You are on page 1of 3

ผศ.ดร.

วันชัย รัตนวงษ์

การประกอบอุตสาหกรรมไฟฟ้ าและอิเล็กทรอนิ กส์ในประเทศไทย มีมานานกว่า 30 ปี โดยในระยะเริ่ม


ต้นเป็ นการประกอบชิ้นส่วนครบชุดสมบรูณ ์ ที่นำาเข้าจากต่างประเทศเพื่อทดแทนการนำาเข้า ขณะนี้
ประเทศไทยสามารถผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้ าและอิเล็กทรอนิ กส์เพื่อสนองความต้องการในประเทศและสามารถส่ง
ออกไปจำาหน่ ายยังต่างประเทศ ซึ่งสามารถสร้างรายได้ให้กับประเทศเป็ นจำานวนมาก
ฮาร์ดดิกส์ เป็ นผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิ กส์ท่ีมีความสำาคัญต่อภาคการส่งออกของประเทศ นอกจากจะนำา
รายได้เข้าประเทศแล้ว ยังสร้างความน่ าเชื่อถือให้กับนักลงทุนต่างชาติ ที่มีการย้ายหรือจัดตั้งฐานการผลิต
ฮาร์ดดิกส์มายังประเทศไทย จึงทำาให้ประเทศไทยถูกจัดว่าเป็ นฐานการผลิตฮาร์ดดิกส์ท่ีสำาคัญของโลก รวมทั้ง
เป็ นข้อดีของกระบวนการทางด้าน Supply chain ในเรื่องของการที่มีวัตถุดิบหรือสินค้ารองรับการผลิตใน
ประเทศได้มากขึ้น โดยที่ลดค่าใช้จ่ายในการนำาเข้าวัตถุดิบและต้นทุนการจัดเก็บ และจะทำาให้ Supplier ที่เป็ น
ผู้ผลิตวัตถุดิบ เข้ามาตั้งโรงงานผลิตวัตถุดิบในประเทศไทยมากขึ้น ด้วยการที่ฮาร์ดดิกส์เป็ นผลิตภัณฑ์ท่ีมีความ
สำาคัญต่อการส่งออกในลำาดับต้นๆของประเทศไทย ทางผู้จัดทำาจึงให้ความสนใจ และมุ่งประเด็นที่จะศึกษาถึง
กระบวนการทางด้าน Supply chain และกระบวนการผลิตที่เริ่มตั้งแต่ ต้นนำ้า ซึ่งก็คือการนำาวัตถุดิบมา
แปรรูปในการผลิต จนกระทั่งถึงปลายนำ้า คือ วัตถุดิบนั้นสำาเร็จออกมาเป็ นตัวสินค้าโดยกรณีศึกษาที่ทางผู้จัด
ทำาได้หยิบยกขึ้นมา เป็ นกรณีศึกษา คือ บริษท ั Western Digital ซึ่งเป็ นบริษท
ั ชั้นนำาทางด้านการผลิตฮาร์ด
ดิกส์ ที่มีฐานการผลิตอยู่ท่ีประเทศไทย โดยได้อธิบายภาพรวมของกระบวนการ Supply chain และกล่าวถึง
รายละเอียดที่สำาคัญของกระบวนการ ซึ่งแบ่งเป็ น 3 ส่วน คือ
1. ขั้นตอนการส่งมอบวัตถุดิบ
2. กระบวนการผลิต
3. กระบวนการขนส่งและส่งมอบสินค้า

Model นี้ ได้อธิบายถึง กระบวนการ Supply chain เบื้องต้น ของบริษท ั WD ซึ่งอธิบายขั้นตอน ตั้งแต่
การ Production Planning และ การเรียกหรือสั่งสินค้า วัตถุดิบ เข้ามาจัดเก็บในคลังสินค้า ก่อนที่จะส่งไป
ประกอบ เพื่อที่จะผลิตสินค้าออกมา เป็ น Finished Goods จากนั้น ก็จะส่งไปจัดเก็บที่คลังสินค้า เพื่อที่จะรอ
Packing เพื่อที่จะรอการจัดส่งโดยทาง Outsource คือ Geo Logistics จากนั้นสินค้าก็จะถูกส่งต่อไปยังคลัง
สินค้าของการท่าอากาศยาน และทาง Airline ที่ได้รับการเลือก ก็จะไปติดต่อไปยังคลังสินค้าเพื่อรับสินค้าและ
จัดส่งไปยังเส้นทางของแต่ละ Hub ต่อไป เพื่อเติมเต็ม Stock สินค้าของแต่ละ Hub ให้มีปริมาณสินค้าที่เพียง
พอต่อการจัดจำาหน่ ายต่อไป โดยที่ถ้า ปริมาณสินค้าของแต่ละ Hub ลดลง ทาง Hub ก็จะติดต่อทางโรงงาน
เพื่อการสั่งผลิตต่อไป
หมายเหตุ ในกรณีสินค้ามีการเปลี่ยนแปลง Model ทางโรงงานก็จะเรียกสินค้าตกรุ่นกลับโรงงาน เพื่อที่
จะทำาการ Rework และทำาการผลิต Model ใหม่ต่อไป โดยที่ค่าใช้จ่ายในการขนส่งทั้งหมด และ HDD ที่จะต้อง
ถูก Rework จะเป็ นของทางโรงงานผู้ผลิตทั้งหมด ซึง ่ ทางโรงงานจะได้รายได้ก็ต่อเมื่อ HDD ที่ถูกจำาหน่ ายแล้ว
เท่านั้น และภายในระยะเวลา 3-6 เดือน ถึงจะมีการปรับเปลี่ยนรุ่น HDD หนึ่ งครั้ง
รายละเอียดที่สำาคัญของกระบวนการ มี 3 ส่วนดังนี้
1. ขั้นตอนการสั่งซื้อและส่งมอบวัตถุดิบ การสั่งซื้อวัตถุดิบ จะขึ้นอยู่กับจำานวนของสินค้าที่อยู่ใน
Hub โดยใช้ระบบ (Vendor Management Inventory : VMI) ในการบริหารจัดการ เพราะถ้าสินค้าใน Hub
ลดลงถึงจุดที่ต้องมีการเติมเต็มสินค้า ทาง Hub จะส่งข้อมูล Online มายังบริษท ั เพื่อทำาการสั่งซื้อและผลิต ส่ง
กลับไปยัง Hub เพื่อให้ทันต่อความต้องการ วัตถุดิบที่นำามาประกอบฮาร์ดิกส์ นั้นมีท้ังวัตถุดิบที่นำาเข้ามาจาก
ต่างประเทศและสามารถผลิตได้ในประเทศไทย โดยชิ้นส่วนหลักและมีความสำาคัญ จะผลิตในประเทศไทยเป็ น
ส่วนใหญ่ โดยจะมี Supplier ซึ่งอยู่ภายในนิ คมอุตสาหกรรรมนวนคร และนิ คมอุตสาหกรรมในบริเวใกล้เคียง
ทำาหน้าที่ส่งวัตถุดิบให้กับ Western Digital ในระบบการสั่งวัตถุดิบที่ Western Digital ใช้ติดต่อกับ
Supplier ทาง Online โดยแต่ละ Supplier จะมีโรงงานที่ต้ังอยู่ไม่ไกลจากที่ต้ังของบริษท ั ทั้งสาขาที่นวนคร
และอยุธยา ในกรณีท่ี Supplier ไม่สามารถส่งสินค้าได้ทันตามกำาหนดหรือตามต้องการ ทาง Western
Digital ใช้ระบบ QBR: Quarterly Business Review ในการควบคุมคุณภาพของ Suppliers และมีการจัด
Ranking Score ในการประเมิน และหาก Suppliers รายใดไม่สามารถดำาเนิ นการได้ตามข้อตกลง Western
Digital จะทำาการลดยอดการสั่งซื้อวัตถุดิบจาก Supplier เจ้านั้น AVL: Approval Vendor List และเมื่อได้
รับวัตถุดิบจาก Suppliers จะเก็บวัตถุดิบไว้เพื่อรอการผลิต 2 ขั้นตอน คือ
(1) จะทำาการเก็บวัตถุดิบไว้ท่ีโรงพักสินค้า โดยสำารองไว้ก่อนการผลิต 12 ชั่วโมง ก่อนที่นำา
เข้า line การผลิต
(2) ส่วนการส่งวัตถุดิบเข้า line การผลิตแล้ว จะสำารองไว้เป็ น Buffer 2 Hours ในส่วนของ
วัตถุดิบที่มีการนำาเข้ามาจากต่างประเทศ ในเรื่องของการนำาวัตถุดิบเข้าประเทศ และ การดำาเนิ นพิธีการ
ศุลกากรขาเข้า จะเป็ นหน้าที่ของบริษท ั GEO Logistics ที่จะทำาการผ่านพิธีการและขนส่งวัตถุดิบ มายังโรงพัก
สินค้าของบริษท ั Western Digital ซึ่ง GEO Logistics ถือว่าเป็ น Business Partner ของ Western
Digital
2. กระบวนการผลิต และ กรรมวิธีการผลิต Western Digital ใช้ระบบ IT มาบริหารจัดการโดย
ระบบ MPS (Material Planning Schedule) ซึ่งเป็ น Software Supply Chain ของบริษท ั SageTree Inc.
ภายใต้ผลิตภัณฑ์ SageQuest ซึ่งจะมีโมดุลต่างๆ ประกอบด้วย procurement, production planning,
production analysis, product quality, logistics and customer service ในขั้นตอนของกระบวนการ
ผลิต สามารถผลิตฮาร์ดดิกส์ได้ 100,000 ชิน ้ ต่อวัน โดยทำางานตลอด 24 ชั่วโมง แบ่งการเข้างานเป็ น 2 กะ
บริษท ั Western Digital ได้ให้ความสำาคัญต่อกระบวนการผลิตที่เน้นในเรื่องของ ความสะอาด เนื่ องจากการ
ผลิตฮาร์ดดิกส์ ชิน ้ ส่วนหรืออุปกรณ์ท่ีนำามาประกอบฮาร์ดดิกส์ ส่วนใหญ่จะไวต่อสิ่งปนเปื้ อนต่างๆหรือฝ่ ุน
ละออง ซึ่งสิ่งปนเปื้ อนเหล่านี้ เป็ นอุปสรรคในการผลิตฮาร์ดดิกส์ ในกระบวนการผลิตจึงให้ความสำาคัญกับเรื่อง
ของความสะอาดเป็ นอย่างมาก นอกจากนี้ ในกระบวนการผลิตได้มีการผลิตสินค้าแบบที่เป็ นสินค้าที่มีความ
ต้องการที่หลากหลาย และเป็ นจำานวนมาก (Mass product)และ การผลิตสินค้าตามคำาสั่งซื้อของลูกค้าแต่ละ
ราย (Make to order)
3. กระบวนการขนส่งและส่งมอบของ เนื่ องจากฮาร์ดดิสก์ท่ีผลิตได้น้ัน เป็ นสินค้าที่ส่งออกทั้งหมด
ทางบริษท ั Western Digital จึงได้ทำาการจ้าง Out source เพื่อมาดูแลในเรื่องของการขนส่งสินค้าให้กับ
บริษท ั Western Digital คือ บริษท ั GEO Logistics ซึ่งบริษท ั GEO Logistics ได้ต้ังสำานักงานอยูในโรงพัก
สินค้า(Warehouse) ของบริษท ั Western Digital ที่ต้ังอยู่ห่างจากโรงงานผลิตที่นวนคร ไปประมาณ 2
กิโลเมตร เนื่ องจากมีการผลิตสินค้าเสร็จและรอการบรรจุทุกๆ ชั่วโมง ซึ่งการบรรจุและขนส่งเป็ นจำานวนเท่า
ไหร่ต่อวันนั้น ทาง Western Digital จะเป็ นผู้ออกใบ Invoice หรือทำาการส่งข้อมูล Online มาให้กับทาง
GEO ซึ่งมีหน้าที่ความรับผิดชอบของ GEO Logistics คือ นำาสินค้าที่ได้รับคำาสั่งจาก Western Digital มาติด
Bar code ที่สินค้าทุกชิ้น จากนั้นจึงทำาการบรรจุลงกล่องใหญ่ 1 กล่อง ใน 1 กล่องจะสามารถบรรจุสินค้าได้
12 ชิ้น และทำาการติด Bar code ที่กล่องใหญ่ อีกครั้ง เมื่อครบตามจำานวน ก็จะทำาการบรรจุลง Pallet รัดด้วย
พลาสติกเพื่อป้ องกันความเสียหายกับตัวสินค้าอีกครั้งและติด Bar code จากนั้นจึงทำาการบรรจุเข้าตู้
คอนเทนเนอร์ เมื่อสินค้าเต็มตู้แล้ว ทำาการ Seal ที่ตู้คอนเทนเนอร์ และถ่ายรูป Seal ระบุช่ ือคนขับรถ ชนิดของ
สินค้า จำานวนของสินค้า หมายเลข Seal จากนั้นจึงทำาการเคลื่อนย้ายสินค้าโดยใช้รถบรรทุกของบริษท ั GEO
ที่มีการติดตั้งระบบ GPS เพื่อติดตามการขนส่งสินค้า ป้ องกันการออกนอกเส้นทาง นอกจากนี้ ยังมีการจัดรถ
ติดตามรถบรรทุกคันนั้นๆ ตลอดเส้นทางด้วย และหากสัญญาณ GPS ขาดหายไป และทางศูนย์ของ GEO
Logistics ไม่สามารถติดตามได้ ทางศูนย์ของ GEO Logistics จะส่งเฮริคอร์ปเตอร์ ออกไปสำารวจ หารถ
บรรทุก ที่บรรทุกสินค้านั้นๆ เนื่ องจากฮาร์ดดิกส์ เป็ นสินค้าที่มีมูลค่าสูง จึงต้องให้ความสำาคัญในเรื่องการักษา
ความปลอดภัยเป็ นพิเศษ ทั้งนี้ เพื่อป้ องกันการลักลอบขนสินค้า และในกรณีท่ีคนขับรถถูกเจ้าหน้าที่ตำารวจ
เรียกเพื่อขอตรวจค้น คนขับรถไม่สามารถลงจากรถได้จนกว่า คนขับรถจะทำาการติดต่อกับเจ้าหน้าที่ของ บริษท ั
GEO เสียก่อน สินค้าทุกชนิ ดที่ออกจากโรงงานจะถูกลำาเลียงไปยัง คลังสินค้าที่ท่าอากาศยานกรุงเทพ ซึ่ง
สินค้าของบริษท ั Western Digital ถูกจัดอย่ใู นประภทของสินค้าที่มีมูลค่าสูง จึงต้องจัดเก็บที่คลังสินค้าที่เป็ น
คลังสินค้าเก็บของมีค่า เมื่อถึงที่คลังสินค้าที่ท่าอากาสยานกรุงเทพ เจ้าหน้าที่ของบริษท ั GEO จะเป็ นผู้ตรวจ
หมายเลข Seal ชนิ ดสินค้า จำานวนสินค้า ว่าตรงตามจากการที่ได้รับการแจ้งจากทาง GEO ที่นวนครหรือไม่
เมื่อตรวจความถูกต้องของสินค้าทั้งหมดแล้ว จึงทำาการชั่งนำ้าหนักสินค้า และจัดทำาเอกสารการส่งออกทั้งหมด
เพื่อดำาเนิ นพิธีการศุลกากร จากนั้นจึงนำาสินค้าเข้าเก็บที่โรงพักสินค้าของแต่ละสายการบิน ที่ทาง GEO ทำาการ
ติดต่อไว้ ซึ่งหน้าที่ของ บริษทั GEO จะหมดลงเมื่อสินค้าได้จัดเก็บไว้ท่ีโรงพักสินค้าของสายการบิน
ที่มา กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ กระทรวงอุตสาหกรรม
หมายเหตุ: การเผยแพร่น้ี เพื่อเป็นประโยชน์ทางด้านการศึกษา ห้ามนำาไปใช้ในเชิงพาณิ ชย์
เนื่ องจากบทความนี้ เป็นลิขสิทธิข
์ องกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่ กระทรวง
อุตสาหกรรม