You are on page 1of 11

ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ∆ΙΚΤΥΟ

:
«ΤΟ ΣΕΙΣΜΙΚΟ ΤΟΞΟ ΠΟΥ ΜΑΣ… ΕΝΩΝΕΙ»

ΘΕΜΑ: « ΤΣΟΥΝΑΜΙ »
ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ
Σε αυτή την εργασία το θέµα σας είναι η µελέτη των
τσουνάµι. Παρακάτω σας δίνονται πληροφορίες για τη
δηµιουργία τους. Αναζητήστε από διάφορες πηγές
αντίστοιχο υλικό και
ενσωµατώστε το στην εργασία
και την κατασκευή που θα
κάνει η οµάδα σας.
Μια απρόσµενη και
απίστευτη καταστροφή
συνέβη µετά το σεισµό των
8.9 Ρίχτερ δυτικά της
Σουµάτρας, 9,2 χιλιόµετρα
κάτω από τον πυθµένα του
ωκεανού.
Οι δονήσεις καταγράφηκαν
ακόµα και στο Λονδίνο,
8.000 χιλιόµετρα από το
επίκεντρο του σεισµού.
∆εν είναι υπερβολή να πούµε ότι από το σεισµό αυτό
επηρεάστηκε όλος ο πλανήτης, Όπως ανακοίνωσε ο
διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Γεωφυσικής της
Ιταλίας, επηρεάστηκε ακόµα και η περιστροφή της Γης.

Κατά τη διάρκεια του καταστρεπτικού σεισµού
εµφανίστηκε απότοµα ένα ύψωµα 10 µέτρων και µήκους
εκατοντάδων χιλιοµέτρων στον πυθµένα του Ινδικού
Ωκεανού. Αυτό κατά τους επιστήµονες απελευθέρωσε
ένα εκατοµµύριο φορές περισσότερη ενέργεια από ότι η
πυρηνική έκρηξη της Χιροσίµα, ενώ δισεκατοµµύρια
τόνοι νερού µετακινήθηκαν στο σεισµό, προκαλώντας
ένα τσουνάµι που σάρωσε εννέα χώρες.

Τα κύµατα από το τσουνάµι εξαπλώθηκαν κυκλικά
στη θάλασσα µε ταχύτητα έως και 800 χιλιοµέτρων
την ώρα. Ο σεισµός εκδηλώθηκε στην περιοχή όπου
η τεκτονική πλάκα του Ινδικού Ωκεανού βυθίζεται
κάτω από τη Σουµάτρα, µέρος της ευρασιατικής
πλάκας. Και η Ινδονησία, που αποτελείται από ένα
σύµπλεγµα 17.000 νησιών, είναι επιρρεπής στους
σεισµούς γιατί βρίσκεται στα όρια των λιθοσφαιρικών
πλακών.

Η ολίσθηση βέβαια των πλακών δεν συµβαίνει
απότοµα, αλλά εξαιρετικά αργά. Οι ειδικοί υπολογίζουν
ότι έγινε µετακίνηση των δύο πλακών 12 µέτρων µέσα
σε 1,5 λεπτό. Κύµατα δέκα µέτρων σάρωσαν τις ακτές
εννέα χωρών και σκότωσαν χιλιάδες ανθρώπους. Οι
ανθρώπινες απώλειες θα ήταν ίσως λιγότερες αν στον
Ινδικό Ωκεανό υπήρχε σύστηµα έγκαιρης
προειδοποίησης, όπως υπάρχει στον Ειρηνικό.

Το τσουνάµι χρειάστηκε δύο ώρες για να φτάσει στη Σρι
Λάνκα, και ο πληθυσµός θα είχε ίσως το περιθώριο να
αποµακρυνθεί από τις ακτές. Μέσα σε λίγα λεπτά της
ώρας το αρχικό τσουνάµι χωρίστηκε στα δύο (ένα προς
την ακτή και το άλλο κατευθύνθηκε προς τον ωκεανό).
Στην περίπτωση του σεισµού αυτού τα κύµατα µε µια
ταχύτητα 700 km/h έφτασαν µετά από 2,5 ώρες περίπου
στην Ινδία ( διασχίζοντας µια απόσταση κάπου 1600
km) και στα παράλια της Ανατολικής Αφρικής.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ
Η δηµιουργία µιας µακέτας θα µας βοηθήσει στην
κατανόηση της δράσης ενός τσουνάµι. Παρακάτω δίνονται
οι οδηγίες για την κατασκευή ενός εκπαιδευτικού µοντέλου
µε το οποίο µπορείτε να αναπαραστήσετε τη δράση ενός
τσουνάµι µέσα στην τάξη.
1

Η τελική του µορφή θα πρέπει να προσεγγίζει την
κατασκευή στη Φώτο 1

Για την αναπαράσταση του
ωκεανού και του πυθµένα θα
χρειαστούµε ένα πλαστικό
κεκλιµένο δοχείο ( στη
συγκεκριµένη κατασκευή
χρησιµοποιήθηκε µια παλιά
θήκη για cd ) Φώτο 2

2

Χρησιµοποιώντας φενιζόλ
δηµιουργήστε την ανάγλυφη
µορφή της παραλίας . Φώτο 3

3

4
Τοποθετήστε µικροσκοπικά
δεντράκια , σπιτάκια ,
ανθρώπους, για να γίνει
ποιο ρεαλιστική η µορφή της
παραλίας Φώτο 4
Ένα µπουκάλι νερό θα γίνει ο …σεισµός µας. Ένα κοµµάτι
φενιζόλ θα ανυψώσει την άκρη του δοχείου µας. Η
κατασκευή µπορεί να βαφτεί µε πλαστικό χρώµα της
επιλογής σας. Φώτο 5 , 6

5

6

Πλησιάζει η στιγµή της
δοκιµής. Γεµίστε µε νερό
το πλαστικό δοχείο έως το
ύψος της παραλίας …
βάλτε και µια βαρκούλα
και είσαστε έτοιµοι …

7

Φώτο 7

Αναταράξτε το νερό µε
το χέρι σας για να
αναπαραστήσετε µια
έντονη θαλασσοταραχή.
Φώτο 8

8

Για τη δηµιουργία του κύµατος ενός τσουνάµι χρησιµοποιήστε
το µπουκάλι του νερού όπως φαίνεται στις Φώτο 9 και 10

9

10

Παρατηρήστε την
Επίδραση του κύµατος
Στη στάθµη του νερού.
Φώτο 11, 12, 13

11

Το νερό αρχικά υποχωρεί

12

Στη συνέχεια
επιστρέφει µε τη
µορφή έντονου
κυµατισµού
13

14

Η στάθµη της επιφάνειας του νερού ανεβαίνει, το νερό
εισχωρεί στο εσωτερικό της στεριάς παρασύροντας τα
πάντα στο πέρασµα του . Φώτο 14, 15, 16, 17, 18, 19
15

16

17

18

19

Καταγράψτε τα αποτελέσµατα της έρευνας σας.
Φωτογραφίστε ή βιντεοσκοπήστε την κατασκευή σας.
Στείλτε το υλικό σας στο Κέντρο Περιβαλλοντικής
Εκπαίδευσης Λιθακιάς Ζακύνθου ή µέσω mail στο
seismotox@yahoo.gr .
Οι εργασίες από όλα τα σχολεία που συµµετέχουν στο
δίκτυο θα συγκεντρωθούν και θα αναρτηθούν στις
καταχωρήσεις που έχουν δηµιουργηθεί για κάθε ένα
από αυτά στην ιστοσελίδα του δικτύου.