Sensasyon

Sensasyon

Ukol sa Pabalat
Nananahan sa dibuho ang panitikan Blangkong pagpapahiwatig ngunit malalim ang kaisipan Tinalupan ang palasak na konsepto ng pangkaraniwang mukha At ibinilad sa madla ang bagong ekspresyon Na hindi lahat ng nakikita, naaamoy, naririnig, nalalasahan at nadarama Ay sakop sa dimensiyon ng literal na mundo At sa paglihis sa mababaw na konteksto Ay makikita ang sarili sa mga pahina ng Abacatanduanes ang bagong sigla at kulay. Abacatanduanes,
Tomo 5, Blg. 1 Karapatang-ari 2009

Abacatanduanes©

Opisyal na Kalipunan ng mga Akdang Pampanitikan ng The CSC Statesman Kasapi: College Editor’s Guild of the Philippines Taon 2009

Ang karapatang-ari ng mga nailathala rito ay nananatili sa may-akda. Maaaring ihatid ang inyong mga komento o suhestyon sa: The CSC Statesman Office, 3rd Flr.,Right Wing Administration Bldg., Catanduanes State Colleges, Virac, 4800 Catanduanes.

Marahil ay marami ang ninais na lamang mabingi, mabulag, mapinid ang mga labi at maging manhid sa mga dagok na dulot ng '‘di mapigil na pag-inog ng mundong binalot ng panibugho at siphayo. Habang kami ay patuloy na humayo at nanatili sa pagbayo sa malubak na lagusan. Hinayaan ang mga sariling tangayin ng mapanudyong himig ng saliw ng titik at sining. Nanahan ang ‘'di mamaliw na limang likas na sensasyon sa aming katauhan. Nagmatyag. Umulinig. Suminghot. Lumasap. Nakiramdam. Halina‘'t pitasin mga tinuyong dahon ng buhay nang mahantong sa pilas na aming pinaghimlayan.

Umaalingawngaw ang himig ng bawat linya, Ng lalim at talinhagang lumalangitngit sa diwang pagal Upang kumampay ang pakpak sa paglipad sa matayog na imahinasyon.

Tanog

Nilalaman
01 Isang gabing pakikipagnilaynilay kay Pilitteri/Jann Marvin Posada‘ 02 Litanya sa awit ni Sheena/GSR 03 Four Eleven/Jonathan V. Tulod 04 Sagupa/Ruzzel S. Valdepe‘na 05 Sweet Farewell/John Michael P. Veruen 06 T.N.T/Elvin Randolph R. Jubay 07 Bubblegum/Beverly T. Tatel 08 Napangisi si Itay nang si Kaka’y nag-SONA/Ruzzel S. Valdepe‘na 09 On this jeepney bound for Morayta/Gastambide/MB 10 Calculator/Jonathan V. Tulod 11 Konsiyerto/John Elmar B. Templonuevo 13 Tseyr/Maribel T. Trinidad 14 Amanda’s Pages/Ruzzel S. Valdepe‘na 15 Mamang Kanluranin/Ferdinand Nick C. Kimura 16 Toyang/Adelmo Rubio 17 Anatomy of Failure/John Michael P. Veruen 18 Holdap/Dave S. Tolentino 19 Bukang-liwayway/Jonathan V. Tulod 20 Pintong Bintana/John Theli Bien Tumba lata/Elvin Randolph R. Jubay 21 VS/Ella V. 22 Two in one/John Michael Veruen 22 Big Bang/Elvin Randolph R. Jubay 23 Chinese Garter/ elmo 24 Missed Call/John Michael P. Veruen 25 Thy will be done/Adelmo Rubio 26 Si Kulas, tanging saksi sa naganap/Ruzzel S. Valdepe‘na 27 Highest Heights/John Michael P. Veruen 28 Another bottle/Cyril Patrice O. Bernardino 29 Abakada ni Bunso/Jonathan V. Tulod 31 Press(ed) Work/ GSR 32 Dalit ng Pahimakas na ibinulong sa Dapithapon/Elvin Randolph R. Jubay 33 Ang tala habang inaantay maglaho ang Halo Phenomenon/Jann Marvin Posada‘ 34 Ang yayat na Eba sa loob ng kalawanging rehas habang nakadungaw at hinahandog ang kalyadong palad/Elvin Randolph R. Jubay 35 De Lata/John Elmar B. Templonuevo 36

Isang gabing pakikipagnilay-nilay kay Pilitteri
Isa ka sa kanilang hindi ako iniwan Sa mga gabing mapagparusa Hinango kita sa iyong pinaghimlayan Upang ako‘'y samahan sa pagdatal ng bukang-liwayway Hinlalaki'‘y pinahid sa dila'‘t Nabasa ng panis na laway. Hinimay ang magagaspang mong pahina Pinasok ang iyong magusot na istorya. Nilalamon na ng araw ang buwan Nabasa ng halumigmig ang iyong nagigitgitang letra Ngunit 'di mo pinahintulutang mahamugan Ang makislap mong karunungan Banayad mong kinandili ang aking dunong Diniligan ang pusong uhaw Binungkal ang lupang tigang Upang umusbong ang bagong buhay. Bukas, igagarahe kita Ibabalik sa iyong kinahihigaan Lilisanin ko muna iyong mga teorya Magkita muli tayo sa ating tagpuan

01

LITANYA sa awit ni Sheena
Hinagod ng boses mo ang apat na dingding nitong bar na pinagkasya ang mga mesitang pinag-uumpukan ng inyong parokyano. Swabeng kumawala ang bawat nota. Walang sablay, Hindi man lang sumabit sa mga eskwaladong kanto, Malamyos na gumiling sa saliw ng acoustic na instrumento. Pero ‘di mo alam, Habang dumadaloy ang bossa nova mong tinig sa lumalalim na gabi, nilulunod mo naman sa siphayo ang kaluluwang muling nagpapahilom ng narumpag na animo.

*para kay Adelmo, na nag request ng kantang ‘Fixing a Broket Heart’ kay Sheena, lead vocalist ng acoustic band sa Café de Leoj isang Biyernes ng gabi.

02

Four Eleven
She sits atop the golden throne Hovered with relentless injustice Cocooned in her passive leadership Crashed thousand times against tons of condemnations But she‘'s still sitting there. A mystic power caged in that minuscule dot upon her face Praised by her blindfolded alipores Sugarcoating the bittersweet reality Of her lunatic ideology for there'‘s always the euphemism enough of this nonsense verbosity for the Filipino's never anymore embrace masochism Nine years, for nothing But she‘'s still there She'‘s BIG enough to be Four eleven.

03

S A G U PA
Sumisilyab na apoy ang kanyang mga mata. Habang dumudulas ang kaniyang pagkakalingkis Sa katabing tumatagaktak ang pawis, Sumisirit na dugo, At nagbabagang hinagpis Na tapusin sa ilang paghiyaw Paos na palahaw Ilang dipang hakbang Ang rehimeng umalipin Sa libu-libong mahihirap Wala nang atrasan Kailangan nang tapusin Kailangan na.

04

SWEET FAREWELL*
Atop that sweet box Is a slice of chocofudge cake Lying alone in golden amber saucer Tempting your thirst ‘ For guilty pleasure craving Because the world is yours Of how life is saccharine as chocolates Not to spoil in bittersweet fluffy subsistence Yet deliciously killing you in your sweetest deep grave.

*Nov. 1, at cemetery while enjoying the feast of my beloved one who died with sugarcoated memories that will forever remain like chocolates.

05

t.n.t
Kawangis mo‘'y ulap na walang baong ulan Bagkus ay umaapaw na hanging humahaplit sa hapong katauhan Kung kahit kapiranggot sanang wisik na sasaboy sa tayantang na bumbunan Malunod man tiyak huhupa rin pagsapit ng kinabukasan. Buhat noo‘'y umusbong ang ningas sa nagyeyelong kanlungan unti-unting pinawi ang ginaw na hatid ng iyong pagyao Noon ang inusal ay sisisirin ang talurok subalit tinangay sa libtong at dali-daling naaliw kaulayaw ang mga taliptip na hibang. Naisin ko mang sungkitin mula sa tuod na hitik sa tulyapis Dagit na ng lipos na sirenang huwad Ika‘'y tuluyang nalibang at hinugot ng lilong tangan. Kung sakaling ito'‘y malango at ika‘'y lumigwak sa pagdighay At tangkaing magkalawkaw sa lungaw ng batis Sana‘'y ang dati pa rin nitong tubig ang humalik sa‘yong kudlitang ‘ talampakan.

Kailan kaya ang renewal ng kanyang Visa?

06

Bubblegum
Tigang ang lalamunan, alam mong parang may kulang. nang magkaroon ka ng pagkakataon mabilisan mo itong inangkin‘ Nagdeklara ka ng pagkatakam sa hubong balat pa lamang, naglalaway‘ madalian mo itong tinikman. Kapusukan Katabangan sinasaid ninanamnam. nananabik sa bawat pagsasanib lasa ng tamis at pagnanasa Umaapaw, at naglaho. hindi mo na ulit binalikan. Nagwakas.

07

Napangisi si tatay nang si kaka’y nag-sona
Nakalinya paitaas Ang iyong katas na Marahil ay simbulo Ng nagbabalatkayong ligaya Tulad ng kalayaang Sumirit at pumaimbulog sanhi Ng rebolusyong ningas Ang mapagpalayang pananaghoy Ng paghihimagsik. Siya ang apoy na naglalagablab sa sagitsit at init ng matagal Nang kinikimkim na galit Naglalaway na malasap ang tamis. Ngunit tulad ng lahat ng makamundong bagay Panandalian din lamang sapagkat ang usok, Sasabay din sa hangin ng pagkaalipin Ang ligayang mula Sa biluhaba mong kaha.

08

On this jeepney bound for Morayta/Gastambide
From your house to Metropoint, Metropoint up LRT1 Edsa-Taft, Edsa-Taft to Doroteo Jose, Doroteo Jose down to the slums of Recto, Recto to this jeepney bound for Morayta/Gastambide, Rain falls incessantly. The cactus plant you gave me last Christmas sits on my lap. It'‘s not destitute for water to thrive, I know, But rain falls down on its cinnamon barb, Its green torso to pause at its parched piece of earth. I don‘'t have the courage to tell the gods, To make the rain cease. Rain falls incessantly From my eyes Damn. It was somewhere in geometry That parallel lines never met. Parallel words never do, either.

09

Upon the entangled crosshairs of my transit Your aura radiates my tormented gaze For your presence brings me this unfathomable integral, Your gravity disturbs my equilibrium And thy pulchritude elevates my profundity. Made two circles circumnavigating In the shadows of your memories, Your radius collinear to mine From the point of tangency Two lines were drawn Lines of our parallelism Magnitudely equal, Vectorially opposite And so, we never intersect. I'‘ve lost your grip Far enough to ascend the slope of your hypotenuse I'‘ve got three equations with one unknown Still, I couldn‘'t find the answer The velocity of your escape blurs my vision But your cosmic persona magnifies this infinite waiting Pythagoras'‘ or Euclid‘'s language Wouldn‘t be just enough Perhaps, I could never find the mathematics Of your miscalculated heart. Not in my transit. Not in my calculator. Not anymore. Syntax Error.

Calculator
10

Konsiyerto
Nakakasawa na ang musika ng kalsada Businang basag at kapos sa notang tili ng nagnanasang gulong sa aspalto **%$#@*&*, mga murang bato sa isa‘'t isa ng mga driver at pasahero sirang plakang tindero ng DVD, yosi, mineral water, relo, mp4, charger, at kendi korus ng mga langaw sa nakatinggal na basura kuliling ng kalawanging kalembang ni mamang sorbetero birit ng amoy laway na silbato ng pulis trapiko koda ng mga namumutik na pusang ligaw at askal pagal at naninibughong tinig ng mga bata at gurang na namamalimos. Ngunit, katuwas ng pagkasuya ang silakbo ng bagong komposisyon ng pakikibaka sulak ng pagbabago ang kuryenteng dumadaloy sa instrumento, sa mikropono, sa banda patpat na humahataw sa pisngi ng tambol ang paang malitid sa pagdilig ng pawis sa kilometrong unat ng uhaw na semento

11

Bugha ng megaphone ang walang takot na panawagan ng bokalistang nakapwestosa pinaka-unahan. Metal at rock ang sigaw ng banat at paos na lalamunan. Tigang at tuyo man ang laway, walang puknat pa rin ang palahaw ng hanay. Sa mayuming harana sa tenga at gunita ng kontemporaryong himig ng kalsada, patuloy ang pagkatkat sa panghihinawa ng masa. Huwag kang mabahala, bukas makalawa, isasama kita.

Tseyr
Komportableng untadan, Ikan kakabit na bayad, Mai gatindog ta isiraman, Pirming nakauntad, pirming busug-busog, Sisiram na pagkaon, Mamahar na inumon, Dili nin suhestiyon, Ta ang gusto komisyon, Taun-taon, gapagapos sa untadan. Sobra na sa taon, dili pa mag-tindog. Paralisado na yu tuhod. Paralisado pati angog. Mga untandan na bakante, Gusto pang untadan. Mai na nakuntento.

13

amanda’s page
I want to read your body Like a Neruda poem Written in braille, My fingers searching The pages of your skin, Gently brushing away The hair that falls Like a silken bookmark Across your face. I will skim my way Down the pages, fingers Trembling with excitement desire, Anticipating between the lines will follow. Fingers will linger In some areas, reread, So that on forlorn, cold nights Like this one I will Be able to recite The subtle nuances of Your neck or the riddle Surrounding your navel. I would try to interpret The verse for others, But there is no translation For your lungs breathing Into the palm of my hand, Or your heart, beating Its ancient tribal pulse In rhythm with mine.

14

Mamang Kanluranin

Pahingi ako ng pangalan‘ Para sa pagkakakilanlan ng mga kalat-kalat kong kapuluan Bilang isang bayan, Kapalit nito‘'y ang aking soberanya at kalayaan na sa iyong kamay ay iaatang. Pahiram ako ng iyong kultura‘ Para rito‘'y makakuha ako ng mga bagong konsepto‘'t ideya na aangkinin na animo'‘y sariling akin para maging kaaya-aya sa paningin ng iba, Kapalit nito‘'y aking pagtatwa sa mga tradisyon at paniniwala na aking minana. Palimos ako ng kabuhayan‘ Para ika'‘y makinabang sa aking mga likas na kayamanan na boluntaryo kong iaalay upang iyong gahasain kapalit ng interes ng aking mga abang supling, Kapalit nito‘'y walang-awa nilang pagka-alila sa iyong mga lupain higit pa sa mga makinang de grasa upang iyong mga dolyar sa aking mga kaha ay manalasa. Pautang ako ng lahat ng mayroon ka‘ Para rito‘'y habang buhay mo akong maging alipin na susunod sa lahat ng iyong mga naisin, kapalit ng pagyurak ng mga kapatid ko sa akin na sa kanilang mga sariling paa ngayo‘'y matayog na nakatindig dito sa lupalop naming silanganin.

15

Toyang
Maingat mong hinimay ang laman hiniwalay ang tinik sa kakarampot na kanin habang kinakalong ng kahoy na upuan ang hapo mong katawan tatlong pirasong tuyo, isang Ama Namin at isang ngiti mo nang walang pangambang bukas ay muli nating pagsasaluhan ang alat ng mga dinaing na pangarap kahit papaano‘'y sa kumakalam na sikmura ng gabi binubusog tayo ng pangakong magsasama pa rin tayong managinip

16

Anatomy of Failure
(to Iunice and Gellie Anne)

Sis, won‘'t you ever remember our NPO night shift class getting paper cuts in tearing the skeleton of seeley, stephens and tate‘'s gross anatomy, digesting some spare parts excreting, flushed out, forgotten still, you never dare to bare losing the missing pages overdosed of the bitterness of that harsh adieu fifth vital sign is inevitable, unbearable yet girl, it's not the end of the beating of your heart as long as those neurotransmitters constantly send messages of hope circulating in your system life goes with no more physiological alterations.

17

Tinalukbungan ng napupoot na ulap ang kalangitang tumatangis sa dilim. Dinig ang panaghoy ng kuliglig habang inililibing ng habagat ang buong bayan sa hukay ng takipsilim. Mala-berdugong bagsik ang nasa lansetang nakatutok at handang sumisid sa kalaliman ng tiyan at itatarak sa laman. Talim na unti-unting nilalamon ng kalawang. Sinakal ng palad ang sandaaang papel na bunga ng pagpasan sa ilang sako ng NFA. Naghabulan ang mga butil ng gamais na pawis, naglayag sa pisnging tinutong ng araw Umalingawngaw ang hiyaw ng katahimikan sa paghalik sa lupa ng katawang nabuwang. Tinakasan ng ulirat ang kanina‘y kuyom na kamay at nagpista ang mga bangaw sa isang duguang bangkay.

HOLDAP
18

Bukang-liwayway
Malamyos na ang ngiti mo Araw Pakiwari ko'‘y tumatagos sa iyong ginintuang hulma Ang tilaghay na handog ng yakap ng mga nagkukunwaring ulap Ulap na minsang dadantay sa iyong nangungulilang gunita Ngunit, mapapagod din sa kanyang pagkakakapit At iiwan kang nakalambitin sa laylayan ng kalawakan Habang ang buwan, Patuloy na humihiram ng liwanag sa‘yo, Araw Patuloy na pinipiga ang luhang Dulot ng nakakubling liwanag Naghahanap ng init pagsapit Ng malamig na gabi Naghihintay sa iyong muling pagkislap Sa iyong nagliliyab na apoy ng pag-ibig At sa aking paglubog Sisilang kang muli Hindi pa nauupos ang aking pag-asa Bukas, Samakalawa, Mahahagkan ko rin ang haplos ng Iyong nag-aalab na pagmamahal Matatagpuan din kita Pag tilaok ng ‘bukang-liwayway.

19

Pintong Bintana
Tinangay ko na yung 24‘ ‘ flat Panasonic TV niyo hindi na kayo mag-aaway ng kapatid mo sa remote. Hindi mo na nanamnamin 'yong nabubulok na pansit ‘ at tender juicy jumbo hotdog Na pilit pinapakain sa inyo. Wala na '‘yong mga plato at mga kasangkapan wala nang ihahagis sa iyo ang tatay mong lasenggero. Nilimas ko na rin 'yong limang gramong ‘ shabu na rasyon sana ng Nanay mo. Sa wakas hindi na magiging pusher ang kuya mo. Isinilid ko na sa sako ang tita mong GRO, hindi na ako iiyak habang binubugaw ka sa kanyang mga parokyano. nilimas ko na lahat sa‘yo. Alahas, pera at mga kagamitan niyo. Ngunit iniwan ko ang mahal mong alagang si Bantay Laban sa mga gumagalang akyat-bahay Tulad ko. Sa susunod Ikaw naman ang nanakawin ko.

20

Tumba lata
Sa tampad nin baray inot nadung‘awan Mga aking kinabitan nin magimang maskara sa loog nin nagitong baray Ikan lawas na nahumanan na nin punaw asin nagtarubo an mga kubaran na siki. Gadaragan. Gapanaw. Sa daran Piot. MaLagkot. Puro kulangot. Mi-e mapugulan nin mainit Na ulan O mapunok kun init na ang magburos. Padagos na pinalupad nin Kaharangkaw pa sa mga iwata Pinaligid sa aspaltong mapurot An patod, Huwa. Gisi. Manipis, Raot, Na tsinelas. Dakuro man o kadigi pa Na taklaong Ligo o Mega Sapol! Natumba an lata. Buag! Baad ika maabutan. Pero an hingunay, bitbit mo an saimong pamato?
Oras na naman para kumaripas ng takbo, kahit patutunguha’y walang katiyakan. At ‘wag ng tangkaing magtanong, sapagkat ‘di rin batid ang sapat na kasagutan.

21

Vs
Perhaps, it won‘'t be too long or short To count some time your signs of living In this ‘rented makeshift refuge‘ For within the hasty ten minutes The world is spinning in the orbit of my wristwatch Life‘'s four vital forces are breathing forever.

TWO IN ONE
Forget Hegar, Chadwick and Goodel Of whatever symptoms will they ask of you Whatever maneuver would Leopold perform Or Valsalva bear down to push it through. Still, there‘'s no halt to deflate the inflating phenomenon It would yet be another beautiful story revealed otherwise Those heartbeats auscultated are Audibly pounding with two different lives.

22

Big Bang
Lying adrift the soiled linen Cloth soaked in blood Innocence hailed to its sanctuary. Gasp of first breath, Calmness of weep filled The ashen room Wrapped in the thick blanket that gave warmth to the fragile souvenir. But a vacuum pierced The miniscule openings Caused a stifling being. Then, a sudden pause of fetal heart tone. Distress. Failure. Deafening stillness decants As sober crafted its way A sudden death of birth. A sudden birth of death. A borrowed existence made an early surrender.

23

Chinese Garter
(Sa loob ng mundong pinapaikot ng laruang lubid)

Grade one tayo no'‘n nang minsan kang makasama Kasabay na tumalon sa ritmo Ngunit sa paglipas ng taon Hindi rin ako tumagal Napatid Sumemplang 'Pagkat hindi na masabayan ‘ ang pag-igpaw O sadyang nagkamalay na rin sa wakas Na hindi itinakda ang aking mga paa Upang malagpasan ang bawat pagsayad Ng laruang lubid sa lupang kinatatayuan Iniwan na lamang kita sa loob Ngayon tinatanaw na lamang kita Mula sa labas ng mundong pinili mo Matayog pa rin ang lundag Hindi mang lang hinahapo Tumatalbog nang walang pangamba gaya ng iba Pagkat ang totoong ‘ lubid na sanay Magbubuhol at gagapos sa iyong mga paa Ay naputol na Malaya ka na rin sa wakas Maniwala ka Hindi ka na madadapa Hindi ka na magiging taya tulad dati '‘Pagkat kasabay na ng kumpas ng lubid Ang tibok ng iyong puso

24

Missed Call
You never gave me a ring for I am unreachable of long distance longing. I am always message failed Yet my fingers are tightly pressed unlocked For your keypads were not that rough Of my wireless desire In which I can savor my Less unlimited words In connecting my lines towards your heart's inbox.

25

Thy will be done
Writhing in pain while intravenous drugs dripping fast Suffusing into her aged veins with Oxygen reservoir supporting her dyspneic breathstruggling to gasp humidified with our tears paregoric known to science desperately augmenting the brevity of days left or just prolonging the agony otherwise, fragile life is now a story to tell short suddenly the crackling sound that resonates in the ICU vanished so is the rhythm of her carotid pulse like a nightmare, her final hours succumbed in sick bed folded its last page in sullen its sharp 12, one rainy noon when Nanay left us all (and death is never as beautiful as told by novel books) Tatay whispered in her ear: "‘I love you"‘ those words remained the sweetest through their faithful years together, they never get old and in his prayers he‘'ll wait for another rendezvous to come-where they'‘re no longer saying goodbyes forever.

26

Si Kulas, tanging saksi sa naganap
Dose anyos na mabining dalaga Akbay ng treinta y otso anyos na boga Beinte nueve sa tagiliran mayuming, balat na naaaninag ang ikapitong tadyang sa kaliwa Kendi sa mayuming palad ng piping bata. Kinse minutos Lumagos ang siyete pulgada. Naluha, nagdugo habang subo-subo Ang Frooty chocolate lolipap Lumagpas sila sa itinakdang labing-isa Wasiwas ng kogon na tila walang pakialam sa nangyayari Hindi na niya nagawang kumahol pa. Tanging ang pagtakbo palayo ang kanyang nagawa.

27

Highest Heights
Let this be your lonely wandering in the clouds lost in the stretch of limits and boundaries gloom and harsh the nimbus clouds would fall in teardrops drizzles, sorry for the inconvenience life'‘s dried hearts flooded with immense coldness. But you don‘'t have enough courage to spread your frozen wings and fly because all the fall seems high yet bold to dare to defy gravity, to grab opportunity not to fall below the sea of uncertainty nor kneel to Poseidon just to give you a dose of bravery. This must be the greatest journey The highest height to reach is to go beyond the sky‘ Catapult your souls to the apex of your heart of your longest flight.

28

ANOTHER BOTTLE
(After Spring, EdVard Munch, 1889, National Gallery, Oslo)

About death, they were never wrong The Old Masters have transcended such dimension‘ bottled And canned, now consumed and consummated: The amalgams of conviction on civilian market. When the Masters defied, while they defined passing on ‘ An art For such pieces that immortalized those who recognized They, who never neglected‘ Never forgot That sometime during their reverie, beyond periphery Whilst they dwelt and bled on passion ‘ sweet expression A wrinkled man falls counting cracks on the white ceiling By second, in time with a medic scanning For traces of pulse and fading beeping In an ambulance tailed by a hearse neglected, Watched or honked at by the growing mass or traffic. Somewhere, a maiden black-clad calmly turns her face away From the cool of a perfumed light breeze coughed by a window. With a gush of radiance skewed by the indoor greens, The bright blooms shadow darkly against her frailty. She could also be counting stitches on her nurse‘s knitting By second, in tune with the fading hatchlings‘ twitters Or the hushy scurries of every tot playing white among spring blossoms 29

Since long, man lived a confine much like the frame Of Munch‘'s Spring and the calmness it allows the restless That one should doubt wearing the timeless beauty of black Subconsciously when a watch is checked for time, backwards One finds himself conscious of his footsteps By second or less of a stroke, we unfailingly count 'Til we are relieved the agonizing wait, birds sing still.

30

ABAKADA NI BUNSO
Sa minsang pagsaboy Ng mga nagtatampisaw mong bigkas Nilulunod mo ng luwalhati Ang pang-ulinig naming nananabik Sa bawat pagtahi mo ng mga salitang Dapat sana'‘y noon pa nasambit Iniiwan mo ang aming mga pusong habag Na tila tikatik ng ulang pagal Subalit, hindi ka sawi Lalong hindi ka api Dahil isa kang anghel At sa iyong mga ngiti Mamumutawi ang alimpuyo ng Damdaming nag-aasam ng pagkalinga Dahil sa musika ng munti mong tinig, Bunso Pagal na katawan ni Inay muling iindayog.

31

Press(ed) Work
Six warm bodies Asymmetrically piled, Maureen, at the foot of Anthony Loraine ‘head intersecting At Maureen‘'s toes. At the edge of the room Francis John‘'s long limbs Curl on a 3.5 by 2.5-foot office table While Alex and Ralph Lay supine on the floor. Their journey to Halcyon has long begun. But I am awake. My words blend in the cacophony Of their random breaths. This room morphs Into an infinite space.

*3:33 a.m. while lay outing the Intramurals Newsletter Special Issue Office of the Student Publication, September 15, 2005

32

Dalit ng Pahimakas na ibinulong sa Dapithapon
Tulad mo‘'y mga along humaharana sa hapis na pusod ng gabi Habang marahang hinahagkan ang laylayan ng dalampasigang mabini Taglay mong perlas ang dumilig sa mga tigang na bukal Malamyos na humagod sa mga tumbong na uhaw at basal Kasabay ng musikang hatid ng lagaslas ng talong ikinubli sa sinapupunan Ang pag-indak ng mga kuliglig sa tikatik na tinig Sa bawat indayog ng bangkang gumagaod patungo sa laot Ang hampas ng hanging kinutib ang paggaygay ng sagwang kaniig ang mga alon Ngunit ulap ay lumuha sa matagal na pagpiga Ngayo‘'y unti-unting nagigiba ang kastilyong binulid ng kahapon Talang pinitas ay huwag sanang mapundi Ng magawa pang kuyumin gulanit na lambat na hinabi ng agiw na supling ng isang dapithapon Bukang liwayway ay ginumon ng takipsilim. Huwag sanang mahimlay sa putikang buhanginan na magkakalabit ng duyan at maghahatid sa aking huling hantungan.

33

ang tala habang inaantay maglaho ang halo phenomenon
Malamlam ang kinang ng iyong mga mata Saliksikin na ng pinapasan mong problema ang alapaap na hindi ka iniwang mag-isa Ngunit hindi ko binitawan ang malagkit na tingin nasasasalamin ang kagandahang angkin sa likod ng iyong malumbay na tabing Nakaabang pa rin ako'‘t tinitiis ang malupit mong pagtanggi Mag-isa na lamang akong nagmamatyag. Sinaluhan ka sa matabang na hapunan at hanggang malapag sa mesa ang agahan Naghintay na maglaho ang malawak na sirkong nakapalibot sa iyong mabining lawas Ngunit, hanggang kailan mo ako pagbubuksan, kung bukas parehas na tayong mamamatay? Hihintayin ko na lang ulit na dumalaw ang gabing mapanglaw‘...

34

Ang yayat na Eba sa loob ng kalawanging rehas habang nakadungaw at hinahandog ang kalyadong palad
Dumungaw kang bitbit ay nakasisilaw na lingas Lulan ng kapirasong alapaap na alwan Kaagapay ang pagbugso ng masidhing simoy Subalit lumihis ng lagusan nabilanggo sa kulay uling na yungib At nanatiling nakakubli sa nakapinid na labi ang wayway na kwento ng siphayo. Kami'‘y naging bingi sa‘'yong litanyang gibik. Kumatok ka nang walang pinto. Humayo nang daa'‘y naglaho. Nagsindi nang kandila‘'y nawaglit. Naghayag nang walang nailuwal na titik. Ika‘'y naparang walas. Kailan ka kaya muling hahakbang sa landas na minsa'‘y naging pakay.
*Sa iyong mga bintana’y masisilip ang salaysay ng tunay na bikas ng buhay. <lezah>

35

De Lata

Sinimulan ng lagatik ng kalan at ng maharot na pamumukadkad ng asul na apoy sa puwit ng kawali ang himutok ng aking puso. Taimtim kong hinintay ang pagpinaw ng maliliit na bulang umaalimpuyo sa mantika. Sa wakas, sumingaw ang hininga ng mainit na likidong naghihintay sa kanyang bisita Walang puknat na palakpakan ang umalunignig, sabay kitil sa paikpik na katahimikan ng alas singko y medya. Dali dali‘'y sumamyo sa hangin ang nagayat na bawang na naging kayumangi sa kanyang paglangoy. Pundasyon ang pagkakaibigan sa walang bantulot na pag-igpaw ng sibuyas upang makisalo sa paglangoy limot ang kasalanang aking sumingaw na luha ang katibayan. Sinabayan ng sigaw ang palakpakan ng manaog ang hanay ng pulang hibla mula sa matatalim na ngipin ng bukana ng lata. Nagkauntugan, nagsampawan, kaguluhan‘ habang sumasabay sa ritmo ang sandok at ang aking braso. Sinaboy ang niyebeng malamya‘t maalat. Ritmo, untugan, sampawan, Kaguluhan‘ Pikit matang hinayaan ang dilang humusga kasabay ang buntong hininga sa malay, sana sa paggising mo, mapatawad mo ako. 36

39 Undocking Maneuver/ John Elmar B. Templonuevo 47 That is not My Name/ Cyril Patrice O. Bernardino 53 Pugante/ Dave S. Tolentino 59 Saling - Pusa/ Ferdinand Nick C. Kimura 65 Nature's Game/ Bren Garette Z. Rivera

Namnamin ang mga pinirasong sangkap na inihain sa sangkalan ng buhay na binudburan ng purong kabiguan at tagumpay. Marahang buklatin ang bawat pahina nang matunton ang piging ng mga letrang iginisa, sinangkutsa at dinarang na tinta ng kwento at pagkatao.

NAMIT

UNDOCKING MANEUVER

"Pwera bisita. Pwera bisita...".

39

I

hate the sea. Heaven knows I hate it the most in my life. I don’t know but it seemed that I was destined to hate it and it hates me back. We are like two opposite energies that will never get along. It is still fresh in me how pitiless that salt water was. It took away so many things from me, the strawberry lollipop my childhood crush Nene gave me; my right foot spartan slipper that I bought from my friend Macoy where all I have to pay was 10 stick-o’s because it was his favorite; the eagle-like kite that I stole from the rich kid they called Junior at Barangay Cormidal; my blue Darna t-shirt where Angel Locsin beautifully exposed her cleavage; my one and only favorite underwear because I only have one, and just like what Aling Nimfa used to utter every time I buy Pan de Coco as lunch. The sea has stolen my future. I heard that my father was a seaman and a victim of pirate assault in the seas of Madagascar. He was one of the ship crews who were hostage and never recovered by the Navy. My mother, because of the trauma, decided to jump off the ferry in the middle of the trip from San Andres to Tabaco, leaving me alone in her seat. She loved my father so much and can’t live without him yet believed that I can survive without them. She originally arranged to start a new life in Manila and begin to collect herself there yet she could bear it no more making her to follow papa. She too was never recovered. I don’t know if the story is a hoax or not. I was an infant that time who only knew three things, 40

sucking milk, peeing, and pooping. I was auspicious somehow that a widow named Lilibeth claimed me as her own. She literally stole me in that ferry. Until now, I’m wondering how she proved to the investigators that I’m hers. Maybe because of the mole on my nose which she also had, only that hers was as a big as a nut. For eight years, she raised me in her small house at Riosa St. near the port of Tabaco. She was a fish vendor. She tried one stormy night to join her fisher friends in catching fish. Unfortunately she too was stolen by the sea. From there I started to live on my own. Her house was taken by old Hilario, owner of three sarisari stores and two eateries in the alley going to the seaport, whom she owe a huge amount for my hospitalization when I got ill of Typhoid. I recalled a little what she told me that time. She said that she don’t want to lose another child again. Perhaps, she really deemed me as one. With no relatives to go to, I made the city my home and simply slept wherever the night hails me. Food? I eat by begging alms in the cathedral, in the port, anywhere there are people who have coins in their pockets and purse. Then, I realized that I never was alone, that I was not the only wasted kid in the world. I met my friends who are just like me, Sam and Wilson. The three of us made the city our very own playground. We were blithe. We were free. We were happy. Unluckily, it was Wilson and I who grew together. Sam died after he was hit by an SUV when he tried to ran after a ten peso coin thrown by a 41

passer-by. We mourned but we persisted to enjoy our playground for Sam. We began to use other ways of gaining money…out of plastic, metal, garbage, and even out of our own body. We just have to look for a sucker or the third creature they say and alas! we’ll get ourselves 100 pesos plus. Yet we found it malevolent so we only do it every Christmas so we can buy something that is out of our custom. I remember, we savored our first pizza and nestle ice cream last year because of that mean. And then I met Helen. I found her one night crying, sitting atop the dim-lighted part of the dike at Bonto Boulevard with feet hanging down on the cemented wall. She was garbed in an i-don’t-know attire, but one thing for me was apparent that moment, she was so damned gorgeous even though her face looked like a map because of the tears that half-rinsed her make-up. Gravity walloped my heart at that instance. And so I did what I can do. I became what she needed and she in return is what I need. That night etched something that revolutionized my life. We shared our different world and made it intertwined. Hers was the world of neon lights and dance floor. Mine was the city. She didn’t like it there. Her eyes own up her being disgusted to herself. I can decode it every time we spend hours sharing our stories with each other. She was only sixteen…same as me. Yet her built won’t say that way because Helen is a woman… her face, her bossom, her legs, her voice…she is definitely a woman at her age. She told me one day that if there’s one thing 42

that she yearns the most, it is to escape the city and return to her province. But she can’t pay for it. It’s Mama Ef, the owner of the club, who collects the payment of the customers who dwell on her being every night. And they were warned that they will be killed if they will not adhere to whatever their boss orders. She never wished to be in her situation right now. If there’s someone to be blamed, it was her father who desperately sold her to Mama Ef in order to bring her mother who was suffering from a pancreatic cancer to the specialists in Manila. Her father promised to claim her back but it was only a promise. It never came to pass. I may be too young at my age but my world helped me grasp how arduous and thorny it is for her to breathe in a world she never chose to have. A world that made her rot even she still lives, burns her though she’s not on fire, and a world that makes her foul even how many times she marinates herself in a lake of perfume. Her body is hers no more. It is now a stairway to heaven that any man can climb as long as they can pay. Politician, engineers, business man, police, philosophy professor, chemistry teacher, principal, spoiled brats, senior citizen, reverend fathers, lotto winner... all of them, they all climbed and frolicked in her heaven. They come and go. She was like a machine… but a machine that sheds tears because that heaven was never made for her pleasure. This planet dictates that only the strong will survive and the weak will suffer. I thought at first that she is weak. But at turn of tides, I realized that 43

I am weaker. I was so feeble succumbing to her completely. For so long, I played in my playground selfishly yet now she made me rolled the dice for her. The road was so dark for me to see where I am heading…blackout…I suffered. They said that Superman is only true in comic book and TV. Yet they were all wrong for I became superman, only with no cape, boots, underwear, and the rest of the blue costume, just my black three stars and a sun t-shirt that I also stole from Junior, jersey short of L.A. Lakers, right foot ramboo slipper, left foot Spartan slipper, and pure will. Day and night I buried myself working. I should hurry before the spark fade out in her. From every corners of the city, I hunted for fortune. I doubled everything that I usually do. Wilson trained me to swim so we can beg for coins to the passengers of the docked ferry. I never cared even if shits are floating in front of my face or if the sea tastes like a concoction of oil, gas, urine, vomit and shit. I never troubled if the passengers are spitting down on me, throwing thrash and even insolent words. I’m after their penny and I’ll swim 10 feet below just for it. For all I care about in what I do is Helen. She was shocked to see me at Amor sa Kanto, the club that slaves her. The people of the city call the place where it stands Barangay Mabuli because it is known to be a spawning ground of Evas. She didn’t recognize me abruptly. Perhaps, she thought I was another spoiled brat who asked too much allowance from their parents to get wild on her. I wore a stripe 44

of green and white polo-shirt, blue jeans, and black converse shoes with my hair brushed up and held by a 5 peso Jackie gel. Thanks to the poster of Dingdong Dantes pasted on Aling Nimfa’s store where I bought the gel, it bestowed me the idea on how to dress myself up. And thanks to the 11 suckers, I can now bail her out from another night of painful drive. I took her out and brought her to an abandoned room not too far from the port. Wilson discovered it lately and told me to bring Helen there if I made it. I saw her intent look at me as I gave her something to change on. She was still on her club attire that time. I turned my back for her to put on her new clothes. Suddenly, her hand dragged me to face her…..naked. Beads of scorching sweat started to gush as my breath sank deep. When I was about to drop a word, she started to fire her kiss. I can feel her passion and desire pleaded by her moan, her lips and her tongue as it plays and intertwines with mine. She vigorously forced me down the floor where a plastic mat was laid. She held my right hand to her bosom and my left to her legs. I felt it. She wanted me to climb her stairway. And she……she succeeded. I don’t want to disturb her profound sleep but I have to wake her. The sun will be on its pedestal, proud and vain again. She should be inside the ferry by that time. My kiss woke her and on her left ear I whispered, “We are going home.” ************

45

While the sun enthrones the sky casting its pompous rays to the peninsula, I lie down, bathedwet both of sea water and tears, on a sand bar near the seaport. Three-hours had passed since the Calixta bound to San Andres, Catanduanes left. Helen, Magpoon ka ning bag’ong buhay. Sana magkairibahan kamo giraray na jekjek asin jen-jen. Nasa subre kaiba kaining surat an kwarta na tinipon ko para sa imo. Dispensa sa dai ko pag-iba. Adito ang kinaban ko. I love you. -Joey Maybe she is crying over this letter right now. I told her to open the envelop I gave her if she saw San Andres again. I saw her clutching that envelop hard on her breast the time I jumped off the ferry ten minutes after it left the seaport. I shamefully stared at the arrogant sky then throw my glance at the city. I stood up and picked a stone then forcefully pitch it to the blue water… Splash.

46

That Is Not My Name

EH ANO KAYA KUNG MAGBATI AKO SA HARAP MO?” Needless to say, I was more than shocked by what I was just offered. Magbati has always been part of my pitiable Filipino vocabulary, but I’ve always used it in the same one sentence: “ Ako na lang magbabati ng itlog para sa keyk.” I knew beating eggs had no involvement whatsoever with his vulgar-looking hand gestures. I think I would’ve looked distressed if through the eyes of some distant audience. “Oh? Ba’t di ka makasagot, Beauty?” I didn’t know what to say. Beauty he calls me and thus… so does the whole class. He doesn’t know my real 47

name. He rarely ever calls people by their respective real names. I’ve always thought he thinks that remembering names, especially names of people who haven’t earned his respect yet, is a waste of memory. On the other hand, maybe he finds less effort in recognizing and naming people from and by aspects of their life that were shared with him. For example, I have a classmate who carries a red coffin-shaped bag with a skull on it, which interested him enough to make the guy sing for class. The song my classmate sung was “Perfect” by Simple Plan, which was quite sad a definition of rock (but what do I know?) that earned another “sing-infront” punishment. The next day, that classmate was christened Bungo after he sang for the class again in a black shirt painted with a white skull on its right sleeve. Another classmate received the name Afghanistan because she told us her father worked overseas… In Afghanistan, to be exact. Duchesne (pronounced Jookayn), that eccentrically appealing name, was demoted into Chihuahua. Beside Chihuahua sat Doberman. Infront of me sat Calabanga. Behind me, Baboy claimed his seat. Somewhere at the back, Heterosexual tolerated the lectures apathetically. “Sir… Bastos?” I asked hesitantly. He must’ve caught that I was reassuring myself of what the real question was, since he grinned widely like he always does when he’s having fun disorienting his students. He restated his query in a manner that finally reconnected with what we recognized as the official subject for discussion. “Beauty, kapag nagbati ba ako sa harap mo, bastos o malaswa?” 48

“Bastos po, Sir.” I repeated. This time, with conviction. “Bastos na malaswa?” His smile wavered as he tried to helpfully sharpen my answer with more structure. “Bastos lang po, Sir.” I confidently decided. He coughed a laugh that pasted his mischievous Cheshire-cat grin back on his face. “Bakit hindi malaswa?! Alam niyo, ganyan tayo pinalaki ng mga magulang natin eh. Nakatatak na sa isipan natin na lahat ng malaswa bastos. O kaya naman kapag bastos malaswa. Samantalang ang mga magulang naman natin naglalaswaan… Kahit nga mga mag-asawang matatanda na naglalaswaan pa rin. Anong pagkakaiba, Beauty? Ano ang malaswa at ano ang bastos? O, anyone. Anyone can answer. Anong pagkakaiba ng malaswa at bastos?” “Sir…?!” I half-shouted on impulse as I half-raised my hand to redirect Sir K’’s attention on me even as the responsibility to answer was still mostly mine. This earned me some stifled chuckles and giggles from a few who caught my slight desperation to redeem myself. Himself laughing, our teacher gestured at me to take the floor. “Beauty.” He said, winking at Dominic – the other Baboy, whose uncontained sniggers I was tempted to shush by Sir K’’s usual playful insult to him: “Hoy, usapang tao ‘to.” “Eh di Sir, kapag nagbati ka sa harap ko-” I started, only to be disrupted. “Ba’t ako pa rin yung nagbabati…?!” He exclaimed, while the class erupted with raucous laughter at my expense. About time, I thought. They’’ve been trying to restrain themselves since the direct attack of “pagbabati” 49

at Beauty. “Si Bungo naman” “Eh ikaw naman po gusto ko, Sir!” I jokingly retorted over the overwhelming merriment that turned into louder catcalls at the boldness of that “defensive proclamation of love”. “O ako daw. Ako daw…” Sir K cried to finally hush the class. “Sige na, ako na lang. Continue, Beauty...” “Sir, kapag nagbati ka sa harap ko… Bastos. Kasi hindi tayo close. Pero, Sir… Kung sakaling intimate tayo sa isa’t isa and involved tayo sa isang relationship, malaswa siya pero hindi bastos. Because it would be appropriate and would more or less come out as sensual and not… walang modo.” Again, the class almost exploded with laughter. I almost cried from embarrassment, but the go-foranything/laugh-at-everything side of me won. I was red from unnecessary giggling andt pressured cheek-mushing. “More or less.” Sir concluded and the conversation died. A moment more and he inhaled some of the infectious nitrous oxide again and laughed his guts off. Until, he caught a glimpse of Afghanistan just smiling, instead of freely and loudly expressing amusement like the others were. “Hoy, ikaw… Afghanistan! Bakit di ka tumatawa? Hindi pa kita nakikitang tumawa kahit kelan. Di nga. Tingnan mo si Baboy oh. Tawa ng tawa parang nanghihigop. Tumawa ka nga. Ganito oh, HA! HA! HA! HA!” He imitated the stereotypical Prima Donna laugh that oddly sounded so sadistic that the giggly, shaking Afghanistan actually buried her face in her hands to keep herself from complying. “Hindi nga… Di kita ipapasa. Gayahin mo ako. 50

HA! HA! HA! HA!” The loud happy chorus reached a higher peak. “Oh, ang makapagpatawa diyan, ‘ ’ na sa A class na ‘to…” As everyone gladly attempted to win an ‘ ’ through A that challenge, the mirthful sound fluctuated all over that last session of our Art, Man, and Society class. In the end, he never called me by my real name that whole semester. Not one of the three he could have chosen from in my test papers or in his class record. That just makes me miss Sir K’s classes even more. A couple of my previous teachers used to tell our old class that a class’s success rests more on the students than on the teachers. Students have to prove to their teachers that they are worthy of being their students. The more knowledgeable the student, the harder the teachers have to do their jobs. Having had teachers like them, I can’t help but feel so lucky… and confident. If hardworking students make hardworking teachers, then shouldn’t it be up to us to see which teachers are up to the challenge of their professions? Isn’t it ironic how most of the power actually rests on the students even as teachers claim authority? Students are empowered individuals. Don’t feel awkward when you want your teacher to clarify something. Don’t hesitate to tell them when you feel like your teachers said something wrong. Don’t pretend you know, and be honest if you feel the teachers are vague. Don’t just take everything they say as facts. Don’t be afraid to start a discussion. Challenge authority. That’s how you start to learn. That’s what Sir K and the many other teachers I so admire made me believe in. 51

52

H

Uwag kaNg maiNgay… sumunod ka lang at di ka masasaktan. Anak ng…! sabing tumahimik ka! Ititikom mo ba ‘yang bibig mo o gusto mo talagang isaksak ko sa leeg mo ‘tong ice pick na hawak ko? Marunong ka naman palang umintindi eh. Malas mo lang, dito ako sa lugar mo napadpad. Pag nakaalis na ‘yong mga buwisit na pulis na yan, sisibat din ako. Ano bang mapapala ko kung papatayin kita? Pero wag na wag kang kikilos ng masama, kung ayaw mo pang mabura ang pangalan mo sa listahan ng mga nabubuhay dito sa mundo. Wala akong pakialam kahit naka-sutana ka pa. Maliwanag ba? Bakit ganyan ka makatingin? Nakakairita ka na ha? Arraay! Anak ng putakte… dinaplisan nga pala ako kanina! Tangang pulis na yon, titirahin na lang ako, ‘di pa ko pinuruhan. Ano kamo? Sumuko? Sira-ulo ka pala eh. Wala akong balak magpahuli ng buhay. Nakikita mo ba tong damit ko? Itong puti kong kamiseta na pilit pinapula ng dugo? Bakas ‘to ng mga kagaguhang ginawa sa akin ng mga tao. At sa gabing ito, dalawa lang ang pwede kong pagpilian… sikaping makatakas o salubungin si kamatayan. Huminahon ka nga muna, baka mauna ka pang matigok sa’kin eh… konsensya pa kita. Tama, tao rin ako, nasasaktan, umiibig, may budhi…

PUGANTE
53

nangitim nga lang, inuusig rin ng konsensya. Alam ko, ayaw ko naman ng ganito eh. Sino bang baliw ang gustong maging masaklap ang buhay? Na laging nakikipaghabulan sa mga parak? Sinumpa nga siguro ‘tong lintik na buhay kong ito! Simula pagkabata, kinasuklaman na ‘ko ng mundo at kinasuklaman ko na rin ang gobyerno at lipunang kinamulatan ko. Walang habas manghusga ang tao! Bakit pa ba nila kailangang ipagdikdikan sa’kin na anak ako sa pagiging pokpok ni inay? Kasalanan ko ba ‘yon? Pero alam mo, di ko nagawang kamuhian ang ina ko, kahit gabi–gabi ko pa siyang nakikitang ibinubugaw. Puta na kung puta… pero siya lang nakagawang magmahal sa’kin bilang tao. Hanggang isang araw, bigla na lang giniba ng mga tauhan ni Mayor ‘yung barung–barong namin. Pinapaalis daw lahat ng iskwater sa barangay. Halos halikan ni inay ang mga paa nila sa pagmamakaawa. Awang-awa talaga ako noon kay inay at sa sarili ko. Di pa sila nakuntento, sinapak nila si nanay ng tumanggi siyang ipagiba ‘yung bahay namin. Wala kaming nagawa. Yakapyakap niya ako habang tumatagas ang dugo sa basag niyang nguso. Natuto kaming matulog sa ilalim ng tulay. Natutunan ko rin mangalkal ng basura para magkalaman ang sikmura. Pagkatapos no’n nagkaletse-letse na. Tinamaan pa ng sakit yung

54

katawan ni inay na magaling daw sa romansa. Makikiuso na lang siya, sa tipus pa. Dose anyos lang ako noon. Sinubukan kong humingi ng tulong sa albularyo. Pakainin ko lang daw ng bawang si nanay, gagaling na. Gagong albularyo yun! Mas pinabilis pa ata ang pagka-dedbol ni inay. Dilat ang mga mata niya nang malagutan ng hininga. Siguro dahil na rin sa sobrang gutom. Humahagulgol ako noon habang nananawagan sa munisipyo, na tulungan akong mabigyan man lang ng maayos na libing si Inay. Kinuha nila ang bangkay pero di ako pinayagang sumama. Simula noon, wala na akong balitang nasagap. Nalaman ko na lang kay Aling Purita na ibinenta pala nila ang katawan ng ina ko para pagpraktisan ng mga estudyante ng medisina. Hayup silang lahat! Pati bangkay ni Inay, naiisip pang pagkakitaan! Hinarap kong mag-isa ang daigdig. Napalaboy-laboy sa kalye. Mas ginusto ko pang manghingi ng limos kesa magnakaw tulad ng mga nakasama kong “batang singhot”. Doon ko nakilala si Karding, ang nagturo sakin suminghot ng rugby para mapunan ang

kumakalam na bituka. Sabay kaming lumaki at nangarap ng kumag na ‘yon. Salamat sa ginhawang dala ng rugby, nakaraos kami araw-araw. May lighter ka ba dyan? Pasindi nga. Salamat naman at meron ka rin pala nito. Grabe! Sarap talaga ng yosi. Lagi mong karamay. Kasintamis nga nito ang mga halik ni Tisay. Si Tisay? Siya yung kinse anyos na dalagang kinalolokohan ko. Pareho na kaming ulila kaya mas ginusto na lang naming magsama. Pinagdugtong-dugtong namin ang ilang sako ng NFA at playwud para makabuo ng palasyo. At doon nga namin pinagsaluhan ang lahat… ang lahat lahat. Bente-uno na ako noon nang magseryoso sa buhay. Para kay Tisay, pinilit kong magkaroon ng disenteng trabaho. Sumama na ako kay Karding. Pumasok kaming trabahador sa ipinapatayong resthouse ni Mayor. Kinaya ko lahat, magbuhat ng gabundok na sako ng semento, sumalo ng hollow blocks na inihagis mula sa 3rd floor at magtiis sa kagulangan ng mga foreman sa lugar na ‘yon. Gusto ba naman kaming pagtrabahuhin maghapon ng walang pahinga habang pinagpipyestahan nila ang walang kamatayang sex scandal ni Hayden at Katrina. Minsan nga, umangal na si Karding dahil sa kulang-kulang na sahod na ibinabayad sa’min. ‘Di man lang siya pinakinggan. Pinagtulungan ba naman siyang pagbubugbugin ng pitong katao. Rumesbak naman ako. Kinuha ko ‘yung masong hawak ng natulala kong katabi, tsaka ko inihampas sa ulo ng isa sa kanila. Namatay yata yung gagong tinira ko eh. Di ko nga lang masiguro dahil nakulong na nga ako. Pero di ko yun pinagsisisihan, dahil yun ang 56

unang pagkakataong nanindigan ako para sa isang kaibigan… matalik kong kaibigan. Ang hirap sa loob. Halos walong buwan ko ring hinaplos ang malamig na rehas. Masahol pa sa kaning-baboy ang pagkain dun, kung pagkain pa nga bang maituturing yun. Lagi pang namamaga ang tadyang ko sa pambabatuta ng mga parak. Pero ang mas masakit, eh yung di man ako naalalang dalawin ni Tisay sa walong buwan ng pagiging impiyerno ng buhay ko… si Tisay na nagbibigay sakin ng lakas upang tiisin ang mga pangil ng selda. At kanina nga sinunggaban ko na ang pagkakataon. Ang swerte ko’t tinulungan akong makapuga ni Satanas. Agad-agad kong pinuntahan ang barung-barong namin ni Tisay. Inakala kong matiyaga pa rin siyang naghihintay doon sa aming palasyo. Tama ang hinala ko. Naroon pa nga siya… pero di siya nag-iisa. Kasalo niya si Karding, kasama niyang inaabot ang rurok ng langit! Halos matulilig ang tenga ko sa ginagawa nilang pag-ungol habang nakaibabaw ang tarantadong kaibigan ko sa walang saplot na katawan ni Tisay! Mga baboy sila! Sinapian yata ako ng sampung demonyo nang mga oras na ‘yon. Dinampot ko ang ice pick na nakakalat sa sahig. Dahan-dahan akong lumapit. Pagkatapos… di ko namalayang naliligo na ako sa dugo nilang dalawa. Dugo ng mga taong higit kong inaasahang magtutuwid sa buhay ko. Nakakatawa di ba? Nagliliwanag na pala. Kelangan ko nang umalis. Teka, di ba pari ka? Ngayon, sagutin mo nga ako. Totoo kaya ‘yang Diyos sa langit na pinaniniwalaan mo? 57

“...Totoo kaya ‘yang Diyos sa langit na pinaniniwalaan mo?”

58

M

ainit… nakatapat na pala ako sa sinag ng araw. Nakaawang ang maalikabok na bintana, balot na ako ng malagkit na pawis. P*ta kasi, kung bakit ba naman kasi napakataas ng bill namin sa ilaw… heto’t naputulan na kami, wala akong maipambayad dahil wala rin akong mautangan…lahat na ata ng kilala ko nautangan ko na, si Taning na lang yata ang kulang sa listahan ng aking pinagkakautangan. Gising na rin lang ako’t mulat, makabangon na nga lang at makapagkape.

SALING PUSA

Natumba ang lumang lata ng biskwit sa pagkuha ko ng garapon ng asukal. Tang’na, wala na kaming bigas…nagbabadyang signos na wala akong hapunang daratnan mamayang gabi. Pero tulad ng isang sundalong bihag ng mga bandidong kalaban sa gubat ng digmaan, sana’y na din akong malipas-lipasan ng gutom. Kaya’t tanging ganansya ko na lang ‘tong isang tasang kape, na tila kinulayang tubig lang dahil sa kalabnawan ng timpla at matabang sa tamis dahil sa kakulangan ng asukal… na ang ¼ na kilo eh, diyes-sais pesos na kina Kalbo. Kinakapa-kapa ko ang bulsa ng aking pantalong pinaglumaan na ng panahon, naghahanap ng mga tirang barya. Namputsa, kahit man lang mamisong biskwit para magkaron ng kaunting paka-disente ang aking abang agahan, tanghalian at hapunan sa araw na ito. Sa kasawiang palad, ni bente-singkong nilumot… eh, wala. Naiambag ko na pala sa koleksyon ni Ma’am, para sa xerox ng kanyang leksyong ’di naman niya ginawa. Punta sa madaga at maipis naming kusina, nagbabakasakali na sana’y may bahaw o sinuwerteng sinangag na natira sila ermats kanina. Ngunit sa kamalasan nga lang talaga, naunahan na ’ko ng mga pulutong ng langgam na’to…sa paglingon ko pa’y nagmula pa pala sila sa isang ekspidisyon sa mga labi ng kamag-anak ni Mickey Mouse. tang-***, wala na akong gana. Maliligo na ako’t mala-late na pala ako… pagka-tungga sa aking nanlamig na café dela pobre ay hablot sa tuwalya. Pasok sabay lock sa pinto ng banyo, pihit sa 60

gripo…tsk,tsk. wala ng tubig na tumutulo at puro latak pa ang tirang tubig sa drum. Oplan igib-poso tayo… amoy kalawang pa ang tubig na ipampapaligo ko, mate-tetano kaya ako dahil sa sugat-sugat ko sa mabalahibo kong singit? ‘Di ko alam at wala na ’kong pakialam. hay*p, nawala pa ata ang sabon… nalaglag pala sa inidoro. Kaya’t sabong panglaba pa ang gagamitin ko. Hay, ubos na din’ pala ang sinegundamanong shampoong hinaluan ko ng tubig nung isang linggo… kaya’t ’di na ako astig tulad ni Rain. Pikit mata ibinuhos ko ang tubig…inisip ko na lang na naliligo ako sa banyo ng suite ni McArthur sa Manila Hotel… kung saan naikama kita kagabi, habang marahang hinahaplos ang aking madulas na kabuuan…nililinis at inaalis ang libag at libog na bumabalot sa aking kalamnan. Hay, matagal-tagal palang banlawan ‘to. Pagkabihis… hinarap ko ang sarili sa salamin, sabay bulong… ”Good morning, heartthrob!” na tila ba inaalo ang talunang sarili… sabay simot sa natitirang mala-durang gel sa bote, suklay ng buhok na tila gustong-gusto ng pumiglas sa ulo kong malapitlapit na din atang masira. Sibat na papunta sa eskwela… tapos na ang first subject, nakasalubong ko na nga si Ma’am. Kung saan ang matagal nang nilimot na “victory” sign ng KBL ni Apo at mga pakyut na turistang Koreano kapag nagpapalitrato. Ang aking hiniram na pambungad para sabihing “Peace man!” sabay ngiti at sabing “papasok na po sa next meeting… promise!” na repeat performance lang naman dating eksena. Sa loob ng klase, pilitin ko mang ipokus ang sarili 61

sa leksyon ni Sir na animo’y lumaklak ng sandamukal na gatas na hindi nabanlawan ang mga naipon sa gilid ng mga labi… na mas makatotohanang ipabatid bilang mga bakas ng napanis niyang laway hindi ko maiwasang ibaling ang paningin sa paligid, ang apat na sulok ng silid at ang sulyapan ang mga mukha ng mga nilalang na aking kasalamuha sa loob ng mag-aapat ng taon sa klaseng ito. Iba’t ibang uri ng mga nagbabagong-anyong mga nilalang… Nariyan ang mga nakangising buwitre, kaibigan sa iyong harapan ngunit mga walang kapatawaran sa pagtuka sa’yong sariling laman pagtalikod mo… meron ring mga matsing na switik sa panunuba sa iba… mga buwayang walang alam kundi kapakanan lamang ng kanilang mga sarili… mga animo’y korderong iaalay sa altar, sa kabaitan at kainosentehan na hindi mo na matanto kung sadyang mga tanga at inutil lamang… ang mga nakararami at mas malala, ang mga animo’y kwago na walang imik at pakialam sa mga bagay-bagay na nangyayari sa harap mismo ng kanilang mga mata, na tila namumuhay sa ibang dimensyon o daigdig… at samu’t sari pang mga kakaibang uri. Tapos na ang klase para sa umagang ito, uuwi muna ako sa bahay at makainom lamang ng malamig purified water kuno na pinalamig naman ng yelong gawa sa tubig gripong kuntaminado. Anak ng tsekwa, ayaw pa mag-start ng hulugang motor ko, noong isang linggo pa pala ako huling nagkarga ng gasolina, kalahating litro pa yata.... put**-inang talagang gobyerno ’to, lalo nang E-VAT ni Recto! Buwisit, maglalakad pa ako. Sa aking mahaba’t 62

mapagtiis na paglalakad sa ilalim ng tirik na araw, nakarating na rin ako sa aming simpleng panuluyan, humahangos, uhaw at tigmak ng pawis. Naabutan ko si ermats, kakwentuhan ang isang babae. bagong kawaksi pala namin sa bahay, na kanina lamang sa aking pag-alis ay wala ni sa aking guni-guni. Isa na namang kaso ng pagmamalabis ng tadhana sa mga taga-baryo. Dire-diretso lang ako sa pagpasok sa bahay, tinungo ang tukador kung nasaan ang mga baso at kumuha ng tubig. Habang inuusisa ang dalawa sa isang sulok, bakas sa mukha ng aking ina ang nag-aagaw na bahagyang pagka-aliw at pagkamangha sa mga sinasabi ng kausap. Masidhi ang kaalaman niya sa buhay-buhay ng mga tao sa paligid namin… mula sa mga kapitbahay sa looban, sa tapat, sa may kanto hanggang sa mga may-ari ng tindahan dito. Sa aking pagpawi ng uhaw, bahagya akong napaisip at namangha sa ideya na kung isasabatas ang pagbabawal sa tsismis ay napakarami siguro ang madadagdag sa mga naghihikahos na mga kosa sa loob o ‘di naman kaya’y lalaki ang kita ng mga korte sa piyansa ng mga akusado. Tsk tsk, pero mukhang malabo dahil ako man din mismo’y minsang naaliw makinig dito. Nananghalian na pala sila, nahuli na pala ako kaya’t kumuha na lang ako ng aking pagkain sa kusina. ‘tang*** ang bilis ng oras, mag-aala una na, babalik na naman ako sa eskwela dahil may klase pa. May kinabakusan pa akong kailangang ihanda at ayusin. 63

64

“Rain will keep on falling. Some things we can’t control, while the sun seems far and hard to hold… It will unfold.” -Hale, Blue Sky

B

65

Nature’s Game

uong galak na dumungaw ang iilang piraso ng ngipin ng aking katabi nang inanunsiyo ni Mrs. Prado (adviser namin na binansagang ‘goldfish’ ng mga kaklase ko sa dahilang mataba ang kanyang mga pisngi) na suspended ang klase dahil Signal No. 2 na ang bagyong napadpad na naman sa aming isla. Nakakatuwang isipin na agad nitong kinamkam ang ihip ng hangin at tuluyang sinakluban ang kanina lamang na penomenal na climate change. Ganito kami palagi, naalala ko pa nang nailigtas ng bagyo ang birthday ko noong nakaraang taon, uso pa kasi sa amin yung magpakain sa classroom kahit highschool na kami. Kaya ang nangyari, ilang araw din naming pinagtiyagaan at pinagsaluhang ubusin sa bahay ang dapat sana’y ihahanda kong pansit. Dali-dali kong nilisan ang classroom. Narinig ko pang sinabi ni goldfish na tama nga raw ‘yung lahat ng ipinalabas sa Signos. Habang naglalakad pauwi ay mababakas mo sa mukha ng mga estudyante ang magkahalong lungkot at saya. Inabutan kong nagkakabit ng typhoon guard si Tatay. Iba na raw kasi talaga ang ihip ng hangin, at sa tagal ng kanyang pinamalagi sa aming lugar ay mabuti na ang maging handa. Sa sala ay ang ilang kapitbahay na panandaliang makikisilong sa aming bahay. May dalawang sanggol na karga ng kanikaniyang ina, samantalang ‘yung kani-kaniya namang asawa ay tulog na’t kagagaling pa lang raw sa inuman. Napabuntunghininga na lang ako. Siksikan, pero ayos lang, patunay lamang na hospitable nga tayong mga Pinoy. Si nanay naman ay

katatapos lang ipasok ang kanyang mga manaro sa kusina. Nagkakape’t nakabalot ng dalawang patong na sweater. Gusto ko pa sanang tanungin kong giniginaw siya kaya lang baka ako biglang sagutin ng “Tanga ka ba?”. Tahimik akong natawa. Magbibihis na ako sa kuwarto nang makita kong may mga batang boarders pa pala, kasama ng dalawa kong kapatid sa paglalaro ng LEGO building blocks. Bumubuo ng bahay, robot, baril at kung anu ano pa na kanilang mga munting pangarap na balang araw ay nais nilang makamit. Binuksan ko ang TV, dalawang channel na lang ang magkaagaw ng ratings sa balita, ang iba’y color bars na walang katapusan na lang ang palabas. Malakas pala talaga ang bagyo, at nakatakdang tumama mamayang madaling araw. “Magpaladasal sana kamu, mawala tan’a bigla ang bagyo.” Sabi ni tatay. “Baga imposible man ‘yung mawala bigla.” Sagot ko naman. “Adiyan na kita sa imposible, pero kadaklan madangog mo na ang italam, magbago lamang ang agi kan bagyo, painano man aber yung ibang tatamaan?” Napatahimik ako. “Mayad kung sa dagat maagi.” Dagdag niya pa. “Eh di ang idasal ‘ta sa dagat na lang magagi ang bagyo” Gising na pala yung lasing at kanina pa nakikinig, talaga ngang may tama siya. Alas-sais na ng gabi at nawalan na rin ng signal ang mga cellphone. Kanina pa madilim ang paligid at tanging umuugong na hangin kasabay ng walang humpay na buhos ng ulan ang aming naririnig. Wala pa mang tulong na galing sa Red Cross ay napaaga ang dating ng relief goods sa bahay.

66

Sardinas, noodles, at sinangag na tira kaninang umaga ang aming pinagsaluhan sa hapunan. Tulad ng madalas na mangyari sa mga ordinaryong araw, dahan-dahang nagpatay-sindi ang ilaw hanggang sa tuluyan ng nawalan ng liwanag. Pinagsaluhan naming ang hapunan sa malamlam na ningas ng gasera. Tuluyan ng nilamon ng dilim ang gabing maginaw. Lumipas ang ilang oras. Gising pa ang lahat maliban sa dalawa kong kapatid at kanilang mga kalaro. Marahil nagsisimula na rin ang kaba sa kanilang mga dibdib at pakiramdam ko’y sila pa ang mas takot sa amin. Dumating ang delubyo nang mas maaga pa sa oras na itinakda ng PAGASA. Abala ang dalawang ina sa pagpapatahan ng kanilang nagising na sanggol. Ako, si Tatay, at ang kaninang mga lasing naming kapitbahay ay tila mga mason na pinipigilan ang pintong mariing itinutulak din ng hangin mula sa labas, habang si Nanay ay pinipiga sa balde ang trapong pinamumunas niya sa aming naglalawang sahig. Sa ilang oras ng pakikipagbuno sa galit ng kalikasan, wala kaming ibang nagawa kundi ipasa-Diyos ang sitwasyon naming lahat. Panandaliang tumigil ang unos, marahil napagod at binigyan din kami ng pagkakataong makapagipon ng lakas. “Dai pa an tapos, masunod pa ang hangin na mahari sa dagat, su pigaapod na salatan. Asahan niyong ito na ang pinakamakusog na parte.” Pagod na winika ni Tatay. Hindi nga nagkamali si Tatay sa kanyang sinabi. Binagtas ng mata ng bagyo ang isla. Pansamantalang pinakalma ang paligid bago muling humagupit ang delubyo ng doble ang bangis. Ang kaninang halos isang pulgadang distansiya ng pagbukas ng pinto na ipinalaman ng puwersa ng tao’t kalikasan ay dumoble din ang pagbuka. Basa na kaming apat, pigil ang panginginig ng katawan. Napamura na lang si Tatay ng matanggal sa pagkakakabit ang isang typhoon guard.

67

Mabilis na nagkalat sa binabahang sahig ang bubog mula sa nabasag na bintana kasabay ng pagpasok ng tubig ulan. Nanlalata na ako, gusto ko ng bumigay ngunit kailangang magpakatatag. Ang kaninang laruan na hawak ng aking mga kapatid ay napalitan ng cup ng Nissin Cup Noodles na kanilang isinasahod sa tubig-ulang nagmumula sa kisame. Tumahimik na ang kagabi’y nagaalburutong panahon at unti-unti ng sumisilip ang mga sinag ni Haring araw. Pansamantalang nagpahinga sina Tatay at Nanay. Samantala nama’y nag-aayos na ng gamit ang mga kapitbahay pabalik sa kani-kanilang mga nasirang tahanan. Tinahak ko ang daan palabas ng bahay para kumustahin ang paligid. Sumikat na pala ang araw, parang pulis sa mga pinoy movies na parating nahuhuli sa pagligtas ng mga inosenteng biktima. Tila nagsusumamo at sinusuyo ang bawat natirang tanim at puno sa paligid, ang mga bahay na nawalan ng bubong, at mga labi ng i b a ’ t - i b a n g uri ng basura sa kalsada. Paglingon ko’y nakita ko rin si kapitan na may bitbit na supot na may lamang Lucky Me pancit canton na iniaabot sa aking mga kabarangay. Sa aking pagyuko, habang tinatanaw ang sariling imahe sa naiwang tubig-baha na dulot ng nakalipas na unos, may biglang kumalabit sa aking hapong likuran at sinabing, “Kuya, tingnan mo ‘tong gawa ko, halika, palipad tayo ng saranggola!”

Maragsang nilakbay ng talim ng balintataw ang lawak ng bawat sulok sa paligid nang sa isang duon kasabay ng pagbagwis ng liwanag, sa isang iglap imahe ay sinakop ng mapanuring lente

Muklat

70 Vanishing point 71 Letting go... Disparity 72 Duong Espijo... Diffused 73 Dystopia Sarok 74 Kabalintunaan Pataan ‘75 Toyang To infinity and beyond... 76 Oda sa Salumpuwit Braving the odds 77 Aandap-andap To Light & Guide

70

Vanishing point
renegade, fire exit, 3rd flr, CSC Admin Bldg.

Love Lualhati, Campo santo, Palnab

Letting go... Disparity

Looj, CSC Statesman Office

71

72

Duong

Espijo...
Idoy, Salvacion Shoreline, virac

SuperBev, Suba, Virac Public Market

Diffused

SuperBev, Suba, Virac Public Market

VEVang, Plaza Rizal, Virac

Dystopia

Sarok
Lougee, Lab High, CSC

73

74 ‘Pataan‘*
*reservation beybs, Palnab Cemetery, Virac

Kabalintunaan

Bren Garette, Virac Airport

‘"Kahit papaano‘y sa kumakalam na sikmura ng gabi, binubusog tayo ng pangakong magsasama pa rin tayong managinip."‘ -Toyang
superbev, Gogon, Virac Elmar, Pier site, Virac

To infinity and beyond... 75

Braving the odds

‘"Dito sa ikinandadong pinto Tanaw kita, ramdam ko ang iyong agrutong, ‘ ang patalikod ‘ na dabog, ‘
GSR, 3rd flr. CML Bldg. , CSC

Ayaw mong ipakita sa akin ang iyong Mukhang ‘di mailarawan ang naghalong Lumbay, poot.... ‘Malupit sila‘,sabi mo‘."

- Oda sa Salumpuwit

76

Elmar, Boton, San Miguel

gsr, cafe de leoj, Virac Midtown Inn, Virac

Raseldo, Virac Public Cemetery

Dila. Kandila. Candelabra

"To light and guard.‘"

77

80 Umaluhokan Curves 81 Rendezvous Scion 82 Detached Ectomorph Bunyag 83 Motherside Yield La Tasa Dolorosa 84 Remnants Dusky Crossing 85 Tabtab Hunyango Galawad

Madiin ang pandama ng dibuho sa bawat pagdaiti ng brotsa, charcoal at lapis sa hubong balat ng papel dadaloy ang pait at tamis ng damdamin sa mga pusong hibang sa pagkamanhid

KURIT

"‘Umalohokan"‘ Watercolor ‘

- Rasel

‘"Curves"‘ Charcoal

-Rick
80

"‘Rendezvous"‘ Charcoal

- Dan

‘"Scion"‘ Charcoal

- John Lief Arcilla

81

‘"Detached"‘ Watercolor

- selda14

"‘Ectomorph‘" Charcoal

- John Lief Arcilla

‘"Bunyag"‘ Pen & Ink

- John Theli
82

"‘Mother Side"‘ Ink - Dandansoy

‘"Yield"‘ Charcoal - Theliboi

‘"La tasa Dolorosa"‘ Charcoal - John Lief Arcilla 83

‘"Remnants"‘ Charcoal

- Lala

‘"Dusky"‘ Charcoal - j. Bien

"‘Crossing‘" Charcoal‘

- dan
84

"Tabtab" Charcoal - bertjoe

"Hunyango" Charcoal - J. Bien

"‘Galawad"‘ Watercolor

- Russel
85

88 Travelogue to Fatherhood - ANVR 90 Face Value - Bren Garette Z. Rivera 96 Ranger Memories - John Elmar B. Templonuevo 100 Kahibangan ng Isang Hangal na Makata - Dave S. Tolentino

86

HANGOS
Sa dalawang munting yungib ay mabining humahalimuyak ang dapyo ng mga humihingal na mga katagang binulid ng mapanudyong damdaming alay ay aroma ng libtong na katotohanan.

TRAVELOGUE TO

Fatherhood

I

“It is not flesh and blood but the heart which makes us fathers and sons.” - Johann Schiller

went to Bazaar on my birthday to buy three pairs of socks and thought about life which I seldom do. Indeed, life is better now, I consider; like an old school waiting its new students after the wornout summer flee to its own vacation. Old school is used to changes; that could be like my 22 years of defying gravity and wondering when is the right time to learn. After implacable family conflicts, I learned to breathe air again, but alone. Two days from now, God will see the gift He gave me in His sacred altar. My one and a half month daughter will be spelled with holy water to avow religion she is unknown of. I am so happy that God gave me the Gift, only except that it was delivered to me like an Express Padala knocking at my door at 12:00 midnight while everybody was snoring soundly. Too young, too early, they say. Anyhow, I’ll be used to surprises and changes as life goes on. When you love the thing most, it costs the happiness you don’t want to lose. Nobody can buy it except when God wants to wholesale it from you. God gave me this gift at the right time with the wrong life. I know there is no such thing as wrong time; it’s always the wrong life. If God thinks I deserved the most 88

precious gift in the world, I’m thankful and happy. I am happier. I went to the second floor of the miniature mall to find suit socks. I picked two black, the other dirty white. I fetched my five-hundred peso bill from my chained pocket, and looked seemingly indifferent to the cashier at the counter. Will she think or recognize me as a father? I hardly had time deciding what are the best socks for my 22 years old restive feet but I think this is not the standard to disqualify me of being a good father. Who cares for the socks with nothing to please but my unpretentious down-to-earth feet? It doesn’t require tough decision that would cost your future. I paid the price; got my change and the gift of three pair of socks. For one hundred twenty pesos price of my gift to appease my 22 years existence, I discounted everything what a father needs to have. I learned how to think life and thanked God that day. These socks brought me wisdom to continue tread my life’s road.

89

Face Value

Bayad po manong.” Sabay abot ng isang limang piso at dalawang kalawanging barya sa driver. “Kulang ‘to boy.” Sabi ng traysikel driver na sadyang di ko rin malaman kung naasar nga ba o naawa sa’kin. “Ay, magkano na po ba pamasahe?” Otso pesos na ngayon simula ng binaba sa munisipyo yung bagong taripa sa pamasahe. Dudukutin ko pa sana ang kahuli-hulihang barya sa aking bulsa ng sinabi ni manong na “Sige, ayos na ‘to. Piso lang naman ang diperensya. Naging estudyante din ako katulad mo’t kahit papano ay nauunawaan din naman kita. Yun nga lang, talagang kapos ng panahon ang pag-aaral ko kaya eto, taong kayod kalabaw.” “Salamat po, sa uulitin.” Biro ko pa. Natuwa naman ako, para sa’kin hindi naman pala napakahalaga ng piso kundi yung pagiging bukaspalad, kahit pagdating lamang sa mga simpleng bagay. Emote. Sabay paalam. Pinihit muli ni manong ang selinyador at sa bandang unahan, may isa pang maswerteng estudyante na nag-aabang ng masasakyan. Sa mabilis pa sa alas kuwatrong bayaran at pagiging mabait sa isang simpleng traysikel driver, napahinto ako sa may gate bago pa pumasok sa aming bahay. Napaisip. Napaisip ng mababaw. Hanggang sa lumalim. Bihira na ang mga taong tulad ni manong ngayon. Kung sakaling magkaron man ng census para sa mga taong tulad niya, malamang na mapabilang na siya sa mga paunti nang paunti at nalalapit nang maubos at maglaho. Endangered. Parang mga estudyanteng maagang nabubuntis, prosti sa kanto, 3.0 sa ToR, at kung anu-ano pa. Paumanhin sa pagbigay ng kasalungat na kahulugan ng salitang endangered. Nakakalungkot isipin na sa kabila nito ay siya

90

naman ang paglobo ng populasyon ng mga taong may taglay na ugaling kabaliktaran ng kay manong. Mahabang usapan kung sila’y iisa-isahin. Sabagay kunwari lang naman na may kuwenta sila, pero ang totoo wala, kaya ayos na kahit ilan lang sa kanila ang mabanggit. Silang mga sakim, at nagpapakatimawa kahit na nga hindi madadala sa libingan ang kayamanan, na sila ring mga nanganganib na ang buhay sa bawat banta ng taumbayan gawa na rin ng kanilang kapalaluan. Silang mga manhid, bulag at bingi sa mga hinaing ng bawat mamamayan na kanilang nasasakupan. Kung maisakatuparan man ang pagiging legal ng cloning, dapat ang mga tulad ni manong ang kopyahin at padamihin for a better world, at sana na-abort na din noong nasa sinapupunan pa lamang ang mga taong sumasamba sa markadong papel at barya. Kadikit ng pasasalamat ko ay ang dasal na sana maging maayos ang kanyang biyahe, ang bawat pagkayod upang maiangat ang buhay. Habang ang pagsubok ng buhay naman ang patuloy na nagbibigay kalabuan sa bawat pangarap. Tumuloy na ako sa amin. Pigil-pigil ang ihi na dapat sana’y kanina ko pa dapat idinilig. Pero hindi na ako umabot pa, umihi na lang ako sa may tabi ng gripo sa labas, malapit sa mga pananim namin. Nakaugalian ko na rin ito. Ayos lang, mahirap yata ang magkaron ng UTI. Pamimilosopo ko pa, pero tama naman ako ‘di ba? Naihi na ako, ang sarap sa pakiramdam lalo na sa parteng medyo nanginginig ka pa pagkatapos. May nakita pa akong mga nakaabang na langgam sa paligid. Akala siguro diabetic ako. Hindi ko namalayan na sinusuway na pala ako ni nanay, nagiba-iba na raw ang kulay ng mga dahon ng pananim niya dahil nga sa nakasanayan ko. Ang iba nga raw ay bihira na lang mamulaklak. Pero, hindi sa mga halamang namumulaklak nabaling ang atensyon ko, hindi rin sa mga langgam na tila batalyon ng rebeldeng

91

nakakita ng maho-hostage, kundi sa pandan na kanya ring pananim. Sa naubos na dahon ng pandan, hindi dahil sa naiihian ko ito kundi madalas nga palang pumitas dito si Tiya para ipanghalo sa bigas upang sa kahit papaanong paraan ay sumarap naman ang aming kain sa tuwing may binunga ang kanilang pinagpaguran. Mataas kasi ang idinagdag sa kada kilo ng bigas kaya yung mababang kalidad na lamang ang aming naisasaing. Kawawa naman ng pandan, biktima na rin pala ng krisis pandaigdigan. Buti na lang at di ko na naihian. Nakapagpalit na ako ng damit pambahay. Sando plus shorts na dalawang pulgada ang taas mula sa aking tuhod. Naalala ko pa kapag ganito ang suot ko ng elementary, madalas akong tinutuksong bading ng mga kumag kong kaklase. Ewan ko ba kung bakit. Nasusukat nga ba ang pagkatao sa panlabas niyang anyo o pananamit? May mga kakilala nga ako na mas guwapo pa sa akin pero kapwa lalaki din pala ang hanap. Malamang na may kakilala ka rin. Nakakakilabot. Nagsisitayuan ang mga balahibo ko kapag nakikita ko silang naghoholding hands. Kulang na lang magkaroon ng mukha yung bawat piraso ng kuko para magsipaghalikan ang sampung mga daliri, at dun magsisimula ang tunay na nakakapanindig balahibong ritwal. At mas mabuti ng di ko na makita ang mga susunod na eksena. Baka bumaliktad pa sikmura ko tsaka ko masuka. Naisip ki na lang na marahil pinapatulan sila ng kanilang mga kalaguyo dahil sa pera. Pero kahit na, hindi ko pa rin talaga lubos maisip… Pati dangal, isinugal. May dumaang kotse sa labas. Madulas yata ang kalsada kaya sintulin ng mga kotse ng pulis na may hinahabol na kotseng kinarnap ang eksena. Yung mga tipong napapanood sa TV na kadalasan sasabog pa yung kotse ng mga masamang loob. Si Mayor lang pala, nagpapasikat. Mageeleksiyon na naman kasi. Binabandera yung panibago niya namang koleksyon

92

ng Chevrolet. Pero ang totoo naman sa kaban ng bayan kinuha ang pambili, kaya maski pundidong ilaw sa poste tila aabutan pa ng katapusan ng kanyang termino bago mapalitan. Yun ay kung papalitan pa. Sa isip isip ko, hindi ba niya alam na yung mga ipinagmamayabang at sinasamba niyang kotse sa panahon ngayon ay isa sa mga bagay na itatambak na lang sa dumpsite pagdating ng panahon. Malamang, ilang makabagong bersyon ng Payatas ang bubulaga sa atin. At hindi na kagulat gulat yung mga musmos na namumulot pa rin ng basura. Ipinagpapalit ang bakal, plastic, aluminum pati na mga sariling buhay ay nakataya para sa iilang piraso ng kalawanging barya. Napakalaki na nga ng papel na ginampanan ng pera sa 24/7 cycle ng mundo. Ngunit paano nga ba ang mundo kapag nawalan ito ng halaga? Malamang walang global financial crisis. Walang babalimbing na abogado, mangongotong na pulis, at mapiling doktor. Walang mananakaw sa mga buwis na ibinabayad ng mamamayan. Bababa ang populasyon ng mga nakatira sa ilalim ng tulay, gilid ng riles, at kung saan-saan. Walang magnanakaw, walang mananakawan. Walang mga batang nag-iiyakan tuwing nag-aaway ang mga magulang sa dahil sa kapos na sweldo. Hindi na rin kailangan mangibang bansa at maging OFW at masaya silang mamumuhay kasama ang kani-kanilang pamilya. Babagsak ang kaso ng pagnanakaw at iba pang krimen sa bansa. Wala ng prosti at callboy na pagala-gala sa tuwing sasapit ang gabi. Bababa ang kaso ng mga pasyenteng namamatay dahil sa kahirapan. Wala ng iba pang sasambahin. Malamang buo pa rin ang paborito mong NBA at PBA basketball team at hindi natrade ang player sa ibang team. Walang problema kahit may utang kang bigas, sardinas, kamatis at ilang piraso ng itlog sa katabing

93

tindahan. Wala ka na rin marahil dahilan para magaral kung ang habol mo lang naman ay ang iyong sasahurin paglipas ng ilang taon, at kung ganun na nga, nagkakamali ka dahil mas mahalaga pa rin ang bagay na natutunan at tangi mong panghawakan kaysa sa perang iyong inaasam. Masaya sana, pero napakaimposibleng mawala ang pera sa sirkulasyon ng buhay ng tao sa mundo. Para mo na ring sinabing nawalan ng deoxygenated blood ang lahat ng dugong dumadaloy sa katawan mo at ito’y iyong ikamamatay. Ganun katindi ang epekto ng kawalan ng pera. Ang pera’y pawang materyal na bagay lamang na binendisyunan upang magampanan ang papel niya sa mundo ng kalakalan. Lumawak na lamang ang mundong kanyang nasasakupan at umabot na hanggang sa kalakalan ng laman, droga, dangal, prinsipyo, at pati na buong pagkatao’y naitaya sa kagustuhang makamit ang kaligayahan gamit ang piraso ng papel at barya. Kung bilyonaryo ka’t sinabihan kitang mamamatay ka na bukas at malaya kang dalhin lahat ng kayamanan mo sa kung saan man tatangayin ang iyong kaluluwa, marahil ay matatakot ka. Pero hindi naman yun ang isyu sa sinabi ko, Ang tanong, Papayag ka bang mas malaki pa ang kabaong ng iyong pera sa mismong kabaong na pagsasalapakan ng walang buhay mong katawan?

94

Ranger Memories
It’s morphin time!

T

hese are the words that signal their transformation. A little karate or kung fu or what-ever-you-call-it-movement, a short pose, and then six acrobats will soar up somersaulting in the sky with their matching “oahh” and “yaahhh” then will immediately position themselves for their formation, posing again, after they land. Then your TV screen will now feed your eyes and anticipation with colorful, masked or helmeted what-so-ever, power rangers who are just ordinary teenagers lately. Do I hear applause? Well I owe the guys, Jason, Kimberly, Billy, Zack, Trini, and Tommy for making my toddler days blissful. Save for that darn ranger game, my mighty morphin memories are almost perfect. Oh heaven knows I love the ranger game but it didn’t work out to satisfy me completely because I often had to play the 96

blue ranger when all I really wanted was to play the red ranger and lead the group in saving the fictional town of Angel Grove. It is in this role that I can possibly design how our ranger role playing game will run based on how I imagined it. But more often than not, it was my elder brother who gets this choice part. Reminiscences of Power Ranger often roam around my mind these days. They erratically pop in my head making me wonder back and smile. It is not because the franchise now has its new series that is again not a spin-off of the previous version. (Recently, I laughed at the current installment of the franchise because I found the new costume absurd.) To be exact, it was the scenes that bloomed lately on televisions that resurrected those memories. Long before the Christmas spirit began to cold our days, the poll fever has already started to cast its indelible mark again. The rants, talks, and cheers are getting louder and noisier this time as names craft their own ballyhoo so they will be remembered. Packed with tremendous desire, the honchos presented themselves in the battle field before sunrise all armed to walk on the tightrope. What can we expect? When the top seat is at stake, anything may happen. Yet just like yesterday, we still have to taste same old stories even though we have new players on the list. With their colorful emblem (orange, blue, yellow, red,..and oh I hope purple will be the next), all are again promising to save this third world country of ours. They are like new sets of power rangers in the Philippine version of the franchise. All wanted to take the limelight in their series so 97

comes judgment day, they will dine victoriously. Yet again, we should not miss that if there is someone to be best dubbed as rangers here that must carry out the saving thing, it is never the aforementioned but we. Wise sage Zordon, the rangers’ master, ordered his robotic assistant Alpha 5 to look for five teenagers with attitude to save the people against the evil nemesis. He chose teenagers to be particular and no other age bracket. Likewise, our generation has been chosen. We have the quantity and the full potential to gradually and finally release this land from the loop-hole that it stuck to. We are all aware of that. Who doesn’t know about Rizal’s old adage hailing us? It’s a cliché and an abused one. But it is excruciating and upsetting to admit that we are mere teenagers and we lack the attitude that is why it never materialized. Bonds of skepticism and angst had tarnished our façade and weaken our vanguard. Instead of screaming at the top of our lungs, we chose to be mute. Instead of evading, we succumb to lunatics. If the resident heroes of Angel Grove didn’t have the attitude, perhaps we will see Rita Repulsa and Lord Zedd with their Putty Patrollers (foot soldiers that were often sent to wear the Rangers down before a monster battle) battering and pounding the idols. What they possessed and that we should acquire are commitment and passion. The first encompasses the will and resiliency to stand audaciously for this country. We condemned bandwagon. We are not carried by propagandas. We don’t sell our votes. We make our choice wise. 98

The latter is the ammunition that loads how we are going to fire the shots and the blows. We march for justice. We slash false veneer. We undress frauds. We monitor the system. We take care of the polls. The battle has already started. It’s time we morph to what our country and our ancient heroes expect us to be. It’s time we power up and use our idiosyncrasy for the good. Another ranger game is set. Finally, I can be red ranger now. And you?

99

Kahibangan ng Isang Hangal na Makata
“ADIK!”

M

arahil nga, tama sila. Isa itong malaking kabaligtaran ng sinilangan kong daigdig. Isang daigdig na pinaghaharian ng papel at tinta, isang mundo kung saan malayang nakapagsasayaw ang mga titik sa saliw ng mapanuksong himig. Sa mga panahong yao’y natuto akong umidlip sa bawat pag-ugoy ng tugma at aliw-iw at mahimlay sa duyan ng sukat at talinghaga. Noon ‘yon. Tuluyan na ngang nagsikip ang mga taludtod sa nangapunit na pahina ng mapait kong tadhana. Ngunit di ko rin inaasahang matatagpuan ko ang ilang piraso ng langit. Naroon, lihim na ikinakalakal sa sulok ng isang kalyeng pinamumugaran ng mga kaluluwang ligaw. Doon ko unang narating ang di-mapantayang kaluwalhatian ng alapaap na di kayang tumbasan ng pagsusulat. Sa aking unang subok ay naranasan kong magtampisaw sa itinuturing nilang batis ng kasalanan. Tunay ngang napakasarap tumikim ng bawal. Ngunit bakit nga ba ito ipinagbabawal? Bakit pilit nilang isinasaksak 100

sa atin na ito ay isang pagkakasala gayong sa bawat paghithit ay sumisilay sa akin ang isang koro ng anghel at malugod na umaawit ng isang madamdaming kundiman? Bakit nila ito tinutuligsa gayong sa bawat pagbuga ay matayog kong nalilipad ang kasukdulan ng walang hanggang kaligayahan? Kaylaki ng pag-aasam kong sila’y makatikim din nang sila mismo ang makatuklas ng mahikang bumabalot sa nangingitim na pipa at ilang gramo ng marijuana. Sadya ngang isang malaking hurno ang ating lipunan. Hindi ka pa man pumapanaw ay unti-unti ka nang sinusunog sa mala-impiyernong kaululan na dahan-dahang tumututong sa iyong pagkatao. Halakhak ng mga nakaluklok na baboy, buwaya at buwitre sa gobyerno, dilat ngunit nangaduling na paningin ng hustisya at walang katapusang pagtangis ng binusabos na taumbayan – Ilan lamang sa mga nakasusulasok na katibayang magpapatunay sa kabulukan ng pamahalaan. Subalit, wala na akong pakialam sa lahat ng ito. Sa piling ng toother, nagawa kong kumalas sa aking pagkabayubay sa kurus ng katotohanan. Sa paglanghap ko ng gapatak na kaluwalhatiang dulot ng shabu, kay dali kong nakaalpas sa realidad patungo sa mahiwagang daigdig ng Encantadia! Kung maisasama lamang kita roon, disin sana’y nasaksihan mo rin ang kagandahang taglay ng mga diwata. Disin sana’y naramdaman mo rin ang kaligayahang ipinaramdam nila sa akin. Kaysarap ng kanilang halik, kay init ng mga yakap… Kaytamis na pagnanasa! Naging karamay ko ang rugby at cocaine sa gitna ng aking pagkampay sa libtong ng kasawian. 101

Ito lamang ang tangi kong nakapitan habang paibaba akong hinahatak ng mga taong mapagkamkam at hayok sa salapi. Ito ang sanhi kung bakit sa kabila ng mahigpit na pagbabawal ay ipinagpatuloy pa rin ng aking katawan ang pakikipagtipan sa kasiyahang hatid ng ganitong uri ng gamot. Tama. Dati-rati’y nabubuhay ako sa paghahabi ng mga salita bilang isang manunulat. Ngunit nagkaroon pa ako ng higit na kagalakan nang mabatid ko ang sining ng pagsinghot, paghithit at pagbuga. “Sadya ngang isang Isang maluwalhating pagkahibang! malaking hurno ang ating Subalit, ‘di ko na lubusan pang maalala lipunan. Hindi ka pa man ang mga sumunod na pangyayari. Nang pumapanaw ay unti-unti ka huli kong matikman ang langit, bigla nang sinusunog sa malana lamang akong tinakasan ng ulirat impiyernong kaululan na at wala akong ibang naramdaman dahan-dahang tumututong maliban sa isang ganap na kapayapaan. sa iyong pagkatao.” Ngayon. Isang malagim na tagpo ang aking kinasadlakan. Tahimik. Madilim. Nangingibabaw ang kahindik-hindik na panlalamig sa aking katawan. Wala na akong magagawa. Sa apat na sulok ng isang bagong mundo, isang kwadrado at masikip na mundo, pumailanlang ang pagnanais kong mahawakang muli ang isang bagay na nagawa kong limutin kapalit ng pagkalulong sa bawal na gamot. Baun-baon ko na lamang sa aking pagyao ang mga pinagsaluhan naming alaala… …ng naulila kong pluma.

102

103

"...you

made me laugh you made me cry I think I had enough Its time to say goodbye."

Photo, Illustration and Lines Credits
Cover & Back Page Digital Manipulation -Raseldo Ngawa Illustration - selda14 Pambungad Lines - Elvin Tanog Digital Manipulation - Bev Teaser - Elabi Tisyu, p.2 Photo - Bev Ponggok, p.3 Illustration - Raseldo Entrada, p.5 Digital Manipulation - Bev Siki, p.6 Digital Manipulation - Bev Bliss, p.7 Illustration - Raseldo Swirls, p.8 Digital Manipulation - Bev abhor, p.12 Illustration - selda14 Commode, p.13 Photo - Superbev imF needs the interests, p.15 Illustration - Rasel The Samaritan, p.18 Illustration - Seldo Entangled Passages, p.20 Illustration - Dan antithesis, p.23 Illustration - Rasel 2:55 p.m., p.25 Photo - Sell acme, p.28 Photo - Elmar Spring, p.30 Illustration - Edvard Munch Halo, p.34 Digital Manipulation - Beb Confined, p.35 Photo - Lougee De Lata p.36 Photo - SuperBev Namit, p.37-38 Photo - Looj Teaser - Elvin Undocking maneuver, p.39 Photo - Elmar

Ochlocracy, p.47 Illustration - Elabi High Times, p.52 Illustration - Theliboi Si Tisay, p.55 Photo - deviantart.com Falling time p.58 Photo - Superbev me against the world, p.59 Illustration - selda14 walk Out, p.64 Illustration - Rasel muklat, p.69 Photo - bev Digital Manipulation - Seldo Teaser - Elvin Sarangola ni Pepe, p.68 Digital Manipulation - Superbev kurit, p78-79 Digital Manipulation - Rasel Teaser - Elabi Hangos, p.87 Digital Manipulation - Selda14 Teaser - Elvin istandard ng buhay, p.94 Photo - Athan Charlie Brown shirt, p.96 Illustration, Seldoboi Zack, 5 yrs old, p.99 Illustration - Raseldo au Revoir, p.105 Photo - deviantart.com Last line, p.105 Short time - Esperato M. Favis Jr. Kuwaderno, SLU

Silang mga wala ng mukhang ihaharap. tiningnan ang mga bagay sa ibang perspektibo, pinakinggan nang maluwalhati ang nakabibinging katahimikan, tinikman ang mga bagay na bawal, sinamyo ang dapyo ng mapait na katotohanan hinaplos ang mga damdaming tigang at nauuhaw‘

ELVIN ‘
"..Huwag sanang mahimlay sa putikang buhanginan na magkakalabit ng duyan at maghahatid sa aking huling hantungan‘" NICK ‘ He valiantly surrenders life‘'s bitter tang in the sweet sanctuary of coffee and cigarette. Prejudice, for him is more than a word,‘ it is politically incorrect. ELMAR ‘ I lost my poetry. I'‘m stuck in reverse. KITZ ‘ Vanity of all vanities. Everything is vanity. -Ecclesiates 1:2 MARVIN ‘ Ang paboritong side-kick ni Pilitteri na kanyang ikinakandili with total love and care. ELlA ‘ ‘ As long as those neurotransmitters Constantly send messages of hope, life goes with no more physiological alterations‘

MARIBEL

‘ Nasa kanya na ang korona ng kultura na may bagong hatid na timpla ng musika. ATHAN ‘ Not in my transit. Not in my calculator. Not anymore. RUSSEL ‘ Ve Veri Veniversum Vivus Vici. (‘By the power of truth I, while living, have conquered the universe.) -Goethe,‘ Faust‘ THELI BOY ‘ Tuluyan na siyang tumakas sa mundo patungo sa kaniyang bagong planeta dala-dala ang koleksiyon niyang mga lapis.

SEBY BEV

No disconnection notice. The world is too small as he reaches you with his port of connecting networks towards your heart.

Vector copy ni Lougee. After all, she just wants a vector panorama of the universe. RICHARD ‘ Marahil ang dibuho na lamang ang nagsilbing tinig ng nakapinid niyang mundo. JOEBERT ‘ Higante sa hubong mundo ng sketch pad. SHERVIN ‘ "My mom raised me well. I'‘m 100% natural. Promise, no preservatives added." DAVE ‘ Siya ay matatas sa daigdig na kung saan malayang

nakapagsasayaw ang mga titik sa saliw ng mapanuksong himig. May promise bilang tagapagpadaloy ng programa. CYRIL ‘ Empty barrels make the most noise. BREN ‘ Nakatakdang maglayag kung saan ang isda ay pasyente ngunit mas pipiliing sisirin ang libtong ng lente, tinta, at charcoal pencil. MARIAN ‘ Modesty ang laman ng kanyang Lesson Plan.

Pamatnugutan ng 2009-2010

The CSC Statesman
Editor in Chief - Elvin Randolph R. JubayBSA ‘11 Associate Editor - Ferdinand Camilo C. KimuraABPolSci ‘10 Managing Editor - John Elmar B. TemplonuevoBSEd ‘11 Finance Officer & News Editor - Ezekiel V. TanaelBSA ‘11 Features Editor - Jann Marvin PosadaBSN ‘11 Literary Editor - John Michael P. VeruenBSN ‘11 Patnugot sa Kultura at Lathalain - Maribel T. TrinidadABPolSci ‘11 Sports Editor - Jonathan V. TulodBSCE ‘12 Layout and Graphics Editor - Ruzzel S. ValdepeñaBSIE ‘10 Asst. Graphics & Layout Editors Leonard Bryan SebuanoBSInfoTech ‘10 Beverly T. TatelBSBio ‘12 Art Editor - John Theli D. BienBSIT ‘10 (on leave) Assistant Art Editors - Richard T. IcawatBSIE ‘11 Joebert Angelo T. TolledoBSInfoTech ‘12 Circulation Manager - Shervin S. IcawatBSN ‘11

Cyril Patrice O. BernardinoBSBio ‘13 Bren Garette Z. RiveraBSN ‘12 Dave TolentinoBSEd ‘13 Marian Claire V. TulodBSEd ‘13

Staff Writers

Helen S. Ferida - Technical Adviser Gerry S. Rubio - Consultant

Pasasalamat
Salamat sa limang sensasyon - tanog, namit, muklat, kurit, at hangos. Sa mga iniwan pansamatala ang literal na mundo at hindi natinag kahit magkaroon man ng self care deficit, migraine and diarrhea related to heavy pressed work. Kay Beb at Rasel, para sa layout, digital manipulation, photos, graphics, eksperimento at konsepto from other folios at deviant art.com. Kay Elvin, Elmar, at Elabi para sa konsepto, teaser, critique, proof read at selection of final entries at kay Nick, para sa back up tracks for poetry reading, pelikula, ideolohiya at presensiya. Sa mga makata, dibuhista, at litratista, para sa kanilang mga obra. Kay adelmo, para sa mga tula sa kanyang blog at konsepto sa ending. Kay Theli boi na nagplano ng art folio ngunit naging kurit section na lamang. Kay Athan, sa kanyang mga action packed na tula at insights sa caption. Kay Ate Mau, para sa kanyang tula tungkol sa cactus na nakaipit sa lumang chemistry book. Kay ANVR, para sa kanyang essay sa grad school. Kay Marvin at Bren, para sa photo sessions sa kampo santo, saud, breakwater at isteyt. Kay Kitz, na hindi kami ginutom ngunit binusog naman kami ng mga biblical verses at motion pix. Kay Mabel, para sa walang sawang pag-keme ng mga tula at akda kay Cyril, para sa libro ng salawikain, sawikain at bugtong (pati lyrics ng moon river, SOORREEE NA PO TALAGA!). Kay Bok, na tagapagpadaloy ng palatuntunan kay Ric at Joebert para sa kanilang mga kurit entries at kay Seby, para sa deep freeze at LAN ng PC1 at 2. Kay Marian at Bha na parehong nasa zone of inhibition noong input of entries at press work. Salamat sa mga komento, suhestiyon at mga bagong ideya upang makagawa ng bagong obra (dito kami humuhugot ng mga bagong konsepto)- kay GSR, para sa nickpick, poetry workshop sa Igang, Filipino Diksiyunaryo ng Surian ng Wikang Pambansa, mga pahabol na pix, tula at akda Kay Allan Popa para sa poetry workshop sa seabreeze, Latay sa Isipan at highly emotive na critique sa previous folio at kay maam helen para sa proofread ng short stories . Salamat sa mga former editors na patuloy pa ring lumilingon sa kanilang pinanggalingankay Elaine na bagong kasapi sa lunduyan ng mga heartbroken (welcome), kay mamaru na ka-chinese garter ni abe concepcion noong grade 1 pa lamang sila at kay Pau para sa mga tulang makabayan. Salamat sa mga nagpasa ng entries- Shinichiro, Lala, Russ, Jam, Jix, Mich, Idoy, sis ni ate Noems, John Lief Arcilla, Bobby, Ships, Keme, Dora, oh my gab at iba pang nagpasa ng kanilang mga obra… Salamat sa show don’t tell, rule of the thirds, threshold, vector, Indesign, Photoshop, counterstrike, cobra, UPS, poetry reading, mga gabi at spare time na pinagtagpi-tagpi naming binuo ang folio. Salamat sa sensasyonal na pagtangkilik at walang sawang pagsuporta, pagkolekta at pagintindi ng aming mga hinabing akda, dibuho at litrato. And most of all, salamat Lord for the beautiful world at mga bagyong dumarating sa aming buhay ngunit patuloy pa rin kami sa pagbangon. Amen.

Abacatanduanes©

Opisyal na Kalipunan ng mga Akdang Pampanitikan ng The CSC Statesman All Rights Reserved 2009

Master your semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master your semester with Scribd & The New York Times

Cancel anytime.