . nagmamayari sa salik ng produksyon 2. Maaksaya-nangyayari kung ang produkto ay hindi nagdulot ng pakinabangan o kasiyahan sa paggamit nito SAMBAHAYAN 1.

Kabayaran o kita ng mga empleyado at manggagawa KEA. interests. Kapag ito ay pinagsama-sama. GDP(Gross Domestic Product) Tumutukoy sa kabuuang produkto at serbisyo na ginawa sa loob ng isang bansa maging produksyon ng isang dayuhan. nakukuha ang pambansang kita o National Income ng bansa. 1. ang mga ito ang naglalarawan sa kalagayan ng bansa. lumalaki ang GNP kapag ng double counting. 2. sahod at tubo. Sumusukat sa kabuuang produksyon na nagawa na mga mamamayan ng isang bansa na nagbubuhat sa loob ng isang taon. Ginagamit na pagsukat ng economic peformance.Ang bawat salik ng produksyon ay may tinatanggap na kabayaran na nagsisilbing kita sa bawat salik ng produksyon tulad ng upa.Kita ng Kompanya o Korporasyon KP.Kita ng mga Entrepreneur o Ari-arian KK. tinatawag na market value. produktong handang ikonsumo o final goods. • • • • KEM. Pambansang produkto-GNP Sa GNP nalalaman ang pangkalahatang produksyon ng isang bansa.Kita ng Pamahalaan .• Final Expenditure Approach • Industrial Origin Approach • Ang marginal Cost (MC) ay tumutukoy sa karagdagang gastos para sa karagdagang bilang ng unit ng produkto. Kapag binabawasan ang mga Pilipino na nasa ibang bansa sa kita ng mga dayuhan na nasa loob ng ating bansa makukuha na NFIFA(Net Factor Income From Abroad) Factor Income Approach. ginagamit na panukat sa produksyon ang presyo o halaga ng produkto.

2. IBAT-IBANG URI NG SALAPI 1. Commodity Money Ang mga bagay na ginagamit ng ating mga ninuno bilang instrumento ng palitan tulad ng bigas. 3. • B. Savings Deposit o Depositong maaaring kunin kahit kailan. Potential GNP Ang kabuuang produksyon na tinatantya ay sa kakayahan ng mga salik ng produksyon: • Bilang ng mga mangagawa • Ilang oras nagtatrabaho Dahil sa pabago-bagong presyo mahirap sukatin ang GNP. pulseras. Barya at Perang Papel – ito ang mga salaping nasa sirkulasyon at karaniwang ginagamit pamalit sa mga kalakal. Perang Nakadeposito – Ito naman ang mga perang nakatago sa mga bangko na maaaring kunin sa panahon ng pangangailangan. Barya • B. kwintas at iba pa. Salapi. Time Deposit o Depositong nagtatakda ng panahon bago makuha ang deposito. Actual GNP: Ito ang istilo at nagsisilbing barometro ng mga ekonomista upang damhin kung gaano makabuluhan at ka-epektibo ang pamahalaan sa lubusang paggamit ng likas na yaman.IMPLASYON ☻ Tinatawag na implasyon ang patuloy na pagtaas ng pangkalahatang presyo ng bilihin sa halos lahat ng pamilihan sa buong ekonomiya. makinarya at manggagawa upang makuha ang GNP ng Bansa.ito ay isang instrumentong o midyum na ginagamit pampalit sa mga kalakal. Credit Money • A. mais. 4. Perang Nakadeposito . • A.

-pangunahing gawain ay tumanggap ng deposit sa pamamagitan ng tseke. Fiat Money . . -Pribadong Bangko *komersyal -nagpapautang sila ng panandalian lamang.isang uri ng Salapi na tinatanggap bunga ng pagiging legal tender. *bangkong agrikultural pinaglilikuran naman nito ang mga magsasaka. URI NG BANGKO Pangunahing tungkulin ng bangko na tumanggap ng depolyo at magpahiram ng pondo.5. *rural pokus nito ang mga bayan kung saan limitado lamang ang pinaglilikuran.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful