You are on page 1of 8

Volume 3, Issue 02 Janar 10, 2011

Our Words
Weekly Issue
“ N E W L I F E ” J E T A E R E

SPECIAL GUXIMTARI
POINTS OF
INTEREST: Viti 1986.Nje lajm si rrufe u perhap n te hatija.Hekurani punonte me ta.Atyre u trenit.Por stacioni I trenit mund te komu-
gjithe Shqiperine “NE NJERI I GUXIM- vinte keq se si nje njeri kaq I ditur te nikoje me qytetare te ndryshem prandaj me
Temerity in time of SHEM NGA ELBASANI I KA SHKRUAR trajtohej keshtu.Me familjen e Bahri mire te dergohet ne malin e Krastes si
the Iron Curtain DIREKT PRESIDENTIT RAMIZ ALIA .NE Omarit kishin miqsi .Babai I tij ishte mik hamall.Por ai kudo qe shkonte punetoret e
FUND TE LETRES KA FIRMOSUR PER- I ngushte me Bahri Omarin .Bahriu e kish donin sepse ai I hapte syte u tregonte rrugen e
No Sided articles SONALISHT.VALLE KUSH ISHTE KY ndihmuar Hekuranin.Ai ishte nipi I drejte , kodin e punes qe vetem eshte I
and no restriction NJERI KAQ I GUXIMSHEM QE I DER- luftetarit Hodo Nivica dhe Bilal Rukijas shkruar por kurre I zbatuar.Nga kjo zhurme e
for our members, GON NJE LETER PRESIDENTIT ?MOS qe njihen ne krahinen e laberise per madhe tronditet qeveria .C‟behet ne Elbasan
our guest and our VALLE NJE I CMENDUR , APO I SE- trimerite e tyre.Ai mbaroi studimet ne kush eshte organizatori ,HEKURAN
friends. MURE? akademine BIDA .ATA E DININ , E NJIHNIN PRAN-
DAJ URGJENT DERGOJNE ISH ZV
Latest needs for our Jo ai nuk ishte as I cmendur dhe as I semure , KRYEMINISTRIN ADIL CARCANIN I
community and the ai ishte nje intelektual , nje bir I popullit qe CILI ISHTE NIP NGA Nivica kusheriri I
luftoi per popullin megjithse censura ishte e Hekuranit.Adili I degjon punetoret.Papritur
latest resolutions
madhe.Ai kish nje emer te thjeshte HE- ngrihet Hekurani dhe I kerkon qeverise te
Our Free Voice KURAN BIDA I lindur ne nje familje patri- shikoje gjendjen e mjeruar te punetoreve qe
otike labe nga Nivica e Kurveleshit.Ishte nje skane mjetet e punes dhe kushtet per te
through our words.
njeri me Kulture te gjere me tre universitete punuar .Atehere ai premton qe do te dergojne
dhe me universitetin e katert te punes si Historia Jone menjehere cizme , rroba pune dhe gjithcka qe
hamall ne gurore ,universitetin e popullit.I duhej .Dy kusherinjnjeri zvkryeminister dhe
tille ishte ai I thjeshte , I mencur dhe I guxim- tjetri I zgjuar me 3 universitete por
I N S I D E T H I S shem.Punoi 25 vjet per tu ardhur ne ndihme ushtarake Moske . Punoi ne Korce dhe HAMALL.Dhe pse sepse lufton per te drejtat
I S S U E : studenteve per te zgjidhur problemet mate- pastaj pedagog ne akademine ushtarake e popullit te tij.Edhe pse doli ne pension ai e
matikore.Ja se ctregon ai. ne Tirane.Asnjehere ska lejuar serviliz- ndiqte jeten e popullit te tij se si vuante nga
Faqe min dhe ka vlersuar te aftin .Mirpo ne ate ky system qe ishte ne kalbezim , ne degjene-
Guximtari 1,8 sistem I paafti vlersohej, servili , spi- rim.Vendi po shkonte ne katastrove.Varferia
_Jeta ime ka qene shume e komplikuar.Une
kam luftuar me njerezit me kapele , me ata qe uni.Nuk hezitoja -tregon ai- per ti shkruar kish arritur kulmin , nderkohe izolimi ishte
Faqe drejtojne makinen shteterore deri ne kupolen direct ne qeveri per ndonje keqkuptim . dhe me I hekurt pas vdekjes se dikta-
TIrane-Elbasan 1 e tyre .Tere jeten kam derguar letra ku I Gje qe atyre su pelqente.Transferimi I tij torit.Atehere mendon ai duhet bere dicka
jepnja mendimet e mija ne drejtim te organ- ne Elbasan ish I papritur .Edhe ai vete e qofte dhe me jeten per te ndihmuar popullin
Flutur Bida Zavalina, izimit te shtetit „ kuptohet per ti ndihmuar.Por kuptonte qe ish letra qe I kish derguar lart tim te varfer –tregon ai.Per kete ne mesnate
Ismail Kadare,Vullnet Faqe ata s‟te degjojne u pelqen me mire te ngrene per riatdhesimin e personit te famil- ngrihet dhe shkruan nje leter ku I drejtohet
2-3, ne pergjegjesi injorantet , te paaftet vetem per jes ,Ahmet Kucin, I ardhur nga Presidentit Ramiz Alia per gjendjen e rende
Mato, Pellumb 4-5 Amerika.Pas transferimit ne Elbasan ekonomike qe eshte krijuar ne vend.Varferia
te mos u prishur rehatija qe kane kri-
Gorica , Muhamet filloi permua -tregon ai -tatepjeta.Pas disa ka arritur kulmin .Perse I shpenzoni parate
juar.Shoket , miqte e tij ishin njerezit e
Mjeku, Gezim Uruci thjeshte hamejte , njerezit e punes .Ata ishin ditesh me denojne pa asnje arsye ne per te ndertuar PALLATIN E KONGRE-
njerez te paster qe nuk dinin cishte re- prodhim si hamall ne stacionin e SEVE MIJERA DOLLARE DHE NUK
Fjorabla Brahimaj,
Faqe
Lediana Kapaj, Edu-
5-7
Tunel I Ri rrugor Tirane Elbasan
ard Dilo, Gezim Llo- Brenda këtij viti do të fillojë ndërtimi i autostradës Tiranë gjatë vizitës së tij në Kuçovë, kreu i qeverisë premtoi
jdia, Jorgo Telo -Elbasan. Kryeministri Sali Berisha e bëri dje këtë dek- edhe më shumë investime që do të çojnë në urban-
laratë nga qyteti i Kuçovës, ku ndodhej për inaugurimin e izimin e plotë të komunave, fshatrave dhe bashkive të
Mimoza Rexhvelaj, shkollës së mesme "Myrteza Kepi" në Kuçovë, investim qarkut të Beratit. Berisha nxiti fermerët e kësaj zone të
Faqe me vlerë 40 milionë lekë. "Së shpejti do të përfundojë vijojnë me mbjelljen e ullirit, duke premtuar
Vasil Tabaku, Kujtim
6-7 rruga Kozarë - Fier Shegan, do të ndërtojmë rrugën mbështetje për ta nga buxheti i shtetit. Sipas tij, 6 mijë
Stojku, Nehat Jahiu, 7 Kozarë - Kuçovë, një segment kryesor i Boshtit të Jugut, fermerë të Beratit kanë përfituar nga grantet e qever-
Skender Braka dhe brenda vitit 2011 do të fillojë segmenti përfundimtar i isë. Turizmi dhe liberalizimi i vizave kanë qenë dy
Boshtit të Jugut, segmenti Berat - Tepelenë. Sikundër, pika të tjera ku u ndal kreu i qeverisë gjatë fjalës së tij.
brenda këtij viti do të fillojë ndërtimi i segmentit të ri Ai iu referua vlerësimit të "Lonley Planet" për
Adresa Faqe Tiranë - Elbasan", tha Berisha në fjalën e tij. Ndërtimi i Shqipërinë, duke cilësuar se për vitin e ardhshëm,
Anetaresimi 8 Tiranë-Elbasan është parashikuar me fonde të veçanta vendi ynë do të përbëjë destinacionin më atraktiv të
edhe në buxhetin e vitit tjetër dhe një pjesë e financimit turizmit, ndërkohë që liberalizimin e vizave e quajti
do të bëhet nga Emiratet e Bashkuara Arabe. Ndërkohë që një moment historik, i cili do t'u shërbejë shqiptarëve.
P a g e 2 O u r W o r d s

Veprat e Enverit kanë mangësi Nga Lirim Deda


Tani ai nuk ishte më oficer. Nuk ishte më sigurimsat depërtonin, jo vetëm se për atë ata që s'ia kishin hipur as gomarit", vet- atij nuk iu nda gazi nga buza, ngaqë edhe
i besuar. Po ç'djall kishte ai që, një e më punë paguheshin, por edhe pse ligësia ishte vetiu duhej qëruar ky soj pedagogu. midis hamallëve shpërthente shpirti i
dy, ia vërsulte letrat ankimore Komitetit lënda e tyre shpirtërore. Pushohet nga puna dhe pas shumë rropat- bardhë i njeriut qytetar, ata që prisnin që
Qendror të PPSH ? Përse ngulmonte ai se I papërkulur siç ishte, në prill të vitit 1963 jeve e caktojnë të punojë si hamall në Hekurani të protestonte, deri sa të rrasej në
e keqja e vatanit patjetër kishte hedhur dha edhe tre provimet e fundit në fakultetin stacionin e trenit, bashkë me 5 të tjerë. Falë burg, gjykuan dhe vendosën që të mos e
rrënjë pikërisht në selinë e KQ?. Kishte e matematikë-fizikës në Universitetin e autoritetit të tij, që një jetë të tërë pat lejonin të punonte në atë kolektiv
gjë vallë për Enverin, ndonjë vrojtim Tiranës, diplomë që i dha të drejtën e punuar me mençuri, nder e atdhetari, teksa hamallësh që kishin simpati për të, por ta
kritik për të, ndonjë pakënaqësi? Jo, mësuesit në këtë lëndë. Po në ato mote e caktuan zyrtarët që të punonte hamall në transferonin ca më larg e ca më tutje - në
kurrsesi, por ama Hekuran Bida e pat ishte dhe një kërkesë, që kuadrovikët të stacionin e trenit, u drithëruan jo më ata që Krastë të Elbasanit. U përlotën hamallët
kuptuar që herët, që gjithë merimangat e vijonin studimet me korrespondencë, për e pritën, por dhe shinat e çelikta të heku- punëtorë që po ndahej nga gjiri i tyre, ish
zeza që ia pinin gjakun vatanit kush më t'u kualifikuar, ose më saktë për të siguruar rudhës. Pedagogu, i diplomuar me tre pedagogu dhe oficeri i lartë, 40 vjeçar, që
shumë e kush më pakë, folezën e kishin vendet e punës, në udhëheqje të përparimit fakultete, oficeri madhor, ja, pra, se na ngrinte mbi supe nga dy thasë me gurë e
atje, në KQ të PPSH. Nuk ish as i pari, as të vendit. Hekuran Bida, pa paragjykuar qenka katandisur i barabartë me punëtorët me çimento për të tejkaluar planin, por ja
i fundit kryengritës, por patjetër që ky asnjërin prej studentëve, i mëshironte nga e pashkolluar të krahut. Po cilët ishin në pikërisht kjo nuk u pëlqente partiakëve
ishte i pamposhturi. që në cilindo fakultet mund të vijonin këtë rast të barabartët me të dhe ortakët drejtues, që merrnin udhëzime nga KQ i
Gjithsesi, edhe pse kur dilte në xhiron e studimet, por, oh, për matematikë fizikë, bashkëvuajtës? Skuadra e këtij grupi PPSH, ku Hekurani vijonte të niste letra në
mbrëmjes, në bulevardin përgjatë shëti- formimi i tyre i gjertanishëm, ishte bruto përbëhej nga 6 vetë, të cilët duhej të mbrojtje të të drejtave të punëtorëve. Por
tores së Elbasanit, sado që shumë e kashtë elbi. Dhe pikëllohej gjer në shpirt shkarkonin dy vagonë me 30 ton me gurë, dhe në Krastë, teksa u njoh me rregullat e
vështronin, por ndër ato shikime fare pak dhe nuk mund të miklonte e përkrahte si dhe një vagon me çimento me peshë 20 rëndomta të punës, teksa dinte t'i kuptonte
vërente dashamirësi, ai kryet e mbante si udhëzimet se kuadrot kryesore të rrethit, të ton. Një thes me gurë peshonte rreth 100 ligjet e shkruara dhe zbatimin e tyre gjys-
malet e Këndrevicës dhe as e bënte qejfin emëruar sipas farefisnisë partiake, na kg, ndërsa me çimento 50 kg. Çdo mak, i revoltuar Hekuran Bida me letrën
qeder, tek ndeshej me partiakët kryesorë, qenkëshin edhe shkencëtarët e ardhshëm. punëtori, hamall, i duhej të bënte 3.5 km në dërguar Komitetit të Partisë të rrethit,
apo me spiunët më të rafinuar. Ngjante se Mirëpo kërkesat e mësuesit pedagog, teksa 1 orë, i ngarkuar pra secili do të transpor- gjykon se me këtë praktikë pune po
vështrimi i Hekuran Bidës u thoshte nuk përafronin me synimet e Komitetit të tonte 100 kv gurë dhe 170 thasë me skllavërohen punëtorët! Jo, more, po pse
atyre: "Jam unë zot këtu, jo ju o sa- Partisë, për të bërë me grada shkencore ca çimento. Puna kryhej pa asnjë pushim dhe nuk e ditka partia që punëtorët janë të
hanlëpirës!" Është e sigurt që në mendës- derdimenë, vetvetiu lindën konflikte dhe një distancë 25 km.Një zot e di se si e lumtur? Cili je ti që na tregon se ata po
inë e Hekuranit, për të mos thënë në tërë pedagogu i matematikë fizikës, kur "nuk përballoi këtë punë Hekuran Bida, bashkë rropaten e nuk shpërblehen sipas djersës së
fijet nervore të trurit të tij mohues, edhe kuptonte vijën e partisë për të bërë kalorës me punëtorët e tjerë -hamallë, por nga që derdhur kur të gjithë janë për socializmin?

Ramiz Alia, një fatkeqësi për Shqipërinë nga Ismail Kadare


Sa më bëri keq në çast një lajm i tillë vazhdova që të shkruaja normalisht. Privilegji edhe terrori shkojnë bashkë. Të
ashtu siç erdhi, aq edhe më ka bërë mirë. Cili është shpjegimi, magjia, që nuk u gjithë shkrimtarët, artistët apo intelektu-
Sepse kuptova që në atë shtet, mund të ndëshkuat dhe arritët të mbijetonit në alët e njohur, në një sistem tiran, në dik-
jetoja edhe me atë akuzë supreme, që diktaturë? taturë, janë në një farë mënyre të privileg-
ishte paradoksi më i madh. Në mendjen Nuk është kaq magjike, është dukuri juar. Ekzistojnë personalitete të njohur të
e tyre isha shkrimtar, njëkohësisht ag- shumë e njohur. Shkrimtarët tepër të privilegjuar, sepse ndodh që regjimi të ta
jent, por që të jem i sinqertë, nuk e njohur dënohen me shumë vështirësi. Sa presë çdo burim dhe ti të mos mundesh të
besoja se ata e besonin këtë gjë. Po ata dënohen me aq lehtësi disa herë, po kështu kesh asnjë akses në njohje. Vogëlsia e
eksitonin veten. Do të ishte më mirë që nuk dënohen me aq lehtësi sa mund të Shqipërisë në këtë rast, e bënte pak të
të isha vërtet një agjent, sepse së paku do kujtohet. Po të shikojmë përvojën ruse, vështirë këtë gjë. Ishte një cilësi pozitive e
të isha i qetë, se jam një agjent që i sovjetike, shkrimtarët janë dënuar në vogëlsisë. Nuk ishte aq e lehtë që të mën- i dukshëm në shtresat e tjera të popullsisë,
shërbej diçkaje, se kam një mbrojtje të mënyrën më ekstreme, më të skajshme, janoje një shkrimtar, artist apo filozof të sa fakti që kishe një publikim ishte një
huaj, të burimit ndaj të cilit jam agjent. flas për shkrimtarë të njohur, por është njohur, gjë që ishte shumë e lehtë në privilegj i madh.
Kjo ishte më paradoksalja. Por nga ana gjithashtu mbyllur syri për shkrimtarë po vende si Rusia apo Kina. Pra ishte kjo gjë, Raportet tuaja kanë qenë problematike me
tjetër, unë u mësova me këtë gjë. Ka- aq të njohur dhe po aq të rrezikshëm në që për sa kohë që botoje dhe shkruaje, ishe një pjesë të regjimit apo dhe me vetë
lonin muajt, kalonin vitet, botoja normal- mënyrë po të skajshme. i privilegjuar në thelb dhe nuk mund të Enver Hoxhën?
isht. Më e gëzueshme ishte për qenien Nëse regjimi nuk reagoi ndaj jush, a tentoi thoshe kurrë që ishe njeri i persekutuar,
time, që nuk rashë në depresion, por t‟ju joshte, t‟ju jepte privilegje? sepse persekutimi ishte kaq i egër dhe kaq (Vazhdon javen e ardhshme)

NJE ZBULIM SENSACIONAL NE ARKIVIN E VATIKANIT , PER GJUHEN SHQIPE I VITIT 1210
NGA GEZIM URUCI I SHKRUAR NE PERGAMEN 800 VJET NE GJUHEN PELLAZGE (ne fq.3)
Rasti i ri i trillimit të një “Teodor menë”; të mëtosh se “dorëshkrimi lexo- duke qenë pothuajse të sigurtë se aty nuk momentin mund të konsultohet lënda
Shkodrani”, “shqiptar nga Shkodra”, si het mjaft lehtë”, kur edhe një lexues me mund të ndodhej një dokument apo burimore arkivore deri në periudhën e
autor i një “dorëshkrimi shqip të vitit formim mesatar duhet ta dijë pak a dorëshkrim për të cilin bën fjalë Nilo Benediktit të XV, viti l914; ndërsa për atë
1210”, i interpoluar mbi shkruesin e shumë vështirësinë e madhe të leximit të Borgia, e pas tij edhe Zef Skiroi." në vazhdim, por edhe për disa fonde të
njohur bizantin Theodor Skutarioti, nuk paleografisë së Mesjetës, le mandej të veçanta, pos lejeve speciale, një pjesë e
dëshmon as për dije, as për mendjempre- një “dorëshkrimi autograf” të shek. XIII mirë e Arkivit të Vatikanit është ende
jtësi, le më për “rafinim” jo dhe jo. (Ja etj., do të thotë të jesh larg “falsit his- "...Paralelisht kemi konsultuar edhe “sekrete”.
vetëm një hollësi: sikur dorëshkrimi “i torik” të mirëfilltë, madje të japësh e të burime të ndryshme nga Biblioteka Apos- Më në fund, në vitin 1998, kemi pasur
zbuluar” të ishte përnjëmend i shkruesit marrësh me fantomën e tij. tolike e Vatikanit, duke shfrytëzuar Ko- fatin të kishim në dorë një vëllim të lidhur
bizantin Theodor Skutarioti, atëherë fjalia dekse dhe dorëshkrime të tjera që kishin të me kopertina të forta druri, nga viti 1210,
“Me ndihmën dhe dëshirën e fort të lum- Ajo çfarë mbetet është, gjithsesi, të bënin me shqiptarët dhe Shqipërinë. Siç titulli i të cilit në regestat e Vatikanit nuk
turit Zot, përfundova në vitin 1210, ditën e shihet “dorëshkrimi autograf”, i zbuluar dihet Arkivi i Vatikanit e ka zanafillën e ishte i shënuar komplet dhe në formën
9 marsit”, përpos problemeve filologjike, tash pesë vjet në “Arkivin Sekret” dhe tij nga Mesjeta e hershme. Për publikun origjinale. Shfletimi i kujdesshëm, që në
do të paraqiste dhe një pamundësi nga ana ende i panxjerrë prej kujt në dritë. Më dhe studiuesit laikë ai u hap vetëm pas faqen e parë, ishte shenjë se teksti nuk
kulturore; Theodor Skutarioti i Bizantit do shqip: kush e ka, le ta nxjerrë, për t‟u vitit 1882. Këtu ruhen dokumente, ishte në gjuhën latine, greke, sllave apo
ta kishte dhënë vitin jo 1210, por 6716, folur mandej së rishti mbi dijen, padijen dorëshkrime dhe libra nga më të ndonjë gjuhë tjetër, por ishte i tëri në
ngase autorët bizantinë përdornin një dhe “rafinimin”. ndryshmet, që kanë të bëjnë me releg- gjuhën shqipe. Vëllimi i tëri është në
sistem të ndryshëm numërimi të viteve, që jionin dhe kishën; por edhe me momente pergamen, gjë e zakonshme për kohën kur
nuk fillonte nga “viti i Jesu Krishtit”, por "... ju vumë kërkimeve në Arkivin Sekret të tjera të jetës laike, politike, shkencore, ishte shkruar. I ka 208 fletë, pra 208 faqe,
nga ai i “krijimit të botës”, sistem të cilin të Vatikanit për të gjetur ndonjë gjurmë etj. Funksionimi i këtij Arkivi është sepse në pergamen shkruhet vetëm në
ne sot e konvertojmë automatikisht sa i të këtij dokumenti apo dorëshkrimi. rregulluar në vitin 1927 me rregulloren: njerën anë. Paginimi [numërimi] i faqeve
herë i përkthejmë këta autorë etj.) Ndërsa Konsultimi me kolegë specialistë me “Regolamento dell‟Archivio Vaticano del është vetëm recto. Dimensionet janë: 28 x
të bësh lëmsh patroniminë, si dhe përvojë nga Arkivi i Vatikanit, por edhe 1927”. Konsultimi dhe shfrytëzimi i 39.5 cm. Komplet vëllimi është i ruajtur
toponiminë bizantine me atë arbëre/ studiues eminentë botërorë, që bëjnë dokumenteve, por edhe i literaturës tjetër shumë bukur, nuk ka dëmtime, pos që në
shqiptare të Mesjetës; të ngulmosh me studime në Vatikan, ishte i dobishëm, që ruhet në këtë Arkiv, është përcaktuar disa vende ka filluar të fshihet ngjyra dhe
tepri te sugjestionimi i publikut me termin ngase kursyem shumë kohë dhe nga Papati dhe zbatohet me përpikmëri kjo në fletët 188, 189 dhe 192. I gjithë
“Arkiv Sekret” apo “shkrim në perga- eliminuam disa nga fondet arkivore, duke mos bërë asnjë lloj lëshimi. Për dorëshkrimi është i shkruar me grafema
V o l u m e 3 , I ss u e 0 2 P a g e 3

Shkoder Currently

Haiti Currently

Shkoder Currently

NJE ZBULIM SENSACIONAL NE ARKIVIN E VATIKANIT , PER GJUHEN SHQIPE I VITIT 1210 NGA
GEZIM URUCI I SHKRUAR NE PERGAMEN 800 VJET NE GJUHEN PELLAZGE (nga fq.2)
(shkronja) latine dhe i tëri në gjuhën shqipe, në herë, mbështetet në kronikat shqiptare të të ketë lëshime, por mbetet që specialistët e Francës, me titull: "DIRECTORIUM AD
dialektin e veriut, i cili si i vjetër që është paraqet qyteteve të ndryshme. Pas një pune dis- fushave përkatëse, pas studimeve të tyre, të PASSAGIUM FACIENDUM (UDHËZIM
mjaft vështërisi për t‟u lexuar. Në fillim, por edhe avjeçare, kemi arritur të bëjmë transkrip- nxjerrin përfundime të drejta dhe shkencore. PËR TË KRYER KALIMIN E DETIT), ku
në disa vende brenda dorëshkrimit, ka iniciale të timin dhe transliterimin e dorëshkrimit. Pos rëndësisë së jashtëzakonshme që ka jep të dhëna për Shqipërinë dhe shqiptarët.
cilat janë shumë të bukura. Tri nga ato janë të Ishte një punë shumë e mundimshme kjo, dorëshkrimi, për atë se tregon një Këtu gjejmë edhe fjalinë e famshme që e
praruara me flori. Inicialet tjera janë me ngjyrë të ngase ne nuk kishim tekste [dokumente vazhdimësi të pandërprerë të shkrimit të bëri të njohur në histori: “Dhe megjithëse
kuqe, pjesa dërrmuese, ndërsa dy janë me ngjyrë blu apo dorëshkrime] të ngjashme nga kjo gjuhës shqipe, ngase sipas dëshmive që shqiptarët kanë një gjuhë krejt tjetër dhe të
të hapur. Në dorëshkrim ka edhe tri miniatura, kemi, për herë të parë bëhet fjalë për gjuhën ndryshme nga latinët, ata kanë shkronjat
kryesisht të punuara nga floriri, të cilat paraqesin shqipe në vitin 1284 (jo 1285 siç është latine në përdorim dhe në të gjithë librat e
momente biblike. I gjithë dorëshkrimi është auto- menduar deri me tashti) në një dokument të tyre.” Pra, nëse e shikojmë kronologjikisht,
graf, i shkruar nga një dorë. Ndërsa në fund fare, në Arkivit të Dubrovnikut /Raguzës/ nga 14 që nga viti 1284, kur për herë të parë për-
f. 208, autori është firmosur vetë me emrin: Teodor korriku i vitit 1284, ku thuhet: “Dëgjova një mendet gjuha shqipe, dorëshkrimi i Teodor
Shkodrani, duke shënuar: “Me ndihmën dhe zë që thërriste në mal në gjuhën shqipe” (Et Shkodranit, e shtyn edhe për 74 vjetë më
dëshirën e fort të lumturit Zot, e përfundova në vitin audiui unam uocem clamantem in monte in herët jo vetëm përmendjen e gjuhës, por
1210, ditën e 9 të marsit”. lingua albanesesca). Po sjellim faksimilin e edhe e dëshmonë se shqipja ishte shkruar;
origjinalit i cili botohet për herët të parë si i ndërsa kur bëhet fjalë për dokument të
tillë. Dëshminë e dytë e kemi nga një autor shkruar, siç është “Formula e Pagëzimit”
(“Mee nihemmen zze dessirnnee e phorte t‟ anonim, që sipas të gjitha gjasëve ishte prift nga viti 1462, ky dorëshkrim është më i
Lummnummitt ZOT e mbaronjj n‟Vitte MCCX i urdhërit domenikan, i cili në vitin 1308, hershëm për 252 vjet, kurse më i hershëm se
dittn ee IX t‟ Mmarxxitee”. gjatë udhëtimit nëpër Ballkan, kur “Meshari” i Buzukut për 345 vjet.
përshkruan Shqipërinë dhe shqiptarët, ndër .. Cilat janë arsyet që e shtyen autorin,
të tjera shkruan: “këtu shqiptarët e lartëpër- Teodor Shkodranin, të shkruante shqip në
THEODOR SSCODRAANNITTEE) mendur kanë një gjuhë të dallueshme prej këtë kohë, kur gjuhë kulture ishin greqishtja
latinëve, grekëve e sllavëve, kështuqë nuk ose latinishtja? Pse shkrim në gjuhën
merren vesh fare me popujt tjerë” [Habent shqipe, kur edhe të gjitha shërbimet fetare
Dorëshkrimi ndahet në tre kapituj, në f. 1r – 97r mbi enim Albani prefati linguam distanctam a bëheshin në gjuhët greke ose latine? Debate
teologjinë; f. 98r – 146r mbi filozofinë dhe 147r – latinis, grecis et slavis ita quod in nullo se të tilla janë me shumë interes, ngase hapin
208r mbi historinë. Secili nga kapitujt mund të jetë inteligunt cum aliis nationibus]. Dëshmia e mundësi për t‟u thelluar më shumë, për të
edhe libër në vete. Duke mos mohuar vlerën dhe tretë është ajo e Guljelm Adamit, i cili në njohur e studiuar përditshmërinë e popullit
rëndësinë e dy kapitujve të parë, kapitulli i tretë ka kohë apo kohë më e afërt, për të konsul- vitin 1332, me porosi të papës Gjon XXII, shqipt
tërhequr më shumë vëmendjen tonë ngase pos të tuar e krahasuar grafemat, fjalët, fjalitë shkroi traktatin “Directorium ad passagium
dhënave me interes të veçantë, autori citon edhe dhe strukturën e përgjithshme faciendum”, duke i bërë kështu edhe një
vepra të tjera që ka konsultuar dhe më shumë se një gramatikore. Jemi të vetëdijshëm se mund relacion Filipit të VI-të Valua, mbretit të

I APASIONUARI PAS THESAREVE TË SË SHKUARËS Nga Pëllumb Gorica (fq.7)


Në Elbasan me koleksionistin e numizmatikës Të arrish të komunikosh me të është e bisedosh gjatë. Me modesti ai nis të tregon vetëm me koleksionimin e antikave, të
Vangjel Kapedani E kam bërë të udhës, që të lehtë. Pas fjalëve të para përshëndetëse, në për pasionin e tij, koleksionin dhe vlerat që dorëshkrimeve, të gjetjeve të rralla, por
përshkruaj mbresa, takime me miq, të portretizoj pamje të parë të krijon përshtypjen e ai përfshin. Sigurisht ke dëshirë ta dëgjosh edhe si një interpretues i tyre, me shpjegime
krijues, intelektual me vlera, të apasionuar pas njeriut të qetë, por ajo që të befason është gjatë. Kur flasim e shkruajmë për Vangjel të hollësishme edhe nga këndvështrimi i
thesareve të së shkuarës. Përsosmërisht për cilido që përzemërsia e tij, dëshira e interesi kur Kapedanin është tepër e rëndësishme të historik dhe përqasjes së kohëve, kulturave,
merr penen e dëshiron të shkruajë me kendvështri- flitet për lashtësinë, thesaret e kulturës theksojmë se me dëshirën, pasionin e tij ka rëndësisë dhe ndikimit. Dhe kjo tregon edhe
min e duhur për emra që kanë synime të qarta në sonë, botimeve të këtilla, kërkimeve dhe mbi 40 vjet që gërmon, mbledh antikuare erudicionin e tij, por edhe duke u dhënë
jetë, pasione për të bërë diçka objekteve dhe objekte tepër të rëndës-
ndryshe nga të tjerë, me vlera antike. Kjo rralla arkeologjike, inë e
të veçanta dhe që i dallon në të imponon dorëshkrime të vjetra, duhur që
shoqëri, duke lënë gjurmë. respekt si që gjatë viteve të fundit kanë
Me një dëshirë të hershme e shenjë e janë bërë të njohura këto
kënaqësi të veçantë, në një njeriut me edhe jashtë kufijve të zbulime
nga këto ditët e fund vitit kulturë të Shqipërisë. Në të auten-
2010, u gjenda në studion e gjerë. Me vërtetë nuk bëhet fjalë tike.
koleksionistit Vangjel Kaped- pasionin e aspak për një gjë të Edhe pse
ani, në një nga ambientet e shenjtë dhe lehtë. Është diçka e e pranon
Bashkisë së qytetit të El- vizionin rëndësishme që dua të që
basanit. Ndonëse nuk më për veten ai nënvizoj, se ky pasion deshi-
ishte dhënë rasti ta njihja më është bërë i brilant është edhe frimi i
parë, për të kisha dëgjuar shumë nga miqtë e mi njohur me koleksionimin e thesareve të kuptimi i jetës së tij. Ja tyre
elbasanas, por edhe lexuar në median e shkruar, ku vjetra. Ky pasion i ka dhënë aq shumë vlen të nënvizohet po kërkon
është thënë jo pak herë për këtë koleksionist të emocione dhe ndihet tepër i mrekulluar ashtu edhe fakti, se njerëz
veçantë. Siç thashë, kisha dëgjuar e lexuar dhe i nga këto objekte që e rrethojnë, por ka koleksionisti Vangjel Kapedani posedon profesionist. Këto i ka studiuar me
nxitur nga kureshtja dëshiroja ta njihja. Studioja e kaluar edhe sakrifica, shqetësime, madje, mjaft antikuare me vlera, thesare të së vëmendje të madhe me ndihmën e
tij, një ambient i vogël, por madhështor për kolek- duke iu kërcënuar edhe jeta. Me shpirtin shkuarës, të bëra të njohura. Ndërsa ai nis e studiuesve, historianëve, arkeologëve. I
sionin me objekte antike, antikuare, dorëshkrime, njerëzor që e karakterizon Vangjel Kaped- tregon për objektet e rralla që zotëron vlerat njohur për këtë pasion nga historianë,
piktura etje. Aty vështron një përzierje midis së ani i ka mposhtur këto vështirësi. Dhe me e tyre, impresionohesh me pasionin e tij të studiues, shkrimtarë, gazetarë. Nuk mund të
vjetrës, të resë, së bukurës, modernes, dhe historisë. një njeri të tillë të përkushtuar mund të jashtëzakonshëm. Ai nuk është kufizuar lëmë pa përmendur këtu miqësinë e tij me
P a g e 4 O u r W o r d s

Veprat e Enverit kanë mangësi Nga Lirim Deda (nga fq. 2)


Mos na kërkon ti, filozofi dhe matematicieni që ne Kodin e Punës, synojnë që t'u bëjnë sebep e fare pa sebep e thërrisnin në degën çikët e KE të rrethit, më në fund, me dhelpëri,
të hapim rrugë për ekonominë e tregut? Bo-booo, kundërrevolucionarë... e PB, a thua ai kalonte nga njëra kafene në për ta mikluar me shpresë se do të heshte, e
ky nuk është thjeshtë revizionist, por adhurues i - Sa vija në udhëheqje ka Partia e tjetrën, për asnjë sekondë nuk e uli caktuan ekonomist në degën e planit, në
sistemit kapitalist. Punës? - ish zëri i Hekuran Bidës, kur "hundën", që kish nuhatjen e qytetarit të Letan. Që këtej do furnizohej fabrika e çimen-
Arrestojeni tradhtarin! të tjerët ishin stepur. Sekretari i KP të Republikës përballë zagarëve dhe hafijeve, tos me gurin gëlqeror të atjeshëm. Tërë kjo ish
Por pak më përpara se të jepej ky urdhër, bubulliti rrethit ishte mbledhur e bërë një që edhe pse ishin paguar për të nuhatur, pjesë e punës për funksionim dhe prodhimin e
vet Komiteti i Partisë në rreth: mblodhi të përzg- grusht. Ligjet, që shprehen në Kodin e nuk kuptonin se vet brekët e tyre ishin të çeliqeve në Kombinatin Metarlugjik, vepër e
jedhuri, ku duhej demaskuar revizionisti dhe impe- Punës janë sinteza e vijës së partisë. shurrosura. Kështu që sërish iu desh He- ngritur me ndihmën e Kinës. Teksa e filloi
rialisti. Ja ligjërimi i sekretarit të KP të rrethit, në Ndërkaq sekretari u vuv. Nuk dinte kuranit t'i bënte telegrame edhe vet Meh- këtë detyrë, Hekuran Bida, kokëkrisur e
rropatje për demaskimin e Hekuran Bidës:- Shokë ç'të thoshte. Lajmërohet urgjent zv. met Shehut. Në selinë e kryeministrisë ai vullnet madh për dije, siç ish ai e askush
komunistë, shokë punëtorë... Atje në Krastë juve kryetari i Këshillit të Ministrave, Adil qyshkur pat qenë i pranishëm me ankesat tjetër, gjen kohë dhe shkon e jep edhe
po ju shfrytëzon i porsaardhuri Hekuran Bida. Ju, Çarçani, i cili i shoqëruar nga Jashar plot revoltë dhe gjatë kësaj kohe, në unison provimet për fakultetin e tretë: fakultetin
shokë punëtorë, jeni të bindur se partia ju mban në Menzelxhiu provokojnë një mbledhje edhe me hallet e gjendjen e vendit, desh ekonomik, dega e planit, Universiteti i Ti-
pëllëmbë, se ju jeni lokomotiva e revolucionit, ndaj në Krastë, me synim të hidhnin poshtë nuk desh edhe Mehmeti e gjykoi se ishte ranës. Dhe profesionalizmi i tij në Letan
duhet që ju të jeni vigjilentë. Askush nuk beson se "parullat armiqësore" të punëtorit me më mirë të shuhej revolta e Hekuran Bidës sahkëlqeu në luftë ballëpërballë me mediok-
ju mund të ngrini krye kundër partisë. E, pra, ato që tre universitete... Edhe pse gjatë se sa të shpallje luftë me të. Dhe, si u ritetin aq sa iu kundërvu edhe inxhinierëve
u ka mësuar Hekurani juve, gjoja duke zbërthyer këtyre muajve Hekuran Bidën, me shkarkua edhe nga detyra në Krastë, apara- kinezë, të cilët edhe pse s'kërkuan falje,
këshilluan që punët në Letan të vijonin sipas

Libri per Kosoven nga Muhamet Mjeku “Ndeshjet: shqiptarët me shqiptarë”


Nga fillimi i vitit 1945 një togë pushtimit serb deri sa Kosova disa shqiptarë, si Qazim vetë lexuesi se ç' ishin këto, jike. Në këtë drejtim, në e Rinisë së Kosovës, si
e Brigadës së V të UNÇSH të bëhet Shqipëri”. Këto fjalë Bajgora, Rasim Qerkezi etj. Luftën e Drenicës dhe me formacionet tjera
kalon nëpër Shalë të Bajgorës. të Kovaçicës udhëheqësve Një gjë ende nuk është ( 1945), shpeshherë janë partizane të përbëra prej
Në rrugë e sipër ajo bënte edhe ushtarakë iu duken pak si qartësuar tërësisht : a ishin përleshur forcat shqip- shqiptarëve. Ka pasur
mobilizimin e shqiptarëve të provokative dhe për pak se në dijeni brigadat shqiptare tare të Shaban Palluzhës raste që pasi të jenë marrë
kësaj ane. Njëri ndër luftëtarët nuk u pushkatua. Ai, pas dhe udhëheqja politike e me forcat partizane që vesh se po luftonin njëri
më të shquar,Ukshin Kovaçica, urdhërit, dorëzon armët dhe Shqipërisë se çka ngjante ishin të përbëra vetëm kundër tjetrit, luftimet
cili më parë kishte refuzuar kësaj kohe në Kosovë, ku me shqiptarë, ose të janë ndërprerë.
pjesëmarrjen në regjimentin e vetëm gjatë vitit 1945, sipas përzira: shqiptarë, serbë Partizanët shqiptarë nga
Xhafer Devës- mobilizohet disa statistikave, janë vrarë, ishin apo nuk ishin krime! e malazez. T'u përkujto- Kosova, të udhëhequr nga
vullnetarisht në Brigadën e V. masakruar apo zhdukur mbi Shtrohet pyetja a ishin këta jmë se disa nga batalio- Malë Sadiku, janë ata të
Kur toga arrin në Prekaz të 30 mijë shqiptarë të Kosovës kosovarë që, sipas R. Alisë, net e forcave parizane cilët popullatës së
Drenicës, ku ishte edhe një apo pjesërisht dinin, por për me flamur shqiptar kërkonin ishin të udhëhequra nga Drenicës i shkaktuan
pjesë e shtabit, ai demobilizo- shkaqe të internacionalizmit të jenë " në duart e tyre"! komandantët shqiptarë si shumë vuajtje e dhembje.
het me pretekst se kishte marrë socio-komunist, heshten. Ndeshjet: shqiptarët me Malë Sadiku( Tropojë), Kishte edhe komandantë
pjesë në luftimet kundër kalon në rajonin e Shalës së Për këto vrasje në Kosovë shqiptarë Salko Miderrizi, Ukë tjerë shqiptarë që i përlyen
njësive partizane në Shqipëri Bajgorës ku, më vonë, pas dy nuk flasin as Ramiz Alia e as Deshi fat i keq që në Kosovë, Gashi( Kosovë) e të tjerë duart më gjakun e shqip-
dhe në Kosovë. Ky me këtë vjet luftimesh ballë për ballë Shefqet Peçi. Ky i fundit në në fund të vitit 1944 dhe në që luftonin kundër tarëve të kësaj pjese të
rast thotë se” në Shqipëri, ku me formacionet ushtarake një intervistë dhënë një fillim të 1945, të ndesheshin Shaban Palluzhës dhe Kosovës. Shaban Pal-
flen shpirti im, nuk kam qenë serbe, vritet bashkë me djalë gazete shqiptare pas rënies së shqiptarët me shqiptarë-ata që ithtarëve të tij. Janë luzha, në një rast, duke
kurrë e as që e kam drejtuar dhe me disa shokë që luftonin komunizmit, ka mohuar çdo i kishin rrokur armët të shënuar raste të përlesh- folur për këto probleme
pushkën ndonjëherë kundër kundër pushtimit serb të gjë që ka lidhje me krimin në luftonin për komb e liri me jeve njënacion- serioze të kombit, pat
shqiptarëve, por kam luftuar Kosovës. Në vrasjen e tij, veç Kosovë nga Brigadat parti- ata që në luftë kishin hyrë ale :Brigada e Shaban theksuar: (vazhdon javen
dhe do të luftoj kundër serbëve qenë të ivolvuar edhe zane shqiptare. Le të gjykojë kryesisht për çështje ideolog- Palluzhës me batalionin e ardhshme)

Vullnet Mato & Mimoza Rexhvelaj


Vullnet Mato kur dihet mirë qëkur më thirrët të mbirë me tepri, Preku buzet e thara me duart qe drid-
MIKESHA E TORTAVE se shija e nektarit në nëntëdhjeteshtatën dhe ngopa tokën me varre, heshin nga nje puthje e ngurosur ne
te strofka e ariut vetë, siç më tha shejtani?... pritjen shekullore qe e beri te
Mikesha nazemadhe të ngec në fyt, të ha ca trimosha kercente hop cdo qeliz.....
më tërboi keqas, por si mund ta lija që koka erë u kish Madje dhe tani kur flas, U krijua ndjesia qe koha kishte ndaluar e
me atë gjoksin pa nxjerrë mallin? marrë. ka ca kokëzjarrtë, ngecur mes degeve te gjetheve ...
dy ballkone torta. që avullojnë me shkulma Me nje fryme u perpoq te mblidhte cdo
Grisa dy palë këpucë Zhytur duar e buzë Jam krijuar vampir i rreth e rrotull, copez kujtimi si bleta qe mbledh nek-
lustrafine enkas, te gjoksi me tortë, hekurt që më mbajnë fshehur, tarin lule me lule duke iu shmangur
për t‟i dhënë siguri u gdhimë llangosur të pi gjak të nxehtë, si qenin në thark, ngaterimit ne ferra.
me premtime të forta. gjer te kërthizat në ije. pastaj të ushqej të leh krisma te njëri-tjetri Vec emrin ate nuk e belbezoi dot,ishte
Dhe prapë ëmbëlsirën dheun e uritur me kërma. apo mbi popull. teper e dhimbeshme kujtimi i ferrit qe
Kur u bind tamam s‟e mbaruam dot, S‟dua të di se më urrejnë puthen parajsen dhe te flaken ne pafun-
se isha top sekret, si hajdutë të uritur njerëzit që duan jetë, Unë pres desin e prugatorit
më ftoi në hyrjen në atë burg dashurie... apo me shami të zeza dhe dheu barkmadh pret. ...duke te lidhur me nje fije te paduk-
ku jetonte me fqinj. më mallkojnë nënat. Dua vetëm një yshtje shme shprese......
Te dhoma beqare, Ç’MË THA KALLASHNIK- si pretekst, Miljona kilometra hapsire boshe ne
në mesnatën e fshehtë, OVI Ajo nënë që e do gjallë të dy kundërshtarëve, udhetimin shtegetar te kohes nuk e
hymë pa frymë, fëmijën e vet, kur një më thërret, kishte humbur castin....tani mes shiut i
rrëshqitas si minj. Tovarish grykëzjarrti, le ta mësojë të mos t‟u ha kokat ngelej vec te fshinte pluhurat qe
Kallashnikov, ndërsejë me shumë oreks… renkonin ne agoni te mbuluar me hi....
Në dysheme betoni me dhëmbët në karikator grykën time, Dhoma e erret e mbushur me relike te
shtroi dyshekun, të mprehur brisk, por t‟i mbajë trutë Mimoza Rexhvelaj vjetra te ruajtura me fanatizem duheshin
kërcitja e shtratit ç‟dreqin kërkove brenda kafkës të qetë, Te rilindesh per nje tjeter ajrosur me driten e diellit.
mos ndihej matanë. nga brigjet e detit Azov se unë nuk jam krijuar jete... Qe dhe shpresat e rreme te shkriheshin si
Ndryshe zhurma të kullotësh mish njeriu të mbaj fjalime. Aroma e vjeshtes e solli prej se bora per te ushqyer token e etur....kishte
sadopak e mekur, buzë detit Adriatik?... largu nga sketerra e erret ku e ardhur koha qe t,i tregonte vetes se
komshiu fanatik Ç‟faj kam se njerëzit kishte braktisur me vakte e me sakrificat per hijen nuk ja vlenin. Tani qe
na bënte hatanë. -Kam mësuar flas shqip, gjaknxehtë në Shqipëri, kohe... drita depertoi duke purifikuar erresiren
o allbanski poet. nuk nxorën mësime Kujtimet filluan te flluskojne do te lirohej nga pengu per te filluar nje
Provova të vjedh Më pëlqen toka nga Afrika te Afganistani, sa u zgjua duke menduar qe po tjeter flet...te rilindesh per nje tjeter
dashuri si komit, dhe mishi i gjallë shqiptar, ku bëra rrallimin e kallinjve jetonte ate ndjesi te harruar. jete...
V o l u m e 3 , I ss u e 0 2 P a g e 5

NAIMIT NUK IU LEJUA TĖ SHKELTE PRAGUN E KOHĖS SONE nga GËZIM LLOJDIA Studiues
Naimi këndon jetën dhe natyrën harruar vet-vehten, ai del si fytyre Zemer e tij eshte gjithmone njel- bektashizmit të cilët kanë një histori kishin ndikim nga fryma e
shqiptare, këndon bagëtinë e bu- apostulli dhe iu leeit ungjillin e loj, e patrazuar prej furtunash e të mirëfilltë letrare që rrjedh nga mistikëve është e pranishme
jqësinë, këndon punën dhe virtytin, kombesise. Del e hap driten e nje valesh, e ndritur dhe e embelsuar kohërat pas mjegullës ai me vjershat edhe tek poezia e Naimit.
dhe me te gjitha këto, kërkon te vatre shqiptare, përgatit fushen kundrejt botes se jashteme nga nje morale kërkon të ëmbëlsoj shpirtrat e Mirëpo duke qenë më tepër
forcoje idenë e të përkëdhele shpirterore per nje bosht djelle i perhershem dashurie. Kur zgjuar,mëshirën,virtytin,‟tiu zbus bektashi dhe hartonjës I statutit
dëshirën e lirisë e të mvehtesise mendimesh lirie e shqiptarëve ndenjën e egër- të parë për bektashizmin shqip-
kombëtare. Kerkon t'u shtjerë mvehtesije, rreth te cilit sisë. Duke qenë panteist ai tar,ai është njëkohësisht
ndërmend shqiptarëve se janë një do te sillej jeta shqiptare shfaq dashurin për natyrën gurëvendësi I parë I këtij komu-
komb me vehte, më i lashtë e m'i ne t'ardhmen. Keto dhe këtë prof Ermenji e niteti shqiptar gjer gjuha e tij
fiseem nga te tjeret, dhe se duhet te ndjenja e mendime përmend por diku nga mesi I ishte përveç të tjerave dhimbja
punojne per te krijuar një bosht jete Naimi i perhap me anen këtij shkrimi ai shprehet se ai dhe shpresa.Prandaj ngrohtësia
kombëtare. Iu-kujton se nderi e e vjershes, te cilen e gjen ka thekësa aq të fort sa që na naimjane na sillet në vargëzime
lavdi e tyre eshte ne Shqiperi, dhe si mjetin me te mire per bëjnë të mendojmë Shën e këtillë,bardhësi që buronte nga
jo ne boten e gjere: Ti Shqiperi me t'i shpure drejt ne zemer Franceskun dhe mistikët e mistiksa bektashiane,përe të
ep ndere, me ep emrin shqipetar, te popullit. mëdhenj. Në të vërtetë mirën të bukurën dhe kom-
Zemeren ti m'a gatove plot me Prandaj edhe gjuhe e tij ndikimi I Naimit ka qenë nga bëtaren.Duke kanalizuar në këtë
dëshirë e me zjarr. Duke shqyrtuar eshte ajo e fshatarit te Rumiu e më tej tek poete pers udhë shkrimin e prof Ermenjit
anët artistike ai shprehet se vargu I thjeshte. Naimi, si ai që sollën krijime fantastike. them se ai ka pasur njohuri të
tij nuk ishte I gdhendur as I përso- mesonjesi i mire qe ulet Ajo linjë mbeti në themel mjëfteueshme kur thote Ndjenjat
sur,është e thjeshtë,por I përzemërtë e behet nje me nxenesit edhe të krijimeve bek- pantheiste, qe i kish te lindura në
e I dashur si fjalët e foshnje,I per te derdhur me lehte tashinj,të cilët kanë edhe zemër (ose I v vinin nga besimi
ngrohtë e plotë shpirt si psherëtima ne shpirt te tyre ate eka hynqarin e tyre që ka pas Bektashian në lidhje me besimet
e një mëme.Duek kërkuar ka ne shpirt te tij, zbret shkuar vjersha,pa shqyrtuar e vjetra hindjane e persane qe
pozicionin mes letërsisë dhe his- ne radhen e popullit dhe i hap pa shqyrton në thellësi poezinë e dervishët e mëpasëm apo mistikët e Naimi kish thithur neper mjet të
torisë sipas Ermenjit ai përket më druajtje zemren e embel e te qete. Naimit ai shprehet se kjo gjëndje mëdhenj,madje gruaja mistike që u persishtes), i vlejnë këtë here t'i
tepër historisë se letërsisë.Duke Duke analizuar krejt veprën e që duket më tepër monotone dashurua shumë pas Zotit ,quhej jape nje shpirt të vetëm gjithë
hedhur këtë tezë i ai nis dhe e Naimit ai shprehet vepra e Naimit ndoshta I përket influencës së Rabije ,për tu hedhur tek Jonuz natyrës shqiptare e t'i pajtoje te
argumenton me fjalët se:”Ne nje është poetike në tërësin e saj.Duke besimeve të vjetra persiane që e Emre,që në Turqi ka disa tyrbe,ku gjitha gjërat ne frymën e ngrohtë
kohe kur vetedija kombetare eshte folur për vargëzimin naimjan pro shohin botën nën dy ngjyra.Duke bëjnë edhe falje ndonëse ishte një të jetës. Në Bagëti e Bujqësi,
shurdhuar, kur shqiptaret kane Ermenji ka bërër këtë zbarthim:” e theksuar më poshtë ndikimin e poet.Kjo lidhje mes njerëzve që (vazhdon javen e ardhshme)

Veprat e Enverit kanë mangësi Nga Lirim Deda (nga fq. 2)


vërejtjeve dhe propozimeve të Hekuran Bidës. Kuptohet frikë, por është shteti që ka frikë...se mos na dëgjon të PPSH. S'kaluan ditë dhe ja e kërkojnë në prokurori, vet prokurori.
se sërish u rrudhën buzët, u hapën dosje dhe u arrit edhe hasmi..." Dhe më poshtë: " Para pesëdhjetë vjetëve, Mbi tavolinë, Hekurani vuri re letrën që i pat dërguar Ramiz Alisë
deri atje sa ta cilësonin si armik të miqësisë shqiptaro- në çdo fshat kishim 1-2 spiunë, sot, në çdo tre vetë, dhe një shënim mbi zarf: "Të ndiqet penalisht". S'kaluan veçse disa
kineze, por...shyqyr që pak më pas kinezët i mohuan edhe njeri është i tillë. Vlera e pagës së punëtorit në ditë minuta dhe ai tek pa policët e hetuesit e hakërryer, dëgjoi urdhrin:
ata që e patën lidhur atë miqësi dhe veç vuajtjeve është sa vlera e një gjysmë pjate me gjellë, në një "Në emër të popullit, jeni i arrestuar!" Popull ziu, shfryu Hekurani. -
shpirtërore Hekurani nuk pësoi një tjetër burgim.A i bihet restorant të kategorisë së parë... Për punë jo të bara- Sot më arrestuat mua, por mos harroni, nesër e keni radhën ju!
murit me kokë? bartë, jepet afërsisht pagë e barabartë. Për shembull: Kështu në birucën Nr.8 do të ngryste ditë e muaj, siç do të vuante më
Këto fjalë të urtësisë popullore, Hekuran Bida i pat një punëtor që konsumon 5000 kalori në ditë paguhet vonë edhe në spitalin e burgut, me synimin që nëpërmjet injeksion-
dëgjuar qysh në vogëli, paçka se një kokë si ajo që kish 21.5 lekë, një punëtor që konsumon 2500 kalori në eve t'ia mpinin kujtesën, në mos t'ia merrnin edhe jetën. Ja, këto ishin
mbi supe, e mbushur plotpërplot me dituri, nuk pyeste për ditë paguhet 19.5 lekë. Norma kolektive, lehtëson grimca nga jeta e një njeriu të pamposhtur, i cili çuditërisht, edhe kur
mure, kurthe e prita. Kështu edhe kur pat dalë në pension. punën e administratës, por fut në grindje me njëri- e prunë nga SHBA këto ditë, tek prehej në arkivolin frigorifer,
Për ditë synonte të jetonte kohën, sado në varfëri, si gjithë tjetrin punëtorët dhe nga kjo fiton shteti. Ç'duhet ngjante se fytyra e tij nuk dukej as e lodhur, as e pezmatuar, por në të
të tjerët, ndaj edhe kërkonte e debatonte me të gjithë ata bërë? Të lirohen të burgosurit politikë. Të zhvlerëso- kundërt ajo ish tejet e qetë, me një nënqeshje të mençur, a thua ish i
që kur e shihnin i ndalnin këmbët e shkëmbenin dy fjalë het ligji për dënimin me motivin për Agjitacion e vetëdijshëm se në luftë e në jetë pat mbijetuar si një qytetar i nderuar
me të. Dikush, në një bisedë të tillë, e pyeti nëse e kish Propagandë. Nëpunësit e shtetit të jenë të depoliti- i kombit shqiptar, të cilin e deshi aq shumë dhe aq furishëm.
dëgjuar fjalimin e Presidentit Ramiz Alia, që trajtonte zuar. Partia, nga një parti fisesh a familjesh, të E, i dashur lexues, a e përqas dot me një figurë të tillë të mad-
problemet ekonomike dhe, aty, veç të tjerave, guxoi t'u shndërrohet në parti klase. Veprat e Enver Hoxhës hërishme dikë tjetër nga bashkëqytetarët tanë? Unë e kam të vështirë,
tërhiqte vëmendjen ekonomistëve: "Ekonomistët nuk kanë mangësi. Për t'i lexuar ato duhen 10 vjet, gjë që por nëse diku në një familje, lagje a qytet jeton dhe punon ende një
flasin, kanë frikë se bëjnë gabime..." - pat qortuar ai. Dhe askush s'mund ta bëjë sot e jo më nesër. Ato mund të njeri i tillë, ai patjetër që do ketë ngrënë bukë me Hekuran Bibën, do
si i mendoi punët, u ul e i shkruan që atë ditë Ramiz Alisë përmblidhen në pak vëllime..."Kjo letër iu nis Ramiz kenë pirë gjak si vëllezër, ndryshe varfëria jonë do të ishte më e
një letër, ku nënvizonte: 'Nuk janë ekonomistët që kanë Alisë më 31 Tetor 1986, ditën në prag të Kongresit tmerrshme dhe mjerimi do na përpinte.

Shkrime Private nga Fjoralba Brahimaj


kujt.Mbase pyet veten në nëse je kthyer edhe ti në të të gjithë takëmet e shkrimit që ndodhen në tavolinë.Boja e
Akoma nuk po e kupton pse penës tënde I është ngrirë një Hansel të vogël që nuk ndjen dhe nuk kujton shkrimit nuk tw bintet sepse gjaku i jetës që vlonte në damarët e
boja e nuk mund të shkruajë më…Mijëra mendime të më asgjë nga gëzimet e dikurshme.Pyet veten nëse jetës tani ka ngrirë.Hedh çdo gjë,vazon,lulet,penën e fletët e
vijnë në kokë,mijëra fluturaken ndjenjash të kalojnë edhe ty të ka mbetur një copëz pasqyre e thyer mbetura të bardha e ato plot zhgarravina të shpirtit…I merr e i hedh
nëpër shtigjet e e zemrës e nuk ulesh t‟I hedhësh diku diku në shpirt.Mbase kjo është e vërteta nga tutje sikur ta kanë ato fajin se ti ke vdekur në shpirt.Ulëret nga
në letër për ta lehtësuar atë barrë që të mundon, që as kristali i thyer i gëzimit të ka mbetur ajo copëz që dhimbja:”Dua të shkruaj ,dua të hedh në letër tërë qenien time.Dua
vetë nuk e kupton se ç‟është…Diçka e zezë a gri që të të shfaqet herë pas here dhe tan grin harenë pa të çlirohem nga ky mankth që më ka mbështjellë të gjithën e që nuk
ka mpirë çdo muskul të vullnetit dhe kurajos për të çelur akoma.Ecën indiferente mes njerzve mes po më lejon të jetoj.Dua…dua …dua”.Qan e ngashërehesh e ulur
ecur përpara ,nuk kupton asgjë ,thjesht rri indeferente turmës me të cilën ndeshesh për ditë,me përsona përtokë e me dhomën e kthyer në një rrëmujë apokaliptike por pa
ndaj çdo gjëje për të cilën dikur luftoje me shpirt, e që që në një ditë të zakonshme do t‟I shohësh plot me lot…Por ti nuk ke më lot se të janë tharë ashtu si çdo
tani sheh të thërrmohet ngadalë përpara syve akull të indiferencë,si sot njëlloj pa asnjë lloj ndryshimi… gjë ,prandaj ,ndoshta,as pena nuk të bindet më…Dhe sheh si çdo gjë
shpirtit.Bën çuditërisht ftohtë këto ditë por ti nuk e rreth teje është bërë e përhimët ashtu si një shpirt pa ëndrra dhe
ndjen aq e akullt është bërë qenia jote”-Po po ajo Dhe pena përsëri ka mbetur e ngrirë, jo nga dimri dëshira,si kufoma e një qenie pa asgjë që ta ngjyrosë me të gjitha
zemër që dikur digjej nga dëshira për të bukurën,për të sepse mjafton ta vendosësh pak afër zjarrit dhe ajo ngjyrat e jetës.E ashtu të merr gjumi ,mbi rrëmujën e krijuar nga ti
ecur përpara,për të kërcyer në ritmet e një jete që kishte përsëri shkruan por nuk e di pse nuk të përgjigjen vetë,një gjumë paëndrra, bosh si shpirti yt…Të merr e të mbështjell
uljet dhe ngritjet e saj,por të paktën…të entuziazmonte as gishtat, dora,as krahu asgjë.Shkruan zhgarrav- gjumi I ftohtë I zbrazëtisë,me penën që tani nuk mundet më të
ta jetoje.Dhe nis e shkruan diçka:”Tani ecën rrugëve të ina mbi fletë,e shkruan akull dhe përsëri e prish e shkruaj nuk mundet më të thotë atë që të mundon brenda në shpirt
jetës e lodhur, e ftohtë si një copë akulli që nuk ka hedh tutje,ngrihesh vjen nëpër dhomë si luaneshë sepse edhe në shpirt ti ke zbrazëti dhe gri…dhe kështu e mban atë
rreze dielli që e shkrin.Dëbora ka rënë këtë mëngjes në në kafaz dhe ulërin shpirti nga dhimbja që nuk penë trofe të ftohtë të dhimbjes tënde.
qytet e njerëzit ecin të entuziasmuar nëpër rrugë për të shkruan dot…lexon ankthshëm ato që ke shkruar
parë, një ngjarje që shumë rrallë ndodh në qytetin por nuk të pëlqen.Letrën e zhumbros plot inat e
tënd,duke bërë fotografi e duke luajtur si fëmijë me dhimbje, të bëra bashkë,e hedh tutje dhe ulesh të
topa dëbore.Ty asgjë nuk të intereson as kjo dëborë,e shkruash përsëri…E mbërthen penën me dorën që
rrallë,që solli grimca gëzimi në shpirtin e çdo- nuk të bindet por e sheh e hedh tutje e bashkë me
P a g e 6 O u r W o r d s

BALETI I DRERIT TE PLAGOSUR nga Vasil Tabaku


-Si mendoni,do të pijmë gjallëri.Aty më tepër se zemër.Ndjeva neveri dhe artit.Megjithatë sonte nuk nuk ishte e thënë të përjetoja politikë kisha shkruar me
bashkë një kafe?-Këmbënguli gjithkush lëviznin qeveri- nuk di pse mu pështjellua e vura re këtë pakujdesi, e qetësinë.Përballë meje, tej në dhjetra shkrime për skenat
vajza ,e cila nuk di se prej ku tarët aktual të vendit, të cilët dhe gati po më vinte për të cila shpesh më kushtonte verandën e hotelit, nën pemët dhe shfaqjet e politikës dhe
telefononte, por me sa kuptohej përfaqsonin forcën politike vjell. një tension të brendshëm
prej këtij qyteti ndoshta dhe të majtë, ose thënë ndryshe, -Nuk jeni mirë?-më tronditi nervor,djersitje dhe nuk di
diku afër. komunistët e modifikuar. dhe më pruri në realitet zëri pse me sikletoste pamas,
-Së pari nga po më flisni dhe së Teksa po kërkoja me sy i Helenës së Prishtinës tërë ai fallcitet dhe shtirje.
dyti, ku mund të ju gjej në tërë Helenën e Prishtinës, cepi i -Oh, Helenë…Ne u përqa- Ne u drejtuam për nga
këtë shkretim, gati rënkova vështrimit tim prej gazetari fuam, buzët e shkëlqyera të cepi, atje ku mendoja se
unë. profesionist, kapi lëvizjet vajzës më hoqën neverinë mund të ishim më të qetë,
-Kam mbrritur në Tiranë dhe gati prej pantere të njërit që po ndjeja. vajza më ndoqi pas e
flas nga Hotel “Eorpa prej pushtetarëve.Jasht në -Eja, shkojmë të pijmë bindur duke më shtërnguar
Park”,nëse gjeni kohën, po ju hyrje të hotelit u shfaqën kafenë tonë me martini me dorën.Dikush më për-
pres këtu tek holli… rojat e kryeministrit dhe akull, -më tërhoqi nga dora shëndeti duke i hedhur një
-Nuk vonohem, thash ashtu pantera qeveritare, gjithë Helena e Prishtinës vështrim lakmitarë
shpejt e shpejt.Për hirë të servilizëm u gjet tek hyrja Unë po i lëmoja flokët e Helenës së Prishtinës.
miqësisë dhe raporteve që ishin gjoja rastësishtë, vetëm e bukur vajzës, e cila papritur -Nuk di pse shumë më
krijuar, duhej të shkoja pa e vetëm të përshendetej me më kishte krijuar një aft- kanë parë sikur të duan të
lënë të priste mosferë të ngrohtë më përpijnë, tha Helena,
gjatë miken miqësore dhe shumë djemë më kanë
time të re dhe gjithësesi më jepte gërgitur…
fisnike. impulse jete dhe -Nuk prish punë, qesha e kopështit, pinte uiski me një kisha bërë qindra emisione
Nuk dija ku drite të fshehtë unë, këtu në Tiranë, vajzat ambasador të huaj të një televizivë duke u ndalur në
kisha lënë brenda vetes.U i marrin si dekorata gërgit- shteti perëmdimor politikani këto fenomene.Duke i
kravatën, po futëm në bufenë jet apo si themi ne ngac- me mbiemrin “Nano”, që në kushtuar mjaft kohë anali-
ashtu dhe qëndrore.Në këtë mimet e djemëve.Një fjalë gjuhët latine do të thot “i zave politike, unë edhe
corapet, nisi lokal zakonisht popullore e Shqipërisë së vogël”.Për momentin ky njeri kisha rriskuar shumë, pasi
kështu një mblidheshin vipat, Mesme thotë se vajzat i me mbiemrin zvogëlues ishte cënoheshin shpesh domen
kërkim i unë shpesh e kisha rritin vështrimet e dhe kryeministër i qever- et e mafies
ethëshëm bezdi pirjen e djemëve. isë.Nuk di se si do të jet politike.Natyrisht, nuk
nëpër shtëpi kafes në këtë -Nëse nuk ëshë varg i pasqyruar në mimikën time kishin munguar dhe kër-
gjersa më në mjedis, pasi ndonjë poezie tënde,është kjo përballje në distancë me cënimet e drejtpërdrejta apo
fund i gjeta.U pikërisht këtu një thëne tepër e bu- njeriun të cilin nuk e sim- dhe të tërthtorta për ta
vesha me kishte shumë kur,brilante, qeshi vajza patizoja, sepse Helena e mbyllur gojën.
ngut dhe u nisa rrëmbimthi. kryeministrin, ti dhuronte pompozitet dhe shtirje nga nga Kosova. Prishtinës u trondit dhe më
Në Hotel “Rogner” Europa atij një buzëqeshje duke ca të ashtuquajtur “VIP”-a Ishim ulur vërtet në një vuri dorën në ballë.Unë si (vazhdon javen e
Park, kishte lëvizje dhe vënë dorën në të politikës apo dhe të vend të qetë, por për mua publicist por edhe si analist ardhshme)

Skender Braka, Jorgo Telo, Nehat Jahiu, Kujtim Stojku,


Skender Braka Vrerosur deti hap dritaret. Jorgo Telo E shumëpritur! E këputën telat me
Selam Musait… Mbi varrin tend në Qafe të Kuçit. O ÇAJUP, O KRYEPLLAJË! Le pa le kur nëpër shpate ëndërruar shumë nga gjemba.
Një vaj bilbili kurrë nuk ndalet. (Peizazh) Vrundullojnë dhen e dhi…! stërgjyshërit, nga gjyshërit, U takuan dy
- O kapedani im i Blegërimat nuk përmbahet nga Luma…Luma e
madh ! Kujtim Stojku “O Çajup, o vend i bukur, Bukuri mbi bukuri…! baballarët tanë, nga ne, Kukësit dhe
Më dil tek shkëmbi tej Hapi i pare O bahçe e luleve…!” dhe… Luma
në Drashovicë ! Sepse tok me blegërimat Tani shumë breza nuk janë e Orizarës. Dy
Pushkën tënde përsku- Bir kujdes kur hedh hapin tënd Kështu nis kënga e shquar; Ngjiten zile e këmborë. më në mesin tonë për Luma të një
qur prej barotit, Dh‟çdo gjë mësoje me durim Kapërcyer dhjetëvjeçarë. Trembur ikin vetëtimat t‟u gëzuar, në mesin e të nëne. Të troshi-
fortë e më forte Mbille farën bir me kujdes Gjithkush është mrekulluar Prej deshve, cjepve përçorë. gjallëve. Ata, për këtë tokë tura trohatroha.
mbështetja gjoksit ! Q‟ajo t‟mbij‟e t‟rritet mirë. Nga kjo pllajë, Kryepllajë. të tyre, të ndarë në copa, Dy lot të kthjellët
Mos ta lëmë kohën të Ajo më parë do t‟lëshoj kërcell Pret e pret kjo Kryepllajë treteshin nga brezi në brez si vesa e mëngje-
shkoj. I cili do t‟rritet si lastar Si një magje gjelbëroshe Që të veshë disa për së gjalli. Dhe mbyllën sit të vjeshtës
Më mire t‟i japim Kallirin me plot kokrra Koloseu më vigan. “kostume”…. sytë me mallin që s‟e tret rrodhën
jetës sonë një orë liri, Më n‟fund ja mbledh Me burime nëpër qoshe Dhe me bujarinë e saj, dheu. gropëzave të
se sa shekuj supeve E gjithmonë do t‟dalësh faqe bardh‟. Me Parajsën më përngjan. Të jetë pllaja më fatlume. Medet! Për jetë të jetëve syve të mi dhe të
skllavëria t‟na rëndoj. mbetën të ndarë nga njërit- poetit gojëmbël,
Endacaku. Aty malet ngjajnë kodra S‟ësht‟ çudi dhe perënditë, jetri, Agimit! (Agim
Davaritet tymi qiellit Një sekret i lartësisë… Për t‟u çlodhur sa më hi- pa e parë kurrë vëllanë e Spahiut). Tërë
të përflakur. Ja atje tej Aty fusha është si sofra jshëm një gjaku, të një tamli, natën biseduam
Det i kraharorit Duke tërhequr këmbët zvarr Me të gjitha mirësitë… Do të zbresin ndonjë ditë vite e shekuj me radhë. me
tënd,mbushur copëza Mjekra e thinjur deri n‟gjoks i dridhet Te ky vend fort i mag- Eh, dashuri e përmallim i mallin e
këngësh heroike. Me torbë n‟krah e kurriz të dalë Aty nuk mbahet blerimi jishëm… paharruar! Shembje, dhembjes së
Përzhitur mjegullës Dorën e thatë përpara e shtrin Kur buis të nginjen sytë. braktisje, të kaluarës së gëzimit e të
së përgjakur. ‟Me një zë t‟mekur e plot drithërimë Aty ajri ka strehimin; Strakaveci te ben roje hidhur. Këputje telash me dashurisë. Deri
Flakëron e zera gunë, M‟falni një lek thot‟pash zotin n‟qiell Më i pastri në Orbitë. Shkemb i Zhejit - thene gjemba. Përqafime malli e në
si një qënie zjarrtë Dhe nga sytë një pikë lot si inxhi i rrjedh. ndryshe. dashurie.Shpirtrat e tra- agim nuk futëm
mitike. Dikush hedh diçka n‟torbën e tij Bukuritë s‟kanë të sosur Te rri prane si Shqiponje. zuar, pikë gjumi në sy.
E vazhdon‟t‟eci përsëri me ngadalë Dehet shpirti nga aromat. Te dy hidhni vallen dyshe... të tronditur thellë, kërk- Sonte…Pas
Tutje në Baçardha e Kjo foshnjë e plakur dhe kërmë e gjall‟ Si në kor thëllëzat rrotull onin..., nxitonin të kalonin shumë
në Kaninë , dyqinë Këngën e vdekjes këndon me ngadalë Do zilepsen amazonat… S‟ësht‟ e largët ajo ditë; në vitesh…Pas
burra sokëllinë. Endet ky mjeran pa plang e pa shtëpi Do ndërrojë “kurs” turizmi. gjysmën tjetër të zemrës së shumë she-
- Mblidhe Messe ' ) Bishtin cigares ja thith deri n‟fund Aty lulet janë në garë, Do të ngjiti lartësitë tyre, në pjesën tjetër të kujsh…
gjithë ushtrinë dhe T‟mjerit endacak era mjekrën i tund. Kush të ket‟ ngjyra më tepër Muaj vere e muaj dimri… shtetit mëmë, që, padre- U bashkuan dy
hidh detin sa më parë! Afrohet kafeneve ku disa kohën vrasin Aty shpatet çfarë s‟mbajnë…! jtësisht, ishte mollë e Luma të një
Mos e prek flamurin Me piktura t‟shtrenjta e perde mëndafshi Caj e lule, ç‟do më tjetër? NEHAT JAHIU ndaluar. nëne.
tonë,se kjo tokë të Që ta largojnë shumë shpejt e qerasin. me radhë, shekuj me radhë. Përqafoheshin vëllai me
bëhet varr! Gjith‟këto që shikoj t‟bëjn t‟vësh kujën Midis qiellit e malit Pa e parë vëllai, vëllanë. vëllanë. Vëllai i një gjaku.
Disa vuajnë urie për copën e bukës Turren bletët pa përtes‟. Vëllanë e një gjaku. Vëllanë Vëllai i një tamli. Vëllai
Dallëndyshet zgjojnë Duke lypur lëmoshë jeton varfanjaku Gjithçka lypset, aty marrin. e një tamli. i…
pranverën. Hapat ja njoh nga larg këtij endacaku. Ndërtojnë mjaltin me kujdes. Dhe erdhi një ditë e pritur… U shembën muret. U
V o l u m e 3 , I ss u e 0 2 P a g e 7

GJUHA SHQIPE, NJE MINIERË ARI GJUHËSORE! Nga Eduard Dilo


Nga Eduard Dilo Studiuesi tjetër arbëresh, gjuhë hujnore e helenëve italian) kishin të njejtën rrënjë me fillimin (Pellazg) dhe fundin (Shqiptar)
(gjuha e lashtë indiane), persisht, latin- Xhuzepe Krispi (xhaxhai i » (f11,12 Xh.K.) përgjegjeset e tyre në shqip (f.44 E.J.) të një vargu gjuhësor, vijëmësia e të
isht, greqishten klasike dhe shqipes, ariti kryeministrit të parë të Ital- Edhe Sami Frasheri, (studiues i Po kështu,Albanologut Otto Blau vëren cilit deri në ditët tona nuk është
në përfundimin se « gjuha e popullit isë) pohon: « Duke gjurmuar lindjes së gjuhëve në botë) se “mbishkrimet e lashta mbi pllaka kundërshtuar as nga historia, as nga
shqiptar, ishte ndër më të vjetrat e të origjinën e gjuhës greke, pohonte në vitin 1889, se « guri, të zbuluara më 1897-99, në Kretë gjeografia, as nga arkeologjia madje as
gjithë popujve të Europës . Në këtë është një gjë e bukur të gjuha shqipe është më e vjetër, e Lemos dhe për një kohë të gjatë të nga antropologjia “(f.433) « Shqipëria
përfundim aritën edhe se gjuha e padëshifrueshme, mund të dëshifrohen dhe rajonet në kufi të saj, paraqesin një
studiuesi francez Eduard vjetër greke nëpërmjet gjuhës shqipe” (f.45 E.J.) rast unik në Europë : një dhe vetëm një
Snader, gjuhëtari danez dhe ajo Autori i dy veprave madhore mbi popull, i cili jeton në tokat e tij stërgjy-
Holger Petersen, Kristian latine, lashtësinë (« Shqipëria… » dhe « shore, të paktën që nga neolitiku
Sandfel Jensen, etj. » (f prandaj Mikenët=Pellazgët ») Arif Mati, pohon » (f.12 A.M.)
37E.J.) I pari që e emërtoi edhe populli se« Gjuha shqipe është një gjuhë Pohimi se gjuha pellazge është gjuha
gjuhën shqipe si « gjuhën shqiptar, autoktone që ngjitet më tej se Neolitiku që flasim ne sot, vërtetohet nga fakte të
e Perëndive » ishte gju- është më i » (f 280)…Bop pohon se „gjuha shumta që na vijnë nga kohët antike.
hëtari arbëresh, Dhimitër vjetri ». Ky shqipe nuk ka asnjë lidhje zanafillore “ Le të kenë, pra, parasysh se shqipja
Kamarda. Në librin e tij pohim i tij, me asnjë gjuhë tjetër“ (f.240 A.M.) Pra barbare është NËNA e gjuhës së
“Një esse e gramatikës ishte rrjed- ne flasim një gjuhë, që është e krijuar Homerit, Eskilit, Herodotit, Tuqiditit si
krahasuese rreth gjuhës hojë e pa asnjë model të mëparshëm, e lindur dhe e gjuhës së famshme, të njohur si
shqipe” (1864), duke bërë krahasimit bashkë me zhvillimin e njerëzimit, dhe gjuha e Atikës!” (f186 A.K.)
krahasimin e rrënjëve të të rrënjëve është i befasueshëm fakti, se„Gjuha e “ Përputhje të pakundërshtueshme dhe
fjalëve, në sanskritisht te gjuhës sotme shqipe është ruajtur pothuajse e ngjashmëri gjuhësore të pamohueshme
(gjuha e lashtë indiane), shqipe,me paprekur gjatë më shumë se 30 she- gjënden njëherazi në gjuhën etruske,
persisht, latinisht, ato të kujsh në malesitë e vjetra të Europës ilire dhe shqiptare. Gramatika etruske
greqishten klasike dhe gjuhës së dhe mbi të gjitha, ato të Alpeve di- nën një formë më pak të evoluar rigjen-
shqipes, ariti në përfundimin se « gjuha e shohësh se si ajo të kthen, në vjetër greke, latine, narike shqiptare „(f.435 A.M.) det në gramatikën shqipe“ (f.176 A.M.)
popullit shqiptar, ishte ndër më të vjetrat pjesën e saj më të madhe, te sllave,gjermane dhe gjuhëve të Po përse studiuesit e dy shekujve të « Pellazgo-shqipja është e vetmja gjuhë
e të gjithë popujve të Europës . Në këtë shqipja…gjuha me të cilën vjetra europiane si dhe gjuhës fundit, e emërtojnë me togfjalëshin në Europë që mund të ngjitet deri në
përfundim aritën edhe studiuesi francez flitej në shekuj para persiane, zende dhe sanskrite. “pellazgo-shqipe”? mugetiren e kohërave dhe të interpre-
Eduard Snader, gjuhëtari danez Holger Homerit… Gjuha shqipe, ka Studiuesi J.Thomopullos Arësyen na e shpjegon historiani tojë gjuhën antike madje parahistorike
Petersen, Kristian Sandfel Jensen, etj. qënë një nga trungjet e parë, tregon « se si fjalët etruske A.Mati:“ Unë do ta emërtojë me fjalën të këtyre Pellazgëve » (f. 433 A.M.)
» (f 37E.J.) prej nga buroi më pas ajo (popull pellazg i Gadishullit „pellazgo-shqipe“, sepse bëhet fjale për (vazhdon Javen e ardhshme)

I APASIONUARI PAS THESAREVE TË SË SHKUARËS Nga Pëllumb Gorica (fq.3)


arkeologun Neritan nga studiuesit, insti- qytetit të Elbasanit, ai njëmend për fakte të studiues të tjerë për realizuar në një lëkurë 1700 e tjetra në mesin e
Ceka, eruditin Moikom tucionet përgjegjëse pranon se gërmimi dhe lashtësisë së krishtërimit gjurmime të mëtejshme keci. Për këtë zbulim ai viteve 1800. Ato ishin të
Zeqo, poligloti Zef për gërmime, ruajtje, zbulimi i në për të zbuluar thesare shprehet se i është veçanta sepse ishin larë me
Simoni, të cilët e kanë etj. - Çdo objekt apo këtij Shqipëri të tjera të fshehura, por dashur një punë kolosale ar. Po ndërkohë, teksa aludon
ndihmuar mjaft. Herë gjetje ruan një vlerë, - mozaiku dhe ky që institucionet nuk po për ta pastruar e ruajtur. në lidhjen me hebrenjtë,
pas here mjetet e infor- të thotë ai. - Nëntoka është edhe është një shfaqin asnjë interes. Po ashtu interesant është shprehet se prania e tyre në
macionit masiv shkrua- jonë fsheh thesare ndaj një gër- argu- Duke hyrë në të fshe- një kodik të shkruar me Elbasan nuk është e panjohur.
jnë e flasin për zbulimet dhe mjaft gjera janë vishje e ment htat e historisë së dorë, që i përket shekul- Rruga Egnatia ishte një
e ndryshme, vlerat, akoma mister. Me lehtë në bindës thesareve tona, që lit XV, deshifruar nga itinerar që bënte të mundur
pasionin e tij, por shumë kënaqësi të historinë e për të ndoshta për dikë janë Zef Simoni. Interesimin kalimin e mjaft udhëtarëve të
ndërkohë me modestinë tregon për zbulimin e lashtë e vazhduar të parëndësishme, po e studiuesve e ka shfaqur kombësive të ndryshme edhe
që e karakteri- mozaikut paleokristian kulturën e gërmi- pasqyrojmë disa edhe gjetja e një kryqi, hebrenjve. Aty kanë qenë
zon,Vangjel Kapedani para dy vitesh në afërsi qytetit të met. Kjo grimca nga gjetjet e tij që i përket kohës së ndërtuar disa sinagoga. Dhe
boton shkrime ku hedh të Rrapit të Bezistanit Elbasanit. del edhe në Elbasan. Kupa e lindjes së në fund përmbledhur me pak
mjaft dritë mbi lashtës- në Elbasan, i cili sot Më shumë në atë Shenjtë apo Shën Grali Krishtërimit.Koleksionis fjalë për Vangjel Kapedanin
inë e tyre e duke zgjuar është lënë në mëshirë zbulimi i çka i gjendur para viteve ti Vangjel Kapedani dhe pasionin e tij është më se
interesimin dhe kërkon të fatit. Duke shkruar mozaikut është ‟90, që ka përmasa të zotëron edhe dy bibla normale të shkruhet përsëri.
më shumë preokupim në një nga mediat e është një dëshmi e përfolur edhe nga tilla 145 x 99 cm i hebraike; një e viteve

Lediana Kapaj & Gentiana Mikushnica


Lediana Kapaj S‟mbaronte rruga, prapë Të jap shpresën time,të fal time,syri penduar më tha ndjej gezimin e saj kam be,sepse ju ishit ata askush
SI ZOG I LODHUR në fluturim, shpirtin tim, "më fal". qe prej vitesh nuk e te cilet me mesuat kete fjalen drit,por vetem
zogj shtegtarë si shumë të të të them se jeta,gjithnjë ndjeva... rrug ta nis,te hy ne kete erresir...
Në pemën e jetës një degë tjerë, jep shpërblim Gentijana Mikushnica Vallezoj ne shtigjet erresir,une nuk kam faj, Ajo nuk ka faj,mos
zgjodha unë dënuar gjithë zogjtë e . Degjoj tinguj dhe rruget Kupto o njeri,mos fajso fajso,
dhe bashkë me shpirtin vendit tim, Kokën e ulur ngadalë e e jetes,krejtsishtttt e per gabim qenien njeri, mos nenqmo,por
ndërtuam një varkë. ende s‟e njohin stinën ngrita,zëri më dridhej por Degjoj tingujt e shiut, thjesht mos fajso nje viktim te ndimo...
U nisëm pa busull mbi Pranverë! thashë dy fjalë: melodin qe formon, e qet,ndonse ne till sikur ajo, Largo nga ajo rrug e
dallgët furtunë, "Sado zhgënjime ka degjoj muziken e zemer tash sa vite qe tani gjysme e shveshur quajtur
furtunë e zezë shartuar me Do të rrëfej shpirtin,këtë dashuria,e ndjej në vete e zemeres sime, nuk me peshonte ajo endet ne rrug dhe ne eresir,meso te hy ne
natë... shpirt të rrëmbyer, kam të gjallë! shoh shpirtin tim, dhembje... sheshin rrugen
do të flas për shpresën,që I kam besuar unë bu- se si vallezon ne keta Shiu,tingujt,melodia,s e Prishtines,mos fajso ate e drites sukse-
Si zog i lodhur kërkonim kurrë nuk është thyer. kurisë,kam parë dhe lulet tinguj heruan,pastruan per ate rrug qe mori, sit ,dituris
një ishull, Do të them për zem- kur vallëzonin, te nostagjis,..! gjdo plag mbi ate Sepse ishte e re dhe nuk e lumturis...Te kete
të gjenim pak paqe edhe rën,këtë zemër të marrë, dëgjova zogjtë,i preka Kujtoj me nostagji, zemer te bardh.. mendoj,nuk kishte afer mundesi
qetësi, "pemë" e bëri ndjenjën yjet,mbi dashurinë ëngjëjt me shum dhembje, aske ta kshilloj,mos dhe ajo te ndieje
Por ishujt ishin si male të dhe pse ishte farë. lodronin"! tingujt e shiut te kaluar, Mos fajso ate… fajsoni ate vajz,ate dashuri,
kripur, Ushqyer nga dielli,dritë e Të gjitha këto me penën por nuk me mungon viktim,sepse dikush tjeter e jo dhembje...
nga lotët e zogjëve që zemrës time, shkrova,mbi shkronjat dashuria, Une skam faj,joooo vendosi qe te mare ate
kërkonin liri. ku do të të gjej,ti zbraz befas loti u ndal, degjoj ate muzik te mos me fajsoni per rrug,
këto rrëfime? një gjurmë la mbi fletën zemeres, gabimin e qe ate rrug ku nuk njihte
WE ARE ALSO ON THE WEB
WWW.NEWLIFEAACO.ORG

Non Profit Charitable


Organization

Cdo njeri mund te behet anetare dhe te bashkoet


“ N E W L I F E ” J E T A E R E me misionin tone per te krijuar nje shtet te vogul
ketu ne kete continent te madh. Te ndihmojme
1774 - 76 street njeri tjetrin qoft dhe me nje keshille te thjeshte.
Suite D3
Brooklyn, New York
Kjo eshte nje thirrje per te informuar njeri
11214 tjetrin plus dhe per projekte te ardhshme qe jane
Phone: 718-594-0511 ne pune e siper. Se shpejti nje Shkolle Shqipe
Fax: 201-795-4795 Anglishteje dhe nje vend ku te gjith njerezit te
E-mail: Endri@newlifeaaco.org
gjejn nje strehim nga cdo hall apo nevoje. Bash-
kimi ben fuqi dhe Zemra e Vullnetarit nuk ka
cmim.
Building a Future One Person At a Time...

GUXIMTARI (fq.1)
NDIHMONI MENDONI PER LUKSIN Valle ckish bere Hekurani DOR NE KUBE DHE RUMANI)dhe Evelina Mihal, saj beri qe te urdherohej ti behej nje vizite mjek-
POPULLIN QE SKA TUAJ POR MENDONI kunder deshires se popul- Gavrosh Dhimiter , Silvana Pogace.Dhimiter Pogace sore si I cmendur , si I semure psiqik.HETUESI
BUKE NE PER POPULLIN SE HIS- lit ?Ai vec kish shkruar OFICER KU ne 1991 doli me tanke neper Tirane NE E PRANOI BAKSHISHIN E MADH , QE DHE
TAVOLINE.PRISHE TORIA DO TJU DE- per te ndihmuar DEMOSTRATEN E STUDENTEVE PER DEMOK- Kuptohet Silvana mori peshqeshin e saj per ate
NI GJUMIN NJE- NOJE .PERSE PRAN- popullin.Cfare ligji kish RACI, SILVANA POGACE punonte tek Presidenti pune te madhe qe krey 150 mije leke qe do te
HERE ZOTI PRESI- VERA HOXHA BLEN shkelur(ai I dinte ligjet Ramiz Alia .Ndersa Gavroshi ishte zevendes ministere- thote sot 150 mije dollare.SOT. Hekuranin e
DENT DHE VIZI- QEN PER TU AR- permendesh). konomik.Hetues I forte per Hekuran Biden.Tortura ne dergojne ne spitalin psiqiatrik ne Tirane per
TOJENI TIRANENE GETUAR KUR POPULLI burg ishin nga te pameshirshmet tregon ai.Duhet te kontroll dhe perseri e kthejne ne Biruce ne
KRYEQYTETIN E ESHTE NE Hekurani kerkon avokat pranonte nje faj qe se kish bere .Por ai s‟pranonte.I Elbasan.Tani ai do te dilte ne gjygj si I semure
VENDIT SE SI MJERIM.PERSE VEN- per tu kishin future ne psiqik.Dy here bene gjygj tregon Hekurani dhe
ESHTE KATAN- DOSNI NE DREJTIM mbrojtur BIRUCE nje njeri qe heren e dyte me nxorren te semure se tani donin
DISE .SHIKONI NJEREZIT E PAAFTE SI sepse ishte spiun.Po mun- te me eleminonin MENDERISHTme inxhek-
DERI KU SHKON PIRRO KONDI DHE NUK Rrapi doheshin qe te mos sione .Ndrroheshin infermieret sepse kontrolli
RADHA QE VEN- VENDOSNI TE AFTET Mino I dilte ne gjygj .Duhej ishte I rrepte.Asnje tolerim .Por ai ia doli
DOSET NGA 12 QE NJOHIN EKO- tregon te vdiste ne burg I mbane .Dhe kesaj prove cmendurie.Kudo qe
PAS MESNATE NOMINE FINANCEN PER ligjin qe pagjykuar.Ata e dinin shkoi , me kedo qe u njoh e respektonin per
DUKE PRITUR ATE QE KA NEVOJE ske te se pot te mencurine e tij dhe guximin qe kish.Intelektuali
TERE NATEN NE KOMBI, POPULLI .Dhe ne drejte gjykohej ,shume Hekuran Bida nuk iu perkul diktatures komu-
DIMER , NE TE fund te letres qe ishte 24 fjale te probleme do te niste POR LUFTOI DERI NE FUND. MOMEN-
FTOHTE PER NJE faqe vendos firmen e lire te hapte.Atehere I TET E FUNDIT TE JETES AI I JETOI NE
KILE QUMESHT tij.Sapo Presidenti RAMIZ komu- shtrengojne prangat SHTETIN ME DEMOKRAT NE BOTE
DHE KA MO- ALIA merr letren dhe e nikosh me mua .Atehere qe te mos I qarkullonte gjaku dhe te vdiste.Por meg- AMERIKE DHE U PREH PREGJITHMONE
MENTE DHE ATE quan Te cmendur urdheron Hekurani si intelektual qe jithse ne detyren e policit roje kur e sheh Hekuranin te NE TOKEN MEME SHQIPERI .NJE AMANET
SE MARRIN.APO “TE ARRESTOHET DHE e njeh ligjin I kerkon nxire dhe duke shkumezuar I hap deren e biruces dhe I AI E LA “RAMIZ ALIA DUHET TE DALE
BUKA RRIHEN , TE NDIQET PENALISHT avokat mbrojtes.Per ti liron prangat .Ai I shpetoi jeten.Por spiuni qe qen- PARA GJYGJIT PER KRIMET QE KA BERE
VRITEN NJEREZIT SI ARMIK I POPULLIT treguar se ku I ka shkelur dronte Brenda ne biruce menjehere dergon lajmin dhe SI AJO E TIVARIT DHE ELEMINIMIN TIM
DHE MEZI ARRI- PER PROPAGANDE ligjet e RPSH.Por jo qe si polici shkarkohet dhe kthehet ne fshat I papune por I ”.TE PERSEKUTUARIT NUK RINGJALLEN
JNE TE MARRIN ARMIQESORE KUNDER derguan avokat por lehtesuar qe shpetoi nje jete njeriu.Torturat vazhdonin AS NUK U SHEROHEN PLAGET QE I LA
NJE BUKE .KUSH POPULLIT”DHE TE perkundrazi I vendosen dhe me te renda .Atehere familja perpiqet te gjej DIKTATURA, POR NE KESHTU VEME NE
ESHTE PLAKE SHKONI JU DIREKT nje hetues Durim Hushi qe ndonje lidhje per ta lehtesuar.Nje lidhje pak e veshtire VEND DREJTESINE E HISTORISE .KUSH
DUHET TE VDESE RRAPI MINO TA AR- kish lidhje familjare me por ata perpiqen .Dhe ja mendja I shkoi tek Mihal JANE DIKTATORET DUHET TE GJYKOHEN
SE NUK MUND TE RESTONI SI PROKUROR kupolen komuniste te Pogace motra e tij Silvana Pogace punonte tek Presi- QE TE MOS VIJNE TE TJERE NE PUSHTET.
SHTYHET NE I SHTETIT. sistemit , ishte dhendri I denti Ramiz Alia .Mihali punonte ne metalurgji te FLUTUR BIDA ZAVALINA
RADHE.ZOTI familjes Josif (I CILI Elbasanit sepse kish marre nje grua nga familje te AMERIKE JANAR 2011
PRESIDENT MOS KISH QENE AMBASA- persekutuar .Hyri ne pune Silvana qe me shkathtesine e