O

S
P
E

เทคนิคทางเภสัชกรรม
เรื่อง การชั่งสาร

1.1 การชั่งผงยาโดยการเลือกใช้กระดาษ การใช้ช้อนเขา และการเคาะผงยาลงเมื่อใกล้ถึงน้ําหนัก
ที่ต้องการ
ก. การชัง่ ด้วยเครื่องชัง่ ไฟฟ้า (Top Loading Balance)
- ปรับสมดุลของเครื่องชั่ง
เครื่องชั่งไฟฟ้าส่วนใหญ่ปรับโดยการหมุนสกรูที่ขาซ้ายขวาของเครื่องชั่ง ให้สังเกตฟองอากาศที่เป็นตัวบ่งชี้
สมดุลอยู่ตรงกลางเครื่องหมายวงกลม หลักการหมุนปรับคือ การหมุนตามเข็มนาฬิกาเครื่องชั่งจะยกสูงขึ้น การ
หมุนทวนเข็ม เครื่องชั่งจะลดต่ําลง (ในขั้นนีเ้ นื่องจากเวลาจํากัด อาจมีการปรับเครื่องชั่งสมดุลให้แล้ว ซึ่งจะแจ้งให้
ผู้สอบทราบ ในกรณีนี้ก็อาจข้ามขั้นตอนนี้ได้)
- พับกระดาษชั่ง
ใช้กระดาษสะอาด ตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า โดยทั่วไปขนาด 8 ซม. X 10 ซม. พับริมด้านข้าง (ด้านยาว)
เข้ามาทั้ง 2 ด้านๆละ 1 ซม. พับด้านที่ 3 เข้ามา 2 ซม แล้วพับกลับออกไป 1 ซม. คลี่รอยพับออก จับด้านที่ 3
จีบซ้อนให้เป็นมุมกระทง ทําทั้ง 2 มุม แล้วพับส่วนที่ยาวเกินอยู่ลงเพื่อให้กระทงแข็งแรงขึ้น
- เขียนชื่อยาและน้ําหนักทีต่ ้องการชั่ง โดยเขียนลงส่วนที่พับไว้เพื่อหลีกเลี่ยงสารเคมีสัมผัสกับทีใ่ ช้เขียน
- Tare เครื่องชั่ง (auto-zero) หรือปรับน้ําหนักเครื่องชั่งเป็น 0
- อ่านฉลากขวดยา หยิบขวดยา เปิดฝาขวด
วางฝาหงายบนพื้นที่สะอาดหรือบนแผ่นกระเบื้องวางขวดยา อ่านฉลากอีกครั้งให้แน่ใจ จับช้อนด้วยมือ
ข้างที่ถนัด ลักษณะคว่ําเต็มมือ ให้นิ้วชี้วางทอดคว่ําบนด้ามช้อนเขาตักยาจากขวดยา ซึ่งถือในมือข้างทีไ่ ม่ถนัด เคาะ
นิ้วชี้ (ลักษณะคว่ํามือ) ให้ผงยาค่อยๆลงบนกระดาษ โดยเฉพาะเมื่อใกล้ถึงน้ําหนักที่ต้องการ ปิดกระจกกันลม(ถ้า
มี) สังเกตค่าน้าํ หนักจากหน้าปัดตลอดเวลาที่ชั่ง
- เมื่อได้ปริมาณที่ตอ้ งการ ยกกระดาษชั่งยาออกจากจานชั่ง ปิดกระจกกันลม ปรับน้ําหนักเป็นศูนย์
ตามเดิม ปิดฝาขวดยาให้สนิท ทําความสะอาดด้วยแปรงปัดถ้ามีผงยาหกบริเวณเครื่องชั่ง อ่านฉลากอีกครั้ง
ข. การชั่งด้วยเครื่องชั่ง 2 จาน
- พับกระดาษชั่ง ใช้กระดาษสะอาด ตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า โดยทั่วไปขนาด 8 ซม. X 10 ซม. พับริม
ด้านข้าง (ด้านยาว) เข้ามาทั้ง 2 ด้านๆละ 1 ซม. พับด้านที่ 3 เข้ามา 2 ซม แล้วพับกลับออกไป 1 ซม. คลี่รอย
พับออก จับด้านที่ 3 จีบซ้อนให้เป็นมุมกระทง ทําทั้ง 2 มุม แล้วพับส่วนที่ยาวเกินอยู่ลงเพื่อให้กระทงแข็งแรงขึ้น
- เขียนชื่อยาและน้ําหนักทีต่ ้องการชั่ง โดยเขียนลงส่วนที่พับไว้เพื่อหลีกเลี่ยงสารเคมีสัมผัสกับทีใ่ ช้เขียน
- วางกระดาษชั่งที่เหมือนกันบนจานทั้ง 2 ด้าน
- ปรับสมดุลของเครื่องชั่ง ให้สังเกตเข็มชี้ (indicator) ให้ตรงขีดศูนย์หรือตรงกลาง (ในขั้นนี้เนื่องจาก
เวลาจํากัด อาจมีการปรับเครื่องชั่งสมดุลให้แล้ว ซึ่งจะแจ้งให้ผู้สอบทราบ ในกรณีนี้กอ็ าจข้ามขั้นตอนนี้ได้)
- เติมตุ้มน้ําหนักลงบนจานชั่ง

Comprehensive Pharmacy Review

2

เทคนิค OSPE

- อ่านฉลากขวดยา หยิบขวดยา เปิดฝาขวด วางฝาหงายบนพื้นที่สะอาดหรือบนแผ่นกระเบื้องวางขวดยา
จับช้อนด้วยมือข้างที่ถนัด ลักษณะคว่ําเต็มมือ ให้นิ้วชี้วางทอดคว่ําบนด้ามช้อนเขา ตักยาจากขวดยาซึ่งถือในมือ
ข้างที่ไม่ถนัด เคาะนิ้วชี้ (ลักษณะคว่ํามือ) ให้ผงยาค่อยๆลงบนกระดาษ โดยเฉพาะเมื่อใกล้ถึงน้ําหนักทีต่ ้องการ
สังเกตค่าน้ําหนักบนหน้าปัดตลอดเวลาที่ชั่ง
- เมื่อได้ปริมาณที่ต้องการ ยกกระดาษชั่งยาออกจากจานชั่ง ปรับน้ําหนักเป็นศูนย์ตามเดิม ทําความ
สะอาดด้วยแปรงปัดถ้ามีผงยาหกบริเวณเครื่องชั่ง ปิดฝาขวดยาให้สนิท อ่านฉลากอีกครั้ง
1.2 การชั่งของเหลวข้นหนืด เช่น mineral oil หรือ glycerin เมื่อในสูตรตํารับกําหนดเป็น w/w
ของเหลวข้นหนืด หากใช้การตวงจะต้องรอเวลาให้ไหลออกนาน (draining time) และต้องทราบค่าความ
ถ่วงจําเพาะ (specific gravity) เปลี่ยนน้ําหนักเป็นปริมาตร การชั่งจึงเป็นวิธีที่สะดวก
การชั่งของเหลวปริมาณไม่มาก ให้ใช้กระจกนาฬิกา ใช้ขนาดเท่ากัน 2 อัน มีหลายขนาด เลือกขนาดให้
เหมาะ หากปริมาณมากๆ สามารถใช้บีคเกอร์ขนาดเท่ากัน 2 อัน เลือกขนาดให้เหมาะเช่นกัน
เทคนิคการชั่งเหมือนการชั่งของแข็ง หากสารหกหรือหยดไหลเปื้อนเครื่องชั่ง ให้รีบใช้กระดาษเช็ดทํา
ความสะอาด
- เขียนชื่อยาและปริมาณบนสติกเกอร์ติดบนบีกเกอร์หรือใช้ปากกาเมจิกเขียน วางบีคเกอร์ที่ใช้สําหรับใส่ยาบน
จานชั่ง ใช้แท่งแก้วช่วยในการชั่งได้
ในบางกรณีที่ไม่มีเครื่องชั่งที่มีความไวที่เหมาะสม การชั่งของเหลวปริมาณน้อย อาจใช้การเทียบจํานวน
หยดของของเหลวต่อกรัม แล้วคํานวณปริมาณหยดตามปริมาณน้ําหนักที่ต้องการ

O
S
P
E

เทคนิคทางเภสัชกรรม
เรื่อง การตวงสารและการ calibration

เทคนิคการตวง
2.1 การเลือกใช้กระบอกตวงให้เหมาะสมกับปริมาตรของของเหลวและเทคนิคในการตวง
- กระบอกตวงโดยทั่วไปมีขนาด 10, 25, 50, 100 ml
- เลือกกระบอกตวงขนาดที่ใกล้เคียงกับปริมาณที่ต้องการตวงให้มากที่สดุ เพื่อให้มีค่าคลาดเคลื่อนน้อยที่สุด
- อ่านฉลากขวดยา หยิบขวดยา เปิดฝาขวด วางฝาหงายบนพื้นที่สะอาดหรือบนแผ่นกระเบื้องวางขวดยา (หากเป็น
สารรีเอเจนต์ที่ทําด้วยแก้วซึ่งไม่ค่อยใช้ในปัจจุบันแล้ว นิยมใช้นิ้วก้อยหนีบไว้ แต่ยกเว้นน้ํายาที่เป็นกรดด่าง) ถือ
กระบอกตวงมือซ้าย โดยวางฐานกระบอกตวงไว้ระหว่างนิ้วให้มั่นคง (ไม่กํามือ)
- อ่านฉลากอีกครั้งถือโดยให้ฉลากอยู่ด้านบน ฉลากจะอยู่ในอุ้งมือ เพื่อไม่ให้เวลาน้ํายาไหลย้อยลงจะไม่เปื้อนฉลาก
- ยกกระบอกตวงระดับสายตา แตะขวดยากับปากกระบอกตวง รินยาออกจากขวดช้าๆ หากตวงยาหกหรือหยด
ให้ใช้กระดาษเช็ดให้สะอาดก่อนจะตวงต่อ โดยทั่วไป สําหรับของเหลวใส มักอ่านปริมาตรตรงระดับ lower
meniscus คือส่วนโค้งต่ําสุดของของเหลว ส่วนของเหลวสีเข้ม มักอ่านปริมาตรตรงระดับ upper minicus คือ
ส่วนโค้งบนของของเหลว ในกรณีตวงได้ปริมาตรเกิน ให้เทส่วนเกินออกจากกระบวงตวงทิ้งไปอย่างระมัดระวัง ไม่
นิยมเทคืนลงขวด
- เมื่อได้ปริมาตรที่ต้องการ ปิดฝาจุกขวด อ่านฉลากอีกครั้ง ก่อนวางขวดยาที่เดิม
- รินยาออกจากกระบอกตวงให้หมด
Pharmacy Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

3

เทคนิค OSPE

2.2 การตวงของเหลว 3 ลักษณะ เช่น สารละลายใส, สารละลายสีเข้ม, Mineral oil เป็นต้น
1. การตวงของเหลวใส เช่น น้ํา แอลกอฮอล์ เป็นต้น
- ใช้เทคนิคการตวงข้างต้น อ่านปริมาตรที่ระดับ lower meniscus (โค้งล่าง) เมื่อรินยา ปล่อยให้น้ํายา
ไหลออกกระบอกตวงจนหมด
2. การตวงของเหลวสีเข้ม เช่น ด่างทับทิม (potassium permanganate), iodine solution เป็นต้น
- ใช้เทคนิคการตวงข้างต้น อ่านปริมาตรที่ระดับ upper meniscus (โค้งบน)
3. การตวงของเหลวข้นหนืด เช่น mineral oil, glycerin น้ําเชื่อม เป็นต้น
- ใช้เทคนิคการตวงข้างต้น โดยในการรินของเหลวจากขวดยา พยายามให้ของเหลวไหลลงตรงกลาง
กระบอกตวง ไม่ให้ติดผนังด้านข้างกระบอกตวง จนปริมาตรแน่นอนแล้ว อ่านปริมาตรที่ระดับ lower meniscus
(โค้งล่าง) เมื่อรินยา ปล่อยให้ของเหลวไหลออกกระบอกตวงจนหมดซึ่งต้องใช้เวลานานมากเนื่องจากความหนืดสูง

เทคนิคการ calibration
2.3 การ calibration
การ Calibrate ของเหลวจํานวนน้อยที่มีอุปกรณ์ขนาดเกินความเที่ยงตรง เช่น ให้ตวงน้ํา 0.8 ml โดยมี
กระบอกตวง 10 ml และมี dropper ให้ ใช้สําหรับการวัดปริมาตรของเหลวปริมาณน้อยที่ไม่สามารถ ใช้กระบอก
ตวง นอกจากการใช้ pipette หรือ burette แล้ว ของเหลวที่ไม่ใช่ตัวยาสําคัญสามารถคํานวณโดย การเทียบหยด
- ใช้กระบอกตวงขนาด 10 ml ใช้หลอดหยดดูดน้ํายามา ตั้งหลอดให้ตรงในแนวดิ่ง (ไม่เอียง) หากตั้งเอียง
จะต้องระวังให้เอียงเท่ากันตลอดการเทียบหยดซึ่งจะยากกว่า นับจํานวนหยดของของเหลว 2 ml
- เมื่อได้จํานวนหยดใน 2 ml คํานวณหยด ในกรณีไม่ใช่ยาอันตราย หากไม่ได้เลขลงตัว ค่าทศนิยมเกิน
0.5 ปัดเศษขึ้น หากต่ํากว่าให้ปัดเศษทิ้งไป
- หยดของเหลวตามจํานวนหยดที่คํานวณได้
เทคนิคการ Calibrate
- ต้องทําเมื่อตวงสารน้อยกว่า 20% ของปริมาตรทั้งหมด
- เลือก cylinder ขนาดที่เหมาะสม เช่น ต้องการตวงสาร 2 ml ให้เลือก cylinder ขนาด 10 ml
- จับให้ถูกวิธีโดยใช้นิ้วโป้งจิกขีดที่ต้องการ ส่วน 4 นิ้วที่เหลือให้รวบไว้ที่ฐาน cylinder ตั้งให้ตรง และ
ให้ปริมาณสารที่ต้องการ (2 ml) อยู่ในระดับสายตา
- ใช้ Dropper ดูดสาร โดยบีบลูกยางไล่อากาศออกก่อน จากนั้นจึงค่อยจุ่มหลอดเข้าไปในขวดใส่สาร
ดูดสารขึ้นมา
- ให้ปลาย Dropper หย่อนเข้าไปใน cylinder ให้อยู่ใกล้กับปริมาณสารที่ต้องการ ( 2 ml) อย่าให้สูง
เกินไปและอยู่ตรงกลาง ระวังอย่าให้ปลายหลอดหยดสัมผัสกับผิวของ cylinder เพราะจะได้จํานวนหยดที่
ผิดพลาดได้
- นับจํานวนหยดให้ถูกต้อง
- เทียบบัญญัตยิ างค์
2 ml ใช้เท่ากับ .....หยด
0.4 ml ใช้เท่ากับ......หยด

Pharmacy Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

4

เทคนิค OSPE

เทคนิคการทํา aliquot
เทคนิคการทํา aliquot ยา จากยาเม็ด เพื่อให้ได้ขนาดความแรงต่อมื้อพอดีสําหรับผู้ป่วยแต่ละราย
ในกรณีที่ไม่สามารถหาตัวยาที่เป็นสารเคมีจากท้องตลาดในการเตรียมยา เภสัชกรอาจเตรียมยาเช่น ยาน้ําแขวน
ตะกอน ยาน้ํา ยาหยอดตา ครีมทาผิว ฯลฯ จากยาในรูปแบบต่างๆ เช่น ยาเม็ด ยาฉีด ฯลฯ ที่จําหน่ายใน
ท้องตลาดอยู่แล้ว
2.4.1 การทํา aliquot จากยาเม็ด
- คํานวณเทียบจํานวนยาเม็ดที่ต้องใช้ให้มีปริมาณยาตามต้องการในยารูปแบบใหม่
- บดยาเม็ดให้ได้ผงละเอียด นําไปเตรียมยารูปแบบใหม่ การนําไปใช้จะเป็นรูปผงยาหรือกระจายใน
ของเหลวให้พิจารณาจากลักษณะของรูปแบบของยาที่ต้องการเตรียม
2.4.2 การทํา aliquot จากยาฉีด
- คํานวณเทียบจํานวนมิลลิลติ รของยาฉีดที่ต้องใช้
- หากเป็นยาฉีดผง จะต้องทําการ reconstitution โดยการเติมน้ํากระสายลงไปละลาย ปริมาณน้าํ
กระสายที่เติมคํานวณได้จากการหักลบจากปริมาตรของผงยาซึ่งจะสามารถทราบจากข้อมูลในใบแทรกผลิตภัณฑ์
เมื่อละลายยาเป็นสารละลายแล้ว ดูดยาฉีดออกมาให้มีปริมาตรตามที่คํานวณเทียบ

O
S
P
E

เทคนิคทางเภสัชกรรม
เรื่อง การบดผสมยา

เทคนิคการผสมยา
3.1 การบดผงยา การผสมผงยาด้วยโกร่ง
1. การบดผงยา
- การบดผงยาที่ไม่ติดสี (staining) โดยทั่วไป ใช้โกร่งกระเบื้อง (porcelain mortar & pestle)
- ให้ทําการบดก่อนการชั่งยา
- ใส่สารลงตรงกลางโกร่ง มือข้างที่ถนัดถือลูกโกร่ง มือข้างไม่ถนัดยึดจับขอบด้านข้างโกร่ง โดยทั่วไป ถือ
ลูกโกร่งลักษณะคล้ายการจับปากกา เพื่อให้สามารถเคลื่อนหมุนลูกโกร่งในลักษณะบิดข้อมือได้อย่างอิสระโดย
ข้อศอกไม่ต้องกางขยับออก
- หมุนลูกโกร่งวนเป็นวงกลมตามเข็มนาฬิกาหรือทวนเข็มจากก้นโกร่งขึ้นไปใกล้ขอบโกร่ง แล้ววนลงอีก
สลับกัน จนได้ผงยาละเอียดตามต้องการ
- หากผงยาติดโกร่ง ใช้มือข้างที่ไม่ถนัดถือ spatula แซะขูดได้โดยไม่จําเป็นต้องวางลูกโกร่งลงและใช้มือ
ข้างที่ถนัดจับ spatula เพราะเสียเวลาและผงยาจะเปื้อนลูกโกร่งที่นํามาวางพักไว้
- ของแข็งบางชนิด เมื่อบดโดยตรงจะเกิดจับก้อนเหนียว เช่น camphor จะต้องเติมตัวทําละลายที่
ระเหยง่าย เช่น แอลกอฮอล์ เล็กน้อยหยดลงบนสารระหว่างบด จะได้ผงละเอียด เรียกว่า pulverization by
intervention
Pharmacy Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

5

เทคนิค OSPE

2. การผสมผงยา
- เป็นการ trituration ซึ่งไม่ต้องการแรงบดผสม การผสมจึงใช้โกร่งแก้ว (glass mortar & pestle)
ผสมผงที่ละเอียดแล้ว
- ใช้เทคนิค geometric dilution โดยใส่ผงยาที่มีปริมาณน้อยที่สุดก่อน จากนั้นเติมสารอื่นจํานวน
เท่ากันกับที่มีอยู่ในโกร่ง บดผสมจนเข้ากันเบาๆ (โดยลักษณะการหมุนลูกโกร่งเหมือนการบด) เติมสารที่เหลือใน
ลักษณะเท่ากับที่มีในโกร่งไปเรื่อยๆจนสารหมด
การผสมผงยาจํานวนน้อย บางครั้งอาจใช้ slab & spatula เรียกว่า spatulation
- วาง slab ทีข่ อบโต๊ะให้สันด้านล่างยันอยู่นอกขอบโต๊ะเพื่อทําให้ slab วางราบไม่เอียง มือซ้ายถือด้าม
slab มือขวาถือ spatula การจับ spatula ให้จับในลักษณะคว่ํามือ นิ้วชี้ทาบไปตามแผ่น spatula เพื่อใช้ช่วย
บังคับให้ spaula อ่อนไปตามแรงบดผสม หมุนวน spatula ในลักษณะวนเป็นวงกลมจากในไปนอกแล้ววนกลับ
หรือวนเป็นเลขแปดหรือขดลวดอย่างใดอย่างหนึ่ง บี้ให้ทั่ว ใช้ spatula ปาดให้ผงยามารวมกันเป็นกองเป็นครั้ง
คราวตรงกลาง
- ใช้ geometric dilution เช่นเดียวกับการผสมโดยโกร่ง
3.2 การทํา geometric dilution เช่น การผสมผงยาทั้งในโกร่ง และบน slab และการผสมผงยาและ
น้ําตาล lactose หรือแป้งเป็นสารเจือจาง

อุปกรณ์การบดและการผสมผงยา มี 2 แบบ
1. โกร่งและลูกโกร่ง (Mortar & Pestle) ใช้ผสมผงยาที่มีปริมาณมาก
- โกร่งกระบื้อง ผนังด้านในมีความฝืดมากกว่าจะช่วยในการบดให้ละเอียดกว่าโกร่งแก้ว
จึงเหมาะสมในการบดผงยาและช่วยในการกระจายตัววัตรภาคภายในในการเตรียมอิมัลชั่น
ซึ่งโดยทั่วไปมักใช้โกร่งกระเบื้อง
- โกร่งแก้ว มักใช้บดผงยาที่มีสี
* ผงยาที่เป็นของแข็งทุกชนิดจะต้องบดให้ละเอียดก่อนนํามาชั่งเพื่อเตรียมยา *
เทคนิคการใช้โกร่ง
- จับลูกโกร่งด้วยมือขวาโดยใช้นิ้วชี้ นิ้วกลางและนิ้วนางประคองด้านล่างของด้ามลูกโกร่ง โดยใช้
นิ้วหัวแม่มือกดด้านบน เพื่อบังคับให้ลูกโกร่งให้หมุนตามทิศที่ต้องการ มือซ้ายกดยึดขอบโกร่งไว้ (กรณีถนัดซ้าย
ก็สลับกัน) หรือจับแบบปากกา
- บดหรือผสมโดยหมุนข้อมือไปด้านซ้ายหรือด้านขวาตามแต่ถนัด ควรหมุนไปทางเดียวกัน
- ใส่ผงยาที่จะบดลงตรงกลางของโกร่งโดยยกลูกโกร่งขึ้นทุกครั้งที่ใส่ยา
- จุดทีล่ ดขนาดผงยา คือปลายสุดของลูกโกร่งและเส้นรอบกระเปาะที่กว้างที่สุดของลูกโกร่งเท่านั้น การ
บดควรบดให้ทั่วโดยหมุนลูกโกร่งวนตั้งแต่ก้นโกร่งขึ้นมาถึงส่วนกลางของขอบโกร่ง แล้วหมุนวนทิศทางเดิมจาก
ขอบโกร่งลงสู่ก้น ทําเช่นนี้จนได้ผงยาละเอียดตามความต้องการ
- ถ้าผงยาชื้นหรือมีลักษณะกึ่งแข็งติดผนังด้านในของขอบโกร่งควรใช้ spatula ขูดที่ติดด้านข้างของขอบ
โกร่งลงไปบดลักษณะเดิมจนละเอียดเท่ากันอย่างสม่ําเสมอ

Pharmacy Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

6

เทคนิค OSPE

2. Slab & Spatula เรียกวิธีนี้ว่า “Spatulation” ใช้ผสมผงยาทีม่ ีปริมาณน้อย ซึ่งวิธีนี้สามารถย่อยขนาดได้
ดีและสม่ําเสมอ เพราะเมื่อกดด้าน spatula ส่วนปลายของสแตนเลสจะกดทับ แนบสนิทกับslab ได้ในพื้นที่มาก
จึงเป็นทั้งการผสมและการย่อยขนาดได้พร้อม ๆ กัน
เทคนิคการใช้ Slab & Spatula
- วาง slab ให้ไม้ยึดด้านล่างอยู่ขอบโต๊ะโดยใช้มือซ้ายจับด้าม slab และมือขวาจับด้าม spatula โดยใช้
นิ้วชี้กดกลาง spatula เพื่อเพิ่มน้ําหนักของการบดผสม (กรณีที่ถนัดซ้ายให้กลับกัน)
- กองผงยาลงตรงกลางแผ่น slab กดปลายแผ่นสแตนเลสบนยาส่วนปลายของ spatula จะกดทับยา
กับแผ่น slab กดป้ายไปมาเป็นวงกลม หรือวนเป็นเลขแปดก็ได้ เพื่อย่อยขนาดและผสมผงยาให้เข้ากัน
- ดูความเรียบเนียน เพราะมีคะแนนตรงนี้จากอาจารย์ผู้คุมสอบด้วย
- เทคนิคถูกก็ได้คะแนนอย่างง่ายๆ

การบดผสมผงยาโดยวิธี Levigation
3.3 การ levigate ผงถ่านกับ ointment หรือ cream สีขาวบน slab
การบดผสม (levigation) ใช้สําหรับลดขนาดผงยาและบดผสมผงยาเข้ากับครีมหรือขี้ผึ้งโดยใช้สารช่วยบด
(levigating agent) โดยทั่วไปมักใช้ slab & spatula อาจทําโดยใช้โกร่งและลูกโกร่งก็มี
- เลือกสารช่วยบดผสมที่เหมาะสม กล่าวคือ เป็นของเหลวหนืดที่ต้องไม่ละลายสารที่บดแต่เข้ากันได้กับ
ครีมหรือขี้ผึ้ง เช่น glycerin, mineral oil
- วาง slab ลงบนโต๊ะให้ราบ จับด้วยมือซ้าย เทผงยาลงบนกลาง slab ใช้มือขวาจับ spatula บดผงยา
เบาๆ ให้ละเอียด การจับ spatula ให้จับในลักษณะคว่ํามือ นิ้วชี้ทาบไปตามแผ่น spatula เพื่อใช้ช่วยบังคับให้
spatula อ่อนไปตามแรงบดผสม
- เติมสารช่วยบดผสมประมาณ 2-3 หยด พอทั่ว บดผสมไปมาจนได้เนื้อเนียน (smooth paste) กวาดให้
ผงยาอยู่ตรงกลาง
- กองครีมหรือขี้ผึ้งวางบน slab ด้านข้างๆผงยา ใช้ spatula ปาดครีมปริมาณใกล้เคียงกับผงยาก่อนมา
ผสมแบบ geometric dilution ทําเช่นนี้จนได้ครีมหรือขีผ้ ึ้งเป็นเนื้อเดียวกัน การบดผสมให้หมุนวน spatula ใน
ลักษณะวนเป็นวงกลมจากในไปนอกแล้ววนกลับ หรือวนเป็นเลขแปดหรือขดลวดอย่างใดอย่างหนึ่ง บดให้ทั่ว ใช้
spatula ปาดให้ผงยามารวมกันเป็นกองเป็นครั้งคราวตรงกลาง

เทคนิคการ livigation
เป็นการผสมผงยาให้เข้ากับยาพื้น ควรเลือกใช้สารช่วยในการบดยาพื้น การ livigate นอกจาจะช่วย
ลดขนาดของผงยาแล้ว ยังเป็นการไล่ฟองอากาศที่แทรกระหว่างผงยาออกช่วยให้ผงยา เข้ากับยาพื้นได้ง่ายขึ้น
หลักการเลือก livigating agent มีดังนี้
1. ต้องเป็นของเหลวที่มีคุณสมบัติเช่นเดียวกับยาพื้น
- ยาพื้นมีคุณสมบัติละลายในน้ําหรือผสมเข้ากับน้ําได้ดี เป็น o/w cream base ใช้ glycerin,
propylene glycol, sorbitol เป็น livigating agent
- ยาพื้นมีคุณสมบัติเป็นน้ํามันหรือเข้ากับน้ํามันได้ดี เป็น w/o cream base ใช้ mineral oil เป็น
livigating agent
2. ถ้าผงยาที่ใช้มากกว่า 10% ของตํารับการใช้ melted base เป็น livigating agent เพราะถ้าใช้
สารอื่นนอกจากตํารับยาพื้นเป็น livigating agent จะใช้ในปริมาณทีม่ ากเกินไป ทําให้ความข้นหนืดของเนื้อยา
เปลี่ยนแปลงไป โดยเฉพาะยาเหน็บจะไม่สามารถเกาะกันเป็นแท่ง
Pharmacy Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

7

เทคนิค OSPE

3. ปริมาณ livigating agent ที่ใช้ขึ้นกับปริมาณของผงยา ควรใช้ปริมาณน้อยที่สุดที่ทําให้ผงยาชื้นอยู่
ในลักษณะเพสท์ เพราะนอกจากจะทําให้ผงยาไม่ฟุ้งกระจายขณะบดแล้วยังเกิดแรงฝืดที่จะช่วยในการบี้บดผงยา
ให้ละเอียดมากขึ้น
4. livigating ที่เลือกใช้ต้องไม่ละลายผงยา***

O
S
P
E

เทคนิคทางเภสัชกรรม
เรื่อง การกรองสาร

เทคนิคการกรอง
4.1 การกรอง การพับกระดาษกรอง
1. การพับกระดาษกรอง มี 2 แบบคือ plain filter ใช้กับการกรองสําหรับเก็บตะกอน และ plaited
filter ใช้กับการกรองเก็บน้ํายาที่กรองได้ (filtrate) ซึ่งใช้ในทางเภสัชกรรมเพื่อเตรียมน้ํายาต่างๆ
Plain Filter
- พับทบให้ได้ 60 องศา โดยพับสี่แล้วให้เหลื่อมเล็กน้อย ฉีกมุมกระดาษกรองเล็กน้อยเพื่อให้กระดาษ
กรองแนบกรวย
Plaited Filter
- พับแบบจีบให้มีจีบ 16 หรือ 32 จีบเป็นอย่างน้อย โดยการพับทบไปเรื่อยๆ ควรระวังให้ขนาดจีบ
เท่ากัน มีลักษณะจีบเข้าออกสลับกันเพื่อเพิ่มพื้นที่กรองได้สม่ําเสมอ (เป็นการกรองเอาสารละลายใส ไม่ต้องคน)
2. การกรอง
- เลือกขนาดกรวยกรองให้พอเหมาะ กระดาษกรองควรอยู่ต่ํากว่าขอบกรวยประมาณ 0.5-1 ซม.
- วางกระดาษกรองที่พับแล้วลงในกรวย นํากรวยกรองไปวางบน supportory funnel
- ทําให้กระดาษกรองเปียกชื้นด้วยของเหลวที่เป็นชนิดเดียวกับกระสายยา เช่น น้ํา แอลกอฮอล์ หยดด้วย
หลอดหยดพอเปียก
- ใช้บีกเกอร์หรือฟลาสก์รองรับน้ํายาที่กรอง โดยปลายกรวยด้านแหลมแตะที่ผนังบีกเกอร์หรือฟลาสก์ต
ลอดการกรอง เทน้ํายาลงในกรวยโดยใช้แท่งแก้วตั้งตรงหรือเอียง 45 องศา นําลงไปด้านข้างๆ ไม่ควรเทโดยตรง
ลงกลางกรวยเพราะกระดาษกรองอาจจะทะลุ
- หากกรองสารที่ระเหยง่าย ให้นํากระจกนาฬิกาปิดที่กรวยกรองและใช้แผ่นฟิล์มปิดปากภาชนะรองรับ
หรือใช้ขวดปากแคบรองรับน้ํายาที่กรอง
3. การกรองด้วยสําลี ใช้กรณีกรองฝุ่นผง และใช้กับของเหลวข้นหนืด เช่น น้ําเชื่อม สารสกัด
- ใช้สําลีสะอาด แผ่เป็นแผ่นบางๆ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 นิว้ วางบนกรวยกรอง
- ทําให้ชื้นเช่นเดียวกับกรองด้วยกระดาษกรอง
- เมื่อกรองเสร็จให้ใช้แท่งแก้วกดบีบให้น้ํายาที่ค้างอยู่ในแผ่นสําลีกรองให้หมด
4. การกรองด้วยผ้าขาวบาง ใช้กรณีกรองฝุ่นผง และใช้กบั ของเหลวข้นหนืด เช่น น้ําเชื่อม สารสกัด
- ใช้ผ้าทีซ่ ักสะอาดล้างสิ่งเจือปนออกแล้ว พับ 2 หรือ 4 ทบให้มีความหนาตามต้องการ วางลงบนกรวย
กรอง
Pharmacy Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

O
S
P
E

เทคนิค OSPE

8

เทคนิคทางเภสัชกรรม
เรื่อง การหลอมและให้ความร้อน

การหลอมและใช้ความร้อน
6.1 การหลอม เทคนิคการใช้ความร้อน
1. เทคนิคการควบคุมและให้ความร้อน
1) การให้ความร้อนโดยตรง (direct heat)
- วางตะเกียง (burner) หรือเตาไฟฟ้า (hot plate) บนแผ่นกระเบื้องทนไฟ ระวังให้หา่ งจากวัสดุติดไฟ
และเครื่องใช้อื่นเช่น เครื่องชั่ง
- การจุดตะเกียง ปรับ collar ที่ตะเกียงให้อากาศเข้าพอเหมาะ
- เปิดก๊าซ จากนั้นจุดไฟ ปรับจนได้เปลวไฟชนิด nonluminous flame
- หากใช้ตะเกียง ให้วางขาตั้ง (tripod) นําแผ่น wire gauze มาวางบนขาตั้ง
- หากใช้เตาไฟฟ้า ให้นําแผ่น wire gauze มาวางบนเตาไฟฟ้า
- ตั้งภาชนะที่ใส่สารที่ต้องการให้ความร้อนบน wire gauze เช่น beaker, casserole หากต้องการ
ควบคุมความร้อน ให้ใช้เทอร์โมมิเตอร์วัดอุณหภูมิที่ของเหลว
2) การให้ความร้อนจากหม้ออังไอน้ํา (water bath)
ใช้กรณีต้องการให้ความร้อนแก่สารทีส่ ลายได้ง่ายที่อุณหภูมิไม่เกิน 100 องศาเซลเซียส เช่น wax, fat
บางชนิด หรือใช้ในการระเหยแห้ง
- เติมน้ําลงใน water bath พอประมาณไม่เต็มเกินไป ปิดฝา วางตั้งบนขาตั้งหรือเตาไฟฟ้าโดยไม่ต้องใช้
wire gauze
- เมื่อน้ําเดือด เปิดฝาที่เป็นวงแหวนจนได้ขนาดที่พอตั้งภาชนะได้พอดี ตั้งภาชนะลงบนฝาให้ไอน้ําแผ่
กระจายความร้อน (ในบางกรณี สามารถใช้ภาชนะจุ่มลงในหม้ออังไอน้ํา)
2. การหลอม
- หากจุดหลอมเหลวไม่สูงเกิน 100 องศาเซลเซียส ใช้หม้ออังไอน้ํา หากสูงเกินให้ความร้อนโดยตรงอย่าง
ระมัดระวังเพราะจะสลายง่าย
- ใช้ casserole หรือ beaker ใส่สารที่ต้องการหลอม โดยทั่วไปนิยมหลอมสารที่มีจุดหลอมเหลวสูงสุด
ก่อน จากนั้นจึงเติมสารที่มีจดุ หลอมเหลวต่ํากว่าลงมาเป็นลําดับ (order of melting point) ในบางกรณีเช่นจุด
หลอมเหลวของสารไม่สูงมากนักและมีค่าใกล้เคียงกัน อาจนํามาหลอมรวมกันได้
- ใช้แท่งแก้วคนขณะให้ความร้อนตลอดเวลา
- หากมีฝุ่นผง ต้องกรองขณะร้อน โดยใช้ผา้ ขาวบาง (ไม่ต้องทําให้เปียก) หุ้มวางบนบีคเกอร์ขนาด
พอเหมาะโดยไม่ใช้กรวยกรอง เทสารที่หลอมเหลวลงบนผ้า ใช้แท่งแก้วบีบส่วนที่ค้างอยู่ออกจนหมด

Pharmacy Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

O
S
P
E

9

เทคนิค OSPE

เทคนิคทางเภสัชกรรม
เรื่อง การเจือจางสาร

การผสมยาน้ําและเจือจางตามความแรงที่กาํ หนด
7.1 เทคนิคในการผสมยาน้ําให้ได้ความเข้มข้นหรือสัดส่วนที่กําหนด
- หากผงยาเป็นผลึก เป็นผงหยาบ ให้บดก่อนชั่ง
- คํานวณปริมาณโดยประมาณ (approximate volume)ของน้ํากระสายในตํารับ ใช้สว่ นหนึ่งของน้ํากระสาย
นิยมปริมาณ 3/4 ของปริมาณน้ํากระสายในตํารับในการนํามาละลายผงยา
- ใส่ผงยาลงในบีคเกอร์ เติมน้ํากระสายที่คํานวณได้โดยการตวงจากกระบอกตวงขนาดที่ใกล้เคียงกับปริมาตรที่
ต้องการตวง ใช้แท่งแก้วคนให้ผงยาละลายจนหมด
- เทสารละลายลงในกระบอกตวง ปรับปริมาตรโดยการเติมน้ํากระสายจนถึงปริมาตรที่ต้องการ เทกลับลงในบีค
เกอร์แล้วคนผสม แล้วบรรจุขวด
7.2 การเจือจางยาให้มีความแรงตามที่กําหนด เช่น แอลกอฮอล์ น้ํายาฆ่าเชื้อ
- คํานวณปริมาณของสารที่ต้องใช้เพื่อนํามาเจือจางที่เป็นสารละลายที่เข้มข้นกว่า เช่น stock solution
- ตวงสารละลายเข้มข้นมาโดยใช้เครื่องตวงที่เหมาะสม เช่น ดูดโดยใช้ pipet หรือตวงโดยกระบอกตวง ใส่
สารละลายลงในภาชนะสําหรับเตรียมที่มีขนาดเหมาะสม เช่น บีคเกอร์
- เติมตัวทําละลายหรือน้ํากระสายลงไปผสม ใช้แท่งแก้วคนให้ผสมเข้ากัน
- เทลงในกระบอกตวง ปรับปริมาตรให้ได้ตามต้องการ
การเจือจางสาร
ความแรง
Alcohol USP=95%, BP=96%
ตัวอย่าง เตรียม alcohol 70% จาก 95 % จํานวน 50 ml
แอลกอฮอล์ 95 %
70 ส่วน (ml)
70 %
น้ํา
0%
25 ส่วน (ml)
รวม 95 ส่วน (ml)
ต้องการเตรียม Alcohol 70% จํานวน 50 ml
เตรียม alcohol 70 % จาก ทั้งหมด 95 ส่วน ใช้ Alcohol USP 70 ส่วน
เตรียมทั้งหมด 50 ส่วน ใช้ Alcohol USP (70 ×50) / 95 = 36.84 ส่วน (ml)
เพราะฉะนั้น ต้องใช้นา้ํ เท่ากับ 50 – 36.84 = 13.16 ส่วน (ml)
การเตรียม
1. ตวง alc. ใส่ใน cylinder ขนาดที่เหมาะสมที่สุด (cylinder ที่เลือกต้องใกล้เคียงกับปริมาตรที่ต้องการ
มากที่สุด)
2. ตวงน้ําใส่ใน Cylinderขนาดที่เหมาะสมเช่นกัน
3. เท alc. ใส่ในบีกเกอร์ จากนั้นจึงเติมน้ํากลั่นลงไปผสม คนให้สารละลายเข้าดี
นําสารละลายที่ผสมเข้ากันดีแล้ว เทใส่ใน Cylinder ปรับปริมาตรด้วยน้ํากลั่นอีกครั้ง
Pharmacy Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

O
S
P
E

เทคนิค OSPE

10

เทคนิคทางเภสัชกรรม
เรื่อง ทักษะการระบุ Dosage Form

การระบุชนิด / รูปแบบของยาจากลักษณะภายนอก
หมายถึงสามารถบอกได้จากลักษณะภายนอกของยาที่เห็นว่าเป็นชนิดหรือรูปแบบของยาใด ต่อไปนี้

ยารูปแบบของแข็ง (solid dosage forms)
1. Powders : ยาผง – เภสัชภัณฑ์กลุ่มนี้มักเป็นยาปฏิชีวนะหรือวิตามินที่ไวต่อความชื้นเป็นพิเศษ เช่น
ORS ผงพิเศษ
2. Granules : ยาแกรนูล – ลักษณะจะเป็นเม็ดเล็ก...เล็ก ตัวอย่างยา เช่น
Fluimucil®(Acetylcysteine) Granules เป็นต้น
3. Hard Gelatin Capsules : ยาแคปซูลแข็ง(hard capsules) ซึ่งทุกคนคงเข้าใจดี
4. Soft Gelatin Capsules : ยาแคปซูลอ่อน (soft capsules) เช่นพวกน้ํามันตับปลา วิตามินอี
วิตามินเอ
5. Tablets : ยาเม็ด
• Lozenges : คือยาอม อันนี้คุณต้องรู้นะ เช่น strepsil® Mybacin® ดีกัวดีน หรือ ยาฆ๋าเชื้อรา
โครไตรมาโซลแบบเม็ดอม เป็นต้น
• Pills : ยาเม็ดเล็กๆ เช่น ยาลูกกลอนเม็ดเล็กๆ ยาอมสมุนไพรที่เป็นเม็ดเล็กๆดําๆอ่ะ
• Pastilles : ยาอมเม็ดหนึบๆ เช่น ฮัดสันจูจู๊บบบบบ
• Vaginal suppository tablets : ยาเหน็บช่องคลอดรักษาเชื้อราไง
6. Coated Tablets : ยาเม็ดเคลือบ
• Sugar coated tablets : ยาเม็ดเคลือบน้ําตาล เวลาสังเกตจะเห็นว่ายารูปแบบนี้จะเคลือบ
หนาๆและมันวาว เช่น Vitamin B complex
• Film coated tablet : ยาเม็ดเคลือบฟิล์ม ลักษณะภายนอกเมื่อมองจะดูมันแบบด้านๆไม่วาว
เหมือน sugar coated tablet เช่น Ibuprofen
• Enteric coated tablets :ยาเม็ดเคลือบฟิล์ม อันนี้จะทราบยากเนื่องจากต้องรู้ว่ายาดังกล่าว
ต้องทําให้อยู่ในรูปแบบที่ต้องการให้แตกตัวในลําไส้เล็ก เช่น diclofenac, omeprazole เป็นต้น
รูปแบบยาที่จะไปขยายความข้อมูลข้างต้น เช่น
- ยาเตรียมลักษณะผงฟู่ : Effervescents ซึ่งอาจเป็นได้ทั้ง Tablets เช่น Calcium แบบเม็ดฟู่ เป็น
Powders เช่น อีโน จําไว้ว่าต้องระบุรูปแบบยาให้ชัดเจน ครบถ้วน

ยารูปแบบของเหลว-ยาน้ําใส
1. Solutions : ยาสารละลาย ยาน้ําปรุง (waters) ยาอิลิกเซอร์ (elixirs) ยาสปิริต (spirits)
2. Syrups : ยาน้ําเชื่อม ลักษณะเป็นสารละลายใส ไม่หนืดมาก ไม่ตกตะกอน เมื่อส่องกับไฟจะไม่เห็น
การกระเจิงของแสง จะต้องไม่ขุ่นด้วย ถ้าขุน่ ไม่ใสต้องระวังจะสับสนกับ emulsions หรือsuspensions ได้นะ
Pharmacy Rx’24

Khon Kaen University

Emulsions : อันนี้ก็เช่นน้ํามันตับปลา พวกยาระบาย mineral oil ลักษณะเมื่อมองภายนอกจะดู หนืดสุดๆ ดูขุ่นๆ ส่องกับไฟแล้วจะกระเจิงแสง 4.Comprehensive Pharmacy Review 11 เทคนิค OSPE ยารูปแบบของเหลว-ยากระจายตัว 1. Creams : ยาครีมเป็นอิมัลชั่นที่เข้มข้นจนจะแข็งแล้วอ่ะ 2. ผลิตภัณฑ์ยาฉีด 5. Ointments : ยาขี้ผึ้ง จะหนืดและมันมากว่ายาครีม 3. Lotions : ก็โลชั่นที่ทาตัวนั่นหล่ะ ลักษณะขุ่นข้นมากกว่าอิมัลชั่น 5. ผลิตภัณฑ์ควบคุมการปลดปล่อยยา (controlled released products) 6. ยาคอลลอยด์ (colloids) ยารูปแบบกึ่งเหลวกึ่งแข็ง 1. Suppositories : ยาเหน็บ อันนี้เหน็บได้ทั้งรูทวารหนัก และช่องคลอด แบบเหน็บรูทวารหนัก ส่วนมากจะเป็นยากึ่งแข็งกึ่งเหลว ให้ใช้คําว่า Rectal suppositories แต่ถ้าเป็นยาเหน็บช่องคลอดมักจะอยู่ใน รูปแบบยาเม็ด (Tablets) อื่นๆ 1. Pastes : ยาเพสต์ เนื้อยาจะมีลักษณะหยาบ เช่น triamcinolone oral pastes (Kenalog®) 4. ระบบการนําส่งยา (drug delivery systems) จุดสังเกต : • การเขียนรูปแบบยาทุกครั้งต้องมีการเติม “S” ด้วย ห้ามลืมเป็นเด็ดขาด • หากสามารถเปิดฝาดมได้ ให้ดมดูจะได้คาดการณ์จากประสบการณ์ได้ว่าเป็นยารูปแบบใด (อันนี้ก็เป็น เทคนิคเฉพาะตัวนะ) • การเขียนรูปแบบยาต้องเขียนแบบ technical term คือเป็นภาษาอังกฤษ และต้องเขียนให้ถูกต้องทุก ตัวอักษร มิฉะนั้นจะไม่ได้คะแนน • ระบุรูปแบบยาให้ชัดเจนที่สุด เช่น ถ้าเป็นยาเม็ดฟู่ให้เขียนเป็น Effervescent Tablets ถ้าเป็นผงฟู่แบบ อีโนให้เขียนเป็น Effervescent Powders Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . Liniments : ยาถูนวด เช่นนี่เลย น้ํามันมวย 6. Suspensions/Magmas : ยาน้ําแขวนตะกอน มันคือรูปแบบยาที่ไม่ละลายน้ําหรือเสื่อมสลายเมื่อ โดนน้ํา ตะกอนมันจะนอนก้นข้างล่างเมื่อเขย่าจะเกิดการกระจายตัว เช่น ยาลดกรด ที่ต้องระวังคือ คาลาไมน์ มัน จะบอกว่าเป็นโลชั่นแต่แท้ที่จริงแล้วมันคือ Suspension 3. Mixtures : ยาน้ําผสม เป็นการผสมของสารหลายชนิด เช่น ยาแก้ไอน้ําดํา (Brown mixtures) ยาขับ ลม (Mixture Carminative) ลองดมๆดูแล้วคุณจะติดสินใจได้ง่ายขึ้นมันจะเป็นกลิ่นแบบสมุนไพรอ่ะนะ มันอาจจะ มีตะกอนนอนที่ก้นขวด หรือลอยไปลอยมา 2. Nebulizer nasal drops ยาหยดจมูก 3. Ear/Eye drops : ยาหยอดหู หยอดตา 4. Inhalations : เช่น ยาดมอ่ะ .Aerosol Inhalations : ยาสูดพ่นแบบ Aerosol เช่น Ventolin® MDI 2. Gels : ยาเจล ก็เป็นเจลใสๆไงอ่ะ 5.

Acetyicysteine Calamide. Vitamin C Fumucil. MOM Ibuprofen Vitamin B complex Vitamin E ยาอมต่าง ๆ น้ํามันมวย ORS. ดีแชมป์ ยาลูกกลอน Proctosedyl Canesten suppo® ยาหยอดจมูก รูปแบบ Effervescent powder granule Suspension / magma Film coated tablet Sugar coated tablets Soft gelatin capsule Lozenges Liniment Powder Pills Suppository Vaginal tablet Nebulizer nasal drop ข้อมูลน่ารู้ การเลือกบรรจุภัณฑ์ให้เหมาะกับชนิด / รูปแบบของยา ยาที่ต้องเก็บในภาชนะ/บรรจุภัณฑ์ตามที่เหมาะสม แก้วชนิดต่าง ๆ พลาสติกชนิดต่าง ๆ โลหะ การใช้ภาชนะป้องกันแสง ความชื้น ภาชนะบรรจุ ภาชนะ คือสิ่งที่ใช้สําหรับใส่ของ ในที่นี้คือบรรจุยาเตรียม และอาจสัมผัสกับยาเตรียมโดยตรงก็ได้ immediate container คือภาชนะที่มีการสัมผัสกับยาเตรียมโดยตรงตลอดเวลา closure หรือจุกปิด ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของภาชนะ ภาชนะที่ใช้ไม่ควรทําปฏิกิริยากับยาเตรียมที่บรรจุอยู่ทั้งทางกายภาพและเคมี จนทําให้ความแรง (strength) คุณภาพ (quality) และความบริสุทธิ์ (purity) ของยาเตรียมเปลี่ยนแปลงไปเกินกว่าที่กําหนดไว้ตาม เภสัชตํารับ เภสัชตํารับกําหนดภาชนะสําหรับบรรจุยาเตรียมชนิดต่างๆสําหรับเภสัชกรและผู้จ่ายยาดังนี้ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .Comprehensive Pharmacy Review 12 เทคนิค OSPE • ต้องมีความรอบรู้ถึงรูปแบบยา/เภสัชภัณฑ์ที่มีการควบคุมการปลดปล่อยตัวยา เช่น enteric coated tablet เป็นต้น ยกตัวอย่าง omeprazole จะเป็นยารูปแบบ Enteric coated granules in hard gelatin capsules เป็นต้น การบอกรูปแบบยา (ต้องตอบเป็นศัพท์เทคนิค) ต้องใช้ความรู้ที่เรียนมาในการสังเกต จดจําจากการฝึกงาน แต่ตัวที่เจอในข้อสอบบ่อย ๆ เช่น ยา Eno.

Comprehensive Pharmacy Review 13 เทคนิค OSPE ภาชนะบรรจุมีได้หลายลักษณะ เภสัชตํารับกําหนดให้เลือกใช้ตามความเหมาะสมแล้วแต่กรณี และมี คําศัพท์ที่ใช้เรียกภาชนะนั้น ๆ ดังต่อไปนี้ child resistant packaging เป็นการบรรจุยาลงในภาชนะที่มีการป้องกันไม่ให้เด็กเล็กเปิดได้ง่าย แต่ จะไม่ยุ่งยากสําหรับผู้ใหญ่ เช่น ออกแบบฝาปิดขวดยาให้การเปิดต้องใช้ท่าทางหลายลักษณะพร้อมกัน เช่น ขณะ หมุนเปิดออกต้องมีการกดฝาด้วย หรือ กดฝาลงและยกขึ้นเพื่อให้ฝาเปิดออก tamper resistant packaging หรือ tamper evident packaging หรือ tamper proof packaging เป็นภาชนะบรรจุที่ได้มีการปิดผนึก ซึ่งจะต้องทําลายหรือฉีกผนึกเหล่านั้น เมื่อต้องการเปิดภาชนะ บรรจุยา วัตถุประสงค์คือให้เป็นที่สังเกตเพื่อให้เกิดความปลอดภัยแก่ผู้ใช้ เพื่อไม่ให้สามารถนําสิ่งปนปลอมอื่น บรรจุลงไปได้โดยเฉพาะยาปราศจากเชื้อ light-resistant container คือภาชนะที่สามารถปกป้องยาเตรียมจากผลของแสงด้วยคุณสมบัติของสาร ที่เป็นส่วนประกอบของภาชนะ รวมทั้งสารทีใ่ ช้เคลือบภาชนะด้วย อาจใช้ภาชนะใส ปราศจากสี หรือโปร่งแสง และป้องกันแสงโดยการปิดภาชนะด้วยวัสดุทึบแสง ในกรณีนี้ต้องมีฉลากที่ระบุว่าภาชนะนี้ต้องปิดด้วยวัสดุทึบแสง จนกว่าจะมีการใช้หรือจ่ายยาเตรียม light-resistant container ใช้สําหรับบรรจุยาเตรียมที่ระบุว่า “protect from light” (หรือป้องกันแสง) well-closed container เป็นภาชนะที่ใช้ปกป้องยาเตรียมจากฝุ่นละอองภายนอก และป้องกันการ สูญเสียยาเตรียมที่บรรจุอยู่ ภายใต้สภาวะการใช้ ขนส่ง เก็บรักษาและแจกจ่ายปกติ tight container เป็นภาชนะที่ปกป้องยาเตรียมจากการปนเปื้อนของสารจากภายนอกทั้งในสภาวะ ของเหลว ของแข็งและก๊าซ ป้องกันการสูญเสียยาเตรียม และป้องกันการเปลี่ยนแปลงจากผลึกยาเป็นผงยา (efflorescence) การเยิ้มของยาจากการดูดน้ํา (deliquescence) หรือการระเหย ภายใต้สภาวะการใช้ ขนส่ง เก็บรักษาและแจกจ่ายปกติ และยังสามารถปิดได้แน่นหลังจากเปิดด้วย อาจใช้ hermetic container แทน tight container ในกรณีของยาเตรียมที่มีการจ่ายแบบ single dose ได้ hermetic container ใช้เพื่อป้องการซึมผ่านของอากาศหรือก๊าซอื่นๆภายใต้สภาวะการใช้ ขนส่ง เก็บ รักษาและแจกจ่ายปกติ single-unit container คือภาชนะที่ออกแบบเพื่อบรรจุยาเตรียมในปริมาณที่พอดีกับขนาดการใช้ยาแต่ ละครั้ง (single dose) และมีการใช้ทันทีหลังจากเปิดภาชนะ ดังนั้น immediate container และ/หรือ หีบห่อ ภายนอกควรมีลักษณะ tamper-resistant packaging ด้วย แต่ละ single-unit container ควรมีฉลากแสดง เอกลักษณ์ ปริมาณ และ/หรือความแรง ชื่อบริษัทผู้ผลิต รุน่ ผลิต (lot number) และวันหมดอายุของยาเตรียม ด้วย single-dose container คือ single-unit container ที่ใช้บรรจุยาเตรียมที่เป็นยาฉีดเท่านั้น จึงควร แสดงฉลากในลักษณะเดียวกัน ตัวอย่างของ single-dose container คือ pre-filled syringes. cartridges. fusion-sealed containers และ closure-sealed containers unit-dose container คือ single-unit container ที่ใช้บรรจุยาเตรียมที่ไม่ใช่ยาฉีด และมีการให้ยาใน ปริมาณยาหนึ่งขนาดจากภาชนะโดยตรง multiple-unit container คือภาชนะบรรจุที่ยอมให้มีการนํายาเตรียมออกจากภาชนะในปริมาณต่างๆ โดยไม่เปลี่ยนแปลงความแรง คุณภาพ และความบริสุทธิ์ของยาเตรียมที่เหลือ multiple-dose container คือ multiple-unit container สําหรับยาเตรียมที่เป็นยาฉีดเท่านั้น Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

Metoprolol .Dopergin .Fludrocortisone (FLORINEF) . Pluryle – K Kalium SR Madopar HBS MST (Morphine Sulfate) Panbesy Plendil (หรือ Munobal) Roxil (75.Erytab Salazopyrin .Methotrexate .Prochlorperazine Maleate .) Volmax Voltaren 100 mg 2.Madopar 250 mg.Methimazole .Digoxin .Thioguanine . .Vitamin A .Vitamin E .Nifedipine .Calcitriol .Zalcitabine .Naproxen .) Bricany Durule Codipront Dynacirc SRO (5 mg) soptin Retard (หักแบ่งได้) Kinidin Durule Oruvail (100.Hydroxyurea .) Ponderal Pacaps Tegretol CR (หักแบ่งได้) Addi-K Bezalip Retard Cardil SR (หักแบ่งได้) Dimetapp Extentab Inderal LA Indocid R. HBS .Thyroid Hormone .Essentiale .Isoniazid .Tetracyclin .Zidovudine .Atenolol .Sinemet 125.Doxycyclin . Vivotif Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .Nitrendipine .Terazosin .Gemfibrozil Tablet .Carbamazepine .Indomethacin Sustain-Released Tablet . รายชื่อยาที่เป็น Enteric-Coated Dosage Forms Aspent .Septrin DS .Rowatinex .Vitamin C .200 mg. .Voltaren 25 mg .275 mg.Glyceryl Trinitrate .Furosemide .Comprehensive Pharmacy Review 14 เทคนิค OSPE ยาที่ต้องใส่ขวดสีชา (PROTECT FROM LIGHT) ควรสังเกตุจากข้อความที่ระบุบนภาชนะหรือหีบห่อของยาแต่ละขนาน และ/หรือเปิดจากหนังสืออ้างอิง ตัวอย่าง เช่น .Isosorbide Dinitrate .Eltroxin .Metronidazole .Mercaptopurine .Phenytoin .Salbutamol การสื่อสารเพื่ออธิบายความสําคัญของรูปแบบผลิตภัณฑ์ยาและกระบวนการผลิตยาต่อ ประสิทธิภาพและการออกฤทธิ์ รายการยาที่ห้ามแบ่ง/บดหรือเคี้ยวเม็ดยา 1.150 mg.Propranolol .Meladinine .Multivitamin . รายชื่อยาที่เป็น Controlled release dosage forms Adalat CR (30 mg.Dulcolax . Dicetel .Pizotifen .Hydroxychloroquine Sulfate .

dergocrine Diclofenac sodium Pharmacy Rx’24 บริษัทผูผ ลิต Sanofi . ยาเม็ด 400 มก. แคปซูล 20 มก. * แคปซูล 120. ยา sugar coated ส่วนใหญ่ยาประเภทนี้จะมีรสชาติของยาไม่ดีจึงต้องเคลือบน้ําตาลเพื่อกลบรสของยา 4. modified-release ซึ่งถูกออกแบบ ให้มีการควบคุมการออกฤทธิ์ในรูปแบบยาออกฤทธิ์เนิ่น มักสังเกตได้จากชื่อยามักลงท้ายด้วยตัวอักษร CR. ยา enteric coated ได้แก่ ยาที่ระคายเคืองกระเพาะอาหาร หรือ ยาที่ไปออกฤทธิ์ที่ลําไส้ 3.Synthelabo Sanofi . MR. ยาอมใต้ลนิ้ (Sublingual) 5. แคปซูล (codeine 300 มก. และ phenyltoloxamine 10 มก.180. ยาเม็ด 10 มก.5 . ยาเม็ด 2.240 มก. 5 . ยาเม็ด 120 มก. แคปซูล 60. แคปซูล 90 มก.60 มก.15 มก. * ยาเม็ด 30. XL หรือ XR ต่อท้ายชื่อการค้ายา 2.) ยาเม็ด 375 มก. ยาเม็ด 100 มก.120 มก. แคปซูล 500 มก.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 15 ยาที่ไม่ควรหัก แบ่ง บด เคี้ยว หรือทําให้เม็ดยาแตก ยาบางประเภทไม่ควรหักแบ่ง บด เคี้ยว หรือทําให้เม็ดยาแตกเนื่องจากมีการออกแบบสูตรตํารับและ คุณสมบัติพิเศษ การทําให้เม็ดยาแตกอาจมีผลเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติทางเภสัชจลนศาสตร์ของยาได้ รูปแบบยาที่ไม่ควรหักแบ่ง บด เคี้ยวหรือทําให้เม็ดยาแตก ได้แก่ 1. ยา effervescentได้แก่ ยาเม็ดฟู่ ซึ่งการหักหรือบดยาก่อนละลายน้ําอาจมีผลต่อการละลายน้ําของยา ตาราง ยารับประทานในรูปแบบออกฤทธิ์เนิ่นซึ่งห้ามบด หรือเคี้ยว ที่มีจําหน่ายในประเทศไทย ชื่อสามัญ ชื่อการคา Alfuzosin HCl Xatral SR Xatral ® XL Bronchopront® C . LA.Synthelabo Mack Will Pharma/SPB Pharma Yamanouchi Roche Merck Sharp & Dohme Distaclor® MR Vercef ® MR Klacid® Codipront® Eli Lilly Ranbaxy unichem Abbott Mack Ambroxol HCl Ascorbic acid Barnidipine HCl Bezafibrate Carbidopa และ levodopa Cefaclor monhydrate Cefaclor Clarithromycin Codeine และ phenyltoloxamine ® Perenan® Remethan® Voltaren ® SR Diltiazem HCl Angizem® Cardil® CR Cascor ® XL Dilem ® SR Herbesser® 90 D .Synthelabo Remedica Novartis Sun Pharma Orion Ranbaxy Unichem Douglas/TTN SR Tanabe Seiyaku Mack AstraZeneca Novartis รูปแบบและขนาดยา ยาเม็ด 5 มก. ยาเม็ด 75 มก. แคปซูล 75 มก. ยาเม็ด (carbidopa 50 มก. * ยาเม็ด 80 มก.) แคปซูล 2. แคปซูล 10.norpseudoephedrine Mirapront® Felodipine Plendil® Fluvastatin Lescol® XL Co .will® Hypoca® Bezalip retard® Sinemet® CR Sanofi .5 มก. ยาเม็ด 500 มก. และ levodopa 200 มก. ยา extended-release ได้แก่ ยาที่อยู่ในรูปแบบ controlled-release. SR. Khon Kaen University . ยาเม็ด 375 มก. 10 มก.

250 มก. 3 M Pharma ยาเม็ด 200* . ตามลําดับ) Servier ยาเม็ด 50 มก. 400 มก.Synthelabo ยาเม็ด 100 มก.Synthelabo ยาเม็ด 500 มก.60 มก. * Trenker แคปซูล 15. * แคปซูล 40 มก.300 มก. Sanofi .Comprehensive Pharmacy Review Diamicron® MR Natrilix® SR ISO . Medochemie ยาเม็ด 20 มก. Orion ยาเม็ด 200. * Astra Zeneca ยาเม็ด 80.30 มก. Torrent ยาเม็ด 20 มก. ASTA Medica แคปซูล 50. Douglas/TTN ยาเม็ด 20 มก. ยาเม็ด 200 มก. Remedica ยาเม็ด 20 มก. * Westmont/Great Eastern แคปซูล 40 มก. * ยาเม็ด 1. Mack แคปซูล ขนาด (4 + 20 มก. * Leo ยาเม็ด 50 มก. Rhinopront® Carbinoxamin maleate Piribedil Trivastal® retard Potassium chloride Addi K® Propranolol HCl Inderal® LA Salbutamol Volmax® Sodium vaproate Depakine® chrono Theophylline Aerobinmite® Nuelin® SR Retafylline® CR Xanthium® Tramadol HCl Tradonal® SR Tramal ® retard Venlafaxine HCl Efexor® XR Gliclazide Indapamide Isosorbide dinitrate 16 เทคนิค OSPE Servier Servier Mack Berlin Pharm Sun Pharma Astra Zeneca Duphar .MACK® .60 มก.retard Monolin® SR Monotrate® OD Isosorbide . GlaxoSmithkline ยาเม็ด 4 มก. แคปซูล 20.40 มก.150 มก. Astamedica ยาเม็ด 10 มก.* 3M Pharma ยาเม็ด 100 มก. * Pharmasan / TTN แคปซูล 200 มก.160 มก. Durule 60 มก. * แคปซูล 20. Wyeth . Sanofi .Ayerst แคปซูล 75 มก. Lek ยาเม็ด 20 มก. ยาเม็ด 50 มก. Aventis Pharma ยาเม็ด 400 มก. ยาเม็ด 100 มก.Interfran Aventis Pharma ยาเม็ด 30 มก. Bayer ยาเม็ด 20 มก. แคปซูล 100 มก. Slovakofarma ยาเม็ด 400 มก.40. Bayer ยาเม็ด 30 . SMB แคปซูล 200 * .5 – mononitrate Imdur® Isoxsuprine resinate Duvadilan® Ketoprofen Oruvail ® 100 Metoprolol 100 mg Stada® Metoprolol 200 mg Stada® Morphine sulfate Mst contnustm 10 mg Nicardipine HCl Cardepine® Nifedipine Adalat® CR Adalat ® Retard Calcigard® Fenamon® SR Nifecard ® retard Nifecard ® T20 Nifelat® R Nyefax® Omeprazole Mg Losec® MUPS Orphenadrine HCl Norflex® Pentoxifylline Agapurine® Flexital® Trental ® 400 Phentermine resinate Phentermine® trenker Phenylephrine HCl . ที่มา : MIMS Thailand (2002) และเอกสารกํากับยา * เปนยาเม็ดที่สามารถหักครึ่งได เพราะมีรูปแบบออกฤทธิ์เนิ่นแยกเฉพาะกันในแตละครึ่งเม็ดDiclofenac Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .5 มก. Sun Pharma ยาเม็ด 400 มก. Astra Zeneca ยาเม็ด 20 มก.100. Stada ยาเม็ด 20 มก.

10® Medizyme® Rodase® Seramed® Serradase® ECT Serrapep® Serrin® Depakine® Salazopyrine® EN Vivotif Berna® 17 ThaiNakornPatana TP Drug Milano Siam Bheasach LBS Biolab Medical Supply Pose Thai PD Chemicals Remedica Pharmaland Progress Lab Pharmasant Lab Novartis Medifive Bristol . ยาเม็ด 25 มก. ยาเม็ด 25. แคปซูล 20 มก.50 มก. ยาเม็ด 25.Myers Squibb Charoen Bhaesaj Abbott Kenyaku Takeda Chemical industries Falk AstraZeneca Berlin Pharm Anglo . ยาเม็ด 5 มก.5® Danzyme . ยาเม็ด 2 มก. ยาเม็ด 25. ยาเม็ด 25 มก. แคปซูล 250 . ยาเม็ด 5 มก.50 มก. ยาเม็ด 25 มก.tab® Metindo® Prevacid® Salofalk® Nexium® Miracid® Papytazyme® Enpott® Danzen® Danzyme . ยาเม็ด 5 มก. ยาเม็ด 5 มก. แคปซูล 15.50 มก. ยาเม็ด 25. 50 มก. ยาเม็ด 5 มก.Comprehensive Pharmacy Review Didanosine (DDI) Dimenhydrinate Erythromycin Indomethacin Lansoprazole Mesalazine Esomeprazole Omeprazole Papain + pepsin Potassium chloride Serratiopeptidase Serratiopeptidase Sodium vaproate Sulfasalazine Viable organisms of attenuated S thypi strain Ty 21 a Berna Difelene® Difenac® Difeno® Dosanac® Fenac® Infanac® Medaren® Posnac® Putaren® Remethan® Rumatab® Veenac ® 25. ยาเม็ด 25. ยาเม็ด 50 มก. ยาเม็ด 25 มก. ยาเม็ด 5 มก. ยาเม็ด 25.50 มก.50 มก.50 มก. ยาเม็ด 5 มก.FrenchDrugs Ranbaxy Unichem Takeda Progress Lab Progress Lab Utopian Pond's Chemical Medifive Siam Bheasach Asian Pharm MacroPhar Sanofi . ยาเม็ด 25. ยาเม็ด 500 มก. ยาเม็ด 250. 40 มก.50 Voltanac ® Voltaren® Voltamed® Videx ® EC Vominar® Ery . ตามลําดับ) ยาเม็ด 500 มก. ยาเม็ด 200 มก. ยาเม็ด 5 มก.500 มก. ยาเม็ด (30 + 50 มก.Synthelabo Pharmacia Berna/Swiss serum เทคนิค OSPE ยาเม็ด 25.50 มก. ยาเม็ด 25 มก. ยาเม็ด 10 มก. ยาเม็ด 25 * .30 มก.50 มก. ยาเม็ด 250 มก. ยาเม็ด 25 มก. ยาเม็ด MUPS 20 . 400 มก. แคปซูล ขอมูลจาก MIMS (2000) และบริษัทผูผลิต Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

5 มก.50 มก. 300 มก. O 4. 5 มก. 5 มก.5 มก. 650 มก.5® Seferin .2 มก. 325 มก.M® Entrarin® Seferin .Plough Siam Bheasach Wyeth . 5 มก. 300 มก. 25 มก. 25 มก. 25. ตาราง Enteric coated tablet ซึ่งห้ามบดหรือเคี้ยวที่มีจําหน่ายในประเทศไทย ชื่อสามัญ ชื่อการคา บริษัทผูผ ลิต รูปแบบและขนาดยา Aspirin Aspent® Aspent .10® V . 60 มก. 5 มก.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 18 ตาราง ยาในรูปแบบละลายในช่องปาก หรืออมใต้ลิ้น ซึ่งห้ามบดหรือเคีย้ ว ที่มีจําหน่ายในประเทศ ไทย ชื่อสามัญ ชื่อการคา Buprenorphine HCl Temgesic® Isosorbide dinitrate Hartsorb® Isordil® Isorem® บริษัทผูผ ลิต รูปแบบและขนาดยา Schering .AS® Dulcolax® Emulax® Bisacodyl® Hydergine ® FAS Amminac® Arclonac® Demac® Ranbaxy Unichem Ranbaxy Unichem Asiam Pharm General Drug House General Drug House Progress Lab Boehringer Ingelheim British Dispensary GPO Novartis MacroPhar Condrugs Osotspa ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด Bisacodyl Codergocrine Diclofenac Pharmacy Rx’24 300 มก. Khon Kaen University .Ayerst Remedica ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด ยาเม็ด 0. 5 มก.

Comprehensive Pharmacy Review O S P E 19 เทคนิค OSPE เทคนิคทางเภสัชกรรม เรื่อง การดูยาหมดอายุและเสื่อมคุณสภาพ การตรวจสอบลักษณะของยาที่เสื่อมคุณภาพ ยาหมดอายุ เภสัชกรต้องสามารถแยกแยะยาที่เสื่อมคุณภาพ ยาหมดอายุได้จาก 1) การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงของ สี กลิ่น รส การแตกหัก สึกกร่อน การตกตะกอน 2) การดูวันหมดอายุ หรือคาดการจากวันที่ผลิต 1. การสังเกตความไม่คงตัวของเภสัชภัณฑ์ การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่ชี้ให้เห็นถึงปัญหาความไม่คงตัวของยา เภสัชกรควรตั้งสมมติฐานว่า เภสัช ภัณฑ์ที่มีการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพที่ไม่มีการอธิบายไว้ที่ฉลาก ไม่ควรจ่ายยานั้นให้คนไข้ การเปลี่ยนแปลงทาง กายภาพที่พบได้บ่อยและบ่งบอกความไม่คงสภาพของยามีดังนี้ เภสัชภัณฑ์ในรูปแบบของแข็ง เภสัชภัณฑ์ในรูปแบบของแข็งควรเก็บในบริเวณที่มีความชื้นต่ํา ดังนั้นจึงควรเก็บใน tight container หรือในภาชนะบรรจุจากบริษัทผู้ผลิต สภาพที่มีไอน้ําหรือหยดน้ําหรือยาจับกันเป็นก้อนภายในภาชนะบรรจุ แสดง ถึงสภาพที่ไม่ดี ถ้าเภสัชกรสังเกตเห็นสารกันความชื้น (desiccant) ภายในภาชนะบรรจุจากบริษัท ผู้ผลิตแสดงว่า ควรระมัดระวังความชื้นในการเก็บยาและควรบอกผู้ป่วยเมื่อจ่ายยา สารที่เกิดจากการสลายตัว บางชนิด เช่น salicylic acid ที่สลายตัวจาก aspirin สามารถระเหิดและตกผลึกกลับมาเกาะอยู่ตามผนัง ของภาชนะบรรจุ Hard Gelatin Capsules และ Soft Gelatin Capsules เนื่องจากยาเหล่านี้ได้รับการห่อหุ้ม ด้วยเปลือก เจละติน การเปลี่ยนแปลงลักษณะทางกายภาพของเปลือก เช่นการเปลี่ยนแปลงความยืดหยุ่น ความแข็ง ความนุม่ ชี้ให้เห็นถึงความไม่คงตัวของผลิตภัณฑ์เปลือกของยาแคปซูลที่เก็บในสภาวะ ที่ไม่เหมาะสมอาจนิ่มและติดกัน หรือ แข็งและแตกแม้มีแรงกดอ่อนๆ Uncoated Tablets ยาเม็ดที่คงตัวต้องมีขนาด รูปร่าง น้ําหนักและสีเหมือนตอนที่เริ่มผลิต ตลอดอายุ ของยา นอกจากนี้การแตกกระจายตัวและการละลายต้องไม่เปลี่ยนแปลงมากนัก ลักษณะความไม่คงตัวทางกายภาพของยาเม็ดที่ไม่เคลือบ สังเกตได้จากผงยาจํานวนมากหรือเศษเม็ดยา ที่แตกหัก ออกมาจากเม็ดยาที่ก้นภาชนะ รอยร้าวหรือรอยบิ่นที่ผิวเม็ดยา เม็ดยาบวม รอยด่างที่เม็ดยา เม็ดยาเปลี่ยนสี เม็ด ยาเกาะติดกัน หรือผลึกที่เม็ดยาหรือที่ผนังของภาชนะบรรจุ Coated Tablets ลักษณะทีไ่ ม่คงตัวทางกายภาพคือ รอยร้าว รอยด่าง ที่เม็ดยา สารทีใ่ ช้เคลือบเหนียว และเม็ดยาเกาะกันเป็นก้อน Dry Powders and Granules ผงยาและแกรนนูล อาจเกาะกันเป็นก้อนแข็งหรือเปลี่ยนสี ทําให้ไม่เป็น ที่ยอมรับ Powders and Granules ที่ต้องผสมน้ําให้อยู่ในรูปของสารละลายหรือยาน้ําแขวนตะกอนก่อนใช้ เภสัช ภัณฑ์ในกลุ่มนีม้ ักเป็นยาปฏิชีวนะหรือวิตามินที่ไวต่อความชื้นเป็นพิเศษ เนื่องจากยาเหล่านี้จ่ายใน ภาชนะที่มา Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

Granules. and Powders ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ไวต่อความชื้นค่อนข้างมาก สัญญาณที่บ่งบอกความไม่คงตัวคือผงยาบวมหรือการเกิดก๊าซทําให้เกิดแรงดัน แสดงว่าปฏิกิริยาการเกิดฟองฟู่ เกิดขึ้นแล้วก่อนจ่ายยา เภสัชภัณฑ์ในรูปแบบของเหลว สิ่งสําคัญสําหรับเภสัชภัณฑ์ในรูปแบบของเหลวคือความสม่ําเสมอของยาและความปราศจากการปนเปื้อน ของเชื้อจุลินทรีย์ เภสัชกรและผู้ป่วยอาจสังเกตความไม่คงตัวจากสารละลายขุ่นหรือตกตะกอน อิมัลชันแยก ยาน้ํา แขวนตะกอนไม่สามารถแขวนลอยได้หลังจากเขย่าขวด หรือมีการเปลี่ยนแปลงของกลิ่นและรส การเจริญของเชื้อ อาจเกิดร่วมกับการเปลี่ยนสี การขุ่น หรือการเกิดก๊าซ Solutions.Comprehensive Pharmacy Review 20 เทคนิค OSPE จากบริษัทผู้ผลิต จึงมักไม่มีปญ ั หาการปนเปื้อนของความชื้น อย่างไรก็ตาม เภสัชกรควรใช้วิจารณญาณในการ พิจารณาลักษณะจับกันเป็นก้อนแข็งที่ไม่ปกติ และถ้าทีผ่ นังภาชนะบรรจุ มีไอน้ําหรือหยดน้ําก็แสดงว่ายาเตรียมนั้น ไม่เหมาะที่จะนําไปใช้อีกต่อไป กลิ่นที่ไม่ดีกแ็ สดงถึงความไม่คงตัวเช่นกัน เนื่องจากสูตรตํารับเหล่านี้เป็นผงแห้งที่ต้องผสมน้ําก่อนใช้ จึงต้องสังเกตสีและกลิ่นของผลิตภัณฑ์ ทั้งในรูป ผงแห้งและหลังจากผสมน้ําแล้ว Effervescent Tablets. Elixirs. และ Syrups ลักษณะทีแ่ สดงถึงความไม่คงตัวหลักๆมี 2 อย่าง คือ การขุ่น และการ เจริญของเชื้อหรือการเกิดก๊าซจากปฏิกิริยาเคมี ยาน้ําใสที่คงตัวต้องคงความใส สี และกลิ่นเหมือนตอนเริ่มผลิต ตลอดอายุของยา โดยเฉพาะความใสของ ตํารับจะเป็นจุดหลักในการทดสอบด้านความคงตัวทางกายภาพของยาน้ําใส Emulsions อิมัลชันที่คงตัวต้องมีการกระจายตัวอย่างสม่ําเสมอเหมือนตอนเริ่มผลิตด้วยแรงเขย่า ปาน กลางและสามารถเทออกจากขวดได้ตลอดอายุของยา ลักษณะที่ไม่คงตัวของอิมัลชันสังเกตได้จากการแยกชั้นของผลิตภัณฑ์ อย่างไรก็ตามอิมัลชัน ยังมีความคง ตัวแม้เกิด creaming คือเนื้ออิมัลชันสามารถเข้ากันได้เมื่อเขย่า การเก็บอิมัลชันที่ไม่ได้ผ่านการทดสอบการเก็บในตู้เย็น อาจทําให้สารทําอิมัลชันที่เป็นพวกน้ํามัน มีคา่ การ ละลายในระบบลดลงและเกิดการตกตะกอน ซึ่งเป็นสาเหตุให้ตํารับไม่คงตัวได้ Suspensions ยาน้ําแขวนตะกอนที่คงตัวต้องมีการกระจายตัวอย่างสม่ําเสมอเมื่อเขย่า ด้วยแรงปาน กลาง และสามารถเทออกจากขวดได้ง่ายตลอดอายุของยา โดยไม่มีการเปลี่ยนแปลงการกระจาย ของขนาดอนุภาค ยา (particle size distribution) รูปผลึกยา หรือปริมาณยาที่ผู้ป่วยควรได้รับจากขนาดการ ให้ยาเท่าเดิม ลักษณะหลักทีแ่ สดงถึงความไม่คงตัวของยาน้ําแขวนตะกอนคือการเกิด caking ซึ่งเป็นลักษณะที่ผงยา ไม่ สามารถกลับแขวนลอยได้อีกด้วยแรงเขย่าปานกลาง ผงยาที่มีขนาดโตขึ้นหลังจากเก็บผลิตภัณฑ์ไว้ระยะ เวลาหนึ่ง อาจมีสาเหตุมาจากผลึกยามีขนาดใหญ่ขึ้นและแสดงถึงการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพเช่นกัน Tinctures และ Fluidextracts เภสัชภัณฑ์รูปแบบเหล่านี้หรือที่มีลักษณะคล้ายๆกันมักมีสีเข้มขึ้น เนื่องจากยาเตรียมมีความเข้มข้นขึ้น ดังนั้นเภสัชกรจึงควรตรวจสอบอย่างละเอียดว่ามีการตกตะกอนหรือไม่ Sterile Liquids การคงสภาพปราศเชื้อเป็นสิ่งที่สําคัญมากสําหรับของเหลวที่ปราศจากเชื้อ การ ปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ในของเหลวปราศจากเชื้อมักสังเกตไม่ได้ด้วยตาเปล่า เภสัชกรอาจตั้งสมมติฐานว่า ผลิตภัณฑ์เกิดการปนเปื้อนด้วยเชื้อจากลักษณะหมอกบางๆ การขุ่น การเปลี่ยนสี การเกิดฟิล์มที่ผิวหน้า การเกาะ กันของผงยา หรือการเกิดก๊าซ ลักษณะทีส่ ําคัญทีส่ ุดของสารละลายปราศจากเชื้อที่เป็นยาตา หรือยาฉีดคือความ ใส เภสัชกรควรตั้งข้อสงสัยถ้าสังเกตเห็นการผนึกผลิตภัณฑ์ที่ไม่สมบูรณ์ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

20-25 0C) ควรหลีกเลี่ยงเภสัชภัณฑ์จากบริเวณที่ร้อน เย็น หรือมีแสงมากเกินไป หรือมีการ เปลี่ยนแปลงอุณหภูมิมากเกินไป ยาที่แบ่งบรรจุควรเก็บในสิ่งแวดล้อมที่ควบคุมความชื้นและตามอุณหภูมิที่กําหนดในเภสัชตํารับหรือตาม ฉลาก ในกรณีที่ไม่ระบุอุณหภูมิและความชื้น ควรเก็บที่อุณหภูมิห้อง (controlled room temperature) แต่ไม่ เกิน 23 0C ที่ความชื้นสัมพัทธ์ไม่มากกว่า 75% ในตู้เย็นและในช่องแช่แข็งไม่ถือเป็นบริเวณที่ควบคุมความชื้น ถ้า ยานั้นถูกกําหนดให้เก็บในที่เย็นจัด (cold temperature) ให้เก็บยาในตูเ้ ย็นหรือช่องแช่แข็งโดยใส่ยาในภาชนะ บรรจุชั้นนอก (outer container) ที่เข้ามาตรฐานที่บังคับไว้สําหรับยานั้นๆ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . การแนะนําการเก็บรักษายาบางชนิดที่สําคัญ การเก็บรักษายาภายใต้สภาวะที่กําหนด สภาวะการเก็บยาที่แนะนํามักระบุไว้บนฉลาก โดยอาจกําหนดช่วงอุณหภูมิ หรือสถานที่หรือเงื่อนไขใน การเก็บเภสัชภัณฑ์ เช่น “เก็บในตู้เย็น” “เก็บที่อุณหภูมิห้อง” เภสัชกรควรปฏิบัติตามคําแนะนําเสริมด้วย เช่น “เก็บยาให้พ้นแสง” ถ้าเภสัชภัณฑ์ที่ต้องเก็บให้พ้นแสงบรรจุในภาชนะใสหรือโปร่งแสงแล้วใส่ในกล่องทึบแสง เภสัชกรและผูป้ ่วยไม่ควรแกะกล่องทิ้งจนกว่าจะใช้ยาหมดหรือทิ้งยา ถ้าไม่ระบุสภาวะในการเก็บอย่าง เฉพาะเจาะจง เภสัชกรและผูป้ ่วยควรเก็บเภสัชภัณฑ์นั้นในอุณหภูมิห้องที่ควบคุม (controlled room temperature. การดูวันหมดอายุ หรือคาดการจากวันที่ผลิต ฉลากของยาสามัญและอาหารเสริมควรบอกวันหมดอายุ ที่คนทั่วไปเข้าใจได้ง่าย และควรแสดงวัน หมดอายุอย่างเด่นชัด เช่นใช้สีที่ต่างจากสีพื้น หรือใช้สีเข้มเน้น กรณีที่อาจยกเว้นการแสดงวันหมดอายุของยาและอาหารเสริม คือ เภสัชภัณฑ์หรืออาหารเสริมนั้นบรรจุ ในภาชนะสําหรับขายโดยไม่ต้องใช้ใบสั่งแพทย์ ฉลากของผลิตภัณฑ์ดังกล่าวไม่ระบุข้อจํากัดของขนาดรับประทาน และผลิตภัณฑ์นั้นมีความคงตัวไม่น้อยกว่า 3 ปีถ้าเก็บภายใต้สภาวะที่กําหนด วันหมดอายุของยา (expiration date) บอกช่วงเวลาที่คาดว่ายาคงสภาพตามที่กําหนดไว้ในเภสัชตํารับ ถ้าเก็บภายใต้สภาวะที่กําหนด ดังนั้นวันหมดอายุของยาจึงกําหนดช่วงเวลาในการจ่ายหรือใช้ยา ถ้าวันหมดอายุ ของยาระบุไว้ในรูป “เดือน/ปี” หมายถึงวันสุดท้ายของเดือนที่กําหนด วันหมดอายุที่กําหนดโดย บริษัทผู้ผลิตนี้ไม่ สามารถนําไปใช้กับผลิตภัณฑ์ที่แบ่งบรรจุในภาชนะบรรจุที่แตกต่างไปจากเดิม 3.Comprehensive Pharmacy Review 21 เทคนิค OSPE เภสัชภัณฑ์กึ่งแข็งกึ่งเหลว ลักษณะทีแ่ สดงถึงความไม่คงตัวหลักของครีม ยาขี้ผึ้ง และยาเหน็บ คือ สี กลิ่น หรือความหนืดที่เปลี่ยนไป Creams โดยทั่วไปครีมคืออิมัลชันที่ประกอบด้วยน้ําและน้ํามัน เภสัชกรและผู้ป่วยสามารถสังเกตความ ไม่คงตัวของครีมได้จากการแยกของอิมัลชัน การโตของผลึก การหดตัวของเนื้อครีมเนื่องจากการระเหยของน้ํา และการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ Ointments ยาขี้ผึ้งที่คงตัวต้องมีการกระจายตัวของยาอย่างสม่ําเสมอตลอดอายุของยา ปัญหาความไม่ คงตัวหลักของยาขี้ผึ้งคือ การแยกของของเหลวออกมาเยิ้มที่ผิวหน้าของยาเตรียม (bleeding) และมีความข้นหนืด (consistency) เปลี่ยนไป การเกิดเม็ดหยาบๆ ในยาขีผ้ ึ้งก็เป็นปัญหาความไม่คงตัว ทางกายภาพของยาขี้ผึ้งเช่นกัน Suppositories ลักษณะหลักที่บ่งบอกความไม่คงตัวของยาเหน็บคือยาเหน็บที่อ่อนนุ่มเกินไป ยาเหน็บ บางชนิดอาจแห้งและแข็ง หรือเหี่ยวแห้ง เภสัชกรควรตรวจสอบยาเหน็บแต่ละแท่งอย่างใกล้ชิด ถ้าสังเกตเห็นรอย น้ํามันที่กล่องโดยการเปิดฟอยล์ที่หุ้มอยู่ถ้าจําเป็น ยาเหน็บโดยทั่วไปควรเก็บในตู้เย็น แม้อาจมีข้อยกเว้นในบาง กรณี 2.

Comprehensive Pharmacy Review 22 เทคนิค OSPE อุณหภูมิ เภสัชภัณฑ์หลายชนิดต้องเก็บในที่เย็น โดยเฉพาะที่อุณหภูมิต่ํากว่า 15 0C เช่นยาเหน็บที่ต้อง หลอมละลายทีอ่ ุณหภูมิของร่างกาย ยาเตรียมเหล่านี้อาจเสียได้ถ้าวางไว้ในที่ร้อน ยาฉีดอินซูลินควรเก็บที่อุณหภูมิ 2 – 8 (หรือ 10) 0C คือในตู้เย็นแต่ไม่ใช่ช่องแช่แข็ง ยาปฏิชีวนะในรูปแบบยาน้ําแขวนตะกอน ผลิตภัณฑ์ที่มีนา้ํ มันหอมระเหย และครีมบางชนิดต้องเก็บในที่ เย็น ยาที่มีไซรับในปริมาณสูงหรือมีปัญหาการละลายควรหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ ความชื้น ยาในรูปแบบของแข็งควรป้องกันความชื้น ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ควรบรรจุในภาชนะที่ป้องกัน อากาศและความชื้นได้ และควรชี้แจงให้ผปู้ ่วยปิดฝาหลังจากใช้ยา ยาผงที่แบ่งบรรจุในกล่อง/ห่อกระดาษ ควรเก็บ ในที่แห้ง แสง ขวดสีชาใช้ป้องกันผลิตภัณฑ์ที่ไวต่อแสง การใส่กล่องช่วยเพิ่มการป้องกันแสงได้ สารบางชนิดเช่น paraldehyde ต้องเก็บในที่มดื สนิท ภาชนะบรรจุไม่ควรสัมผัสแสงอาทิตย์โดยตรงแม้จะเป็นภาชนะป้องกันแสง ก็ ตาม การติดไฟ ผลิตภัณฑ์ที่มีตัวทําละลายอินทรีย์ที่ติดไฟได้ควรมีฉลาก “ติดไฟได้ เก็บให้ห่างจากเปลวไฟ” ตัวอย่าง ยาเตรียม Salicylic Acid Lotion BP ที่ใช้กับหนังศีรษะ ควรแนะนําให้หลีกเลี่ยงการเป่าผมให้แห้ง ใน บริเวณใกล้ไฟหรือเปลวไฟ ข้อสอบจะครอบคลุมเฉพาะชนิดที่มผี ลิตภัณฑ์จําหน่ายในประเทศไทย เป็นรายการในบัญชียาหลัก แห่งชาติ พ.2542 และใช้บ่อยเท่านัน้ วันหมดอายุ (Expiration Date) เป็นการบอกช่วงเวลาที่คาดว่ายาคงสภาพตามที่กําหนดไว้ในเภสัชตํารับถ้าเก็บภายใต้สภาวะที่กําหนด ดังนั้นวันหมดอายุของยาจึงกําหนดช่วงเวลาในการจ่ายยาหรือใช้ยา ถ้าวันหมดอายุของยากําหนดไว้ในรูป เดือน / ปี หมายถึงวันสุดท้ายของเดือนที่กําหนด วันหมดอายุที่กําหนดโดยบริษัทผู้ผลิตนี้ไม่สามารถนําไปใช้กับผลิตภัณฑ์ ที่แบ่งบรรจุในภาชนะที่บรรจุแตกต่างไปจากเดิม เช่น 06/2005 หมายถึง 30 มิถุนายน 2548 12/2006 หมายถึง 31 ธันวาคม 2549 การเก็บรักษายา การเก็บรักษายาทั้งก่อนส่งมอบให้ผู้ป่วย เช่น ขณะอยู่ในคลังเวชภัณฑ์ บนชั้นวางยาในห้องยา ในหอผู้ป่วย ขณะขนส่งและภายหลังที่ผู้ป่วยนํากลับไปใช้ที่บ้านควรเก็บรักษาไว้ในสภาวะที่เหมาะสมสําหรับยานัน้ ๆ นอกจากนี้ความคงตัวของยายังขึ้นกับองค์ประกอบอื่นที่อยู่ในสูตรตํารับ ซึ่งส่งผลให้อายุยาตลอดจนสภาวะในการ เก็บรักษายาของยาแต่ละตํารับแตกต่างกันออกไป Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ศ.

Protection from moisture สภาวะความชื้นสัมพัทธ์ไม่เกิน 60% .Excessive heat คือ อุณหภูมิสูงกว่า 40 °C (104 °F) .10 ml Humulin N ® 100 iu/ml.Warm คือ อุณหภูมิระหว่าง 30 °C ถึง 40 °C (86 °F ถึง 104 °F) . 37°C คงตัวที่ 1 เดือน ( ที่มา : โรงพยาบาลทหารเรือกรุงเทพ กรมแพทย์ทหารเรือ) Pharmacy Rx’24 ข้อแนะนํา - ห้ามแช่แข็ง ห้ามแช่แข็ง Khon Kaen University .verorab (Rabies vaccine) 18-25°C คงตัวที่ 36 เดือน.10 ml Mixtard 30 HM penfill® 100 iu/ml.Controlled room temperature คือ ควบคุมอุณหภูมิไว้ระหว่าง 20 °C ถึง 25 °C (68 °F ถึง 77 °F) .Protection from freezing ระบุในกรณีของยาเตรียมที่อาจสูญเสียความแรง หรือมีการทําลายลักษณะของยา เตรียม เมื่อเก็บในสภาวะแช่แข็ง เช่น วัคซีนบางชนิด ยาฉีดอินซูลิน เป็นต้น .Refrigerator คือ สถานทีเ่ ย็น (Cold) ที่มีการควบคุมอุณหภูมิไว้ระหว่าง 2 °C ถึง 8 °C (36 °F ถึง 46 °F) .Freezer คือ สถานที่ทมี่ ีการควบคุมอุณหภูมิไว้ระหว่าง –20 °C ถึง –10 °C (-4 °F ถึง –14 °F) .5 ml ความคงตัวทีอ่ ุณหภูมิอื่นๆ 21°C คงตัวที่ 2 สัปดาห์. 37°C คงตัวที่ 1 สัปดาห์ 15-30 °C คงตัวที่ 1 เดือน ห้ามแช่แข็ง 15-30 °C คงตัวที่ 1 เดือน 15-30 °C คงตัวที่ 1 เดือน ห้ามแช่แข็ง ห้ามแช่แข็ง 18-25°C คงตัวที่ 6 เดือน.3 ml Tetanus Toxoid (TT) 0.Room temperature คืออุณหภูมิในสภาวะการทํางานปกติ ซึ่งในการเก็บยาคือไม่เกิน 25 °C .Cold คือ อุณหภูมิไม่เกิน 8 °C (46 °F) ซึ่งหมายถึงการเก็บในตู้เย็น .Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 23 อุณหภูมิในการเก็บรักษายา ประเด็นที่เป็นปัญหาที่พบบ่อย คือ ยาแต่ละรายการจะเก็บที่ใดดี มีคําหลายคําที่บ่งว่าต้องเก็บยาที่ อุณหภูมิใด ดังนี้ . 37°C คงตัวที่ 6 เดือน ® TRCS.ในกรณีไม่ระบุสภาวะการเก็บ ควรป้องกันความชื้น การแช่แข็งและเก็บที่อุณหภูมิไม่เกิน 40 °C (104 °F) ตาราง รายการยาที่ควรเก็บในตู้เย็นที่มีจําหน่ายในโรงพยาบาลทหารเรือกรุงเทพ กรมแพทย์ทหารเรือ รายการยา Chloramphenicol ear drop Chloramphenicol eye drop Hepatitis B vaccine (Engerix B®) Humulin 70/30 ® 100 iu/ml.Cool คือ อุณหภูมิระหว่าง 8 °C ถึง 15 °C (46 °F ถึง 59 °F) .

ยาผง : Fluimucil 1 ซอง ผสมน้ํา 1 แก้ว ให้ใช้ทันที ไม่ควรเก็บไว้ ORS 1 ซอง ผสมน้ํา 240 ml (1 แก้ว) เก็บได้ 24 ชม.ยาเม็ด มีอายุ 5 ปี นับจากวันผลิต . date หรือ Use before) .) ละลาย ที่อุณหภูมิห้อง ในตู้เย็น Amoxicillin 60 ถึงขีดที่กําหนด 7 14 Augmentin 60 ถึงขีดที่กําหนด 7 Dicloxacillin 60 ถึงขีดที่กําหนด 7 14 Distaclor 60 ถึงขีดที่กําหนด 4 7 Erythromycin 60 ถึงขีดที่กําหนด 7 14 ( ที่มา : โรงพยาบาลทหารเรือกรุงเทพ กรมแพทย์ทหารเรือ) รายการ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .พ.ฯ มีอายุ 1 ปี นับจากวันผลิต 2) ความคงตัวของยาหลังผสม .ยา EENT : ยาหยอดตา เก็บได้ 30 วัน หลังจากเปิดใช้ ตาราง ความคงตัวของยาน้าํ หลังผสมที่มีจําหน่ายในโรงพยาบาลทหารเรือกรุงเทพ กรมแพทย์ทหารเรือ ความคงตัวของยา (วัน) ขนาดบรรจุ ปริมาณตัวทํา (มล.ยาที่ผลิตภายใน ร.ยาใช้ภายนอก มีอายุ 2 ปี นับจากวันผลิต .ยาแบ่งบรรจุ มีอายุ 1 ปี นับจากวันแบ่งบรรจุ .วันผลิตทีร่ ะบุบนภาชนะบรรจุ (กรณีไม่มวี ันหมดอายุระบุไว้) .ยาน้ํา : ความคงตัวของยาน้ําหลังผสมแสดงดังตารางที่ 7 . (ในตู้เย็น) .Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 24 การเฝ้าระวังยาหมดอายุ 1) การพิจารณาวันหมดอายุของยา สามารถพิจารณาได้จาก วันหมดอายุที่ระบุบนภาชนะบรรจุ (Exp.ยาฉีด และ ยาน้ํา มีอายุ 3 ปี นับจากวันผลิต .

3 ในกรณีทตี่ ้องส่งต่อควรอธิบายให้ผปู้ ว่ ยเข้าใจสาเหตุและวิธีการส่งต่อหรือรับการรักษาระดับต่าง ๆ 1.มีสิ่งใดที่ทําให้อาการแย่ลง เช่น ยา อาหาร หรือการปฏิบัติตัวอื่น ๆ .1 กรณีที่สมั ภาษณ์ผู้ป่วยแล้วพบว่าอาการของผู้ป่วยจําเป็นต้องใช้ยาชนิดที่เภสัชกรต้องจ่ายยา ตาม ใบสั่งยาหรือยาไม่สามารถจําหน่ายได้ในร้านยา (1) ยาที่ต้องจ่ายตามใบสั่งยา เช่น ยาควบคุมพิเศษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทประเภทที่ 3 และ 4 เภสัช กรต้องส่งต่อให้ผู้ป่วยไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลเพื่อรับการรักษาและเขียนใบสั่งยา โดยอธิบาย ให้ผู้ป่วยเข้าใจว่าตามกฎหมายแล้วยาที่ผู้ป่วยจําเป็นต้องใช้นี้ เภสัชกรไม่สามารถจ่ายได้หากไม่มีใบสั่งยา และเมื่อ ได้ใบสั่งยาแล้วผู้ป่วยอาจรับยาที่โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลเลย หรือจะมารับยาที่ร้านยาก็ได้ หากที่ร้านยามี ใบอนุญาตการจําหน่ายยาประเภทนั้น Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University ...3.การซักประวัติ. การสื่อสารเพื่อหาข้อมูลได้อย่างมีเป้าหมายและเหมาะสม 1.เพศชายหรือหญิง ถ้าเป็นหญิง กําลังตั้งครรภ์อยู่หรือไม่ กําลังให้นมบุตรหรือไม่ .น้ําหนักของผู้ป่วย ในกรณีที่เป็นเด็ก ...วันนี้มาด้วยโรคหรืออาการอะไร .อายุเท่าไร ...เคยมีอาการเช่นนี้มาก่อนหรือไม่ .มีอาการอื่นร่วมด้วยอีกหรือไม่ .2 ประเด็นในการสัมภาษณ์ผู้ป่วยเพิ่มเติมจากข้อ 1.1 เพื่อหาข้อมูลในการจ่ายยาในผู้ป่วยกลุ่มพิเศษ เช่น ผู้ป่วยเด็ก ต้องถามข้อมูลเพิ่มเติม เช่น อายุ น้ําหนัก เพื่อนํามาใช้ในการคํานวณขนาดยาในเด็ก 1. 1.ตอนนี้กําลังได้รับยา หรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอะไรอยู่หรือไม่ .เริ่มมีอาการดังกล่าวตั้งแต่เมื่อไร เป็นมานานเท่าไร .ใครคือผู้ป่วย .ใช้ยาหรือผลิตภัณฑ์อื่น ๆ เพื่อบรรเทาอาการมาก่อนหรือไม่ ....มีประวัติอาการไม่พึงประสงค์อื่นนอกเหนือจากการแพ้ยาหรือไม่ (ถ้ามี) มีอาการอย่างไร 1.อาชีพหรือสภาวะแวดล้อมที่อาจเกี่ยวข้องกับการเจ็บป่วย ..มีประวัติแพ้ยาหรือสิ่งอื่นหรือไม่ (ถ้ามี) มีอาการอย่างไร .. ประเด็นที่ต้องสื่อสารเพื่อหาข้อมูลความเจ็บป่วย ประวัติการแพ้และข้อมูลการใช้ยาในผู้ป่วยในโรค ทั่วไปมีแนวทางการซักประวัติดังนี้ .มีสิ่งใดที่ช่วยให้อาการดีขึ้นหรือไม่ .1.ความรุนแรงของอาการเป็นอย่างไร เมื่อเปรียบเทียบกับวันแรกที่เริ่มเป็น ..Comprehensive Pharmacy Review O S P E เทคนิค OSPE 25 เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่อง.โรคประจําตัวที่ผู้ป่วยเป็น และยาที่ได้รับ .

Comprehensive Pharmacy Review 26 เทคนิค OSPE (2) ยาที่ไม่สามารถมีจําหน่ายได้ในร้านยา เช่น วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทประเภทที่ 2 ยาที่ยังอยู่ใน SMP เภสัชกรต้องส่งต่อให้ผู้ป่วยไปโรงพยาบาล โดยต้องอธิบายให้ผู้ป่วยเข้าใจว่าตามกฎหมายแล้วยาที่ผู้ป่วย จําเป็นต้องใช้นี้ไม่สามารถจําหน่ายในร้านยาได้ ผู้ป่วยต้องไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลและรับยาจากโรงพยาบาล 1.2 กรณีที่เภสัชกรสัมภาษณ์ผู้ป่วยแล้ว พบว่าผู้ป่วยมีอาการที่จําเป็นต้องไปรับการตรวจจากแพทย์ และ รับการรักษาจากแพทย์ เภสัชกรต้องส่งต่อผู้ป่วยไปพบแพทย์ อาการที่จําเป็นในการส่งต่อผู้ป่วยไปพบแพทย์มีดังนี้ (1) อาการผิดปกติเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ ได้แก่ • ปวดบริเวณหน้าอกเวลาหายใจเข้า • หายใจสั้น และเร็ว • หายใจออกมีเสียงวี้ด (wheeze) • เสมหะมีเลือดปน • หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ • ไอติดต่อกันเป็นเวลานานต่อเนื่องอย่างน้อย 3-4 สัปดาห์ • ไอเป็นเสียงไอกรน (whooping cough) (2) อาการผิดปกติเกี่ยวกับระบบหัวใจและหลอดเลือด ได้แก่ • ปวดเค้นหน้าอก • หัวใจเต้นเร็ว หรือจังหวะการเต้นผิดปกติ • นอนราบไม่ได้ • เหนื่อยง่ายผิดปกติ • หน้ามืด เป็นลมหลายครั้ง โดยไม่มีสาเหตุ (3) อาการผิดปกติเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหาร ได้แก่ • กลืนลําบาก • อาเจียนมีเลือดปน • อุจจาระมีเลือดปนในปริมาณมาก หรือเป็นแบบเรื้อรัง • อาเจียนรุนแรงร่วมกับถ่ายอุจจาระไม่ออกมาหลายวัน • น้ําหนักลดมากผิดปกติโดยไม่ทราบสาเหตุ • การขับถ่ายแปรปรวนจากปกติมาก เช่น ท้องร่วงสลับกับท้องผูก ท้องร่วงรุนแรง (4) อาการผิดปกติเกี่ยวกับหู ได้แก่ • ปวดหู • มีของเหลวไหลออกจากหู • หูหนวก ไม่ได้ยินเสียง หรือได้ยินเสียงน้อยลงจากปกติ • วิงเวียนศีรษะที่ไม่ทราบสาเหตุ (5) อาการผิดปกติเกี่ยวกับตา ได้แก่ • ตาแดงร่วมกับปวดตามาก • ตามัว หรือมองเห็นผิดปกติ เช่น มองเห็นภาพซ้อน (6) อาการผิดปกติเกี่ยวกับระบบสืบพันธุ์และทางเดินปัสสาวะ ได้แก่ • ปัสสาวะไม่ออก • ปัสสาวะมีเลือดปน Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .3.

Comprehensive Pharmacy Review 27 เทคนิค OSPE • ปัสสาวะแสบขัดร่วมกับอาการปวดท้อง/สะโพก/หลัง • ปัสสาวะแสบขัดร่วมกับมีไข้ • เลือดออกจากช่องคลอดในหญิงตั้งครรภ์ (7) อาการผิดปกติทางระบบประสาท • ปวดศีรษะรุนแรง • การชา หรืออ่อนแรงที่เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน และ/หรือเป็นข้างใดข้างหนึ่งของร่างกาย เช่น แขน ขา ใบหน้า • การมองเห็นภาพผิดปกติที่เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน • การพูดไม่ชัด หน้าเบี้ยว ปากเบี้ยว ลิ้นเอียง พูดไม่ได้ ไม่สามารถตอบสนองต่อคําพูดซึ่งเกิดขึ้น อย่างเฉียบพลัน • อาการชัก (8) อาการผิดปกติอื่น ๆ ได้แก่ • โรคผิวหนังที่มีอาการรุนแรง เช่น สะเก็ดเงิน เรื้อนกวาง • คอแข็งร่วมกับมีไข้ • อาเจียนเรื้อรัง • ซึม • ไม่ค่อยรู้สึกตัว ภาวะการรับรู้เกี่ยวกับ เวลา สถานที่ บุคคล ลดลง • หมดสติอย่างเฉียบพลัน ตัวเย็น 2. ให้คําแนะนําด้านสุขอนามัย โภชนาการ การออกกําลังกายที่ดี รวมถึงทางเลือกอื่น ๆ ในการ ส่งเสริมและป้องกันโรค และบรรเทาอาการที่ไม่ต้องรักษาด้วยยา 2.1 การให้คําแนะนําด้านโภชนาการทั่วไปตามโภชนบัญญัติ ซึ่งกําหนดโดยกองโภชนาการ กรม อนามัย กระทรวงสาธารณสุข มีดังนี้ ข้อ 1 กินอาหารครบ 5 หมู่ แต่ละหมู่ให้หลากหลาย และหมั่นดูแลน้ําหนักตัว หมู่ที่ 1 นม ไข่ เนื้อสัตว์ต่าง ๆ ถั่วเมล็ดแห้ง และงา ซึ่งจะช่วยให้ร่างกายเจริญเติบโต แข็งแรง และช่วย ซ่อมแซม ส่วนที่สึกหรอ หมู่ที่ 2 ข้าว แป้ง เผือก มัน น้ําตาล ให้พลังงานแก่ร่างกาย หมู่ที่ 3 พืชผัก ต่าง ๆ เพื่อเสริมสร้างการทํางานของร่างกายให้เป็นปกติ หมู่ที่ 4 ผลไม้ต่าง ๆ ให้ประโยชน์ เช่นเดียวกับหมู่ที่ 3 หมู่ที่ 5 น้ํามันและไขมันจากพืชและสัตว์ ซึง่ จะให้พลังงานและความอบอุ่นแก่ร่างกาย ในวันหนึ่ง ๆ ต้องเลือกกินอาหารให้ครบทัง้ 5 หมู่ ในปริมาณที่พอเหมาะ และในแต่ละหมู่ควรเลือกกินให้ หลากหลาย เพื่อให้ได้สารอาหารครบตามความต้องการของร่างกาย ควรรักษาน้ําหนักตัว โดยการกินอาหารให้เหมาะสม ควบคู่ไปกับการออกกําลังกายที่เหมาะสม ควรชั่ง น้ําหนักตัวอย่างน้อยเดือนละครั้ง และควรออกกําลังกายอย่างสม่ําเสมออย่างน้อยครั้งละ 30 นาที สัปดาห์ละไม่ น้อยกว่า 3 ครัง้ ข้อ 2 กินข้าวเป็นอาหารหลัก สลับกับอาหารประเภทแป้ง เป็นบางมื้อ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

ถ้ามีไข้สูงควรเช็ดตัวบ่อย ๆ ด้วยผ้าชุบน้ําประปา โดยเฉพาะที่บริเวณข้อพับ เช่น ซอกคอ ซอกแขน ซอกขา ขาหนีบ .รักษาร่างกายให้อบอุ่น .ดื่มน้ํามาก ๆ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .พักผ่อนให้เพียงพอ .Comprehensive Pharmacy Review 28 เทคนิค OSPE กินข้าวเป็นอาหารหลัก สลับกับอาหารประเภทแป้งเป็นบางมื้อ พร้อมด้วยอาหารอื่นที่หลากหลายให้ครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนเหมาะสม และปริมาณที่เพียงพอ ถ้ากินอาหารประเภทข้าวและแป้งในแต่ละวันมากเกิน ความ ต้องการจะถูกเปลี่ยนเป็นไขมันทําให้เกิดโรคอ้วนได้ ข้อ 3 กินพืชผักให้มากและกินผลไม้เป็นประจํา ควรกินพืชผักทุกมื้อให้หลากหลายชนิดสลับกันไป ส่วนผลไม้ควรกินเป็นประจําสม่ําเสมอ โดยเฉพาะหลัง กินอาหารแต่ละมื้อและกินเป็นอาหารว่าง ข้อ 4 กินปลา เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ไข่ และถั่วเมล็ดแห้งเป็นประจํา ข้อ 5 ดื่มนมให้เหมาะสมตามวัย หญิงตั้งครรภ์ เด็กวัยเรียนและเด็กวัยรุ่นควรดื่มนมวันละ 2-3 แก้ว ผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ วันละ 1-2 แก้ว ผู้มีปัญหาโรคอ้วน หรือมีไขมันในเลือดสูงควรดื่มนมพร่องมันเนย ข้อ 6 กินอาหารที่มีไขมันแต่พอควร ไขมันในอาหารมีทั้งประเภทไขมันอิ่มตัว และไขมันไม่อิ่มตัว การได้รับกรดไขมันอิ่มตัว และโคเลสเตอรอล มาก เกินไป จะทําให้ระดับโคเลสเตอรอลในเลือดสูง และเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจ ควรประกอบอาหารด้วยวิธี ต้ม นึ่ง ปิ้ง และย่าง แทนการทอด หรือผัด จะลดปริมาณ ไขมันในอาหาร ข้อ 7 หลีกเลี่ยงการกินอาหารรสหวานจัดและเค็มจัด กินน้ําตาลในแต่ละวันไม่เกินร้อยละ 10 ของพลังงานที่ได้รับจากอาหารทั้งหมด และไม่ควรกินน้ําตาลเกิน วันละ 40-55 กรัม หรือมากกว่า 4 ช้อนโต๊ะต่อวัน เพราะพลังงานที่ได้รับจากน้ําตาล ส่วนเกินจะสะสมทําให้อ้วนได้ เกลือโซเดียมหรือเกลือแกง เป็นสารที่ให้ความเค็มในเครื่องปรุงรส เช่น น้ําปลา ซีอิ้วขาวและเกลือที่ใช้ ใน การถนอมอาหาร และยังแฝงมากับขนมอบกรอบ ขนมอบฟู ถ้ากินเกลือแกงเกินวันละ 6 กรัม หรือมากกว่า 1 ช้อน ชา จะเสี่ยงต่อภาวะความดันโลหิตสูง จึงควรลดการเติมเครื่องปรุงรสโดยไม่จําเป็น ข้อ 8 กินอาหารที่สะอาดปราศจากการปนเปื้อน ต้องมีสุขนิสัยทีด่ ีในการกินอาหาร คือล้างมือก่อนกินอาหาร และหลังใช้สว้ ม ถ้ากินอาหารร่วมกันหลาย คนควร ใช้ช้อนกลาง ข้อ 9 งดหรือลดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ การดื่มสุรา หรือ เครื่องดื่มที่มแี อลกอฮอล์เสีย่ งต่อการเกิดโรคความดันโลหิตสูง โรคตับแข็ง โรคแผลใน กระเพาะอาหารและลําไส้ ในรายที่ดื่มโดยไม่กินข้าวและกับข้าว จะมีโอกาสเสี่ยงต่อการเป็น โรคขาดสารอาหารได้ ส่วนรายที่ดื่มพร้อมกับแกล้มที่มีไขมันและโปรตีนสูง จะมีโอกาสเป็นโรคอ้วน ซึ่งจะมีโรคอื่นๆ ตามมามาก 2.เพื่อให้ร่างกายสามารถระบายความร้อนได้ ไม่ควรสวมเสื้อผ้าหนา ๆ หรือ ห่มผ้าหนา ๆ .ดื่มน้ําอุ่นมาก ๆ ไม่ควรดืม่ น้ําเย็น ไข้ .พักผ่อนให้เต็มที่ .2 การแนะนําประเด็นอืน่ ทีน่ อกเหนือจากยาจะมีความหลากหลายขึน้ กับโรคทีผ่ ้ปู ว่ ยเป็น เช่น หวัด .

Comprehensive Pharmacy Review 29 เทคนิค OSPE ท้องร่วง .ควรออกกําลังกายอย่างเหมาะสม ไม่หักโหมจนเกินไป .ควรเพิ่มการกินผักและผลไม้ .ในเด็กที่ได้รบั นมมารดาในระหว่างที่ท้องร่วงก็สามารถกินได้ตามปกติ .กรณีที่มีการเสียน้ํามากจากการท้องร่วงหรืออาเจียน ถ้าผู้ป่วยยังกินได้ และไม่อาเจียนมาก ให้ดื่ม น้ําตาลเกลือแร่บ่อย ๆ เพื่อทดแทนน้ําและเกลือแร่ทสี่ ูญเสียไป เบาหวาน .จํากัดอาหารที่มีรสเค็ม หรืออาหารที่มีเกลือเป็นส่วนประกอบ .ควรลดน้ําหนักในคนที่น้ําหนักเกินหรืออ้วน .ควรพักผ่อน และจํากัดการทํากิจกรรม โดยควรมีการกําหนดกิจกรรมสูงสุดที่ผู้ป่วยสามารถทําได้ .กินอาหารและยาตรงเวลา เพื่อให้ระดับน้ําตาลในเลือดและยาออกฤทธิ์ได้สัมพันธ์กัน .ควรจํากัดการกินอาหารประเภทไขมันโดยเฉพาะไขมันประเภทอิ่มตัวและโคเลสเตอรอล (ถ้ามีภาวะ ไขมันในเลือดสูงร่วมด้วย) Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .อาหารที่ไม่ควรกิน ได้แก่ น้าํ ตาลและขนมหวาน เช่น ทองหยิบ ทองหยอด สังขยา นมข้นหวาน เครื่องดื่มเกลือแร่ น้ําอัดลม เป็นต้น .จํากัดการกินอาหารประเภทไขมัน โดยเฉพาะไขมันประเภทอิ่มตัวและโคเลสเตอรอล เช่น ไขมันสัตว์ เนื้อสัตว์ ผลิตภัณฑ์จากนม อาหารทอด เป็นต้น .ออกกําลังกายระดับปานกลางขึ้นไป เช่น เดินเร็ว ๆ เป็นเวลาอย่างน้อยครั้งละ 30 นาที 3 ครั้งต่อ สัปดาห์ .ลดน้ําหนักในคนที่น้ําหนักเกินหรืออ้วน .หลีกเลี่ยงการกินอาหารที่มีไขมันอิ่มตัว เช่น ไขมันสัตว์ กะทิ น้ํามันปาล์ม .ให้ผู้ป่วยระลึกเสมอว่าอาหารที่มีไขมันและโคเลสเตอรอลต่ําก็ยังมีพลังงานสูงได้ .กินอาหารได้ตามปกติเหมือนคนทั่วไป แต่ปรับสัดส่วนอาหารชนิดต่าง ๆ ให้เหมาะสม ดังนี้ .ออกกําลังกายระดับปานกลาง (aerobic exercise) ขึ้นไป เช่น เดินเร็ว ๆ เป็นเวลาอย่างน้อยครั้งละ 30 นาที 3 ครั้งต่อสัปดาห์ ความดันโลหิตสูง .ในระหว่างทีท่ ้องร่วงสามารถกินอาหารได้ตามปกติ แต่ควรหลีกเลี่ยงการกินอาหารมัน อาหารรสจัด และอาหาร แข็ง ให้กินอาหารอ่อนหรืออาหารเหลว เช่น ข้าวต้ม โจ๊ก น้ําข้าว น้ําหวานแทน .ควรเลือกสวมใส่รองเท้าทีพ่ อดี ไม่คับเกินไป และหมัน่ ดูแลสุขภาพเท้าอย่างสม่ําเสมอ หัวใจล้มเหลว/หัวใจวาย .ลดปริมาณพลังงานที่ได้รับรวมต่อวัน (ถ้าอ้วน) .หลีกเลี่ยงการกินผลไม้ที่มีนา้ํ ตาลในปริมาณสูง เช่น ลําไย สับปะรด ทุเรียน .ควรจํากัดอาหารที่มีรสเค็ม หรืออาหารที่มีเกลือเป็นส่วนประกอบ ไขมันในเลือดสูง .หากกินนมผงก็ควรหยุด 4 ชั่วโมงก่อนกินน้ําตาลเกลือแร่ แล้วค่อยเริม่ ใหม่โดยอาจใช้ชนิดที่ไม่มีน้ําตาล แลคโตส .เลือกกินอาหารที่มีเส้นใยสูง เช่น ผักใบเขียว .ควรกินอาหารประเภทโปรตีนและคาร์โบไฮเดรต และไขมันในสัดส่วนที่เหมาะสม .

มีโรคประจําตัวหรือเคยแพ้ยารึเปล่าคะ .สรุปโรคที่คดิ ว่าเค้าเป็น แล้วบอกสาเหตุของการเกิดโรค (ถ้ารู้) .เป็นมากี่วันแล้วคะ .จํากัดการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ .Comprehensive Pharmacy Review 30 เทคนิค OSPE .ควรทําจิตใจให้แจ่มใส ไม่เคร่งเครียดจนเกินไป การซักประวัตเิ บื้องต้น .ขอให้หายเร็ว ๆ นะคะ ขอบคุณคะ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .แนะนําวิธีการปฏิบัติตัว .ควรเพิ่มการกินผักและผลไม้ .ได้ไปพบแพทย์หรือใช้ยาอะไรมาก่อนหรือยังคะ .ทวนอาการที่เค้าบอกกอีกครั้งหนึ่ง .ถ้าผู้ป่วยมีภาวะอ้วนหรือน้ําหนักเกิน การลดน้ําหนักจะมีผลช่วยลดความดันโลหิตได้ .ไม่ทราบว่ายาที่จะซื้อใช้เองหรือเปล่าคะ .ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะดิฉันเป็นเภสัชกรค่ะ ไม่ทราบว่ามีอะไรให้ช่วยมั้ยคะ) .มีอาการอย่างไรบ้างคะ (เริ่มซักตามลําดับโรคที่คิดว่าเค้าเป็น) .นอกจากอาการที่กล่าวมาแล้วยังมีอาการอย่างอื่นอีกไหม .ควรงดการสูบบุหรี่ .ออกกําลังกายระดับปานกลาง(aerobic exercise) ขึ้นไป เช่น เดินเร็ว ๆ เป็นเวลาอย่างน้อยครั้งละ 30 นาที 3 ครั้งต่อสัปดาห์ .จ่ายยาและแนะนําวิธีการรับประทานยา (ในบางกรณีอาจไม่ต้องจ่ายยาก็ให้แนะนําวิธีการปฏิบัติตัวเลย แต่ถ้าผู้ป่วยต้องการยาก็จ่ายยาไปตามอาการที่เค้าเป็น แต่ถ้าเป็นโรคที่รุนแรงก็ควรแนะนําให้ผู้ป่วยไปพบแพทย์ เพื่อทําการตรวจเพิ่มเติมอีกครั้ง เนื่องจากเภสัชกรไม่มีหน้าที่ในการวินิจฉัยโรค) .

Comprehensive Pharmacy Review O S P E เทคนิค OSPE 31 เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่องการตรวจสอบใบสั่งยา 1.1 การแนะนําการใช้ยาสําหรับผูป้ ่วยเฉพาะราย 2. แนะนําการปฏิบตั ิตัวผู้ป่วยในการใช้ยาและประเด็นอื่นที่เกี่ยวข้อง 2.4) วิธีใช้ยา (5) ฉลากช่วย 2.3) จํานวน (4.2) ความแรง (4.1 การจ่ายยาในโรงพยาบาล การจ่ายยาในโรงพยาบาลเป็นการจ่ายยาตามใบสั่งยาของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมและทันตกรรมที่ แพทย์หรือทันตแพทย์สั่ง (1) ประเด็นที่ต้องสื่อสารก่อนการจ่ายยา โดยมีคําถามหลักในการถามผู้ป่วยก่อนจ่ายยาตาม ใบสั่งยาดังนี้ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .1. ตรวจสอบยาที่จัดแล้วกับใบสั่งยา 1.1) ชื่อยา (4.1 การตรวจสอบความถูกต้องของยาที่จดั เทียบกับคําสั่งใช้ยา การตรวจสอบยาที่จัดเทียบกับใบสั่งยาก่อนจ่ายให้ผู้ป่วยถือเป็นขั้นตอนหนึ่งในการประกันคุณภาพของ กระบวนการจ่ายยาที่เภสัชกรต้องมีความรอบคอบในการตรวจสอบและทําให้ผู้ป่วยได้รับยาที่ถูกต้องที่สุด ดังนั้น เภสัชกรต้องตรวจสอบในประเด็นต่อไปนี้ (1) ชื่อ นามสกุล และคํานําหน้าชื่อของผู้ป่วย ต้องตรวจสอบทั้งชื่อ นามสกุล และคํานําหน้าชื่อของผู้ป่วยที่ฉลากยาให้ตรงกันกับในใบสั่งยา เพราะการ จ่ายยาผิดคนเป็นสิ่งที่อาจเกิดอันตรายต่อผู้ป่วยถึงแก่ชีวิตได้ เช่น เอายาสําหรับผู้ใหญ่ไปจ่ายให้เด็ก เพราะชื่อและ นามสกุลเหมือนกันหรือคล้ายกันและเภสัชกรเขียนฉลากยาสลับกัน (2) ชนิดของยา ได้แก่ ชื่อ รูปแบบ ความแรง ชื่อยา ที่อยู่ในใบสั่งยา และตัวยาต้องตรงกันทุกประการ เว้นแต่ในใบสั่งยาเป็นชื่อการค้าและมีข้อตกลงใน หน่วยงานว่าใช้ยาชื่อการค้าอื่นแทนได้ แต่ชื่อสามัญของยาต้องเป็นยาชนิดเดียวกัน รูปแบบยาในใบสั่งยากับตัวยาต้องเป็นยารูปแบบเดียวกัน แม้ยาเป็นรูปแบบยาเม็ดเหมือนกัน หากใบสั่งยาเป็น film coated tablet แต่ยาที่จัดไว้เป็นรูปแบบ sustained release tablet ก็เกิดปัญหาได้ เพราะ regimen ของการใช้ยา 2 รูปแบบนี้ไม่เหมือนกัน (3) จํานวน (4) ฉลาก อย่างน้อยในส่วนต่อไปนี้ (4.

1.25 ซีซี) ทุก 6 ชั่วโมง เมื่อมีไข้ 2.2 การให้คําแนะนําวิธีการใช้ยาและคําแนะนําอื่น ๆ การแนะนําผู้ป่วยเมื่อส่งมอบยาต้องให้เป็นไปตามข้อบังคับของสภาเภสัชกรรมว่าด้วยข้อจํากัดและเงื่อนไข ในการประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม พ.25 mL/dose 1 ช้อนชา เท่ากับ 5 mL ดังนั้น ผู้ป่วยควรกินยา paracetamol syrup ครั้งละ 1 ¼ ช้อนชา (หรือ 6.เคยมีอาการผิดปกติจากการใช้ยา เช่น แพ้ยาอะไรมาก่อน หากแพ้มีอาการแพ้อย่างไร เพื่อให้ แน่ใจว่ายาที่จา่ ยให้กับผู้ป่วยไม่มียาที่ผู้ป่วยเคยแพ้ (2) ประเด็นที่ต้องสื่อสารเพื่อหาประวัติการใช้ยา โดยมีคาํ ถามหลักในการถามผู้ป่วยก่อนจ่ายยา ตามใบสั่งยาดังนี้ เคยใช้ยานี้มาก่อนหรือไม่ ในกรณีทผี่ ู้ป่วยไม่เคยใช้ยามาก่อน ให้สอบถามว่า • “แพทย์บอกว่าจะให้ยารักษาอะไรบ้าง” เพื่อตรวจสอบว่าผู้ป่วยมีความรู้ก่อนหรือไม่ว่าจะได้ รับยาอะไร ยาที่ได้รับมีข้อบ่งใช้อย่างไร และถามต่อใน ประเด็นว่า • “แพทย์บอกให้ใช้ยานี้อย่างไร” เพื่อตรวจสอบว่า ผู้ป่วยมีความรู้เรื่องวิธีการใช้ยาถูกต้องหรือไม่ ในกรณีทผี่ ู้ป่วยเคยใช้ยานั้นมาก่อน ให้ถามว่า • “เคยใช้ยานี้รักษาอาการอะไรบ้าง” เพื่อตรวจสอบว่าที่ผ่านมาผู้ป่วยใช้ยาถูกต้องตามข้อบ่งใช้หรือไม่ และให้ถามต่อว่า • “ที่ผ่านมาเคยใช้ยานี้อย่างไร” เพื่อตรวจสอบว่าที่ผ่านมาผู้ป่วยใช้ยาได้ถูกต้องหรือไม่ หากครั้งนี้แพทย์มกี ารปรับเปลี่ยนขนาดยา เภสัชกรจะได้ย้ํา เพิ่มเติมให้ผู้ปว่ ยทราบว่ามีการปรับเปลี่ยนขนาดยาแล้ว 2.ผู้ป่วยชื่อ-นามสกุลอะไร เพื่อให้แน่ใจว่าจ่ายยาให้แก่ผปู้ ่วยถูกคน แม้ว่ามีการเรียกชื่อผู้ป่วยให้ มารับยา แต่กอ่ นจ่ายยา ก็ต้องสอบถามให้แน่ใจว่าจ่ายยาให้ผู้ป่วยถูกคน .2 การจ่ายยาในร้านยา การจ่ายยาในร้านยาส่วนใหญ่เป็นการจ่ายยาที่ไม่มีใบสั่งยา ดังนั้นเภสัชกรต้องสัมภาษณ์ผู้ป่วยเพื่อหา ข้อมูลความเจ็บป่วย ตามเกณฑ์มาตรฐานข้อที่ 4 เพื่อนํามาใช้เป็นข้อมูลในการตัดสินใจเลือกยาในร้านยาให้ผู้ป่วย หรือส่งต่อผู้ป่วยไปยังแพทย์ในกรณีที่จําเป็น หากในกรณีที่มีใบสั่งยาก็ใช้วิธีการสื่อสารเช่นเดียวกับ การจ่ายยาใน โรงพยาบาลได้ ในกรณีของผู้ปว่ ยเด็ก ต้องถามข้อมูลเพิ่มเติม เช่น อายุ น้าํ หนักเพื่อนํามาใช้ในการคํานวณขนาดยา ตัวอย่าง การคํานวณขนาดยาให้แก่เด็กหญิงอายุ 2 ปี น้ําหนัก 15 กิโลกรัม มีไข้ และเภสัชกรต้องการจ่าย ยา paracetamol syrup (120 mg/5 mL) ให้กับผู้ป่วย การคํานวณปริมาณยา ถ้าต้องการขนาดยาของ paracetamol เป็น 10 mg/kg/dose (ขนาดยาทั่วไป 10-15 mg/kg/dose) ผู้ป่วยหนัก 15 กิโลกรัม เพราะฉะนั้น ผู้ป่วยรายนี้ต้องได้รับยา = 15 x 10 = 150 mg/dose ความแรงของยา paracetamol syrup 120 mg/5 mL ดังนั้น ต้องได้รับยา (150 mg/dose) / (120 mg/5 mL) = 6.วันนี้เป็นอะไรจึงต้องมาโรงพยาบาล เพื่อให้ทราบว่าผู้ป่วยเป็นโรคหรือมีอาการอะไร ซึ่งทําให้ ตรวจสอบได้ระดับหนึ่งว่า ยาที่ผู้ป่วยได้รับตรงกับโรคหรืออาการที่ผู้ป่วยเป็นหรือไม่ . 2540 ดังนี้ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ศ.Comprehensive Pharmacy Review 32 เทคนิค OSPE .

บอกชื่อยา/ ข้อบ่งใช้ / วิธีใช้ที่ถูกต้อง . วันหมดอายุ (ถ้าเป็นยาทีห่ มดอายุก็ไม่สามารถจ่ายได้) การจับผิดใบสัง่ แพทย์ (โทรหาแพทย์) .Comprehensive Pharmacy Review 33 เทคนิค OSPE (1) ชื่อยา (2) ข้อบ่งใช้ (3) ขนาดและวิธีการใช้ (4) ผลข้างเคียง (side effect) (ถ้ามี) และอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา (adverse drug reaction) ที่อาจเกิดขึ้น (5) ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติในการใช้ยาดังกล่าว (6) การปฏิบัติเมื่อเกิดปัญหาจากการใช้ยาดังกล่าว ตัวอย่างการให้คําแนะนําเกีย่ วกับยา การจ่ายยา cloxacillin capsule (500 mg) 1 x 4 PO ac จํานวน 20 แคปซูล เพื่อรักษาแผลติดเชื้อ ต้องแนะนําผู้ป่วยดังนี้ .กินครั้งละ 1 แคปซูล วันละ 4 ครั้ง ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น และก่อนนอน ยานี้ควรกินก่อน อาหารครึ่งถึงหนึ่งชั่วโมง หรือกินครั้งละ 1 แคปซูล ทุก 6 ชั่วโมง ถ้าใกล้มื้ออาหารให้กินก่อน อาหารครึ่งถึงหนึ่ง ชั่วโมง .ก่อนอื่นก็ต้องแนะนําตัวก่อนว่าเป็นเภสัชกรห้องยา . จํานวนเม็ดยา 4. ในผู้ป่วยโรค.บอกว่าใบสั่งยาของนาย.ยานี้ชื่อ cloxacillin ขนาด 500 มิลลิกรัม จํานวน 20 แคปซูล .เมื่อเกิดอาการแพ้ดังกล่าวต้องหยุดใช้ยาทันทีและรีบไปพบแพทย์ .ใช้รักษาอาการติดเชื้อแบคทีเรียหรือหนองที่ผิวหนัง .คําแนะนําในการทานยา/ ปฏิบัติตน Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ยานี้ต้องกินติดต่อกันทุกวันจนหมด หากกินยาจนหมดแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น ให้ไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัย หาสาเหตุต่อไป การจับผิดซองยา 1. แบ่งครึ่งได้ไหม) 5...บอกสาเหตุของการเปลี่ยน เช่น ยาในรูปแบบ control release .มันไม่สามารถจ่ายได้คะ .ยานี้อาจทําให้แพ้ได้ โดยอาจเกิดอาการผื่นคัน หรือหายใจไม่สะดวก อาการนี้ไม่ได้เกิดกับผู้ป่วยทุกคน จะเกิดกับผู้ที่แพ้ยานี้เท่านั้น .. ความแรงของเม็ดยา 3. ที่คุณหมอสัง่ จ่ายยา. วิธีการบริหารยา (ถูกต้องไหม.แต่ที่เคยเจออาจารย์ถามว่าถ้าเปลี่ยนความแรงจะได้ไหม ได้นะ (แต่ต้องคิดดี ๆ นะ เพราะบางทีมัน ต้องกินถี่มากขึ้น หรือกินน้อยลง) .. ชื่อยา 2.ระวังเรื่องปฏิกิริยาระหว่างยาด้วยนะ .. ดูชื่อผู้ป่วย..

ก่อนผสมน้ําควรเคาะผงยาในขวดให้ร่วน ไม่จับตัวกัน .Sara syrup 120/5 ml Ibaimox syrup คํานวณ เด็กหนัก 1 kg ได้ยา 50 mg/day (max dose) ถ้าเด็กหนัก 10 kg ได้ยา 500 mg/day จากนั้นคิดเป็นต่อ dose แบ่งให้ 4 เวลา ครั้งละ 125 mg จ่ายยา Ibaimox syrup 250/5 ml ครัง้ ละครึ่งช้อนชา วันละ 4 ครัง้ หลังอาหาร จํานวน 2 ขวด Sara syrup คํานวณ เด็กหนัก 1 kg ได้ยา 10 mg/dose ถ้าเด็กหนัก 10 kg ได้ยา 100 mg/dose ยามีความแรง 120/5 ml คือ มีตัวยา 120 mg ใน 5 ml ต้องการตัวยา 100 mg (5*100)/120 = 4.หลังผสมน้ําแล้ว เก็บที่อุณหภูมิห้องได้ 7 วัน ถ้าเก็บในตู้เย็นจะเก็บได้นาน 2 สัปดาห์ .เติมน้ําปรับระดับให้พอดีขีดที่กําหนด แล้วเขย่าอีกครั้ง .Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 34 การคํานวณขนาดยา ความแรงของยา .ควรรอให้ยาขวดแรกหมดก่อน แล้วจึงผสมขวดที่ 2 ถ้ายาเหลือให้ทิ้งไป Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .Amoxycillin 20-50 mg/kg/day 1 ช้อนชา = 5 ml 1 ช้อนโต๊ะ = 15 ml ตัวอย่าง เด็กอายุ 2 ปี หนัก 10 kg ได้รับยา .paracetamol 10-15 mg/kg/dose .เขย่าให้ยากระจายตัวทั่ว ไม่มีก้อนแข็ง .Ibaimox syrup(Amoxycillin) 250/5 ml จ่าย 10 วัน .การผสมยาต้องใช้น้ําสุก หรือน้ําสะอาดที่เย็น ห้ามใช้นา้ํ ร้อนหรือน้ําอุ่น .เติมน้ําครั้งแรก ประมาณ 1/2 ของขีดทีก่ ําหนด หรือพอท่วมผงยา .17 ml O S P E เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่อง การผสมยา Dry Syrup ยาที่ต้องผสมน้ําก่อนใช้ ยาน้ําเชื่อมชนิดผงแห้ง ถ้าผู้ป่วยได้รับยาขวดเดียว ควรผสมน้ําให้ผู้ป่วยเลย ถ้าได้รับยา 2 ขวด ควรผสมให้ 1 ขวด อีกขวด อธิบายวิธีผสมน้ํา ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ .

เคยใช้ไหมคะ .เทยา 1 ซองลงในน้ําต้มสุกที่เย็นแล้วประมาณ 60-90 ซีซี คนให้เข้ากัน .เขย่าให้ยาละลาย ..กรณีไม่ชอบรสชาติยา ให้ผสมกับเครื่องดื่มอื่น ๆ ได้ เช่น น้ําผลไม้ น้ําส้ม น้ําโซดา อาหารเหลว (ยาที่ผสมแล้วเก็บในตู้เย็นได้นาน 3 วัน) การใช้ syringe ในการป้อนยาเด็กเล็ก ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ ..หลังผสมน้ําแล้วสามารถเก็บไว้ได้นาน จนกว่าจะเกิดตะกอนสีเหลืองขึ้น จึงทิ้งไป ..เคาะผงยาในขวดให้ร่วน แล้วเติมน้ําละลายยาที่เตรียมไว้ให้ หรือน้ําต้มสุกที่เย็นแล้วผสมน้ําประมาณ 1/2 – 2/3 ของระดับคอขวด ..บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธีใช้ (ตามใบสั่งแพทย์) .Comprehensive Pharmacy Review 35 เทคนิค OSPE Sodium thiosulfate ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ .ใช้น้ําต้มสุกทีเ่ ย็นแล้วปริมาตรตามที่กําหนดละลายผงเกลือแร่ 1 ซอง คนให้ละลายจนหมด .ชี้แจงถึงจํานวนยาที่ระบุเป็น household measurement เช่น ช้อนชาให้เป็นปริมาณยาที่ต้องดูดด้วย syringe ซึ่งระบุเป็นมิลลิลิตร หรือ ซีซี .เติมน้ํา ปรับระดับถึงคอขวด .ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ (ถ้าผู้ป่วยเป็นคนรับยาเองก็ให้ข้ามไปเลย) .เลือกขนาด syringe ให้เหมาะสมกับปริมาตรยา .วิธีป้อน ควรฉีดยาเข้ากระพุ้งแก้มของเด็ก ...ชี้ให้เห็นถึงขีด จํานวน มิลลิลิตร หรือ ซีซที ี่ต้องดูดแต่ละครั้ง ที่ syringe แก่ผู้รับบริการ .นะคะ .ดื่มช้า ๆ ถ้ามียาเหลือให้เติมน้ํา ผสมยาส่วนที่เหลือดื่มจนหมด .หลังผสมน้ําแล้วควรดื่มภายใน 24 ชั่วโมง ไม่ควรทิ้งไว้ข้ามคืน เพราะอาจมีจุลิยทรียป์ นได้ Cholestyramine ชนิดผง ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ .ใช้ยาขวดแรกจนหมดก่อน จึงผสมยาขวดที่ 2 .แนะนําวิธีการใช้ยา Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ทําความสะอาด syringe หลังการใช้ ตัวอย่าง ยาน้ําเชื่อมชนิดผงแห้ง .ยานี้เป็นยาใช้ภายนอก ห้ามรับประทาน ผงเกลือแร่ ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ .ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร.) แต่ในกรณีทมี่ ีชื่อผู้ป่วยก็ให้ถามชื่อผู้ป่วยก่อน เช่น สวัสดีค่ะใช่คุณสมชาย ใจดี ไหมคะ แล้วก็แนะนําตัวเองว่าดิฉันเภสัชกร.แพ้ยาอะไรไหมคะ .

ไปพบแพทย์มาหรือยัง .จ่ายยา . ควรรับประทานยาต่อเนื่องจนยาหมดหรือตามที่แพทย์สั่ง 2....เขย่าให้ผงยากระจายทั่ว ไม่จับกันเป็นก้อนแข็ง .หาสาเหตุของการเกิดโรค ..มีโรคประจําตัวหรือแพ้ยาอะไรไหม .เคาะผงยาในขวดให้ร่วน ไม่จับตัวเป็นก้อน .การแนะนําการใช้ยา... เขย่าขวดทุกครั้งก่อนรินยารับประทาน 3..ทานยาอะไรมาหรือยัง .บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธีใช้ยา . การใช้ผงน้ําตาลเกลือแร่ ผงน้าํ ตาลเกลือแร่ เช่น ORS .Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 36 วิธีการใช้ยา .ซักประวัติ (อาการ(มีไข้) /ลักษณะของอุจจาระ / ถ่ายกี่ครั้ง) .... ถ้ามีผื่นขึ้น หรือมีอาการคัน แน่นหน้าอก บวมตามตัวเช่นบริเวณ ริมฝีปาก ใบหน้า แขนขา ให้รีบ กลับมาพบแพทย์ เพราะอาจเกิดการแพ้ยาได้ O S P E เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่อง.ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ .เติมน้ําปรับระดับให้พอดีขีดที่กําหนด แล้วเขย่าอีกครั้ง ..2/3 ของขีดที่กําหนดหรือพอ ท่วมผงยา . 1.เคยใช้ไหมคะ .แนะนําวิธีการใช้ยา Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .) .เติมน้ําต้มสุกสะอาดที่เย็นแล้ว ไม่ใช้น้ําร้อนหรือน้ําอุ่น ประมาณ 1/2 .....ยาทีผ่ สมแล้ว เก็บที่อุณหภูมิห้องได้ 7 วัน ถ้าเก็บในตู้เย็นเก็บได้นาน 14 วัน คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน 1. ถ้าได้รับยาจํานวน 2 ขวด ให้ผสมทีละขวด 4..ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร.

E.) ของ ม.ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ (ถ้าผู้ป่วยเป็นคนรับยาเองก็ให้ข้ามไปเลย) .ให้จิบต่างน้ํา .. พุ) .นเรศวร อาจารย์ บอกว่า ในเด็ก 1 ซองเล็กต่อน้ําหนักตัว 5 กิโลกรัม ถ้าจิบให้หมดในขนาดที่คํานวณได้ภายใน 4 ชั่วโมงจะทําให้ หยุดถ่ายเร็วขึ้นและลดภาวะช็อกจากการขาดน้ําได้ ส่วนผู้ใหญ่ให้จิบเท่าที่ต้องการ ซึ่งไม่ได้พูดว่าต้องเกิน 4 ซอง ใหญ่หรือไม่ ถ้ามีโอกาสข้างหน้าจะได้ถามต่อไป.นะคะ ..ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร. การใช้ยาอมใต้ลิ้น ยาอมใต้ลิ้น (Sublingual tablets) ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1.. อาจอมยานี้เพื่อป้องกันการเกิดอาการ ก่อนประกอบกิจกรรมที่คาดว่าจะทําให้มีอาการ 5 – 10 นาที คําแนะนําเพิ่มเติม .บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธีใช้ (ตามใบสั่งแพทย์) .ไม่ควรรับประทานเกินวันละ 4 ซองใหญ่ เพราะอาจจะทําให้เกิดอาการท้องเสียเพิ่มมากขึ้น . อาการจะดีขึ้นหลังจากอมยาไปแล้ว 5 นาที ถ้าอาการไม่ดีขึ้นดังกล่าวให้อมยาซ้ําได้ ถ้าอาการยังไม่ดี ขึ้นหลังจากอมยาเม็ดที่สอง ให้อมยาเม็ดที่ 3 แล้วรีบนําผูป้ ่วยส่งโรงพยาบาล 4. เมื่อมีอาการปวดหน้าอก แน่นหน้าอกหรือเจ็บหน้าอก ให้นั่ง หรือนอนลง 2.(เพิ่มเติมจากการอบรมเก็บคะแนนการศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ (C.เคยใช้ไหมคะ .ใช้น้ําต้มสุกที่เย็นแล้ว 1 แก้ว ละลายผงเกลือแร่ 1 ซองเล็ก คนให้ละลายจนหมด แต่ถ้าเป็นซองใหญ่ ให้ละลายน้ํา 1 ขวดน้ําปลากลม ...สําหรับ Isosorbide dinitrate sublingual tablet จะไม่มีความซ่าหรือร้อนเมื่ออม ตัวอย่าง ยาอมใต้ลนิ้ (Sublingual) .หลีกเลี่ยงสาเหตุที่ทําให้เกิด เช่น รับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ ไม่มีแมลงวันตอม3 2.ในขณะที่อมเม็ดยา ควรนั่งหรือนอนก็ได้ แต่ไม่ควรยืนเพราะอาจจะทําให้หน้ามืด เป็นลมได้ เนื่องจาก ยาไปขยายหลอดเลือด ทําให้ความดันต่ําได้ และเมื่ออมเสร็จแล้วก็ควรนั่งพักก่อน Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา .ควรดื่มให้หมดภายใน 24 ชั่วโมง ถ้าเหลือควรเททิ้งเพราะอาจเกิดการบูดเสียได้ คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน . อมยา 1 เม็ดไว้ใต้ลิ้น โดยปล่อยให้ยาละลายจนหมด ห้ามเคี้ยว ห้ามกลืนทั้งเม็ด ห้ามบ้วนหรือกลืน น้ําลาย 3.) แต่ในกรณีทมี่ ีชื่อผู้ป่วยก็ให้ถามชื่อผู้ป่วยก่อน เช่น สวัสดีค่ะใช่คุณสมชาย ใจดี ไหมคะ แล้วก็แนะนําตัวเองว่าดิฉันเภสัชกร.Comprehensive Pharmacy Review 37 เทคนิค OSPE วิธีการใช้ยา ..

ควรเก็บยาไว้ในภาชนะเดิม ไม่ควรแบ่งยาออกมา และควรเก็บให้พ้นมือเด็ก . นอนหรือนั่งเงยหน้าขึ้น Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ยา Isosorbide dinitrate ไม่มีรสเผ็ดซ่าเมื่ออม .ควรเก็บยาให้พ้นแสงหรือความชื้น หากยาเปลี่ยนสีแสดงว่ายาเสื่อมคุณภาพ .ติดแผ่นยาบริเวณผิวหนังที่มีขนน้อยและแห้ง เช่น ท้องแขน หรือใต้ราวนม .อาการจะดีขึ้นหลังจากอมยาไปแล้ว 5 นาที ถ้าอาการไม่ดีขึ้นให้อมยาซ้ําได้ถึง 2 ครั้ง ครั้งละ 1 เม็ด โดยห่างกันเม็ดละ 5 นาที แต่ไม่เกิน 3 เม็ด ถ้าทานติดต่อกันจนครบ 3 เม็ด แล้วอาการยังไม่ดีขึ้นให้รีบนําผู้ป่วย ส่งโรงพยาบาลเพื่อหาสาเหตุของการเกิดโรค .อย่าปิดยาบริเวณที่มีรอยแผลเป็น หรือรอยพับ .อมยาครั้งละ 1 เม็ดไว้บริเวณใต้ลิ้น เมื่อมีอาการปวดหน้าอก แน่นหน้าอก หรือเจ็บหน้าอก ตัวยาจะ ค่อย ๆ ปลดปล่อยออกมา ห้ามเคี้ยวเม็ดยา กลืนเม็ดยา กลืนหรือบ้วนน้ําลายทิ้ง .ยานี้อาจทําให้ปวดศีรษะได้ 3.ล้างมือให้สะอาดและเช็ดให้แห้งก่อนใช้ยา .ควรปิดแผ่นยาในเวลาเดียวกันอย่างสม่ําเสมอ อย่ารอให้มีอาการแล้วค่อยปิด เพราะจะได้ผลช้า . เปิดฝาครอบขวดยาออก โดยไม่วางฝาขวดคว่ําลงบนพื้น หากเป็นยาที่มีหลอดหยดซึ่งเอาออกจากตัว ขวดได้ยังไม่ต้องเอาหลอดหยดออกจากขวด 3. ล้างมือให้สะอาด 2.Comprehensive Pharmacy Review 38 เทคนิค OSPE . การใช้ยาแผ่นแปะผิวหนังเพื่อบรรเทาอาการปวดเค้นอก ยาแผ่นแปะผิวหนังเพื่อบรรเทาอาการปวดเค้นอก .ยานี้สามารถ ใช้ป้องกันอาการ โดยให้อมล่วงหน้า 5 นาที โดยให้อมแค่ 1 เม็ด เท่านัน้ คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน . ให้ใช้มือข้างหนึ่งจับหลอดหยดและดูดยาให้เข้าไปในหลอด (เฉพาะยาที่มีหลอดหยดซึ่งเอาออกจากตัว ขวดได้) 4. การใช้ยาหยอดและยาป้ายตา ยาหยอดตา (Eye drops) ยาหยอดตามีทั้งชนิดที่เป็นยาน้ําใสและเป็นยาน้ําแขวนตะกอน การใช้ยาหยอดตาที่เป็นยาฆ่าเชื้อ ตาม ทฤษฎีแล้วต้องใช้ยาให้หมดตามที่แพทย์สั่ง โดยเฉลี่ยยาหยอดตา 1 หยด มีปริมาตร 50 ไมโครลิตร (ทั้งนี้ ขึ้นกับความหนืดและขนาดของหลอดยาด้วย) ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1.ควรพกยาติดตัวเสมอ และบอกผู้ใกล้ชิดว่าเป็นโรคนี้ เพราะยานี้สามารถเป็นยาช่วยชีวิตได้ .เพื่อป้องกันอาการดื้อยาในผู้ที่ใช้ยาติดต่อกันเป็นเวลานาน ควรปิดแผ่นยาเพียงวันละ 12-14 ชั่วโมง และควรดึงแผ่นยาออกเวลากลางคืน 4.

ค่อย ๆ ใช้มือข้างหนึ่งดึงเปลือกตาล่างลงมาให้เป็นกระพุ้ง และเหลือบตาขึ้นข้างบน 5.ยาหยอดตาบางชนิด จะทําให้รู้สึกขมในคอได้ เพราะตาและคอมีทางติดต่อถึงกันได้ การกดหัวตาเบา ๆ ช่วยลดการไหลของยาจากตาลงคอได้ . นอน หรือ นั่งเงยหน้าขึ้น 4.ยาอาจทําให้ตาพร่า แสบตา หรือเคืองตาหลังจากหยอดตาได้ ดังนั้นไม่ควรขับรถหรือต้องทํางาน ที่ เสี่ยงต่ออันตราย จนกว่าตาจะมองเห็นได้ชัดเจนตามปกติ .ห้ามล้างหลอดหยด . ปล่อยมือจากการดึงเปลือกตาล่าง และอย่ากะพริบตาสักครู่ (อย่างน้อย 30 วินาที) หรืออาจหลับตา เบา ๆ สักครู่ 8. ปล่อยมือจากการดึงเปลือกตาล่าง Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ถ้ายาหยอดตาเป็นชนิดยาน้ําแขวนตะกอน จะต้องเขย่าขวดก่อนใช้ . ใช้มืออีกข้างหนึ่งจับหลอดขี้ผึ้งป้ายตา และบีบขี้ผึ้งขนาดยาวประมาณ 1 เซนติเมตร หรือประมาณ 1/2 นิ้ว ลงในด้านกระพุ้งของเปลือกตาล่าง ระวัง ! อย่าให้ปลายหลอดหยดถูกตา ขนตา เปลือกตา มือ หรือ สิ่งใด ๆ 6. เปิดจุกหลอดยาไว้ โดยวางให้ฝาหลอดหงายขึ้น 3.หากต้องใช้มากกว่า 1 หยด ให้หยดครั้งแรก 1 หยดก่อน ทําจนครบขั้นตอน และเริ่มขั้นตอนใหม่เพื่อ หยดอีก 1 หยด แต่ละหยดห่างกันประมาณ 1 – 5 นาที .ถ้าลืมหยอดตา ให้หยอดตาทันที่นึกขึ้นได้ แต่ถ้าใกล้จะถึงเวลาที่จะหยอดตาครั้งต่อไปให้รอหยอดตา ครั้งต่อไปได้เลย .ผูใ้ ช้เลนส์สมั ผัส ควรถอดเลนส์สัมผัส ออกก่อนหยอดยาตา ยาขี้ผึ้งป้ายตา (Eye ointment) ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1.ถ้าต้องการใช้ยาหยอดตา 2 ชนิดขึ้นไป ควรเว้นระยะห่างในการหยอดยาแต่ละชนิดประมาณ 5-10 นาที จึงหยอดยาชนิดต่อไป ถ้ายาอีกชนิดเป็นยาขี้ผึ้งป้ายตา ให้หยอดยาก่อนและรอประมาณ 10 นาที จึงใช้ ยาขี้ผึ้งป้ายตา . เอาหลอดหยดใส่ขวดและปิดฝาให้สนิท (เฉพาะยาที่มหี ลอดหยดซึ่งเอาออกจากตัวขวดได้) ข้อแนะนําอื่น ๆ .ยาหยอดตาขวดที่เปิดใช้แล้ว ห้ามใช้เกิน 1 เดือน ถ้ามียาเหลือให้ทงิ้ ไป . ล้างมือให้สะอาด 2.Comprehensive Pharmacy Review 39 เทคนิค OSPE 5.ยาหยอดตาบางชนิดควรเก็บในตู้เย็น ฉะนั้นต้องอ่านฉลากให้เข้าใจ หลังจากเอายาออกจากตู้เย็น ควร คลึง หรือกําขวดยาหยอดตาให้อุณหภูมิของยาใกล้เคียงกับอุณหภูมิของร่างกาย .ห้ามใช้ยาหยอดตาร่วมกับผู้อื่น เพราะอาจทําให้ติดโรคได้ .หากมียาล้นออกมาจากตา อาจซับยาด้วยผ้าหรือกระดาษที่สะอาด . ค่อย ๆ ใช้มอื อีกข้างหนึ่งดึงเปลือกตาล่างลงมาให้เป็นกระพุ้ง และเหลือบตาขึ้นข้างบน 6. หยอดยา 1 หยด ลงในด้านในกระพุ้งของเปลือกตาล่าง ระวัง ! อย่าให้ปลายหลอดหยดถูกตา ขนตา เปลือกตา มือ หรือสิ่งใด ๆ 7.

) แต่ในกรณีทมี่ ีชื่อผู้ป่วยก็ให้ถามชื่อผู้ป่วยก่อน เช่น สวัสดีค่ะใช่คุณสมชาย ใจดี ไหมคะ แล้วก็แนะนําตัวเองว่าดิฉันเภสัชกร.ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร...ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ (ถ้าผู้ป่วยเป็นคนรับยาเองก็ให้ข้ามไปเลย) . ปิดฝาจุกหลอดยาให้สนิท 9.ล้างมือให้สะอาด / เปิดเกลียวจุกของขวดยาออก ..ห้ามใช้ยาหยอดตาร่วมกับผู้อื่น เพราะอาจทําให้ติดโรคได้ .บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธีใช้ (ตามใบสั่งแพทย์) ..ปล่อยมือจากการดึงหนังตา และ อย่ากระพริบตาถี่ ๆ อย่างน้อย 30 วินาที .ถ้าลืมป้ายตาให้ป้ายตาทันที่ที่นึกขึ้นได้ แต่ถ้าใกล้จะถึงเวลาที่จะป้ายตาครั้งต่อไปให้รอป้ายตาครั้งต่อไป ได้เลย ตัวอย่าง ยาหยอดตา . ถ้าต้องใช้ยาขี้ผึ้งป้ายตา 2 ชนิดขึ้นไปควรเว้นระยะห่างในการป้ายยาแต่ละชนิดประมาณ 10 นาที ถ้ายาอีกชนิดเป็นยาหยอดตาให้หยอดยาก่อนและรอประมาณ 10 นาที จึงใช้ยาขี้ผึ้งป้ายตา ข้อแนะนําอื่น ๆ .Comprehensive Pharmacy Review 40 เทคนิค OSPE 7.นอนหรือนั่งแล้วเงยหน้าขึ้น .หยอดยาตามจํานวนที่แพทย์สั่งลงด้านในเปลือกล่างของตา ระวังอย่าให้ปลายหลอดหยด สัมผัสกับดวงตาหรือสิ่งอื่นใด .ถ้าต้องการใช้หยอดตา 2 ชนิดขึ้นไป ควรเว้นระยะห่างในการใช้ยาหยอดตาแต่ละชนิด ประมาณ 5-10 นาที จึงหยอดยาชนิดต่อไป ถ้ายาอีกชนิดหนึ่งเป็นยาป้ายตา ให้หยอดยาก่อนแล้วรอประมาณ 10 นาทีจึงใช้ยาป้ายตา .ปิดขวดให้สนิท คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน .ห้ามล้างหลอดหยด .ห้ามใช้ยาป้ายตาร่วมกับผู้อื่น เพราะอาจทําให้ติดโรคได้ .อาจทําให้ตาพร่า แสบตา หรือเคืองตาหลังจากหยอดตาได้ ดั้งนั้นไม่ควรขับรถหรือทํางานที่ เสี่ยงอันตราย จนกว่าตาจะมองเห็นได้ชัดเจนตามปกติ .เคยใช้ไหมคะ .. ค่อย ๆ หลับตาและกลอกลูกตาไปมาทุกทิศทางขณะทีย่ ังหลับตาอยู่สักครู่ 8.ยาอาจทําให้ตาพร่า แสบตา หรือเคืองตาหลังจากป้ายตาได้ ดังนั้นไม่ควรขับรถหรือต้องทํางาน ที่เสี่ยง ต่ออันตราย จนกว่าตาจะมองเห็นได้ชัดเจนตามปกติ .นะคะ ..ถ้าลืมหยอดตาให้หยอดทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าใกล้เวลาครัง้ ถัดไปให้หยอดตาครั้งถัดไปเลย Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ใช้ข้างหนึ่งมือดึงหนังตาล่างลงมาให้เป็นกระพุ้ง เหลือบตาขึ้นข้างบน .ห้ามล้างปลายหลอดยาขี้ผึ้งป้ายตา .แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา .

ถ้ายาหยอดตาเป็นชนิดยาแขวนตะกอน ควรเขย่าขวดก่อนใช้ . ol = ตาซ้าย.ยาป้ายตาที่เปิดใช้แล้ว จะมีอายุการใช้งาน 1 เดือน ถ้ายาเหลือควรทิ้งไป (ควรจดวันเริ่มเปิด ใช้ยาไว้จะได้ไม่ลืม) หมายเหตุ od= ตาขวา.Comprehensive Pharmacy Review 41 เทคนิค OSPE .ล้างมือให้สะอาด / เปิดจุกหลอดยาไว้ โดยวางให้ฝาหลอดหงายขึ้น .ปล่อยมือจากการดึงหนังตา ..อาจทําให้ตาพร่า แสบตา หรือเคืองตาหลังจากหยอดตาได้ ดั้งนั้นไม่ควรขับรถหรือทํางานที่ เสี่ยงอันตราย จนกว่าตาจะมองเห็นได้ชัดเจนตามปกติ .ถ้าต้องการใช้ยาป้ายตา 2 ชนิด ขึ้นไปควรเว้นระยะห่างในการป้ายยาแต่ละชนิดประมาณ 10 นาที ถ้ายาอีกชนิดหนึ่งเป็นยาหยอดตาให้หยอดยาก่อนและรอประมาณ 10นาที จึงใช้ยาป้ายตา .) แต่ในกรณีทมี่ ีชื่อผู้ป่วยก็ให้ถามชื่อผู้ป่วยก่อน เช่น สวัสดีค่ะใช่คุณสมชาย ใจดี ไหมคะ แล้วก็แนะนําตัวเองว่าดิฉันเภสัชกร.แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา ..ถ้าใส่ contact lens แนะนําให้ถอดก่อนหยอดตา ยาป้ายตา ..นะคะ ..นอนหรือนั่งเงยหน้าขึ้น .ห้ามล้างปลายหลอดขี้ผึ้งป้ายตา ..ยาหยอดตาบางชนิดอาจทําให้รู้สึกขมคอได้ เพราะตาและปากมีทางติดต่อถึงกัน ..ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร.เคยใช้ไหมคะ .ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ (ถ้าผู้ป่วยเป็นคนรับยาเองก็ให้ข้ามไปเลย) .บีบหลอดขี้ผึ้งป้ายตา โดยให้มีขผี้ ึ้งยาวประมาณ 1 เซนติเมตร ลงด้านในของเปลือกตาจากหัว ตาไปหางตา ระวังอย่าให้ปลายหลอดขี้ผึ้งถูกตาหรือสิ่งอื่นใด .บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธีใช้ (ตามใบสั่งแพทย์) .ยาหยอดตาบางชนิดควรเก็บไว้ในตู้เย็น เช่น chloramphenicol ดังนั้นควรอ่านฉลากให้ เข้าใจ . au = ตาทั้งสองข้าง Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ถ้าลืมหยอดตาให้หยอดทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าใกล้เวลาครัง้ ถัดไปให้รอป้ายครั้งถัดไปเลย .ค่อย ๆ ปิดตาและ กลอกลูกตาไปมาทุกทิศทางหรือใช้นิ้วคลึงที่เปลือกตาขณะที่ลูกตา ยังปิด อยู่สักครู่ .ยาหยอดตาที่เปิดใช้แล้ว จะมีอายุการใช้งาน 1 เดือน ถ้ายาเหลือควรทิ้งไป (ควรจดวันเริ่ม เปิดใช้ยาไว้จะได้ไม่ลืม) .ห้ามใช้ยาป้ายตาร่วมกับผู้อื่น เพราะอาจจะทําให้ติดโรคได้ .ปิดฝาจุกหลอดยาให้สนิท คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน .ใช้ข้างหนึ่งมือดึงหนังตาล่างลงมาให้เป็นกระพุ้ง เหลือบตาขึ้นข้างบน .

) แต่ในกรณีทมี่ ีชื่อผู้ป่วยก็ให้ถามชื่อ ผู้ป่วยก่อน เช่น สวัสดีค่ะใช่คุณสมชาย ใจดี ไหมคะ แล้วก็แนะนําตัวเองว่าดิฉันเภสัชกร.นะคะ .เคยใช้ไหมคะ . หยอดยาเข้าไปในหูตามที่กําหนด ระวัง ! อย่าเอาหลอดหยดสอดเข้าไปในรูหู 4.Comprehensive Pharmacy Review 42 เทคนิค OSPE ยาหยอดหู (Ear drops) ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1. ถือหลอดพ่นยาในแนวตั้ง เปิดฝาครอบปากหลอดยาพ่นออก เขย่าหลอดยา ในแนวตั้ง 3-4 ครั้ง (กรณีทใี่ ช้เป็นครั้งแรก หรือใช้เพื่อบรรเทาอาการเป็นครั้งคราว ควรทดลองกดที่พ่นยาดูก่อนใช้จริง) 2.ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร. ล้างมือให้สะอาด 2.. เอียงศีรษะให้หูข้างที่จะหยอดยาอยู่ด้านบน 3. ใช้ริมฝีปากอมรอบปากหลอดพ่นยาให้สนิท เงยศีรษะขึ้นเล็กน้อย (วิธีนี้เหมาะกับผู้ที่เพิ่งเริ่มใช้ยาพ่น แต่วิธีนี้ยาจะตกค้างในช่องปากได้มาก) หรือ อ้าปากให้ปากหลอดพ่นยาอยู่ห่างจากปาก ประมาณ 3-4 เซนติเมตร หรือ 1-2 นิ้วฟุต หรือ 2-3 นิ้วมือ เอนศีรษะไปด้านหลังเล็กน้อย (วิธีนมี้ ีข้อดีที่ยาตกค้างในช่องปาก น้อยกว่าและจะทําให้ได้ละอองยาขนาดเล็กกว่า เข้าไปในปอดได้ดีกว่า) Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . อาจแนะนําเพิ่มเติมว่า ยาหยอดหูบางชนิดที่เก็บไว้ในตู้เย็น ก่อนใช้ยาให้กาํ ยาหยอดหูในมือไว้ประมาณ 2-3 นาที เพื่อปรับอุณหภูมิให้ใกล้เคียงกับร่างกายก่อนหยดยา ตัวอย่าง ยาหยอดหู .นอนตะแคงในท่าเดิมประมาณ 3-5 นาที และอาจเอาสําลีใส่ไว้ในรูหเู ล็กน้อย เพื่อไม่ให้ยา ไหลออกมา 5.....แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา .เอียงศีรษะให้หูด้านที่จะหยอดอยู่ด้านบน . การใช้ยาสูดพ่น ยาพ่นสูด Metered Dose Inhaler ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1.หยอดยาเข้าไปในหูตามที่แพทย์สั่ง ระวังอย่าให้หลอดหยดสอดเข้าไปในรูหู . หายใจออกทางปากให้สุดเต็มที่ 3.ล้างมือให้สะอาด . ถ้าเป็นยาน้ําแขวนตะกอน ให้เขย่าขวดก่อนใช้ 6.ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ (ถ้าผู้ป่วยเป็นคนรับยาเองก็ให้ข้ามไปเลย) ..ถ้าเป็นยาแขวนตะกอนให้เขย่าขวดก่อนใช้ .บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธีใช้ (ตามใบสั่งแพทย์) . นอนตะแคงอยู่ในท่าเดิม 3-5 นาที และอาจเอาสําลีใส่ในรูหูไว้เล็กน้อย เพื่อไม่ให้ยาไหลออกมา 5.ถ้ายาหยอดหูมีอุณหภูมิต่ํากว่าอุณหภูมิของร่างกายมาก ให้ กํายาหยอดหู ไว้ประมาณ 2-3 นาที เพื่อปรับอุณหภูมิให้ใกล้เคียงกับร่างกายก่อนหยด .

หลังพ่นยาเสร็จเรียบร้อย กลั้วในปากและคอด้วยน้ําสะอาดแล้วบ้วนทิ้ง เพื่อลดอาการปากคอแห้ง ช่วย ลดการเกิดเชื้อราในช่องปาก และการเกิดเสียงแหบโดยเฉพาะจากการใช้ยาสเตียรอยด์ ข้อแนะนําในการใช้ยาพ่นสูด 2 ชนิด กรณีที่ผู้ป่วยต้องใช้ยาพ่นสูดร่วมกัน 2 ชนิด ต้องเว้นระยะในการพ่นยาแต่ละชนิด เช่น ยาพ่นสูดขยาย หลอดลม และยาพ่นสเตียรอยด์ ควรพ่นยาขยายหลอดลมก่อน และเว้นระยะ 5 นาทีจึงค่อยพ่นยาสเตียรอยด์ คําแนะนําเพิ่มเติม . เปิดเครื่อง accuhaler โดยใช้มือข้างหนึ่งจับตัวเครื่องด้านนอกไว้ แล้วใช้นิ้วหัวแม่มือของมืออีกข้าง หนึ่งวางที่ร่อง 3. ถือเครื่องไว้ในแนวนอน โดยให้ปากกระบอกหันเข้าหาตัว ดันแกนเลื่อนออกไปจนสุดจนได้ยินเสียง "คลิก" 5.ยาพ่นที่เป็นยาขยายหลอดลมเท่านั้นที่สามารถใช้กับอาการจับหืดฉับพลันได้ ส่วนยาพ่นที่เป็นยาส เตียรอยด์และยาอื่น ๆ ไม่สามารถขยายหลอดลมได้ แต่จะใช้สําหรับป้องกันอาการในระยะยาวและใช้เวลา 1-4 สัปดาห์จึงจะเห็นผลเต็มที่ ดังนั้นจึงควรใช้ยาพวกนี้ตามแพทย์สั่งอย่างต่อเนื่อง .ก่อนใช้ยาผู้ปว่ ยควรฝึกซ้อมการหายใจทางปากก่อน โดยสูดหายใจเข้าออกช้า ๆ ลึก ๆ จนชํานาญ . หายใจออกทางปากให้มากที่สุด ระวังอย่าพ่นลมหายใจเข้าไปในเครื่อง 6.Comprehensive Pharmacy Review 43 เทคนิค OSPE 4. สูดลมหายใจเข้าทางปากโดยผ่านเครื่องมือให้เร็ว แรง และลึก แล้วเอาเครื่องออกจากปาก Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ผู้ป่วยอาจทดลองพ่นยาหน้ากระจก ถ้าขณะพ่นยามีไอระเหยของละอองยารอบ ๆ ปาก แสดงว่าใช้ยา ไม่ถูกต้อง . หลังใช้เสร็จควรทําความสะอาดปากหลอดพ่นด้วยน้ําสะอาด เช็ดด้วยกระดาษซับให้แห้ง ปิดฝาครอบ ให้เรียบร้อย 9.เมื่อใช้ยาหมดแล้ว ไม่ควรทุบหลอดยาหรือเผาไฟ เพราะอาจทําให้หลอดยาระเบิดได้ ยาสูด Accuhaler ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1. เอาหลอดพ่นยาออกจากปาก หุบปากให้สนิท กลั้นหายใจประมาณ 10 วินาที หรือให้นานที่สุดเท่าที่ จะทําได้ 6. หายใจเข้าช้า ๆ และลึก ๆ ทางปากพร้อม ๆ กับกดทีพ่ ่นยา 1 ครั้ง ตัวยาจะเข้าสู่ลําคอพร้อมกับลม หายใจ 5.ถ้าผู้ป่วยมีเสมหะ ก่อนพ่นยาควรกําจัดเสมหะออกจากลําคอก่อน .การลืมพ่นยาให้พ่นทันทีที่นกึ ขึ้นได้ และพ่นครั้งต่อไปตามปกติ แต่ถ้านึกขึ้นได้ในระยะเวลาที่ใกล้กบั เวลาของการพ่นครั้งต่อไป ให้พ่นครั้งต่อไปได้เลย โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดการพ่นเป็น 2 เท่า . อมปากกระบอกให้สนิท 7. ดันนิ้วหัวแม่มือในทิศออกจากตัวไปจนสุด 4. ถือเครื่องในแนวราบขนานกับพื้น 2. ผ่อนลมหายใจออกทางปากหรือจมูกช้า ๆ 7. กรณีที่ต้องพ่นยาอีกครั้ง ควรเว้นระยะห่างจากครั้งแรกอย่างน้อย 1-2 นาที จึงเริ่มปฏิบัติใหม่ตาม ข้างต้น 8.

หากลืมสูดพ่นยาให้สูดพ่นทันทีที่นึกได้และสูดพ่นครั้งต่อไปตามปกติ แต่ถ้านึกได้ในระยะเวลาที่ใกล้กับ เวลาของการสูดพ่นครั้งต่อไป ก็ให้พ่นครั้งต่อไปได้เลย โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดการสูดพ่นเป็น 2 เท่า . ใช้ริมฝีปากอมปลายหลอดให้สนิท 6. เปิดฝาครอบขวดยาออก 2.ยาสูดพ่นที่เป็นยาขยายหลอดลมเท่านั้นที่บรรเทาอาการหอบฉับพลันได้ ส่วนยาสูดพ่นสเตียรอยด์ใช้ สําหรับป้องกันในระยะยาว และใช้เวลา 1-4 สัปดาห์ จึงจะเห็นผลเต็มที่ ดังนั้นจึงควรใช้ยาพวกนี้ตามแพทย์สั่ง อย่างต่อเนื่องสม่ําเสมอ . ถือขวดยาในลักษณะตั้งตรง ปลายหลอดอยู่ด้านบน 3. บิดฐานหลอดยาไปด้านขวา (ทวนเข็มนาฬิกา) ให้สุด แล้วบิดกลับมาด้านซ้าย (ตามเข็มนาฬิกา) ให้สุด จะได้ยินเสียงดัง “คลิก” แสดงว่ายาบรรจุพร้อมจะสูด 4.ปิด accuhaler ทุกครั้งที่ไม่ได้ใช้ และดันแกนเลื่อนเมื่อต้องการจะใช้ยาในครั้งต่อไปเท่านั้น . เมื่อใช้เสร็จแล้ว ให้ทําความสะอาดปลายหลอดด้วยผ้าหรือกระดาษทิชชูสะอาด แล้วปิดฝาให้สนิท 10. สูดหายใจเข้าทางปากให้แรงและลึก 7.ถ้าพบแถบสีแดงปรากฏที่ด้านบนของช่องที่แสดงจํานวนขนาดยาที่เหลืออยู่ แสดงว่ายังมียาเหลือให้ใช้ อีกเพียง 20 ครั้ง (doses) ให้ผู้ป่วยรีบไปพบแพทย์เพื่อรับยาต่อ แต่ถา้ แถบสีแดงเลือ่ นลงมาอยู่ส่วนล่างแสดงว่า ยาหมด แม้ว่าเขย่าขวดยาแล้วจะยังได้ยินเสียงก็ตาม Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . หายใจออกทางปากให้มากที่สุด ระวังอย่าพ่นลมหายใจเข้าไปในเครื่อง 5.Comprehensive Pharmacy Review 44 เทคนิค OSPE 8. หลังพ่นยาเสร็จเรียบร้อย ให้กลั้วปากและคอด้วยน้ําสะอาดแล้วบ้วนทิ้ง เพื่อลดอาการปากคอแห้ง ช่วยลดการเกิดเชื้อราในช่องปาก และการเกิดเสียงแหบโดยเฉพาะจากการใช้สเตียรอยด์ คําแนะนําเพิ่มเติม . กลั้นหายใจไว้อย่างน้อย 10 วินาที หรือนานที่สุดเท่าทีจ่ ะทําได้ แล้วหายใจออกช้า ๆ 8.ถ้าผู้ป่วยมีเสมหะ ก่อนสูดพ่นยาควรกําจัดเอาเสมหะออกจากลําคอออกก่อน .ใช้ยาตามคําแนะนําของแพทย์ ไม่ควรลดขนาดการใช้ยา หรือหยุดใช้ยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์ . ถ้าต้องการสูดยามากกว่า 1 ครั้งให้เริม่ ทําใหม่ตั้งแต่ต้น 9. กลั้นหายใจประมาณ 10 วินาที หรือนานที่สุดเท่าที่จะทําได้ แล้วหายใจออกช้า ๆ 9.ถ้าผู้ป่วยมีเสมหะ ก่อนสูดพ่นยาควรกําจัดเอาเสมหะออกจากลําคอออกก่อน .ห้ามใช้น้ําล้างเครื่อง แต่ให้ใช้ผ้าหรือกระดาษทิชชูสะอาดเช็ดทําความสะอาดแทน และเก็บ accuhaler ไว้ในที่แห้ง ยาสูด Turbuhaler ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1. หลังสูดพ่นยาเสร็จเรียบร้อย กลั้วปากและคอด้วยน้ําสะอาดแล้วบ้วนทิ้ง เพื่อลดอาการปากคอแห้ง ช่วยลดการเกิดเชื้อราในช่องปาก และการเกิดเสียงแหบโดยเฉพาะจากการใช้ยาสเตียรอยด์ คําแนะนําเพิ่มเติม . ปิดเครื่องโดยการวางนิ้วหัวแม่มือบนร่อง แล้วเลื่อนกลับมาหาตัวจนสุด เมื่อเครื่องถูกปิดจะได้ยินเสียง "คลิก" แกนเลือ่ นจะคืนกลับมาในตําแหน่งเดิมโดยอัตโนมัติ สําหรับพร้อมที่จะใช้งานในครั้งต่อไป 10.

.นําขวดพ่นยาออกจากปาก หุบปากให้สนิท กลั้นหายใจให้นานที่สุดเท่าที่จะทําได้ .ดึงหลอดพ่นยาออก แล้วทําความสะอาดปากกระบอกพ่นยาด้วยน้ําอุ่น เช็ดให้แห้งแล้วปิดฝาครอบให้ เรียบร้อย คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน ..ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร.Comprehensive Pharmacy Review 45 เทคนิค OSPE ตัวอย่าง ยาสูดพ่น (Inhalation) .เคยใช้ไหมคะ .จากนั้นค่อย ๆ ผ่อนลมหายใจออกทางจมูกอย่างช้า ๆ .หายใจเข้าลึก ๆ ทางปากพร้อมกับกดที่พ่นยา 1 ครั้ง ตัวยาจะค่อย ๆ เข้าสู่ลําคอพร้อมกับลมหายใจ .บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธีใช้ (ตามใบสั่งแพทย์) .ถ้าขวดบรรจุยา ลอยขนาน บนผิวน้ําแสดงว่า ยาหมด .แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา .ถ้าขวดบรรจุยา จมน้ํา แสดงว่ายังมี ยาเต็ม ..กรณีถ้า ลืมพ่น ให้พ่นทันทีที่นึกได้ แต่ถ้านึกขึ้นได้ในระยะเวลาที่ใกล้กับเวลาของการพ่นครั้งต่อไป ให้พ่นครั้งต่อไปได้เลย โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดการพ่นเป็น 2 เท่า .หายใจออกให้สุด .ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ (ถ้าผู้ป่วยเป็นคนรับยาเองก็ให้ข้ามไปเลย) .ยาพ่นที่เป็นยาขยายหลอดลมเท่านั้นที่สามารถใช้กับอาการจับหืดเฉียบพลันได้ ส่วนยาพ่นที่เป็น สเตียรอยด์และยาอื่น ๆ ไม่สามรถขยายหลอดลมได้ แต่จะใช้สําหรับป้องกันอาการในระยะยาวและใช้เวลา 1-4 สัปดาห์ จึงจะเห็นผลเต็มที่ ดังนั้นจึงควรใช้ยานี้ตามแพทย์สั่งอย่างต่อเนื่อง การทดสอบว่ายาหมดหรือไม่ นําขวดบรรจุยาใส่ลงไปในภาชนะที่มีน้ําอยู่เต็ม .คว่ําขวดพ่นยาลง ตั้งขวดพ่นยาให้ตรง ..) แต่ในกรณีทมี่ ีชื่อผู้ป่วยก็ให้ถามชื่อผู้ป่วยก่อน เช่น สวัสดีค่ะใช่คุณสมชาย ใจดี ไหมคะ แล้วก็แนะนําตัวเองว่าดิฉันเภสัชกร.อมรอบปากกระบอกพ่นยาให้สนิท .นะคะ .ถ้าต้องการ พ่นอีกครั้ง ควรเว้นระยะห่างจากครั้งแรกย่างน้อย 30 วินาที แล้วปฏิบัติตามข้างต้นอีก ครั้ง ห้ามกดยาพ่น 2 ที พร้อมกัน .ในกรณี พ่นยาที่เป็นสเตียรอยด์ ให้กลัว้ ปากด้วยน้ําสะอาดแล้วบ้วนทิ้ง เพื่อป้องกันการเกิดเชื้อราใน ช่องปาก เสียงแหบ ปากแห้ง คอแห้ง .ถ้าขวดบรรจุยา เอียงทํามุมต่าง ๆ กับผิวน้ําแสดงว่ายังมี ยาเหลืออยู่ในปริมาณต่าง ๆ กัน * อย่าแช่ขวดยาในน้ํานาน ๆ น้ําอาจซึมเข้าได้ * เมื่อใช้ยาหมดแล้วไม่ควรทุบขวด หรือเผาไฟ เพราะอาจทําให้ขวดระเบิดได้ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .เปิดฝาครอบปากขวดพ่นยาออก เขย่าขวดยา (ในกรณีทใี่ ช้ครั้งแรก หรือใช้เพื่อบรรเทาอาการเป็นครั้ง คราว ควรทดลองพ่นยาก่อนใช้ยาจริง) .ถ้าต้องการ พ่นยา 2 ชนิด ให้พ่นยาขยายหลอดลมก่อน เว้น 5 นาทีแล้วจึงพ่นยาสเตียรอยด์ ...

เคยใช้ไหมคะ .Comprehensive Pharmacy Review 46 เทคนิค OSPE 6. กลั้นหายใจ 2-3 วินาที 6.นะคะ ... เช็ดทําความสะอาดที่ปลายพ่น ปิดฝาเก็บให้เรียบร้อย คําแนะนําและคําชี้แจงเพิ่มเติม .กรณีเป็นยาพ่นบรรเทาอาการคัดจมูก ให้ใช้ได้เป็นครั้งคราวเมื่อจําเป็น แต่ถ้าเป็นยาพ่นที่เป็นส เตียรอยด์ จะต้องใช้ยาสม่ําเสมอตามแพทย์สั่ง เพราะยานี้ไม่สามารถบรรเทาอาการได้โดยทันที . เขย่าขวดยา นั่งตัวตรงเงยศีรษะขึ้นเล็กน้อย หรือตั้งศีรษะตรง หรือก้มศีรษะ (ขึ้นกับยาแต่ละชนิด) หุบปาก 3.สอดปลายทีพ่ ่นจมูกเข้าไปในรูจมูก ใช้นิ้วมืออีกข้างหนึ่งกดรูจมูกข้างที่เหลือ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University ..ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ (ถ้าผู้ป่วยเป็นคนรับยาเองก็ให้ข้ามไปเลย) . การใช้ยาทางจมูก ยาพ่นจมูก (Nasal spray) ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1.ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร. สูดหายใจเข้าพร้อมกับกดที่พ่นยาเข้าจมูก การพ่นยาต้องให้ปลายหลอดพ่นชี้ไปทางผนังด้านข้างจมูก ให้มากทีส่ ุด ห้ามพ่นยาเขาไปที่ผนังกั้นช่องจมูก 5. เปิดฝาขวดยาออก แล้วสอดปลายที่พ่นยาเข้าไปในรูจมูก ใช้นิ้วมืออีกข้างกดรูจมูกข้างที่เหลือ 4.กําจัดน้ํามูกออกให้หมด (ถ้ามี) ล้างมือให้สะอาด .การใช้ยาพ่นจมูก อาจทําให้รู้สึกถึงรสขมของยาได้ เพราะช่องจมูกกับคอมีทางติดต่อถึงกัน ตัวอย่าง ยาพ่นจมูก (Nasal spray) ..ไม่ควรหยุดยา ลดขนาดยา หรือเพิ่มขนาดยาเอง โดยไม่ปรึกษาแพทย์ .เขย่าขวดยา นั่งตัวตรงเงยศีรษะขึ้นเล็กน้อย หุบปาก .แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา . พ่นยาในรูจมูกอีกข้างด้วยวิธีเดียวกัน (ถ้าต้องพ่นยา 2 ข้างจมูก) 7.) แต่ในกรณีทมี่ ีชื่อผู้ป่วยก็ให้ถามชื่อผู้ป่วยก่อน เช่น สวัสดีค่ะใช่คุณสมชาย ใจดี ไหมคะ แล้วก็แนะนําตัวเองว่าดิฉันเภสัชกร. กําจัดน้ํามูกออกจากจมูกให้หมด (ถ้ามี) 2.บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธีใช้ (ตามใบสั่งแพทย์) ..กรณีที่ผู้ป่วยต้องใช้ยาสม่ําเสมอ ถ้าลืมพ่นยาให้พ่นทันทีที่นึกขึ้นได้และพ่นครั้งต่อไปตามปกติ แต่ถ้านึก ขึ้นได้ในระยะเวลาใกล้เคียงกับเวลาที่จะพ่นครั้งต่อไป ให้พ่นยาของครั้งต่อไปเลย โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยาเป็น 2 เท่า .. ถ้าต้องพ่นข้างละ 2 ครั้ง ควรพ่นข้างละ 1 ครั้งให้ครบทั้ง 2 ข้างก่อน แล้วจึงเริ่มพ่นครั้งที่ 2 ให้ครบทั้ง 2 ข้าง 8.เปิดฝาขวดยาออก .

ใช้ลูกยางแดงดูดน้ํามูกในจมูกออก หรือให้สั่งน้ํามูกออก 4. เทน้ําเกลือ 0. เปิดฝาครอบขวดยาออก 4. นั่งหรือยืนก้มหน้าเล็กน้อยเอนศีรษะไปด้านใดด้านหนึ่งเล็กน้อย กลั้นหายใจ หรือหายใจทางปากเพื่อ ป้องกันการสําลัก ฉีดน้ําเกลือประมาณ 5-10 ซีซี เข้าไปในรูจมูกด้านบน หมายเหตุ ในกรณีเด็กเล็กที่ยงั สั่งน้ํามูกเองไม่ได้ ให้เด็กนอนในท่าศีรษะสูงพอควรเพื่อป้องกันการสําลัก หรือใน กรณีเด็กโตที่สั่งน้ํามูกเองได้ ให้เด็กนั่งหรือยืนแหงนหน้าเล็กน้อย ถ้ากลัวเด็กสําลักอาจให้ก้มหน้าสอดปลายหลอด ฉีดยาเข้าไปในรูจมูก ให้ปลายกระบอกฉีดชิดด้านบนของรูจมูก ค่อย ๆ ฉีดน้ําเกลือครั้งละประมาณ 0.กรณีที่เป็นยาพ่นเพื่อบรรเทาอาการคัดจมูก ให้ใช้เป็นครั้งคราวเมื่อจําเป็น แต่ถ้าเป็นยาพ่นที่เป็น สเตียรอยด์ ต้องใช้อย่างสม่ําเสมอตามที่แพทย์สั่ง เพราะยานี้ไม่สามารถบรรเทาอาการได้ทันที .สูดหายใจเข้าพร้อมกับกดที่พ่นยาเข้าจมูก .กรณีที่เป็นยาหยอดจมูกบรรเทาอาการคัดจมูก ควรใช้เป็นครั้งคราวเมื่อจําเป็น และใช้ยาติดต่อกันไม่ เกิน 3-5 วัน . ล้างมือให้สะอาด 3.ไม่ควรใช้ยานี้ร่วมกับผู้อื่น น้ําเกลือ (0.Comprehensive Pharmacy Review 47 เทคนิค OSPE .ถ้าต้องการพ่น 2 ข้างก็ให้ใช้วิธีเดียวกัน .5-1 ซีซี 3.9% normal saline) ล้างจมูก ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1. ปิดฝาเก็บให้เรียบร้อย คําแนะนําเพิ่มเติม .ไม่ควรปรับขนาดยาเอง . นั่งตัวตรงเงยศีรษะขึ้นเล็กน้อย 5. กําจัดเอาน้ํามูกออกจากจมูกให้หมด (ถ้ามี) 2.เช็ดทําความสะอาดที่ปลายหลอดพ่น แล้วปิดฝาเก็บให้เรียบร้อย คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน . หยดยาในรูจมูกอีกข้างด้วยวิธีการเดียวกัน (ถ้าต้องหยอดยาในรูจมูกทัง้ สองข้าง) 8.กลั้นหายใจ 2-3 นาที แล้วหายใจออกทางปาก . ทําซ้ําหลาย ๆ ครั้ง ในรูจมูกแต่ละข้างจนไม่มีน้ํามูก Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .9% ใส่ถ้วยหรือแก้วที่เตรียมไว้ แล้วใช้กระบอกฉีดยาดูดน้ําเกลือจนเต็ม 2.ถ้ายาหยอดจมูกเปลี่ยนสีหรือมีตะกอนให้ทงิ้ ไป .ยาพ่นจมูกอาจทําให้รู้สึกขมคอได้ เพราะช่องจมูกกับคอมีช่องติดกัน ยาหยอดจมูก (Nasal drops) ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1.ถ้าต้องการพ่นข้างละ 2 ครัง้ ให้พ่นข้างละ 1 ครั้งให้ครบก่อนทั้งสองข้าง แล้วจึงเริ่มพ่นครั้งที่สองให้ ครบทั้งสองข้าง . หยอดยาในรูจมูกตามจํานวนที่กําหนด ไม่ให้ปลายหลอดหยดสัมผัสกับโพรงจมูก 6. นั่งในท่าเดิมต่อประมาณ 5 นาที เพื่อป้องกันยาไหลย้อนออกมา 7.

บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธใี ช้ (ตามใบสั่งแพทย์) .แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา .ล้างมือให้สะอาด .) แต่ในกรณีทมี่ ีชื่อผู้ป่วยก็ให้ถามชื่อผู้ป่วยก่อน เช่น สวัสดีค่ะใช่คุณสมชาย ใจดี ไหมคะ แล้วก็แนะนําตัวเองว่าดิฉันเภสัชกร.. ล้างมือให้สะอาด 2. สอดยาเหน็บเข้าไปในทวารหนัก เอาด้านที่มีปลายแหลมกว่าเข้าไปก่อน โดยใช้นิ้วดันยาเข้าไปอย่าง ช้า ๆและเบา ๆ พยายามสอดให้ลึก เพื่อไม่ให้แท่งยาหลุดออกมา 6.นอนตะแคงด้านที่ถนัดโดยให้ขาล่างเหยียดตรง ขาบนงอขึ้นโดยให้หัวเข่าชิดกับหน้าอก .สอดยาเหน็บเข้าไปในช่องทวารหนัก โดยนําด้านปลายแหลมสอดเข้าไปก่อน โดยใช้นิ้วดันเม็ดยาเข้าไป อย่างช้า ๆ และพยายามสอดให้ลึกทีส่ ุด เพือ่ ไม่ไห้เม็ดยาไหลออกมา .. Scheripoct ® N .นอนในท่าเดิมประมาณ 15 นาที คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน 1. ถ้าต้องเหน็บต่อกัน 2 เม็ด ให้เหน็บห่างกันประมาณ 10 นาที 3... นอนในท่าเดิมสักครู่หนึ่ง (ประมาณ 15 นาที) ถ้าเป็นการเหน็บยาระบายควรนอนในท่าเดิมไม่ต่ํากว่า 15-20 นาที จึงลุกไปถ่ายอุจจาระแม้ว่าหลังจากสอดยาแล้วจะมีความรู้สึกอยากถ่ายก็ต้องกลั้นอุจจาระไว้ก่อน หากลุกไปถ่ายทันทีหลังจากสอดยาจะทําให้ยาหลุดออกมาจากทวารหนักก่อนที่จะออกฤทธิ์ได้เต็มที่ ตัวอย่าง ยาเหน็บทวารหนัก (Rectal suppositories) เช่น Proctosedyl. หากมีการถ่ายระหว่างวันให้เหน็บยาเพิ่ม Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . เก็บยาไว้ในตู้เย็นช่องธรรมดาที่ไม่ใช่ช่องแช่แข็ง 2.แกะเม็ดยาออกจากกระดาษห่อ .ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร.ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ (ถ้าผู้ป่วยเป็นคนรับยาเองก็ให้ข้ามไปเลย) . การใช้ยาทางทวารหนัก ยาเหน็บทวารหนัก (Rectal suppositories) ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1.เคยใช้ไหมคะ . ถ้ายาเหน็บนิ่มให้แช่ยาในตู้เย็นก่อนแกะยาออกจากห่อ หรืออาจแช่ในน้ําเย็นก็ได้ เพื่อให้ยาแข็งตัวจะ สอดได้ง่ายขึ้น 3. แกะเม็ดยาออกจากกระดาษห่อ 4.Comprehensive Pharmacy Review 48 เทคนิค OSPE 7.นะคะ . นอนตะแคง โดยให้ขาล่างเหยียดตรง และงอขาบนขึ้นจนหัวเข่าชิดอกให้มากทีส่ ุด หรือยืนตรงยกขา ข้างหนึ่งขึ้นโดยให้เท้าเหยียบบนเก้าอี้ เอามืออ้อมขาไปด้านหลังแล้วสอดยาเหน็บ 5..ถ้ายานิ่มให้แช่ในตู้เย็นก่อน หรืออาจแช่ในน้ําเย็นก็ได้ เพื่อให้ยาแข็งตัวสอดได้ง่ายขึ้น ..

นอนหงายโดยชันหัวเข่าขึ้นและแยกขาออก 4. นอนในท่าเดิมสักครู่ ไม่ตา่ํ กว่า 15 นาที คําแนะนําเพิ่มเติม ควรเหน็บยาติดต่อกันทุกวันอย่างน้อยตามจํานวนวันหรือขนาดยาที่กําหนด เช่น 7 วัน หรือขึ้นกับชนิด ของยาและตามคําแนะนําของแพทย์หรือเภสัชกร เมื่อสอดยาเหน็บแล้วควรนอนท่าเดิมนิ่ง ๆ จนกว่ายาจะละลาย หมด ปกติมักจะเหน็บก่อนนอน ควรใช้กระดาษชําระซ้อนทบกันหลาย ๆ ชั้นรองที่กางเกงในไว้ เพื่อรองรับส่วน ของเม็ดยาที่จะละลายไหลออกมา Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . การใช้ยาเหน็บช่องคลอด ยาเหน็บช่องคลอด (Vaginal suppositories) ก.Comprehensive Pharmacy Review 49 เทคนิค OSPE 4. แกะกระดาษที่ห่อยาออก แล้วจุ่มเม็ดยาในน้ําสะอาดพอให้ยาชื้น (ประมาณ 1-2 วินาที) เพื่อช่วยลด การระคายเคือง 3. พยายามขมิบทวารหนักไว้ 2 . สอดปลายหลอดสวนเข้าไปในทวารหนัก สอดโดยค่อย ๆ หมุนขวดยาเข้าไปอย่างช้า ๆ และเบา (ขณะ สอดควรหายใจเข้าลึก ๆ จะทําให้สอดได้ง่ายขึ้น) 5. ฝึกขับถ่ายให้เป็นนิสัย 6. ไม่ยืนหรือนัง่ นานๆ และออกกําลังกายสม่ําเสมอ 7. สอดยาเข้าช่องคลอดให้ลึกที่สุดเท่าที่จะทําได้ โดยใช้นิ้วช่วยดันยาเข้าไป 5.30 นาที ถ้าเป็นการสวนยาระบายแม้จะมีความรู้สึกอยากจะถ่ายก็ให้กลั้นไว้ก่อน หากลุกไปถ่ายทันทีหลังจากสวนยาจะทําให้ยาออกมาจากทวารหนักก่อนที่จะออกฤทธิ์ได้เต็มที่ โดยให้กลั้นไว้นาน ที่สุดเท่าที่จะทําได้ 8. วิธีสอดยาเหน็บช่องคลอดโดยใช้มือ ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1. ค่อย ๆ บีบยาจากขวดหรือภาชนะบรรจุน้ํายาอย่างช้า ๆ จนน้ํายาหมด 6. ดื่มน้ํามาก ๆ ยาสวนทวารหนัก (Rectal enema) ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1. ล้างมือให้สะอาด 2. รับประทานอาหารที่มีกากใย จําพวกผักผลไม้เยอะ ๆ ไม่ดื่มชา กาแฟ 5.3 วินาที นอนในท่าเดิมประมาณ 15 . ล้างมือให้สะอาด 2. ถ้ามีฝาปิดหลอดสวน ให้เอาฝาปิดออกก่อน และหล่อลื่นปลายหลอดสวนด้วยสารหล่อลื่น 3. นอนตะแคงโดยใช้ขาล่างเหยียดตรง และงอขาบนขึ้นจนหัวเข่าจรดกับหน้าอก 4.

เอาเครื่องมือออกจากช่องคลอด 6.นอนในท่าเดิมประมาณ 15 นาที คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน 1.. นอนหงาย โดยชันหัวเข่าขึ้นและแยกขาออก 5.สอดยาเข้าช่องคลอดให้ลึกที่สุดเท่าที่จะทําได้ โดยใช้นิ้วช่วยดันเม็ดยาเข้าไป . ควรเหน็บยาต่อเนื่องทุกวันตามที่แพทย์สั่ง (ถ้ามีใบสั่งแพทย์) 2. วิธีสอดยาเหน็บช่องคลอดโดยใช้เครื่องมือช่วยสอด ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1. นาที Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .หันปลายที่มยี าเข้าไปช่องคลอด ค่อย ๆสอดเครื่องมือเข้าไปเบา ๆ เมือ่ สอดเข้าไปลึก พอควร ให้ใช้นิ้วชี้ดันก้านลูกสูบเพื่อไล่ตัวยาออกจากเครื่องมือ โดยยาจะตกอยู่ในช่องคลอด .จับตัวเครื่องมือสอดยาที่ใส่ยาแล้วด้วยนิ้วหัวแม่มือและนิ้วกลาง ส่วนนิ้วชี้ให้แตะอยู่ที่ ปลาย ก้านสูบ .นะคะ .เคยใช้ไหมคะ ... ปกติมักให้เหน็บยาก่อนนอน แล้วควรใช้กระดาษชําระซ้อนทบกันหลาย ๆ ชั้น รองที่กางเกงในไว้เพื่อ รองรับส่วนของเม็ดยาที่จะไหลออกมา 3.นอนหงายโดยชันหัวเข่าขึ้นและแยกขาออก .แกะกระดาษที่ห่อยาออก แล้วจุ่มในน้ําสะอาดพอชื้น (ประมาณ 1-2 วินาที) เพื่อให้เม็ดยาลื่นสอดได้ ง่ายขึ้น ..ใส่ยาในช่องใส่ยาที่ปลายของเครื่องมือ เม็ดยาจะติดที่ช่องใส่ยา 4.. ล้างมือให้สะอาด 2. นอนท่าเดิมสักครู่ ประมาณ 15 นาที เพื่อไม่ให้ยาไหลออกมาจากช่องคลอด ตัวอย่าง ยาเหน็บช่องคลอด (Vagina suppositoies) เช่น Canesten .. สอดยาเข้าในช่องคลอด โดยมีขั้นตอนดังนี้ . แกะยาออกจากกระดาษห่อ แล้วจุม่ เม็ดยาในน้ําสะอาดพอชื้น (ประมาณ 1-2 วินาที) 3.ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ (ถ้าผู้ป่วยเป็นคนรับยาเองก็ให้ข้ามไปเลย) .ดึงก้านสูบของเครื่องมือออกมาจนสุด . ถ้าต้องเหน็บ 2 เม็ด ให้เหน็บต่อกันเลย โดยห่างกันประมาณ .. ใส่เม็ดยาในเครื่องมือช่วยสอด โดยมีขั้นตอนดังนี้ .ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร.ล้างมือให้สะอาด .Comprehensive Pharmacy Review 50 เทคนิค OSPE ข.แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา .บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธใี ช้ (ตามใบสั่งแพทย์) .) แต่ในกรณีทมี่ ีชื่อผู้ป่วยก็ให้ถามชื่อผู้ป่วยก่อน เช่น สวัสดีค่ะใช่คุณสมสมัย ใจดี ไหมคะ แล้วก็แนะนําตัวเองว่าดิฉันเภสัชกร.

หากต้องกินยา rifampicin หรือยาอื่นที่มีคุณสมบัติเป็น enzyme inducer ทําให้ประสิทธิภาพใน การคุมกําเนิดของยาคุมกําเนิดลดลง ดังนั้นควรใช้วิธีคุมกําเนิดอื่นที่ไม่ใช้ฮอร์โมนเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ เช่น ใช้ ถุงยางอนามัย ร่วมด้วยระหว่างที่กินยา และต้องป้องกันต่อไปอีกอย่างน้อย 4 สัปดาห์หลังหยุดยา rifampicin หรือยาอื่นที่มีคุณสมบัติเป็น enzyme inducer แล้ว Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . quinolones. penicillins. การปฏิบตั ิระหว่างกินยาเม็ดคุมกําเนิด 2.2. หากต้องกินยาปฏิชีวนะที่ออกฤทธิ์กว้าง ได้แก่ ยากลุ่ม tetracyclines. การใช้ยาคุมกําเนิด ยาเม็ดคุมกําเนิด (Oral contraceptive tablets) 1.1 ลืมกินยา • ลืม 1 เม็ด ให้กินทันทีที่นึกได้ และกินเม็ดถัดไปตามปกติ • ลืม 2 เม็ดในช่วง 14 เม็ดแรกของแผง ให้กินยาวันละ 2 เม็ด เป็นเวลา 2 วันติดต่อกัน และกินยาต่อไป ตามปกติ และให้ใช้ถุงยางอนามัยร่วมด้วยหรืองดร่วมเพศ 7 วัน • ลืม 2 เม็ดในช่วงหลังจาก 14 เม็ดแรกของแผง ให้หยุดยาแผงเดิม เริ่มแผงใหม่ในวันนัน้ เลย และใช้ ถุงยางอนามัยร่วมด้วยหรืองดร่วมเพศ 7 วัน • ลืม 3 เม็ดหรือมากกว่า ให้หยุดยาแผงเดิม เริ่มแผงใหม่ในวันนั้นเลย หรือรอให้ประจําเดือนมาและเริ่ม แผงใหม่ในวันที่ประจําเดือนมา และใช้ถุงยางอนามัยร่วมด้วย หรืองดร่วมเพศ 7 วัน 2. cephalosporins และ metronidazole ซึ่งอาจมีผลลดประสิทธิภาพของยาคุมกําเนิด ทําให้อาจมีเลือดออก กระปริบกระปรอยในระหว่างที่ยังกินยาไม่หมดแผง และอาจเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์ ดังนั้นควรใช้วิธีคุมกําเนิดอื่น เช่น ใช้ถุงยางอนามัย ร่วมด้วยระหว่างที่กินยาปฏิชีวนะที่ออกฤทธิ์กว้าง หรือเปลี่ยนชนิดของยาเม็ดคุมกําเนิดจาก ชนิดรวมเป็นชนิดที่มีแต่ progestin อย่างเดียว 2. วิธีการกินยาเม็ดคุมกําเนิด ยาคุมกําเนิดชนิดแผง 21 เม็ด ยา 1 แผง ประกอบด้วยเม็ดยาฮอร์โมน 21 เม็ด ให้เริม่ กินยาตั้งแต่วันที่ 1 ของรอบประจําเดือน (นับวัน แรกที่มีประจําเดือนเป็นวันที่ 1) อาจเริ่มกินยาช้ากว่านี้ได้แต่ต้องไม่เกินวันที่ 5 ของรอบประจําเดือน กินยา ติดต่อกันทุกวันจนหมดแผงและควรกินยาเวลาเดียวกันทุกวัน (เช่น หลังอาหารเย็น หรือก่อนนอน) หยุดยา 7 วัน ระหว่างหยุดยา 2-4 วัน จะมีเลือดประจําเดือนมา เมื่อหยุดยาครบกําหนด 7 วัน ให้เริ่มแผงใหม่ในวิธีเช่นเดิมโดย ไม่ต้องสนใจว่าประจําเดือนจะยังมีอยู่หรือไม่ ยาคุมกําเนิดชนิดแผง 28 เม็ด ยา 1 แผง ประกอบด้วยเม็ดยาฮอร์โมน 21 เม็ด และเม็ดที่ไม่มีฮอร์โมน 7 เม็ด ให้เริ่มกินยาในวันแรก ของรอบประจําเดือน โดยกินยาเม็ดแรกในส่วนที่ระบุบนแผงว่าเป็นจุดเริ่มต้นใช้ยา กินยาเวลาเดียวกันทุกวันและ ติดต่อกันทุกวัน ตามวันกํากับ หรือตามทิศลูกศรจนหมดแผง กินแผงใหม่ต่อได้เลยไม่ต้องหยุดยา ยากลุ่มนี้ต้องกิน ติดต่อกันทุกวันไปตลอด ประจําเดือนจะมาในช่วงกินเม็ดที่ไม่มีฮอร์โมน 2.3. หากมีการอาเจียนหรือท้องร่วงรุนแรงหลายครั้ง ให้ยังคงกินยาตามปกติ แต่ต้องใช้วิธีคุมกําเนิดอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น การใช้ถุงยางอนามัย หรืองดการมีเพศสัมพันธ์ในระหว่างนั้น และต่อไปอีก 1 สัปดาห์หลังจาก อาการดังกล่าวหายแล้ว 2.4.Comprehensive Pharmacy Review 51 เทคนิค OSPE 9.

อาการข้างเคียงของยาเม็ดคุมกําเนิดและการปฏิบัตติ ัว .อาการเจ็บคัดเต้านม พบในระยะแรกของการใช้ยา ซึ่งผู้ใช้ส่วนใหญ่จะมีอาการลดลงหรือหายไป ในเวลา ต่อมา .มีโรคประจําตัวไหม / ปัจจุบันทานยาอะไรอยู่หรือเปล่า .โดยกินยาเม็ดแรกที่จุดเริ่มต้นของลูกศร ให้กินวันละ 1 เม็ด โดยให้กนิ ยาใน เวลาเดียวกันเสมอ โดย ส่วนใหญ่เพื่อลดผลข้างเคียงจากยา เช่น คลืน่ ไส้อาเจียน จะให้รับประทานยา ก่อนนอน ทุกคืน Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา (แบบ 21 เม็ด) . รับประทานเองหรือเปล่า? 2.ผลข้างเคียงอื่น ๆ ได้แก่ น้ําหนักตัวเพิ่ม สิว ฝ้า ผมร่วง ปวดศีรษะ เป็นต้น อาการที่กล่าวมานั้นจะ เกิดขึ้นในระยะแรกของการใช้ยา และส่วนใหญ่หายได้เองเมื่อใช้ยาไป 2-3 เดือน แต่ถ้าหากมีอาการมากหรือ เป็นอยู่นานจนเป็นปัญหา หรือเกิดความกังวลใจควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ซึ่งอาจแก้ไขโดยการเปลี่ยนชนิดยา ตลอดจนอาจแนะนําให้ใช้วิธีคุมกําเนิดอื่น ๆ แทน ซักประวัติ 1.แพ้ยาอะไรไหมคะ .อายุเท่าไหร่คะ / สูบบุหรี่ไหมคะ .ไม่ทราบว่าเดือนนี้ประจําเดือนมาหรือยังคะ ไม่ทราบว่ามาวันไหน .เลือดออกกระปริบกระปรอย มักพบในผูท้ ลี่ ืมกินยาบ่อย ๆ และอาจเกิดได้ในระยะแรกของการใช้ยา เช่นกัน ซึ่งผู้ใช้ควรกินยาอย่างสม่ําเสมอ . เคยใช้มาก่อนหรือเปล่า? 3.อาการคลื่นไส้อาเจียน มักพบได้ใน 2-3 แผงแรก แก้ไขได้โดยให้กินยาหลังอาหารเย็นหรือก่อนนอน ถ้าปัญหายังคงอยู่ควรปรึกษาเภสัชกรเพื่อเปลี่ยนชนิดยาเม็ดคุมกําเนิด .การขาดประจําเดือนระหว่างการใช้ยา ควรตรวจดูให้แน่ใจว่าไม่ได้เกิดการตั้งครรภ์ โดยเฉพาะผู้ที่กินยา ไม่สม่ําเสมอ หรือลืมกินยาบ่อย ๆ .. ประจําเดือนมาวันแรกวันไหน ? วันนี้มีประจําเดือนเป็นวันแรกหรือไม่ ตัวอย่าง ยาคุมกําเนิด (Oral contraceptive) มีแบบ 21 เม็ด และ 28 เม็ด .Comprehensive Pharmacy Review 52 เทคนิค OSPE 3.) .ยาคุมกําเนิดชนิด 21 เม็ด จะประกอบด้วย ฮอร์โมนเพศทั้ง 21 เม็ด ไม่มีเม็ดแป้ง ถ้ากินครบแผงแล้ว ให้หยุดยา 7 วัน แล้วจึงเริ่มรับประทานยาแผงใหม่ เพราะรอบเดือนมี 28 วัน ....เริ่มรับประทานยาเม็ดแรกในวันแรกของการมีประจําเดือน และไม่เกินวันที่ 10 ของการมีประจําเดือน .ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ .ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร.เคยกินยาคุมกําเนิดมาก่อนหรือไหม / ยีห่ ้ออะไร / มีอาการข้างเคียงอย่างไรบ้าง .

สําหรับแผงแรก ในช่วงที่กินเม็ดแป้ง ประจําเดือนจะมาแต่จะมากี่วันไม่ต้องสนใจ ถึงแม้ว่า ประจําเดือนจะมาอยู่หรือหมดแล้วก็ตามพอครบ 7 วัน ก็ให้เริ่มยาแผงใหม่ได้เลย หากรับประทานอย่างสม่ําเสมอ ไปแล้ว 2 แผง แล้วประจําเดือนยังไม่มาให้ไปพบแพทย์เพื่อทดสอบการตั้งครรภ์ คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน .ในการรับประทานยาแผงแรกๆ อาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ไม่ต้องตกใจ โดยอาการดังกล่าวนี้จะ ค่อย ๆ ลดลงเมื่อรับประทานยาคุมกําเนิดไปแล้ว 2-3 แผง แต่ถ้าอาการดังกล่าวไม่ลดลง ควรไปพบแพทย์เพื่อ ปรับระดับฮอร์โมนของยาเม็ดคุมกําเนิด .ยาคุมกําเนิดชนิด 28 เม็ด จะประกอบด้วย ฮอร์โมนเพศ 21 เม็ด ส่วนที่เหลือจะเป็นเม็ดแป้งอีก 7 เม็ด เพื่อให้สามารถกินยาได้อย่างต่อเนื่องโดยไม่ต้องกังวลกับการนับวัน ซึ่งเป็นวิธีที่ดีที่สุดสําหรับคนที่เพิ่งเริ่มกินยาคุม แผงแรก .ในการรับประทานยาแผงแรกๆ อาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ไม่ต้องตกใจ โดยอาการดังกล่าวนี้จะ ค่อย ๆ ลดลงเมื่อรับประทานยาคุมกําเนิดไปแล้ว 2-3 แผง แต่ถ้าอาการดังกล่าวไม่ลดลง ควรไปพบแพทย์เพื่อ ปรับระดับฮอร์โมนของยาเม็ดคุมกําเนิด .เริ่มรับประทานยาเม็ดแรกในวันแรกของการมีประจําเดือน .สําหรับแผงแรก ในช่วงที่หยุดยา 7 วัน ประจําเดือนจะมา แต่จะมากีว่ ันไม่ต้องสนใจ ถึงแม้ว่า ประจําเดือนจะมาอยู่หรือหมดแล้วก็ตามพอครบ 7 วัน ก็ให้เริ่มยาแผงใหม่ได้เลย หากรับประทานอย่างสม่ําเสมอ ไปแล้ว 2 แผง แล้วประจําเดือนยังไม่มาให้ไปพบแพทย์เพื่อทดสอบการตั้งครรภ์ คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน .การลืมกินยา ถ้าลืมกินยา 1 เม็ด ภายใน 12 ชั่วโมง ให้กินทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าลืมหลังจาก 12 ชั่วโมงไป แล้วให้กิน 2 เม็ดในคืนนั้น (ถ้าลืมกินยาเกิน 12 ชั่วโมงประสิทธิภาพของยาจะลดลง ดังนั้นจึงควรใช้การคุมกําเนิด โดยวิธีอื่นร่วมด้วย แต่ยังคงกินยาจนหมดแผงเพื่อให้ประจําเดือนมาปกติ) หากลืมกินยา 2 เม็ดในช่วง 2 week แรก ให้กิน 2 เม็ด 2 คืนติดต่อกัน จากนั้นให้กินตามปกติ แนะนําให้ใช้ condom เป็นเวลา 1 week และถ้าลืม Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .การลืมกินยา ถ้าลืมกินยา 1 เม็ด ภายใน 12 ชั่วโมง ให้กินทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าลืมหลังจาก 12 ชั่วโมงไป แล้วให้กิน 2 เม็ดในคืนนั้น (ถ้าลืมกินยาเกิน 12 ชั่วโมงประสิทธิภาพของยาจะลดลง ดังนั้นจึงควรใช้การคุมกําเนิด โดยวิธีอื่นร่วมด้วย แต่ยังคงกินยาจนหมดแผงเพื่อให้ประจําเดือนมาปกติ) หากลืมกินยา 2 เม็ดในช่วง 2 week แรก ให้กิน 2 เม็ด 2 คืนติดต่อกัน จากนั้นให้กินตามปกติ แนะนําให้ใช้ condom เป็นเวลา 1 week และถ้าลืม 2 เม็ดในช่วง week ที่ 3 หรือถ้าลืมมากกว่า 2 เม็ด ในช่วงใดก็ตาม ให้หยุดยาแผงนั้น แล้วรอจนกว่าประจําเดือน จะมาแล้วเริ่มกินแผงใหม่ในวันแรกที่ประจําเดือนมา และในระหว่างที่หยุดกินยาควรให้สามีสวมถุงยางอนามัยเมื่อ มีเพศสัมพันธ์ วิธีการใช้ยา (แบบ 28 เม็ด) .Comprehensive Pharmacy Review 53 เทคนิค OSPE .ในระยะ 15 วัน ของการรับประทานยาคุมกําเนิดแผงแรก ต้องคุมกําเนิดโดยวิธีอื่นร่วมด้วย เช่น ให้ สามีสวมถุงยางอนามัย เนื่องจากประสิทธิภาพของการคุมกําเนิดยังไม่เพียงพอใน 15 วันแรก แต่ถ้าแผงต่อไปจะ ปลอดภัยทุกวัน .โดยกินยาเม็ดแรกที่จุดเริ่มต้นของลูกศร ให้กินคืน 1 เม็ด ก่อนนอน ทุกคืน โดยให้กินยาในวันเวลา เดียวกัน .ในระยะ 15 วัน ของการรับประทานยาคุมกําเนิดแผงแรก ต้องคุมกําเนิดโดยวิธีอื่นร่วมด้วย เช่น ให้สามี สวมถุงยางอนามัย หรืองดการมีเพศสัมพันธ์ เนื่องจากประสิทธิภาพของการคุมกําเนิดยังไม่เพียงพอใน 15 วันแรก แต่ถ้าแผงต่อไปจะปลอดภัยทุกวัน .

ประจําเดือนมาสม่ําเสมอไหม ..แพ้ยาอะไรไหมคะ .ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ .ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร.เดือนนี้ประจําเดือนมาหรือยังคะ ไม่ทราบว่ามาวันไหน มากี่วัน ...) .ไม่ทราบว่าน้ําหนักเท่าไหร่คะ .หลังจากที่รบั ประทานเม็ดแรก อีก 12 ชัว่ โมงก็ให้รับประทานยาเม็ดที่สอง คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน . เกิดการท้องนอกมดลูก .) .ก่อนใช้ยานี้ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร .ใน 1 เดือน ห้ามกินเกิน 2 กล่อง หรือ 4 เม็ด .แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา .75 mg โดยจะไปทําให้เยื่อบุมดลูกไม่ เหมาะสมในการฝังตัวของไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว) .ควรใช้ในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุจากการที่ถุงยางอนามัยขาดหรือถูกข่มขืน ไม่ควรใช้ยานี้ในการป้องกันเป็น ประจํา หากใช้ซ้ําเป็นประจําอาจเกิดอันตรายร้ายแรงได้ เช่น เกิดมะเร็งปากมดลูก.แพ้ยาอะไรไหมคะ .ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร.เคยใช้ไหมคะ (ยาคุมฉุกเฉินประกอบด้วย levonorgestrel 0.ถ้าผู้ป่วยมีน้ําหนักมากกว่า 60 kg ให้รับประทาน1*3 pc แต่ถ้าผู้ป่วยมีน้ําหนักน้อยกว่า 60 kg ให้รับประทาน 1*2 pc Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University ... Mardona® ..ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ .ในการรับประทานยาอาจทําให้เกิดเลือดออกผิดปกติ ประจําเดือนขาด คลื่นไส้อาเจียน .หากมีประจําเดือนขาดให้รีบไปพบแพทย์ เพื่อตรวจสอบการตั้งครรภ์ ยาเลื่อนประจําเดือน เช่น Primolut-N .ยานี้ใช้ทําแท้งไม่ได้ผล และไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ .Comprehensive Pharmacy Review 54 เทคนิค OSPE 2 เม็ดในช่วง week ที่ 3 หรือถ้าลืมมากกว่า 2 เม็ด ในช่วงใดก็ตาม ให้หยุดยาแผงนั้น แล้วรอจนกว่าประจําเดือน จะมาแล้วเริ่มกินแผงใหม่ในวันแรกที่ประจําเดือนมา และในระหว่างที่หยุดกินยาควรให้สามีสวมถุงยางอนามัยเมื่อ มีเพศสัมพันธ์ ยาคุมฉุกเฉิน เช่น Postinor®.ไม่แนะนําให้ใช้ในกรณีที่สามี-ภรรยา อยู่ด้วยกันสม่ําเสมอ ...ให้รับประทานยาเม็ดแรกหลังจากมีเพศสัมพันธ์ภายใน 72 ชั่วโมง แต่ถ้ารับประทานทันทีหลังจากมี เพศสัมพันธ์ก็จะได้ผลดีที่สุด .แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา .มีโรคประจําตัวไหม / ปัจจุบันทานยาอะไรอยู่หรือเปล่า .มีโรคประจําตัวไหม .

ให้รับประทานยานี้ก่อนประจําเดือนมา 2-3 วันไม่ควรรับประทานเกิน 10-14 วัน เมื่อหยุดยา 2-3 วัน ประจําเดือนก็จะมา คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน . เปิดฝาครอบจุกยางออก (ถ้ามี) เช็ดจุกยางด้วยสําลีชุบแอลกอฮอล์ 4. การใช้ยาฉีด Insulin ยาฉีดอินซูลิน ข้อแนะนําวิธกี ารใช้ 1. นํากระบอกฉีดยา (syringe) ที่สะอาดออกมาจากภาชนะบรรจุ ดูดอากาศเข้ามาในกระบอกฉีดยาให้มี ปริมาตรเท่ากับขนาดอินซูลินที่ต้องการ 5.Comprehensive Pharmacy Review 55 เทคนิค OSPE . ทําความสะอาดผิวหนังบริเวณที่ฉีดด้วยสําลีชุบแอลกอฮอล์ 9. ถอนเข็มออกอย่างรวดเร็ว และกดบริเวณที่ฉีดด้วยสําลีชุบแอลกอฮอล์ 11. ล้างมือด้วยสบู่และน้ําให้สะอาด เช็ดมือให้แห้ง 2. เมื่อฉีดเสร็จ และต้องการเก็บเข็มไว้ฉีดซ้ํา ให้หลีกเลี่ยงการเช็ดทําความสะอาดเข็มด้วยแอลกอฮอล์ เนื่องจากทําให้ลดความคมของเข็ม ในการทิง้ ให้ทิ้งกระบอกฉีดยาและเข็มฉีดยาอย่างเหมาะสม คําแนะนําเพิ่มเติม .ตําแหน่งที่เหมาะสมในการฉีดอินซูลิน คือ หน้าท้อง หน้าขา บั้นเอว หน้าแขน .(มีเครื่องคิดเลขวางไว้ตรงหน้าเลยนะ) * หรืออาจกิน combined pill 1*1 ก่อนนอน ก่อนประจําเดือนมา 7 วัน ถ้าใกล้วนั ที่ประจําเดือนมามาก ๆ ให้ทาน 2*2 pc แต่ส่วนใหญ่ทนอาการข้างเคียงไม่ได้จึงเปลี่ยนมาใช้ Primolute-N แทน * 10. ตรวจดูว่ามีฟองอากาศหรือไม่ ถ้ามีให้ฉีดยากลับเข้าไปในขวดใหม่ แล้วดูดยากลับเข้ามาอีกครั้งจนได้ ขนาดที่ต้องการ 8. แทงเข็มฉีดยาให้ทะลุจุกยางของขวดยาแล้วลงไปในขวดยาแล้วฉีดอากาศเข้าไปในขวดยา 6.บางทีอาจารย์ถามต้องจ่ายกี่เม็ด . คลึงขวดยาอินซูลินเบา ๆ บนฝ่ามือทั้งสองข้างเพื่อให้ตัวยาผสมเข้ากัน และมีอุณหภูมิใกล้เคียงกับ ร่างกายจะช่วยลดอาการปวดหลังจากการฉีดยา 3. คว่ําขวดยาที่มีเข็มปักค้างอยู่ลง ค่อย ๆ ดูดอินซูลินเข้าไปในหลอดฉีดยาในขนาดเท่าที่ต้องการ 7.ไม่ควรฉีดยาในตําแหน่งเดิมบ่อย ๆ ควรเลือ่ นตําแหน่งฉีดยาให้ห่างจากตําแหน่งหลังสุดประมาณ 1 นิ้ว .ถ้าต้องการเลื่อนประจําเดือนมากกว่า 14 วันให้ใช้ยาคุมกําเนิดชนิด 21 หรือ 28 เม็ด .ถ้าต้องการผสมระหว่างยาฉีดชนิดน้ําขุ่นและน้ําใส ให้ดูดยาชนิดน้ําใสก่อนแล้วจึงดูดชนิดน้ําขุ่น Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ไม่ควรคลึงหรือนวดบริเวณที่ฉีดยาหลังฉีดยาเสร็จแล้ว . ใช้มือข้างหนึ่งดึงผิวหนังบริเวณที่จะฉีดยาให้สูงขึ้น มือข้างที่เหลือจับกระบอกฉีดยาคล้ายกับการจับ ปากกาแล้วแทงเข็มผ่านผิวหนังอย่างรวดเร็ว โดยวางปลายเข็มเอียงทํามุม 45-90 องศากับผิวหนังบริเวณนั้น แล้ว ค่อย ๆ ฉีดอินซูลินช้า ๆ โดยกดก้านสูบของกระบอกฉีดยาจนสุด 10.

ใช้มือข้างหนึง่ ดึงบริเวณที่ฉีดยาให้สูงขึ้นเป็นลํา มือข้างที่เหลือจับกระบอกฉีดยาคล้ายกับการจับปากกา แล้วแทงเข็มผ่านผิวหนังอย่างรวดเร็ว โดยวางเข็มเอียงทํามุม 45-90 องศากับผิวหนังบริเวณนั้น (ในผู้ป่วยที่ผอม แนะนําให้วางเข็ม ทํามุม 45 องศากับผิวหนัง ส่วนในผูป้ ่วยที่อว้ นแนะนําให้วางเข็ม ทํามุม 90 องศากับ ผิวหนัง ) .ไม่ทราบว่าใช้เองหรือเปล่าคะ (ถ้าผู้ป่วยเป็นคนรับยาเองก็ให้ข้ามไปเลย) .กลับมาดูดอินซูลินน้ําขุ่นเท่าที่ต้องการ ข้อแนะนําในการฉีดยาอินซูลินเข้าใต้ผิวหนัง .ล้างมือด้วยสบู่และน้ําให้สะอาด เช็ดมือให้แห้ง .นะคะ .คว่ําขวดยาที่เข็มปักค้างอยู่ลง ค่อย ๆ ดูดอินซูลินน้ําใสเข้าไปในหลอดฉีดยาในขนาดเท่าที่ต้องการ ..ค่อย ๆ ฉีดอินซูลินช้า ๆ โดยกดก้านสูบของหลอดฉีดยาจนสุด .ถอนเข็มออก และกดบริเวณนั้นด้วยสําลีที่ชุบแอลกอฮอล์ชั่วขณะ คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน .ดูดอากาศเข้ามาในกระบอกฉีดยาให้มีปริมาตรเท่ากับขนาดอินซูลินชนิดน้ําขุ่น (ออกฤทธิ์สั้น) ที่ตอ้ งการ แล้วแทงเข็มฉีดยา เพื่อฉีดอากาศเข้าไปในขวด อย่าเพิ่งดูดยา .ก่อนอื่นต้องแนะนําตัวก่อน (สวัสดีค่ะ ดิฉันเภสัชกร.Comprehensive Pharmacy Review 56 เทคนิค OSPE ตัวอย่าง ยาฉีดอินซูลนิ ...เคยใช้ไหมคะ .บอกชื่อยา /ข้อบ่งใช้ / วิธีใช้ (ตามใบสั่งแพทย์) .นําหลอดฉีดยาที่สะอาดออกมาจากภาชนะบรรจุ ดูดอากาศเข้ามาในหลอดฉีดยาให้มปี ริมาตรเท่ากับ ขนาดอินซูลินที่ต้องการ .ดูดอากาศเข้ามาในกระบอกฉีดยาให้มีปริมาตรเท่ากับขนาดชนิดน้ําใส (ออกฤทธิ์ยาว) ที่ต้องการแล้ว แทงเข็มฉีดยา เพื่อฉีดอากาศเข้าไปในขวด .แนะนําวิธีการใช้ยา วิธีการใช้ยา .คว่ําขวดยาที่เข็มปักค้างอยู่ลง ค่อย ๆ ดูดอินซูลินเข้าไปในหลอดฉีดยาในขนาดเท่าที่ต้องการ ..เปิดฝาครอบจุกยางออก (ถ้ามี) เช็ดจุกยางด้วยสําลีชุบแอลกอฮอล์ .ใช้สําลีชุบแอลกอฮอล์เช็ดจุกยางขวดยาอินซูลินทั้งสองขวด .ไม่ควรฉีดยาในตําแหน่งเดิมบ่อย ๆ เพราะจะเกิดเป็นไตแข็งบริเวณที่ฉดี ควรเลื่อนตําแหน่งฉีดยาให้ห่าง จากตําแหน่งหลังสุดประมาณ 1 นิ้ว Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ทําความสะอาดบริเวณที่ฉีดด้วยสําลีที่ชุบแอลกอฮอล์ ..แทงเข็มฉีดยาให้ทะลุจุกยางของขวดยาแล้วฉีดอากาศเข้าไปในขวดยา .คลึงขวดยาอินซูลินเบา ๆ บนฝ่ามือทั้งสองข้าง เพื่อให้ตัวยาผสมเข้ากัน ห้ามเขย่าขวดยาอินซูลิน .ตรวจดูว่ามีฟองอากาศหรือไม่ ถ้ามีให้ฉีดกลับเข้าไปในขวดใหม่ แล้วดูดยากลับเข้ามาในขวดอีกครั้งจน ได้ขนาดเท่าที่ต้องการ ข้อแนะนําการเตรียมยาฉีดอิซูลินแบบผสม .) แต่ในกรณีทมี่ ีชื่อผู้ป่วยก็ให้ถามชื่อผู้ป่วยก่อน เช่น สวัสดีค่ะใช่คุณสมชาย ใจดี ไหมคะ แล้วก็แนะนําตัวเองว่าดิฉันเภสัชกร..

ปิดแผ่นยาทุกวันเวลาเดียวกันอย่างสม่ําเสมอบนผิวหนังที่ไม่มีขนตั้งแต่คอถึงสะโพก ซึ่งได้ทํา ความสะอาดด้วยน้ํา และผิวหนังไม่เปียกน้ําแล้ว เช่น บริเวณต้นแขน .ปกติสูบบุหรี่วันละกี่มวน สูบบุหรี่มวนแรกหลังจากตื่นนอนกี่โมง วิธีการใช้ยา .อมหมากฝรัง่ ไว้ระหว่างกระพุ้งแก้มกับเหงือก เพื่อรอการดูดซึม รอจนรสเผ็ดซ่าหายไป จึง เริ่มเคี้ยวใหม่อกี ครั้ง ควรเคีย้ วช้า ๆ สลับกับการหยุดเคี้ยวแล้วอมไว้ ทําอย่างนี้ประมาณ 30นาที .ปกติสูบบุหรี่วันละกี่มวน สูบบุหรี่มวนแรกหลังจากตื่นนอนกี่โมง วิธีการใช้ยา .สูบบุหรี่มานานเท่าใดแล้ว .เมื่อฉีดเสร็จทิ้งกระบอกฉีดยาอินซูลินและเข็มฉีดยาอย่างเหมาะสมหรือเก็บไว้ใช้อีก 2-3 วัน โดยสวม ปลอกแล้วนําไปเก็บไว้ในตู้เย็น และนํามาใช้ได้อีกโดยไม่ต้องล้างทําความสะอาดหลอดฉีดยาหรือใช้แอลกอฮอล์เช็ด ทําความสะอาดเข็มฉีดยา .ควรเปลี่ยนบริเวณที่อมเพื่อลดการระคายเคืองเยื่อบุช่องปาก . การใช้แผ่นแปะและหมากฝรั่งนิโคติน แผ่นแปะผิวหนังนิโคติน .ตําแหน่งที่เหมาะสมทีส่ ุดในการฉีดอินซูลนิ คือ หน้าท้อง (เพราะมีการดูดซึมที่สม่ําเสมอ โดยเฉพาะตอน ออกกําลังกายให้ฉีดบริเวณหน้าท้อง ) รองลงมา คือ หน้าขา บั้นเอว และต้นแขน .Comprehensive Pharmacy Review 57 เทคนิค OSPE .ล้างมือให้สะอาดและเช็ดให้แห้ง .ลอกแผ่นใสที่คลุมส่วนเหนียวที่มีตัวยาออก .ในระหว่างที่เคี้ยวหมากฝรั่ง ให้งดสูบบุหรี่ ชาและกาแฟ หมากฝรั่งเคี้ยวนิโคติน .ล้างมือให้สะอาดเพื่อกําจัดนิโคตินที่ติดเล็บและมือ คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน .ควรใช้หมากฝรั่งเคี้ยวตามกําหนดเวลา ไม่ควรใช้เมื่อต้องการ .หยุดสูบบุหรีท่ ันทีเมื่อใช้เหมากฝรั่งเคี้ยว .เคี้ยวหมากฝรั่งอย่างช้า ๆ จนเริ่มได้รสเผ็ดซ่า แล้วหยุดเคี้ยว .สูบบุหรี่มานานเท่าใดแล้ว .หยุดบุหรีท่ นั ทีเมื่อใช้แผ่นแปะผิวหนังนิโคติน .บอกว่าถ้าเกิดอาการ เช่น วิงเวียนศีรษะ หน้ามืด ใจสั่น เหงื่อออกมาก แสดงว่ามีระดับของน้ําตาลใน เลือดต่ํา เพราะฉะนั้นควรมีการพกลูกอมติดตัวไว้ตลอดเวลา 11.เวลาปิดแผ่นยาให้กดแผ่นยาไว้ประมาณ 10 วินาที เพือ่ ให้แผ่นยาติดแน่น .หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารหรือเครื่องดื่มที่เป็นกรด เช่น โคคาโคลา น้ําส้มคั้น กาแฟ ก่อน หรือระหว่าง หรือหลังจากใช้หมากฝรั่งเคี้ยวเป็นเวลา 15 นาที Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

digoxin เป็นต้น และยาที่มีโอกาสเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากยาสูงและอันตราย เช่น ยา ต้านมะเร็ง ยาต้านวัณโรค เป็นต้น ตัวอย่างการให้คําแนะนําการใช้ยาที่มดี ัชนีในการรักษาแคบ Digoxin .ชื่อยาและข้อบ่งใช้ ยาเม็ด digoxin ใช้ในการรักษาภาวะ…หัวใจล้มเหลว/หัวใจวาย หรือ หัวใจเต้นผิดจังหวะ… (ข้อบ่งใช้ ขึ้นกับโรคที่ ผู้ป่วยเป็น) .ในระหว่างที่เคี้ยวหมากฝรั่ง ให้งดสูบบุหรี่ ชาและกาแฟ O S P E เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่อง การใช้ยาที่มีดัชนีการรักษาแคบ คําแนะนําสําหรับยาที่ต้องระมัดระวังในการใช้ ในช่วงต้นเน้นยาที่มีดัชนีในการรักษาแคบ (narrow therapeutic drugs) เช่น warfarin. phenytoin.เมื่อใช้เสร็จแล้วก่อนทิ้งให้ห่อกระดาษให้มิดชิดเพื่อป้องกันเด็กหรือสัตว์เลี้ยงนําไปใช้อีก คําแนะนําในการใช้ยา/ การปฏิบัติตน .ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปัญหาในการใช้ยา หากเกิดอาการผิดปกติต่อไปนี้ ได้แก่ เบื่ออาหาร คลื่นไส้ การมองเห็นเปลี่ยนไป เช่น เห็นแสงวูบวาบ ภาพพร่ามัว การมองเห็นสีเปลี่ยนไป (เห็นเป็นเหลืองหรือเขียว) หรือเห็นแสงมีรัศมีรอบวัตถุ สับสน เมื่อยล้า และกล้ามเนื้ออ่อนแรง หัวใจเต้นช้าลง หน้ามืด เป็นลม ให้รีบพบแพทย์ทันที ไม่ควรกินยานี้พร้อมกับยาลดกรด หากใช้ยาลดกรดร่วมด้วยให้กินยาลดกรดหลังกินยา digoxin แล้ว อย่างน้อย 2 ชั่วโมง แจ้งแพทย์ ทันตแพทย์ หรือเภสัชกรทราบทุกครั้งที่ไปขอรับบริการว่ากําลังกินยา digoxin Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 58 .เคี้ยวหมากฝรั่ง ขนาด 2 mg ไม่เกินวันละ 30 ชิ้นต่อวัน หรือขนาด 4 mg ไม่เกิน 15 ชิ้นต่อ วัน และใช้หมากฝรั่งเคี้ยวไม่เกิน 12 สัปดาห์ (3 เดือน) . theophylline.ขนาด วิธีการใช้ และการเก็บรักษา กินยา digoxin ขนาด…… ไมโครกรัม ครั้งละ …… เม็ด วันละ …… ครั้ง (ตามที่ระบุในใบสั่งยาของแพทย์) ใช้ยานี้อย่างเคร่งครัด ไม่ควรเพิ่มขนาดยาหรือลดขนาดยาหรือหยุดยาเอง โดยไม่มีคําสั่งจากแพทย์ และควรกินยา ในเวลาเดียวกัน หากลืมกินยา (ไม่เกิน 12 ชั่วโมงจากกําหนด) ให้กินยาทันทีที่นึกได้ ถ้าลืมกินยาเกิน 12 ชั่วโมงให้ข้ามยา มื้อนั้นไปและเริ่มกินมื้อถัดไปตามปกติโดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยา และหากผู้ป่วยลืมกินมากกว่า 2 ครั้งขึน้ ไป ควรแจ้ง แพทย์ทราบ เก็บยาในภาชนะปิดสนิท ทีอ่ ุณหภูมิห้อง และเก็บให้พ้นมือเด็ก .

ชื่อยาและข้อบ่งใช้ ยาเม็ด phenytoin ใช้ในการรักษา..ขนาด วิธีการใช้ และการเก็บรักษา กินยา Theophylline ขนาด…… มิลลิกรัม ครั้งละ …… วันละ …… ครั้ง (ตามที่ระบุในใบสั่งยาของแพทย์) ใช้ยานี้อย่างเคร่งครัด ไม่ควรเคี้ยวหรือบดยาเม็ดที่ออกฤทธิ์เนิ่น ควรกลืนยาทั้งเม็ด Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University ...ขนาด วิธีการใช้ และการเก็บรักษา กินยา phenytoin ขนาด…… มิลลิกรัม ครั้งละ …… เม็ด วันละ …… ครั้ง (ตามที่ระบุในใบสั่งยาของ แพทย์) ใช้ยานี้อย่างเคร่งครัด ไม่ควรเพิ่มขนาดยาหรือลดขนาดยาหรือหยุดยาเอง โดยไม่มีคําสั่งจากแพทย์ การ หยุดยาทันทีทนั ใดสามารถเป็นสาเหตุให้เกิดการชักได้ หากลืมกินยา ให้กินยาทันทีที่นึกได้ แต่หากนึกได้เมื่อต้องกินมื้อถัดไป ให้ข้ามยามื้อนัน้ ไปและเริ่มกินมื้อ ถัดไปตามปกติโดยไม่ต้องเพิ่มขนาด รูปแบบยาเม็ดแคปซูลที่ควบคุมการปลดปล่อยตัวยา ห้ามบดหรือเคี้ยวหรือเปิดแคปซูล เก็บรักษายาในภาชนะปิดสนิทป้องกันแสง ที่อุณหภูมิห้อง และเก็บให้พน้ มือเด็ก .ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปัญหาในการใช้ยา หากเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องผูก ปวดท้อง สูญเสียการรับรสและความอยากอาหาร น้ําหนักลด กลืนยาก ให้กนิ ยาพร้อมอาหารหรือดื่มน้ําตามมาก ๆ แต่ถ้ายังคงมีอาการอยู่อีก ให้กลับไปพบแพทย์ หากเกิดอาการเหงือกบวมแดง มีเลือดออก ควรจะไปพบทันตแพทย์ แต่หากอาการดังกล่าวมีความรุนแรง ให้รีบพบแพทย์ทันที การดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์หรือ กินยานอนหลับหรือยาแก้แพ้ จะเพิม่ อาการง่วงซึมจาก ยา phenytoin จึงควรใช้อย่างระมัดระวัง หากขณะใช้ยา phenytoin ผู้ป่วยยังมีอาการชัก ให้ปรึกษาแพทย์ แจ้งแก่แพทย์ และเภสัชกรเกี่ยวกับยา ที่ใช้อยู่ทั้งที่แพทย์สั่งจ่ายหรือยาที่ซื้อใช้เอง เพื่อที่จะหลีกเลีย่ งการสั่งจ่ายยา ที่มีผลรบกวนผลของยา phenytoin Theophylline .ชื่อยาและข้อบ่งใช้: ยา Theophylline (ธี-ออฟ-ฟิ-ลิน) ใช้ในการรักษา… โรคหืด หลอดลมอักเสบเรื้อรัง และถุงลมโป่ง พอง… (ข้อบ่งใช้ ขึ้นกับโรคทีผ่ ู้ป่วยเป็น) .(ข้อบ่งใช้ ขึ้นกับโรคที่ผู้ป่วยเป็น) .ต้านการชัก หรือ ภาวะหัวใจเต้นผิดปกติ หรือ ปวดเส้นประสาท บริเวณใบหน้า..ผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่อาจเกิดขึน้ ยา Phenytoin อาจทําให้เกิดอาการวิงเวียน การมองเห็นพร่ามัวหรือเห็นภาพซ้อน และง่วงซึม ควร แนะนําให้หลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะหรือการทํางานใกล้เครื่องจักร ผลข้างเคียงอื่น ๆ เช่น สับสน นอนไม่หลับ กล้ามเนื้อกระตุก ปวดศีรษะ ซึ่งหากมีอาการดังกล่าวรุนแรง ให้กลับไปพบแพทย์ อาการพิษจากยา Phenytoin ได้แก่ มึนงง เดินเซ ...Comprehensive Pharmacy Review 59 เทคนิค OSPE Phenytoin ..

ชื่อยาและข้อบ่งใช้: ยา warfarin ใช้เพื่อต้านการแข็งตัวของเลือด ป้องกันอันตรายที่เกิดจากการเกิดลิ่มเลือดอุดตัน.… (ข้อ บ่งใช้ ขึ้นกับโรคที่ผู้ป่วยเป็น) .ผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่อาจเกิดขึน้ หากเกิดอาการเลือดออกผิดปกติ เช่น จ้ําเลือดใต้ผิวหนัง เลือดออกที่ตาขาว เลือดกําเดาไหลมากและ นานผิดปกติ เสลดเป็นก้อนเลือด เลือดออกมากผิดปกติในช่องปาก อาเจียนหรือน้ําลายมีเลือดปนหรือมีสีน้ําตาล อุจจาระมีสีแดงสดหรือมีสีดําเหมือนน้ํามันดิน ปัสสาวะมีเลือดปนหรือมีสีแดงหรือสีน้ําตาลเข้ม ประจําเดือนมา มากกว่าปกติ มีอาการปวดโดยไม่ทราบสาเหตุ เช่น ปวดศีรษะ ปวดท้อง ควรมาพบแพทย์เมื่อเริ่มเกิดอาการ .Comprehensive Pharmacy Review 60 เทคนิค OSPE หากลืมกินยาให้กินยาทันทีทนี่ ึกได้ และกินยาในครั้งถัดไปของวันนั้นในช่วงระยะเวลาที่ห่างกันเหมาะสม ห้ามเพิ่มยาเป็น 2 เท่า ถ้าเริม่ มีอาการหายใจหอบถี่ (shortness of breath) อย่างรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์ เก็บยาในภาชนะปิดสนิท ทีอ่ ุณหภูมิห้อง และเก็บให้พ้นมือเด็ก .ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปัญหาในการใช้ยา หากเกิดอาการนอนไม่หลับ หัวใจเต้นเร็ว ใจสั่น หายใจเร็ว พฤติกรรมผิดปกติไป มีไข้ต่ํา ๆ เหงื่อออก กระหายน้ํามาก มีเสียงกริ่งในหู กล้ามเนื้อชักกระตุก อาเจียนบ่อยหรืออาเจียนมีเลือดปน ชัก ควรรีบปรึกษาแพทย์ ทันที แจ้งแพทย์ หรือเภสัชกรทราบทุกครั้งเกี่ยวกับยาที่ใช้อยู่ทั้งที่แพทย์สั่งจ่ายและยาที่ซื้อใช้เอง เพราะยา theophylline อาจเกิดการปฏิกิริยากับยาอื่นได้ Warfarin .ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปัญหาในการใช้ยา หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่มคี วามเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุได้สูง ควรพกบัตรที่แสดงว่ากําลังได้รับยา warfarin เพื่อที่จะได้รับการดูแลรักษาได้ถูกต้องเมื่อได้รับอุบัติเหตุ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่อาจเกิดขึน้ การกินยา theophylline อาจทําให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง เป็นตะคริวที่ทอ้ ง เบื่ออาหาร ควรกินหลังอาหารทันทีหรือกินพร้อมกับยาลดกรดหรือดื่มน้ํามาก ๆ ถ้าหากอาการข้างเคียงเหล่านี้ยังคงอยู่ ควร ปรึกษาแพทย์ ถ้าเกิดผื่นผิดปกติที่ผิวหนัง (ปฏิกิริยาแพ้ยา) ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที .ขนาด วิธีการใช้ และการเก็บรักษา กินยา warfarin ขนาด…… มิลลิกรัม ครั้งละ …… เม็ด วันละ …… ครั้ง (ตามที่ระบุในใบสั่งยาของแพทย์) ใช้ยานี้อย่างเคร่งครัด หากลืมกินยาให้กินยาทันทีทนี่ ึกได้ ถ้าเกิน 12 ชั่วโมงให้ขา้ มยามื้อนั้นไปและเริ่มกินมื้อถัดไปตามปกติ โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยา และหากผู้ป่วยลืมกินมากกว่า 2 ครั้งขึ้นไป ควรแจ้งแพทย์ทราบ ควรบันทึกวันที่ที่ลืม กินยาและแจ้งแก่แพทย์ในการนัดครั้งต่อไปเพราะการลืมกินยาอาจทําให้ผลทดสอบการแข็งตัวของเลือด เปลี่ยนแปลงไปได้ เก็บยาในภาชนะปิดสนิท ทีอ่ ุณหภูมิห้อง และเก็บให้พ้นมือเด็ก .

Comprehensive Pharmacy Review 61 เทคนิค OSPE ไม่ควรเปลี่ยนแปลงปริมาณอาหารพวกตับ และผักใบเขียวต่าง ๆ ต่อมื้อ เนื่องจากอาหารเหล่านี้มี วิตามินเคในปริมาณมากอาจส่งผลต่อผลการรักษาด้วยยา warfarin แจ้งแพทย์ ทันตแพทย์ หรือเภสัชกรทราบทุกครั้งที่ไปขอรับบริการว่ากําลังกินยา warfarin แจ้งแก่แพทย์และเภสัชกรเกี่ยวกับยาที่ใช้อยู่ทั้งที่แพทย์สั่งจ่ายหรือยาที่ซื้อใช้เอง เพื่อที่จะหลีกเลี่ยงการสั่ง จ่ายยาที่มีผลรบกวนผลของยา warfarin หญิงตั้งครรภ์ วางแผนที่จะตั้งครรภ์หรือกําลังให้นมบุตรควรแจ้งแก่แพทย์ก่อนสั่งจ่ายยา warfarin ถ้าเกิด ตั้งครรภ์ขึ้นขณะใช้ยา warfarin อยู่ควรแจ้งแก่แพทย์ทนั ที ก่อนใช้อาหารเสริม สมุนไพร และวิตามินเสริม ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้ง ตัวอย่างการให้คําแนะนําการใช้ยาที่มคี วามเสี่ยงสูงต่อการเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากยา ยาเม็ด Methotrexate .ผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่อาจเกิดขึน้ ยาเม็ด methotrexate อาจทําให้เกิดอาการแพ้ได้โดยมีอาการคัน ผื่นลมพิษบริเวณใบหน้าและมือ บวม บริเวณริมฝีปากหรือลําคอ แน่นหน้าอก หายใจลําบาก หากเกิดอาการเหล่านี้ควรรีบมาพบแพทย์ทันที อาการไม่พึงประสงค์อื่น ๆ ทีอ่ าจพบได้ เช่น ผื่นแดง/ตุ่มน้ําที่ผิวหนัง ผิวหนังลอก ไอ มีไข้ เจ็บหน้าอก ริมฝีปากหรือนิว้ มือมีสีคล้ํา ตาหรือผิวหนังเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ปัสสาวะมีสีเข้มหรืออุจจาระมีสีซีด คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง เบื่ออาหาร ปวดท้อง เจ็บปากและลําคอ มีเลือดออกผิดปกติ แผลฟกช้ํา อ่อน แรง ผมร่วง ปวดศีรษะ มึนงง หากเกิดอาการข้างต้นควรแจ้งให้แพทย์ทราบ .ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปัญหาในการใช้ยา ระหว่างใช้ยาอาจเกิดแผลในปากได้ จึงควรรักษาความสะอาดของช่องปากระหว่างใช้ยา ผู้ป่วยวัยเจริญพันธ์ควรคุมกําเนิดระหว่างใช้ยานี้ ผู้ป่วยโรคตับ หรือมีปัญหาเกีย่ วกับระบบเลือด (เช่น โลหิตจาง) หรือภูมิคุ้มกัน (เช่น เอดส์ หรือติดเชื้อ HIV) ควรแจ้งแก่แพทย์ก่อนสั่งจ่ายยา methotrexate Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ขนาด วิธีการใช้ และการเก็บรักษา กินยา Methotrexate ครั้งละ …… เม็ด วัน/สัปดาห์ละ …… ครั้ง (ปริมาณ และความถีต่ ามที่ ระบุในใบสั่ง ยาของแพทย์) ใช้ยานี้อย่างเคร่งครัด ไม่ควรเพิ่มขนาดยาหรือลดขนาดยาหรือหยุดยาเอง โดยไม่มีคําสั่งจากแพทย์ และควรกินยาในเวลาเดียวกัน หากกินยาสัปดาห์ละ 1 ครั้งก็ควรกินยาในวันเดียวกันของแต่ละสัปดาห์ หากลืมกินยา (ไม่เกิน 12 ชั่วโมงจากกําหนด) ให้กินยาทันทีที่นึกได้ถ้าเกิน 12 ชั่วโมงให้ข้ามยามื้อนั้นไป และเริ่มกินมื้อถัดไปตามปกติโดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยา ถ้าแพทย์สั่งให้กินสัปดาห์ละ 1 ครั้งให้กินยาทันทีที่นึกได้ แล้วกินยาตามปกติในสัปดาห์ถัดไปและหากผู้ปว่ ยลืมกินมากกว่า 2 ครั้งขึน้ ไป ควรแจ้งแพทย์ทราบ เก็บยาในภาชนะปิดสนิทป้องกันแสงที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงความร้อนความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือ เด็ก .ชื่อยาและข้อบ่งใช้: ยาเม็ด methotrexate ใช้ในการรักษาโรค…มะเร็งชนิดต่าง ๆ หรือเพื่อกดภูมิคุ้มกันในการรักษาโรคข้อ อักเสบรูมาตอยด์ โรคสะเก็ดเงิน… (ข้อบ่งใช้ ขึ้นกับโรคทีผ่ ู้ป่วยเป็น) .

ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปัญหาในการใช้ยา ควรดื่มน้ําวันละประมาณ 10 แก้วและปัสสาวะบ่อย ๆเพื่อป้องกันการระคายเคืองไตและ กระเพาะ ปัสสาวะจากผลของยา ควรแจ้งแก่แพทย์และเภสัชกรเกี่ยวกับยาที่ใช้อยู่ทั้งที่แพทย์สั่งจ่ายและยาที่ซื้อใช้เอง เนื่องจากยา cyclophosphamide สามารถเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาได้กับยาหลายตัว แจ้งแพทย์ ทันตแพทย์ทราบทุกครั้งที่ไปขอรับบริการว่ากําลังกินยา cyclophosphamide ผู้ป่วยวัยเจริญพันธุ์ควรคุมกําเนิดระหว่างการใช้ยานี้ ผู้ป่วยโรคไต โรคตับหรือมีปัญหาเกี่ยวกับระบบเลือดหรือไขกระดูกควรแจ้งแก่แพทย์กอ่ นสั่งจ่ายยานี้ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่อาจเกิดขึน้ หากเกิดอาการต่อไปนี้ ได้แก่ เกิดอาการแพ้ ได้แก่ คัน ผื่นลมพิษบริเวณใบหน้าและมือ บวมหรือปวด เสียวบริเวณปากหรือลําคอ แน่นหน้าอก หายใจลําบาก ให้รีบมาพบแพทย์ทันที รวมทั้งอาการอื่น อาทิเช่น ผื่น แดง/ตุ่มน้ําที่ผิวหนัง ไอ มีไข้ สั่น เจ็บหน้าอก ริมฝีปากหรือนิ้วมือมีสีคล้ํา ตาหรือผิวหนังเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ปวดมากเมื่อถ่ายปัสสาวะ ปัสสาวะหรืออุจจาระมีเลือดปน ปัสสาวะมีสเี ข้มหรืออุจจาระมีสีซีด มีเลือดออก ผิดปกติ แผลฟกช้ําผิดปกติ อ่อนแรง แผลในปาก หายใจลําบาก หายใจสั้น เมื่อยล้า มึนงง บวมบริเวณเท้า หรือหัวเข่า และปัสสาวะลําบากหรือปวดและปัสสาวะมีสแี ดง ให้รีบพบแพทย์ทันที นอกจากนี้การกินยา cyclophosphamide อาจรบกวนการมีประจําเดือน คลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง ลดความอยากอาหาร เจ็บหรือมีฝ้าขาวที่รมิ ฝีปาก ภายในปากหรือลําคอ ผมร่วง ผิวหนังหรือเล็บมีสีเปลี่ยนไป หากเกิดอาการข้างต้นควรแจ้งให้แพทย์ทราบ .ชื่อยาและข้อบ่งใช้: ยาเม็ด cyclophosphamide ใช้ในการรักษาโรค…มะเร็ง .ขนาด วิธีการใช้ และการเก็บรักษา กินยา cyclophosphamide พร้อมอาหารครั้งละ …… เม็ด วันละ …… ครั้ง (ตามที่ระบุในใบสั่งยาของ แพทย์) และดื่มน้ํามาก ๆ ใช้ยานี้อย่างเคร่งครัด ไม่ควรเพิ่มขนาดยาหรือลดขนาดยาหรือหยุดยาเอง โดยไม่มี คําสั่งจากแพทย์ และควรกินยาในเวลาเดียวกัน หากลืมกินยา (ไม่เกิน 12 ชั่วโมงจากกําหนด) ให้กินยาทันทีที่นกึ ได้ ถ้าเกิน 12 ชั่วโมงให้ข้ามยามื้อนั้นไป และเริ่มกินมื้อถัดไปตามปกติโดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยา และหากผู้ป่วยลืมกินมากกว่า 2 ครั้งขึ้นไป ควรแจ้งแพทย์ ทราบ เก็บยาในภาชนะปิดสนิทป้องกันแสงที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงความร้อนความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือ เด็ก .Comprehensive Pharmacy Review 62 เทคนิค OSPE ทุกครั้งที่รับยา methotrexate ควรแจ้งแก่แพทย์และเภสัชกรเกี่ยวกับยาที่ใช้อยู่ทั้งที่ แพทย์สั่งจ่ายและ ยาที่ซื้อใช้เอง เนื่องจากยานี้สามารถเกิดปฏิกิริยาระหว่างยาได้กับยาหลายตัว ควรแจ้งแก่แพทย์เกี่ยวกับประวัติการดื่มแอลกอฮอล์ด้วย ยาเม็ด Cyclophosphamide .

ขนาด วิธีการใช้ และการเก็บรักษา กินยา isoniazid ครั้งละ …… เม็ด วันละ …… ครั้ง (ตามทีร่ ะบุในใบสั่งยาของแพทย์) กินยา 1 ชั่วโมงก่อน อาหารหรืออย่างน้อย 2 ชั่วโมงหลังอาหาร หรือก่อนนอน (ตามที่ระบุในใบสั่งยาของแพทย์) ต้องกินยาทุกวันอย่าง ต่อเนื่องถึงแม้ว่ารู้สึกว่าอาการดีขึ้นหรือไม่มอี าการก็ห้ามหยุดยาเอง โดยไม่มีคําสั่งจากแพทย์ หากลืมกินยา ให้กินยาทันทีที่นึกได้ แต่หากนึกได้เมื่อต้องกินมื้อถัดไป ให้ข้ามยามื้อนัน้ ไปและเริ่มกินมื้อ ถัดไปตามปกติโดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยา เก็บยาในภาชนะปิดสนิทป้องกันแสงที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงความร้อนความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือ เด็ก .ชื่อยาและข้อบ่งใช้ ยาเม็ด rifampin (ไร-แฟม-พิน) ใช้ในการรักษา…วัณโรคหรือการติดเชื้อ… (ข้อบ่งใช้ ขึ้นกับโรคที่ผู้ปว่ ย เป็น) .ชื่อยาและข้อบ่งใช้ ยา isoniazid ใช้ในการรักษาวัณโรค .Comprehensive Pharmacy Review 63 เทคนิค OSPE ยาต้านวัณโรค Isoniazid .ผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่อาจเกิดขึน้ ขณะใช้ยา isoniazid อาจมีอาการรู้สึกเสียวแปลบ เจ็บเหมือนถูกหนามตํา ชาบริเวณปลายมือหรือ ปลายเท้า ให้ปรึกษาแพทย์ ซึ่งแพทย์อาจจะจ่ายวิตามินบี 6 เพื่อรักษาหรือป้องกันปัญหาดังกล่าว ผลข้างเคียงจากการใช้ยาพบในผู้ป่วยบางรายเท่านั้น .ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปัญหาในการใช้ยา หลีกเลี่ยงการกินยานี้ร่วมกับยาลดกรด โดยให้กินยาลดกรดหลังจากกินยา Isoniazid อย่างน้อย 1 ชั่วโมง หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ เนื่องจากจะเพิ่มพิษต่อตับของยา Isoniazid หากขณะใช้ยามีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะมีสีดาํ หรือสีเหลืองอําพัน ปวดท้องรุนแรง คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย การมองเห็นผิดปกติ ปวดตา หรือมีไข้ ให้รีบปรึกษาแพทย์ หากตั้งครรภ์หรือกําลังให้นมบุตรให้แจ้งแก่แพทย์ก่อนการใช้ยา Rifampin .ขนาด วิธีการใช้ และการเก็บรักษา กินยา rifampin ครั้งละ …… แคปซูล วันละ …… ครั้ง (ตามที่ระบุในใบสัง่ ยาของแพทย์) กินยา 1 ชั่วโมง ก่อนอาหารหรืออย่างน้อย 2 ชั่วโมงหลังอาหาร หรือก่อนนอน (ตามที่ระบุในใบสั่งยาของแพทย์) ต้องกินยาทุกวัน อย่างต่อเนื่องถึงแม้ว่ารู้สึกว่าอาการดีขึ้นหรือไม่มีอาการก็ห้ามหยุดยาเอง โดยไม่มีคําสัง่ จากแพทย์ หากลืมกินยา ให้กินยาทันทีที่นึกได้ แต่หากนึกได้เมื่อต้องกินมื้อถัดไป ให้ข้ามยามื้อนัน้ ไปและเริ่มกินมื้อ ถัดไปตามปกติโดยไม่ต้องเพิ่มขนาด เก็บยาในภาชนะปิดสนิทป้องกันแสงที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงความร้อน ความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือ เด็ก Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

ผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่อาจเกิดขึน้ การกินยา pyrazinamide อาจจะเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ไม่อยากอาหาร รู้สึกไม่สบายตัว ปวด กล้ามเนื้อ .ชื่อยาและข้อบ่งใช้ ยาเม็ด pyrazinamide ใช้ในการรักษาวัณโรค .ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปัญหาในการใช้ยา ระหว่างกินยา rifampin อาจทําให้ปัสสาวะ อุจจาระ น้ําลาย เสมหะ เหงื่อ และน้ําตาเป็นสีส้มแดง รวมถึงคอนแทคเลนส์จะเปลีย่ นเป็นสีส้มแดงอย่างถาวรด้วย จึงควรเลี่ยงการใส่คอนแทคเลนส์ขณะใช้ยานี้ หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ เนื่องจากจะเพิ่มพิษต่อตับของยานี้ ยา rifampin เกิดปฏิกิริยากับยาหลายตัว เพราะฉะนั้นต้องบอกให้แพทย์ทราบว่ากําลังใช้ยาอะไรอยู่บ้าง เพื่อจะได้ปรับขนาดหรือให้หยุดยาอื่นก่อน ขณะที่ใช้ยา rifampin ยา rifampin จะลดประสิทธิภาพของยาเม็ดคุมกําเนิด จึงควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรเพื่อเลี่ยงไปใช้ การคุมกําเนิดวิธีอื่น เช่น การใช้ถุงยางอนามัย ระหว่างใช้ยา rifampin หากตัง้ ครรภ์หรือกําลังให้นมบุตรให้แจ้งแก่แพทย์ก่อนการใช้ยา Pyrazinamide .ผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่อาจเกิดขึน้ หากเกิดลมพิษ เป็นแผลทีผ่ ิวหนังหรือในปาก มีไข้ ดีซ่าน (ตัวเหลือง ตาเหลือง) ขณะใช้ยา rifampin ให้รีบปรึกษาแพทย์ทันที การกินยา rifampin อาจทําให้เกิดอาการปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ ปวดแสบที่ลิ้นปี่ คลื่นไส้ อาเจียน เป็นตะคริวที่ท้อง และท้องร่วงได้ หากมีอาการดังกล่าวรุนแรงควรปรึกษาแพทย์ ส่วนปัญหาในทางเดินอาหาร อาจบรรเทาได้ด้วยการกินยาพร้อมอาหาร .ขนาด วิธีการใช้ และการเก็บรักษา กินยา pyrazinamide ครั้งละ …… เม็ด วันละ …… ครัง้ (ตามที่ระบุในใบสั่งยาของแพทย์) อาจกินยา ร่วมกับอาหารหรือนมหรือไม่ก็ได้ ต้องกินยาทุกวันอย่างต่อเนื่องถึงแม้ว่ารู้สึกว่าอาการดีขึ้น หรือไม่มอี าการก็ห้าม หยุดยาเอง โดยไม่มีคําสั่งจากแพทย์ หากลืมกินยา ให้กินยาทันทีที่นึกได้ แต่หากนึกได้เมื่อต้องกินมื้อถัดไป ให้ข้ามยามื้อนัน้ ไปและเริ่มกินมื้อ ถัดไปตามปกติโดยไม่ต้องเพิ่มขนาด เก็บยาในภาชนะปิดสนิทป้องกันแสงที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงความร้อนความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือ เด็ก .Comprehensive Pharmacy Review 64 เทคนิค OSPE .ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปัญหาในการใช้ยา หากขณะใช้ยามีอาการปวดหรือบวมที่ข้อ มีผื่นที่ผิวหนัง ตัวเหลือง ตาเหลือง มีไข้ หรือหนาวสั่น ปัสสาวะเป็นสีดํา ให้รีบปรึกษาแพทย์ทันที หากตั้งครรภ์หรือกําลังให้นมบุตรให้แจ้งแก่แพทย์ก่อนการใช้ยา ผู้ป่วยโรคตับ เกาต์ เบาหวาน หรือไตวาย ควรแจ้งแก่แพทย์ก่อนมีการสัง่ จ่ายยา pyrazinamide Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

ชื่อยาและข้อบ่งใช้: ยาเม็ด ethambutol ใช้ในการรักษาวัณโรค .ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปัญหาในการใช้ยา หากเกิดอาการต่อไปนี้ ได้แก่ การมองเห็นภาพไม่ชัดเจน ความสามารถในการมองเห็นสีแดงและสีเขียว เปลี่ยนไป ปวดตา ผื่นคัน บวมบริเวณใบหน้า ริมฝีปาก และลําคอ หายใจมีเสียงวี้ดหรือหายใจลําบาก ปวด หรือปวดเสียวที่มือหรือเท้า ปวดข้อ ไข้หรือสั่น ควรหยุดยาแล้วรีบปรึกษาแพทย์ทนั ที ไม่ควรกินยานี้พร้อมกับยาลดกรด หากใช้ยาลดกรดร่วมด้วยให้กินยาลดกรดหลังกินยา ethambutol แล้วอย่างน้อย 2 ชั่วโมง แจ้งแพทย์ หรือเภสัชกรทราบทุกครั้งที่ไปขอรับบริการ ว่ากําลังกินยา ethambutol หากตั้งครรภ์หรือกําลังให้นมบุตรให้แจ้งแก่แพทย์ก่อนการใช้ยา ผู้ป่วยโรคไต เกาต์ หรือมีปัญหาเกี่ยวกับตา ควรแจ้งแก่แพทย์ก่อนสั่งจ่ายยา ethambutol ตัวอย่าง ยาที่มีดัชนีการรักษาแคบ (อ้างอิงจาก Sheet ที่เผยแพร่ในห้องเก็บตัวก่อนสอบ OSPE ตุลา’48) สิ่งที่ต้องบอก .ขนาด / วิธีการใช้ .ควรแจ้งแพทย์ / เภสัชกร / ทันตแพทย์ ว่ารับประทานยานี้อยู่ ตัวอย่างยาหลักๆ ที่ควรทราบ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ผลข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาที่อาจเกิดขึน้ การกินยา ethambutol อาจทําให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ลดความอยากอาหาร ปวดศีรษะ มึนงง หากเกิดอาการข้างต้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อปรับเปลี่ยนการกินยา .ข้อบ่งใช้ของยา .ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติเมื่อเกิดปัญหาจากการใช้ยา .Comprehensive Pharmacy Review 65 เทคนิค OSPE Ethambutol .ผลข้างเคียงจากการกินยา .วิธีการเก็บรักษายา .ขนาด วิธีการใช้ และการเก็บรักษา กินยา ethambutol พร้อมอาหาร ครั้งละ …… เม็ด วันละ …… ครั้ง (หรือกินก่อนนอน ตามที่ระบุในใบสั่ง ยาของแพทย์) ใช้ยานี้อย่างเคร่งครัด ไม่ควรเพิ่มขนาดยาหรือลดขนาดยาหรือหยุดยาเอง โดยไม่มีคําสั่งจากแพทย์ และควรกินยาในเวลาเดียวกัน หากลืมกินยา (ไม่เกิน 12 ชั่วโมงจากกําหนด) ให้กินยาทันทีที่นึกได้ ถ้าเกิน 12 ชั่วโมงให้ข้ามยามื้อนั้นไป และเริ่มกินมื้อถัดไปตามปกติโดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยา และหากผู้ป่วยลืมกินมากกว่า 2 ครั้งขึ้นไป ควรแจ้งแพทย์ ทราบ เก็บยาในภาชนะปิดสนิทป้องกันแสงที่อุณหภูมิห้อง หลีกเลี่ยงความร้อนความชื้น และเก็บยาให้พ้นมือ เด็ก .การลืมกินยา .ชื่อยา .การใช้ยาอย่างเคร่งครัดตามที่ระบุไว้ในใบสั่งแพทย์ .

mg ครั้งละ..) ซักประวัติเบื้องต้น (ถามอาการเพื่อดูว่าเป็นอาการพิษของยาหรือเปล่า) มีโรคประจําตัวอะไรไหม / ปัจจุบันทานยาอะไรอยู่หรือเปล่า (drug interaction) ชื่อยา / ข้อบ่งใช้ของยา ยา Phenyltoin ใช้รักษาอาการชัก หรือภาวะหัวใจเต้นผิดปกติ (ข้อบ่งใช้ ขึ้นกับโรคที่ผู้ปว่ ยเป็น) ขนาด / วิธีการใช้ ให้กินยา Phenyltoin ขนาด.ไม่ควรรับประทานยานี้ร่วมกับยาลดกรด หากต้องรับประทานพร้อมกันให้รับประทานยาลดกรด หลังจากทานยา Digoxin ไปแล้วอย่างน้อย 2 ชั่วโมง ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติเมื่อเกิดปัญหาจากการใช้ยา หากเกิดความผิดปกติ เช่น เบื่ออาหาร . การมองเห็นภาพเป็นสีเหลืองเขียว..) ซักประวัติเบื้องต้น (ถามอาการเพื่อดูว่าเป็นอาการพิษของยาหรือเปล่า) มีโรคประจําตัวอะไรไหม / ปัจจุบันทานยาอะไรอยู่หรือเปล่า (drug interaction) ชื่อยา / ข้อบ่งใช้ของยา Digoxin เป็นยารักษาภาวะหัวใจล้มเหลว หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ (ข้อบ่งใช้ ขึ้นกับโรคที่ผู้ปว่ ยเป็น) ขนาด / วิธีการใช้ ให้กินยา Digxin ขนาด.mg ครั้งละ. การเห็น แสงรอบวัตถุ... หัวใจเต้นช้าลง ให้รีบไปพบแพทย์โดยทันที (เกิดพิษ จากยา) ควรแจ้งแพทย์ / เภสัชกร / ทันตแพทย์ ว่ารับประทานยา Digoxin อยู่ Phenyltoin แนะนําตัวเองก่อนว่าเป็นเภสัชกร (สวัสดีคะ่ ดิฉันเภสัชกร.ยา Digoxin อาจทําให้เกิดอาจทําให้เกิดอาการง่วงซึม......Comprehensive Pharmacy Review 66 เทคนิค OSPE Digoxin แนะนําตัวเองก่อนว่าเป็นเภสัชกร (สวัสดีคะ่ ดิฉันเภสัชกร.... ปวดศีรษะ....ครั้ง ก่อนอาหาร/หลัง อาหาร (ตามที่ระบุไว้ในใบสั่งแพทย์) การใช้ยาอย่างเคร่งครัดตามที่ระบุไว้ในใบสั่งแพทย์ ไม่ควรปรับขนาดยาเอง เนื่องจากยามีช่วงการ รักษาที่แคบ (การหยุดยาทันทีอาจเป็นสาเหตุทําให้เกิดอาการชักได้) วิธีการเก็บรักษายา ควรเก็บยาในภาชนะปิดสนิทที่อุณหภูมิห้อง และเก็บให้พ้นมือเด็ก การลืมกินยา ถ้าลืมกินยาให้กินทันทีที่นึกได้ หากนึกได้ใกล้มื้อถัดไปให้ข้ามยามื้อนั้นไป ให้เริม่ กินมื้อ ถัดไปตามปกติ โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยา ผลข้างเคียงจากการกินยา Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . การมองเห็นผิดปกติ (เห็นแสงวูบวาบ ภาพพร่ามัว). มึนงง จึงควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะหรือ การทํางานเกี่ยวกับเครื่องจักร ........ เม็ด วันละ.. กล้ามเนื้ออ่อนแรง..ครั้ง ก่อนอาหาร/หลัง อาหาร (ตามที่ระบุไว้ในใบสั่งแพทย์) ควรใช้ยานี้อย่างเคร่งครัดตามที่ระบุไว้ในใบสั่งแพทย์ ไม่ควรปรับขนาดยาเอง เนื่องจากยามีช่วงการ รักษาที่แคบ และควรกินในวันเวลาเดียวกัน วิธีการเก็บรักษายา ควรเก็บยาในภาชนะปิดสนิทที่อุณหภูมิห้อง และเก็บให้พ้นมือเด็ก การลืมกินยา ถ้าลืมกินภายใน 12 ชั่วโมงให้กินทันทีที่นึกได้ แต่ถ้าเกิน 12 ชั่วโมง ให้ข้ามยามื้อนั้นไป แล้วให้รับประทานยาตามปกติโดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยา หากลืมทานมากกว่า 2 ครั้ง ควรแจ้งให้แพทย์ทราบ ผลข้างเคียงจากการกินยา . เมื่อยล้า.เม็ด วันละ. คลื่นไส้..

..) ซักประวัติเบื้องต้น (ถามอาการเพื่อดูว่าเป็นอาการพิษของยาหรือเปล่า) มีโรคประจําตัวอะไรไหม / ปัจจุบันทานยาอะไรอยู่หรือเปล่า (drug interaction) ชื่อยา / ข้อบ่งใช้ของยา Warfarin เป็นยาต้านการแข็งตัวของเลือด (ข้อบ่งใช้ขึ้นกับโรคที่ผู้ป่วยเป็น) ขนาด / วิธีการใช้ ให้กินยา Warfarin ขนาด.. อุจจาระมีสีแดงสด... อาเจียน. ท้องผูก.. น้ําลายมีเลือดปน.ยา Phenyltoin อาจทําให้เกิดอาการวิงเวียน.ครั้ง ก่อนอาหาร/หลัง อาหาร (ตามที่ระบุไว้ในใบสั่งแพทย์) การใช้ยาอย่างเคร่งครัดตามที่ระบุไว้ในใบสั่งแพทย์ ไม่ควรปรับขนาดยาเอง เนื่องจากยามีช่วงการ รักษาที่แคบ วิธีการเก็บรักษายา ควรเก็บยาในภาชนะปิดสนิทที่อุณหภูมิห้อง และเก็บให้พ้นมือเด็ก การลืมกินยา หากลืมกินยาให้กินทันทีทนี่ ึกได้ หากเกิน 12 ชั่วโมงให้ข้ามยามื้อนั้นไป เริ่มกินมือ้ ใหม่ ตามปกติ โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยา หากลืมทานมากกว่า 2 ครั้งขึ้นไป ควรแจ้งให้แพทย์ทราบ แล้วควรบันทึกวันที่ ลืมกินยาแล้วแจ้งแพทย์ในการนัดครั้งต่อไป เพราะการลืมกินยาจะทําให้ผลทดสอบการแข็งตัวของเลือดเกิดการ เปลี่ยนแปลงไปได้ ผลข้างเคียงจากการกินยา ..ควรหลีกเลีย่ งความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุ และควรพกบัตรว่ากําลังทานยา Warfarin อยู่ . ง่วงซึม.อาการพิษจากยา Phenytoin คือ มึนงง.. สูญเสียการรับรส.Comprehensive Pharmacy Review 67 เทคนิค OSPE .หากเกิดอาการผิดปกติ เช่น อาเจียน. ประจําเดือนมามากกว่าปกติ ควรรีบมาพบแพทย์ เมื่อเริ่มมีอาการ (เกิดพิษจากยา) ควรแจ้งแพทย์ / เภสัชกร / ทันตแพทย์ ว่ารับประทานยา Warfarin อยู่ Theophylline แนะนําตัวเองก่อนว่าเป็นเภสัชกร (สวัสดีคะ่ ดิฉันเภสัชกร.ไม่ควรเปลี่ยนแปลงปริมาณอาหารจําพวกตับ ผักใบเขียว .) ซักประวัติเบื้องต้น (ถามอาการเพื่อดูว่าเป็นอาการพิษของยาหรือเปล่า) มีโรคประจําตัวอะไรไหม / ปัจจุบนั ทานยาอะไรอยู่หรือเปล่า (drug interaction) ชื่อยา / ข้อบ่งใช้ของยา Theophylline เป็นยาขยายหลอดลม ช่วยรักษาอาการหอบหืด หลอดลม อักเสบ และถุงลมโป่งพอง (ข้อบ่งใช้ขึ้นกับโรคที่ผู้ป่วยเป็น) Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . ความอยากอาหาร..mg ครั้งละ. น้ําหนักลด ให้กินยาพร้อมอาหารหรือดื่มน้ําตามมาก ๆ แต่ถ้ายังมีอาการอยู่ให้รีบกลับไปพบแพทย์ (เกิดพิษจาก ยา) ...ถ้าตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรแจ้งให้แพทย์ทราบ ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติเมื่อเกิดปัญหาจากการใช้ยา หากเกิดอาการผิดปกติ เช่น เกิดจ้ําเลือด ใต้ผิวหนัง. ปวดท้อง. เดินเซ ควรแจ้งแพทย์ / เภสัชกร / ทันตแพทย์ ว่ารับประทานยา phenyltoin อยู่ Warfarin แนะนําตัวเองก่อนว่าเป็นเภสัชกร (สวัสดีคะ่ ดิฉันเภสัชกร... การมองเห็นพร่ามัวหรือเห็นภาพซ้อน เพราะฉะนั้นควรหลีกเลี่ยงการขับขี่ยานพาหนะหรือการทํางานเกี่ยวกับเครื่องจักร .หากรับประทานยานี้ร่วมกับแอลกอฮอล์ ยานอนหลับ หรือยาแก้แพ้ ยาจะเพิ่มอาการง่วงซึมของยา Phenytoin จึงควรใช้ยานี้อย่างระมัดระวัง ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติเมื่อเกิดปัญหาจากการใช้ยา ..เม็ด วันละ... เหงือกมีเลือดออก.

.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 68 ขนาด / วิธีการใช้ ให้กินยา Theophylline ขนาด..เม็ด วันละ.เมื่อหยิบยาทีต่ ้องการได้แล้ว เทลงในถาดด้วยจํานวนพอสมควรกับปริมาณยาที่จะนับ โดยยังไม่เปิดฝา ด้านช่องเทยา Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University ... ปวดท้อง. เบื่ออาหาร เพราะฉะนั้น ควรกินยาหลังอาหารทันทีหรือกินพร้อมกับยาลดกรดหรือดื่มน้ําตามมาก ๆ .. ชัก ควรรีบปรึกษาแพทย์ ควรแจ้งแพทย์ / เภสัชกร / ทันตแพทย์ ว่ารับประทานยา Thyophylline อยู่ เพราะอาจเกิดปฏิกิริยา กับยาอื่นได้ O S P E เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่อง การนับเม็ดยา 1. อาเจียน.หากเกิดผื่นปกติที่ผิวหนัง (แพ้ยา) ควรรีบปรึกษาแพทย์ ข้อควรระวังและข้อควรปฏิบัติเมื่อเกิดปัญหาจากการใช้ยา หากเกิดอาการนอนไม่หลับ.เช็ดถาดและที่นับยาให้สะอาด ในแต่ละวันควรมีการเช็ดด้วยแอลกอฮอล์เป็นครั้งคราว และควรมีถาดนับ ยาแยกสําหรับยาบางชนิดเพื่อป้องกันการปนเปื้อน เช่น เพนนิซิลลิน เคมีบําบัด เป็นต้น .ครั้ง ก่อนอาหาร/ หลังอาหาร (ตามที่ระบุไว้ในใบสั่งแพทย์) ไม่ควรเคี้ยวหรือบดเม็ดยาที่ออกฤทธิ์เนิ่น ควรกลืนยาทั้งเม็ด การใช้ยาอย่างเคร่งครัดตามที่ระบุไว้ในใบสั่งแพทย์ ไม่ควรปรับขนาดยาเอง เนื่องจากยามีช่วงการ รักษาที่แคบ วิธีการเก็บรักษายา ควรเก็บยาในภาชนะปิดสนิทที่อุณหภูมิห้อง และเก็บให้พ้นมือเด็ก การลืมกินยา ถ้าลืมกินยาให้กินทันทีที่นกึ ได้ หากนึกได้ใกล้มื้อถัดไปให้ข้ามยามื้อนัน้ ไป ให้เริม่ กินมื้อ ถัดไปตามปกติ โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดยา ผลข้างเคียงจากการกินยา .. การหยิบยาและเก็บยา การหยิบและเก็บยาควรมีทักษะที่เหมาะสมในการที่จะลดความเสี่ยงของการหยิบยาผิด และทําให้เป็น นิสัย ด้วยการอ่านชื่อยาที่ภาชนะบรรจุยาซ้ําอย่างน้อย 3 ครั้ง ครั้งแรกเมื่อมองหาและหยิบยา ครั้งทีส่ องก่อนนับ ยา และครั้งสุดท้าย เมื่อนํายากลับไปวางที่เดิม ควรตรวจสอบวันหมดอายุจากฉลากยาและ ลักษณะกายภาพของ ยา ก่อนนับยา 2.mg ครั้งละ. หัวใจเต้น เร็ว. นับเม็ดยาด้วยถาดนับเม็ดยา การนับเม็ดยาด้วยถาดนับเม็ดยา เภสัชกรควรทําจนคล่องแคล่ว ทําให้ดนู ่าเชื่อถือ แม้บางครั้งไม่ใช่งานที่ เภสัชกรต้องทําเองเสมอ แต่เมื่อต้องทําต้องถูกเทคนิค ถูกจํานวน วิธีการนับเม็ดยาด้วยถาดนับเม็ดยา . กล้ามเนื้อกระตุก.การกินยา Theophylline อาจทําให้เกิดอาการคลื่นไส้... อาเจียน. ใจสั่น. หายใจเร็ว...

เทเม็ดยาลงบนถาดนับเม็ดยาจํานวนพอสมควร โดยยังไม่เปิดฝาด้านช่องเทยา ( 2 คะแนน) .เปิดฝาช่องเทยา จับด้านเรียวของที่นับยา นับยาจากถาดลงในช่องเทยา นับครั้งละกี่เม็ดก็ได้ แต่นิยมนับ ครั้งละ 5 เม็ด เพราะนับได้ง่าย นับจนครบจํานวน .ทําความสะอาดถาดและที่นับยาอีกครั้งหนึ่ง ตัวอย่าง เทคนิคการนับเม็ดยา (จากประสบการณ์ตรง ในการเป็นผู้ช่วยอาจารย์คุมสอบ ตุลา ’49) .เทยาที่เหลือลงในลงภาชนะเดิม .เลือกถาดนับเม็ดยาทั่วไป / เพนนิซลิ ิน .ปิดฝาช่องเทยา .จากนั้นเทเม็ดยาที่ได้ลงในภาชนะที่เหมาะสม ( 2 คะแนน) ใส่กระบอกที่พอดี ถ้าใหญ่ไปก็เทเม็ดยาออก เปลี่ยนให้พอเหมาะพอดี ไม่มีหักคะแนน ใส่ผิดอัน เทออกใหม่ อาจารย์ยังให้เต็มเท่าเดิมครับ .Comprehensive Pharmacy Review 69 เทคนิค OSPE .เปิดฝาช่องเทยา ต้องนับเม็ดยาทีละ 5 เม็ดให้ไว จนครบตามจํานวนที่ต้องการ ถ้าไม่พอให้ปิดฝา กระบอกยาก่อนแล้วค่อยเทยาใหม่ ( 2 คะแนน) ถ้าอาจารย์ชั่งแล้วเกิน 2-3 เม็ด ได้ 1 คะแนน ถ้าเกิน 4-5 เม็ด 0 คะแนน .เมื่อเสร็จแล้วให้ทําความสะอาดถาดด้วยสําลีที่ชุบ Alcohol 70% อีกครั้ง (ถ้าเวลาเหลือ) * เวลานับอย่ารีบร้อนเพราะอาจารย์เช็คน้ําหนักเม็ดยาโดยการชั่งด้วย (อย่านับมั่วนะ) * ในข้อสอบมักให้นับ paracetamol หรือ chlopheniramine Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .หากยาที่เทไว้ไม่พอกับจํานวนยาที่ต้องการ ปิดฝาช่องเทยา แล้วจึงเทยาจากขวดลงเพิ่มในถาด เปิดฝา ช่องเทยาใหม่ นับจนครบ .เทยาลงในภาชนะที่เตรียมไว้ .ทําความสะอาดถาดนับเม็ดยาด้วยสําลีแห้งหรือสําลีที่ชุบ Alcohol 70% หมาด ๆ ( 2 คะแนน) .ปิดภาชนะให้เรียบร้อย .หยิบขวดยาที่ต้องการนับ แบบ Triple checkดูฉลากตั้งแต่ก่อนหยิบ ก่อนเทและก่อนเก็บ ( 2 คะแนน) .

เหน็บช่องคลอดครั้งละ ….. เม็ด ..ป้ายตาข้างที่มีอาการ วันละ 1 ครั้ง ก่อนนอน .หยอดจมูกข้างที่เป็นข้างละ ….รับประทานครั้งละ …… เม็ด ตัวอย่าง: รับประทานครั้งละ 2 เม็ด วันละ 2 ครั้ง หลังอาหาร เช้า เย็น รับประทานครั้งละ 1/2 (ครึ่ง) เม็ด วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร เช้า กลางวัน เย็น รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง พร้อมอาหาร เช้า เย็น รับประทานครั้งละ 2 เม็ด ทุก 12 ชั่วโมง .อมใต้ลิ้นครั้งละ 1 เม็ด เมือ่ มีอาการเจ็บเค้นหน้าอก .เหน็บทวารหนักครั้งละ ….Comprehensive Pharmacy Review O S P E เทคนิค OSPE 70 เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่อง การเขียนฉลากยา การจัดทําฉลากและจัดเตรียมเพื่อจ่ายยาอย่างมีคุณภาพ 1.. เม็ด ..ครั้ง . ยาที่จ่ายต้องครบถ้วน มีฉลากถูกต้อง ข้อมูลครบถ้วน บรรจุในภาชนะที่เหมาะสมได้มาตรฐาน 2. หยด Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University ...ทาบาง ๆ บริเวณที่เป็น .ผสมน้ําถึงขีดกําหนด .พ่นใต้ลิ้น หรือกระพุ้งแก้มเวลาเจ็บหน้าอก .ทาบริเวณช่องคลอด วันละ.ทาผื่นคัน . ฉลากยาทุกขนานที่จ่ายควรพิมพ์หรือเขียนให้อ่านง่าย โดยอย่างน้อยต้องมีข้อมูลต่อไปนี้ (1) วันที่จ่ายยา (2) เลขที่จ่ายยา หรือเลขที่ใบสั่งยา (กรณีการจ่ายยาในโรงพยาบาล หรือร้านยาที่จ่ายยาตามใบสั่ง ยา) (3) ชือ่ -นามสกุลผู้ป่วย (4) ชือ่ ยา ความแรง และจํานวน (ควรมีทั้งชื่อสามัญและชื่อทางการค้า) (5) ข้อบ่งใช้ของยา (ถ้ามีข้อมูล) (6) วิธีใช้ยาที่ชัดเจน และเข้าใจง่าย (7) ฉลากช่วยเพื่อแสดงคําแนะนําหรือคําเตือนที่จําเป็น (8) ชือ่ ที่ตั้ง หมายเลขโทรศัพท์ของสถานที่จ่ายยา นอกจากนั้นอาจมีชื่อแพทย์ผสู้ ั่งใช้ยาและเภสัชกรผู้จ่ายยาเพื่อกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินกับผู้ปว่ ย หรือเกิดความ ผิดพลาดที่เร่งด่วน ตัวอย่างการเขียนวิธีการใช้ยา .

หยอดตาซ้ายครั้งละ ……หยด .ชั่วโมง เฉพาะเวลา…… ทองผูก………………………………………… ฉลากเสริม…หามเคี้ยวหรือบดยานี้ หามกินยานี้พรอมกับนมหรือยาลดกรด คําแนะนําอืน่ ด้วยวาจา หรืออาจเขียนในฉลากยาตามความเหมาะสม ได้แก่ (1) เมื่อกินยานี้ก่อนนอนจะทําให้ถ่ายอุจจาระในตอนเช้าวันรุ่งขึ้น (2) ห้ามกินยานี้เมื่อมีอาการปวดท้อง (3) ควรกินผักผลไม้ และดื่มน้ํามาก ๆ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ในเมือง อ.หยอดหูขวาครั้งละ ……หยด .เภสัช เลขที่ 16 ต.หยอดหูซ้ายครั้งละ ……หยด .เมือง จ.. accuhaler) .พ่นจมูกทั้ง 2 ข้าง ข้างละ … ที ตัวอย่าง: พ่นจมูกทั้ง 2 ข้าง ข้างละ 1 ที วันละ 2 ครั้ง เช้า เย็น ฉีดใต้ผิวหนัง วันละ..ครั้ง ก่อนอาหาร…ยูนิต ตัวอย่าง: ฉีดใต้ผิวหนัง วันละ 2 ครั้ง ก่อนอาหารเช้า 10 ยูนิต ก่อนอาหารเย็น 7 ยูนิต ตัวอย่างวิธเี ขียนฉลากยา ในกรณีทใี่ นฉลากสําเร็จรูปมีขอ้ ความให้เลือก เช่น เช้า กลางวัน เย็น ก่อนนอน ให้ขีดฆ่าข้อความที่ไม่ ต้องการทิ้ง และวงรอบข้อความที่ต้องการ ตัวอย่างเช่น Bisacodyl รานยา ก.สูดเข้าคอครัง้ ละ ……...Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 71 .หยอดหูทั้ง 2 ข้างครั้งละ ……หยด . ที (ใช้กับ dry powder inhaler เช่น turbuhaler.สงขลา โทร 074 212586 วันที่ 12 ก. 49 ชื่อผูปวย นางเอี่ยม เรืองทอง ชื่อยา Dulcolax® (Bisacodyl) 5 mg จํานวน 20 เม็ด ขอบงใช…รักษาอาการทองผูก รับประทานครั้งละ 1 เม็ด/ชอนชา/ชอนโตะ/ซีซี วันละ…1…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน หรือทุก……-……….หยอดตาทั้ง 2 ข้าง ครั้งละ ……หยด ..หยอดตาขวาครั้งละ ……หยด .พ่นสูดเข้าคอครั้งละ …… ที (ใช้กับ metered dose inhaler) .พ.

เภสัช เลขที่ 16 ต.ชั่วโมง เฉพาะเวลา……-…………………………………… ฉลากเสริม กินยานี้ติดตอกันทุกวันจนยาหมด กินยานี้ตอนทองวางกอนอาหารครึ่งถึงหนึ่งชั่วโมง คําแนะนําอื่นด้วยวาจาหรือเขียนในฉลากตามความเหมาะสม ได้แก่ (1) หากลืมกินยาก็ให้กินหลังอาหาร 2 ชั่วโมง (2) หากมีผื่นหรือหายใจไม่ออก ให้หยุดยาและกลับมาพบแพทย์เพราะอาจเป็นการแพ้ยา รานยา ก.เม็ด/ชอนชา/ชอนโตะ/ซีซี วันละ……-…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน ทุก………6……..พ.เภสัช เลขที่ 16 ต.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 72 Cloxacillin ยานี้อาจให้กินยาแบบ 1 x 4 PO ac & hs หรือ อาจให้กินยาทุก 6 ชัว่ โมง รานยา ก.พ.เมือง จ.ชั่วโมง เฉพาะเวลา……-…………………………………… ฉลากเสริม กินยานี้ติดตอกันทุกวันจนยาหมด กินยานี้ตอนทองวางกอนอาหารครึ่งถึงหนึ่งชั่วโมง Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .เม็ด/ชอนชา/ชอนโตะ/ซีซี วันละ……4…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน ทุก………-…….ในเมือง อ.ในเมือง อ.สงขลา โทร 074 212586 วันที่ 12 ก. 49 ชื่อผูปวย นางเอี่ยม เรืองทอง ชื่อยา Diclocin® (Cloxacillin) 250 mg จํานวน 20 เม็ด ขอบงใช รักษาการติดเชื้อแบคทีเรีย รับประทานครั้งละ…1….สงขลา โทร 074 212586 วันที่ 12 ก.. 47 ชื่อผูปวย นางเอี่ยม เรืองทอง ชื่อยา Diclocin® (Cloxacillin) 250 mg จํานวน 20 เม็ด ขอบงใช รักษาการติดเชื้อแบคทีเรีย รับประทานครั้งละ…1….เมือง จ.

ในเมือง อ.เม็ด/ชอนชา/ชอนโตะ/ซีซี วันละ……-…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน ทุก………4-6…….พ. 47 ชื่อผูปวย นางโอ เรืองทอง ชื่อยา Para® (Paracetamol) 500 mg จํานวน 50 เม็ด ขอบงใช บรรเทาอาการปวด รับประทานครั้งละ…2….เม็ด/ชอนชา/ชอนโตะ/ซีซี วันละ……-…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน ทุก………6 …….ในเมือง อ.สงขลา โทร 074 212586 วันที่ 12 ก.สงขลา โทร 074 212587 วันที่ 12 ก..Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 73 Paracetamol รานยา ก..พ.ชั่วโมง เฉพาะเวลา……มีไข หรือ ปวด…………………………………… คําแนะนําอื่นด้วยวาจา หรืออาจเขียนในฉลากยาตามความเหมาะสม ได้แก่ (1) ไม่ควรรับประทานยานี้เกินวันละ 8 เม็ด Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .เมือง จ.เมือง จ.เภสัช เลขที่ 16 ต.ชั่วโมง เฉพาะเวลา……มีไข ปวด…………………………………… คําเตือน ไมควรรับประทานยานี้เกินวันละ 8 เม็ด หรือ คําแนะนําอื่นด้วยวาจา หรืออาจเขียนในฉลากยาตามความเหมาะสม ได้แก่ (1) ไม่ควรรับประทานยานี้เกินวันละ 8 เม็ด (2) ไม่ควรใช้ยานี้ติดต่อกันเกิน 5 วัน หรือในกรณีทแี่ พทย์สั่งยา paracetamol โดยระบุใช้เป็นยาแก้ปวด 2 เม็ด ทุก 6 ชั่วโมง ก็ระบุตามที่แพทย์สั่ง และ ไม่ต้องแนะนําว่าไม่ควรใช้ยานี้ติดต่อกัน 5 วัน เช่น โรงพยาบาลเอกเวช เลขที่ 18 ต. 47 ชื่อผูปวย นางเอี่ยม เรืองทอง ชื่อยา Para® (Paracetamol) 500 mg จํานวน 20 เม็ด ขอบงใช ลดไข บรรเทาอาการปวด รับประทานครั้งละ…1-2….

เมือง จ.เภสัช เลขที่ 16 ต.พ.เม็ด/ชอนชา/ชอนโตะ/ซีซี วันละ……-…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน ทุก………4-6…….สงขลา โทร 074 212586 วันที่ 12 ก.Comprehensive Pharmacy Review 74 เทคนิค OSPE Chlorpheniramine รานยา ก.ในเมือง อ.ชั่วโมง เฉพาะเวลา……มีน้ํามูก…………………………………… ฉลากเสริม ยานี้อาจทําใหงวงนอน ไมควรขับรถหรือทํางานเกี่ยวกับ เครื่องจักร หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล คําแนะนําอื่นด้วยวาจา หรืออาจเขียนในฉลากยาตามความเหมาะสม ได้แก่ (1) ไม่ควรรับประทานเกินวันละ 6 เม็ด (2) ไม่ควรใช้ยานี้ติดต่อกันเกิน 7 วัน (3) ยานี้อาจทําให้มีอาการปากแห้ง คอแห้ง ควรดื่มน้ํามาก ๆ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . 47 ชื่อผูปวย นางเอี่ยม เรืองทอง ชื่อยา CPM® (Chlorpheniramine) 4 mg จํานวน 20 เม็ด ขอบงใช บรรเทาอาการแพ รับประทานครั้งละ…1……..เมือง จ.พ..เม็ด/ชอนชา/ชอนโตะ/ซีซี วันละ……3…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน ทุก………-…….ในเมือง อ.สงขลา โทร 074 212586 วันที่ 12 ก. 47 ชื่อผูปวย นางเอี่ยม เรืองทอง ชื่อยา CPM® (Chlorpheniramine) 4 mg จํานวน 20 เม็ด ขอบงใช ลดน้ํามูก รับประทานครั้งละ…1….เภสัช เลขที1่ 6 ต.ชั่วโมง เฉพาะเวลา……เมื่อมีอาการ แพ…………………………………… ฉลากเสริม ยานี้อาจทําใหงวงนอน ไมควรขับรถหรือทํางานเกี่ยวกับ เครื่องจักร หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล คําแนะนําอื่นด้วยวาจา หรืออาจเขียนในฉลากยาตามความเหมาะสม ได้แก่ (1) ไม่ควรรับประทานเกินวันละ 6 เม็ด (2) ยานี้อาจทําให้มีอาการปากแห้ง คอแห้ง ควรดื่มน้ํามาก ๆ หรือในกรณีทจี่ ่าย chlorpheniramine 4 mg เพื่อลดน้าํ มูกกรณีไข้หวัด รานยา ก.

indomethacin. diclofenac. ketoconazole Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . diphenhydramine dimenhydrinate. haloperidol. theophylline. chlorpropamide กินยาพร้อมหรือหลังอาหารทันที ฉลากนี้ควรใช้กับผลิตภัณฑ์ที่มีแนวโน้มที่จะระคายเคืองทางเดิน อาหาร หรือยาที่ดูดซึมได้ดีเมื่อกินพร้อมอาหาร ตัวอย่างยา: aspirin. dexamethasone. tinidazole. phenobarbital O คําเตือนเกีย่ วกับปฏิกิริยากับอาหารและเครื่องดื่ม ฉลากช่วย หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ระหว่างกินยานี้ การนําไปใช้ แอลกอฮอล์อาจกระตุ้นปฏิกิริยาบางอย่าง เช่น disulfiram-like reaction ทําให้เกิดอาการหน้าแดง หัวใจเต้นเร็ว เมื่อดื่มร่วมกับยา บางชนิด จึงควรหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์เมื่อกินยาดังกล่าว ตัวอย่างยา: metronidazole. hydroxyzine. triprolidine. chlodiazepoxide. mefenamic acid. ibuprofen. perphenazine. tramadol. tretinoin. metformin. diazepam. chlorpromazine. naproxen. amitryptyline. prednisolone. codeine. morphine.Comprehensive Pharmacy Review 75 เทคนิค OSPE เลือกใช้ฉลากช่วยในกลุ่มยาที่เหมาะสม ฉลากช่วยเป็นข้อความสําหรับคําแนะนําหรือข้อควรระวังที่สําคัญและจําเป็นในอันที่จะเพิ่มความปลอดภัย และประสิทธิภาพในการใช้ยาแก่ผู้ป่วยซึ่งได้รับยาจากเภสัชกรเพื่อนําไปใช้ด้วยตนเอง เป็นองค์ประกอบเสริมหรือ ย้ําสิ่งที่เภสัชกรได้ให้ข้อมูลหรือคําแนะนําในการใช้ยาแก่ผู้ป่วยขณะจ่ายยา โดยไม่ประสงค์ให้เป็นเครื่องทดแทน คําแนะนําของเภสัชกรอันพึงให้แก่ผู้ป่วยโดยตรงแต่อย่างใด และเภสัชกรต้องตระหนักว่าแม้ฉลากช่วยเหล่านี้มุ่งให้ เกิดประโยชน์ต่อการใช้ยาของผู้ป่วย แต่เนื่องด้วยข้อความจะสั้นและกระชับอย่างมาก บางครั้งอาจทําให้ผู้ป่วย ตีความผิดหรือเกิดความวิตกกังวล จนไม่กล้าใช้ยาได้ ฉลากช่วยที่จําเป็นอาจมีมากกว่าที่กําหนดในคู่มือนี้ ควรอาศัยความรู้และทักษะของตนเพื่อพิจารณาเลือก และใช้ให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย รวมทั้งเลือกที่จะไม่ติดฉลากช่วยบางอันในผู้ป่วยบางรายที่อาจมีปัญหา ทํา ให้เกิดความเข้าใจผิด รวมทั้งในกรณีทแี่ พทย์ขอไม่ให้ติดฉลากช่วยนั้น ผู้ป่วยควรได้รับข้อมูลมากพอ เพื่อให้การใช้ยาเป็นไปอย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ ฉลากช่วยได้ กําหนดขึ้นมาเพื่อเป็นแนวทางให้คําแนะนําของเภสัชกร O คําเตือนเกีย่ วกับอาการง่วงนอน ผู้ป่วยควรได้รับคําเตือนถ้ายาที่ได้รับอาจทําให้ง่วงนอน มึนงง ตาพร่า หรืออาจทําให้การขับรถ หรือการ ทํางานเกี่ยวกับเครื่องจักรมีความปลอดภัยลดลง โดยเฉพาะเมื่อผู้ป่วยดื่มแอลกอฮอล์รว่ มด้วย ข้อความที่ใช้เตือน อาจแตกต่างกันตามสถานการณ์ ดังนี้ ฉลากช่วย การนําไปใช้ อาจทําให้ง่วงนอน ฉลากนี้เหมาะกั บเด็ก เนื่องจากยาอาจทําให้เด็กซึม แต่ไ ม่ จํา เป็น ต้อ งมีคํา เตือนเกี่ยวกับการดื่มแอลกอฮอล์ร่วมด้วย อาจเพิ่มคําเตือนเกี่ยวกับการขับขี่รถจักรยานได้ ตัวอย่างยา: chloral hydrate อาจทําให้ง่วงนอน ไม่ควรขับรถหรือทํางานเกี่ยวกับเครื่องจักร ฉลากนี้เหมาะกับผู้ใหญ่ หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ ตัวอย่างยา: chlorpheniramine. clonazepam.

bisacodyl (Dulcolax®) ยาบางชนิด เช่น ยากลุ่ม tetracyclines และ fluoroquinolones สามารถเกิดสารประกอบเชิงซ้อนกับแคลเซียม แมกนีเซียม และ เหล็ก ส่งผลให้การดูดซึมยาลดลงถ้ามีอิออนเหล่านี้อยู่ ผู้ป่วยอาจ หลีกเลี่ยงปัญหานี้โดยแยกกินยาและอิออนดังกล่าวในช่วงเวลา ห่างกันอย่างน้อย 2 ชั่วโมง เฉพาะ doxycycline และ minocycline อาจได้รับผลจากนมไม่มาก • ฉลากช่วยแนะนําพิเศษ ฉลากช่วย กินยานี้ติดต่อกันทุกวันจนยาหมด ใช้ทาในปริมาณเล็กน้อยหรือทาบาง ๆ เก็บยาในตู้เย็นช่องธรรมดา (ห้ามแช่แข็ง) ห้ามกินเกิน 6 เม็ด ใน 24 ชั่วโมง หรือ 10 เม็ด ใน 1 สัปดาห์ ห้ามกินเกิน 2 เม็ดในหนึ่งครั้ง ห้ามกินเกิน 8 เม็ดใน 24 ชั่วโมง ใช้ยาติดต่อกันไม่เกิน 5 วัน การนําไปใช้ ใช้กับยาที่จําเป็นต้องกินอย่างต่อเนื่องแต่ผู้ป่วยอาจไม่รู้สึกว่ามี ผลต่อการรักษา ตัวอย่างยา: ยารักษาโรคติดเชื้อ และยารักษาโรคเรื้อรัง ฉลากนี้ใช้กับผลิตภัณฑ์ที่ใช้ภายนอก และถ้าใช้ในปริมาณมาก อาจก่อให้เกิดอาการข้างเคียงหรือการดูดซึมผ่านผิวหนังที่ไม่ ต้องการ ตัวอย่างยา: ยากลุ่มสเตียรอยด์ ฉลากนี้ใช้กับยาที่มีข้อกําหนดให้เก็บไว้ในตู้เย็น ตัวอย่างยา: ยาหยอดตาที่เปิดใช้แล้ว ยาเหน็บทวารหนัก ฉลากนี้ใช้กับยาที่มี ergotamine tartrate เป็นองค์ประกอบในการ รักษาไมเกรน ตัวอย่างยา: Cafergot ®. Avamigran ® ฉลากนี้ใช้กับ paracetamol 500 mg สําหรับผู้ใหญ่ คําเตือนนี้ ควรได้รับการปรับขนาดยาสําหรับเด็ก ยกเว้นกรณีที่แพทย์สั่ง ให้ใช้ในโรคเรื้อรังบางชนิด เช่น osteoarthritis อาจใช้ติดต่อเกิน 5 วัน • ฉลากช่วยสําหรับวิธีบริหารยาแบบพิเศษ ฉลากช่วย ละลายหรือผสมกับน้ําก่อนกิน ดื่มน้ําตามมาก ๆ Pharmacy Rx’24 การนําไปใช้ ฉลากนี้ใช้กับยาที่ละลายได้ หรือผงยาหรือแกรนูลที่ควรกระจาย ตัวในน้ําก่อนกิน ตัวอย่างยา: ยาเม็ดฟู่ ผงน้ําตาลเกลือแร่ ฉลากนี้ ใ ช้ กั บ ยาที่ มี แ นวโน้ ม ในการก่ อ อาการระคายเคื อ งที่ Khon Kaen University . enteric coated diclofenac (Voltaren®). cloxacillin. ampicillin. enteric-coated aspirin (Aspent®). เพื่อป้องกันยาที่อยู่ในรูปแบบ enteric-coated tablet หรือยาที่ไม่ ต้องการให้แตกตัวในกระเพาะอาหาร ตัวอย่างยา: omeprazole. didanosine.Comprehensive Pharmacy Review ฉลากช่วย กินยาครึ่งถึงหนึ่งชั่วโมงก่อนอาหาร หรือช่วงท้องว่าง หากลืมให้กินหลังอาหาร 2 ชั่วโมง ไม่ควรกินยาลดกรดพร้อมยานี้ ไม่ควรดื่มนม ยาหรืออาหารที่มีธาตุเหล็ก หรือยาลดกรดพร้อมกับยานี้ 76 เทคนิค OSPE การนําไปใช้ ฉลากนี้เหมาะกับยาที่ต้องการให้ส่งผลที่ทางเดินอาหารก่อนกิน อาหาร หรือยาเตรียมที่ดูดซึมได้ดีเมื่อกินก่อนอาหาร หรือยา ปฏิชีวนะที่ให้โดยการกินและการดูดซึมจะลดลงอย่างมีนัยสําคัญ ถ้ามีอาหารและกรดในกระเพาะอาหาร ตัวอย่างยา: penicillin V.

nalidixic acid doxycycline ยานี้อาจทําให้ปัสสาวะหรืออุจจาระเปลี่ยนสี ระวัง ติดไฟได้ วางให้ห่างจากไฟ ใช้กับยาที่ทําให้ปัสสาวะหรืออุจจาระเปลี่ยนสีจากปกติ ตัวอย่างยา: phenazopyridine ทําให้ปัสสาวะเป็นสีแดง rifampicin ทําให้น้ําลาย น้ําตา ปัสสาวะ เป็นสีแดงส้ม มะขามแขก ทําให้ปัสสาวะและอุจจาระมีสีเหลืองหรือแดง (เนื่องจากสาร anthraquinone glycoside จะให้ปัสสาวะหรือ อุจจาระเป็นสีแดงในภาวะเป็นด่าง) ใช้กับยาที่มีตัวทําละลายที่ติดไฟได้ในปริมาณสูง ตัวอย่าง: ยาสูดพ่น ยาที่เป็นรูปแบบสเปรย์ เภสัชกรควรระมัดระวังการเลือกใช้ฉลากช่วย ในบางครัง้ อาจให้คําปรึกษากับผู้ป่วยแทนการใช้ ฉลากช่วย หรืออาจต้องเขียนข้อมูลบางอย่างเพิ่มเติม • ฉลากแนะนําพิเศษสําหรับรูปแบบยาบางชนิด 1. sustained-release หรือยาที่ มีรสไม่ดี เคี้ยวเม็ดยาให้ละเอียดก่อนกลืน สําหรับยาเม็ดที่มีขนาดใหญ่หรือต้องเคี้ยว ตัวอย่างยา: ยาเม็ดลดกรดบางชนิด ยาเม็ดแก้ท้องอืด ปล่อยให้ยาละลายใต้ลิ้น ปล่อยให้ละลายใต้ลิ้น ห้ามเปลี่ยนภาชนะบรรจุ ปิดขวดให้สนิท และทิ้งหลังจากเปิดใช้ 8 สัปดาห์ ฉลากนี้ใช้กับยาที่ต้องการให้ถูกดูดซึมที่เนื้อเยื่อใต้ลิ้น ตัวอย่างยา: ยาอมใต้ลิ้น isosorbide dinitrate ฉลากนี้ใช้กับยาเม็ดอมใต้ลิ้น glyceryl trinitrate (nitroglycerine) เนื่องจาก glyceryl trinitrate ระเหิดได้ • ฉลากช่วยสําหรับข้อควรระวังในการใช้ ฉลากช่วย หลีกเลี่ยงไม่ให้ผิวสัมผัสแสงไฟหรือแสงอาทิตย์โดยตรง การนําไปใช้ ใช้กับยาที่อาจเหนี่ยวนําให้เกิด phototoxic หรือ photoallergic reaction ตัวอย่างยา: isotretinoin.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 77 ทางเดินอาหาร เช่น ยากลุ่ม NSAIDs นอกจากจะได้รับการเจือ จางก่ อ น และใช้ กั บ ยาที่ ต้ อ งดื่ ม น้ํ า มาก ๆ ยกเว้ น กรณี ที่ ต้ อ งการจํ า กั ด น้ํ า และยาที่ ต้ อ งป้ อ งกั น การตกตะกอนใน กระเพาะปัสสาวะ เช่น sulfonamides กลืนทั้งเม็ด ห้ามเคี้ยว หรือบดยา ฉลากนี้ใช้กับยาชนิด enteric-coated. chlorpropmazine. Pressurized Inhalation (Aerosol Inhalations) เช่น Metered dose inhalers ฉลากช่วย: ใช้สําหรับพ่นสูดเข้าคอ เขย่าขวดก่อนใช้ ภาชนะบรรจุภายใต้ความดัน ห้ามวางใกล้ความร้อนและแสงแดด ห้ามเจาะรูหรือเผาแม้เป็นภาชนะเปล่า ๆ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

ยาเม็ด sustained-release. ยาผงสําหรับรับประทาน ยาผงทีบ่ รรจุสาํ หรับใช้ครั้งเดียวควรเติมลงในน้ํา แล้วคนก่อนดื่ม หรือเทยาลงลิ้น แล้วกลืนพร้อมน้ํา . ยาเหน็บช่องคลอด ฉลากช่วย: ใช้ทางช่องคลอดเท่านั้น ห้ามรับประทาน 5.cream. gel.ยาเม็ดที่ต้องละลายหรือกระจายตัวในน้าํ ก่อน ฉลากช่วย: ละลายน้ําก่อนรับประทาน . ยาทาภายนอก . ยาเหน็บทวารหนัก ฉลากช่วย: ใช้ทางทวารหนักเท่านั้น ห้ามรับประทาน เก็บในตู้เย็นห้ามแช่แข็ง 6.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 78 2. enteric-coated หรือยาเม็ดที่มีรสไม่ดี ฉลากช่วย: ห้ามบดหรือเคี้ยวยา Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . ยาพ่นจมูก หรือยาหยอดจมูก สําหรับยาพ่นหรือหยอดจมูกเพื่อลดอาการคัดจมูก ควรมีคําเตือนต่อไปนี้ ฉลากช่วย: หลีกเลี่ยงการใช้ยาติดต่อกันเป็นระยะเวลานานเกิน……วัน 3.Bulk powders ฉลากช่วย: ตวงยา ……ช้อนชา ละลายหรือกระจายในน้ํา ก่อนดื่ม 7.liniments หรือ lotions ฉลากช่วย: ใช้เฉพาะภายนอก ห้ามรับประทาน เขย่าขวดก่อนใช้ 4. ointment ฉลากช่วย: ใช้เฉพาะภายนอก ห้ามรับประทาน .ยาเม็ดที่ต้องเคี้ยว ฉลากช่วย: เคี้ยวยาให้ละเอียดก่อนกลืน . ยาเม็ด .Effervescent powders ฉลากช่วย: ควรละลายในน้ําก่อนดื่ม .

ฉลากช่วย / คําแนะนํา / คําเตือนในการใช้ยา * ในกรณีที่ฉลากยาสําเร็จรูปมีให้เลือก เช่น เช้า กลางวัน เย็น ก่อนนอน ให้ขีดข้อความที่ไม่ ต้องการทิ้ง Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . ชื่อผู้ป่วย 3. ข้อบ่งใช้ 5. ชื่อยา / ความแรง / จํานวนที่ได้รับ 4. วันที่จ่ายยา 2. suspension. วิธีการใช้ยา 6. ยาน้ําประเภทต่าง ๆ เช่น mixtures.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 79 8. syrup. emulsions ฉลากช่วย: เขย่าขวดก่อนใช้ การเขียนซองยา 1.

สามารถสื่อสารกับบุคลากรทางการแพทย์ถึงปัญหาที่เกี่ยวเนื่องจากการใช้ยาที่พบในระหว่างการรักษา พร้อมกับให้ข้อเสนอแนะทางแก้ไขปัญหาทีพ่ บ ตารางกําหนดด้านทักษะ 1.3 กรอกแบบฟอร์มรายงานอาการไม่พึงประสงค์จากผลิตภัณฑ์สุขภาพ รายละเอียดทักษะต่าง ๆ 1. การสื่อสารกับผู้ป่วยถึงแผนการประเมินผลการรักษาเพื่อให้เกิดการเฝ้าระวังโดยตัวผู้ป่วยเอง ตัวอย่างเช่น การวางแผนการประเมินผลการรักษาโรคความดันโลหิตสูง เภสัชกรควรให้ข้อมูลเหล่านี้กับ ผู้ป่วย เพื่อให้เกิดการเฝ้าระวังและสามารถติดตามผลการรักษาได้ด้วยตนเอง . สามารถสื่อสารกับผู้ป่วยถึงแผนการประเมินผลการรักษา และการติดตามอาการไม่พึงประสงค์จาก การใช้ยา เพื่อให้เกิดการเฝ้าระวังโดยตัวผู้ป่วยเอง 2.เป้าหมายในการควบคุมความดันโลหิตในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง คือ จะต้องควบคุมความดันโลหิต ให้ต่ํากว่า 140/90 มิลลิเมตรปรอท แต่ถ้าผู้ป่วยมีโรคเบาหวานหรือโรคไตร่วมด้วยจะต้องควบคุมความดันโลหิต ให้ต่ํากว่า 130/80 มิลลิเมตรปรอท .1 การเขียนสรุปปัญหาการใช้ยาแจ้งแก่บุคลากรสาธารณสุขที่เกี่ยวข้อง 2. สามารถสื่อสารกับผู้ป่วยถึงแผนการประเมินผลการรักษา และการติดตามอาการไม่พึงประสงค์จาก การใช้ยา เพื่อให้เกิดการเฝ้าระวังโดยตัวผู้ป่วยเอง 1.หากไม่สามารถควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในช่วงดังกล่าวได้ ผู้ป่วยอาจเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน ที่รุนแรงเกี่ยวกับโรคหัวใจและหลอดเลือด เช่น หลอดเลือดในสมองแตก กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด . สามารถสื่อสารกับบุคลากรทางสาธารณสุขถึงปัญหาที่เกี่ยวเนื่องกับการใช้ยาที่พบในระหว่างการรักษา พร้อมกับให้ข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหาที่พบ 2.ในระหว่างการรักษา หากเกิดอาการผิดปกติ เช่น ปวดศีรษะอย่างรุนแรง การมองเห็นผิดปกติ บวม หัวใจเต้นผิดปกติ เป็นต้น ให้รีบมาพบแพทย์ทันที เพราะอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนขึน้ 2.Comprehensive Pharmacy Review O S P E เทคนิค OSPE 80 เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่อง การประเมินผลข้างเคียงจากยา เกณฑ์มาตรฐานข้อ 6: ติดตาม ป้องกัน แก้ไขปัญหาที่เกี่ยวกับการใช้ยาของผู้รับบริการ และ ชุมชน และแจ้งแก่ผู้ที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ วัตถุประสงค์เชิงทักษะ 1.1 การสื่อสารถึงกับอาการไม่พึงประสงค์ขณะจ่ายยา 1.2 การสื่อสารถึงผลการรักษาที่แสดงว่าตอบสนองและไม่ตอบสนองต่อยา 2. การสื่อสารกับผู้ป่วยถึงอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา และการกรอกแบบฟอร์มรายงานอาการไม่ พึงประสงค์จากผลิตภัณฑ์สุขภาพ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .2 การแจ้งปัญหาการใช้ยาแก่บุคลากรสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องโดยวาจา 2.

ค. 47) เริ่มสังเกตเห็นผื่นแดงนูนที่บริเวณลําตัว จึงหยุดใช้ยาดังกล่าวและมาพบแพทย์ ผลการตรวจร่างกาย พบว่ามีผื่นแบบ maculopapular rash ผู้ป่วยปฏิเสธโรคประจําตัว หรือใช้ยาใดเป็นประจํา ผู้ป่วยไม่มีประวัติ แพ้ยามาก่อน และยังไม่เคยได้รับยา amoxicillin มาก่อน จากลักษณะผื่นแบบ maculopapular rash แพทย์ วินิจฉัยว่าผู้ป่วยเกิดการแพ้ยา amoxicillin จึงแนะนําให้ผปู้ ่วยหยุดยาที่สงสัย และเปลีย่ นเป็น roxithromycin พร้อมกับสั่งจ่ายยา chlorpheniramine เพื่อรักษาอาการดังกล่าว จากกรณีนี้แสดงว่านางจริงใจเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา amoxicillin โดยเกิดผื่นแบบ maculopapular rash และผลการประเมินอาการไม่พึงประสงค์ด้วย WHO criteria อยู่ในระดับอาจจะใช่ (possible) ดังนั้นเภสัชกรจึงควรอธิบายให้ผู้ป่วยทราบว่าแพ้ยา amoxicillin และออกบัตรแพ้ยาให้กับนาง จริงใจด้วยเพื่อป้องกันการแพ้ยาซ้ํา ตัวอย่างการกรอกแบบฟอร์มการรายงานอาการไม่พึงประสงค์จากผลิตภัณฑ์สุขภาพในโรงพยาบาล Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .Comprehensive Pharmacy Review 81 เทคนิค OSPE ตัวอย่างกรณีศึกษาที่เกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา และแสดงการกรอกข้อมูลลงไปในแบบรายงาน อาการไม่พึงประสงค์จากผลิตภัณฑ์สุขภาพในโรงพยาบาล นางจริงใจ จริงจริง หญิงไทยคู่ อายุ 22 ปี มาพบแพทย์ที่โรงพยาบาล เนื่องจากเกิดผื่นคันทั่วร่างกาย เมื่อซสัมภาษณ์ประวัติพบว่าเมื่อ 2 วันก่อน (9 ต. 47) มีอาการไข้ เจ็บคอ จึงมาพบแพทย์ที่โรงพยาบาลและ ได้รับการวินิจฉัยเป็น pharyngitis ได้รับยา paracetamol (Tylenol®) 500 mg 2 เม็ด กินทุก 4-6 ชั่วโมง เวลา มีไข้ และยา amoxicillin (Ibiamox®) 500 mg 1 เม็ด กินวันละ 3 ครัง้ หลังอาหารเช้า-เที่ยง-เย็น เช้าวันนี้ (11 ต.ค.

เช่น ยา co-trimoxazole เกิดผื่น 2.) กรณีทราบ S = Suspected product หมายถึง ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยว่าทําให้เกิดอาการ ไม่พึงประสงค์ที่พบ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . . ข้อมูลเกี่ยวกับผู้ป่วย 2.1 เลขทีร่ ายงาน และ ว/ด/ป ที่รับรายงาน สําหรับศูนย์ติดตามอาการอันไม่พึงประสงค์จาก การใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ ระดับศูนย์แม่ข่ายและสํานักงานคณะกรรมการอาหารและยาเป็นผู้กรอก 1.สําหรับมารดาที่ให้กําเนิดทารกพิการ (เนื่องจากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพของมารดา) กรุณา ระบุอายุ เพศ และน้ําหนักของทารกร่วมด้วย 2.1 ประเภทของผลิตภัณฑ์ เลือกประเภทผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยว่าทําให้เกิดอาการอันไม่พึง ประสงค์ 3.3 อายุ ระบุอายุผู้ป่วยในขณะที่เกิดอาการอันไม่พึงประสงค์ ดังนี้ .1 เลขทีผ่ ู้ปว่ ย ระบุเลขทีท่ ั่วไปของผู้ป่วย โดยระบุ HN กรณีผู้ป่วยนอก ระบุทั้ง HN และ AN กรณีเป็นผู้ป่วยใน 2.ถ้าผู้ป่วยอายุ 3 ปีหรือมากกว่า รายงานหน่วยเป็นปี เช่น 4 ปี . แบบรายงาน 1 ฉบับ สําหรับผู้ป่วย 1 คน (ยกเว้นบางกรณี ให้อยู่ในดุลยพินิจของผู้ ประเมิน) 2. ข้อมูลทั่วไป 1. .4 เคยมีประวัติแพ้ผลิตภัณฑ์หรือไม่ ทําเครื่องหมาย ในช่อง ไม่มี หมายถึง ผู้ป่วยไม่เคยเกิดอาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์ สุขภาพนั้นมาก่อน มี (ระบุ) …….ในกรณีที่ไม่ทราบอายุที่แน่นอนโปรดใช้การคาดคะเนที่ใกล้เคียงที่สุด .ถ้าผู้ป่วยอายุน้อยกว่า 3 ปี รายงานหน่วยเป็นเดือน พร้อมระบุน้ําหนัก เช่น 24 เดือน น้ําหนัก 12 กก. เลขทีผ่ ลิต (Lot No.5 ภาวะอื่นๆ ของผู้ป่วยที่เกี่ยวข้องระบุภาวะที่อาจเกี่ยวข้องกับการเกิดอาการอันไม่ พึง ประสงค์ เช่น ภาวะความเจ็บป่วยหรือโรคประจําตัว ภาวะตั้งครรภ์ พฤติกรรมทางสังคม (สูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มที่ มีแอลกอฮอล์) 3.2 ชื่อ/นามสกุล ระบุชื่อและนามสกุลผู้ป่วย (เว้นแต่ผู้ป่วยไม่ยินยอม) 2.ถ้าผู้ป่วยอายุน้อยกว่า 1 เดือน รายงานหน่วยเป็นวัน พร้อมระบุน้ําหนัก เช่น 5 วัน น้ําหนัก 3 กก.2 ชื่อผลิตภัณฑ์ ระบุชื่อสามัญ ชื่อการค้า และชื่อผู้ผลิต/ผู้จําหน่าย. ข้อมูลเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ 3.2 ชนิดของรายงาน ทําเครื่องหมาย ในช่อง ใหม่ หมายถึง รายงานที่ยังไม่เคยได้รายงานมาก่อน ติดตามผลจากรายงานเดิม หมายถึง รายงานที่เคยรายงานมาแล้ว แต่มีข้อมูลเพิ่มเติม 2.Comprehensive Pharmacy Review 82 เทคนิค OSPE คําแนะนําในการกรอกแบบรายงานอาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ 1. ถ้ามีข้อมูลเพิ่มเติมให้เขียนแทรกลงในพื้นที่ว่างที่เหมาะสมหรือแนบท้ายมากับแบบรายงาน 1.

required intervention to prevent permanent impairment or damage) Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .2 ว/ด/ป ที่เริ่มเกิดอาการ ระบุวันเดือนปีที่ผู้ป่วยเกิดอาการอันไม่พึงประสงค์ หรือวันที่ ใกล้เคียงที่สุด ในกรณีที่อาการอันไม่พึงประสงค์เกิดวันเดียวกับวันแรกที่ใช้ผลิตภัณฑ์โปรดระบุเวลา หรือช่วงเวลา หลังจากได้รับผลิตภัณฑ์สุขภาพครั้งสุดท้าย 4. 1 tablet 3 times per day. Death (เสียชีวิต) เมื่อสงสัยว่าการเสียชีวิตนั้นเป็นผลมาจากอาการอันไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้น จากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพนั้น และให้ระบุวันเดือนปีที่ผู้ป่วยเสียชีวิต (ถ้าทราบ) โดยการเสียชีวิตไม่รวมถึงกรณี ทําให้เกิดทารกเสียชีวิตขณะตั้งครรภ์ (การแท้งบุตร) อันเนื่องมาจากความผิดปกติมาแต่กําเนิดหรือการตั้งครรภ์ ล้มเหลว 2. Life-threatening (อันตรายถึงชีวิต) เมื่อสงสัยว่าผู้ป่วยมีความเสี่ยงสูงต่อการเสียชีวิต ในขณะที่เกิดอาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ หรือถ้าใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพอย่างต่อเนื่อง อาจ มีผลให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้ 3.6 โรคหรือสาเหตุที่ใช้ผลิตภัณฑ์ และ ICD CODE ระบุโรคหรืออาการของโรคหรือเหตุผลที่ ต้องใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ และระบุเลข ICD-CODE ลงในช่องว่าง (กรณีทราบ) 4.Comprehensive Pharmacy Review 83 เทคนิค OSPE O = Other product หมายถึง ผลิตภัณฑ์สุขภาพอื่น ๆ ที่ใช้ร่วมกัน I = Product interaction หมายถึง การเกิดปฏิกิริยาต่อกันของผลิตภัณฑ์สุขภาพแล้วทําให้ เกิดอาการไม่พึงประสงค์ (ในรายงานให้ระบุผลิตภัณฑ์สุขภาพที่เกิดปฏิกิริยาต่อกัน) 3.5 ว/ด/ป ที่หยุดใช้ ระบุวัน เดือน ปีที่หยุดใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพนั้น กรณีใช้ต่อให้เขียนคําว่า "Continue" 3.1 อาการอันไม่พึงประสงค์ ระบุอาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ ที่สงสัย ทั้งหมดลงในช่องว่าง โดยระบุอาการตาม preferred terms หรือ included terms ใน WHO Adverse Reaction Terminology แต่ถ้าไม่สามารถระบุได้กรุณาบรรยายอาการอันไม่พึงประสงค์อย่างละเอียดครบถ้วน และระบุ ICD CODE กรณีทราบ 4. Hospitalization-initial/prolonged (การเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลในระยะแรกหรือเพิ่ม ระยะเวลาในการรักษานานขึ้น) เมื่อสงสัยว่าอาการ อันไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นนั้น เป็นเหตุให้ต้องเข้ารับการรักษา ในโรงพยาบาลหรือใช้เวลาในการรักษายาวนานขึ้น (กรณีที่ผู้ป่วยต้องสังเกตการณ์ที่ฉุกเฉิน โดยไม่จําเป็นต้องเข้า รับการรักษาในโรงพยาบาล สามารถระบุดว้ ยตัวเลือกอื่น เช่น life-threatening.4 ความร้ายแรงของอาการ ทําเครื่องหมาย ในช่อง O และ O ไม่ร้ายแรง กรณีอาการอันไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นนอกเหนือจากหัวข้อที่อยู่ในหัวข้อร้ายแรง O ร้ายแรง กรณีอาการอันไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นมีความร้ายแรง ดังต่อไปนี้ 1. ข้อมูลเกี่ยวกับอาการไม่พึงประสงค์ 4.3 ขนาดและวิธีใช้ ระบุความแรงต่อรูปแบบของผลิตภัณฑ์สุขภาพ ปริมาณ หน่วย ความถี่ และวิธีการใช้ผลิตภัณฑ์ (route of administration) เช่น 500 mg/tablet.4 ว/ด/ป ที่เริ่มใช้ ระบุวนั เดือน ปีที่เริ่มใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพนั้น 3. per oral 3.3 ค่าความผิดปกติทางห้องปฏิบัติการและผลการตรวจร่างกายที่อาจเป็นผลมาจากการ ใช้ ผลิตภัณฑ์ที่สงสัย ระบุความผิดปกตินั้นพร้อมกับค่าปกติกํากับไว้ในวงเล็บ 4.

ไม่ทราบ (Unknown) หมายถึง ไม่ทราบผล หรือไม่ มีข้อมูลอาการอันไม่พึงประสงค์หลังจากการ ให้ผลิตภัณฑ์สขุ ภาพที่สงสัยซ้าํ O ไม่มีการใช้ซ้ํา (no rechallenge performed) หมายถึงไม่มีการใช้ผลิตภัณฑ์สขุ ภาพที่ สงสัยซ้ํา 4. Required intervention to prevent permanent impairment or damage (ต้องการวิธีการ ในการป้องกันความเสียหายหรือการถูกทําลายอย่างถาวร) เมื่อสงสัยว่าผู้ป่วยได้รับผลิตภัณฑ์สุขภาพแล้วเกิด อาการอันไม่พึงประสงค์ มีความจําเป็นต้องได้รับการรักษา เพื่อขจัดความเสียหายที่จะเกิดขึ้น เช่น อาการ หลอดลมตีบจากการแพ้ (allergic bronchospasm) เป็นภาวะที่ต้องได้รับการรักษาอย่างรีบด่วนในห้องฉุกเฉิน ภาวะผิดปกติของระบบเลือด (blood dysplasia) ภาวะชัก (convulsion) เป็นตัน 4. ใช้ต่อแต่ลดขนาดลง O ทดลองใช้ซ้ํา (Rechallenge) 1. อาการดีขึ้นอย่างชัดเจน (Definite improvement) หมายถึง เมื่อหยุดผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัย แล้วอาการดีขึ้นอย่างชัดเจน 2.Comprehensive Pharmacy Review 84 เทคนิค OSPE 4.6 ผลลัพธ์ (Outcome) ที่เกิดขึ้นหลังเกิดอาการอันไม่พึงประสงค์ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .5 ภายหลังเกิดอาการอันไม่พึงประสงค์ หมายถึงภายหลังเกิดอาการอันไม่พึงประสงค์ได้มีการ หยุดใช้ (dechallenge) หรือใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยต่อไป หรือทดลองใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยซ้ํา (rechallenge) หรือไม่มีการใช้ซ้ํา ทําเครื่องหมาย ในช่อง O และ O หยุดใช้ (Dechallenge) 1. Disability (ความพิการ) เมื่อสงสัยว่าอาการอันไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นเป็นผลให้บคุ คลดังกล่าว ไม่สามารถดํารงชีวิตตามปกติเพราะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงแบบชั่วคราวหรือถาวร หรือทําให้เกิดความเสียหาย หรือการทําลายต่อโครงสร้างหน้าที่ของร่างกายผู้ป่วย หรือความสามารถและหรือคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย เช่น ตา บอด ไตวาย เป็นต้น 5. ใช้ต่อในขนาดเดิม 2. อาการไม่ดีขึ้น (No improvement) หมายถึง เมื่อหยุดใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยแล้วผู้ป่วยมี อาการไม่ดีขึ้น 3. ไม่ทราบ (Unknown) หมายถึง ไม่ทราบผลหรือไม่มขี ้อมูลของอาการอันไม่พึงประสงค์หลังจาก หยุดผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัย O ใช้ผลิตภัณฑ์ที่สงสัยต่อไป หมายถึง ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัย ยังมีความจําเป็นสําหรับ ผู้ป่วยทําให้ต้องใช้ผลิตภัณฑ์ที่สงสัยนั้นต่อไป 1. เกิดอาการเดิมซ้ําขึ้นอีก (Recurrence of symptoms) หมายถึง เมื่อให้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ สงสัยซ้ําแล้วเกิด อาการอันไม่พึงประสงค์เดิมซ้ําอีก 2. Congenital anomaly (ความผิดปกติแต่กําเนิด) เมื่อสงสัยว่าผู้ป่วยได้รับผลิตภัณฑ์สุขภาพ ก่อนการตั้งครรภ์ หรือในระหว่างการตั้งครรภ์ แล้วส่งผลให้เกิดความผิดปกติแต่กําเนิดของทารกซึ่งเป็นผลของ อาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ 6. ไม่เกิดอาการอีก (No recurrence) หมายถึง เมือ่ ให้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยแล้วไม่เกิดอาการ อันไม่พึงประสงค์นั้นอีก 3.

4 จังหวัด ระบุชื่อจังหวัดของสถานพยาบาล/แหล่งที่รายงานนั้น 7. ยังมีอาการอยู่ หมายถึง ยังพบอาการอันไม่พึงประสงค์นั้นอยู่ในวันที่กรอกรายงาน 4. หายโดยมีร่องรอยเดิม หมายถึงว่า หายจากอาการอันไม่พึงประสงค์ แต่ยังมีรอ่ งรอยที่เป็นผลจาก การเกิดอาการอันไม่พึงประสงค์ ทั้งนี้ ให้ระบุร่องรอยดังกล่าว เช่น ตาบอด 3.2 ระบุตําแหน่งของผู้วินิจฉัยอาการ และผู้ประเมินหรือผู้บันทึกรายงาน 6.Comprehensive Pharmacy Review 85 เทคนิค OSPE 1. ข้อมูลเกี่ยวกับผู้รายงาน 5.1 ระบุแผนกที่พบผู้ป่วย ชื่อผู้วินิจฉัยอาการ และชื่อผู้ประเมิน หรือผู้บันทึกรายงานลงใน ช่องว่าง 5.1 เลขทีร่ ายงาน ให้แต่ละสถานพยาบาล ที่เป็นผู้บันทึกรายงานบันทึกเลขที่รายงาน ตาม รูปแบบ พ. ตาย-เนื่องจากอาการอันไม่พงึ ประสงค์ หมายถึง อาการอันไม่พึงประสงค์นั้นเป็นต้นเหตุให้ผู้ป่วย เสียชีวิต ทั้งนี้ให้ระบุ วัน เดือน ปี ทีผ่ ู้ป่วยเสียชีวิต 5. ตาย-เนื่องจากสาเหตุอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์สุขภาพ (ระบุสาเหตุ) 7. ไม่สามารถติดตามผลได้ 5.2 ว/ด/ป ทีบ่ ันทึกรายงาน ระบุวัน เดือน ปี ที่บันทึกรายงานฉบับนั้น 6. ตาย-เนื่องจากอาจเกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัย หมายถึง กรณีที่ปัจจัยที่ทําให้ผู้ป่ว เสียชีวิตมีหลายปัจจัยและหนึ่งในปัจจัยนั้น คืออาการอันไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้นจากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ สงสัย 6. หายเป็นปกติ โดยไม่มีร่องรอยเดิม หมายถึง ไม่มอี าการหรือร่องรอยท่เป็นผลจากการเกิดอาการ อันไม่พึง ประสงค์ 2.ศ. ผลการประเมินความสัมพันธ์ของผลิตภัณฑ์กับอาการอันไม่พึงประสงค์ หมายถึง ให้เลือกผลการประเมินความเชื่อมั่นของความสัมพันธ์ระหว่างผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัย กับ อาการอันไม่พึงประสงค์ที่เกิดขึ้น โดยแบ่งเป็น 4 ระดับ ทําเครื่องหมาย ในช่อง Certain (ใช่แน่นอน) หมายถึงกรณีที่อาการอันไม่พึงประสงค์ (อาการทางคลินิก รวมทั้งผลที่ ผิดปกติทางห้องปฏิบัติการ) มีลักษณะดังนี้ (1) เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาที่สอดคล้องกับการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ และ (2) ไม่สามารถอธิบายด้วยโรคที่เป็นอยู่ หรือยาหรือสารเคมีอื่น ๆ ที่ใช้ร่วมและ (3) เมื่อหยุดใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพแล้วอาการอันไม่พึงประสงค์ดีขึ้น หรือหายจากอาการนั้นอย่างเห็นได้ชัด และ (4) หากมีการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพซ้ําใหม่ จะต้องเกิดอาการอันไม่พึงประสงค์ที่สามารถอธิบายด้วยฤทธิ์ ทางเภสัชวิทยาหรือเป็นอาการอันไม่พึงประสงค์ที่ปรากฏเห็นชัด Probable (น่าจะใช่) หมายถึงกรณีที่อาการอันไม่พึงประสงค์ (อาการทางคลินิกรวมทั้งผลทีผ่ ิดปกติ ทางห้องปฏิบัติการ) มีลักษณะดังนี้ (1) เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาที่สอดคล้องกับการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ และ (2) ไม่น่าจะเกี่ยวข้องกับโรคที่เป็นอยู่ หรือยาหรือสารเคมีอื่น ๆ ที่ใช้ร่วม และ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . ข้อมูลเกี่ยวกับสถานพยาบาลหรือแหล่งที่รายงาน 6.3 ชื่อสถานพยาบาล/แหล่งที่รายงาน ระบุชื่อสถานพยาบาล/แหล่งที่รายงาน 6./เลขที่ เช่น 43/1 6.

Comprehensive Pharmacy Review 86 เทคนิค OSPE (3) เมื่อหยุดใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ อาการอันไม่พึงประสงค์ดีขึ้นหรือหายจากอาการนั้น แต่ (4) ไม่มีข้อมูลของการให้ซ้ํา Possible (อาจจะใช่) หมายถึง กรณีที่อาการอันไม่พึงประสงค์ (อาการทางคลินิกรวมทั้งผลที่ ผิดปกติทางห้องปฏิบัติการ) มีลักษณะดังนี้ (1) เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาที่สอดคล้องกับการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ แต่ (2) อาจสามารถอธิบายด้วยโรคที่เป็นอยู่ หรือยาหรือสารเคมีอื่น ๆ ทีใ่ ช้ร่วม และ (3) ไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับการหยุดใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ หรือมีแต่ข้อมูลไม่สมบูรณ์ Unlikely (สงสัย) หมายถึง กรณีที่อาการอันไม่พึงประสงค์ (อาการทางคลินิกรวมทั้งผลทีผ่ ิดปกติ ทางห้องปฏิบัติการ) มีลักษณะดังนี้ (1) เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาที่ไม่สอดคล้องกับระยะเวลาการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ และ (2) สามารถอธิบายด้วยโรคที่เป็นอยู่ หรือยาหรือสารเคมีอื่น ๆ ที่ใช้ร่วมได้อย่างชัดเจน ตัวอย่างการกรอกแบบฟอร์มการรายงานอาการไม่พึงประสงค์จากผลิตภัณฑ์สุขภาพในร้านยา Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

4 ขนาดความถี่และวิธีใช้ หมายถึง ให้ระบุความแรงต่อรูปแบบของผลิตภัณฑ์สุขภาพ และปริมาณ หน่วย ความถี่ และวิธีการใช้ เช่น 500 mg.2 ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ร่วม หมายถึง ผลิตภัณฑ์สุขภาพอื่น ๆ ที่ใช้ร่วมกัน 2.2 ถ้าทําเครื่องหมาย ในช่อง อื่น ๆ (ระบุ) หมายถึง ระบุปัญหาอื่น ๆ ที่เกิดขึ้น เช่น ไม่ได้ ผลการรักษา ตามที่แจ้งไว้บนฉลาก 3.Comprehensive Pharmacy Review 87 เทคนิค OSPE คําแนะนําในการกรอกแบบรายงานอาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพสําหรับ ร้านยา 1.6 แหล่งที่ได้รับผลิตภัณฑ์ หมายถึง ให้ระบุวันเดือนปีที่หยุดใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพนั้น กรณีใช้ต่อเขียน "Continue" 2.4 ระบุความรุนแรงของอาการ ทําเครื่องหมาย ในช่อง 3.การกรอกข้อมูลเกี่ยวกับปัญหาการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ 3.1 tablet 3 times per day.5 ภายหลังเกิดอาการ หมายถึง ภายหลังเกิดปัญหาจากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพนั้น ให้ทําเครื่องหมาย ในช่อง 3.1 ปัญหาการใช้ผลิตภัณฑ์ ทําเครื่องหมาย ในช่อง และบรรยายอาการแสดงที่เกิดขึ้น 3.1 ผลิตภัณฑ์ที่สงสัย หมายถึง ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยว่าอาจทําให้เกิดปัญหาจากการใช้ผลิตภัณฑ์ 2.การกรอกข้อมูลเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ที่สงสัยและใช้ร่วม 2./tablet.1 ถ้าหยุดใช้ ให้เลือกหัวข้อต่อไปนี้ อาการดีขึ้นอย่างชัด หมายถึง เมื่อหยุดใช้ผลิตภัณฑ์สขุ ภาพที่สงสัยแล้ว ปัญหาหรืออาการที่เกิดขึ้นดี ขึ้นอย่างชัด อาการไม่ดีขึ้น หมายถึง เมื่อหยุดใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยแล้ว ผู้ปว่ ยมีปัญหาหรืออาการไม่ดีขึ้น 3. per oral 2.1 ประวัติการแพ้ผลิตภัณฑ์ ทําเครื่องหมาย ในช่อง ไม่มี หมายถึง ผู้ป่วยไม่เคยเกิดอาการอันไม่พึงประสงค์จากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพ มี (ระบุ) 2.การกรอกข้อมูลเกี่ยวกับผูป้ ่วย 1.3 อาการแสดงปรากฏหลังใช้ผลิตภัณฑ์ หมายถึง ให้ระบุจํานวนชั่วโมงหรือวันที่พบปัญหา จากการใช้ ผลิตภัณฑ์สุขภาพนั้นในผู้ป่วย 3.5.5 ว/ด/ป ที่เริ่มใช้ หมายถึง ให้ระบุวันเดือนปี ที่เริ่มใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพนั้น 2.5.3 ลักษณะผลิตภัณฑ์ (รูปแบบ) ทําเครื่องหมาย ในช่อง 2.2 ถ้าใช้ผลิตภัณฑ์ซ้ํา ให้เลือกหัวข้อต่อไปนี้ เกิดอาการซ้ํา หมายถึง เมื่อใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยแล้วเกิดปัญหา หรืออาการอันไม่พึงประสงค์ เดิมซ้ําอีก ไม่เกิดอาการซ้ํา หมายถึง เมื่อใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่สงสัยแล้วไม่พบปัญหา หรือไม่เกิดอาการอันไม่พึง ประสงค์นั้นอีก Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .7 แหล่งที่ได้รับผลิตภัณฑ์ หมายถึง ให้ระบุหมายเลขหรือระบุรายละเอียดตามแหล่งทีผ่ ู้ป่วยได้รับ ผลิตภัณฑ์สุขภาพนั้นมา 3.

ผลิตภัณฑ์สขุ ภาพ หมายถึง อาหาร ยา เครื่องสําอาง เครื่องมือแพทย์ วัตถุอันตรายที่ใช้ในบ้านเรือน และสาธารณสุข วัตถุเสพติด และ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท 2. การกรอกข้อมูลข้อเสนอแนะ (ร้านยา) ทําเครื่องหมาย ในช่อง หรือระบุรายละเอียด ในช่อง จ่ายยาหรืออื่น ๆ ……. 5.Comprehensive Pharmacy Review 88 เทคนิค OSPE 4. การกรอกข้อมูลเกี่ยวกับผูร้ ายงาน ให้ระบุรายละเอียดของผู้กรอกหรือเขียนรายงาน 6. ผลการประเมินความสัมพันธ์ หมายถึง การประเมินความสัมพันธ์ของอาการที่เกิดขึ้นกับความสัมพันธ์ ระหว่างอาการอันไม่พึงประสงค์กับผลิตภัณฑ์สุขภาพ ที่สงสัยแบ่งเป็น 4 ระดับ ดังนี้ Certain หมายถึงใช่แน่นอน โดยมีลักษณะดังนี้ 1) เวลาของอาการที่เกิดสัมพันธ์กับการใช้ (อาการเกิดหลังจากใช้) 2) เคยพบ (ทราบ) อาการดังกล่าวมาก่อน 3) หยุดใช้แล้วอาการหายไป 4) เมื่อเริ่มใช้อาการกลับมาเป็นใหม่ 5) ไม่ใช่อาการของโรคที่เป็นอยู่ Probable หมายถึง น่าจะใช่ โดยมีลักษณะดังนี้ 1) เวลาของอาการที่เกิดสัมพันธ์กับการใช้ 2) เคยพบ (ทราบ) อาการดังกล่าวมาก่อน 3) หยุดใช้อาการหายไป 4) ไม่มีข้อมูลการเริ่มใช้ใหม่ 5) ไม่สามารถบอกได้ว่าเป็นอาการของโรคที่เป็นอยู่ Possible หมายถึง อาจจะใช่ โดยมีลักษณะดังนี้ 1) เวลาของอาการที่เกิดสัมพันธ์กับการใช้ 2) เคยพบ (ทราบ) อาการดังกล่าวมาก่อน 3) ไม่มีข้อมูลการหยุดใช้หรือเริ่มใช้ใหม่ 4) อาจเกิดจากอาการของโรคที่เป็นอยู่ Unlikely หมายถึง สงสัย โดยมีลักษณะดังนี้ 1) เวลาของอาการที่เกิดไม่สมั พันธ์กับการใช้ 2) ไม่เคยพบ (ทราบ) อาการดังกล่าวมาก่อน 3) ไม่มีข้อมูลการหยุดใช้หรือเริ่มใช้ใหม่ 4) อาจเกิดจากอาการของโรคที่เป็นอยู่ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . การกรอกผลการประเมินความสัมพันธ์ ทําเครื่องหมาย ในช่อง คําแนะนําในการกรอกแบบรายงาน 1..

Embryonic period คือ ระยะตั้งแต่สัปดาห์ที่ 2-8 หลังปฏิสนธิ เป็นระยะเวลาสําคัญสุด เนือ่ งจากมี การแบ่งตัวและพัฒนาไปเป็นอวัยวะสําคัญ ผลของยาอาจรุนแรงจนทําให้ตัวอ่อนตายหรือพิการ 3. Norfloxacin Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . Fetal period คือ ระยะตั้งแต่อายุครรภ์ 9 สัปดาห์หลังปฏิสนธิ จนถึงทารกคลอดครบกําหนด เป็นระยะเวลาที่ทารกสร้างอวัยวะสําคัญต่าง ๆ เกือบเสร็จสมบูรณ์ ผลของยาจึงอาจเป็นเพียงเข้าไป หยุดการ เจริญเติบโตทําให้เกิดภาวะการเติบโตช้าในครรภ์ สมองเสื่อม ทารกน้ําหนักน้อย หรือการทํางานของอวัยวะ บางอย่างบกพร่องเท่านั้น การแบ่งชนิดของยาที่ใช้ในขณะตั้งครรภ์ตามผลที่อาจเกิดขึ้นกับทารกในครรภ์ เป็น 5 กลุ่มดังนี้ Pregnancy Category A หมายถึง ยาทีไ่ ม่พบว่ามีความเสี่ยงต่อทารกในครรภ์เลย จากการศึกษาทดลองแบบ ควบคุมในมนุษย์ เช่น วิตามินชนิดต่าง ๆ Pregnancy Category B หมายถึง ยาที่ไม่พบความเสี่ยงต่อตัวอ่อนจากการศึกษาในสัตว์ทดลอง แต่ยังไม่มี การศึกษาแบบควบคุมในมนุษย์ หรือยาที่พบว่ามีผลเสียต่อตัวอ่อนในสัตว์ทดลอง แต่ยังไม่พบว่ามีผลเสียต่อ ทารก ในมนุษย์จากการศึกษาแบบควบคุม เช่น ยาปฎิชีวนะในกลุ่ม Penicillins Pregnancy Category C หมายถึง ยาที่ยังไม่มีผลการศึกษาที่เพียงพอ ทั้งในสัตว์ทดลองและมนุษย์หรือ ยาที่ พบว่ามีผลเสียต่อตัวอ่อนในสัตว์ทดลอง แต่ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอในมนุษย์ เช่น Amitriptyline.Comprehensive Pharmacy Review O S P E เทคนิค OSPE 89 เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่อง การใช้ยาในหญิงตั้งครรภ์ การใช้ยาในสตรีตั้งครรภ์ ยาเกือบทุกชนิดมีผลต่อทารกในครรภ์ เนื่องจากสามารถผ่านทางรกได้ โดยระดับยาในทารกมีค่าประมาณ ร้อยละ 50-100 ของระดับยาในมารดา ยาจะผ่านรกเข้าสู่กระแสเลือดทารกทางหลอดเลือดดําและทางสายสะดือ จากนั้นยาร้อยละ 40-60 จะผ่านตับของทารกเกิดการทําลาย (metabolite) ยาบางส่วนก่อนที่จะไปสู่อวัยวะอื่น ๆ ของร่างกาย ผลข้างเคียงและฤทธิ์ของยาต่อทารกในครรภ์จะพบรุนแรงกว่าผู้ใหญ่ เนื่องจากทารกมียาในรูปอิสระ ใน กระแสเลือดมากกว่า ทั้งนี้เพราะโปรตีนในพลาสมาของทารกมีน้อยกว่า การกระจายยามีมากกว่า การซึมผ่านของ ยาเข้าสู่เนื้อเยื่อต่าง ๆ ทําได้ดีกว่า การทํางานของตับ/ไต ยังไม่สมบูรณ์ตอ้ งอาศัยรกเป็นตัวกําจัดยา อายุครรภ์ของทารกขณะสัมผัสยา 1. Pre-implantation period คือ ระยะตั้งแต่ปฏิสนธิถึงก่อนการฝังตัวของ Blastocystในโพรงมดลูก (2 สัปดาห์หลังปฎิสนธิ) การสัมผัสยาในช่วงนี้มีผลต่อเซลล์ตัวอ่อนในแบบ All or none response คือ อาจ ทําให้เซลล์ถูกทําลายทั้งหมดแล้วแท้งออกมา หรือ ไม่ถกู ทําลายแล้วสามารถตั้งครรภ์ได้ต่อไป โดยไม่มีความ พิการของทารก 2.

เมื่อเห็นผลิตภัณฑ์หนึ่ง ๆ สามารถบอกได้ว่าเป็น ยา ยาเสพติดให้โทษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและ ประสาท อาหาร เครื่องสําอาง เครื่องมือแพทย์ สารระเหย หรือวัตถุอันตรายตามกฎหมายในปัจจุบัน 2. สามารถอธิบายหน้าที่ตามกฎหมายของเภสัชกรในเรื่องการควบคุมการผลิต ขาย นํา หรือสั่งเข้ามาใน ราชอาณาจักรซึ่ง ยา ยาเสพติดให้โทษ และ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .Phenobarbital .Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 90 Pregnancy Category D หมายถึง ยาทีม่ ีหลักฐานว่ามีความเสี่ยงต่อการเกิดความพิการในครรภ์ แต่ผลดีจาก การใช้ยามีมากกว่าความเสี่ยงนั้น เนื่องจากจําเป็นต้องใช้ยาเพื่อความปลอดภัยของมารดาเช่น Lithium Carbonate. 2.Nortryptyline Pregnancy Category X หมายถึง ยาทีม่ ีความเสี่ยงต่อการเกิดความพิการในทารก และความเสี่ยงนั้นมีมากกว่า ผลดีจากการใช้ยา จึงเป็นกลุ่มยาที่ห้ามใช้โดยเด็ดขาดขณะตั้งครรภ์ เช่น Simvastatin . Oxytocin . สามารถจัดประเภทยา ยาเสพติดให้โทษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิต และประสาท อาหาร เครื่อง สําอาง และ เครื่องมือแพทย์ ตามกฎหมาย (เช่นจําแนกได้ว่า เป็น ยาควบคุมพิเศษ ยา อันตราย ยาสามัญประจําบ้าน ยา สมุนไพร ยาแผนปัจจุบัน ยาแผนโบราณ เภสัชเคมีภัณฑ์ และยาที่ต้องติดตามการใช้ในสถานพยาบาล หรือเป็น ยาเสพติดประเภท 1. เมื่อเห็นผลิตภัณฑ์ สามารถอธิบายข้อกําหนดของกฎหมายเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์นั้นในเรื่องการผลิต ขาย นํา หรือสั่งเข้ามาในราชอาณาจักรซึ่ง ยา ยาเสพติดให้โทษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท อาหาร เครื่องสําอาง และ เครื่องมือแพทย์ 4. Phenytoin . Quinine Sulfate . 4 หรือ 5) 3. Warfarin อย่างไรก็ตาม ยาตัวเดียวกันหากมีการใช้ในแต่ละไตรมาสของการตั้งครรภ์ จะมีผลแตกต่างกันในการทํา ให้เกิดความพิการต่อทารกในครรภ์ เช่น ยาแก้ปวด บรรเทาอาการอักเสบ Diclofenac ทั้งชนิดกินและฉีด จัดเป็น Pregnancy Category B แต่เมื่อใช้ในไตรมาสที่ 3 จะจัดเป็น Pregnancy Category D และยาสเตอรอยด์ Dexamethasone จัดเป็น Pregnancy Category C แต่เมื่อใช้ในไตรมาสที่ 1 จะจัดเป็น Pregnancy Category D การใช้ยาในสตรีตั้งครรภ์ จึงควรใช้ในกรณีจาํ เป็นและมีข้อบ่งชี้เท่านั้น โดยควรคํานึงถึงผลดีและผลเสีย ของยาที่ใช้ ตลอดจนใช้ยาในขนาดที่น้อยที่สุดเท่าที่จะได้ประสิทธิภาพในการรักษา O S P E เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่อง กฎหมายเกี่ยวกับยา เกณฑ์มาตรฐานข้อ 8: มีความรู้ทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องในการประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม วัตถุประสงค์เชิงทักษะ สามารถนําข้อกําหนดของกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับยา และผลิตภัณฑ์สุขภาพ และมาใช้ในการประกอบ วิชาชีพเภสัชกรรม ตารางกําหนดด้านทักษะ 1.ProgynovaR . 3.

3. สามารถอธิบายข้อกําหนดของกฎหมายในเรื่องการโฆษณายา ยาเสพติดให้โทษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิต และประสาท อาหาร เครื่องสําอาง และ เครื่องมือแพทย์ 7. การจัดประเภทยา ยาเสพติดให้โทษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท อาหาร เครื่องสําอาง และ เครื่องมือแพทย์ ตามกฎหมาย (เช่น จําแนกได้ว่าเป็นยาควบคุมพิเศษ ยาอันตราย ยาสามัญประจําบ้าน ยา สมุนไพร ยาแผนปัจจุบัน ยาแผนโบราณ เภสัชเคมีภัณฑ์ และยาที่ต้องติดตามการใช้ในสถานพยาบาล หรือเป็น ยาเสพติดประเภท 1. 2. การจําแนกว่า ผลิตภัณฑ์หนึ่ง ๆ เป็น ยา ยาเสพติดให้โทษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท อาหาร เครื่องสําอาง เครื่องมือแพทย์ สารระเหย หรือวัตถุอันตรายตามกฎหมายในปัจจุบัน หลักเกณฑ์การแยกชนิดผลิตภัณฑ์ อาศัยนิยามผลิตภัณฑ์สุขภาพชนิดต่าง ๆ ตามที่กําหนดไว้ใน กฎหมายเฉพาะเรื่องนั้น ๆ เช่น มาตรา 4 ของพระราชบัญญัติยา พ.ศ. สามารถอธิบายได้ว่าเภสัชกรในตําแหน่งใดบ้างที่เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยยา ยาเสพ ติดให้โทษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท อาหาร เครื่องสําอาง และ เครื่องมือแพทย์ รายละเอียดทักษะ 1. 2510 ระบุว่า "ยา" หมายความว่า (1) วัตถุที่รับรองไว้ในตํารายาที่รัฐมนตรีประกาศ (2) วัตถุที่มุ่งหมายสําหรับใช้ในการวินิจฉัย บําบัด บรรเทา รักษาหรือป้องกันโรค หรือความ เจ็บป่วยของมนุษย์หรือสัตว์ (3) วัตถุที่เป็นเภสัชเคมีภัณฑ์ หรือเภสัชเคมีภัณฑ์กึ่งสําเร็จรูป หรือ (4) วัตถุที่มุ่งหมายสําหรับให้เกิดผลแก่สุขภาพ โครงสร้าง หรือการกระทําหน้าที่ใด ๆ ของ ร่างกายมนุษย์หรือสัตว์ วัตถุตาม (1) (2) หรือ (4) ไม่หมายความรวมถึง (ก) วัตถุที่มุ่งหมายสําหรับใช้ในการเกษตร หรืออุตสาหกรรมตามที่รัฐมนตรีประกาศ (ข) วัตถุที่มุ่งหมายสําหรับใช้เป็นอาหารสําหรับมนุษย์ เครื่องกีฬา เครื่องมือ เครื่องใช้ในการส่งเสริม สุขภาพ เครื่องสําอาง หรือเครื่องมือ และส่วนประกอบของเครื่องมือที่ใช้ในการประกอบโรคศิลปะหรือวิชาชีพเวช กรรม (ค) วัตถุที่มุ่งหมายสําหรับใช้ในงานวิทยาศาสตร์สําหรับการวิจัย การวิเคราะห์หรือการชันสูตรโรคซึ่งมิได้ กระทําโดยตรงต่อร่างกายของมนุษย์ จากมาตรา 4(2) ผงเกลือแร่จะจัดเป็นยาหากโฆษณาว่าใช้สําหรับบรรเทา หรือรักษาอาการท้องร่วง แต่จะ จัดเป็นอาหารหากโฆษณาว่าใช้สําหรับทดแทนการสูญเสียน้ําเนื่องจากการออกกําลังกาย 2.Comprehensive Pharmacy Review 91 เทคนิค OSPE 5. 4 หรือ 5) Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . สามารถอธิบายนิยามของยาที่ห้ามการผลิต ขาย นํา หรือสั่งเข้ามาในราชอาณาจักร (เช่น ยาปลอม ยา ผิดมาตรฐาน ยาชุด เป็นต้น) 6.

ศ.ศ. ข้อกําหนดของกฎหมายในเรื่องการผลิต ขาย นํา หรือสัง่ เข้ามาในราชอาณาจักรซึ่ง ยา ยาเสพติดให้ โทษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท อาหาร เครื่องสําอาง และ เครื่องมือแพทย์ ทักษะนี้มีได้โดยการศึกษาข้อ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น มาตรา 12 ของพระราชบัญญัติยา พ. 2510 กําหนดให้ยาแก้ไอน้ําดําขนาด 60 มิลิลิตร เป็นยาสามัญประจําบ้าน หรือ ให้ยาสเตียรอยด์ครีมเป็นยาอันตราย แต่ยาเม็ดสเตียรอยด์เป็นยาควบคุมพิเศษ อีกตัวอย่างคือพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ. 2510 ห้ามมิให้ผู้ใดผลิต ขาย หรือนําหรือสั่งเข้ามาใน ราชอาณาจักรซึ่งยาแผนปัจจุบัน เว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากผู้อนุญาต และ มาตรา 13 บทบัญญัตมิ าตรา 12 ไม่ใช้บังคับแก่ (1) การผลิตยาซึง่ ผลิตโดยกระทรวง ทบวง กรม ในหน้าที่ปอ้ งกันหรือบําบัดโรค สภากาชาดไทย และ องค์การเภสัชกรรม (2) การผลิตยาตามใบสั่งยาของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม หรือของผู้ประกอบโรคศิลปะที่สั่งสําหรับ คนไข้เฉพาะราย หรือตามใบสั่งยาของผู้ประกอบการบําบัดโรคสัตว์สําหรับเฉพาะราย (3) การขายยาสมุนไพรที่ไม่ใช่ยาอันตราย การขายยาสามัญประจําบ้าน การขายยาซึ่งผู้ประกอบ วิชาชีพเวชกรรมหรือผู้ประกอบโรคศิลปะในสาขาทันตกรรมขายเฉพาะสําหรับคนไข้ของตน หรือการขายยาซึ่ง ผู้ประกอบการบําบัดโรคสัตว์ขายสําหรับสัตว์ซึ่งตนบําบัดหรือป้องกันโรค หรือการขายยาซึ่งขายโดยกระทรวง ทบวง กรม ในหน้าที่ป้องกันหรือบําบัดโรค สภากาชาดไทยและองค์การเภสัชกรรม (4) การนํายาติดตัวเข้ามาในราชอาณาจักร ซึง่ ไม่เกินจํานวนที่จําเป็นจะต้องใช้เฉพาะตัวได้สามสิบวัน (5) การนําหรือสัง่ ยาเข้ามาในราชอาณาจักรโดยกระทรวง ทบวง กรม ในหน้าที่ป้องกันหรือบําบัดโรค สภากาชาดไทย และองค์การเภสัชกรรม จากมาตรา 13 สรุปได้ว่าการขายยาสามัญประจําบ้าน และยาสมุนไพรที่ไม่ใช่ยาอันตราย สามารถทําได้เลย โดยไม่ต้องมีใบอนุญาตใด ๆ 4.Comprehensive Pharmacy Review 92 เทคนิค OSPE หลักเกณฑ์การแยกประเภท ศึกษาจากประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์ดังกล่าว โดยเน้นตัวยาที่ใช้บ่อย เช่น ประกาศกระทรวงสาธารณสุขที่ออกตามพระราชบัญญัติยา พ. 2522 กําหนดให้เภสัชกรผู้มีหน้าที่ควบคุมการ จําหน่ายยาเสพติดให้โทษในประเภท 3 ปฏิบัติดังต่อไปนี้ (1) ควบคุมการแยกเก็บยาเสพติดให้โทษในประเภท 3 (2) ควบคุมการปฏิบตั ิตามมาตรา 31 (3) ว่าด้วยเรื่องฉลากยา Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .ศ. 2522 ที่กําหนดให้ยาเสพติดที่ไม่มีประโยชน์ แต่ทํา ให้เสพติดได้อย่างรุนแรงเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 1 (เช่น ยาบ้า เฮโรอีน) ยาเสพติดที่มีประโยชน์ทาง การแพทย์ แต่ทําให้เสพติดได้อย่างรุนแรง เป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 (เช่น มอร์ฟีน เมทาโดน) ยาเสพติด ในรูปยาสําเร็จรูปที่มียาเสพติดให้โทษในประเภท 2 เป็นส่วนประกอบ ถือเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 3 (เช่น ยาแก้ไอผสมโคดิอีน ยาแก้ไอน้ําดําขนาดเกินกว่า 60 มิลลิลิตร) ส่วนสารตั้งต้น หรือเคมีจําเป็นในการผลิต ยาเสพติดถือเป็นยาเสพติดให้โทษในประเภท 4 (เช่น lysergic acid.ศ. หน้าที่ตามกฎหมายของเภสัชกรในเรื่องการควบคุมการผลิต ขาย นํา หรือสั่งเข้ามาในราชอาณาจักรซึ่ง ยา ยาเสพติดให้โทษ และ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิต และประสาท ทักษะนี้มีได้โดยการศึกษาข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น มาตรา 37 ของพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ. glacial acetic acid เป็นต้น) ยาเสพติดให้ โทษในประเภท 5 คือพืช หรือส่วนของพืชที่มีฤทธิ์เป็นยาเสพติด (เช่น เห็ดขี้ควาย กระท่อม กัญชา เป็นต้น) 3.

2522 ให้ผู้รับอนุญาตจําหน่าย หรือมีไว้ใน ครอบครองซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 ปฏิบัติดังต่อไปนี้ (1) จัดเก็บรักษายาเสพติดให้โทษในประเภท 2 ไว้เป็นสัดส่วนในที่เก็บซึ่งมั่นคงแข็งแรงและมีกุญแจใส่ไว้ หรือเครื่องป้องกันอย่างอื่นที่มีสภาพเท่าเทียมกัน (2) ในกรณีที่ยาเสพติดให้โทษในประเภท 2 ถูกโจรกรรม หรือสูญหายหรือถูกทําลาย ต้องแจ้งเป็นหนังสือ ให้ผู้อนุญาตทราบโดยมิชักช้า 5. เภสัชกรที่มตี ําแหน่งเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยยา ยาเสพติดให้โทษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อ จิต และประสาท อาหาร เครื่องสําอาง และ เครื่องมือแพทย์ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . ข้อกําหนดของกฎหมายในเรื่องการโฆษณายา ยาเสพติดให้โทษ วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิต และประสาท อาหาร เครื่องสําอาง และ เครื่องมือแพทย์ ทักษะนี้สามารถมีได้โดยศึกษาจากข้อกําหนดดังกล่าวในกฎหมายที่ เกี่ยวข้อง เช่นการโฆษณายา อาหาร และเครื่องมือแพทย์จะต้องขออนุญาตจาก อย.ศ.ศ.Comprehensive Pharmacy Review 93 เทคนิค OSPE (3) ควบคุมการจําหน่ายให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ (4) ต้องอยู่ประจําควบคุมกิจการตลอดเวลาที่เปิดทําการ หรือ มาตรา 28 ของพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ. ก่อน แต่ต้องอยู่ภายใต้บทบัญญัติของพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค การโฆษณายาเสพติดให้โทษต่อสาธารณชนจะทําไม่ได้เลย แต่ทํากับบุคลากรทางสาธารณสุขที่กําหนดไว้ ใน กฎหมายได้ (เช่น แพทย์ เภสัชกร ฯลฯ) 7. 2510 เช่น มาตรา 75 ทวิ ห้ามมิให้ผู้ขายยาบรรจุเสร็จหลายขนานโดยจัดเป็นชุดในคราวเดียวกัน โดยมีเจตนาให้ผู้ ซื้อใช้ร่วมกันเพื่อบําบัด บรรเทา รักษาหรือป้องกันโรค หรืออาการของโรคใดโรคหนึ่งโดยเฉพาะ ความในวรรคหนึ่งไม่ใช้บังคับแก่เภสัชกรชั้นหนึ่ง ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม หรือผู้ประกอบโรคศิลปะใน สาขาทันตกรรม ซึ่งขายเฉพาะสําหรับคนไข้ของตนและผู้ประกอบการบําบัดโรคสัตว์ ซึ่งขายสําหรับสัตว์ซึ่งตน บําบัด หรือ มาตรา 73 ยาหรือวัตถุต่อไปนี้เป็นยาปลอม (1) ยาหรือวัตถุทที่ ําเทียมทั้งหมดหรือแต่บางส่วนว่าเป็นยาแท้ (2) ยาที่แสดงชื่อว่าเป็นยาอื่นหรือแสดงเดือน ปี ที่ยาสิ้นอายุ ซึ่งมิใช่ความจริง (3) ยาที่แสดงชื่อหรือเครื่องหมายของผู้ผลิตหรือที่ตั้งสถานที่ผลิตยา ซึ่งมิใช่ความจริง (4) ยาที่แสดงว่าเป็นยาตามตํารับยาที่ขึ้นทะเบียนไว้ ซึ่งมิใช่ความจริง (5) ยาทีผ่ ลิตขึ้นไม่ถูกต้องตามมาตรฐานถึงขนาดที่ปริมาณ หรือความแรงของสารออกฤทธิ์ขาดหรือ เกินกว่ารัอยละยี่สิบจากเกณฑ์ต่ําสุดหรือสูงสุด ซึ่งกําหนดไว้ในตํารับยาที่ขึ้นทะเบียนไว้ตามมาตรา 79 6. ก่อนเสมอ แต่การโฆษณา เครื่องสําอางไม่ต้องขออนุญาตจาก อย. การจําแนกผลิตภัณฑ์ยาหนึ่ง ๆ ว่าเป็นยาที่ห้ามการผลิต ขาย นํา หรือสั่งเข้ามาในราชอาณาจักร ใน ประเภทใด (เช่นยาปลอม ยาผิดมาตรฐาน ยาชุด เป็นต้น) ทักษะนีม้ ีได้โดยศึกษาจากนิยามยาที่ห้ามการผลิต ขาย นํา หรือสั่งเข้ามาในราชอาณาจักรในประเภทต่าง ๆ ของหมวดที่ 8 ในพระราชบัญญัติยา พ.

ยาแก้ไอที่มี codeine เป็นส่วนผสม 4.Ex.4 (วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทประเภท 3.P4 = Psychotropic Substance Schedule 3. ยาเสพย์ติดให้โทษ จ่ายได้โดยไม่มีใบสั่งแพทย์ และผู้จา่ ยต้องเป็นเภสัชกร และต้องทําบัญชีตรวจสอบ 4. 2545 เรื่องแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัติยา พ.Lorazepam. ยาอันตราย จ่ายได้โดยไม่มีใบสั่งแพทย์ แต่ผู้จ่ายต้องเป็นเภสัชกร 2. วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท จ่ายได้เมื่อมีใบสั่งแพทย์ และผู้จ่ายต้องเป็นเภสัชกร 5. ยาสามัญประจําบ้าน จ่ายได้โดยไม่มีใบสั่งแพทย์ ผูซ้ ื้อสามารถหยิบได้เอง * ที่สําคัญยานั้นต้องไม่หมดอายุ (ถ้ายาหมดอายุให้บอกว่าเป็นยาประเภทใด แต่หมดอายุแล้วจึงไม่สามารถ จ่ายได้) ประเภทยา 1.4 ) เภสัชกรชั้น 1 สามารถขายได้ แต่ต้องมีใบสั่งแพทย์เท่านั้น และต้องทําบัญชีซื้อขาย เป็นรายเดือนและราย ปีEx. ยาควบคุมพิเศษ จ่ายได้เมื่อมีใบสั่งแพทย์ และผู้จา่ ยต้องเป็นเภสัชกร (ยกเว้นยาบางตัว เช่น Roaccutane เป็นยาควบคุมพิเศษ ที่ต้องจ่ายโดยแพทย์เฉพาะทาง ไม่สามารถขายได้ในร้านยา) 3. Fentamine . ศ.ศ. Alprazolam. P2 = Psychotropic Substance Schedule 2 ( วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตประสาทประเภท 2 ) ห้ามมี ในครอบครอง โรงพยาบาลสามารถซื้อโดยตรงจาก อย.Ketamine 2. N3 = Nacrotic Drug Schedule 3 ( ยาเสพติดประเภท 3 ) เภสัชกรชั้น 1 สามารถขายได้ แต่ต้องมีการส่งมอบฉลาก และต้องทําบัญชีซื้อขาย เป็นรายเดือนและราย ปีEx.Comprehensive Pharmacy Review 94 เทคนิค OSPE จากประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่เกีย่ วข้องกับผลิตภัณฑ์ดังกล่าว เช่นประกาศกระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 33) พ.Diazepam 3. P3.Midazolam. 2510 กําหนดให้บุคคลต่อไปนี้เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ (ยกตัวอย่างมาบางส่วน) (8) เภสัชกร กลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภค และเภสัชสาธารณสุข สํานักงานสาธารณสุขจังหวัด เฉพาะในเขต จังหวัดที่ตนมีอํานาจหน้าที่ดูแล และรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการ (9) เภสัชกร ตําแหน่งสําหรับงานในราชการการบริหารส่วนภูมิภาค (ส่วนกลาง) ที่ปฏิบัติงานในกลุ่มงาน คุ้มครองผู้บริโภค และเภสัชสาธารณสุข สํานักงานสาธารณสุขจังหวัด เฉพาะในเขตจังหวัดที่ตนมีอํานาจหน้าที่ดูแล และรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการ (10) สาธารณสุขอําเภอ และกิ่งอําเภอ หรือเจ้าหน้าที่บริหารงานสาธารณสุขตั้งแต่ระดับ 6 ขึ้นไป เฉพาะ ในเขตจังหวัดที่ตนมีอํานาจหน้าที่ดูแล และรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการ (11) เภสัชกรหัวหน้าฝ่ายเภสัชกรรมชุมชน และเภสัชกรที่ได้รับมอบหมายในโรงพยาบาลชุมชน เฉพาะใน เขตอําเภอที่ตนมีอํานาจหน้าที่ดูแลและรับผิดชอบในการปฏิบัติราชการ (12) เภสัชกร หัวหน้ากลุ่มงานเภสัชกรรม และเภสัชกรที่ได้รับมอบหมายในโรงพยาบาลทั่วไป หรือใน โรงพยาบาลศูนย์เฉพาะในอําเภอนอกเขตอําเภอเมืองที่ไม่มีโรงพยาบาลชุมชนตั้งอยู่ ซึ่งตนมีอํานาจหน้าที่ดูแลและ รับผิดชอบในการปฏิบัติราชการ ยาที่ให้นั้นเภสัชกรสามารถจ่ายได้หรือไม่ ต้องรู้จักประเภทของยาว่าเป็นประเภทใด เภสัชสามารถจ่ายได้หรือไม่ 1. S = Special control Drug ( ยาควบคุมพิเศษ) เภสัชชั้น 1 สามารถขายได้ แต่ต้องมีใบสั่งแพทย์เท่านั้น และต้องทําบันทึกการซื้อขาย ทุกวัน Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .

Phenthermine. Ephedrine. Etryptamine. Temazepam. Mazindol. Triazolam. Zopiclone. Fencamfamin.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 95 5. DET. E-D = External use-Dangerous Drug ( ยาภายนอกที่เป็นยาอันตราย) เหมือน D 8. Zaleplon Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . Ketamine. Zolpiden. E =External use –Non Dangerous Drug ( ยาภายนอกที่ไม่ใช่ยาอันตราย) เหมือน NDD วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท (Psychotropic Substances) หมายถึงวัตถุที่เป็นยา หรือไม่ใช่ยาทีอ่ อก ฤทธิ์เจาะจงต่อระบบจิตและประสาท สามารถเปลี่ยนสภาพอารมณ์และจิตใจของผู้ที่ได้รบั วัตถุออกฤทธิ์เหล่านี้ ดังนั้นวัตถุออกฤทธิ์เหล่านี้ถึงแม้มีประโยชน์ทางการแพทย์มากมาย แต่โทษที่เกิดขึ้นหากใช้ไม่ถูกต้องก็มหาศาล เช่นกัน ดังนั้นการใช้วัตถุออกฤทธิ์จึงควรอยู่ในความดูแล ของแพทย์อย่างใกล้ชิด และต้องได้รับการกํากับดูแลอีก ระดับหนึ่งจากกระทรวงสาธารณสุข คําจํากัดความ ในพระราชบัญญัติวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ. Phendimetrazine. Flurazepam.วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ. Mesocarb. 2518 แบ่ง ประเภทของวัตถุออกฤทธิ์เป็น 4 ประเภท ดังนี้ วัตถุออกฤทธิ์ประเภท 1 เป็นสารที่มีศักยภาพในการก่อให้เกิดการใช้ยาในทางที่ผิด (Abuse) มีความเสี่ยง อันตรายต่อสุขภาพสูงและไม่มีการใช้ในทางการแพทย์ ยาส่วนใหญ่มีฤทธิ์หลอนประสาท ได้แก่ Cathinone. Butorphanol. Quazepam. NDD =Non Dangerous Drug ( ไม่ใช่ยาอันตราย) เภสัชชั้น 1. Mescaline analog. Nitrazepam. Mescaline derivatives. Zipeprol. Phencyclidine. Tetrahydrocannabinol วัตถุออกฤทธิ์ประเภท 2 เป็นยาที่มีศักยภาพในการก่อให้เกิดการใช้ในทางที่ผิดสูง มีอันตรายต่อสุขภาพ มาก มีการใช้ในทางการแพทย์อยู่ในวงจํากัด ได้แก่ Amfepramone. Cathine. 2518 เรียกวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท อย่างสั้นๆว่า “วัตถุออกฤทธิ์” ซึ่งมีความหมายว่า วัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาทที่เป็นสิ่งธรรมชาติ หรือที่ได้ จากสิ่งธรรมชาติหรือวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิต และประสาทที่เป็นวัตถุสังเคราะห์ ทั้งนี้ตามที่รัฐมนตรีประกาศในพระ ราชกิจจานุเบกษา การจัดแบ่งประเภท ในการจัดแบ่งประเภทของวัตถุออกฤทธิ์เพื่อการควบคุม พิจารณาจากความเสี่ยงของวัตถุออกฤทธิ์ นั้นต่อ การติดของประชากรและประโยชน์ในการรักษาโรค ตาม พรบ. TCP.ศ. D=Dangerous Drug (ยาอันตราย) เภสัชชั้น 1 สามารถขายได้ ตลอดเวลาทําการ และต้องทําบันทึกการซื้อขาย ทุกวัน 6.2 หรือบุคลากรทีเ่ กี่ยวข้องทางการแพทย์แผนปัจจุบันสามารถขายได้ 7. Psilocine. Mescaline. Midazolam. Brotizolam. Pseudoephedrine (ยกเว้นแต่ที่เป็นส่วนผสมในตํารับยาสูตรผสมและตํารับยาเสพติดให้โทษ). Methylphenidate. Aminorex. Parahexyl. Nimetazepam. PHP . Pipradol. DMHP. 4Methylaminorex. Flunitrazepam. PCE. Haloxazolam. Methcathinone. Pemoline. Loprazolam. N-Ethylamphetamine.ศ. Lormetazepam. Estazolam. Fenethyline. Phenylpropanolamine. Secobarbitol. Psilocybine.

Pentazocine. Chlophentermine. Ethyllofazepate. Barbital. Secbutabarbital. Ketazolam. Butobarbital. Ethchlovynol. Bromazepam. Tetrazepam. Butalbital. Halazepam. Camazepam. Ethinamate. Fludiazepam. Delorazepam. Clobazam. Benzophetamine. Clotiazepam. Mefenorex. Oxazepam. Lorazepam. Pinazepam. Nordazepam. Buprenorphine. Cyclobarbital. Propylhexedrine. Pyrovalerone. Clorazepam. Phentermine ให้มีได้เพียง 15 กรัม Diazepam ให้มีได้เพียง 10 กรัม. Tofisopam การควบคุมตามกฎหมาย วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท ควบคุมการนําเข้าและจําหน่ายโดยกองควบคุมวัตถุเสพติด สํานักงาน คณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข เพื่อจําหน่ายให้แก่ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ผู้ประกอบโรค ศิลปแผนปัจจุบันชั้นหนึ่งในสาขาทันตกรรม และผู้ประกอบการบําบัดโรคสัตว์ชั้นหนึ่ง เพื่อใช้ประโยชน์ในการ รักษาพยาบาลสําหรับคนไข้หรือสัตว์ที่ตนบําบัดอยู่ โดยแพทย์ ทันตแพทย์ และสัตวแพทย์สามารถมีวตั ถุออกฤทธิ์ ประเภท 2. Fenproporex. Methyprylon. Clotermine. Chlordiazepoxide. Inorganic bromide. Diazepam. Oxazolam. Alprazolam. Chloral hydrate. Prazepam. Meprobamate. Pentobarbital วัตถุออกฤทธิ์ประเภท 4 เป็นยาที่มีศักยภาพในการก่อให้เกิดการใช้ในทางที่ผิดต่ํา มีความเสี่ยงอันตราย ต่อสุขภาพน้อย มีการใช้ในทางการแพทย์มาก ได้แก่ Allobarbital. Phenobarbital.Comprehensive Pharmacy Review 96 เทคนิค OSPE วัตถุออกฤทธิ์ประเภท 3 เป็นยาที่มีศักยภาพในการก่อให้เกิดการใช้ในทางที่ผิดปานกลาง มีอันตรายต่อ สุขภาพปานกลาง แต่มีใช้ในทางการแพทย์มาก ได้แก่ Amobarbital. Lorazepam ให้มีได้เพียง 2 กรัม Alprazolam ให้มีได้เพียง 1 กรัม เป็นต้น หากมีปริมาณที่ครอบครองเกิน กําหนด ก็มีการกําหนดบทลงโทษไว้เช่นกันเพราะถือว่าปริมาณส่วนเกิน เป็นการมีไว้เพื่อขายโดยไม่ได้รับอนุญาต สําหรับร้านขายยาที่ได้รับใบอนุญาตแผนปัจจุบันแล้ว และมีเภสัชกรอยู่ปฏิบัติการตลอดเวลาทําการ สามารถขอรับใบอนุญาตขายวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 3 และ 4 ได้ แต่ห้ามจําหน่ายวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 1 และ 2 โดยเด็ดขาด และในการจําหน่ายวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 3 และ 4 นั้นมีการกําหนดเงื่อนไขไว้คือ (1) ขายให้แก่ หน่วยราชการตามที่รัฐมนตรีประกาศในราชกิจจานุเบกษาเช่น สภากาชาด องค์การเภสัชกรรม (2) ขายโดยตรง ให้แก่แพทย์ ทันตแพทย์ และสัตวแพทย์ (3) ขายให้ผมู้ ีใบสัง่ ยาของแพทย์ ทันตแพทย์ และสัตวแพทย์ โดยจ่ายตาม ใบสั่งยาได้เพียงครั้งเดียว ถ้าจ่ายซ้ําจะซ้ําได้ไม่เกิน 3 ครั้ง แต่ละครั้งจ่ายได้ไม่เกิน 30 วัน และใบสั่งแต่ละใบใช้ได้ไม่ เกิน 90 วันนับแต่วันที่ออก Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . Cloxazolam. SPA. 3 และ 4 ไว้ครอบครองได้ในปริมาณที่กําหนดเท่านั้น เช่น Midazolam ให้มีได้เพียง 15 กรัม Pseudoehpedrine ให้มีได้เพียง 120 กรัม. Medazepam. Perlapine. Methylphenobarbital. Clorazepate. Glutethimide.

000 บาท Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .000 บาท – 500.000 บาท จูงใจ ชักนํา ยุยงส่งเสริม ใช้อุบายหลอกลวงหรือขู่เข็ญให้ผู้อื่นเสพ โดยเป็นการกระทําต่อหญิงหรือต่อบุคคลซึ่งยังไม่บรรลุนิติภาวะ ระวางโทษจําคุก 3 ปี – ตลอดชีวิต และปรับตั้งแต่ 60.000 บาท ครอบครอง ระวางโทษจําคุก 5 ปี – 20 ปี และปรับตั้งแต่ 100.000 บาท – 400. นําเข้า.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 97 บทกําหนดโทษ (ตาม พรบ. ส่งออก ระวางโทษจําคุก 5 ปี – 20 ปี และปรับตั้งแต่ 100.000 บาท – 200.วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.000 บาท – 400.000 บาท – 100.000 บาท เสพ ระวางโทษจําคุก 1 ปี – 5 ปี และปรับตั้งแต่ 20. ขาย.ศ. 2518) สําหรับวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 2 มีการกําหนดโทษไว้ดังนี้ ความผิด บทกําหนดโทษ ผลิต.000 บาท จูงใจ ชักนํา ยุยงส่งเสริม ใช้อุบายหลอกลวงหรือขู่เข็ญให้ผู้อื่นเสพ ระวางโทษจําคุก 2 ปี – 10 ปี และปรับตั้งแต่ 40.

ขาย. ประเภท ก.000 บาท ครอบครอง ระวางโทษจําคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20. พระราชบัญญัติวัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.ศ.ศ.000 บาท เภสัชกรไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ที่กําหนด ปรับ 10. ๒๔๙๓ โดยกําหนดให้ยกเลิกการประกอบกิจการประเภท ง.000 บาท ผลิต.ศ.ศ. 2518 2. ๒๔๙๓ เพิม่ การขายยาประเภทที่ ๔ คือ ประเภท ง. นําเข้า.000 บาท หรือทั้งจําทัง้ ปรับ ไม่มีเภสัชกรอยู่ประจํา ระวางโทษจําคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20. เป็นร้านขายยาสําเร็จรูปที่ไม่มียาอันตรายผสมอยู่ ร้านนี้ถ้าเจ้าของร้านเป็นเภสัชกรแผน โบราณ ก็ผลิตยาแผนโบราณขายได้ ถ้าเจ้าของร้านเคยเป็นลูกจ้างทํางานอยู่ในร้านขายยามาไม่น้อยกว่า ๓ ปี สามารถรับยาสําเร็จรูปมาขายได้เท่านั้น ต่อมาได้มีพระราชบัญญัติควบคุมการขายยา พ.moph.000 บาท – 50. ต้องมีเภสัชกรแผนปัจจุบันชั้น ๑ (เภสัชกรที่ตอ้ งอยู่ประจําที่ร้านตลอดเวลาที่ร้านเปิดทํา การ) ควบคุมกิจการจะผลิตและขายยาได้ทุกชนิด ๒. นําเข้า โดยไม่มีใบอนุญาต ระวางโทษจําคุกไม่เกิน 5 ปี และปรับไม่เกิน 100. ประเภท ค. ประเภท ข. ๒๔๗๙ แบ่งการขายยาเป็น ๓ ประเภท คือ ๑. ๒๔๗๙ ที่จํากัดมิให้มีการ ขายยานอกสถานที่ที่ได้รับอนุญาตจึงได้มีการแก้ไขพระราชบัญญัติควบคุมการขายยา พ.000 บาท หรือทั้งจําทัง้ ปรับ ใบอนุญาตสูญหายหรือถูกทําลาย หรือไม่แสดงใบอนุญาตไว้โดยเปิดเผย ปรับไม่เกิน 10. ภายในปี ๒๕๐๐ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .go.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 98 สําหรับวัตถุออกฤทธิ์ประเภท 3 และ 4 มีการกําหนดโทษไว้ดังนี้ ความผิด บทกําหนดโทษ ผลิต. อนุญาตให้ผู้มใี บอนุญาตสามารถขายยานอกสถานที่ได้ ซึง่ ขัดกับพระราชบัญญัติ พ. ต้องมีเภสัชกรแผนปัจจุบันชั้น ๒ (เภสัชกรทีอ่ ยู่ประจําร้านในช่วงเวลาที่กําหนด) ควบคุมกิจการ จะปรุงยาตามใบสั่งแพทย์ และขายยาอันตรายได้บางอย่าง ๓. เก็บไว้นอกสถานที่ที่ระบุไว้ใน ใบอนุญาต ปรับไม่เกิน 50. ขาย.ศ.th ประเภทของร้านขายยา ตามพระราชบัญญัติควบคุมการขายยา พ. http//www.000 บาท เอกสารอ้างอิง 1.

1 การถามข้อมูลพื้นหลังของคําถามอย่างเหมาะสม 1.ศ. ๒๕๑๐ กําหนดว่าให้มีการควบคุมการขายยาโดยผู้รู้และต้องควบคุมการขายตลอดเวลาที่เปิดทําการโดยแบ่งร้าน ขายยาเป็น ๓ ประเภท คือ ๑.๒' เป็นร้านขายยาแผนปัจจุบันเฉพาะยาบรรจุเสร็จที่ไม่ใช่ยาอันตรายหรือควบคุมพิเศษ ควบคุม การขายยาโดยเภสัชกร ชั้น ๑ หรือชั้น ๒ หรือผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม พยาบาล (ชั้น ๑) ผดุงครรภ์ (ชั้น ๑) หรือผู้ประกอบโรคศิลปะแผนปัจจุบัน ชั้น ๑ ในสาขาทันตกรรม ๓.6 การเขียนอ้างอิงตามหลักสากล Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .2 สืบค้นข้อมูลจากแหล่งข้อมูลที่เหมาะสม 1. 'ขย. สามารถสืบค้นข้อมูลจากแหล่งข้อมูลที่เหมาะสม 2.3 เลือกหนังสือตําราตรงหรือมีคําตอบให้คําถามที่กําหนด 1.5 การตอบตรงประเด็นโดยวาจาและ/หรือเขียนอย่างสั้น 1.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 99 พระราชบัญญัติยา พ. กระบวนในการตอบคําถามทางยา 1. มีกระบวนในการตอบคําถามทางยา ตารางกําหนดด้านทักษะ 1.4 เลือกหรือใช้ฐานข้อมูลทุติยภูมิทางยาโดย การกําหนดคําสําคัญจากคําถามที่กําหนด การเลือกบทความที่น่าจะมีคําตอบ 1. ๓' เป็นร้านขายยาแผนปัจจุบันเฉพาะยาบรรจุเสร็จสําหรับสัตว์ ควบคุมการขายโดยเภสัชกรหรือ ผู้ประกอบการบําบัดโรคสัตว์ชั้น ๑ หรือชั้น ๒ O S P E เทคนิคทางเภสัชกรรมปฎิบัติ เรื่อง การสืบค้นข้อมูล เกณฑ์มาตรฐานข้อ 7: ให้ข้อมูลยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพอื่น ๆ แก่ผู้รับบริการ ชุมชน และบุคลากรทางสาธารณสุขอย่างถูกต้องทันสมัย และเชื่อถือได้ วัตถุประสงค์เชิงทักษะ 1. 'ขย.๑' เป็นร้านขายยาแผนปัจจุบัน ควบคุมการขายยาโดยเภสัชกร ชั้น ๑ หรือชั้น ๒ ๒. 'ขย.

อายุ.ประวัติการเจ็บป่วยโดยย่อ . น้ําหนัก . การถามข้อมูลพืน้ หลังของคําถามอย่างเหมาะสม การสอบถามข้อมูลพืน้ ฐานของคําถามเพิ่มเติม แม้ว่าจะทราบว่าผู้ถามเป็นใครแล้วการจะตอบคําถาม ให้ ตรงประเด็นหรือให้ได้คําตอบถูกต้องตามที่ผู้ถามต้องการจริง ๆ ยังต้องอาศัยข้อมูลพื้นฐานบางประการเพิ่มเติม เพื่อประโยชน์ 2 ประการ คือ .ช่วยให้การค้นหาคําตอบมีเป้าหมายชัดเจน ทําให้ง่ายและเร็วกว่าเพราะทราบว่าควรจะเลือกเอกสารใด การซักถามข้อมูลพื้นฐานเพิ่มเติมต้องอาศัยทักษะจึงจะเกิดประสิทธิภาพ แต่อย่างไรก็ดีอาจใช้แนวทางต่อไปนี้ ช่วย ในเบื้องต้นได้ ประการแรก คือ ต้องทราบว่าคําถามในเรื่องยานั้นเป็นปัญหาที่เกิดในผูป้ ่วยเฉพาะรายใดหรือไม่ ถ้าใช่สิ่ง ที่ควรถามต่อไปได้แก่ (1) ประวัติการเจ็บป่วย .ช่วยให้ผู้ปฏิบัติการเข้าใจถึงวัตถุประสงค์ที่แท้จริงของคําถาม ทําให้ตอบได้ตรง มักพบเสมอว่าความ เข้าใจครั้งแรกของผู้รับคําถามอาจไม่ตรงกับเจตนาของผู้ถามจนได้ซักถามข้อมูลพื้นฐาน หรือข้อมูลเบื้องหลัง เพิ่มเติมแล้ว .1.เพศ.ยาที่ผู้ป่วยได้รับในปัจจุบัน นอกจากชื่อยาแล้ว ควรถามถึงขนาดและวิธีใช้ยาด้วย .สภาพของอวัยวะที่สําคัญ เช่น หัวใจ ตับ ไต (2) ประวัติการใช้ยา .ประวัติการแพ้ยาของผู้ป่วย คําถามเหล่านี้จะทําให้เภสัชกรทราบภาวะปัจจุบันของผู้ป่วยพอสมควรที่จะประเมินปัญหาได้ถูกต้อง ประมวล คําตอบได้ตรงเป้า และอาจเป็นเครื่องบ่งชี้แนวทางการค้นหาคําตอบได้ง่ายขึ้น ประการที่สอง ต่อมานั้นจะเป็นคําถามเฉพาะตามประเภทของคําถาม ตัวอย่างต่อไปนี้ไม่จําเป็นต้องถาม เรียงหรือถามทุกข้อทุกครั้ง แล้วแต่ลักษณะของคําถาม แต่ทุกครั้งควรทราบว่า สําหรับผู้ป่วยเฉพาะรายหรือไม่ (1) คําถามเพื่อการพิสูจน์เอกลักษณ์หรือรูปแบบกับความแรงที่มีจําหน่าย : ยานั้นใช้เพือ่ อะไร โรคอะไร : ทราบชื่อหรือไม่ เช่น ชื่อการค้า ชื่อทั่วไป : ยาของบริษทั ใด : ได้ยามาจากไหน ประเทศ โรงพยาบาล ? (2) คําถามเกี่ยวกับขนาดใช้ยา ในเรื่องนี้จําเป็นมากที่ต้องทราบในกรณีที่เป็นคําถามทีน่ ําไปใช้กับผู้ป่วย : คําถามพื้นฐานสําหรับผู้ป่วยเฉพาะราย : ขนาดยาในโรคหรืออาการใด (3) คําถามประเภทปฏิกิริยาระหว่างยากับยา อาหาร หรือผลทางห้องปฏิบัติการและอาการไม่พึงประสงค์ ของยา : คําถามพื้นฐานสําหรับผู้ป่วยเฉพาะราย : ขนาดและกําหนดการให้ยาทุกขนานในปัจจุบนั : อาการหรืออาการแสดงที่สงสัยว่าจะเกิดจากปฏิกิริยานั้น : อาการนั้นเกิดเมื่อไหร่ หลังได้ยานานเท่าไหร่ : การแก้ไขอาการจนถึงปัจจุบัน Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .Comprehensive Pharmacy Review 100 เทคนิค OSPE 1.

การใช้ถ้อยคําหรือข้อเขียนกะทัดรัด เข้าใจง่าย ถูกต้องทางด้านภาษา 5.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 101 (4) คําถามประเภทเภสัชจลนศาสตร์และชีวเภสัชกรรม และการบําบัดทางยา ลักษณะคําถามเช่น เดียวกับคําถามพื้นฐานสําหรับผู้ป่วยเฉพาะราย (5) คําถามประเภทอาการพิษและการบําบัด : คําถามพื้นฐานสําหรับผู้ป่วยเฉพาะราย : อาการที่เกิด : ยาหรือสารเคมีที่สงสัยว่าจะก่อให้เกิดอาการพิษ : ปริมาณ ระยะเวลา และวิธีการที่ผู้ป่วยได้รับสารพิษ : การแก้ไขอาการจนถึงปัจจุบัน จะเห็นว่าปัญหาที่มีลักษณะจําเป็นต้องถามข้อมูลพื้นฐานเพิ่มเติมมักเป็นคําถามในกรณีที่เกิดกับผู้ป่วย เฉพาะรายจึงมักต้องถามประวัติการเจ็บป่วยและการใช้ยาเสมอ 1. Medication Teaching Manual: The guide to patient drug information 6.3 เลือกหนังสือตําราตรงหรือมีคําตอบให้คําถามที่กําหนด หนังสือที่มีการใช้ในการตอบคําถามบ่อย มีดังนี้ 1.4 เลือกหรือใช้ฐานข้อมูลทุติยภูมิทางยาโดยการกําหนดคําสําคัญจากคําถามที่กําหนด เทคนิคการกําหนดคําสําคัญเพื่อการค้นหาจากฐานข้อมูลทุติยภูมิทางยา 1. Drug Facts and Comparisons 4. เสนอเฉพาะข้อเท็จจริงเท่าที่สามารถอ้างอิงได้ในขณะนั้น ไม่ควรใช้การคาดเดา 2. Drug Information Handbook 5. ทบทวนคําถาม เพื่อให้คําตอบตรงประเด็น ถูกต้อง แม่นยํา 3. Handbook of Clinical Drug Data 2. ควรตอบภายในเวลาที่สมควร Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . มีลักษณะทางวิชาการ คือ มีการอ้างอิงที่เหมาะสม โดยเฉพาะเมื่อผู้ถามเป็นผู้ประกอบโรคศิลปะ 4.2 สืบค้นข้อมูลจากแหล่งข้อมูลทีเ่ หมาะสม การสืบค้นข้อมูลเพื่อตอบคําถามต้องสืบค้นจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ และเหมาะสมกับคําถาม 1.5 การตอบตรงประเด็นโดยวาจาและ/หรือเขียนอย่างสั้น การประมวลเสนอคําตอบให้ตรงประเด็น เมื่อเภสัชกรค้นหาข้อสนเทศจนคาดว่าเพียงพอแล้วจะ ต้อง ประมวลคําตอบให้ผู้ถามโดยยึดหลักว่าคําตอบที่ดีควรมีลกั ษณะ ดังนี้ 1. Martindale: The Extra Pharmacopoeia 7. Pharmacotherapy: A Pathophysiologic Approach 1. USP DI 8. British National Formulary (BNF) 3. MIMS and MIMs Annual (ตอบข้อมูลยาที่มีจําหน่ายในประเทศไทย/การพิสูจน์เอกลักษณ์) 9.

การเขียนอ้างอิงจากหนังสือ รูปแบบการเขียน ชื่อผู้แต่ง.6 การเขียนอ้างอิงตามหลักสากล การเขียนอ้างอิงมีหลายระบบ ขอยกตัวอย่างการเขียนอ้างอิงตามหลักสากลที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลาย 2 ระบบ คือ 1. Mandell ให้เขียนเป็น Mandell GL • ผู้แต่งชาวไทยให้ขึ้นต้นด้วย ชื่อและตามด้วยนามสกุล • รายชื่อผู้แต่งแต่ละคนคั่นด้วยจุลภาคแต่ถ้าเกิน 6 คน ให้พิมพ์คําว่า และคณะ (et al) แทนคนที่ 7 เป็นต้นไป • ถ้าเป็นบรรณาธิการ (ให้ใช้คําว่าบรรณาธิการ หรือ editor(s) หรือ ed(s) ต่อท้ายรายชื่อ) • ถ้าหนังสือเป็นของหน่วยงานโดยไม่ได้ระบุชื่อผู้แต่งไว้ชัดเจน ให้ใช้ชื่อหน่วยงานแทนได้ • กรณีที่เป็นบทอยู่ในหนังสือทีม่ ีบรรณาธิการ ให้พิมพ์ คําว่า In ที่อยู่หน้าชื่อบรรณาธิการ ถ้าเป็น ภาษาไทยให้ใช้คําว่า ใน (2) ชื่อหนังสือ และชื่อย่อย (ถ้ามี) (3) พิมพ์ครั้งที่ ย่อด้วย “ed” (4) สถานที่พิมพ์ ในกรณีทสี่ ํานักพิมพ์นั้นมีทตี่ ั้งอยู่หลายเมืองให้ระบุชื่อเมืองแรกที่บอกไว้ (5) สํานักพิมพ์ (6) ปีที่พิมพ์ (7) เลขหน้า ให้ระบุเฉพาะหลักที่ไม่ซ้ํากันเช่น หน้า 124-156 ให้ระบุเป็น 124-56 Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University .เลขหน้า.่ /เมืองที่พิมพ์:/สํานักพิมพ์. หมายเหตุ เครื่องหมาย / หมายถึง เว้นวรรค 1 เคาะ (1) ชื่อผู้แต่ง • ผู้แต่งชาวต่างชาติ ให้ขึ้นต้นด้วยนามสกุล และตามด้วยอักษรตัวแรกของชื่อต้นและชื่อกลาง เช่น ชื่อ Gerald L. สรุป เป็นการที่ผู้ตอบสรุปความเห็นของตนจากข้อสนเทศที่อ้างอิงได้ว่าคําตอบนั้นคืออะไร ตอบได้ พอใจหรือไม่ มีสิ่งใดที่คิดว่าไม่เพียงพอ 4. เอกสารอ้างอิง ควรเขียนตามหลักเกณฑ์ที่ถูกต้องแบบใดแบบหนึ่ง 1. การเขียนบรรณานุกรมอ้างอิงตามหลักตัวเลข (Vancouver style) เป็นการเขียนอ้างอิงด้วยตัวเลขเรียงตามลําดับก่อนหลังตามลําดับที่อ้างอิงในเนื้อเรื่อง และการแสดงรายการ อ้างอิงท้ายบทความจะเรียงลําดับการอ้างอิงตามตัวเลขที่ปรากฎในเนื้อหา หลักการเขียนอ้างอิงท้ายบทความตามหลักตัวเลข 1./ปีที่พิมพ์. ส่วนคําตอบ .สรุปข้อสนเทศที่เกี่ยวข้องจากเอกสารอ้างอิงที่ค้นพบ เฉพาะประเด็นที่เกี่ยวกับคําถาม ./ชื่อหนังสือ.ตารางหรือกราฟหรือแผนภูมิ ที่คิดว่าจะทําให้ผู้ถามเข้าใจง่าย 3.คํานํา อาจมีเพื่อช่วยในการลําดับเรื่องราวหรือชี้แจงความหมายในส่วนคําตอบ .Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 102 คําตอบนั้นอาจให้โดยทางวาจา หรือด้วยลายลักษณ์อักษร หรือทั้ง 2 แบบร่วมกัน ในส่วนคําตอบที่เป็น ลายลักษณ์อักษรนั้นอาจใช้ตามแบบแผนทีพ่ บเสมอซึ่งจะมีลักษณะโครงสร้าง ดังนี้ 1./พิมพ์ครั้งที. ทบทวนคําถามและข้อมูลพื้นฐานเพิ่มเติม 2.

นารัต เกษตรทัต. Mandell ให้เขียนเป็น Mandell GL • ชื่อผู้แต่งที่เป็นภาษาไทยให้ขึ้นต้นด้วย ชื่อและตามด้วยนามสกุล • รายชื่อผู้แต่งแต่ละคนคั่นด้วยจุลภาค (comma) แต่ถ้าเกิน 6 คน ให้พิมพ์คําว่า และคณะ (et al) แทนคนที่ 7 เป็นต้นไป (2) ชื่อบทความ กรณีที่เป็นบทคัดย่อ จดหมาย บทบรรณาธิการ ให้แสดงชนิดของเอกสารภายใน เครื่องหมาย [ ] หลังชื่อบทความ (3) ชื่อวารสาร ให้ใช้ชื่อย่อตามที่ระบุในฐานข้อมูล Medline และพิมพ์ด้วยตัวเอน (4) ปีที่พิมพ์ และเดือน/วัน (ถ้ามี) (5) ฉบับที่ (6) เลขหน้า ให้ระบุเฉพาะหลักที่ไม่ซ้ํากันเช่น หน้า 124-156 ให้ระบุเป็น 124-56 ตัวอย่างการเขียน Boguniewicz M. Philadelphia: Lippincott Williams and Wilkins./ปีที่สบื ค้น./ปีทพี่ ิมพ์ (และเดือน/วัน ถ้ามี).htm. Emerg Infect Dis [serial online] 1995 Jan-Mar./ชื่อย่อของวารสารอิเลคโทรนิค/[serial online] ปีที่พิมพ์ (เดือนที่พิมพ์ ถ้า มี). Drug Safety.1995 Jun 1.วัน. In: Koda-Kimble MA and Young LY. คู่มือการจ่ายยาของเภสัชกร./ Available from:/ URL address. Applied Therapeutics: The Clinical Use of Drugs. 2543./ชื่อเรื่อง. หมายเหตุ เครื่องหมาย / หมายถึง เว้นวรรค 1 เคาะ ตัวอย่างการเขียน Morse SS. การเขียนอ้างอิงจากบทความในวารสาร รูปแบบการเขียน ชื่อผู้แต่ง. 2.13(5):273-80. ฉบับที:่ เลขหน้า หมายเหตุ เครื่องหมาย / หมายถึง เว้นวรรค 1 เคาะ (1) ชื่อผู้แต่ง • ชื่อผู้แต่งที่เป็นภาษาอังกฤษ ให้ขึ้นต้นด้วยนามสกุล และตามด้วยอักษรตัวแรกของชื่อต้นและชื่อ กลาง เช่น ชื่อ Gerald L. และสุธาทิพย์ พิชญไพบูลย์. 2001:36-1 to 36-24.1 การอ้างอิงจาก E-Journal รูปแบบการเขียน ชื่อผู้แต่ง. Accessed December 25. Adverse reactions to antibiotics. eds. Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . กรุงเทพมหานคร: จันทร์ม่วงการพิมพ์. Factors in the emergence of infectious disease. การอ้างอิงจาก Internet และ Electronic sources ต่าง ๆ 3. Skin disorders.1(1):[24 screens]. Available from: URL:http://www/cdc/gov/ncidoc/EID/eid./ชื่อวารสาร. อภิฤดี เหมะจุฑา. 1999.volume number(issue number):[จํานวนหน้า]. 7thed.Comprehensive Pharmacy Review 103 เทคนิค OSPE ตัวอย่างการเขียน Ellaworth AJ./Accessed เดือน. 3. /ชื่อบทความ.

การเขียนอ้างอิงจากหนังสือ รูปแบบการเขียน ชื่อผู้แต่ง. 1995./ปี(ถ้ามี). 2. Accessed July 16. Mandell ให้เขียนเป็น Mandell. หมายเหตุ เครื่องหมาย / หมายถึง เว้นวรรค 1 เคาะ ตัวอย่างการเขียน Hoffman DL. Available at: URL:http://www. การเขียนบรรณานุกรมอ้างอิงตามหลักนาม-ปี (Harvard style) เป็นการเขียนอ้างอิงโดยวงเล็บนามสกุลของผู้เขียน ตามด้วยปีที่พิมพ์ เช่น (Parkin et al./ปีทพี่ ิมพ์.[4 screens].net/library/books/hoffman/materiamedica/stjohns./ปีทสี่ ืบค้น.[จํานวนหน้า].L.healthy.2 การอ้างอิงจาก Internet รูปแบบการเขียน ชื่อผู้แต่ง./สถานที่พิมพ์.htm.วัน. G./ชื่อหนังสือ./Accessed เดือน. 1996) แต่ถ้าผู้เขียนเป็นคนไทยให้เขียนอ้างอิงโดยวงเล็บทั้งชื่อและนามสกุลของผู้เขียน ตามด้วยปีที่พิมพ์ เช่น (สมทรง รักษ์เผ่า./ Available at:/ URL address.. • ชื่อผู้แต่งที่เป็นภาษาไทยให้ขึ้นต้นด้วย ชื่อและตามด้วยนามสกุล • ถ้าผู้แต่งมี 2 คนให้คั่นชื่อผู้แต่งด้วยเครื่องหมาย “&” • ถ้าผู้แต่งมีตั้งแต่ 3 คนขึ้นไป ให้คั่นชื่อผู้แต่งด้วยเครื่องหมาย “&”หน้าชื่อผู้แต่งคนสุดท้าย • ถ้ามีบรรณาธิการ (ให้ใช้คําว่า (ed) สําหรับบรรณาธิการเพียงคนเดียว และ (eds) สําหรับ บรรณาธิการตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ต่อท้ายรายชื่อ) • ถ้าไม่ระบุชื่อผู้แต่งก็ให้อ้างอิงชื่อหนังสือ (Title) เป็นอันดับแรก (2) ปีที่พิมพ์ (3) ชื่อหนังสือ และชื่อย่อย (ถ้ามี) ชื่อหนังสือทุกเล่มต้องมีการเน้นโดยขีดเส้นใต้ หรือพิมพ์ด้วยตัวเอน (4) ครั้งที่พิมพ์ ระบุด้วยถ้ามากกว่า 1 โดยย่อด้วย “edn”. St John's Wort./สํานักพิมพ์. 2543) และการแสดงรายการอ้างอิงท้ายบทความตามลําดับตัวอักษร หลักการเขียนอ้างอิงท้ายบทความตามหลักนาม-ปี 1.เลขหน้า. (5) สํานักพิมพ์ (6) สถานที่พิมพ์ (7) เลขหน้า Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . หมายเหตุ เครื่องหมาย / หมายถึง เว้นวรรค 1 เคาะ (1) ชื่อผู้แต่ง (Author) • ชื่อผู้แต่งที่เป็นภาษาอังกฤษ ให้ขึ้นต้นด้วยนามสกุล แล้วมีเครื่องหมายจุลภาค (comma) คั่น แล้วตามด้วยอักษรตัวแรกของชื่อต้นและชื่อกลาง เช่น ชื่อ Gerald L./ชื่อเรื่อง. 1998./ครั้งทีพ่ ิมพ์.Comprehensive Pharmacy Review เทคนิค OSPE 104 3.

การอ้างอิงจาก Internet และ Electronic sources ต่าง ๆ รูปแบบการเขียน ชื่อผู้แต่ง/ปีทพี่ ิมพ์.ชื่อวารสาร(พิมพ์ตวั เอน). Philadelphia. pp. หมายเหตุ เครื่องหมาย / หมายถึง เว้นวรรค 1 เคาะ (1) ชื่อผู้แต่ง (Author) • ผู้แต่งชาวต่างชาติ ให้ขึ้นต้นด้วยนามสกุล แล้วมีเครื่องหมายจุลภาค (comma) คั่น แล้วตาม ด้วยอักษรตัวแรกของชื่อต้นและชื่อกลาง ผู้แต่งชาวไทยให้ขึ้นต้นด้วย ชื่อแล้วตามด้วยนามสกุล • ถ้าผู้แต่งมี 2 คนให้คั่นชื่อผู้แต่งด้วยเครื่องหมาย “&” (2) ปีที่พิมพ์ (3) ชื่อบทความ อยู่ภายใต้เครื่องหมายอัญประกาศ (“___”) (4) ชื่อวารสาร เน้นโดยขีดเส้นใต้หรือตัวเอน (5) ฉบับที่ ระบุเป็นตัวเลข (6) เล่มที่ ระบุเป็นตัวเลข (7) เลขหน้า ตัวอย่างการเขียน Huffman. Find & Fast: How to Uncover Expert Information on any Subject. “Metadata : the foundations of resource description”.W. M.2.่ เลขหน้า. New York. ‘Skin tests. 2.V.50. “ชื่อบทความ”. ตัวอย่างการเขียน Weibel.dlib. Williums. J. 2nd edn./ชนิดของแหล่งข้อมูล. [Online] Available at: http://www. 1996.org/dlib/July95/07weibel. vol. กรณีที่อ้างอิงจากบทหนึ่งในหนังสือ Mayer./วันที่สบื ค้น.I. L. กรณีที่เป็นบทคัดย่อ จดหมาย บทบรรณาธิการ ให้แสดงชนิดของเอกสารหลังเลขหน้า 3. R. “Processing whey protein for use us a food ingredient”./ปีทพี่ ิมพ์. P. WB Saunders Company./ชื่อวารสาร.html Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . no. L. 2000.42-59./ฉบับที. 1995. การเขียนอ้างอิงจากบทความในวารสาร รูปแบบการเขียน ชื่อผู้แต่ง./”ชื่อบทความ”. Food Technology. In vitro tests’ In Allergic in primary care./ Available at:/address.C.่ /เล่มที. HarperPerennial. Attman.A. S. 1994. pp 37-47.49-52. L. eds. Becker.Comprehensive Pharmacy Review 105 เทคนิค OSPE ตัวอย่างการเขียน Berkman.. D-lib Magazine.pp.

บอกยาที่ควรมีในสถานพยาบาล 7. Drug Information Handbook .Handbook of Clinical Drug Data .Drug Fact and comparison -บอกเกี่ยวกับการใช้ยาบําบัดในกลุ่มต่างๆ รวมถึงรายละเอียดการให้ยาแต่ละชนิด มีขอ้ มูล เปรียบเทียบ ระหว่างยาแต่ละกลุ่มหรือว่า แต่ละชนิด มีตาราง รูปยาชนิดต่างๆประกอบ 4.Martindale’s the extra Pharmacopoeia -บอกรายละเอียดคล้ายกับ Drug Fact and Comparison แต่มีข้อมูลทางเคมี เช่น ชื่อทางเคมี โครงสร้าง เพิ่มเติม 5.ข้อบ่งใช้ในการรักษาและประสิทธิผล (Therapeutic use/Efficacy) 5.รูปแบบที่จําหน่าย(Availability) 3.MIMs and MIMs annual .สตรีมีครรภ์และการให้นมบุตร 10.บอกรายละเอียดยาแต่ละชนิดแบบย่อ โดยเรียงตามตัวอักษร A และ Z 3.พรบ. packaging เป็นต้น 6.คุณลักษณะของยา (Drug Identification) 2.บอกข้อมูลชื่อการค้า ประเภทยาตามกฎหมาย ข้อมูลเกี่ยวกับยาอย่างคร่าวๆ เช่น Indication.Comprehensive Pharmacy Review 106 เทคนิค OSPE การสืบค้นข้อมูลจากแหล่งข้อมูล คําถามทีพ่ บบ่อย 1.ปฎิกิริยาระหว่างยา หรืออาหาร (Drug/food interaction) 7.ขนาดยา และการบริหาร (Dosage and Administration) 4.Pharmacokinetics 8.Compactibility/Stability แหล่งข้อมูลพืน้ ฐานทีส่ ภาเภสัชกรรมกําหนดคือ 1. Dosage.อาการไม่พึงประสงค์และอาการข้างเคียง (ADR/Side effect) 6.บอกรายละเอียด แต่ละชนิดแบบย่อๆ แบ่งเป็นหัวข้อ ดังนี้ เภสัชวิทยา เภสัชจลนพลศาสตร์ ข้อบ่งใช้ ขนาดยาและวิธีการใช้ยา การใช้ยาในผู้ป่วยเด็ก การปฏิบัติตัวเมื่อลืมกินยา อาการไม่พึงประสงค์ ข้อห้ามใช้ ข้อควร ระวัง ปฎิกิริยาระหว่างยา และยังมีส่วนเกี่ยวกับข้อมูลทางคลินิค 2.บัญชียาหลักแห่งชาติ .ยา ระบุให้ได้ว่า ยาใดเป็นยาควบคุมพิเศษ วัตถุออกฤทธิ์ ยาเสพติดให้โทษ Pharmacy Rx’24 Khon Kaen University . Precaution.Toxicity 9.

โดยมีทั้งหมด 30 station (ข้อ) เป็นข้อพัก 5 ข้อ ที่เหลือ 25 ข้อ ก็เป็นโจทย์คําถาม ให้เวลาทําข้อ ละ 3 นาที .1ข้อคิดเป็นคะแนนดิบ 10 คะแนนหรือเป็นคะแนนเต็ม 4 คะแนน .Comprehensive Pharmacy Review OSPE 107 รวบรวมขอสอบ OSPE (Objective Structured Pharmaceutical Examination) คําชี้แจง คําชี้แจงการสอบ OSPE 1. ผู้สอบจะต้องมาถึงสนามสอบตามเวลาที่นัดไว้ให้ทันช่วงการเก็บตัวก่อนเข้าห้องสอบ 2. เนื่องจากในการสอบ OSPE ผู้สอบจะต้องเคลื่อนย้ายที่นั่งสอบไปในสถานีสอบต่างๆ จึงขอให้ จัดเตรียมอุปกรณ์ สอบพกติดตัวเฉพาะที่จําเป็น ได้แก่ ปากกาลูกลื่น และน้ฎายาลบคําผิด เป็นต้น 4.ข้อสอบ OSPE (Objection Structured Pharmaceutical Examination) จะมีลักษณะข้อสอบ แบบเป็น station . ห้ามนําเครื่องมือสื่อสารทุ กชนิดเข้าห้องเก็บตัวก่อนเข้าห้องสอบและช่วงสอบ 3. ติดบัตรประจําตัวสอบหรือป้ายชื่อให้เห็นชัดเจน เพื่อที่อาจารย์ประจําสถานีสอบสามารถตรวจสอบ และให้คะแนนได้ คําชี้แจงเกี่ยวกับข้อสอบ .คะแนนเต็มรวมทั้งหมด 100 คะแนน โดยเกณฑ์การผ่านสอบ OSPE ของสภาเภสัชกรรมอยู่ที่ 80 คะแนน Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .

flask 1.คน (สําหรับชวยจัดเก็บเครื่องมือระหวางและหลังการสอบ ผูสอบแตละคน) เวลาที่ใชในการสอบ…3…….Comprehensive Pharmacy Review OSPE 108 ตัวอย่าง OSPE ของสภาเภสัชกรรม OSPE Item 1 รหัสขอสอบ†††††† สภาเภสัชกรรม แบบฟอรมการออกขอสอบ OSPE คณะทํางานออกขอสอบ จากคณะเภสัชศาสตร มหาวิทยาลัย XXXXX ป พ. สถานีเดี่ยว † สถานีเชื่อมโยง…….. หากไมใชstirrer ชวยนํา 0 คะแนน) . หากเลือก plain filter 0 คะแนน) .ปด funnel ดวยกระจกนาฬิกากันการระเหยของ oil (2 คะแนน.สถานี สวนขอสอบ --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------จงแสดงการกรองใหไดสารละลายใสของ Peppermint Water โดยเทคนิคที่ถูกตอง (10 คะแนน) --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------สวนคําตอบ --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------. ไมไดปดกระจก 0 คะแนน) หมายเหตุ: ไมตองกรองจนหมด เพียงแสดงตามขั้นตอนดังกลาวขางตน --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------เอกสารอางอิง: Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . filter funnel 1. talc กระจายอยูในน้ํา (เตรียมไวให) ลักษณะขอสอบ .ที่ออกขอสอบ…2545 ครอบคลุมทักษะตามเกณฑมาตรฐานฯขอที่ (ระบุขอ) 3 วัตถุประสงคหลัก เทคนิคการกรองที่ตองการเก็บ filtrate ผูควบคุมสถานีสอบ : อาจารย…1….. plain filter สารเคมี/ผลิตภัณฑที่ตองใช peppermint oil.คน. filter paper พับ 2 แบบคือ plaited filter. ไมได rinse 0 คะแนน) .เทสารละลายลงใน funnel โดยมี stirrer นําลง (1 คะแนน.. น้ําใสใน beaker มี dropper. graduated cylinder 1. หากไมใช stand แตวาง funnel บน flask หรือ cylinder 0 คะแนน) . beaker 1.ศ. เจาหนาที่ …1…….นาที เครื่องมืออุปกรณที่ตองใช: ring stand 1.วาง flask รับ filtrate (1 คะแนน.เลือกกระดาษกรองที่พับไวแลวแบบ plaited filter ถูกตอง (2 คะแนน.ตั้งอุปกรณถูกตอง คือ เอา filter funnel ที่มีกระดาษกรองวางบน stand (2 คะแนน.rinse กระดาษกรองโดยหยดน้ําจนเปยก ( 2 คะแนน. เอา beaker รับโดยไมปดปาก 0 คะแนน) .

สถานีเดี่ยว † สถานีเชื่อมโยง…….การปฏิบัติตน: การดูแลสุขภาพไมใหทองผูก เชน ดื่มน้ํามากๆ ทานผักผลไมมากๆ (2 คะแนน) --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------เอกสารอางอิง Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .ฉลากชวย ใหเก็บรักษา ยาเหน็บไวในตูเย็น (2 คะแนน. วิธีใชผิด หัก 2 คะแนน) .นาที เครื่องมืออุปกรณที่ตองใช: สารเคมี/ผลิตภัณฑที่ตองใช ซองบรรจุยาและฉลาก ลักษณะขอสอบ .ที่ออกขอสอบ…2545 ครอบคลุมทักษะตามเกณฑมาตรฐานฯขอที่ (ระบุขอ) 1..ศ.บทสื่อสาร 1 อาจกลาววา "สวัสดีคะ รอสักครูคะ" (2 คะแนน. 4. เจาหนาที่ …-…….. ไมมี 0 คะแนน) .แนะนําเพิ่มเติม (3 คะแนน.สถานี สวนขอสอบ --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------สถานการณจําลอง: อาจารย: "สวัสดี ขอซื้อยาเหน็บ proctosidyl / กลองคะ" ผูสอบ: "………บทสื่อสาร 1………" คําถามที่เขียนไวที่สถานี: จงเขียนฉลากและใหคําแนะนําการใชและการเก็บรักษาและคําแนะนําอื่นๆใหครบถวน (10 คะแนน) --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------สวนคําตอบ --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------.คน. หากไมระบุขอบงใช หัก 1 คะแนน.Comprehensive Pharmacy Review 109 OSPE OSPE Item 2 รหัสขอสอบ†††††† สภาเภสัชกรรม แบบฟอรมการออกขอสอบ OSPE คณะทํางานออกขอสอบ จากคณะเภสัชศาสตร มหาวิทยาลัย XXXXX ป พ. ไมมี 0 คะแนน) .เขียนฉลากหรือซองยา: สําหรับริดสีดวงทวารหนัก วิธีใช สอดทางทวารหนักครั้งละ 1 แทง วันละ 2-3 ครั้ง ( 3 คะแนน.คน เวลาที่ใชในการสอบ…3……. ไมกลาวตอบทักทาย 0 คะแนน) ..การใชยา หากถายระหวางวัน ใหเหน็บยาเหน็บใหมอีกครั้ง (1 คะแนน) . 5 วัตถุประสงคหลัก การแนะนําการใชและการเก็บรักษายาบางชนิดที่เกี่ยวของ ผูควบคุมสถานีสอบ : อาจารย…1….

.i.วิธีเตรียม (7 คะแนน) เคาะขวดกับมือใหผงยารวนกอน (2 คะแนน) เติมน้ําประมาณครึ่งคอนปริมาตร เขยาใหทั่วกอน (3 คะแนน) เติมน้ําอีกครั้งใหถึงขีด (2 คะแนน) --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------เอกสารอางอิง Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .ฉลากชวย (1 คะแนน) รับประทานทุกวันจนยาหมด .Comprehensive Pharmacy Review 110 OSPE OSPE Item 3 รหัสขอสอบ†††††† สภาเภสัชกรรม แบบฟอรมการออกขอสอบ OSPE คณะทํางานออกขอสอบ จากคณะเภสัชศาสตร มหาวิทยาลัย XXXXX ป พ.สถานี สวนขอสอบ --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ชื่อ ด. สถานีเดี่ยว † สถานีเชื่อมโยง…….ศ.คน เวลาที่ใชในการสอบ…3……. จงเตรียม Ampicillin Dry syrup ใหอยูในรูปยาน้ําพรอมใช พรอมกับเขียนฉลากอยางครบถวน --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------สวนคําตอบ --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------.สาคร สุดธารา อายุ 5 ป Rx Ampicillin Dry Syrup # 1 Sig: Tsp i q. เจาหนาที่ …-…….ช..นาที เครื่องมืออุปกรณที่ตองใช: ขวดนาสะอาด สารเคมี/ผลิตภัณฑที่ตองใช ยาปฏิชีวนะที่เปนผงแหง 1 ยี่หอ ฉลาก ฉลากชวยตางๆ ลักษณะขอสอบ .คน.ที่ออกขอสอบ…2545 ครอบคลุมทักษะตามเกณฑมาตรฐานฯขอที่ (ระบุขอ) 3.d ac & h..เขียนฉลาก (2 คะแนน) สําหรับ : รักษาอาการติดเชื้อ วิธีใช: รับประทานครั้งละ 1 ชอนชา วันละ 4 ครั้งกอนอาหารและกอนนอน .s. 5 วัตถุประสงคหลัก การใชยาปฏิชีวนะที่เปนผงแหง ผูควบคุมสถานีสอบ : อาจารย…1….

คน เวลาที่ใชในการสอบ…3…….. ผูควบคุมสถานีสอบ : อาจารย…1…. คะแนน Benclamin Cytagon Debtan Diabeedol Diabenol Diclanil Diabelet Glibe Glibesyn Glybetic Glybic Gluconil Gluzo Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .ศ... ครอบคลุมทักษะตามเกณฑมาตรฐานฯขอที่ (ระบุขอ) …7…………………………… วัตถุประสงคหลัก…………………………………………….นาที สื่อ/โสตทัศนูปกรณที่ใช…-……………………..ที่ออกขอสอบ………2545…………………….Comprehensive Pharmacy Review 111 OSPE OSPE Item 4 รหัสขอสอบ†††††† สภาเภสัชกรรม แบบฟอรมการออกขอสอบ OSPE คณะทํางานออกขอสอบจากคณะเภสัชศาสตรมหาวิทยาลัย……จุฬา……………………………… ป พ. เจาหนาที่ -……….คน... เครื่องมืออุปกรณที่ตองใช: drug information handbook TIMS สารเคมี/ผลิตภัณฑที่ตองใช……-……………………………………………………… ลักษณะขอสอบ † สถานีเดี่ยว † สถานีเชื่อมโยง…1…..สถานี สวนขอสอบ สถานี ทานเปนเภสัชกรโรงพยาบาลชุมชนบั้งไฟ มีนักทองเที่ยวชาวอเมริกันมาพบแพทยเพื่อขอใหชวยสั่งยาชื่อ Glyburide สําหรับคุมระดับน้ําตาลในเลือด ซึ่งผูปวยทําหายระหวางเดินทาง แพทยโทรมาถามทานวามียานี้หรือไม หรือจะ ใชยาใดแทนไดบาง ที่โรงพยาบาลมีแตยาเลียนแบบ ใหทานเลือกหนังสือที่ทานคิดวามีคําตอบ เปดหาคําตอบ แลวตอบในกระดาษคําตอบเฉพาะชื่อยา สวนคําตอบ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------เปดไดทั้งสองเลม เปด TIMS จะไมพบ เปด drug information handbook เพื่อหา synonyms = Glybenclamide … คะแนน เปด TIMS เพื่อหาชื่อยา local made ….

เครื่องมืออุปกรณที่ตองใช: meterdose inhaler ……………………………………………….นาที สื่อ/โสตทัศนูปกรณที่ใช…-…………………….. นาง สาทร สมจิต นําใบสั่งยาใบนี้มาที่รานยาของทาน Rx Salbutamol MDI 1 puff prn # 1 ………………………………. ครอบคลุมทักษะตามเกณฑมาตรฐานฯขอที่ (ระบุขอ) …5…………………………… วัตถุประสงคหลัก…………………………………………….) หายใจออกใหสุดเต็มที่ …….. ผูควบคุมสถานีสอบ : อาจารย…1…. สารเคมี/ผลิตภัณฑที่ตองใช……-……………………………………………………… ลักษณะขอสอบ † สถานีเดี่ยว † สถานีเชื่อมโยง…2….MD. เจาหนาที่ -……….คน เวลาที่ใชในการสอบ…3……. คะแนน 4.) ใชริมฝปากอมรอบปากขวดพนยาใหสนิท เอนศรีษะไปดานหลังเล็กนอยหรือ อาปากใหปากขวดอยูหางจากปาก ประมาณ 3-4 เชนติเมตร หรือ 1-2 นิ้ว ….) เอาขวดพนยาออกจากปาก หุบปากใหสนิท กลั้นหายใจใหนานที่สุดเทาที่จะทําได…… คะแนน 8.) ใหหายใจเขาชาๆ …… คะแนน 7.) คว่ําขวดพนยาลง ใหกนของขวดยาชี้ฟา ตั้งขวดพนยาตรง …….) ผอนลมหายใจออกทางจมูกชาๆ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .Comprehensive Pharmacy Review OSPE 112 OSPE Item 5 รหัสขอสอบ†††††† สภาเภสัชกรรม แบบฟอรมการออกขอสอบ OSPE คณะทํางานออกขอสอบจากคณะเภสัชศาสตรมหาวิทยาลัย……จุฬา……………………………… ป พ.สถานี สวนขอสอบ สถานี 1.. คะแนน 3.) หายใจเขาลึกๆทางปากพรอมๆกับกดที่พนยา 1 ครั้ง ……คะแนน 6..ที่ออกขอสอบ………2545……………………..... ทานจัดยาเรียบรอยแลว ใหแนะนํา วิธีพนยาแกนางสมจิต สวนคําตอบ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ยาพนสูด วิธีใช… 1. คะแนน เอาศีรษะไปดานหลังเล็กนอย 5..คน.) เปดฝาครอบปากขวดยาพนออก เขยาขวด ….ศ. คะแนน 2.

สวัสดีครับผมเภสัชกร .มีอะไรใหผมชวยไหมครับ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .ตวงน้ํา 7. pt ไปหาหมอมาเนื่องจากมีอาการคัน มีผื่นแพบริเวณผิวหนัง หมอไดจายยามา 2 ตัว คือ prednisolone 5 mg 20 เม็ด betamethasone cream 1 หลอด ผูปวยใชยาแลวหาย แตตอนนี้มีอาการเดิมเกิดขึ้นอีก อยากไดยาเดิมมาขอซื้อกับเภสัชกรที่รานขายยา จงซัก ประวัติและจายยาใหกับผูปวย รายนี้พรอมใหคําแนะนําที่เหมาะสม วิธีทํา .Comprehensive Pharmacy Review 113 OSPE OSPE 2546/1 1.มีอะไรใหผมชวยไหมครับ .รินน้ําใน Beaker 1 .แตกอนคุณกิน Digoxin อยางไร .แลวตอนนี้หมอใหกินอยางไร .ฟงจากอาการที่คุณเลามานาจะเกิดจากอาการพิษของยา Digoxin ซึ่งยาตัวนี้มีปริมาณยาใน เลือด ที่รักษากับทําใหเกิดพิษใกลเคียงกันมาก ซึ่งคุณกินแตกอนไมเปนอะไร แตพอหมอก็ ไดเพิ่มขนาดยาสูงขึ้นคุณก็มีอาการ ไมตองตกใจนะครับ ตอนนี้ใหคุณรีบกลับไปหาหมอที่ เปนเจาของคนไข แลวเลาอาการใหหมอฟง อยาลดขนาดยาเองนะครับ 3.คุณไดใชยารักษาอาการที่คุณเปนอยูหรือยัง .ไมทราบวาอาการที่เกิดขึ้นเปนกอนหรือหลังจากไปหาหมอครั้งหลังสุด .ตวง 70% alcohol ปริมาณ 32.เทปรับปริมาตร ครบ 40 ml 2. จงเตรียม 70% alcohol จํานวน 40 ml โดยตวงน้ํา 7.5 ml และตวง 70% alcohol 32.คนใหเขากัน เทใส Cylinder ขนาด 50 ml .มีอาการอยางนี้หลังจากไปหาหมอไดกี่วัน .5 ml โดยใช Cylinder ขนาด 50 ml เทใส Beaker 1 . pt ไปพบแพทยมาเนื่องจากอาการโรคหัวใจ pt ไดรับยา Digoxin มาตลอด แตครั้งสุดทายที่ไปพบแพทย แพทยสั่ง ปรับขนาดยา Digoxin เปน 2 เทา จากที่ pt เคยกิน เมื่อ pt กินยาเกิดอาการ ตาพรามัว ปวดศีรษะ มองเห็น แสงเปนวูบวาบ คลื่นไส อาเจียน จงซักอาการเพื่อคนหาสาเหตุของอาการดังกลาว รวมทั้งใหคําแนะนําที่ เหมาะสม วิธีทํา .5 ml โดยใช Cylinder ขนาด 10 ml เทใส Beaker 1 .คุณไดใชยาอะไรอีกไหมนอกจากยาตัวนี้ .สวัสดีครับ ผมเภสัชกร .5 ml วิธีทํา .

จงหาวา Calcium ในรูป form ไหน แบบใด ที่มีอัตราในการดูดซึม 8. นับเม็ดยา paracet 500 mg จํานวน 100 เม็ด ใสขวดใหถูกตองและเหมาะสม 5.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 114 - มาขอซื้อยา ใชเองหรือเปลา เปนที่ไหน มีอาการอยางไรบางถึงไดใชยานี้ ไปหาหมอมานานหรือยัง หลังจากใชยาแลวอาการเปนอยางไรบาง หมอไดบอกไหมวาแพอะไร คุณคิดวาอาการกลับมาอีกเพราะสาเหตุอะไร มีโรคประจําตัวอะไร กินยาอะไรประจําอยูไหมนอกจากยา 2 ตัวนี้ เคยแพยาอะไรไหม ฟงจากที่คุณเลามาเปนลักษณะของอาการแพ ซึ่งเราตองสังเกตวาแพอะไร ยาที่ใชเปนเพียงการรักษาอาการ ผื่นคันเทานั้น และยาเม็ดที่คุณมาขอซื้อทางรานเราไมสามารถขายใหได เพราะเปนยาควบคุมพิเศษ จะจาย ใหไดก็ตอเมื่อมีใบสั่งยามาดวย สวนยาครีมสามารถขายได แตทางรานเรามียาตัวอื่นที่มีสรรพคุณรักษาผื่น คันเหมือนกัน ไมทราบวาจะเอาไหม .คําแนะนํา ตอนนี้ใหคุณสังเกตวาคุณแพอะไร เพื่อหาสาเหตุการแพที่แทจริง แลวเลี่ยงสิ่งที่ทําใหแพ . จงบอกประเภทของยาตามกฎหมาย Prednisolone Diazepam ยาแกไอน้ําดําตรา เสือดาว 60 ml 6. เปดหนังสือแลวจงบอกประเภทของยา 5-FU 7.ถากินยาแลวอาการไมดีขึ้นก็กลับมาใหม หรือไปพบแพทย จายยา บอกวิธีใช 4. ชั่ง Vanilline base 9 กรัม 9. จงบดผสม Calamine powder กับ Vanilline base แลวตักใสภาชนะสงอาจารย Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .

ยาตอไปนี้ตัวไหน Label จํานวน ขนาดการใช วิธีการใชไมถูกตองบาง จงตรวจสอบโดยละเอียดและแกไขให ถูกตอง Lanoxin ใสซองมา 30 เม็ด Furosemide ใสซองมา 30 เม็ด Paracetamol 16.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 115 10. ผูชวยเภสัชกรไดจัดยาตามใบสั่งแพทย ซึ่งผูปวยมาขอซื้อยา refill ในฐานะเภสัชกรจงตรวจสอบโดยละเอียด และ แกไขใหถูกตอง มียามาให 3 ซอง แตละซองใสยามาดังนี้ Enaril 5 mg 30 เม็ด Fluimucil 100 mg 8 ซอง Glybenclamide 5 mg 30 เม็ด มีใบสั่งยา Rx Enaril 20 mg 30 เม็ด Fluimucil 200 mg 9 ซอง Glybenclamide 5 mg 60 เม็ด Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . จงบอกวิธีการใชยา ขนาดยา อาการขางเคียงของยา ขอควรระวังในการใชยา Actifed 5 แผง Tylinol 5 แผง 15. ใหบอกวายาตอไปนี้อยูในรูปแบบใด Gynecon Ventolin พน MOM 11. จงซักประวัติผูปวย มีอาการไขหวัด เพื่อใหไดขอมูลที่เปนประโยชน ตอการ Dx โรคโดยไมตองจายยา 12. บอกวิธีผสม Ibilex dry syrup 13. เขียนฉลากยา Ilosone dry syrup 14.

จงบอกวายา Voltaren SR เปนยาเม็ดเคลือบ สามารถบดกอนใชไดหรือไม และ Romilar (Dextromethorphan) บดกอนใชยาไดไหม จงบอกเหตุผล 21. จงอธิบายการใชยาเหน็บ Clotrimazole แบบ 1x6 tab hs 23. จากรายการตอไปนี้ จงบอกวายาตัวใดบางเปนยาสามัญประจําบาน Sara syrup ORS ยาแกไอน้ําดํา ขนาด 240 ml ยาฆาเชื้อ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . เขียนฉลากยา Doxycycline 100 mg และ ติด auxillary label ใหถูกตอง 18. จงพิจารณายาแตละตัวตอไปนี้วา ยาตัวใดไมควรใชอีกตอไป ควรทิ้งไปไดแลว Antacil Tablet Exp 03/44 Aspirin Tablet ไมมี Label อะไร เขียนแตชื่อยา Disento Exp.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 116 17. ผูปวยมาขอซื้อยาหยอดยาตาตามใบสั่งแพทย Rx Chloramphenicol eye dropI หยอด OD 2 หยด x 4 22. 09/45 Actifed Mfd 11/45 20. จงเขียนรายการยาที่สามารถจัดอยูในสวนบริการตนเองได จากรายการยาดังตอไปนี้ Paracetamol tablet Paracetamol syrup Prednisolone cream Cloxacillin ยาแกไอน้ําดําตราเสือดาว 60 ml ขมิ้นชัน capsule 19.

water bath . จงเตรียม Set การกรอง โดยเปนการกรองใหใส Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .stirring rod .casserole 25.burner .Comprehensive Pharmacy Review 117 OSPE 24.tripod .wire gauze . จงบอกอุปกรณที่ใชในการหลอม Wax โดยเขียนเปน technical term .

คนไขโรคหัวใจรายหนึ่งไดรับยา warfarin ถาทานเปนเภสัชกรที่หองจายยา ทานจะบอกถึงอาการไมพึงประสงค จากการใชยาอยางไร และมีวิธีการปฏิบัติตัวอยางไร 7.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 118 OSPE 2546/2 1. จงพับกระดาษกรองสําหรับการกรองเก็บน้ํายาที่กรองได (Filtrate) แลวใหนํากระดาษกรองที่พับไวไปใชในสถานี ตอไป 4. จงนับเม็ดยา Paracetamol 500 mg จํานวน 100 เม็ด ดวยถาดนับเม็ดยา และเลือกใสภาชนะที่เหมาะสม 2. จงกรองสารละลาย Talcum ใหไดสารละลายใส 15 ml 5. 210100 Mfd 2-03-98 Exp. จงทําเครื่องหมายถูก ลงในกระดาษคําตอบวายาใดตอไปนี้ไมสามารถมีในรานยาไว แตถาตอบผิดจะติดลบ Diazepam Phenobarb Codeine Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . 2-03-03 เมื่อทานอานฉลากแลวอยางทราบวาขอความในแตละบรรทัดของฉลากขางตนมีความหมายวาอยางไร อธิบายสั้นๆ แลวตอบคนไขวาเขาควรใชยาหรือไม 8.8 mg/day) 6. ขณะที่ทานปฏิบัติการอยูที่รานขายยา มีผูหญิงคนหนึ่งเอายามาถามวายานี้เธอเคยซื้อมาจากรานขายยานี้ แตซื้อ ไวนานแลวตอนนี้มีอาการอยางเดิมอีก ก็เลยตองการจะกินยาเดิมนี้ จะยังสามารถกินยาตัวนี้ไดอีกหรือไม CPM 4 mg Lot No. จงแนะนําคนไขในการใชยาพนสูด Ventolin ( แบบ Evohaler)ในกรณีที่คนไขไดรับยาครั้งแรก 3. ถาทานเปนเภสัชกรในโรงพยาบาลแลวแพทยตองการขอมูลวาการจาย Folic acid ใหกับคนทอง 5 เดือน ตองจาย ในขนาดเทาใด (0.

เขียนฉลากตามใบสั่งแพทยที่ใหมา Mucillin 1x1 hs 2 ซอง Proctosedyl 1x1 hs 2 แทง 14. จับผิดยา โดยใหตรวจสอบวายาที่อยูในซองยาตรงกับที่อยูในใบสั่งแพทยหรือไม ใบสั่งแพทย นางสมใจ ใจดี Rx Cimetidine 400 mg 1x3 pc 30 วัน ซองยา นางสมคิด คิดดี Rx Cimetidine 200 mg 20 เม็ด Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . การเลือกภาชนะบรรจุยาที่เหมาะสม CPM Vitamin C HCTZ Furosemide 11. ซักประวัติคนไขมาขอซื้อยาแกทองเสียที่รานขายยา 13.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 119 9. จับผิดยาและการเขียนฉลาก ยาตอไปนี้ ตัวไหนเขียนฉลาก จํานวน ขนาดการใชวิธีการใชไมถูกตอง จงตรวจสอบแลวแกไขใหถูกตอง HCTZ (ใสซองใส) รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง เชา เย็น ASA (ใสซองใส) 12. มีคนเขามาในรานบอกวาคุณพอของดิฉันมีอาการปวดหลังเมื่อเดือนที่แลวไปหาหมอแลวจายยามา 2 ตัว พรอม กับชี้ยาใหดู แตตอนนี้ยา หมด แลวจะมาขอซื้อยาจากรานขายยาพรอมกับบอกใหเราจายยาใหหนอย Phenylbutazone (ยาควบคุมพิเศษ) Diclofenac gel (ยาใชภายนอก) 10.

เตรียม 70% alcohol จาก 95% alcohol เตรียม 30 ml. การบดผสม Cream base กับ Sulfur powder 1 g 21. ใหแนะนําการใชยาหยอดตาแกคนไขที่ไดรับยานี้เปนครั้งแรกโดยดูตามใบสั่งแพทย Rx Chloramphenicol eye drop หยอดตาซาย ครั้งละ 2 หยด ทุก 4 ชม. จงบอกวายาตอไปนี้เปนยาในรูปแบบยาใด ผงเกลือแร ORS Brown mixture Calamine lotion Voltaren 25 mg 17. 19. จงสังเกตความไมคงตัวของยาตอไปนี้ แลวบอกวาลักษณะความไมคงตัวตอไปนี้เรียกวาอะไร รูปของยาที่เปน emulsion มีลักษณะแยกชั้น (creaming) รูปของยา paracetamol syrup ที่มีผลึกใสๆ เกิดขึ้นที่กนขวด (precipitation) รูปของยา paracetamol tablet แตกออกเปน 2 ฝา (lamination) 18.0 g ดวยวิธีที่เหมาะสม แลวนําไปใชในสถานีตอไป 20.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 120 15. เปดหนังสือบอกประเภทของยาตามกฎหมาย Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . 16. จงบอกวายาตอไปนี้เปนยาประเภทใดตามกฎหมาย Lomotil Diazepam Prednisolone cream ยาแกไอน้ําดําขององคการ 60 ml 22. จงชั่ง Vanilline cream ใหไดน้ําหนัก 9.

Comprehensive Pharmacy Review OSPE 121 23. เขียนฉลากยา ตามใบสั่งแพทย CPM 1x3 30 25. จงเขียนฉลากยาน้ํา Amoxicillin 250 mg/ml 1 ชช x3 pc 7 วัน แลวคํานวณวาจายก็ขวด Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . จงแนะนําการใชยาคุมกําเนิด Anna แบบ 28 เม็ด แกคนไขที่เพิ่งใชยาเปนครั้งแรก หลังจากมีการซักประวัติ เรียบรอยแลว 24.

7. 13. อธิบายวิธีการใชยา Inhalation ใหกับผูปวย เขียน ตอบ วัน เดือน ป ที่หมดอายุของยา อธิบายวิธีการใชยาคุมกําเนิด ในกรณีที่ผูปวยลืมกินยา ซักประวัติ อาการ จายยา และการปฏิบัติตัวของผูปวยโรคเริม เปดหนังสือหา Dose ของยาในโรคนั้นๆ แยกประเภทของยาตามกฎหมาย ดูวารานยา สามารถจายไดหรือไม เปดหนังสือ ดูวายาที่ใหสามารถใชกับคนทองไดหรือไม พับกระดาษกรอง กรอง เปดหนังสือดูคาการละลายยา ตวง Syrup เตรียมยา Chlorpheniramine Maleate ดูฉลากวาผิดตรงไหน จายยาตามที่เขียนไดหรือไม เขียนฉลากยา ซักประวัติผูปวย ผูปวยมาขอซื้อยา Isotretinoin จายไดหรือไม แยกประเภทยาตามกฎหมาย วารานยาสามารถจายไดหรือไม อธิบายวิธีการใชยา แนะนํา วิธิปฏิบัติตัว อาการขางเคียง Warfarin อธิบายวิธีการใชยา แนะนํา วิธิปฏิบัติตัว อาการขางเคียง Methotrexate การชั่งยา การบดยาในโกรง เขียนฉลากยา Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . 5. 12. 9. 2. 15. 11. 18. 3. 14. 6. 8. 21. 10. 16. 20. 22. 4. 17. 19.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 122 OSPE 2547/1 1.

12. 9. 15. 6. 4. 19. 18. 8. 17.5 ml ยา Terco-C ขายในรานขายยาไดหรือไม ยา Theophylline SR แนะนําวิธีการใช ADR แนะนําวิธีใช ยาพนแบบ Evohaler แนะนําวิธีใชยาปายตา แนะนํา ผูปวยทองเสียเปนเด็กเล็ก 3 ขวบ จาย Loperamide ไดหรือไม ใชยาฆาเชื้อไดหรือไม ถาจะจายจะจาย ตัวไหน เด็กแรกเกิด หนัก 3 kg ตองใช Para อยางไร นับ CPM 100 เม็ด ชั่ง Cream base Vanillin cream 9. 7.Comprehensive Pharmacy Review 123 OSPE OSPE 2548/1 1. 11.5 g ผสม Cream base กับ Calamine powder อธิบายการใช Nitroglycerine แบบแผนแปะ จัดกลุมยาตามกลุมการเก็บรักษาในชวงอุณหภูมิตางๆ ผลิตภัณฑ Cream กับ Gel ตางกันอยางไร ดูรูปแบบของยาบอกเปน Technical term suppository effervescent tablet soft gelatin capsule mixture lozenge Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . 14. 2. 13. 16. 5. 10. ละลาย NaCl 3 g ปรับปริมาตร 60 ml เปดหนังสือ โจทยถามวา Ketoconazole ใชในเด็กที่เปน Candidasis อายุ 3 ขวบไดหรือไม เปดหนังสือCream base ของ Clindamycin ทําการ Calibrate สารที่มีสี 0. อธิบายการใชยาเหน็บ ชั่ง NaCl 3 g. 3.

คุณ สมศรี ศรีเมืองสุข ใชไหมครับ (อาจารยตอบวา: คะ) กระผมเภสัชกร... หลังจากที่ใชเสร็จ ใหทําความสะอาดที่พนดวยน้ําอุน เช็ดใหแหง อาจารย : แลวจะรูไดไงคะวายาเหลืออยูหรือหมดแลว นักศึกษา : ไมยากครับ ใหถอดเอาขวดที่พนยาออกจากตัวกดกอน จากนั้นจึงนําไปแชในอางลางหนา ถาจมทั้ง ขวด ก็แสดงวา มียาอยูเต็ม แตถาลอยทํามุมเอียงองศากับน้ํา แสดงวาเหลือยาอยูปริมาณหนึ่ง แตถาลอยขึ้นมาเสมอกับผิว น้ํา แสดงวายานั้นหมดแลวครับ นักศึกษา : (ถาเกิดเวลาเหลือ) คุณสมศรี มีขอสงสัยอยางอื่นอีกไหมครับ อาจารย : ไมมแี ลวคะ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .. ใชริมฝปากอมรอบปากขวดพนใหสนิท เอนศีรษะไปดานหลังเล็กนอย 5..Comprehensive Pharmacy Review OSPE 124 OSPE 2548/3 จํานวนขอสอบ 25 ขอ โดยแบงเปน ปฏิบัติ เขียนตอบ 14 11 ขอ (มีอาจารยประจําอยู เปนผูใหคะแนน) ขอ Part 1 14 สถานี มีอาจารยประจําอยู (ไมเรียงตามลําดับกอน-หลัง ของสถานี)ในกรณีซักประวัติหรือใหคําแนะนําแกคนไข..คุณไดรับยา Salbutamol ซึ่งใชรักษาอาการหอบหืด โดยใหสูดพนทางปาก กดที่พนยา 1 ที วันละ 3 ครั้ง เชา-เที่ยง-เย็น โดยกระผมขอ อธิบายถึงวิธีการสูดพนที่ถูกวิธีนะครับ 1. เอาที่พนยาออกจากปาก หุบปากใหสนิท กลั้นหายใจใหนานที่สุดเทาที่จะทําได ประมาณ 10 วินาที 7.... เปดฝาครอบปากขวดพนยาออก เขยาขวด 2. หายใจออกใหสูดเต็มที่ 4. คว่ําขวดพนยาลง ตั้งขวดพนยาตรง 3. หายใจออกทางจมูกชา ๆ 8. ใหพึงระลึกเสมอวา ตองแนะนําตัวเองกอนวาเราเปนเภสัชกร ในการสอบ OSPE จะมีการใหคะแนนในสิ่งที่ทํา โดยมีสิ่งที่ตองปฏิบัติ ถาไมปฏิบัติตามถือวาผิด หรือมีสิ่งที่ ตองถาม ตองพูด ถาไมถามหรือพูด ถือวาผิดและไมมีคะแนนให (คะแนนเทากับ 0 ) เรียกจุดนี้วา จุดวิกฤติ โดย ผูสอบจะตองปฏิบัติอยางถูกตอง จึงจะไดคะแนน ถาไมถูกตองแตไดทําแลว ใหถือตามดุลยพินิจของอาจารยผูคุมสอบอีกที สถานีที่ 1 อธิบายการใชยาสูดพน โจทย : ใหอธิบายการใชยาสูดพน MDI รวมทั้งคําแนะนําอื่นๆที่เหมาะสม โดยมีใบสั่งยาของแพทยระบุวา (ผูปวย เพิ่งไดรับยาเปนครั้งแรก) ชื่อ นางสมศรี ศรีเมืองสุข Salbutamol 1 puff tid แนวทางการตอบ สถานการณ : อาจารยนั่งอยูตรงหนา ใหสวัสดีอาจารยกอนทุกครั้ง จากนั้นจึงเริ่มตนอธิบายดังนี้ครับ. นักศึกษา : สวัสดีครับ . กดที่พนยา 1 ครั้ง พรอมกับหายใจเขาทางปากลึกๆ 6.

.ถา ประจําเดือนไมมา 1 เดือน แตไดใชยาอยางสม่ําเสมอตรงเวลา ถือวาไมผิดปกติ ใหเริ่มแผงใหมตามปกติ ...... เพื่อความสะดวกในการรับประทานยา กระผมใครแนะนําใหรับประทานยาเม็ดคุมกําเนิดชนิด 28 เม็ด ซึ่งใน 28 เม็ด จะประกอบไปดวยฮอรโมนเพศใน 21 เม็ดแรก และ อีก7 เม็ดหลังเปนพวกแปงหรือวิตามิน เพื่อจะไดกิน ตอเนื่องกัน ไมตองกังวลเรื่องการนับวัน และใหรับประทานยาเม็ดคุมกําเนิดในวันแรกของการมีประจําเดือน เออ.ถาประจําเดือนไมมา 1 เดือน แตไดใชยาไมคอ ยสม่ําเสมอ ใหหยุดกินยาแลวปรึกษาแพทยหรือทําการทดสอบ การตั้งครรภ ....Comprehensive Pharmacy Review 125 OSPE จุดวิกฤต : การแนะนําตัวเองวาเปนเภสัชกร การเช็คความถูกตองจากใบสั่งยาและการซักประวัติใน เบื้องตน ขั้นตอนการใช MDI ขอแนะนําอื่นที่จําเปนในการใช เปนตน สถานีที่ 2 อธิบายการใชยาคุมกําเนิด โจทย : ผูหญิงรายหนึ่ง มาขอซื้อยาคุมกําเนิดที่รานยา ใหอธิบายการใชยาคุมกําเนิดชนิด 28 เม็ดและ คําแนะนําอื่นๆ ที่เหมาะสม (มียาเม็ดคุมกําเนิดชนิด 28 เม็ดวางอยูท่โี ตะ) สถานการณ : อาจารยนั่งอยูตรงหนา ใหสวัสดีอาจารยกอนทุกครั้ง จากนั้นจึงเริ่มตนอธิบายดังนี้ครับ.ถาประจําเดือนไมมา 2 เดือน แมจะใชยาสม่ําเสมอก็ตาม ใหหยุดกินยาแลวปรึกษาแพทยหรือทําการทดสอบ การตั้งครรภ ยังไมทันอธิบายถึงวิธีลืมกินยา เสียงกริ๊งก็ดังขึ้น ฮือๆๆ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .. นักศึกษา : สวัสดีครับ ผมเภสัชกร. คําถาม ใครทานยา / เคยรับประทานยาเม็ดคุมกําเนิดมากอนไหม / ปกติคุมกําเนิดโดยวิธีไหน อายุเทาไหรแลวครับ มีโรคประจําตัวไหมครับ / รับประทานยาอยางอื่นอยูไหมตอนนี้ (เชนยา antibiotic) ฯลฯ (ตามความเหมาะสม) อาจารย : ดิฉัน/ไมเคยทานยามากอน/ อายุ 24 ป แตงงานแลว/ไมมีโรคประจําตัว/ไมไดทานยาอื่น คะ นักศึกษา : งั้น.ไมทราบ วาประจําเดือนมาหรือยังครับ อาจารย : ประจําเดือน มาวันนี้คะ นักศึกษา : งั้นใหเริ่มรับประทานยาเม็ดคุมกําเนิดในวันนี้เลยนะครับ โดยเริ่มทานเม็ดแรกที่จุดเริ่มตน จากนั้นให รับประทานตามลูกศรจนหมดแผง โดยกินคืนละ 1 เม็ด กอนนอน ทุกคืนตรงเวลากัน หามลืมกิน และใน 15 วันแรกของแผง แรกอาจไมปลอดภัย ใหคุมกําเนิดดวยวิธีอื่นดวย เชน ใหสามีคุณสวมถุงยางอนามัย หรือ งดการมีเพศสัมพันธในระหวาง นั้น และในแผงแรกๆอาจมีอาการคลื่นไสอาเจียน เมื่อกินไป 2-3 แผง อาการเหลานี้จะลดลงไปเองครับ พอหมดแผงแรกให เริ่มกินแผงใหมทันทีโดยรับประทานเม็ดแรก วนตามลูกศร โดยไมตองหยุดยา ถึงแมวากําลังมีประจําเดือนหรือไมก็ตาม อาจารย : ถาเกิดแผงแรกประจําเดือนไมมา และทานแผงที่สองแลว ประจําเดือนก็ยังไมมาอีก จะเริ่มแผง ใหมตอไปเลย หรือรอใหประจําเดือนมากอนแลวคอยรับประทานตอคะ นักศึกษา : ถาเกิดประจําเดือนไมมาติดตอกันนานอยางนี้ โดยเรารับประทานยาสม่ําเสมอหรือไมก็ตามใหหยุดยา และปรึกษาแพทยหรือทําการทดสอบการตั้งครรภ (ไมรูวาตอบถูกหรือผิด เพราะเคยอานมาเคาบอกวา......

เปนแบบ triple check จากนั้นจึงวางสารไวที่เดิม 6. เลือกกระดาษไข จะซอนหรือไมซอนดวยกระดาษธรรมดาก็ได แตถาซอนจะพับยากมาก 3. ชอนเขา 2 อัน และอาจารย 1 ทานคอยจับตามอง สิ่งที่ตองทํา : 1. mineral oil. glycerin สิ่งที่ตองทํา : Set อุปกรณ โดยจับ slap & spatula ที่ถูกตอง (ถาถนัดมือขวา ใหจับ spatula ดวยมือขวา และมือซาย จับดาม slab โดยใหขอบไมดานลางชิดกับขอบโตะ) หยิบซอง Calamine powder มาดู(1) เปดซอง ดูอีกที(2) เทออกจากซองลงตรงกลาง slab เสร็จแลวดูอีก ที(3) = (triple check) ใช Spatula บดสารกอน โดยจะหมุนเปนวงกลมจากตรงกลางออกไปดานนอกหรือ เปนเลขแปด แลวแตความถนัด (ทําใหเคาเห็นก็พอ อยาเสียเวลานานนะ) Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .000 แลวคอยกด off เพื่อปดเครื่อง ทําความสะอาดเครื่องชั่งดวยแปรงปดฝุนเบาๆ ขอเสนอแนะสวนตัวผูเขียน : Vanishing cream เปน cream ที่มีความขนเหนียว ตักแบงยาก จึงควรฝกหัดให ชํานาญ ในการสอบครั้งนี้ ผูเขียนใชเทคนิคโดยการปาดเนื้อครีมไป-มา ดวย spatula 2 – 3 ครั้งใหเนื้อครีมจับเปนกอนซะ กอน แลวจึงใช spatula ของมือขางที่ถนัด ตัดแบงจากกอนครีมที่ได และหยอนเนื้อครีมที่ตัดแบงมาใหสัมผัสกับเนื้อครีม ดานลาง จะชวยทําใหเนื้อครีมหลุดออกจาก spatula ไดงายขึ้นจะทําใหชั่งสารสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น ตัวอยางจุดวิกฤติ การคํานวณ การเลือกกระดาษไข spatula การดูลูกน้ําและการ Tare เครื่องชั่ง การทํา Triple Check การทําความสะอาดเครื่องชั่งในขั้นตอนสุดทาย เปนตน Self-conquest is the greats of victory. ใช Stainless spatula 2 อันชวยในการตักสาร แตกอนที่จะตักสารใหตรวจเช็คกอน 1 ครั้ง วาใช Vanishing cream ไหม หยิบขึ้นมาจะตักสารก็ตองดูครั้งที่สองวาใชอะเปลา ชั่งสารใหใกลเคียงคาที่ตองการแลวตองดูครั้งที่ สามอีกครั้งวาใชตัวนี้ไหม .การชนะใจตนเอง คือชัยชนะที่ยิ่งใหญที่สุด สถานีที่ 4 (ตอเนื่องจากสถานีที่ 3) โจทย : ใหเตรียม calamine cream ดวยเทคนิคที่ถูกตอง สถานการณ : อาจารย 1 ทาน. slab & spatula. Spatula 2 อัน. กระดาษชั่งแบบธรรมดา และแบบไข.000 กอนจากนั้นจึงเริ่มตักสาร 5. เปดเครื่องชั่งสาร รอใหตัวเลขขึ้นบนหนาปด กมหัวเลยไปดูลูกน้ําดานหลังวา อยูที่กึ่งกลางยัง? 4. วางกระดาษชั่งที่พับเรียบรอยแลวลงไป กด Tare รอใหตัวเลขขึ้น 0. หยิบกระดาษที่ชั่งสารเสร็จแลวออกมาจากเครื่องชั่ง กด Tare 1 ครั้งรอใหตัวเลขขึ้น 0. คํานวณปริมาณ Cream ที่ใช ในที่นี้คือ 10 -1 = 9 กรัม 2. calamine powder 1 ถุง.Comprehensive Pharmacy Review 126 OSPE สถานีที่ 3 ชั่งครีม โจทย : ใหชั่ง vanishing cream ตามที่ระบุ Calamine powder 1 g Vanishing cream add to 10 g สถานการณ : มีเครื่องชั่ง digital 1 เครื่อง.

) กระผมจัดยาใหทั้งหมด 14 เม็ดนะครับ (14 หรือ 12 ก็ไดนะ เพราะ วันที่ 7-8-910-11-12-13รวม 14 เม็ด เพราะหนังสือบอกวา 2-3 วันหลังหยุดยาประจําเดือนถึงจะมา) และในกรณีที่คุณตองการเลื่อน ประจําเดือนมากกวา 14 วัน หรือนานกวาควรใชยาเม็ดคุมกําเนิดชนิด 21 เม็ดหรือ 28 เม็ดจะเหมาะสมกวาครับ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University ....Comprehensive Pharmacy Review 127 OSPE จากนั้นจึงหยด Glycerin ลงไปประมาณ 3-4 หยดลงตรงกลางกองผงยา แลวบดผสมตอ ระวังไมให calamine powder ติดที่ดาม Spatula เยอะ ดวยการกดแบบปาดๆ 1-2 ทีกอนที่จะนํา Spatula ไปตัก vanishing cream ตัก Vanishing cream ที่อยูในกระทง มากองดานขาง slab โดยใช spatula เมื่อตะกี้นี่แหละ แบง Vanishing creamใหเทากับกองผงที่เตรียม บดผสมแบบ geometric dilution ในระหวางบดผสม ใหใช Spatula ปาดเนื้อครีมใหกองอยูตรงกลางแลวคอยบดผสมตอ ทําสลับกัน ระหวาง การบดผสม กับการเกลี่ยใหครีมอยูตรงกลาง เพื่อเนื้อครีมจะไดเปนเนื้อเดียวกันนะครับ เมื่อไดครีมที่เปนเนื้อเดียวกันแลว ใหปาดครีมมากองตรงกลาง ปาดสวนที่ติดตาม Spatula ใหอยูรวมกับ cream ดานลางใหเรียบรอย และบอกอาจารยวา “เสร็จแลวครับอาจารย” เนื่องจากวา Vanishing cream เปน o/w จึง (เปดจากหนังสือปฏิบัติการเภสัชกรรม4 จะเห็นวา vanishing cream มีสวนที่เปน water phase มากกวา oil phase) จึงใช Glycerin ถาเปน w/o ใหใช mineral oil แทน ตัวอยางจุดวิกฤติ การเลือก levigating agent Triple check เทคนิคการบดผสม สถานีที่ 5 เลื่อนประจําเดือน โจทย : ใหอธิบายการรับประทานยาเม็ดคุมกําเนิด เพื่อใชในการเลื่อนประจําเดือน สถานการณ : มีอาจารยอยู 1 ทาน กับยาเม็ดคุมกําเนิด ( Primolut-N®)ที่โตะ 2 เม็ดในซอง zip นักศึกษา : สวัสดีครับ ผมเภสัชกร. (ซักประวัติเพิ่มเติม เชนไมทราบวาเคยรับประทานมากอนไหมครับ/โรค ประจําตัว/ประจําเดือนมาสม่ําเสมอไหม วันไหนมา อีกกี่วัน ?น้ําหนักเทาไหรครับ เปนตน) อาจารย : น้ําหนัก 45 กิโลกรัม/ อีก3 วันประจําเดือนถึงจะมา คือตองการเลื่อนประจําเดือน ใหมาประมาณวันที่ 15 (วันที่สอบคือวันที่ 7) นักศึกษา : งั้น ใหรับประทานยาเม็ดคุมกําเนิดในวันนี้เลยนะครับ (เพราะตองกินกอนประจําเดือนมา 2-3 วัน) โดยรับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง หลังอาหาร เมื่อหยุดยา 2-3 วัน ประจําเดือนจะมาตามปกติ อาจารยถามวา จะตองกินกี่เม็ดดีคะ นักศึกษา : (ใชเวลาคิดแปบนึง..

ไมมีครับ สถานีที่ 7 ใหตวงสาร โดยการ Calibrate โจทย : ให calibrate dropper (กําหนดใหเทากับ 0. เขียนการคํานวณในกระดาษกอนวา. 2 ml ใชเทากับ .. เครื่องคิดเลข. หยด เทคนิค i. เลือก Cylinder ขนาด 5 ml ii.. นักศึกษา : คา LDL ใชไหมครับ อาจารย : ใชแลวครับ แลวจากผล lab ที่ใหมาพอบอกไดไหมครับ นักศึกษา : ไดครับ (ที่โตะมีกระดาษและเครื่องคิดเลขใหดวย โดย TC = LDL+HDL+VLDL โดยที่ VLDL = TG/5 แทนคาจะได LDL = 129 อาจารย : คาที่ไดผิดปกติไหมครับ นักศึกษา : คา LDL ปกติคือ ต่ํากวา 100 ซึ่งของแฟนคุณคอนขางสูงนิดนึงนะครับ สวน Triglyceride ก็สูง ปกติ คือต่ํากวา 150 และ cholesterol ก็สูง ซึ่งปกติคือนอยกวา 200 ครับ อาจารย : เออ.แลวคา Triglyceride สูงๆ นี่ควรทานยาอะไรดีครับ (ดูสิถามได) นักศึกษา : เปนยาลดไขมันกลุม fibrate เชน Gemfibrozil ซึ่งมีประสิทธิภาพในการลดระดับ Triglyceride ไดดี ครับ (ไมรูวาตอบตรงกับที่อาจารยเคาถามไหม) อาจารย : คือแฟนผมเคากลัวมากเลยนะครับ มีขอแนะนําในการปฏิบัติตัวไหมครับ นักศึกษา : ก็ตองควบคุมในเรื่องของอาหาร รับประทานอาหารประเภทไขมันในปริมาณที่พอเหมาะ ไมใชวาใหงด ทานไปเลย รับประทานผักหรืออาหารประเภทเสนใยดวย และควรใชน้ํามันพืชแทนน้ํามันสัตวในการประกอบอาหาร นักศึกษา : ไมทราบวาตอนนี้รับประทานยาอยางอื่นดวยไหมครับ เพราะยาบางตัวทําใหระดับ Cholesterol สูงขึ้น ไดดวย (เชน ยา Steroid เปนตน) อาจารย : ออ... 10 ml ขอนี้ตั้งสติครับ เก็บเต็มๆ เลย 10 คะแนน โดย...4 ml ใชเทากับ ....... หยด ถา 0. dropper และ Cylinder ขนาด 5...Comprehensive Pharmacy Review 128 OSPE สถานีที่ 6 แปลผลทางหองปฏิบัติการ โจทย : ใหแปลผลของ lipid profile ที่เขียนวางไวที่โตะ และใหคํานวณหาคา LDL ดวยนะ Total cholesterol 210 Triglyceride 180 HDL 45 อาจารย : ผมมีเรื่องที่จะปรึกษาครับ คือไปหาหมอมา และไดรับประทานยาเยอะแยะเลย มีคา lab มาใหดูดวย ครับ ชวยดูใหหนอยไดไหมครับ วามันผิดปกติไหม นักศึกษา : ไมทราบวาผล lab ที่นํามานี่ของคุณหรือเปลาครับ อาจารย : ไมใชครับ เปนของแฟนผมเอง และผมไดยินคุณหมอพูดถึงคาอะไรซักอยางนะ ผมจําไมได.4 ml ) สถานการณ : มีกระดาษ... จับใหถูกวิธี นิ้วโปงจิกที่ขีด 2 ml สวน 4 นิ้วที่เหลือใหรวบที่ฐาน Cylinder ตั้งใหตรง และให ขีด 2 ml อยู ในระดับสายตา Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University ....

. นับจํานวนหยดใหถูกตอง (อาจารยจะ check ตอนที่เราคํานวณเสร็จ) vi.. iv. บอกอาจารย. จะแหยหรือหยอน ก็ได โดยใหปลายหลอดหยดเขาไปภายใน Cylinder ใหอยูในระดับที่ใกลกับ 2 ml อยาสูงเกินไปและอยูตรงกลาง ระวังอยาใหปลายหลอดหยดสัมผัสกับผิว cylinder เพราะจะไดจํานวน หยดที่ผิดพลาดได v.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 129 iii.. รับประทานยา ACEI (Enalapril) (ผลขางเคียง คือ ไอ) 9 (แนวคําตอบ : เพื่อตองการใหเราสงตอแพทย เพื่อปรับขนาดยาหรือเปลี่ยนชนิดของยา ในระหวางนี้ควรทํา อยางไร จายยาดีไหม ตัวไหนดี 9 (ตอนที่สอบ ไดจายยา Dextromethorphan 1×3 เพื่อบรรเทาอาการ เพราะญาติผูปวยบอกวาไอมาก ทําให นอนไมหลับ และเราก็บอกใหไปพบแพทย (ขอมูลตรงนี้ไดสอบถามผูรูหลายทานบอกวา ไมจําเปนตองจาย ยา Dextromethorphan เพราะวาผลจาก bradykinin ที่คั่งในรางกาย แตตองใหพบแพทยเพื่อปรับขนาดยา หรือเปลี่ยนกลุมยาใหมแทน) สถานีที่ 9 ยาควบคุมพิเศษ ยาอันตราย 9 สถานการณอยูในรานขายยา 9 มีอาจารย 1 คนนั่งประจําอยูที่โตะ 9 อาจารยมาขอซื้อยา 2 ตัวเปนยาลดความอวน คือ Phentermine ที่เรารูอยูวาขายไมไดเพราะเปนวัตถุออก ฤทธิ์ตอจิตประสาทประเภท 2 แมจะมีใบสั่งแพทยก็ตาม (ถาไมรูก็เปด MIMs ได) 9 สวนอีกตัวไมรูอะ ก็เลยตองเปด MIMs จึงรูวาเปนยาอันตราย สามารถขายได 9 (แตเราไมแนะนําใหซื้อรับประทาน แตแนะนําใหดูแลควบคุมอาหาร หลีกเลี่ยงอาหารประเภทไขมันสูงออก กําลังกาย รับประทานอาหารประเภทผักและเสนใย เปนตน – – – – – – – – สถานีที่ 10 การนับเม็ดยา Paracetamol tablet 100 เม็ดดวยถาดนับเม็ดยา มีกระปุกParacetamol และกระปุกยา CPM Triple Check ควรเช็ดถาดดวยสําลีเปลา เพราะถาชุบ Alc จะเสียเวลารอใหถาดแหง เดี๋ยวจะไมทันเอาไดครับ นับเม็ดยาครั้งละ 5 เม็ด จนครบตามจํานวน นับจํานวนใหถูก เพราะอาจารย Check ไดจากน้ําหนักที่ชั่ง ตองใหแมน เลือกภาชนะ โดยดูจากจํานวนเม็ดยา กะดวยสายตาได และปดภาชนะใหเรียบรอย ในระหวางที่เทลงกระปุก ถาเม็ดยาบางเม็ดหลน ใหทิ้ง อยาเก็บเขามาใส และใหตักเม็ดยาใหมจาก กระปุกแทน เทคนิคตางๆ สามารถอานรายละเอียดในหนังสือคูมือที่ขายพรอมระเบียบการ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .Net ๆ เนื้อๆ เอาใหไดเต็ม 10 นะครับ สถานีที่ 8 ผูปวยมาขอซื้อยาแกไอ 9 จากการซักประวัติเพิ่มเติม : คุณพอเปนคนที่มีอาการไอ ไมใชตัวเคาเองที่เปน.. มีโรคประจําตัว เปนความ ดันโลหิตสูง..แคนี้.. แทนคาที่ไดในสมการที่เราเตรียมตั้งแตทีแรก vii. ใช Dropper ดูดสาร โดยใหบีบลูกยางไลอากาศออกกอน จากนั้นจึงคอยจุมหลอดลงไปในขวดใสสาร ดูด สารขึ้นมา.

Emulsion.พี่บอย(จรัส). capsule(Soft or Hard).Martindale. คนไข จํานวน ชนิด ฯลฯ ตรง นี้ตองอาศัยความไว ฝกการสังเกต ไดคะแนนแนๆ แตตองไว เขียนทุกอยางที่ไมตรงกันพรอมทั้งแกไข เขียนฉลากยา และ ฉลากชวย เชน กินหลังอาหารทันที(NSAIDs). Lozenge. ยาสามัญประจําบาน. ยาอันตราย. ใน 100 ml มี KI 2 g ถาเตรียม 50 ml ใช KI (50×2)/100 = 1 g (ตอนที่สอบคิดอยางนี้ แตไมรูวาถูกหรือเปลา?) ¾ พับกระดาษชั่ง เขียนชื่อยา และชั่งใหไดใกลเคียงกับที่คํานวณได ¾ ไมควรตักกอนใหญๆ เพราะสถานีตอไป ตองนํามาละลาย มันจะเสียเวลาในการละลาย สถานีที่ 12 การละลาย KI ตามปริมาณที่กําหนด (ตอเนื่องจากสถานีที่31) 9 บนโตะมีบีกเกอรและ Cylinderหลากหลายขนาดใหเลือก. Suspension. กระปุกยาที่ใส KI.พี่ชล (RSU) Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .USP เปนตน ถามรูปแบบยา เตรียม: Tablet. ยาหยอดตา อานใบสั่งยา ฯลฯ By พี่พุ.pills เปนตนถามประเภทของยาตามกฎหมาย : ยาควบคุมพิเศษ.Drug information. หามทานคูกับยาลดกรด (Cimetidine) การใชยาและการเก็บยา : Antibiotic dry syrup.เกิดจากการกินยากลุม ซัลฟา 9 และคุณหมอก็บอกตอวาในกรณีนี้ คนไขทานยา Bractrim ® มาครับ 9 10 คะแนน เห็นๆ สถานีที่ 14 เช็คความถูกตองของใบสั่งแพทย (โทรหาคุณหมอ) 9 ในโจทยบอกวา คนไขมีภาวะโรคหัวใจและหลอดเลือดและไดรับยา ดังนี้ 9 ใบสั่งยา Nifedipin SR กิน ½ เม็ด (แนวคําตอบ : หักแบงไมได) 9 ใบสั่งยา ASA 1× 3 (แนวคําตอบ: รับประทานครั้งละ 1 เม็ดวันละครั้งหลังอาหารทันที) 9 แคนี้ ได10 คะแนนเห็นๆ จะไมเอาเลยเชียวเหรอ สวน 11 สถานีที่เหลือ จะเปนเขียนตอบ แบงเปน เปดหนังสือ 3 สถานี หนังสือที่ออกประจํา: MIMs.พี่ชาติ.ยาเสพติดใหโทษ ตรวจสอบความถูกตองของยาที่จัดใหกับคนปวยและใบสั่งยาที่แพทยใหมา : ชื่อยา. น้ํากลั่น 9 เท KI ที่ชั่งมาใสใน บีกเกอรเล็ก 9 ตวงน้ํากลั่นมาประมาณ 2/3 (คิดอยางคราวๆ) ดวย Cylinder มาละลาย จนผงยาละลายหมด 9 เท Solution ที่ไดลงใน Cylinder และ rins บีกเกอรดวยน้ําที่เหลือ และปรับปริมาตร สถานีที่ 13 คุยกับคุณหมอ 9 ที่โตะ มีรูปคนไขที่มีอาการแพยาอยางรุนแรง ปากพอง ผื่นขึ้น มีแผลสด เลือดออก 9 หมอถามวารูปที่เห็นเคานาจะเปนอะไร . Stirring rod.เครื่องชั่ง Digital.Comprehensive Pharmacy Review 130 OSPE สถานีที่ 11 การชั่งสาร KI 2 % ในตํารับ 9 อาจารย 1 คน .มีประวัติกินยาฆาเชื้อมากอน เคานาจะกินยาตัวไหน 9 ตอบ: เคาเปน Steven Johnson Syndrome. เครื่องคิดเลข+กระดาษทด.

Comprehensive Pharmacy Review

OSPE

131

OSPE 2549/1
1.
-

แยกประเภทของยาตามกฎหมาย
Paracetamol 10 เม็ด
lomotil
lorazepam
Enalapril
prednisolone cream

2. นับ Paracetamol 100 เม็ด เลือกภาชนะที่เหมาะสม
3. อธิบายวาทําไมยาAmoxy Dry syrup ถึงตองผสมน้ํากอนใช และทําไม Indocid capsule ถึงมีเม็ดเล็กๆ อยูใน
capsule
4. อธิบายวิธีการใชยาหยอดจมูก Oxymet
5. ชั่ง KCl มีการคํานาณ % กอนชั่ง
6. ทํา KCl Solution 30 ml
7. คํานวณ 95% alcohol เปน 70% alcohol
8. เตรียม 70% alcohol จาก 95% alcohol ปริมาตร 30 ml
9. เปดหนังสือ เพื่อหา Dose ในผูปวยโรคหัวใจ ของยาอะไรจําไมไดแลว เปดจาก Drug information
10. ผูปวยมาขอซื้อยา Isotretrinoin ในรานขายยา บอกวาจะแตงงานอีก 1 เดือน
11. จายยา Theophylline ตามใบสั่งยาบอกอาการขางเคียงอยางนอย 3 อยาง
12. ชั่ง vanishing cream มีการคํานวณ ปริมาณกอนชั่ง
13. ทํา Calamine cream
14. มีการคํานวณปริมาณยา paracet syrup ที่ตองจายวาจะจายแบบ ชอนชาหรือแบบDropper ดี โดยโจทยจะบอก
น้ําหนักเด็กมาใหคํานวณปริมาณที่ตองให

Pharmacy Student Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review
15.
-

OSPE

จับผิดใบสั่งยา มี
ซองยาชื่อผูปวยไมตรงกับใบสั่งยา
Norfloxจายแบบ 400 mg แตในซองจัดแบบ 200 mg ให
Buscopan plus แตจัดแบบ Buscopan แบบธรรมดาให

16. ใบสั่งยามีปญหาโทรปรึกษาแพทย
Rx
- Diclofenac 100 mg ½ x 2
- Antacid
1x3
17.
-

132

10 เม็ด
20 เม็ด

มีแผน nitroglycerine 1 แผน ไมบอกวาเปนยาอะไร แลวก็ถาม
เปนยาอะไร
ขนาดกี่mg
ใชเพื่ออะไร
ทําไมถึงทํารูปแบบนี้
วันหมดอายุเทาไหร

18. อธิบายการใช Isodril แบบอมใตลิ้น
19. การใชยาเหน็บทวารหนัก
20. เปดหนังสือโดยโจทยบอกชื่อการคามา จาก Mims
21.
-

ใหบอก รูปแบบของยา มี
Acetylcysteine
calamine lotion
nifedipine soft capsule

22. เปดหาคาการละลายของยาจาก Martindale
23.
24.
-

เขียนฉลากยา มี – Bactrim - Paracet
ยาตัวใดบางที่ขายไดโดยไมตองมีใบสั่งแพทย
Loperamide
Enalapril
Brown mixt 180 ml
Diazepam

Pharmacy Student Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

133

OSPE

OSPE 2549/3
สถานี ที่ 1
พัก
สถานี ที่ 2
รูปแบบยา ใหเขียนแบบเทคนิคอลเทอม พูดงายๆคือหามเขียนภาษาไทย
มียา 5 ตัวดังนี้
1. ยาอะไรไมรู ลักษณะ
ขาวๆแบนๆ มีเลข 100 ตรงกลาง
พี่ตอบวา Suppositories วงเล็บอีก วา Vaginal Tablet กลัวไมไดคะแนนเลยเขียนไป 2 อันเลย
2. ENO อาจารยฉีกซองใหเห็นผงยา พี่ตอบวา Effervescent Powder
3. ยาอมยี้หอ SARGITA มั้ง คลายๆ มายบาซินอะ พี่ตอบวา Lozenges
4. ยาขับลม อันนี้สติ๊กเกอรที่ปดทับรูปแบบยามันบางเลยอานออกวาเปน Mixture
5. ยาฉีดผงแหงในขวด vial พี่ตอบวา Dry powder for injection
สถานีที่ 3
ยาเทคนิคพิเศษ
- พี่ทองยาเทคนิคพิเศษที่สภากําหนดไดทุกอยางจนขึ้นใจแตออก MDI อันเดียวพอมาถึงสถานีนี้ แม
เจา เกิดมาเพิ่งเคยเห็นเนี่ยะแหละ พี่ไมเคยเหนมากอน เปน NTG แผนแปะ อาจารยบอกใหอธิบาย
วิธีใชพรอมผลขางเคียง
สถานีที่ 4
ยาตามกฎหมาย
- สถานีนี้ อาจารยแสดงตนเปนลูกคามาขอซื้อยา Diazepam
- ตาม ที่เรียนเลย ไมขายแตจาย atarax
สถานี ที่ 5
DIS เภสัชสนเทศ
- เห็นหนังสือแลว ไมตอง คิดไรมาก เปดหนังสือ ใหเร็ว ใหไว เพราะ ตองเอามาเขียนอีก
- ขอนี้โจทยถามวาหมอโทรมา ใหหา Dose / regimen ของ Interferon 2B
- มีหนังสือให 2 เลม
- Druginformation Handbook กับ Injection Drug อะไรสักอยางเลมหนาๆๆ มากๆๆ
- เอกสารอางอิงไมตอง แบบ Vancouver ก็ไดนะ มันจะเปนรูปแบบนี้เลย
ตัวอยางกระดาษคําตอบ
ขอความ…………………………………………………
……………………………ประมาณ 4-5 บรรทัด
คนไดจากหนังสือ………………………
ปที่……….หนา………………………
สถานีที่ 6
สถานี ที่ 7

พัก
คํานวณ Aliquat
- มีกระดาษคําตอบใหคํานวน
- โจทยถามวาจะเตรียม Tetracyclin 2 % 25 ml จะตองใช Tetracyclin 250 mg กี่ แคปซูล
- ไมรูโจทยถูกรึเปลานะ แตตอบ 2 แคปซูลอะ

Pharmacy Student Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review
สถานีที่ 8

OSPE

134

เตรียมยา tetracycline
โจทยสั่ง ใหเตรียม สารละลาย Tetracyclin 25 ml 2 %

อุปกรณที่มีให
-

ขวดใสยา Tetracycline
ชอนเขา แทงแกวคน
บีกเกอรทุกขนาด
กระบอกตวงมีทุกขนาด
บีกเกอรใสน้ํากลั่นใบใหญๆๆหนอย
ดรอปเปอร
กระดาษโจทยบอกคาการละลายของ Tetracycline

-

พับกระดาษกรอง
โจทยสั่งพับใหใส
พับจีบ พี่พับ 16
อาจารยบอกใหพับ 32
กรี๊ดๆๆ ทําไมเปน ซอมมาแค 16
เถียงอาจารยตอ ที่อานมาใหพับอยางนอย 16 มิใชเหรอ
อาจารยสั่งใหพับตอ
พับตอไดแค 28 จีบไมเสร็จ หมดเวลา
เดี๋ยวคราวหนาหนูจาพับ 64 กลีบ แบบปดตามือไขวหลังใหอาจารยดู

สถานี ที่ 9

สถาน ที่ 10

กรองน้ํายาใหใส
อุปกรณที่มีให
- กรวยกรอง
- บีกเกอร
- หลอดหยด
- น้ํากลั่น
- ที่ตั้งกรวย
- สารละลายจากฐาน 8

สถานีที่ 11

สถานีนี้ก็ ควายอีกแลว
- พี่นะแหละ ควายเอง
- งายมากๆ แตทําผิด
- โจทยบอก regimen มาให
- Amoxy เด็ก 20 mg/kg q 8 hr มีขวด amoxy 125mg/5ml ใหเขียนฉลากยา
- ถาใหทําตอนธรรมดาก็ทําไดแหละ แตพี่คํานวณผิด--- จบเหเลย

Pharmacy Student Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

135

OSPE

สถานีที่ 12
ขอนี้มีพารา เด็ก 2 ขวด คือ พาราไซรับ กับ พารา ซัซเพนชั่น
ใหบอกความแตกตางใหกับอาจารยฟง
สรุป คือ ทําไมได จบ ชีวิต อาจารยใบใหสุดพลังนะคะแตพี่โงเอง ตอบไมได
สถานีที่ 13
พัก
ไมคิดไรแลว ในหัวคิดแตวากูตายแนแลว….นึกอยางเดียวเมื่อไหรจะเสร็จอยากกลับเชียงใหม อยากรองไห
สถานีที่ 14
ชั่งอะไรซักอยางแหละ เหนียวๆ ครีมไรไมรู
สถานีที่ 15
slap + spatula
- มี glycerin/ mineral oil ใหเลือก….
สถานีที่ 16
นับเม็ดยา
- นับ คอเฟนิรามีน 90 เม็ด
- โจทยมี พารา + คอเฟ ใหเลือก คงไมมีใครหยิบพลาดหรอกนะ
- นับไปเถอะ เพราะ ยังไงก็ถอดใจแลว
- นับเสร็จเลือก ขวดใสอีกนะ มี เล็ก กลาง ใหญ และ ก็ ใหญยักษ
- ใสขวดเสร็จอาจารยก็เอาไปชั่งตรวจความถูกตอง
สถานีที่ 17

สัมภาษณ/สงตอผูปวย
- อาจารยมาขอซื้อยาคลายกลามเนื้อแบบวาปวดขามาก
- ที่โตะจะบอกอยูแลววา เปนการสงตอผูปวย
- เพราะฉะนั้นพี่วามันตองมีอาไรมากกวา ปวดขาแน
- ตอนแรกพี่จะเดาวาเปน ดีวีที
- ซักไปซักมา ปรากฎวา กินยา atorvastatin อยู
- สงตอหมอ จบขาว

สถานที่ 18 ใหเราบอกหมอวายาที่จายมีปญหาอะไร
ยาที่จายมี
1. Marvilon 28
2. Doxycyclin
คียเวิรดคือ อาจารยอยากใหเราพูดวา … หมอจายไปเพื่ออะไร แคนั้นอะ แอบงง อยู อาจารยแสดงเปน
หมอนะ พี่ก็บอกใหเปลี่ยน ดอกซี่ อาจารยก็ไมยอมเปลี่ยน บอกวาเปนอินดิเคชั่นที่ตองใชดอกซี่อยาง
เดียว พี่ก็ อยากบอกวาแลวแตอาจารยเตอะเจา บะยุงตวยละ พี่ก็อธิบายไปเรื่อย เหมือน อาจารยไม
พอใจในคําตอบนะ พี่เลยพูดวา คุณหมอคับแลวคุณหมอจาย ดอกซี่ไปเพื่ออะไรเหรอคับแลวอาจารย
เหมือนพอใจในคําตอบแลว ก็เหมือนจะจบบทสนทนา พี่ก็ถามวาอาจารยครับผมลืมอะไรไปไหมครับ
อาจารยก็เลยยอนวาแลวคิดวาเราลืมอะไรละ พี่ก็ - -“ …. ก็เลย เงอ …
สถาน ที่ 19

DM
ใหบอกการสังเกตอาการ Hypoglycemia พรอมบอกวิธีปฏิบัติตน

Pharmacy Student Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review
สถานีที่ 20

OSPE

136

เปดหนังสือ DIS อีกแลว
ขอนี้เปด Remington นะ หา วา Polibase คืออะไรประมาณเนี๊ยะ
แปลภาษาอังกฤษไมออกลอกมาทั้งพารากราฟเลย
กระดาษคําตอบก็เหมือน ขอ ที่ผานมา
ขอนี้มีหนังสือวางไวให 3 เลมคือ
1. Remington 2. Mims 3. อะไรไมรู
พี่เปด แต รีมิงตันขอเดียว เกมาก เปดเจอดวย แตมันซอนตัวอยูตองตามไปขุดมาตอบ

สถานที่ 21
ผูปวยหญิง นําผลตรวจทางหองปฏิบัติการมาใหเราดูซึ่งเปนเภสัชกร ใหหาคําแนะนําและวิธีปฏิบัติตนที่เหมาะสม
ผลตรวจของนาง………………………………….
AST
30 (0-35)
ALT
……….(จําไมไดแตอยูในชวงปกติ)
AntiHAC negative
AntiHBS negative
AntiHCS negative
โดยหลักการ อาจารยอยากใหเรา
- อธิบาย คา แล็ป
- ใหกําลังใจแกผูปวย
- บอกสาเหตุการติดตอ
- การปองกัน การปฏิบัติตน
- อันนี้เหมือนเปน คียเวิรดขอนี้นะ คือ อาจารยชว ยพี่มากเลยวาขาดอะไรไปในการปองกันไมให
ผูปวยเปน (ฉีดวัคซีนปองกัน แตมันตื่นเตน คิดไมออกมันติดปากแตคิดไมออกเลย อะ พอกิ่งหมด
เวลาดังนึกออกรีบบอกอาจารยเลย) ออ ตอนซักประวัติตองซักดวยนะวาทําไมผูปวยถึงไปตรวจ
อาจารยก็เลยบอกวา แฟนเปนพาหะ
สถานีที่ 22
พัก
สถานที่ 23 ซักประวัติ
- ไมมีอะไรใหเลย
- ใหเราซักประวัติอาจารย ซึ่งเปนผูชายนะ
- ซักไปซักมาปรากฏวาเปน Cystitis พี่ก็ถามเผื่อเช็ควาเปน BPH แตอาจารยก็บอก อายุ 26 ไมมีโรค
ประจําตัว ไมมยี าที่ใชรวม พี่ก็เลยวาเปนกระเพาะปสสาวะอักเสบละกัน
- ซักประวัติตามที่เรียนมาแหละ
- แตไมตองจายยา แตพี่สะเหรอจาย เห็นอาจารยเขียนวาพี่ได 10 ก็ดีใจแลวอะ

Pharmacy Student Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

OSPE

137

สถานีที่ 24 ระบุประเภทยาตามกฏหมาย
ใหเอาแต อักษรหนา ยา มาใสในชองวางนะ
A - ORS องคการ 1 ซอง
B - ambroxal 1 แผง 10 เม็ด
C - Bromhexine 1 แผง 10 เม็ด
D - Disento 1 แผง 4 เม็ด
E - Paracetamol 1 แผง 10 เม็ด

กระดาษคําตอบ
ประเภท
ยาอันตราย
ยาแผนปจจุบันบันจุเสร็จ
ยาสามัญประจําบาน

ยา
BCD
E
A E (นี่คือ คําตอบของพี่สงสัยจาผิดนะ)

สถานีที่ 25 ยาเทคนิคพิเศษ
- อาจารยนําใบสั่งแพทยซึ่งไดรับครั้งแรกมาใหเราสอนวิธีใช MDI
สถานที่ 26 จับผิดยา
- มีซองยาให 2 ซอง คูกับใบสั่งยา แลวใหบอกวาผิดอะไร แลวบอกวิธีแก
- เพื่อประโยชนสูงสุดแกนองๆ พี่จะแสดงกระดาษคําตอบที่พี่คาดวาเหมือนของจริงมากที่สุดใหดูตาม
ขางลางนี้นะ
ชื่อ…(ดีใจที่เกิดมาชื่อ+นามสกุลสั้นก็คราวนี้แหละ)………เลขที่สอบ…(3ตัวหนา)…………..
ที่
1
2
3

สิ่งที่ผิด

แกไขเปน

ใบสั่งแพทย
Amoxy+K.clavulonate 500 mg q 8 hr pc
Chloramphenicol eye drop O.U
ซองยาที่จัดมาให
- Amoxy 250
- Amoxy เวลาทาน ผิด
- Amoxy ไมระบุใหทานติดตอกันจนหมด
- Chloram ไมบอกใหเก็บในตูเย็น
- วิธีแกไขก็ตรงกันขามกับที่ผิดนั่นแหละ

Pharmacy Student Rx’24

#20
#1

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

OSPE

138

สถานีที่ 27
พัก
สถานีที่ 28 การขายยาตามกฏหมาย
- มีเครื่องคิดเลขให 1 เครื่อง
- มีตาราง BMI ให ไมบอกก็รูวาตองทําอะไร --- อาจารยมาขอซื้อยาลดความอวน ถามไปถามมาบอกวาอยากได Phentermine
- ก็โมไปเรื่อยเลยนะวาเปน P2 แลวก็แนะนําวิธีลดความอวนแบบอื่น

สถานนี ที่ 29 เขียนซองยา
… กินยาติดตอกันจนหมด
ชื่อผูปวย…………….………………
…. ทานแลวอาจงวงนอน
ชื่อยา………………..วันที่…………
….ทานเฉพาะมีอาการ
สําหรับ……………………………..
….ทานกอนอาหาร 30 นาที
รับประทานครั้งละ…………เม็ด/ซอง/มิลลิลิตร
….ไมควรทานพรอมยาลดกรด
วันละ….. เวลา …..กอนอาหาร ….หลังอาหาร
…..อะไรไมรูอีกซัก 2-3อยางแหละจําไมได
…เชา …เที่ยง …บาย …เย็น ….กอนนอน
ยาที่แสดงไว
1. Roxithromycin 150 mg
2. Actifed อยางละแผง
สถานีที่ 30
พัก
A. สถานี ที่ 31
ประเภทยาตามกฎหมาย
- พนักงานนําตัวอยางยามาใหเพื่อที่จะจัดยาเขาตูยาของโรงงาน ใหบอกประเภทยาตามกฎหมายแลว
ก็ บอกวาเภสัชจายไดหรือไมไดถามาซื้อโดยไมมีใบสั่งแพทย โจทยเคลียรดี
- ตัวอยางยา มี 5 ตัวดังนี้
1. ยาแกไอน้ําดํา 1 ขวด 60 มล
2. Phenylbutazone ใสขวดสีชามา
3. Lomatil อันนี้พี่เหนแผงมันแลวนึกวาเปน Dramamine ดีนะ ที่ไหวตัวทันทวนซ้ําก็เลย แกใหม
4. Prednisolone Cream
5. Dexamethasone เม็ด
ตัวอยางกระดาษคําตอบ แบบนี้เลย เช็คใหพี่ดวยนะเผื่อวามันจาถูกเพิ่มขึ้น
ที่ ประเภทยาตามกฎหมาย
เภสัชจายได
ไมได
1
ยาสามัญประจําบาน
+
2
ยาควบคุมพิเศษ
+
3
ยาเสพยติดใหโทษประเภทที่ 3
+
4
ยาอันตรายที่ใชภายนอก
+
5
ยาควบคุมพิเศษ
+
By พี่สมชาย 127 CMU

Pharmacy Student Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

139

OSPE

OSPE 2550/1
By P’ Phung
สถานีที่ 1 เปดหนังสือตองการยาในอเมริกาที่ชื่อAdvil®ซึ่งไมมีอยูในเมืองไทยใหเปดหาชื่อgeneric แลวก็ดูชื่อการคาใน
ไทยมาสองชื่อ มีหนังสือ martindale,mims และ drug information handbook
แนวคิด ใหเปดหาชื่อยาในหนังสือเลมอื่นที่ไมใช MIMS. นะจะ เพราะใน MIMS จะมีแตยาที่มีใน Thai แตแนะนําใหเปด
ใน Drug Information จะงายกวา ASFH เพราะเลมเล็ก เปดงาย เราคุนเคยจะไดเปดทันรีบเปด และเขียนเร็ว
ๆ นะพอได Generic Name แลวก็ไปเปดหา Trade Name ใน MIMS อีกที
สรุป
ลองเปดจากmartindaleกอนหาชื่อgeneric ไดวาเปนibuprofenแลวเปดจากmimsหาเกี่ยวกับชื่อการคาในไทย
ชื่อ...................................................................เลขประจําตัว
Generic Name
เปดจากหนังสือ..........................
.............................
Edition………………………...
ปที่พิมพ...............หนา..............
Trade Name
1. .............................
2. ………………….

เปดจากหนังสือ..........................
Edition………………………...
ปที่พิมพ...............หนา..............

สถานีที่ 2 อธิบายการใชยา Isosorbide Dinitrate (Isodil) SL จํานวน 30 prn.
แนวคิด ตองรูวา SL = Sublingual เปนยาอมใตลิ้น ก็บอกอาจารยที่อยูประจําสถานีตามขั้นตอนคือ
1. แนะนําตัววาเราเปนเภสัชกร “ดิฉันเภสัชกร.............”
2. ยาที่คุณไดรับคือยา ISDN กี่ mg เปนยาอมใตลิ้น เพื่อบรรเทาอาการปวดเคนหัวใจ
3. วิธีใช ใหอม 1 เม็ดใตลิ้น เมื่อมีอาการปวดเคนหัวใจหากอาการไมดีขึ้นภายใน 5 นาที ใหอมอีก 1 เม็ด อม
ได 3 เม็ด เม็ดที่ 2 ถาไมดีขึ้นเตรียมตัวสงรพ. ใหอมเม็ดที่ 3 บนรถ ไปดูเพิ่มวาเคี้ยว กลืน หรือบวน
น้ําลายไดหรือไม อาจถามอยางอื่นอีก ex เปนยาสําหรับโรคอะไร
สถานีที่ 3
ใหคํานวณขนาดการจายยา Amoxycillin (125 mg/5mL) 60 mL ใหแกเด็ก อายุ 6 ขวบ หนัก 15
กิโลกรัม (ขนาดการใช 25 mg/kg/d) ใหตอบวาตองจายยาใหเด็กอยางนอยที่สุดกี่ mL แลวตองจายยากี่ขวด และ ระบุ
วิธีการรับประทาน
สถานีที่ 4
คํานวณวาถาจะเตรียม Chlorhexidine solution 1 %w/v จํานวน 30 mL จาก Chlorhexidine Stock
solution 10 % w/v จะตองใช Chlorhexidine Stock solution กี่ mL
แนวคิด จะตองเขียนวิธีคํานวณลงไปในกระดาษดวยวาคิดคําตอบมาไดอยางไร
Ex จากสูตร
N1V1
= N2V2
10 x V1 = 1 x 30
V1 = 3 ml
แลวตองเอาคําตอบที่คํานวณไดไปเตรียมในสถานีถัดไป

Pharmacy Student Rx’24

Khon Kaen University

Comprehensive Pharmacy Review

140

OSPE

สถานีที่ 5 เตรียมน้ํายาบวนปากที่คํานวณจากสถานีที่แลว
แนวคิด ตองพยายามทําตาม technique นะจะโดยบนโตะจะมีอุปกรณใหเพียบเลือกใชใหถูก
1. มองหา Chlorhexidine 10% --- เปดขวดวางฝาหงาย --- ดูฉลากอีกรอบ ---- ถือใหฉลากอยู
ในอุงมือ
2. เทลงใน Cylinder 10 ml จํานวน 3 ml. คอย ๆ ถาหกใหรีบเช็ดแลวคอยรินตอ ไมตองเทลง beaker
กอน เทใส Cylinder นะจะ
3. เทสาร 3 ml ลงใน beaker 50 ml เพราะเราจะทํา 30 ml ใหเลือก beaker ที่พอดีไมใหญ – เล็กเกิน
4. ตวง H2O ประมาณ ¾ ของตํารับ คือ ประมาณ ¾ x 27 = 20 ml โดยใช Cylinder 25 ml
5. เทน้ําที่ตวงไดใส beaker ที่ใสสารไว ---- ใช stirring rod. คน
6. เทใส Cylinder 30 ml (ถาไมมกี ็ใช 50 ml.) แลวใช H2O ปรับปริมาตรใหครบ 30 ml. (อยาลืม rinse beaker
มาเพื่อปรับปริมาตรดวย)
7. เทใส beaker แลวใช stirring rod คนใหเขากัน --- ถามอาจารยวาใหเทใสภาชนะรึเปลา เปนอันเสร็จ รีบ
หนอยแตไมตองรน ตั้งสติดี ๆ นะจะ
สถานีที่ 6 ใหนับเม็ดยา Paracetamol 500 mg # 90 ใสภาชนะที่เหมาะสมโดยไมตองเขียนฉลากจา
แนวคิด สถานีนี้ไมยาก ควรทําใหไดเต็มกันทุกคนนะจะนอง ๆ
1. หยิบยาใหถูก
2. เช็ดถาดนับยาใหสะอาด
3. เทยาลงถาดโดยปดชองวงกลมไวกอน (ดูยา 3 ครั้ง วางฝาขวดยาหงาย)
4. คอย ๆ นับทีละ 5 เม็ด กรุณาอานดี ๆ วาโจทยสั่งกี่เม็ด
5. เลือกขวดใสใหพอดี แลวเช็ดถาดหลังพับใหเรียบรอย เปนอันเสร็จพิธี
อาจารยประจําฐานจะ check จํานวนโดยการชั่งน้ําหนักดู
สถานีที่ 7 ซึ่ง Vanishing Cream โดยใหสูตรตํารับวา Rx Sulfur 0.5 g. , Cream base qs. 5 g.
แนวคิด อานโจทยดี ๆ คิดกอนวาตองชั่ง Cream เทาไหร หักน้ําหนักของผงยาใหเรียบรอยนะ
- พับกระทง + รองกระดาษไขดวย & label ใหเรียบรอย
- ดูลูกน้ําเครื่องชั่ง , tare, วางกระทง , tare อีกครั้ง (ถาเครื่องชั่งสกปรกก็ทํา ความสะอาดหนอยนะ)
- ใช Stirring rod กับ spatula ตัก Cream เพื่อเอามาชั่ง ตอนแรก คอย ๆ ปาด cream ลงบนกระทงแลวดู
น้ําหนักกอน เพราะถาใสไปเยอะ จะตักออกยาก
- พอไดน้ําหนักที่ตองการแลวก็ยกลง ** แลว tare เครื่องชั่งอีกครั้ง*
.......................ยก Cream ไปผสมในสถานีตอไปจา...................................
สถานีที่ 8 ผสม Cream ที่ชั่งมากับ Sulfur ที่เตรียมไวให มีอุปกรณใหเลือกเพียบ + มี glycerin กับ Mineral oil ดวย
แนวคิด ถาเปนการผสม Cream, ointment กับผงยา ไมตองคิดถึงอยางอื่นนอกจาก Slab กับ Spatula ซึ่งจะใชวิธี
Pulverization by intervention จาโดยเลือก interventing agent หยดผสมกับผงยา โดยเลือกใหเขากับ cream
base
- ตองรูวา Vanishing Cream เปน Cream base แบบ O/W ตองใช glycerin
- เทผงยาบน slab แลวหยด glycerin พอใหผสมเขากันเปน smooth paste
- ปาด cream ลงบน slab แลวผสมกับ ผงยาดวย geometric dilution จนเขากันดี บางครั้งอาจไมมีเวลาหรือ
ตื่นเตนจนทําไมทันก็คอยบอกอาจารยที่ประจําสถานีวาเรากําลังทําอะไรแลวผลลัพธที่ไดจะเกิดอะไรขึ้น
อาจารยจะไดรูนะ

Pharmacy Student Rx’24

Khon Kaen University

. ทองผูก 2. mg ) # 30 จายไดหรือไม ในรานขายยานะ ปจจุบันที่พี่เขียนอยูคือวา จายไมได เพราะยาที่มีสวนผสมของ codeine ถูกเอาออกจากรานขายยาไปหมดแลว จายไดเฉพาะใน โรงพยาบาล เปนยาประเภท ยาเสพติดใหโทษประเภทที่ 3 ขอควรแนะนําใหกลับไปหาหมอที่ ร....หยด TEA ประมาณ 2-3 หยด ลงใน carbopol ที่พองไวแลว คนเล็กนอยก็เปน gel แลว .ยาสามัญประจําบาน จายได 4.. ad 100 mL Mf.5 %w/w b.ใหจายยานี้ให Side effect 1. Victamin C แผงละ 10 เม็ด ... เปนยาเม็ดใสแผง ยา Ambroxol .อาจารยจะใหวัด PH ดวย *หาม* จุม PH paper ลงใน gel เลยนะใหใช stirring rod มาปายเอา อาจารยแค จะ check technique และดูวาเปน gel หรือไม เพราะ carbopol จะ form gel ที่ pH เปนดาง สถานีที่ 12 ยาเหลานี้เปนยาประเภทใด และขายในรานสะดวกซื้อไดหรือไม Vitamin C แบบ 100 mg แผง 10เม็ด Sara แบบแผง 10 เม็ด Ambroxal Mebendazole 500 mg 1 เม็ด Actifed แบบแผง 10 เม็ด 1.เปนยาอันตราย จายไมได เนื่องจากมี pseudoephedrine เปนสวนประกอบ 2.ยาแผนปจจุบนั บรรจุเสร็จที่ไมใชยาอันตรายหรือยาควบคุมพิเศษ จายไดจา 5.ไมแนใจวาเปนยาสามัญประจําบาน หรือยาแผงปจจุบันบรรจุเสร็จที่ไมใชยาอันตรายหรือยา ควบคุมพิเศษนะจะ ลองไปดูที่แผงดี ๆ แตยังไงก็จายได 3.ยกอุปกรณไปใชในสถานีถัดไป-------------------------สถานีที่ 11 ให triethanolamine (TEA) กับ glycerin มาเพื่อใหหยดลงใน carbopol จากสถานีกอนเพื่อให form gel แนวคิด technique เหลานี้เด็กภาคอื่น ๆ อาจงงหนอย ยังไงกอนสอบเพื่อน ๆ ภาค ceutic ก็อนุโมทนา ติวใหเพื่อน ๆ ดวย เพราะบางทีถาเคยเจอมันก็ทําได ถาไมเคยเจอเลยก็ไมรูจริง ๆ ..s..Comprehensive Pharmacy Review 141 OSPE สถานีที่ 9 ใหดูวายาที่กําหนด (Codeine 100 mg + Phentoloxamine 3 .. mebendazole 500 mg 1 เม็ด Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .. Purified water q. เลือกอุปกรณ พี่ใชโกรงกระเบื้องนะเพราะมันมีแรงบดกระจาย carbopol ไดดี บางคนอาจใช beaker + stirring rod ก็คงไมผดิ แตมันจะมีแรงกระจาย Carbopol นอย กวาจะรอให carbopol พองเต็มที่ก็พอดีหมดเวลา (ลองแอบถามอาจารยดูวาวิธที ี่ถูกคืออะไรนะ) 2.พ. 30 mL ใหเตรียม โดยที่มีซองใส Carbopol ที่ชั่งเรียบรอยแลวมาใหกับน้ําวางอยู แนวคิด บางคนอาจจะหลงไปคํานวณซึ่งพี่ก็เปนคนหนึ่งที่ถูกหลอกเหมือนกัน (วา โงจัง) อานโจทยดี ๆ ซึ่งโจทยบอกวาเตรียม carbopol ไวใหแลว เราก็แคตวงน้ํา 30 g มาพอง gel เลย 1.. Paracetamol 500 mg แผงละ 10 เม็ด .t. Carbopol 0.. Actifed แผงละ 10 เม็ด . ตวงน้ํา 30 ml เทในโกรง จากนั้นคอยๆโปรย carbopol ลงไปแลวใชลูกโกรงคนชวยให carbopol กระจาย – product ที่พี่ไดจะเปนของเหลวใส ๆ -----------------------------. สถานีที่ 10 เตรียม Carbopol Hydrogel โดยในใบที่แปะตํารับไวระบุวา a..

ไมสบาย + กิน Amoxy ที่หมอจายมาให 4.เปนวัตถุออกฤทธิ์ตอจิตและประสาทประเภทที่ 4 จายไดถามีใบสั่งแพทย 3.เปนยาเสพติดใหโทษประเภท 3 . กอนหนานี้ปวยหรือมีโรคประจําตัวหรือไม 3.ปรากฎวาลูกชายเปน 2. ไมตองจายยา แตใหคําแนะนําการใชยาพนวาหลังใชตองบวนปากทุกครั้ง แลวฝาขาวจะหายไปเอง สถานีที่ 14 ยาเหลานี้เปนยาประเภทใด และการขายตองมีใบสั่งแพทยหรือไม c. Alprazolam g.Amitriptyline สถานีที่ 15 อาจารยมาเปนลูกคาขอซื้อยาแกคันหนอย แนวคิด ก็เหมือนเดิมวาตองหาสาเหตุกันกอนเลย ----แนะนําตัวเหมือนเดิม 1.เปนยากดภูมิ normal flora จึงเจริญเติบโตมากกวา ปกติ เลยทําใหเกิดฝาขาวที่ปาก 4.กอนหนานี้ก็ไมเคยแพแตกินยา Amoxy เปนครั้งแรก 5. Pseudoephedrine 60 mg ..สวัสดีคะ ดิฉันเภสัชกร-----มีอะไรใหชวยคะ 2.ตองบอกไดวายาอันไหนทําใหเกิดฝาขาวในปาก --. Alprazolam . เลยสรุปไปวานาจะเกิดจากการแพยา ควรพานองกลับไปพบแพทย เพื่อใหดูอาการแลวเปลี่ยนยาใหม 6. เคยแพยาอะไรหรือไม ---. เปนเองรึเปลาคะ ---. Lomotil e. Phenylbutazone f. ใชยาอะไรอยูหรือเปลา พอมาถึงตรงนี้ถามไปถามมาปรากฏวาผูปวยใชยาพนแกหอบหืดอยู เลยถามวาหลังใช บวนปากหรือไม ..Comprehensive Pharmacy Review 142 OSPE สถานีที่ 13 สถานีนี้มีอาจารย มาบอกเราวาเปนฝาขาวที่ลิ้นขอซื้อยาหนอย คุณเภสัชกร แนวคิด เราตองพยายามหาสาเหตุวาฝาขาวนั้นเกิดจากอะไร อยาปกใจเชื่อตามที่ใจเราคิดเอง เริ่มเลย (พยายามถามเปน step ที่อาจารยเคยสอนมาจะไดไมหลงกล) 1.ตองบอกตัวที่เปน Steroid นะไมใช β2 – agonist . Brown mixture 240 mL 3 ขวด d.ตองบอกกลไกงาย ๆ ไดวาทําไมถึงทําใหเกิด ----. จา จายไดเลย แมจะไมมีใบสั่งแพทยก็ไดนะ 2.ตุมขึ้น แลวก็คัน 3. ไมวาจะเปน Case ไหนก็ตามตองปดทายเสมอวา “มีอะไรจะซักถามเพิ่มเติมอีกหรือเปลาคะ” เผื่อวา เราลืมอะไรไป อาจารยจะชวยถาม Guide ใหนะ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . Amitriptyline 1.brown mixture 5. แนะนําตัวเอง ---. Lomotil = Diphenoxylate HCl + atropine sulfate . มีอาการเปนอยางไร ---.เปนวัตถุออกฤทธิ์ตอจิตและประสาทประเภทที่ 2 จายไมไดเพราะไมมีในรานขายยานะ ถาเปนสูตรผสม ถึงจะมี แตถาเปน pseudo เดี่ยว ๆ ไมมี 4. กอนหนาที่จะมีอาการปวย หรือใชยาอะไรหรือไม ---.

Cafergot 10 เม็ด เปนยาบรรเทาอาการปวดหัว migraine ใหรับประทาน 2 เม็ด ทันทีเมื่อมีอาการปวด และ อีก 1 เม็ด ทุก ๆ ครึ่งชั่วโมง หากยังมีอาการ รับประทานไดไมเกินวันละ 6 เม็ด และอาทิตยละไมเกิน 10 เม็ด นะจะ อาการขางเคียงจะเกิดจาก Caffeine คือ ใจสั่น คลื่นไส อาเจียน นอนไมหลับ 2. side effect ฯลฯ (เทาที่จะบอกได) ชื่อ นาง ก.ยาที่มาขอซื้อจะจายใหชั่วคราวไปกอนถึงวันที่แพทยนัด ตองบอกดวยวาไมควรซื้อยารับประทานเอง นะคะ ควรไปพบแพทยตามที่แพทยนัดเพื่อดูผลการรักษา และแพทยอาจเปลี่ยนยาใหตามความ เหมาะสม .อาจารยขอซื้อเพราะทํายาตกทอน้ํา 2. # 10’s Sig 1 cap tid. PRN Flunarizine 25 mg. จะจายยาใหหรือไม ---.Migraine ยาที่ไดรับในวันนี้มี 2 ตัวคือ 1.สู ๆ นะคะ เดี๋ยวก็ไดเปนเภสัชกรแลว สถานีที่ 18 ใหเขียนฉลากของยา norfloxacin กับdomperidone อะ + ฉลากชวยดวยนะ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .แนะนําใหผูปวยควบคุม และจํากัดอาหารที่มีรสหวาน + ออกกําลังกายควบคูไปดวยจะสงผลดีตอการรักษา สถานีที่ 17 ใหจายยาตามใบสั่งแพทย พรอมกับคําแนะนํา . อธิบายคา Lab ประกอบ 3.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 143 สถานีที่ 16 อาจารยมาขอซื้อยา glibenclamide 10 เม็ด และเอาผล Lab ครั้งลาสุดมาถามเราดวย ผล Lab FBS = 200 mg/dL. แนะนําวิธีการปฏิบัติตัว แนวคิด ..อาจารยถามวา FBS กับ HbA1c ตางกันอยางไร FBS เปนคาแสดงระดับน้ําตาลในเลือดหลังจากการอดอาหาร HbA1c เปนคาของน้ําตาลที่จับอยูบน Hemoglobin (เม็ดเลือด) ใน 3 เดือนที่ผานมา เพื่อยืนยันกับผลการ ตรวจ FBS เพราะผูปวยบางคนหัวใสควบคุม อาหารมาเปนอยางดี 1-2 วันกอนตรวจ HbA1c จะเปนตัว บอกวาคุมน้ําตาลไดดีหรือไม .hs แนวคิด ตองถามชื่อผูปวยใหตรงกับใบสั่งยา อาจารยอาจถามวาเคาเปนโรคอะไร --.FBS ควร < 120 mg/dL.. นามสกุล ข. & HbA1c ควร < 7% แสดงวายังควบคุมน้ําตาลไมคอยดี . HbA1c = 8 % 1. HN 12345 Cafergot (Ergotamine 1 mg + caffeine 100 mg) # 10’s Sig 2 tabs stat & 1 tab q ½ hr. Flunarizine 25 mg เปนยาขยายหลอดเลือด เพื่อใหเลือดไหลเวียน ใชในการบรรเทาอาการปวดหัว ยานี้ อาจทําใหงวงนอน ไมควรขับรถหรือทํางานกับเครื่องจักร หายใจลึก ๆ .

M.ก็อาจจะเปนไปไดนะคะตองลองตรวจดู . แนวคิด สิ่งที่ผิด แกไขเปน 1. 1 x 1 Q.มีอะไรจะซักถามเพิ่มเติมอีกรึเปลา ??? Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . Aspirin การใชผิด Aspirin 60 mg. 1 x 1 pc.อาจารยใหบอกวาคนที่เปนวัณโรคจะมีอาการอยางไร ----. 2.กอนอื่นแนะนําตัวเอง .ผอม ซีด เลยแนะนําวาใหพาไปพบแพทยเพื่อตรวจหาสาเหตุจะดีกวานะ .A.กง อะ ไมไดถามตนสายปลายเหตุอะไรเลย โจทยก็ยาวกวาจะอานจบพี่เลยบอก อาจารยไปวา Diazepam จายใหไมได จะตองมีใบสั่งแพทย อาจารยก็แกลงบอกวาแคเม็ดเดียวก็ได วัตถุออก ฤทธิ์ตอจิตและประสาทประเภท 4 ตองมีใบสั่งแพทย จึงจะจายไดในรานขายยานะจะ สวน Fluoxetine ขายได ไมมีปญหา ไมไดถามวาใครกิน แตพี่เดาไปเองเสร็จ เลยแนะนําวาใหลองเปลี่ยนมากินตอนเชา เนื่องจาก side effect ของมันทําใหนอนไมหลับจะไดไมตองกิน Diazepam…สถานีนี้อาจารยวิเชียร ก็แกลง ๆ ดวยเลยงงเลย ถาอยากรูวาสถานีนี้ตองการอะไร ก็ลองถามอาจารยวิเชียรดูก็ไดนะ ขํา พี่ไมรูวาพูดอะไรไป พอใกลหมดเวลานึกขึ้นไดเลยถาม อาจารยไปวาจะซื้อกี่เม็ด อาจารยเลยขําแลวไลให ไปสถานีตอไป สถานีที่ 21 อาจารยมาขอซื้อยาอีกแลว ขอซื้อยาแกไอหนอย แนวคิด ก็เหมือนเดิมอีก ---.ก็ตองดูวามีปจจัยเสี่ยง เชน ชอบเที่ยวผูหญิง ก็อาจจะติด เชื้อได และถารางกายออนแอ ก็ทําใหเปนวัณโรคแทรกซอนไดงาย ตองพาไปตรวจดูนะคะ .เปนเองรึเปลา --. Metformin ไมบอกขนาด Metformin 500 mg.นานละ บางทีไอจนเปนเลือดเลย .เปนมานานแคไหนแลว ---. Simvastatin Simvastatin 10 mg.M.อยางนี้จะเปนวัณโรคไดมั้ย อาจารยถาม -----.เปลา ซื้อใหคนงานที่บาน .น้ําหนักลด ซีด อาจมีไข เหงื่อออกตอน กลางคืน ก็ลองไปดูเอานะจะ .อาจารยถามตออีกวาจะเปน AIDS ไดมั้ย ----.มีอาการเปนอยางไร ----.Comprehensive Pharmacy Review 144 OSPE สถานีที่ 19 ใหจับผิดใบสั่งยา และแกไขใหถูกตอง Metformin # 30’s 1 x 1 pc Aspirin 60 mg # 30’s 2 x 3 pc Simvastatin 10 mg # 30’s 1 x 1 Q.. หลังอาหารเชาทันที 3.อาการอยางอื่นมีอีกไหม -----.A.. แนวคิด คือแบบวาสถานีนี้พี่ก็ กง.ไอประจํา ซื้อยาไปใหกินบอย ๆ . สถานีที่ 20 อาจารยจะมาขอ refill ยา ซึ่งเปนยาที่โจทยระบุวามีอยูในรานเราเยอะมากเลย จะจายอะปาว Fluoxetine 1 x 1 หลังอาหารเย็น Diazepam 1 x 1 hs. 1 x 1 hs.

inhibitor ซึ่งจะทําใหระดับ Theophylline ในเลือด สูงขึ้น เนื่องจากยา Theophylline มี narrow therapeutic จึงทําใหเกิด side effect จากยา S/E ที่เกิดขึ้นจะ คลายกับ Caffeine คือ ปวดหัว คลื่นไส อาเจียน ใจสั่น นอนไมหลับ หนาที่ของเราในสถานีนี้ก็คือ บอกปญหาที่อาจจะเกิดขึ้นเพื่อใหหมอเปลี่ยนยาจา อาจารยจะถามเราตออีกวาคุณเภสัชกรคะชวยแนะนําหนอยวาจะเปลี่ยนเปนยาตัวไหน หรือกลุมไหนดี ก็ไป เตรียมดูกันนะจะ พี่บอกไปวา roxithromycin แทนก็ได คุณหมอ ขอนี้ไมมีอะไรยากนะตองตั้งสติดี ๆ คอย ๆ ดู เพราะทุกครั้งเรามักจะเจอแต Cimetidine กับ Theophilline ก็ไปเตรียมนะเผื่ออาจเจอตัวอื่นอีก ไมแนครั้ง ตอไปอาจเปนตัวที่ inducer ก็ได สถานีที่ 23 เปดหนังสือครับผม โจทยใหมาวาตองการเตรียม Sulfadiazine ผสมกับ yellow ointment แลวใหเปดหา yellow ointment โดยให martindel . เหมือนยาแกไอน้ําดํานะ – Mixtures 4...แนะนําใหบดกอนแลวกินพรอมน้ํา . ยาสีสม ขนเหนียว คอนขางใส – Emulsions ถาเปน Dosage form ตองอยาลืมเติม S นะจะ สถานีที่ 25 ผูปวยมาปรึกษาวาทานยา Diclofenac SR(100 mg)อยู เมื่อกอนหมอเคยสั่งใหทานวันละ 1เม็ด ตอนนี้ อยากเปลี่ยนมาเปน หักแบงครึ่งเม็ด ทานเชาเย็นไดหรือไม ใหอธิบายเหตุผลพรอมทั้งขอแนะนํา และผูปวยรายเดียวกันนี้ เปนคนแก ฟนไมดีแตตองรับประทาน Antacid ซึ่งระบุใหเคี้ยวกอน ถาเคี้ยวไมไหว ไมเคี้ยวไดไหม ใหอธิบายพรอม ขอแนะนํา diclofenac อันนี้เปนแบบsustained released จึงหามหักเม็ดยาเนื่องจากมีผลตอการปลดปลอยตัวยา คําแนะนําก็ตอบ ไปอะวาหามหักบดเคี้ยวแลวก็ใหทานยาหลังอาหาร ดื่มน้ําตามมากๆ antacid ชื่อ-นามสกุล เลขประจําตัว กลืนทั้งเม็ดไดหรือไม เพราะ แตจะออกฤทธิ์ไดไมดีเหมือนกับ ได การคี้ยวกอนกลืน ใหเขียน..อาจเปลี่ยนไปกินแบบ Antacid gel เลยก็ได Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .. Phamaceuticsl Excipient และอีกเลมนึง แนวคิด ขอนี้ลองไปเปดในหองสมุดนะ เพราะพี่และผองเพื่อน เปดกันทั้ง 3 เลมเลย แตไมเห็นเจออะไร ไมรูวา yellow ointment จะมีชื่อพองอยางอื่นรึเปลานะ ตองลองหาเอง สถานีที่ 24 ใหบอกวาเปน Dosage form ชนิดใด (เขียนเปน technical term) 1..... ยาเม็ดกลมใหญประมาณเหรียญ 5 บาท – Effervescent tablets 3.. เปนยาเม็ดเคลือบ (ดูเองนะวา sugar coated กับ film coated ตางกันอยางไร) ขอนี้พี่ก็ตอบเปน Coated Tablets 2..... ยาอมแหละ – Lozenges 5.... คําแนะนํา .......Comprehensive Pharmacy Review 145 OSPE สถานีที่ 22 เปนใบสั่งยาที่มีปญหาใหเราไปปรึกษาคุณหมด Erythromycin ยาอีก 2-3 ตัว และ Theophylline Budesonide 1 puff tid แนวคิด ตองรูวายาอะไรบางที่มีผลกับระดับยาในเลือดของ Theophylline นะจะ ในใบสั่งยานี้ตัวที่มีปญหาคือ erythromycin ซึ่งเปน enz.

บอกชื่อยา (isosorbide) และสรรพคุณ (เปนยาอมใตลิ้น ใชขยายหลอดเลือด รักษาอาการเจ็บแนนหนาอก) . พัก 2. Sugar coated tablet B. หากอมยา 1 เม็ดแลวอาการเจ็บแนนหนาอกยังไมดีขึ้น สามารถอมยาซ้ําไดอีก 2 ครั้ง หางกันเม็ดละ 5 นาที และหากครบ 3 เม็ดแลวอาการยังไมดีขึ้นอีก ใหรีบไปพบแพทยที่โรงพยาบาล 5. ปลอยใหยาละลายชาๆ จนหมด หามเคี้ยวยา หามกลืนยา และหามกลืนน้ําลาย 4. เปดหนังสือหา generic name ของยา Advilฎ พรอมทั้งระบุชื่อการคาที่มีจําหนายในประเทศไทยมา 3 ชื่อ . หากตองออกแรงหรือทํากิจกรรมที่อาจทําใหเกิดอาการเจ็บแนนหนาอก สามารถอมยากอนลวงหนาได 5. ปที่พิมพ.ทักทาย และแนะนําตัวเอง . Effervescent tablet C. Emulsion 3.แนะนําวิธีการใชยา 1.เปด Drug Information International ไปที่หนา index เพื่อหา generic name ของ Advilฎ ซึ่งก็คือ Ibuprofen . Mixture D. อมยาใตลิ้น ครั้งละ 1 เม็ด 3.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 146 OSPE 2550/ 1 (Version 2) BY Pandanus idin Rx’21 KKU 1.เปด MIMS ไปที่หนา index เพื่อหา trade name ของยา ibuprofen ที่มีจําหนายในประเทศไทย **ระบุชื่อหนังสือ. อยูในทานั่ง หรือทานอน 2. แนะนําการใชยา isosorbide SL 1 tab prn . หลังจากอมยาแลวใหอยูในทาเดิมสักพัก อยาเพิ่งเปลี่ยนทาทางรวดเร็ว เพราะจะทําใหหนามืดได 6. Lozenge E. หนา** 4. จงระบุ dosage form ของยาเปน technical term A. ระบุประเภทของยาตามกฎหมาย และบอกดวยวาสามารถจําหนายในรานสะดวกซื้อไดหรือไม ชื่อยา ประเภทของยาตามกฎหมาย การจําหนายในรานสะดวกซื้อ Actifed ยาอันตราย ไมได Vitamin C Ambroxol Sara Benda 500 ยาสามัญประจําบาน ยาอันตราย ยาสามัญประจําบาน ยาสามัญประจําบาน ได ไมได ได ได Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .

พัก 8.คิดเปนปริมาตรยาตอ dose = 15 ml/3 dose = 5 ml = 1 tsp . เดียว..เก็บยาไวในตูเย็นไดนาน 14 วัน 7.เดียว น้ําหนัก 15 kg แพทยจาย amoxicillin ใหในขนาด 25 mg/kg/day เปนเวลา 7 วัน ที่หองยามี amoxicillinsyrup 125 mg/5 ml ขนาด 60 ml ผูปวยจะไดรับยาในขนาดเทาไร คิดเปนปริมาตรทั้งหมดเทาไร และต องจายยาใหผูปวยทั้งหมดกี่ขวด จงคํานวณขนาดยา รวมทั้งเขียนฉลากยาและฉลากชวย ตอบคําถาม .Ft Solution 30 ml จะตองใช 10% Chlorhexidine stock solution เทาไร Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . .คิดเปนปริมาตรยาตอวัน = (375 mg/day x 5 ml)/125 mg = 15 ml/day .ผูปวยตองไดรับยาทั้งหมด 2 ขวด เขียนฉลาก .Comprehensive Pharmacy Review 147 OSPE 6.7 วันผูปวยไดรับยา = 15 ml/day x 7 day = 105 ml .ชื่อผูปวย ด.สรรพคุณ ฆาเชื้อ ..0 % w/v M...ชื่อยา amoxicillin syrup . ด.จํานวนที่ไดรับ 2 ขวด .วิธีรับประทานยา รับประทานครั้งละ 1 ชอนชา วันละ 3 ครั้ง หลังอาหารเชา กลางวัน และเย็น ฉลากชวย .ช.. Rx Chlorhexidine gluconate 1.รับประทานติดตอกันทุกวันจนหมด .ช...เขยาขวดกอนรินยา .ผสมน้ําถึงขีดที่กําหนด ..ขนาดยาที่ผูปวยไดรับตอวัน = 25 mg x 15 kg = 375 mg/day .วันที่ (วันที่สอบ) .ความแรง 125 mg/5 ml .

000 Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . ดูฉลากยาอีกครั้งกอนนําขวดยาไปเก็บ** 13. เทน้ํา 21 ml ที่ตวงไวลงใน beaker ที่เท 10% chlorhexidine stock solution ไวแลว 6. กรณีที่เทยาไมครบจํานวน เมื่อจะเทยาใหมตองปดฝาครอบถาดนับเม็ดยากอนทุกครั้ง 10. วางกระทงชั่งสารลงบนเครื่องชั่ง 7. Rx Sulfur 0. เมื่อนับยาไดครบตามจํานวน ปดฝาครอบถาดนับเม็ดยา 11.5 g Vanishing base qs. ดูลูกน้ํา 5. คํานวณน้ํา 3/4 ของปริมาตรที่ตองใชทั้งหมด = 3/4 x 27 ml = 20. ดูฉลากยากอนเทยาลงในถาดนับยา** โดยยังไมตองเปดฝาครอบถาดนับเม็ดยา ปดฝาขวดยา 6. ตวง 10% chlorhexidine stock solution 3 ml โดยใช cylinder ขนาด 5 ml 2. กด tare จนกระทั่งเครื่องอานคาได 0. เท 10% chlorhexidine stock solution 3 ml ที่ตวงไวลงใน beaker ขนาด 50 ml 5.5 g 2. เทสารละลายที่ผสมแลวลงใน cylinder ขนาด 50 ml 8.0 g ชั่ง base ตามที่กําหนดในตํารับ 1. เปดฝาขวดยา วางหงายไวบนโตะ 5. 5. นับเม็ดยา paracetamol 500 mg จํานวน 90 เม็ด 1. เปดฝาครอบถาดนับเม็ดยา 8.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 148 ตองการเตรียม chlorhexidine 1% 10 สวน คิดเปน 30 ml จะตองใช 10% chlorhexidine stock solution 1 สวน คิดเปน 3 ml และใชน้ํา 9 สวน คิดเปน 27 ml 9.5 = 4. เทยาสวนที่เกินลงในขวดยา ปดฝาขวดยา 12.0 – 0. ตวงน้ําประมาณ 21 ml โดยใช cylinder ขนาด 25 ml 4. เช็ดถาดนับยาดวยสําลีชุบแอลกอฮอล **อยาลืม triple check** 11.5 g 3. เทสารละลายที่ไดลงใน beaker ขนาด 50 ml สงใหอาจารยผูคุมสอบ 10. คํานวณน้ําหนัก base ที่ตองการชั่ง = 5.25 ml 3. เช็ดถาดนับเม็ดยาดวยสําลีชุบแอลกอฮอล 2. ปาดเม็ดยาจากดานขวามาดานซายครั้งละ 5 เม็ด 9. ทําความสะอาดเครื่องชั่งดวยแปรง 4. เตรียม Chlorhexidine gluconate solution 30 ml 1. เปดเครื่องชั่ง รอจนขึ้นตัวเลข 6. ใช stirring rod คนผสมสารละลายใหเขากัน 7. พับกระทงชั่งสารดวยกระดาษไข label ที่กระทงวา vanishing base 4. เทยาที่นับแลวลงในภาชนะที่เหมาะสม 14. ปรับปริมาตรสารละลายจนครบ 30 ml ดวยน้ํา 9.ad. ดูฉลากยากอนหยิบขวดยา** 4. ปดฝาครอบถาดนับเม็ดยา 3. จับไมนับถาดยาดานเรียว 7.

ใชมือขางที่ถนัดจับ spatula (stainless) บดผง sulphur ใหมีขนาดเล็กลง (trituration) 5. เลือก levigating agent ใหเหมาะสมกับ base (vanishing base เปน o/w ตองใช glycerin) 6.000 แลวจึงปดเครื่องชั่ง 14.5 ml ตองการเตรียม hydrogel 30 ml จะตองใช carbopol = (0. ยกกระทง vanishing base ที่ชั่งเสร็จแลวออกจากเครื่องชั่ง 13. Rx Carbopol 0. เท carbopol ลงในโกรง บดใหละเอียด 4. คอยๆหยด glycerin ลงบนผง sulphur ทีละหยด บดผสมใหเขากันจนไดเปน paste (levigation) 7. ตวงน้ํา 29. ดูฉลากกอนหยิบกระปุก vanishing base** 9. นํา hydrogel ที่เตรียมไดไป station ตอไป Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .ad 100 ml Hydrogel qs to 30 ml จงคํานวณหาปริมาณน้ําที่ใชในการเตรียมตํารับ และเตรียมตํารับ hydrogel 30 ml คํานวณปริมาณน้ํา purified water qs. บดผสมผงยา sulfur กับ base ที่ชั่งมา 1.15 ml จะตองใชน้ําในการเตรียม hydrogel 30 ml = 30 – 0.85 ml การเตรียม hydrogel 30 ml 1. คอยๆตัก vanishing base ใสลงในกระทงชั่งสาร โดยใช stirring rod ชวย จนไดครบ 4. เลือกอุปกรณ slab + spatula (stainless) 2. เท vanishing base ที่ชั่งมาแลวไวที่มุมใดมุมหนึ่งของ slab 8.15 = 29.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 149 8. กด tare รอจนกระทั่งเครื่องอานคาได 0.85 ml ดวย cylinder ขนาด 50 ml 3. Rx Codeine phosphate 11 mg Phenyltoloxamine 3. พัก 14.5 g 11. เลือกอุปกรณ โกรง + ลูกโกรง 2. เกลี่ยผง sulphur ที่ผสมเขากันดีแลวไวที่ตรงกลาง slab 13. ดูฉลากอีกครั้งกอนนํากระปุก vanishing baseไปเก็บ** 12. คอยๆแบง vanishing base ในปริมาณที่เทากันกับ paste บดผสมใหเขากันจนหมด (geometric dilution) 9. ใชมือขางที่ไมถนัดจับดาม slab แลว lock slab ไวกับขอบโตะ 4.ad 100 ml = hydrogel 100 ml เตรียม hydrogel 100 ml ตองใช carbopol 0.67 mg (both bound to a resin) in 5 ml syrup เปนยาชนิดใดตามกฎหมาย และสามารถจําหนายไดหรือไม เปนยาเสพติดใหโทษประเภทที่ 3 ที่มีประกาศเพิ่มเติมวาใหใชเฉพาะในสถานพยาบาล หามจําหนายในรานยา 15.5 ml x 30 ml)/100 ml = 0. ดูฉลากกอนตัก vanishing base ออกจากระปุก** โดยใช spatula (stainless) 10. คอยๆเติมน้ําลงในโกรงพรอมกับบดผสมจนไดเปน hydrogel 5.5 % Purified water qs. ใชแปรงปดทําความสะอาดเครื่องชั่ง **อยาลืม triple check** 12. เทผง sulphur ออกจากซอง ไวที่ตรงกลาง slab 3.

มีโรคประจําตัวอะไรรึเปลาคะ ตอบ เปนโรคหอบหืดครับ 5. (ถามวิธีการใชยาวาตรงตามแพทยสั่งไหม) แลวใชยังไงคะ วันละกี่ครั้ง ตอบ ใช Budesonide ครั้งละ 1 สูด วันละ 2 ครั้ง เชา-เย็น และใช Salbutamol ครั้งละ 1 สูด เวลามีอาการครับ 8. 50 หรือ 75 mg แทน Antacid tablet บดเม็ดยาใหละเอียดกอนรับประทาน หรือเปลี่ยนรูปแบบยาไปเปน antacid suspension 18. มีปญหาอะไรใหชวยไหมคะ ตอบ ครับ มีฝาขาวในปากครับ 3.Comprehensive Pharmacy Review 150 OSPE 16. จงระบุประเภทของยาตามกฎหมาย และจําเปนตองมีใบสั่งยาจากแพทยหรือไม ยา ประเภทของยาตามกฎหมาย ใบสั่งยา Phenylbutazone ยาควบคุมพิเศษ X Brown mixture ยาสามัญประจําบาน X Lomotilฎ ยาเสพติดใหโทษประเภทที่ 3 X Amitriptyline ยาอันตราย X Alprazolam วัตถุอออกฤทธิ์ตอจิตประสาทประเภทที่ 4 / Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . หลังจากพนยาแลวไดทําความสะอาดชองปากบางไหมคะ ตอบ ไมไดครับ 9. คุณยายไดยา diclofenacฎ SR 100 mg และ antacid tablet แตไมมีฟนเคี้ยว ถามวาสามารถแบง diclofenacฎ SR 100 mg ไดไหม และจะให antacid tablet อยางไร แกปญหาในผูปวยรายนี้ไดอยางไร ตอบคําถาม Diclofenac SR 100 mg แบงไมไดเพราะเปน sustain released อาจเปลี่ยนขนาดยาเปน 25. พัก 20. ทักทาย และแนะนําตัว 2. (แนะนําผูปวย) ดังนั้น หลังจากพนยา Budesonide แลวตองทําความสะอาดชองปากดวยการแปรงฟน และบวนปาก ดวยทุกครั้ง เพื่อไมใหมียาตกคางในชองปาก 11. นํา hydrogel ที่เตรียมไดจาก station 15 มาทําใหหนืด และวัดคา pH การทําให gel หนืด การทําให gel หนืด ทําไดโดยให gel อยูในสภาวะที่เปนกรด ดวยการเติม neutralizing agent คือ triethanolamine หยดลงไปใน gel ทีละหยด แลวบดผสมใหเขากันจน gel หนืด การวัดคา pH ของ hydrogel การวัดคา pH ดวย paper ที่มีลักษณะเปนแถบสี 4 สี ทําไดโดยใช stirring rod ตักเนื้อ gel ในโกรงมาแตะที่ paper รอจนกระทั่ง paper เปลี่ยนสี จากนั้นเทียบสีของ paper กับ standard ที่เปนตาราง ซึ่งจะมี 4 สีเชนเดียวกันกับ paper เมื่อเทียบสี paper กับ standard แลวสีที่ตรงกันก็อานคา pH จาก standard ไดเลย 17. (อธิบายสาเหตุของอาการที่ผูปวยเปน) อาการฝาขาวในปาก คือ เชื้อราที่เจริญในชองปาก เปนผลขางเคียงจากการ ใชยาสูดพนทางปากเพื่อรักษาการอักเสบของหลอดลมในโรคหอบหืด นั่นคือ Budesonide ซึ่งเปนยาในกลุม steroid ทําใหเชื้อแบคทีเรียที่มีอยูในชองปากตามธรรมชาติตายไป เชื้อราจึงเจริญไดงายขึ้น 10. เคยแพยาอะไรไหมคะ ตอบ ไมครับ 6. ตอนนี้ใชยาอะไรอยูไหมคะ ตอบ มีครับ นี่ครับ(ผูปวยเอาใบสั่งยาใหดู) Rx Budesonide 1 puff BID Salbutamol 1 puff prn 7. (จายยารักษาอาการ) ใหยาฆาเชื้อรา Clotrimazole vaginal tablet อม เพื่อรักษาเชื้อราในชองปาก 19. จงซักประวัติผูปวยที่มารานยา โดยจายยา/แนะนําการใชยา/แกปญหา/สงตอผูปวยอยางเหมาะสม 1. เปนเองหรือเปลาคะ ตอบ ใชครับ 4.

... Norfloxacin 1x3 เขียนฉลาก . มีโรคประจําตัวอะไรรึเปลาคะ ตอบ ไมมีคะ 6..รับประทานกอนอาหาร 1 ชั่วโมง .รับประทานติดตอกันทุกวันจนหมด .. จงซักประวัติผูปวยที่มารานยา โดยจายยา/แนะนําการใชยา/แกปญหา/สงตอผูปวยอยางเหมาะสม 1.. Rx Silver sulfadiazine Yellow ointment เปดหนังสือหาสวนประกอบของ yellow ointment .Comprehensive Pharmacy Review 151 OSPE 21. ตอนนี้ทานยาอะไรอยูไหมคะ ตอบ คะ เมื่อวานเปนหวัด เจ็บคอ ไปหาหมอ ไดยาแคปซูลสีเหลือง-ดํามา หมอบอกวาชื่อ ยา amoxi คะ 9. เปนเองหรือเปลาคะ ตอบ เปลาคะ ลูกชายคะ 4..วันที่ (วันที่สอบ) . (แนะนําผูปวย) ใหหยุดยา amoxicillin ทันที และกลับไปพบแพทยคนเดิมพรอมทั้งบอกอาการที่เกิดขึ้น เพื่อให แพทยพิจารณาเปลี่ยนยาใหใหม หากพาลูกชายไปโรงพยาบาลหรือรานยาใหแจงดวยวาลูกชายแพยา penicillin เพื่อปองกันไมใหผูปวยไดรับยาที่แพอีก เนื่องจากการแพยาซ้ําอาจเปนอันตรายถึงชีวิตได 13. ปที่พิมพ. เคยแพยาอะไรไหมคะ ตอบ คะ ยาแคปซูลสีแดง-ดํา หมอบอกวาชื่อยา ampi อะไรนี่แหละ 7. หนา** 22. ลูกชายอายุเทาไรคะ ตอบ 2 ขวบคะ 5.วิธีรับประทานยา รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 3 ครั้ง กอนอาหารเชา กลางวัน และเย็น ฉลากชวย . อาการแพยาเปนอยางไรคะ ตอบ มีผื่นขึ้นตามตัวคะ 8...หามรับประทานพรอมนม ยาลดกรด หรืออาหารที่มีธาตุเหล็ก Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . .เปด Remington ไปที่หนา index เพื่อหา yellow ointment ...จํานวนที่ไดรับ.เปดไปที่หนาของ yellow ointment หาสวนประกอบของ yellow ointment เพื่อตอบคําถาม **ระบุชื่อหนังสือ. (ประเมินความสัมพันธของยากับอาการแพยา) ทานไปกี่เม็ดแลวคะ ตอบ เพิ่งทานไดเม็ดเดียวคะ 10.สรรพคุณ ฆาเชื้อ .. จงเขียนฉลากยา และฉลากชวยที่จําเปน 1... (อธิบายสาเหตุของอาการที่ผูปวยเปน) อาการผื่นที่เปนเกิดจากการแพยานะคะ เนื่องจากผูปวยเคยแพยา ampicillin ซึ่งเปนยาในกลุม penicillin และยาที่ผูปวยใชอยูคือ amoxicillin ก็เปนยาในกลุม penicillin เชนเดียวกัน การที่ ผูปวยเคยแพยาตัวใดตัวหนึ่งในกลุมนี้มากอน ก็เปนไปไดวาจะแพยาตัวอื่นๆที่อยูในกลุมนี้ไปดวยคะ 12. มีปญหาอะไรใหชวยไหมคะ ตอบ คะ มีผื่นขึ้นตามตัวคะ 3.ชื่อยา norfloxacin .ชื่อผูปวย.ความแรง 400 mg .. . (จายยารักษาอาการ) ใหยาแกแพ Chlorpheniramine syrup เพื่อรักษาอาการผื่นคัน 23. ทักทาย และแนะนําตัว 2. ผื่นขึ้นหลังทานยากี่นาทีคะ ตอบ ไมนานคะ ประมาณ 10 นาที 11.

ผูปวยหญิงอายุ 60 ป เปน DM type 2 มาที่รานยาพรอมผล lab และขอซื้อยาเบาหวาน glibenclamide 5 mg จํานวน 10 เม็ด LAB FBS 200 HbA1c 9% 1.วิธีรับประทานยา รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 3 ครั้ง กอนอาหารเชา กลางวัน และเย็น ฉลากชวย .HbA1c เปนคาที่แสดงถึงปริมาณน้ําตาลในเม็ดเลือด ใชประเมินผลการรักษาและความรวมมือในการใช ยาของผูปวย HbA1c 9% แสดงวายังไมสามารถควบคุมน้ําตาลในเลือดได เปาหมายของการลดน้ําตาลใน เลือด คือ HbA1c< 7% 7.... .ควรไปพบแพทยตามนัดทุกครั้ง เพื่อใหแพทยตรวจดูอาการของโรค และควรอดอาหารอยางนอย 8 ชั่วโมงกอนทําการตรวจวัดระดับน้ําตาลในเลือด Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . ทักทาย และแนะนําตัว 2.ชื่อยา domperidone .ความแรง 10 mg . (อธิบายคา lab) ผลตรวจที่นํามาดวยนะคะเปนคาทางหองปฏิบัติการ มี 2 อยางนะคะ . Domperidone 1x3 เขียนฉลาก ...FBS เปนคาที่แสดงถึงระดับน้ําตาลในกระแสเลือด ใชประเมินความสามารถในการใชน้ําตาลของ รางกาย ถา FBS มากกวาหรือเทากับ 126 แสดงวาเปนโรคเบาหวาน และ FBS 200 แสดงวายังไมสามารถควบคุมน้ําตาล ในเลือดได เปาหมายของการลดน้ําตาลในเลือด คือ FBS 90-130 .. (คําแนะนําเพิ่มเติม) ..... แลวรับยาเบาหวานที่ไหนคะ ตอบ ที่โรงพยาบาลคะ แตทําหลนไป 10 เม็ด ก็เลยมาขอซื้อเพิ่มคะ 6.รับประทานกอนอาหาร 15-30 นาที 24.Comprehensive Pharmacy Review 152 OSPE 2.สรรพคุณ บรรเทาอาการคลื่นไส อาเจียน . มีปญหาอะไรใหชวยไหมคะ ตอบ คะ อยากใหชวยอธิบายผลตรวจหนอยคะ แลวก็ขอซื้อยาเบาหวานดวยคะ 3.งดอาหารรสหวาน ...ออกกําลังกายสม่ําเสมอ ..การรับประทานยาเพื่อควบคุมระดับน้ําตาลในเลือดมีความสําคัญมาก เพราะน้ําตาลในเลือดที่สูงบงบอก ถึงภาวะของโรคทีไมดี และอาจเกิดภาวะแทรกซอนจากเบาหวานได . เปนเองหรือเปลาคะ ตอบ คะ 4. (จายยา) glibenclamide 5 mg จํานวน 10 เม็ด (ยาอันตราย จายได) 8. มีโรคประจําตัวอยางอื่นไหมคะ ตอบ ไมคะ เปนเบาหวานอยางเดียว 5. .ชื่อผูปวย.จํานวนที่ไดรับ.โรคเบาหวานเปนโรคที่ไมหายขาด แตสามารถใชชีวิตปกติทั่วไปได โดยการรับประทานยาลดนาตาล ในเลือดตามที่หมอสั่งอยางเครงครัด ...วันที่ (วันที่สอบ) .

Flunarizine 2x1 hs แนะนําวิธีการใชยา .หามรับประทานเกิน 6 เม็ด/วัน หรือ 10 เม็ด/สัปดาห อาการไมพึงประสงคของยา . มีโรคประจําตัวอะไรรึเปลาคะ ตอบ เปนโรคซึมเศรา นอนไมหลับครับ 5. มีปญหาอะไรใหชวยไหมคะตอบ ครับ มาขอซื้อยาครับ (ผูปวยเอาตัวอยางยาใหดู) 3.ชื่อยา Cafergot .เซื่องซึม . มีใบสั่งยาจากแพทยมาดวยไหมคะ ตอบ ไมมีครับ 7. ผูปวยมาขอซื้อยา Fluoxetine และ Diazepam จากรานยา 1. แกไขขอผิดพลาดที่พบในใบสั่งยาใหถูกตอง ใบสั่งยา แกไขเปน ASA 60 mg 2x3 PC ASA 60 mg 1x1 PC Glipizide 1x1 AC OD Glipizide 5 mg 1x1 AC OD Simvastatin 10 mg 1x1 QAM Simvastatin 10 mg 1x1 HS Metformin 1x3 PC Metformin 500 mg 1x3 PC 28.วิธีรับประทานยา รับประทาน 2 เม็ดเมื่อมีอาการปวดหัวไมเกรน หากไมหายรับประทานซ้ําไดครั้งละ 1 เม็ด ทุกครึ่งชั่วโมง . พัก 27. (จายยาและอธิบาย) ยาที่มาขอซื้อมี 2 อยางนะคะ . ใชเองหรือเปลาคะ ตอบ ครับ 4. ทักทาย และแนะนําตัว 2.น้ําหนักเพิ่ม 26. แนะนําการใชยา รวมทั้งอาการไมพึงประสงคของยา Rx Cafergot 2 tab then 1 tab ฝ prn Flunarizine 2x1 hs 1.ยาตัวแรกชื่อยา fluoxetine ใชรักษาอาการซึมเศรา เปนยาอันตราย สามารถจายได . Cafergot 2 tab then 1 tab ฝ prn แนะนําวิธีการใชยา .ชื่อยา Flunarizine .สรรพคุณ รักษาอาการเวียนศีรษะ .ยาตัวที่สองชื่อยา diazepam ชวยใหนอนหลับ แตยาตัวนี้เปนวัตถุออกฤทธิ์ตอจิตและประสาทประเภทที่ 4 ตามกฎหมายแลวไมสามารถจายไดถาไมมีใบสั่งยามาดวย Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .Comprehensive Pharmacy Review 153 OSPE 25.นอนไมหลับ 2.วิธีการรับประทานยา รับประทานครั้งละ 2 เม็ด วัน ละครั้ง 1 ครั้ง กอนนอน อาการไมพึงประสงคของยา . ปกติรับยาจากที่ไหนคะ ตอบ ที่โรงพยาบาลครับ แตพอดียาหมดยังไมไดไปหาหมอ ก็เลยมาขอซื้อไปกอนครับ 6.คลื่นไส อาเจียน .สรรพคุณ รักษาอาการปวดหัวไมเกรน .

troleandomycin เกิด DI กับ theophylline ได) Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . มีปญหาอะไรใหชวยไหมคะ ตอบ คะ มีอาการไอคะ 3.. ผูหญิงหรือผูชายคะ ตอบ ผูชายคะ 5. ทักทาย และแนะนําตัว 2. (อธิบายและสงตอ) จากอาการของผูปวยที่บอกมานะคะ อาจจะเปนปอดอักเสบหรือวัณโรคก็ได ซึ่งจําเปนตอง อาศัยการตรวจรางกายอยางละเอียด รวมทั้งการตรวจทางหองปฏิบัติการดวย ดังนั้นควรพาผูปวยไปพบแพทยที่ โรงพยาบาลเพื่อใหแพทยวินิจฉัยโรค และสั่งยาใหตรงกับโรคที่ผูปวยเปนคะ 30. ใหเปน roxithromycin หรือเปนยาตัวอื่นที่ไมใชยากลุม penicillin และ macrolide คะ (erythromycin.(ชื่อผูปวย). จงซักประวัติผูปวยที่มารานยา โดยจายยา/แนะนําการใชยา/แกปญหา/สงตอผูปวยอยางเหมาะสม 1. นอกจากไอแลวมีอาการอยางอื่นรวมดวยไหมคะตอบ มีไอเปนเลือดบางครั้ง แลวก็น้ําหนักลดคะ 8. ไดรับประทานยาอะไรมากอนบางไหมคะตอบ ไมทราบคะ 10. azithromycin. เปนมานานหรือยังคะ ตอบ ประมาณ 5 สัปดาหแลวคะ 6.. onset delayed. มีโรคประจําตัวอะไรรึเปลาคะตอบ ไมทราบคะ 9.ใชไหมคะ ตอบ ใชคะ 3..ดังนั้นจะขอจายยาแคอยางเดียว คือ fluoxetine เทานั้นนะคะ 8. ถาคุณหมอยังตองการใหยาทั้ง 2 ตัวรวมกัน ตอง monitor theophylline level กอนและหลังให erythromycin หรือ เปลี่ยนยา antibiotic เปนยาตัวอื่นแทน erythromycin ก็ไดคะ ตอบ ถาจะเปลี่ยน antibiotic ตองเปลี่ยนเปนตัวไหนคะ 5. ผูปวยมีประวัติแพยา penicillin (anaphylaxis) ไดรับยา erythromycin และ theophylline จงแนะนําและใหข อมูลเพิ่มเติมแกแพทยผูทําการรักษา 1.. clarithromycin.Comprehensive Pharmacy Review 154 OSPE . severity moderate และ documentation established นั่นคือเกิดไดแนนอน มีผลทําให serum level ของ theophylline สูงขึ้นได และ theophylline เปนยาที่มี therapeutic index แคบ หาก theophylline level สูงกวา therapeutic level อาจทําใหเกิด toxicity จากยา theophylline ได นอกจากนี้ erythromycin level ก็อาจต่ํากวาคา MIC ดวย ทําใหฤทธิ์ในการฆาเชื้อลดลง ตอบ แลวตองทํา ยังไงคะ 4.dirthromycin. ไอแหง หรือวาไอมีเสมหะคะ ตอบ ไอแหงคะ 7. ทักทาย และแนะนําตัว 2. คุณหมอเจาของไขของ.. (แนะนําและใหขอมูลเพิ่มเติม) ผูปวยไดรับยา erythromycin และ theophylline รวมกัน ซึ่งยา 2 ตัวนี้เกิด drug interaction ตอกันไดคะ โดยมี significant 2. (คําแนะนําเพิ่มเติม) ควรกลับไปพบแพทยคนเดิมที่ทําการรักษา เพื่อใหแพทยตรวจดูอาการของโรค และสั่งยาให ไมควรซื้อยาใชเองบอยๆคะ 29. เปนเองหรือเปลาคะ ตอบ เปลาคะ คนงานที่บานคะ 4.

ยา digoxin บอกวิธีการใชและผลขางเคียงอยางนอยสามอยางเดนๆ 9. อธิบายคนไขที่ไดรับยา Glipizide กับ Chorlestyramine บอกขอผิดพลาดแนวทางแกไข 20.ORS 10. syrup. มีคนตองการซื้อ Phentermine กรอกคําตอบลงในกระดาษ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . ใหซักประวัติคนไข ใหซักใหครบไมตองจายยาก็ได 7. จับผิดยาโดยตรวจจากใบสั่งของแพทยเขียนคําตอบลงในกระดาษ เชน จํานวนเม็ด ขนาดของAspirin 25. Antacin . Acetyl Cystein. ชั่งสาร talcum จากตําหรับ(คํานวนเล็กนอยกอนชั่ง) 5. หาชื่อการคาของ tegaserod มีหนังสือ MIMS กะ หนังสือ ? เขียนคําตอบลงในกระดาษ 14.Comprehensive Pharmacy Review 155 OSPE OSPE 2550/2 1. ใหเปรียบเทียบปริมาณ การดูดซึมและขอแตกตางของ Calcium ชนิดรับประทาน ในรูปแบบยาเม็ด และ ยาผง ฟองฟู (effervescent) ใหเติมคําตอบลงในตาราง 2. คํานวณ ขนาดยาพาราที่จะใหกับเด็ก พรอมเลือกวาจะใชแบบ drop หรือ แบบชอนชา เขียนคําตอบลงในกระดาษ 19. ใหบอกรูปแบบยาวาเปนรูปแบบไหน มี Gel. คํานวณขนาดยาที่จะใชในการทําตํารับ Metronidazole Suspension ดูจากใบคําสั่ง 21. ใหแบงประเภทของยา วาเปนประเภทใด ขายในรานยาไดหรือไม มี SARA. suspension. อธิบายแกคนไขที่มาขอซื้อยา Isotetranoin ชนิดเม็ดรับประทาน 12. เขียนใบสั่งยา Carfergot + Flunarizine 24. ซักประวัติคนแพยา พรอมทางแกไข คนไขรับประทานยาแกไข และแกอักเสบ ไมทราบชื่อยา มีอาการ ขึ้นผืน่ คัน ตามลําตัว บอกแนวทางแกไข 15. ใบสั่งแพทย ของยา Ofloxacin Alum milk และ Sucralfate บอกขอผิดพลาดแนวทางแกไขและทางเลือกอื่นๆ 13. นําจํานวนเม็ดที่คํานวณไดฐานกอนหนามาบดในโกรงใหได Smoot paste 22. บอกวันหมดอายุของยา การเก็บ และจํานวนวันที่ใชไดเมื่อเปดใชยาแลว 18.Actifed . ทํา Metronidazole suspension 23. อธิบายคา Lab lipid profile พรอมบอกขอปฏิบัติตน 17. vaginal tablet. ตองการตั้งตํารับ Erythromycin ที่ละลายน้ําได เปดหนังสือวาจะใชตัวใด เขียนคําตอบลงในกระดาษ 16. นับยา CPM 20 เม็ด + เขียนฉลากยา 8. ใหอธิบายการใชยาคุมชนิด 28 เม็ด 3. นํา talcum ผสมคาลาไมดแบบ dusting powder 6. แบงประเภทยาตามกฎหมายวาเปนประเภทใด ยาที่ใหมี Lomotil Carbamazepin Lora Codeineผสม Amitryptiline 4. solf gelatin capsule 11.

เอายาของคนอื่นมาให หมอสั่ง 3 ตัว แตจัดยามา 4 ตัว (Ans.ถามวาแลวคนปกติเปนโรคตับไดจากอะไร ตอบ .ออกฤทธิ์ยังไง. Antacin .2 คือ ขายไดเฉพาะยาแผนปจจุบันบรรจุเสร็จที่ไมใชยาอันตรายและยาควบคุมพิเศษ เพราะฉะนั้น บนโตะขายไดเฉพาะ Antacil อยางเดียวเพราะเปนยาสามัญประจําบาน (ยาสามัญประจําบาน = ยาแผนปจจุบันบรรจุเสร็จที่ไมใชยาอันตรายและ ยาควบคุมพิเศษ ) แมกระทั่งทิฟฟ ก็เปนยาอันตราย ขายไมได ฐานที่ 5 Case เปนคุณปา เอาคาแลปตับ 2 เดือน มาใหดู สรุปไดวา ปาเปน TB แลวไดยา pyrazinamide บอกใหปาไปหาหมอ อ.Disento .2 ไดมั้ย มี Disento Antacin Mebendazole 500 mg 1 เม็ด จํายี่หอไมได Tiffy Ans … มี ambroxol. ตับแข็ง.ไดยาเกินมาของคนอื่นแทน เพราะคนไขชื่อ สมพล แตหนา ซองยาเขียนเปน สมพร) 2.oz จําโจทยไมได ตอบ 3 เม็ด ฐานที่ 8 บด metronidazole + ตวง syrup ตองเติม wetting agent ดวย Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . pyrazinamide เปนตน หรือการพักผอนไมเพียงพอ ก็ทําใหตับทํางานหนัก enzyme ตับก็ขึ้นสูงไดครับ ทั้งหมดเปนแคตัวอยางนะ ฐานที่ 6 คุณพยาบาลขี้สงสัยมาถามเกี่ยวกับ Omeprazole วา เปนยาอะไร ออกฤทธิ์อยางไร เม็ดเล็กๆเรียกวาอะไร แลว แกะผสมน้ําไดปาวว จะแกะออกมาผสมน้ําใหคนไขทางสายยางไดหรือไมดวยคะ Omprazole MUPS ใหคําแนะนําพยาบาล คือยาอะไร. dose ผิด เพราะใบสั่งยา 20 mg แตจายบนซองยา 5 mg) ฐานที่ 3 มาขอซื้อ นาซอล + วิธีใช วิธีการใชยาพน นองๆรูอยูแลว ฐานที่ 4 บอกประเภทของยาและถามวาขายไดในราน ขย.Comprehensive Pharmacy Review 156 OSPE OSPE 2551/1 ฐานที่ 1 พัก ฐานที่ 2 จับผิดซองยา /เช็คใบสั่งยา 1.dose ของ enalapril จากใบสั่ง กับ ที่จัด ไมตรงกัน (Ans. ทิฟฟ ขย...>> สุรา+ มีสาเหตุใดบางที่ทําให enzyme ตับสูง ไดแก ภาวะที่ตับตองทํางานหนักเชน ดื่ม alcohol มากๆ .ตับอักเสบจาก ไวรัส เชน ไวรัสตับอักเสบชนิด B.ฉลากเขียนวา vit B แต ยาขางในเปน HCTZ 4. ยาบางตัวทําใหเกิด toxic ตอตับ เชน paracetamol. benda 500 .HCTZ วิธีกินผิด (Ans…วิธีบริหารยาผิด จาก 1*1 เปน 1*2) 3.แกะใหผูปวยทางสายยางไดปาว ฐานที่ 7 คํานวณ metronidazol ใหเตรียม 1 fl.

Comprehensive Pharmacy Review OSPE 157 Ans. 1 เลือกโกรงกระเบื้องในการบด 2 หยด propylene glycol ชวยในการบดผสม 3 เลือก cylinder 25 ml 4 วัดปริมาตรในระดับสายตา ใหได 14 ml 5 เอาที่ตวงไดบดผสมในโกรงอีกครั้ง สงทันในเวลา ทําครบ 5 ขอ ไดเต็ม 10 ขอละ 2 คะแนน ฐานที่ 10 dose ยา เด็ก + กี่ขวด + ฉลาก Ans. คํานวณ metro วาใชกี่เม็ด (เทียบบัญญัติไตรยางคธรรมดา) โจทย. 1 ตวงน้ํา 3/4 ประมาณ 12 ml ตวงปริมาตรระดับสายตา (คํานวณจากเรา approximate volume โดยนํา 30 . ตองการเขมขน 100 mg/tps เพราะฉะนั้น 5 ml (1 teaspoon) มี metro 100 mg ถาตองการ 30 ml (1 flu.14 = 16 ซึ่ง 3/4 ของ 16 เทากับ 12 ครับ) 2 เลือก cylinder 25 ml 3 เทบดผสมในโกรงที่ถือมาจากสถานีที่ 9 อีกครั้งจากนั้น เท suspension ที่ไดลง cylinder ปริมาตร 50 ml โดยไม จําเปนตองใช beaker วาง cylinder ที่โตะกอน จากนั้นก็คอยๆ เทสารลงไปไมจําเปนตองยกขึ้นมาดู เพราะโกรงมันหนักนะ ครับนองๆ 4 rins โกรง ดวยน้ําที่เหลือ 5 ปรับปรมาตรใหได 30 ml และคนใหสารกระจายตัวดี ทําครบ 5 ขอ ไดเต็ม 10 ขอละ 2 คะแนน ฐานที่ 12 เขียนวิธีการใช theophyline + side effect หรือ อาการพิษ จําไมได+ จะทํายัง ไงเมื่อเกิดพิษ ฐานที่ 13 พัก ฐานที่ 14 Case ผูปวยหญิงทอง มาขอซื้อยาแกทองผูก ฐานที่ 15 ชั่ง hydrophilic base จํา ปริมาณไมได แตตองเอาไป ลบกะผงยา ฐานที่ 16 ผสม iodine + hydrophilic base มี lavegating agent 2 ตัวคือpurified water กับ mineral oil Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .oz )มี metro (30 คูณ 100) / 5 = 600 mg มีตัวยา metro 200 mg ใน 1 เม็ด ตองการ metro 600 mg ใช (1 คูณ 600) / 200 = 3 เม็ด ฐานที่ 9 ใส syrup กับ น้ํา เตรียม metronidazole suspensions Ans....

..... ฉบับที่.....>> สงตอแพทย Ans ..กอนอื่นตองแนะนําตัวเองกอนคะ ลูกคามาขอซื้อยา ASPIRINตองถามวาเปนอะไรถึงจะทานยา aspirin และทานเองมั้ย อาจารยตอบวา ซื้อใหเด็กคะ นองกี่ขวบแลวคะ 13 ขวบคะ นองทานยาอะไรบางรึยังคะ ทานแลวคะเปนยา para แตไขยังไมลดเลย อุณหภูมินอง 40 องศาคะ แลวมีตุมแดงๆๆตามตัวมั้ยคะ อาจารยตอบวามี เลยอธิบายไปวานองมีไขสูงมาก ซึ่งอุณภูมิปกติรางกาย คนเรา แค 37 องศา และมีตุมแดงขึ้นตามตัว นาจะเปนไขเลือดออก มหรีบพานองไปโรงพยาบาลเพื่อตรวจเลือด วามีเชื้อไขเลือดออกหรือไม โดยไมไดจายยาให อาจารยเลยบอกวางั้นเดี๋ยวจะรีบพานองไปโรงพยาบาลเร็วที่สุดคะ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .... ฐานที่ 21 นับเม็ดยา Vit B1-6-12 จํานวน 30 เม็ด + เขียนซองยา ฐานที่ 22 Case มาขอซื้อ Aspirin ซํกไปๆมาๆ ปรากฎวา แมมาขอซื้อ Aspirin ใหลูกชาย 13 ป เพราะเปนไขมา 2-3 วัน แลวแตกิน พาราไมหาย ลุกชายเปนไขแลวมีตุมขึ้นเต็มตัว เด็กพึ่งไปเขาคายมา .... ปที่. มีหนังสือ 2 เลม Remington กับ Goodmam Grilman (ตั้งใจไวแตแรกแลววาใหเปดหาอะไร จะเปด Remington โลดดดด ดันมีซะนี่ โชคดี จิงๆๆ) Ans.เปดจาก Drug infor นะครับ ถามวาทําไม ก็เพราะวา Humulin 70/30 มีขายตัวเดียว สูตรเดียวในประเทศไทยนะครับ ถาเปดใน MIMs จะไมเห็นชื่อการคาอื่นที่โจทยตองการ เพราะฉะนั้นขอนี้จะเปดเหมือนหายานอก เชนเดียวกับ Advil ที่พี่ ทําเฉลยไปใหอะนะ เมื่อเปด drug infor ไปตามตัวอักษร H จนกระทั่งเจอคําวา Humulin 70/30 ใตบรรทัดที่เปน dosage form เคาจะเขียนชัดเจนวา ใหไปเปดดูหนา 775 เราก็ไปเปดครับ ปรากฏวา มีชื่อการคาที่เคาตองการตรึม!!!! ถาเรามีไหวพริบนะครับ เปด MIMs ไมเจอในสิ่งที่โจทยถาม ตองรีบเปลี่ยนนะครับ อนารั้นที่จะหาตอ เพราะจากการ สอบถามเพื่อนที่คุมสถานนี้ เปดไดรอยละ 5 ครับ อีก 95 เลือกที่จะเปด MIMs แลวหาไมเจอและเขียน MIMs ใน กระดาษคําตอบสง ซึ่งผิดครับ.. หนาที่ ......... เปด Hog gum ใน Remington นะครับ พองกับ tragacant USP เปนสวนที่มาจากพืช เชนเดียวกับ acacia ฐานที่ 20 Humulin N มั้ง มีขายในไทยชื่อไร มีหนังสือ 2 เลม Drug information Handbooks กับ MIMs Ans...Comprehensive Pharmacy Review OSPE 158 ฐานที่ 17 มาขอซื้อ Codeine + GG ที่รานยา จัดเปนยาอะไร ขายไดมั้ยเพราะอะไร ฐานที่ 18 บอกเกี่ยวกับการใช phenytoin ผลขางเคียงที่ไมใชคลื่นไส อาเจียน พิษ 3 อยาง ฐานที่ 19 เปดหนังสือวา Hog gum แลวถาม synnonym + มีสวนประกอบของสัตวปาว + เปดจาก.

....Comprehensive Pharmacy Review 159 OSPE เพิ่มเติมขอสอบสภามีอะไรลึกซึ้งมาก ถาไมระวง พลาดแลวพลาดเลย แกไขไมได. Gels ใสๆสีเหลืองๆ 3..ฐานยาคุมกับยาฆาเชื้อแบคทีเรีย แนนอนวามันเกิด Drug interactionกัน จากที่ไดรับมีรายงานการวิจัยการเกิด ปฏิกริยาของยาฆาเชื้อกับยาคุมกําเนิดโดยจะทําใหฤทธิ์ของยาคุมกําเนิดลดลงอยางมีนัยสําคัญ ทําใหมีโอกาสตั้งครรภได พี่ ไมรูวาหมอถามไรมั่ง แตหลักๆ ถาทานยาคุมคูกับยาฆาเชื้อ ตองบอกใหคนไขรับทราบ และอาจตองคุมกําเนิดโดยใชถุงยาง หรืองดการมีเพศสัมพันธชั่วคราว... เด็กนาจะเปนไขเลือดออก แนะนําใหไปโรงพยาบาล และบอกวาหามกินแอสไพริน เพราะจะทําใหเลือดออกมากขึ้น สอบถามอาการอื่นนอกจากไข และวจะไดอาการผื่นแดงมา ถามตอวาคันไหม ไดรับวาไมคัน ถามวาโดนยุงกัดบางไหม เราถามวาไดวัคซีนครบตามปกติปาว เลยตัดโรคอื่นไปไดเยอะเลยอะ ขอที่มาซื้อ aspirin แนนอนวา นองๆตองระลึกวา ยา aspirin มีขอหามใชยังไง เพราะมันมีผลตอการแข็งตัวของเลือด ทําให เกิด bleeding ไดงาย เพราะฉะนั้น คนไขเด็กที่กลาวถึง จากการซักประวัติ นาจะเปนไขเลือดออก พูดงายๆนะ ตอไปถาเจอ case แบบนอีก ใหพึงระวังเรื่อง ไขเลือดออก หรือโรคบางชนืด เชน ภาวะพรองเอนไซม จี-6-พีดี เปนตน. suppository tablets หรือ vaginal suppositories tablets ก็ไมแนใจ 4. Lozenges ---> Mybacin 2..> calamine lotion 5.>>อ.ถามประเภทยาของทั้ง 2 แลวถามวาจะขายใหปาว + side effect ของ phentamine (เศรามากคะ เพราะกอนสอบจําไดวา phentamine มันเปง P2 อะ แตตอนสอบมัน คิดไมออกดันไปตอบวา P3 เศราคะ ใหคะแนนตัวเองไมเกิน 5 คะแนน T_T) ฐานที่ 26 Case มาขอซื้อ HCTZ กับ Enalapril ปรากฎวา ผูปวยไมไดไปหาหมอนานแลว แตวาครั้งสุดทายที่ไปตรวจความดัน 170/100 เลยบอกไปวา ใหไปหาหมอเพื่อ ควบคุมอาการ เพราะจะเสี่ยงตอการเปนโรคหัวใจได จะใหยาพอควบคุมอาการกอน ..เฉลยวา ตองไมจายยาใหอะ ฐานที่ 27 โทรหาหมอเกี่ยวกับยาที่สั่งจาย Rx Marvilon 1*1 hs Amoxicillin 1*3 pc มั้ง อ. Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University ...บอก Dosage form ของ 1.. soft Gelatin capsule ฐานที่ 24 เขียนซองยา มี Actifed กับ Roxithromycin ฐานที่ 25 มาซื้อยาชงสมุนไพรฟตเน 30 หอ + phentamine อ. Suspensions -.ถามดวยวาจะเปลี่ยนยาเปนอะไร แลวตองปองกันยังไง แลวกินยาคุมแลวปวดหัวอะ เปนเพราะอะไร Ans. ฐานที่ 23 Dosage form มี ยาอยูในขวดเล็กๆ ก็มี Lozenges + gels + vaginal suppositories + suspension + soft gelatin capsules Ans...

ถามีหลายตัวใหสังเกตุมันจะมีเดนๆแคสองตัว หรือจะมีตัวนึงเนนมากเปนพิเศษในโจทย โจทยที่ใหมาจะมีdrug interactionแคคเู ดียวเทานั้น(อาจเปลี่ยนแปลงได) 2..ตั้ง สติแลวคิดยอยไปขอ 4 และ3 ตามลําดับ(มายใช3และ4นาาาา) แลวตอบไมแบบมั่นใจเลยวาได หรือไมได เพราะ....มันนาจะไปเพิ่มหรือลดฤทธิ์ยา 4....Comprehensive Pharmacy Review 160 OSPE เพิ่มเติมอีกนิดหละกัน ขอนี้พี่ไดเตรียมหลักการสําหรับทําโจทยขอแบบนี้ไว(หลังจากสอบตกมาสองครั้ง ซึ่งครั้งที่สามทําได เต็มเลย อิอิ) พี่ขออธิบายไวนะที่นี้เพื่อนองๆคนไหนไดสอบใหม(ขอใหผานทุกคนนะครับ-/\-) 1. เทานี้พี่วานองก็ไดเต็มแลวจาาาาาา ฐานที่ 28 จําไมได Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .ใหนึกถึงกลไกของยาตัวใดตัวหนึ่ง(เอาตัวที่แมนที่สุด) แลวพยายามคิดถึงความสัมพันธกันใหได ประมาณวามันนาจะไปมี ผลตออวัยวะไหนไดบาง เชน ตับ ไต ลําไส(สามอวัยวะสําคัญของการบริหารยาในรางกาย5555) 5.ถายามีสองตัวใหคิดวายาตัวไหนสําคัญที่สุดในโจทยขอนี้ 3..ถามีการเปลี่ยนยาเกิดขึ้น(อาจารยมักจะถามวาจะเปลี่ยนเปนอาไรไดบาง หรือใชตัวนี้แทนไดไหมคะ) ใหตกใจ เฮย.

ชั่วโมง เฉพาะเวลา……ปวดหัวไมเกรน………………………………………… ฉลากเสริม….เมือง จ...นาจะเนนเรื่องของการกินในเรื่องของชวงเวลานาจะเปนคะแนนหลัก เนื่องจาก Antacid อาจจะทําใหเกิด impair absorption ดังนั้นตองใหผูปวยทานยาทั้งสองชนิดนี้หางกันอยางนอย 2 ชม.. Ibuprofen (แผงละ 4 เม็ด) ค.. Mucosolvan ข. ทิฟฟ (แผงละ 4 เม็ด) ง.หามใชในหญิงตั้งครรภ หามรับประทานเกิน 6 เม็ด/วัน และ 10 เม็ด/สัปดาห รานยา ก.. เพื่อลดการเกิดปญหา ดังกลาว อื่นๆ เชน Norfloxacin เปนยาที่รักษาโรคบิดไมมีตัวเนื่องจากเชื้อ shigella spp... ยาตอไปนี้จัดเปนประเภทใด ก. เขียนฉลากยาของ ergotamine+caffeine และ Funarizine รานยา ก. จําไมไดแลว 3. ยาแกไอขนาด 180 ml จ.เภสัช เลขที่ 16 ต.Comprehensive Pharmacy Review 161 OSPE OSPE 2551/2 1.ในเมือง อ...ใชยานี้แลวอาจทําใหเกิดการงวงนอนไมควรขับรถ หรือทํางานที่เกี่ยวกับเครื่องจักร Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .เมือง จ.ชั่วโมง เฉพาะเวลา……………………………………………… ฉลากเสริม…..เภสัช เลขที่ 16 ต. พัก 2... ชื่อยา Cafergot® (ergotamine 1 mg + caffeine 100 mg) จํานวน … เม็ด ขอบงใช…รักษาไมเกรน รับประทานครั้งละ 2 เม็ด/ชอนชา/ชอนโตะ/ซีซี วันละ…1…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน หรือทุก……-………. ไมมีการแพยา โดยมียา 2 ตัว คือ Antacid และ Norfloxacin .. เปนฐานจายยาใหกับผูปวยใน รพ.ในเมือง อ..สงขลา โทร 074 212586 วันที่ 10 ตค 51 ชื่อผูปวย นาง. ชื่อยา ดสีกฟ® (Funarizine) จํานวน … เม็ด ขอบงใช…รักษาไมเกรน รับประทานครั้งละ 2 เม็ด/ชอนชา/ชอนโตะ/ซีซี วันละ…1…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน หรือทุก……-………. โดยใหขนาด 400 mg 1x2 pc 3 วัน 4..สงขลา โทร 074 212586 วันที่ 10 ตค 51 ชื่อผูปวย นาง.

กับ 3 เดือนที่แลวเทียบกัน โดย มีคา lab คือ AST ALT ประมาณ 100 กวา (เกินกวา 3 เทาของเมื่อ 3 เดือนกอน) และมีคา HBsAg positive . หญิงวัยหมดประจําเดือนอายุนาจะประมาณ 55 มาขอคําแนะนําเกี่ยวกับ ca ที่ขายในรานขายยา แตละชนิด ที่โตะ วางไวทั้งหมด 3 แบบ แตเปน calcium carbonate หมดนะ ไดแก effervescent tablet .ตองถามเพื่อแยกโรคระหวาง dyspepsia กับ GERD เนื่องจากคลายกันแตอาการเดนของ dyspepsia คือ อาการแนนทอง อิ่มงายกวาปกติ อืดทอง มีลมมาก เบื่ออาหาร คลื่นไสอาเจียน แสบรอนลิ้นป แสบรอน บริเวณหนาอก โดยสาเหตุของ dyspepsia อาจเกิดไดจากหลายสาเหตุเชน ยา (ลองกลับไปอานดู) อาหาร เชน มะเขือเทศ อาหารเผ็ด เหลา อาหารมัน และกาแฟ การทานอาหารเชนทานอาหารมากเกินไป โรคทาง กระเพาะอาหารและลําไส โรคตับ โรคอื่นๆ เชน เบาหวาน ไทรอยด สวน GERD มักมีอาการแสบรอน บริเวณลิ้นปขึ้นมาบริเวณกระดูกลางหนาอกหรือตนคอ และมีอาการเรอเปรี้ยว แสบขมคลายกรดไหลยอน ขึ้นมาบนลําคอ เปนอาการเดนโดยอาการมักจะเกิดในทานอนหรือกมตัวดังนั้นผูปวยควรไดรับยา PPI หรือ H2RA เปนเวลา 2 สัปดาหและหากอาการดีขึ้นใหตอไปอีก 4-6 สัปดาห แตหากไมตอบสนองตอการรักษา พิจารณาจายยา domperidone รวม Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . ผูปวยมาขอซื้อยาเคยมีอาการแสบรอนยอดอกมา 6 เดือนกอนไดกินยาลดกรดแตไมดีขึ้น มาเปนมากในชวง 1 เดือนนี้ (ซักอะไรเพิ่มและตองจายยาใหผูปวยดวย) .หากเปน tablet รับประทานวันละ 1-2 เม็ด กอนนอนแตเนื่องจากยานี้อาจสะสมในรางกายจนทําใหเกิด อันตรายไดจึงไมควรใชเกินขนาดที่กําหนดไวหรือใชติดตอกันเปนเวลานานยกเวนแตแพทยสั่ง .บอกวา คา lab AST ALT บงบอกความสามารถในการทํางานนของตับถาเยอะแสดงวา cell ตับถูกทําลาย มาก และ คา lab อีกตัวบงบอกวาผูปวยเปน Hep. พัก 8.Comprehensive Pharmacy Review 162 OSPE 5. ผูปวยมาที่รานยามาถามเรื่องของคา lab ของเดือน ตค.หากเปน ฟองฟู ควรจะแนะนําวาวันละ 1 เม็ด กอนนอนโดนํายาใสในน้ําตมสุกที่ทิ้งไวใหเย็นแลว 1 แกวแลว ใสยา ลงไปแลวทิ้งไวจนฟองหมดหลังจากนั้นจึงคอยดื่ม .สิ่งที่ตองแนะนําเหมือนกันคือ ใชเพื่อเสริม calcium และปองกันภาวะกระดูกพรุนการทาน ca อาจทําใหเกิด อาการทองผูก (ไมแนใจนะวาแตละอันที่ตองอธิบายเพิ่มอาจเปนเรื่องของปริมาณของสารประกอบในแตละ ชนิดดวยรึเปลา) 7. tablet และ capsules .หากเปน capsule ก็แนะนําเหมือนยาเม็ด . B แสดงวาผูปวยคนนี้เปน ไวรัสตับอักเสบ b ในระยะการ อักเสบ ดังนั้นตองแนะนํา 6 อ คือ อาหาร แอลกอฮอล อัลฟาทอกซิน ออกกําลังกาย ไวรัส เอ และอัตราซาวน คือ รับประทานอาหารไดทุกอยางไมจําเปนตองรับประทานวิตามินมากเกินไปและหลีกเลี่ยงยาหรืออาหาร เสริม ที่ไ มจําเปนเชน ยาลูก กลอนหรืออื่น ๆ นอกจากนี้ไ มค วรรั บประทานอาหารที่สุก ๆ ดิบๆ งดการดื่ม แอลกอฮอล ระวังสารอาหารพวกอัลฟาทอกซิน เชน พวกถั่ว ควรออกกําลังกายอยางสม่ําเสมอ ฉีดวัคซีน ปองกันไวรัสตับอักเสบ เอ เพื่อปองกันการติดเชื้อซ้ําซอน ควรตรวจเลือดและอัลตราซาวนสม่ําเสมอ บางครั้ง แมผลการตรวจเปนปกติแตอาจมีการกําเริบเปนชวงๆ โดยอาจไมมีอาการเลยก็ได แต case นี้ควรแนะนําให กลับไปพบแพทยเพื่อทําการรักษา 6.

Disnto ข. ชั่ง Gel base จากสูตรตํารับที่ใหมา ยา A 0.ขอควรระวังและขอควรปฏิบัติตัวเมื่อเกิดปญหาในการใชยา ระหวางกินยา rifampin อาจทําใหปสสาวะ อุจจาระ น้ําลาย เสมหะ เหงื่อ และน้ําตาเปนสีสมแดง รวมถึง คอนแทคเลนสจะเปลี่ยนเปนสีสมแดงอยางถาวรดวย จึงควรเลี่ยงการใสคอนแทคเลนสขณะใชยานี้ หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล เนื่องจากจะเพิ่มพิษตอตับของยานี้ ยา rifampin เกิดปฏิกิริยากับยาหลายตัว เพราะฉะนั้นตองบอกใหแพทยทราบวา Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .Comprehensive Pharmacy Review 163 OSPE 9. Rifampin .ขนาด วิธีการใช และการเก็บรักษา กินยา rifampin ครั้งละ …… แคปซูล วันละ …… ครั้ง (ตามที่ระบุในใบสั่งยาของแพทย) กินยา 1 ชั่วโมงกอน อาหารหรืออยางนอย 2 ชั่วโมงหลังอาหาร หรือกอนนอน (ตามที่ระบุในใบสั่งยาของแพทย) ตองกินยาทุกวันอยาง ตอเนื่องถึงแมวารูสึกวาอาการดีขึ้นหรือไมมีอาการก็หามหยุดยาเอง โดยไมมีคําสั่งจากแพทย หากลืมกินยา ใหกินยาทันทีที่นึกได แตหากนึกไดเมื่อตองกินมื้อถัดไป ใหขามยามื้อนั้นไปและเริ่มกินมื้อ ถัดไปตามปกติโดยไมตองเพิ่มขนาด เก็บยาในภาชนะปดสนิทปองกันแสงที่อุณหภูมิหอง หลีกเลี่ยงความรอน ความชื้น และเก็บยาใหพน มือเด็ก . เอา gel มาผสมกับยาที่เคาเตรียมไวใหมี wetting agent 2 ตัว คือน้ํา กับ mineral oil แตเขาบอกวายา 1 g ละลายในน้ําได 2 ml .ผลขางเคียงและอาการไมพึงประสงคจากการใชยาที่อาจเกิดขึ้น หากเกิดลมพิษ เปนแผลที่ผิวหนังหรือในปาก มีไข ดีซาน (ตัวเหลือง ตาเหลือง) ขณะใชยา rifampin ใหรีบ ปรึกษาแพทยทันที การกินยา rifampin อาจทําใหเกิดอาการปวดศีรษะ ปวดกลามเนื้อ ปวดแสบที่ลิ้นป คลื่นไส อาเจียน เปน ตะคริวที่ทอง และทองรวงได หากมีอาการดังกลาวรุนแรงควรปรึกษาแพทย สวนปญหาในทางเดินอาหารอาจ บรรเทาไดดวยการกินยาพรอมอาหาร . ยาตอไปนี้เปนยาประเภทใด สามารถจายไดโดยเภสัชกรไดรึเปลา โดยทุกอับ 10 แผง ยกเวนตัวนึง 5 แผง ก.7 g 10.ชื่อยาและขอบงใช ยาเม็ด rifampin (ไร-แฟม-พิน) ใชในการรักษา…วัณโรคหรือการติดเชื้อ… (ขอบงใช ขึ้นกับโรคที่ผูปวยเปน) .ขอนี้หลายคนใช slap กับ spatula กันเปนแถวแตเทาที่คิดนะนาจะใช stirring rod กับบีกเกอรมากกวา ใชน้ํา ในการ levigate รึเปลาไมรูเดี๋ยวไปถามอาจารยกันเองแลวกัน (ปนี้มันมาแปลก) 11.3 g Gel base qs to 10 g ดังนั้นชั่ง gel มา 9. Cream steroid 12. loratadine ค. Dimenhydrate ง. มีใบสั่งยามาผูปวยเปน TB เพิ่งไดรับยาครั้งแรก มาให แตใหจายเฉพาะ rifampicin B.

ยาเม็ดแข็งๆ รีๆ สีแดง sugar coat tablet ข. 17. USP NF . โดยใหเตรียม 1 fl.ฐานนี้ใหทําการบดเม็ดยาใหแตก หลังจากนั้นเลือก levigating agent แลวกปนผสมหลังจากนั้นใส syrup 15 ml ลงไปปนผสม เปนฐานที่ใหทําการปรับปริมาตร คิดวานะ ยกโกรงมาจากฐานที่แลวแลวคิด ¾ ของน้ําไวในใจ แลวก็ใสไปผสม แลวยกโกรงเทลงใน cylinder แลวทําการปรับปริมาตร ซักประวัติผูปวยในรานยา แมมาขอซื้อยาใหลูก 5 ขวบ ลูกเปนไขมาหลายวัน มีจุดแดงๆ คลายเลือดออกตามตัว เด็กแถวบานก็เปน แมเด็กอยากไดยาที่แรงกวา paracetamol เพราะใชแลวไขไมลง . 14. เปดหนังสือหาปริมาณสารบริสุทธิ์ จําชื่อยาไมได แตมี หนังสือ drug infor . จากยา cimetidine 400 mg . 18. ฮัสสันจูจูป สีเขียว plastills (ยาเม็ดนิ่ม) นับยาเม็ด Emulax 30 เม็ด พรอมกับเขียนซองดวย 21. 20. MIMs. เปดหนังสือหายาที่จะเกิด DI กับยา co trimoxazole มีหนังสือวางไวให คือ Drug infor และก็ matindale มั้ง . = 30 ml และหนึ่งชอนชาเทากับ 5 ml คิดเอาแลวกันงายๆ เอา cimetidine ที่ไดมาทํา cimetidine suspension .oz. 15. ยาใหญๆ แบนๆ vaginal tablet elixir (ไมแนใจ) ง. ยาเม็ดสีน้ําตาล ยาน้ําในขวดแกว จ.ตอบวา 3 เม็ด โดย 1 fl. 16.Comprehensive Pharmacy Review 13.ขอนี้นาจะตอบ drug infor 22.เปด drug info นะพี่นองแตขอนี้เขาบอกวาเปด drug infor ไมเจอ เลยตองเปดอีกเลมแลวมีอะ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . OSPE 164 กําลังใชยาอะไรอยูบาง เพื่อจะไดปรับขนาดหรือใหหยุดยาอื่นกอน ขณะที่ใชยา rifampin ยา rifampin จะลดประสิทธิภาพของยาเม็ดคุมกําเนิด จึงควรปรึกษาแพทยหรือเภสัชกรเพื่อเลี่ยงไปใชการ คุมกําเนิดวิธีอื่น เชน การใชถุงยางอนามัย ระหวางใชยา rifampin หากตั้งครรภหรือกําลังใหนมบุตรใหแจงแกแพทยกอนการใชยา พัก ใหคาํ นวณตํารับยา cimetidine 200 mg/tsp. ขาวๆ ทึบๆ ในขวดเต็มๆ cream ค.oz. 19.ขอนี้อาการเดนชัดมากคือเปนไขเลือดออกแนนอนแตเวลาแนะนําเราตองไปฟนธงอาจใชคําวาอาจจะเปน และ แนะนําใหผูปวยนําลูกชายไปโรงพยาบาลเพื่อตรวจเช็คเลือดโดยจะไมทําการจายยาใดๆๆ พัก รูปแบบยาอะไรบางใสในขวดมาใหหามแกะใหดูจากภายนอกแลวบอกมาวามันเปนรูปแบบไหน ก.

.. ผูปวยไดยาคุมกําเนิดจากหมอแลวมาขอแนะนํา โดยกินเปนแผงแรกและเปนชนิด 21 เม็ด (mervelon) .ยา 1 แผง ประกอบดวยเม็ดยาฮอรโมน 21 เม็ด ใหเริ่มกินยาตั้งแตวันที่ 1 ของรอบประจําเดือน (นับวันแรกที่ มีประจําเดือนเปนวันที่ 1) อาจเริ่มกินยาชากวานี้ไดแตตองไมเกินวันที่ 5 ของรอบประจําเดือน กินยา ติดตอกันทุกวันจนหมดแผงและควรกินยาเวลาเดียวกันทุกวัน (เชน หลังอาหารเย็น หรือกอนนอน) หยุดยา 7 วัน ระหวางหยุดยา 2-4 วัน จะมีเลือดประจําเดือนมา เมื่อหยุดยาครบกําหนด 7 วัน ใหเริ่มแผงใหมในวิธี เชนเดิมโดยไมตองสนใจวาประจําเดือนจะยังมีอยูหรือไม 2...เมือง จ.....Comprehensive Pharmacy Review 165 OSPE 23.. เขียนฉลากยา amoxycline suspension และ Chlophenilamine syrup รานยา ก.ชั่วโมง เฉพาะเวลา……………………………………………… ฉลากเสริม…. ชื่อยา Chlophenilamine syrup 60ml (2mg/5ml) จํานวน … ขวด ขอบงใช…รักษาอาการแพ ลดน้ํามูก รับประทานครั้งละ …2 ชอนชา/เม็ด/ชอนโตะ/ซีซี วันละ…3-4…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน หรือทุก……6-8………. ชื่อยา amoxycline suspension 60 ml(125 mg/5ml) จํานวน … ขวด ขอบงใช…ฆาเชื้อ รับประทานครั้งละ 2 เม็ด/ชอนชา/ชอนโตะ/ซีซี วันละ 3…ครั้ง กอนอาหาร หลังอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน หรือทุก……8……….ในเมือง อ.เภสัช เลขที่ 16 ต.....เมือง จ. ขอนี้เขียนนะ โดยจะขอซื้อยาไปตางประเทศ มี Pseudoepridine เดี่ยว ๆ (บอกประเภท) Pseudoepridine + tripolidine (บอกประเภท) บอกเหตุผลที่จายไดหรือจายไมได .ชั่วโมง เฉพาะเวลา……………………………………………… ฉลากเสริม…หามใชในผูที่แพ penicillin 24.Pseudoepridine เปนยาที่ออกฤทธิ์ตอจิตประสาทประเภทที่ 2 หากจายเดี่ยวๆ ตองมีใบสั่งใชยาจากแพทยจึง จะสามารถจายได สวนสูตรที่เปนสูตรผสมเรารูจักกันดีในชื่อของ Actifed อันนี้สามารถจายไดโดยไม จําเปนตองมีใบสั่งแพทย 25.1 ลืมกินยา • ลืม 1 เม็ด ใหกินทันทีที่นึกได และกินเม็ดถัดไปตามปกติ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .สงขลา โทร 074 212586 วันที่ 10 ตค 51 ชื่อผูปวย เด็กชาย.สงขลา โทร 074 212586 วันที่ 10 ตค 51 ชื่อผูปวย เด็กชาย..ในเมือง อ.เภสัช เลขที่ 16 ต..หามใชในหญิงตั้งครรภ ยานี้อาจทําใหเกิดการงวงซึม และหลีกเลี่ยง alcohol และ ยากดประสาทสวนกลาง รานยา ก.

quinolones.ผลขางเคียงอื่น ๆ ไดแก น้ําหนักตัวเพิ่ม สิว ฝา ผมรวง ปวดศีรษะ เปนตน อาการที่กลาวมานั้นจะเกิดขึ้นในระยะแรกของ การใชยา และสวนใหญหายไดเองเมื่อใชยาไป 2-3 เดือน แตถาหากมีอาการมากหรือเปนอยูนานจนเปนปญหา หรือเกิด ความกังวลใจควรปรึกษาแพทยหรือเภสัชกร ซึ่งอาจแกไขโดยการเปลี่ยนชนิดยา ตลอดจนอาจแนะนําใหใชวิธีคุมกําเนิด อื่น ๆ แทน 26. คํานวณ dose ยาในเด็ก ให dose เปน mg/kg/day โดยมีการแบง q …. penicillins.3. หากตองกินยา rifampicin หรือยาอื่นที่มีคุณสมบัติเปน enzyme inducer ทําใหประสิทธิภาพในการ คุมกําเนิดของยาคุมกําเนิดลดลง ดังนั้นควรใชวิธีคุมกําเนิดอื่นที่ไมใชฮอรโมนเพื่อปองกันการตั้งครรภ เชน ใชถุงยาง อนามัย รวมดวยระหวางที่กินยา และตองปองกันตอไปอีกอยางนอย 4 สัปดาหหลังหยุดยา rifampicin หรือยาอื่นที่มี คุณสมบัติเปน enzyme inducer แลว 3.Amitriptalline 28.4.Aspirin 81 mg / Simvastatin BY นาย ชนันท กิจทวี 473103 RSU Rx 18 ผูจัดทํา Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . คุยกับหมอเรื่องยาของผูปวย G6PD และผูปวยแพยา penicillin ลองกลับไปทบทวนในผูปวยดวยโรคนี้กันเอง .เลือดออกกระปริบกระปรอย มักพบในผูที่ลืมกินยาบอย ๆ และอาจเกิดไดในระยะแรกของการใชยาเชนกัน ซึ่งผูใชควรกิน ยาอยางสม่ําเสมอ .อาการเจ็บคัดเตานม พบในระยะแรกของการใชยา ซึ่งผูใชสวนใหญจะมีอาการลดลงหรือหายไปในเวลาตอมา .Co trimazole จายไมไดเพราะมีสวนประกอบของ sulfa เนื่องจากผูปวยแพยา penicillin . cephalosporins และ metronidazole ซึ่ง อาจมีผ ลลดประสิ ทธิภาพของยาคุม กํ าเนิ ด ทํา ให อ าจมี เลือ ดออก กระปริบกระปรอยในระหวางที่ยังกินยาไมหมดแผง และอาจเสี่ยงตอการตั้งครรภ ดังนั้นควรใชวิธีคุมกําเนิดอื่น เชน ใช ถุงยางอนามัย รวมดวยระหวางที่กินยาปฏิชีวนะที่ออกฤทธิ์กวาง หรือเปลี่ยนชนิดของยาเม็ดคุมกําเนิดจากชนิดรวมเปน ชนิดที่มีแต progestin อยางเดียว 2.2.Comprehensive Pharmacy Review 166 OSPE • ลืม 2 เม็ดในชวง 14 เม็ดแรกของแผง ใหกินยาวันละ 2 เม็ด เปนเวลา 2 วันติดตอกัน และกินยาตอไปตามปกติ และใหใชถุงยางอนามัยรวมดวยหรืองดรวมเพศ 7 วัน • ลืม 2 เม็ดในชวงหลังจาก 14 เม็ดแรกของแผง ใหหยุดยาแผงเดิม เริ่มแผงใหมในวันนั้นเลย และใชถุงยาง อนามัยรวมดวยหรืองดรวมเพศ 7 วัน • ลืม 3 เม็ดหรือมากกวา ใหหยุดยาแผงเดิม เริ่มแผงใหมในวันนั้นเลย หรือรอใหประจําเดือนมาและเริ่มแผงใหมใน วันที่ประจําเดือนมา และใชถุงยางอนามัยรวมดวย หรืองดรวมเพศ 7 วัน 2. อาการขางเคียงของยาเม็ดคุมกําเนิดและการปฏิบัติตัว .การขาดประจําเดือนระหวางการใชยา ควรตรวจดูใหแนใจวาไมไดเกิดการตั้งครรภ โดยเฉพาะผูที่กินยาไมสม่ําเสมอ หรือลืมกินยาบอย ๆ . ยา 2 ตัวจัดเปนประเภทใด จายไดไหมในรานยา .อาการคลื่นไสอาเจียน มักพบไดใน 2-3 แผงแรก แกไขไดโดยใหกินยาหลังอาหารเย็นหรือกอนนอน ถาปญหายังคงอยู ควรปรึกษาเภสัชกรเพื่อเปลี่ยนชนิดยาเม็ดคุมกําเนิด . หากตองกินยาปฏิชีวนะที่ออกฤทธิ์กวาง ไดแก ยากลุม tetracyclines. hr. หากมีการอาเจียนหรือทองรวงรุนแรงหลายครั้ง ใหยังคงกินยาตามปกติ แตตองใชวิธีคุมกําเนิดอื่น ๆ รวม ดวย เชน การใชถุงยางอนามัย หรืองดการมีเพศสัมพันธในระหวางนั้น และตอไปอีก 1 สัปดาหหลังจากอาการดังกลาวหาย แลว 2. โดยใหน้ําหนักเด็ก 10 kg 27.

Comprehensive Pharmacy Review OSPE 167 OSPE Practice For Exam Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .

...ลงมือเตรียมสูตรตํารับในขอที่แลว วิธีทํา : บดเม็ดยาDiazepam ขนาด 5 mg จํานวน 2 เม็ด ในโกรงกระเบื้อง เติม glycerin ใหสามารถบดได paste เนื้อเนียน นําไปฐานตอไปดวย 7..... จะมาซื้อ Roaccutane เพื่อรักษาสิวใชไหมครับ ซื้อใชเองหรือปาวครับ ทางรานเราไมสามารถจายยาตัวนี้ใหกับคุณไดนะครับ เนื่องจากวามันเปนยาควบคุมพิเศษ โดยเฉพาะตัวนี้ตองจาย โดยแพทยเฉพาะทางเทานั้น รานยาไมสามารถขายได การใชยาตัวนี้ตองอยูในการดูแลของแพทย เนื่องจากมีผลขางเคียงมาก โดยเฉพาะหญิงตั้งครรภหามรับประทาน ยาตัวนี้เลย เพราะจะทําใหทารกในครรภเมื่อคลอดออกมาแลวจะพิการได แพยาอะไรหรือปาวครับ มีโรคประจําตัวหรือเปลา ตั้งครรภอยูหรือเปลา 5. ในการเตรียมตํารับยา Methronidazole 32 mg/ml suspension 25 mlจากยาเม็ด Methronidazole 400 mg ถามวา จะตองใชยา Methronidazole กี่เม็ด พรอมเขียนวิธีทํา สูตรตํารับ : ยาเม็ดDiazepam ขนาด 5 mg จํานวน 2 เม็ด Glycerin qs Vehicle ad qs 25 ml 6.. อธิบายการใช ยาเทคนิคพิเศษ ที่ผูปวยไดรับ (accuhaler) แนะนําตัว ตรวจสอบผูปวยใหถูกคน แนะนําวิธีใช 4... drug information... เขียนฉลากยา และคิดใหเรียบรอย 9. ผูปวยมาขอซื้อยา Roaccutane® ที่รานยา ขอมูลตอไปนี้จะใหเมื่อมีการซักถามเทานั้น หญิง อายุ 17 ป ตั้งครรภได 2 เดือน มีสิวมา 1 เดือนแลว ผูปวยถามวา จะใชยาอะไรแทนไดบาง ? ให รีบถามกอนปดบทสนทนา เฉลย สวัสดีครับ ผมเภสัชกร..... หาชื่อสามัญทางยาของ . ใหหา DRP ในฉลากยา Rx Lasix® 40 mg hs Aspirin 60 mg QAM glibenclamide 5 mg 1*1 pc Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University ..ทําตอจากขอที่แลว เติม vehicle บดผสมใหเขากัน ปรับปริมาตรดวยน้ํา rinse โกรง เทลงภาชนะปดฝาใหเรียบรอย 8......Comprehensive Pharmacy Review 168 OSPE OSPE Practice I 1.. ที่ขายในประเทศไทยวามีกี่ขนาด และจัดอยูใน pregnancy risk factor อะไร และบอกดวยวาเปดจากหนังสือเลมใดหนาอะไร (มี MIMs.... drug use in pregnancy ) 3.....นับเม็ดยา capsule amoxicillin ขนาด 500 mg จํานวน50 เม็ด (บนโตะมี amoxicillin 250 ... 500 mg) 2.....

25. ผูปวยหญิง อายุ 51 ป เปนโรค ไขมันในเลือดสูง นําผลตรวจหองปฏิบัติการมาใหเภสัชกรชวยดู จงแปลคาใหผูปวย เขาใจ Total cholesterol 267 mg/dl TG 135 mg/dl LDL 167 mg/dl HDL 67 mg/dl มาขอซื้อยา simvastatin 10 เม็ด เนื่องจากทําหาย ยาจึงหมดกอนหมอนัด จะจายหรือไม พรอมแนะนําการปฏิบัติตัว Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . แบบ urticaria จายยาแกแพ ออกบัตรแพยาให 12.5 ml 14. เตรียม alcohol 20 % 50 ml จาก alcohol 80 % มี กระบอกตวง 100 .50.. ซักประวัติ : แพยาแกปวด ( urticaria ) สถานการณ : มาขอซื้อยาแกคัน มาขอซื้อยา ใหเพื่อนผูชาย อายุ 22 ป เปนนักศึกษา มีผื่นแดงขึน้ บริเวณแขนขา คันมาก เมื่อ 2 วันที่แลวปวดเมื่อยกลามเนื้อ จึงไปซื้อยาแกปวดกินแลวมีผื่นขึ้นเมื่อคืน เฉลย แพยาแกอักเสบ ชื่อ. 10 ml บีกเกอร 100 500 50 ml volumetric flask pipet stirring rod N1V1 = N2V2 20*50 = 80*V2 v2 = 12. กําหนดให S = special control drug E-D = external use – dangerous drug P4 = psychotropic substance schedule 4 D = dangerous drug NDD = nondangerous drug N3 = narcotic drug schedule 3 E = external use – nondangerous drug จงนําตัวยอมาเติมในแตละขอ Phenylbutazone Prednisolone cream Lorazepam Acyclovir Alum milk 11. ซักประวัติ : โรค ติดเชื้อไวรัสที่ตา สถานการณ : มาขอซื้อยา Dexoph® ผูป วยหญิง อายุ 26 ป พนักงานธนาคาร มีอาการตาแดง มีไข มีน้ําตามาก ไมมีขี้ตา 13..Comprehensive Pharmacy Review 169 OSPE 10...

A.ค.ค. เด็กอายุ 3 ป หนัก 20 kg จงคํานวณขนาดยา amoxicillin dry syrup เขียนฉลาก แนะนําวิธีใช ในรานมี Coamox 125 mg/5ml 60ml .5 g ใสกระดาษไข 19. ชาย อายุ 40 ป มาขอซื้อยา Haldol® กับ Midazolam สําหรับ 1 เดือน โดยมีฉลากเกามาใหดู ถามวาจะขายไดหรือไม Haldol® ขายได แต Midazolam ขายไมได เพราะ เปน P2 17. หญิง อายุ 18 ป จะไปเที่ยวทะเลวันเสาร ที่4 ส. Inhibitor จะทําใหระดับ Theophyline ในเลือดสูงขึ้นได จะเสี่ยงตอการเกิดพิษของ Theophyline 16. แนะนําการใชยา warfarin พรอมบอก S/E ของยา 21.1 % ยาแกไอน้ําดําตราเสือดาว 120 ml Mebendazole 100 mg 6 tab ยาหอมตรา 5 เจดีย Aspirin grain 5 10 tab 25. พยาบาลโทรมาถามวา Amphotericin B ผสม NSS ไดหรือไม ถาไมไดจะทําอยางไร ใหเปดหนังสือตอบ 24. Coamox 250mg/5ml 60ml บอกดวยวาตองจายกี่ขวด Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . ยาใดตอไปนี้ที่สามารถจัดใหอยูในสวนบริการตัวเองได Paracetamol syrup 120 mg/ml counter pain plus Paracetamol tab 100 tab dimenhydrinate 50 tab Amoxicillin dry syrup T. cream 0. ผสมยากับ cream base จากขอที่แลว 20. ยา Theophyline SR หักครึง่ ไดหรือไม 22. ชั่ง vanishing cream สําหรับเตรียมยาในตํารับตอไปนี้ Chloramphenicol 0.5 g vanishing cream qs 5 g ชั่ง vanishing cream 4. มีประจําเดือนสม่ําเสมอ ปกติจะมาตนเดือน 23. หา Drug interaction แลว consult แพทย และแนะนําผูปวย Rx Erythromycin CPM Theophyline Salbutamol Erythromycin กับ Theophyline เพราะ Erythromycin เปน Enz.Comprehensive Pharmacy Review 170 OSPE 15. มาขอซื้อ ยาเลื่อนประจําเดือน วันที่ 25 ก. ใหตอบ dosage form ของยาที่ตั้งอยูบนโตะ เคลือบ film Turbuhaler เคลือบน้ําตาล Effervescent Suppository Lozenges 18.

16/07/08 เพราะฉะนั้นตองแปลงจาก ค. ผูปวยมาขอซื้อยาใหลูกชาย บอกวามีผื่นคันทั่วทั้งตัว ก็ใหซกั ประวัตใิ หครบทั้ง 5 คําถาม แลวจะรูวาผูปวยไดรับยา antibiotic ตัวหนึ่ง เพื่อรักษาไขแลวเกิดอาการอยางนี้ขึ้น ก็ใหซักประวัตวาแพยาจริงหรือเปลา เชน เปนเมื่อไหรหรือเปน หลังไดรับยากี่วัน เคยเปนมากอนไหม เอายามาดวยหรือเปลา ชื่อยาคืออะไร ประมาณนี้แหละ เมื่อแนใจแลววาแพยา ก็ บอกผูปวยวาใหไปพบแพทยที่จายยา เพื่อพิจารณาเกี่ยวกับอาการของผูปวย อาจจะจายยาแกแพไปดวยก็ไดนะ แตตอนนี้ แนะนําใหผูปวยหยุดยานั้นซะ และรีบไปพบแพทยโดยดวยคะ 6.. เปน พ. ใหยามา 3 แบบ คือ ยา antibiotic dry syrup ยาเม็ด paracetamol และยาหยอดตา choramphenicol ใหบอกวิธีการเก็บ รักษายาเมื่อยังไมเปดใช วันหมดอายุหากยังไมเปดใช วิธีเก็บรักษายาเมื่อเปดใชแลว และหลังจากเปดใชแลวจะสามารถอยู ไดอีกกี่วัน ประมาณนี้ละฐานนี้ โดยที่ชองที่ใหเขียนทั้งหมดจะมี 12 ชอง และชองที่เปนวันหมดอายุ จะใหเขียนใสชองวางอีก ที เชน วัน. conselling ยาคุมกําเนิดชนิด 28 เม็ด กับผูปวยที่ไดรับยาเปนครั้งแรก ซักประวัติผูปวยยาคุมแลวอธิบายไปเลย กินยังงัย หากลืมละ อาการขางเคียงละ แลวตองระวังการทานยารวมกับยาอะไรบาง.ศ. ผูปวยไดรับยาจากโรงพยาบาลมา 2 ตัว แตฟงคําอธิบายของเภสัชกรที่โรงพยาบาลไมเขาใจ จึงมาที่รานยาเพื่อใหทาน อธิบายการใชยา 2 ตัว คือ glipizide และ cholestyramine (queastran)ขอนี้ใหอธิบายการใชยา อาการขางเคียง วิธีการผสม ยา และใหทานหางกันยังงัย ใหเปนความสําคัญตรงนี้ ประมาณนี้แหละ (จํามาถูกหรือเปลาหนอ. อีกหรือ เปลาหวา???) 4.codeine (ropec) 2. เปดหนังสือเพื่อหา form ของ erythomycin ที่สามารถละลายในน้ําไดดีเพื่อนํามาเตรียมเปนยา dry syrup ขอนี้เปด remington version เกามากๆ 5.) 10.ORS 3... 5... อันนี้จําไมได เพิ่มเติมใหดวยเดอ 3.เดือน..ศ. เปดหนังสือหาวายา tegaserod เปน preg cat ไหน มีกี่ขนาด อะไรบาง อันนี้เปด MIMS เลมเดียวจบคะ 9. ผูปวยไดรับยา digoxin ใหแนะนําผูปวยเกี่ยวกับการใชยา อาการขางเคียงที่อาจจะเกิดขึ้น อาการพิษที่ควรระวัง และ คําแนะนําสําหรับยาที่มี therapuetic แคบดวย อธิบายไปตามหนังสือเกณฑสภาเลยละกาน 7.. นับเม็ดยา CPM 20 เม็ดใสซองใส โดยตองเขียนฉลากยาดวยคะ 8. (ในขวดยาที่ใหมามักจะเปน Exp.. 4. ใหยามา 5 ตัว ใหบอกวา แตละตัวเปนยาประเภทไหน และสามารถจายไดหรือไมที่รานยา หากมีใบสั่งแพทย 1.ศ..พ. กฏหมายเขียนตอบ ผูปวยมาขอซื้อยา phentermine ตามใบสั่งแพทย ในรานยาของทาน สามารถจายไดหรือไมเพราะ เหตุใด ใหบอกประเภทของยา บอกอาการขางเคียงที่อาจจะเกิดขึ้นไดมาอยางนอย 2 ขอ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .Comprehensive Pharmacy Review OSPE 171 OSPE Practice II 1..พูดไปใหหมดเทาที่ทองมาแลวจําได 2.

cotrimazole vagianl supp.Comprehensive Pharmacy Review 172 OSPE 11. ผูปวยมาขอซื้อยา isotretinoin (Retin-A) เพราะวาใกลจะแตงงานแลวมีสิวขึ้น มาขอซื้อยาในรานยาของทาน ใหแนะนํา โดยใหบอกวาจายไดหรือไม เพราะอะไร ประเภทตามกฏหมายเปน.. 14. qs to 5 g หลักๆ คือ triple check และ tech. ตรวจสอบใบสั่งยา พรอมทั้งแกไขใหถูกตอง โดยมีใบสั่งมาให มียา 3 ตัว ซึ่งตอนนี้จําไมไดแลวอะ ชวยคิดหนอยนะ จํา ไดแตวาผิดอยู 3 ที่นะ.ซะงั้น แตหลักๆ ก็คอื geometric dilution และเลือกโกรงและจับโกรงใหถูก บางคนเลือก slap&spatula เพราะเห็นหนาอาจารย เลยเลือกแบบ reflex ก็กรี๊ดสิคะ เมื่อรูตัวซึ่งมันก็สายไปเสียแลว เห็น อ.... tapping 19.. 15.. และใหหางจาก oflox อยางนอย 2 ชม.. ยาน้ําใสสีเหลือง ไมหนืดมาก มีกลิ่น alc.ไมรูสิ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . TC สูง และ HDL เทากับ 40 ให คํานวนจากสูตร TC = LDL+HDL+(TG/5) สูตรไมมีใหนะจะ ใหตอบคา LDL และอธิบายผลแลป พรอมทั้งใหคําแนะนําแก ผูปวยคะ 13.. ซึ่งบางคนก็แอบคิด 2 step นะ บอกวาเปนยาเม็ดตอกที่ดูเหมือนวาวๆ เลยตอบเปน film coat tablet 2. ซักประวัติผูปวยมาของซื้อยาใหลูกชาย 5 ขวบ น้ําหนัก 25 กก. เปน common cold อันนี้ซักอาการใหครบไลตั้งแต ปวดหัวไหม มีไขไหม น้ํามูกมีไหม สีอะไร ไอหรือเปลา มีเสมหะไหม สีอะไร. ทํา calamine dusting powder โดยใหผสมกับ talcum ที่ชั่งมา บนโตะจะมี glycerine มาใหดวย ซึ่งบางคนก็เสียดายที่ เคาอุตสาหใหมาดวย เลยใช. ใหตรวจสอบใบสั่งยาและ consult แพทย โดยมียามา 2 ตัว คือ ofloxacin และ alum milk ใหอธิบายหมอเกี่ยวกับ วิธีการทานยาทั้ง 2 ตัวนี้รวมกัน ควรจะทานหางกันอยางนอยกี่ชั่วโมง เพราะอะไร ถามหมอดวยวาจําเปนตองใชยาทั้ง 2 ตัวนี้เลยหรือเปลา ถาจะเปลี่ยนยาจะไดไหม แลวโจทยของหมอจะบอกมาวา ถาหมอตองการเปลี่ยนจาก alum milk เปน sucralfate จะตองทานยังงัย ตองทานหางกันเหมือนเดิมหรือเปลา ตอบไปวาเหมือนกันคะ ใหทานยา sucralfate กอน อาหาร 1 ชม.มั้ง 17.. ใหคํานวนหาคา LDL จากผลตรวจของผูปวย อันนี้จําแตละคาไมไดนะคะ รูแตวา TG. เขียนฉลากยา cafergot และ fluoxitine คะ 12. และอาการขางเคียงที่เกิดไดคืออะไร 16.. รวมทั้งคําถามหลัก 5 คําถาม แลวก็จายยา คะ ใหคําแนะนําเกี่ยวกับ ยา โรค และการปฏิบัติตัว จบ. บอก dosage form ของยาตอไปนี้ 1.อิอิ 20. เล็กนอย (ไมรูวาจมูกมันจะเพี้ยนเพราะฤทธฺของ propanolol หรือเปลาอะนะ) สันนิษฐานวานาจะเปน อะไรสักอยางอะ.จิน บอกวา บางคนก็ยังดื้อนะทําไปทั้งๆที่ชั้นกระแอมไปตั้งหลายครั้ง แหม อ. มี calcium วางอยูบนโตะ อันนึ่งเปน calcium tablets อีกอันเปน calcium effervescent นะ โจทยถามวา calcium ที่ วางอยูเปนรูปแบบใด และ แบบใดที่ออกฤทธิ์ไดดีกวา เพราะเหตุใด 18. ชั่ง talcum 4 g โดยโจทยจะใหสูตรสําหรับมา มี calamine 1 g และ talc.คะ ที่เบลอแบบนั้น เพราะ SE ของ propanolol นะคะ อยา ถือสาเลย.

..Ropec.. เปนสถานีตอเนื่อง 3 ฐานนรกแตกคะ ใหสูตรตํารับมาบอกวาใหคํานวณวาจะตองใช metronidazole 400 มก. กี่ม็ดใน การเตรียมตํารับ ซึ่งจําโจทยที่เปนตัวเลขไมไดอะ จําไดลางๆ วา 32*25 = 800 ซึ่งคือ 2 เม็ดคะ 22.ขนาด. ยกทั้งโกรงนั้นแหละ เทลง ใน กระบอกตวง อยาลืมเอาแทงแกวนําดวยนะ แลวก็ทําเปนปรับปริมาตร ทั้งๆ ที่มันเกินไปแลว.. gel สีเหลือง มี bubble เยอะๆ แสดงวาเตรียมมาไมดี.เผลอ....ฮือๆ เศรา หลังจากเลือกโกรงแลว ก็เปนเทคนิคของ การจับโกรง และบดเม็ดยา ไมรูวามี triple check ตอนหยิบ metro ไหมนะ. พอบดละเอียดดีแลวใหใส glycerine ใหพอเปยกนะจะ เปนอันเสร็จหลักๆ คือ เลือกอุปกรณใหถูก ซึ่งเห็นเบลไปถามพี่นักวิทยที่คุมฐานนั้นมา เคาบอกวาทีจริงเฉลยคือเลือกโกรงกระเบื้องถึงจะถูกนะ แต เราเลือกโกรงแกวเพราะเห็นวามันมีสีเหลืองนิดๆ นี่หนา.บอกประเภทของยาตามกฎหมายแลวเลือกวาจายยาไดหรือไมในรานขายยาหากไมมีใบสั่งแพทย(สรุปวามีหรือไมมีกัน แนนะอันนี้เขาใจวาไมมีนะ) ประมาณวามี Lomotil..อิอิ 5.Comprehensive Pharmacy Review 173 OSPE 3. ฐานนี้คือเอา metro 2 เม็ดมาบด เลือกโกรงใหถูกแลวบดเม็ดยา ตอนแรกบดไมได ไมมีแรงอะเปนเพราะ propanolol แนเลย เลยแอบตําๆ นิดหนึ่ง ตอน อ.mg/kg/dose แลวเลือกจายยาพรอมเขียนฉลาก ยา มีใหเลือกเปน para syr 120 mg/5ml และ para drop 25.CPZ..เศร็าอีกที 24. นาจะเปน calamine lotion อะนะ เพราะเปนของเหลวขน หนืด มีผงสีชมพูออนกระจายทั่ว ซึ่งตอบวาเปน suspension คะ 21.... soft (gelatin) capsules 4.... แตก็ทําอยางบาครั่งละชั้น 23.Amitriptyline Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . สุดทายทําเปน suspension คะ โดยใหตวงสาร คือ purified water 10 ml และ vehicle อีก 15 ml เอาหละ โจทยบอกวา ปรับปริมาตรในกระบอกตวงนะจะ ซึ่งดิฉันไมเห็นนี่เลยเททั้ง 2 อยางลงในโกรง คนๆ เปนอันเสร็จ แลวเหลือบไปเหนโจทย ที่บอกใหปรับปริมาตร front ขนาด 100 ไดมั้ง ก็กรี๊ดๆๆ แตไมเปนไรอยากใหปรับใชไหม ได..คํานวณขนาดยา paracetamol ในเด็กอายุ 6เดือน น้ําหนัก...

.......หนา.............................หนา......................จากหนังสือ............................... ชื่อยาเลียนแบบที่พบ .หนา.................. ขอมูลที่พบชื่อยาเลียนแบบ (local made) จากหนังสือ..............ปที่พิมพ.........................ปที่พิมพ................... local made ทานเปนเภสัชกรโรงพยาบาลชุมชนบั้งไฟ มีนักทองเที่ยวชาวอเมริกันมาพบแพทยเพื่อขอใหชวยสั่งยาชื่อ Glyburide สําหรับคุมระดับน้ําตาลในเลือด ซึ่งผูปวยทําหายระหวางเดินทาง แพทยโทรมาถามทานวามียานี้หรือไม หรือจะ ใชยาใดแทนไดบาง ที่โรงพยาบาลมีแตยาเลียนแบบ คําสั่ง 1.......(กรอกคําตอบ)................................... สถานีที่ 3 เปดหนังสืออางอิง มีสูตรตํารับยา และมีตัวยาสําคัญคือ Erythromycin 1g ถามวาตองใชเกลือ Erythromycin Estolate กี่กรัมจึงจะสามารถ เตรียมตํารับดังกลาวได ใหตอบลงแบบฟอรม ดังนี้ ขอมูลที่พบ.................ปที่พิมพ............หนา.................................... สถานีที่ 5 การเปดหา pregnancy category ทานเปนเภสัชกรรานยา มีหญิงไทยอายุ 25 ป มาปรึกษาวา มีอาการเจ็บคอมาก และกําลังตั้งครรภอยู 3 เดือน มีประวัติแพ ยา penicillin จะใชยา erythromycin ไดหรือไม ใหตอบลงแบบฟอรม ดังนี้ ขอมูลที่พบ pregnancy category..................................................................................................จากหนังสือ............................................จากหนังสือ............ ปที่พิมพ..... สามารถใชในผูปวยรายนี้.................. คําตอบ สวนใหคะแนน คําตอบ การเลือกหนังสือ Pregnancy ความหมาย ระบุวาใชไดหรือไม Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University ................................................ปที่พิมพ..................... ใหหาชื่อยาที่มี synonym ที่มีการใชบอย มา 5 คู สถานีที่ 2 เปดหนังสืออางอิง ถาทานเปนเภสัชกรโรงพยาบาลแลวแพทยถามวา ยา Ketoconazole สามารถใชในเด็กอายุประมาณ 3 ปไดหรือไม ถาได ควรใชในขนาดเทาไร เปน mg/kg/day และถาจะใชรักษา candidiasis ตองรักษานานเทาใด ใหตอบลงแบบฟอรม ดังนี้ ขอมูลที่พบ........... 2.................. ใหทานเลือกหนังสือที่ทานคิดวามีคําตอบ เปดหาคําตอบ แลวตอบในกระดาษคําตอบเฉพาะชื่อยา ใหตอบลงแบบฟอรม ดังนี้ ขอมูลที่พบชื่อ generic/ synonyms จากหนังสือ..(กรอกคําตอบ).....................Comprehensive Pharmacy Review 174 OSPE OSPE Practice III สถานีที่ 1 การคนหาชื่อยา generic name............................................................................................หนา.................

........ Cotrimoxazole pregnancy category C................................ ................... หากผสมแลวที่ความเขมขน........8 mg/day ใหตอบลงแบบฟอรม ดังนี้ ยา ความหมายของ pregnancy category ที่ ระบุ Acebutolol Alfentanil Aspartam Cotrimoxazole Folic acid สถานีที่ 8 การรายงานอาการอันไมพึงประสงค คําถามที่เขียนไวที่สถานี: . เปนประจํา ................................................. .......................................... D if used near term 5......................... 4.............จะเก็บนาน....... Folic acid pregnancy category A....... จากหนังสือ.... อาการที่เกิดขึ้นกับผูปวยรายนี้นาจะเกิดจาก ลักษณะอาการที่เกิดขึ้น เรียกวา ควรทํารายงานใด สงไปที่หนวยงานใด Pharmacy Student Rx’24 . Aspartam pregnancy category B............Comprehensive Pharmacy Review OSPE 175 สถานีที่ 6 การเปดหา Stability/ Compatibility นักศึกษาพยาบาลที่หอผูปวย โทรศัพทมาถามทานในการผสมยา Phenytoin กับผูปวย อยากทราบวาควรผสมกับ สารละลายใด และเก็บไดนานเทาใด จงเลือกหนังสือที่มีขอมูลดังกลาว พรอมทั้งตอบคําถามใหครบถวน ใหตอบลงแบบฟอรม ดังนี้ สารละลายที่ใช คือ..... Khon Kaen University ............................ปที่พิมพ..........เด็กชายอายุ 8 ขวบ เคยมีประวัติชักเมื่อมีไขสูง รับประทานวิตามินซี 50 มก.. Acebutolol pregnancy category B...............ตอมาอาการรุนแรงขึ้น ที่ริมฝปาก ชองปาก มีแผลเลือดไหลตลอดเวลา เปลือกตาบวมโต ตาขาวแดงเหมือนมีเลือดคั่ง คําถาม 1. C in woman w/phenylketonuria 4.. สถานีที่ 7 การแปลความหมายของ pregnancy category 1.................................. 2........... 3........หนา.................. Alfentanil pregnancy category C...ตอมาไดรับยา phenobarbital รับประทานครั้งละ 1 เม็ดครึ่ง กอนนอนทุกวัน ใหทาน 7 วัน และแพทยใหนัดมาพบอีก หลังจากรับประทานยาผานไป 2-3 วัน มีอาการปวดเมื่อยกลามเนื้อ ออนเพลีย ตอมามีผื่นขึ้นที่หูดานขวา ปากแดง ตาแดง ใบหูบวมแดง ไขสูงมาก คันตามผิวหนัง ใบหูบวมมีน้ําใส ๆ คั่งอยูขางใน คลายถูกไฟไหม ...... C if dose > 0......... D if used for prolonged periods or in high doses at term 3...... D in 2nd & 3 rd trimester 2... .........................

Flunitrazepam tablet 2. ยาแกไอน้ําดํา ขนาด 60 มล. 4. 5. Lomotil® (diphenoxylate+atropine) 12. ยาแคปซูลฟาทะลายโจร 7.Comprehensive Pharmacy Review 176 OSPE สถานีที่ 9 การจัดประเภทของยาตามกฎหมาย .มีหนังสือ 1 เลม : MIMS คําสั่ง ใหนักศึกษาจัดประเภทของยาตามกฎหมาย โดยเขียนคําตอบลงในกระดาษคําตอบ นักศึกษาสามารถใชหนังสือที่จัด ไว ขื่อยา 1. Selegiline HCl 4. Viagra® sildenafil Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . Triazolam tablet 13. Isosorbide dinitrate sublingual 5.มีหนังสือ 1 เลม : MIMS คําสั่ง ใหนักศึกษาจัดประเภทของยาตามกฎหมาย โดยเขียนคําตอบลงในกระดาษคําตอบ นักศึกษาสามารถใชหนังสือที่จัด ไว ขื่อยา ประเภทยาตามกฎหมาย – จายในรานยาได/ไมได 1. Insulin แบบปากกาฉีด 10. Triamcinolone acetonide oral paste 3. Roaccutane® Isotretinoin capsule 6. Diazepam tablet 8. Phenobarbital capsule 9. ยาแกไอน้ําดํา ที่มีสวนผสมของ codeine ขนาด 125 มล. ยาน้ําสตรีเบนโล 11. ยาฉีด fentanyl 6. Cytotec® (prostaglandin E1) ประเภทยาตามกฎหมาย สถานีที่ 10 การจัดประเภทของยาตามกฎหมาย . Prednisolone tablet 2. Metformin HCl tablet 3.

ค.ค. 47) มีอาการไข เจ็บคอ จึงมาพบแพทยที่โรงพยาบาลและไดรับการวินิจฉัยเปน pharyngitis ไดรับยา paracetamol (Tylenol®) 500 mg 2 เม็ด กินทุก 4-6 ชั่วโมง เวลามีไข และยา amoxicillin (Ibiamox®) 500 mg 1 เม็ด กินวันละ 3 ครั้ง หลังอาหารเชา-เที่ยง-เย็น เชาวันนี้ (11ต. 47) เริ่มสังเกตเห็นผื่นแดงนูนที่ บริเวณลําตัว จึงหยุดใชยาดังกลาวและมาพบแพทย ผลการตรวจรางกายพบวามีผื่นแบบ maculopapular rash ผูปวย ปฏิเสธโรคประจําตัว หรือใชยาใดเปนประจํา ผูปวยไมมีประวัติแพยามากอน และยังไมเคยไดรับยา amoxicillin มากอน จากลักษณะผื่นแบบ maculopapular rash แพทยวินิจฉัยวาผูปวยเกิดการแพยา Amoxicillin จึงแนะนําใหผูปวยหยุดยาที่ สงสัย และเปลี่ยนเปน roxithomycin พรอมกับสั่งจายยา chlorpheniramine เพื่อรักษาอาการดังกลาว จากกรณีนี้แสดงวานางจริงใจเกิดอาการไมพึงประสงคจากการใชยา amoxicillin โดยเกิดผื่นแบบ maculopapular rash และผลการประเมินอาการไมพึงประสงคอยูในระดับอาจจะใช (possible) ดังนั้นเภสัชกรจึงควรอธิบายใหผูปวยทราบวาแพ ยา amoxicillin และออกบัตรแพยาใหกับนางจริงใจดวยเพื่อปองกันการแพยาซ้ํา Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .Comprehensive Pharmacy Review 177 OSPE สถานีที่ 11 การสื่อสารกับผูปวยถึงอาการไมพึงประสงคจากการใชยา และการกรอกแบบฟอรมรายงานอาการไม พึงประสงคจากผลิตภัณฑสุขภาพ ตัวอยางกรณีศึกษาที่เกิดอาการไมพึงประสงคจากการใชยา และแสดงการกรอกขอมูลลงไปในแบบรายงานอาการ ไมพึงประสงคจากผลิตภัณฑสุขภาพในโรงพยาบาล นางจริงใจ จริงจริง หญิงไทยคู อายุ 22 ป มาพบแพทยที่โรงพยาบาล เนื่องจากเกิดผื่นคันทั่วรางกาย เมื่อซัก ประวัติพบวาเมื่อ 2 วันกอน (9 ต.

5 คะแนน ) 3.ตองใช Paracetamol tablets 500 mg จํานวน 2 เม็ด 5 คะแนน 2 คะแนน 2..ด. จงเตรียมตํารับยา Paracetamol suspension จํานวน 50 ml Rx Paracetamol 20 mg/ml Syrup to 50 ml คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน 1.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 178 OSPE Practice Final 1.จากนั้นคอยเติม syrup 3/4 ที่เหลือลงไปจนหมด ( 0. แพทยสั่งจายยาแกผูปวยดังนี้ ชื่อผูปวย ด.ช.ปริมาตรในขวด tare ไดถูกตอง 2 คะแนน คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน ** หมายเหตุ: บางคนเทผงยาลงใน Beaker แลวผสมดวย syrup แลวคนดวย stirring rod (0 คะแนน) Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .เลือก Cylinder ขนาด 50 ml ( 1 คะแนน ) .5 ml ) แลวเทลงในโกรงปริมาตรเล็กนอยกอนเพื่อ ทําผงยาใหเปยก ( 0.ช.บดยา Paracetamol tablets 500 mg จํานวน 2 เม็ด ในโกรงกระเบื้อง ( ตองบดยาใหละเอียด ใชโกรงแกว ได 0 คะแนน ) 2.ตวง syrup ปริมาตร 3/4 ( ~ 37. มุงมั่น จริงจริงนะ อายุ 2 ป Rx Paracetamol suspension # 50 ml (20 mg/ml) 1 tsp q 6h prn โจทย :โรงพยาบาลไมมียาตํารับนี้ จึงตองเตรียมยานี้จากยาเม็ดที่มีอยู จงคํานวณปริมาณยาเม็ดที่ตองใช จงเขียนฉลากยาใหถูกตอง **** ใหนําขอมูลที่คํานวณไดไปใชในขอถัดไป **** คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน 1. มุงมั่น จริงจริงนะ อายุ 2 ป ชื่อยา Paracetamol suspension (20 mg/ml) 2 คะแนน วิธีใช รับประทานยาครั้งละ 1 ชอนชา ทุก 6 ชั่วโมง เวลามีอาการ 1 คะแนน ( เขยาขวดกอนรินยา ) 2.ผสมผงยาในโกรง 4.เทยาที่ไดลงในขวด tare โดยตองใช stirring rod นํา 2 คะแนน 2 คะแนน 5.5 คะแนน ) .

680 3 คะแนน 4.volume.ทําความสะอาดถาดนับเม็ดยาและ Spatula Pharmacy Student Rx’24 คะแนน 1 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 1 คะแนน 1 คะแนน Khon Kaen University .ทําความสะอาดถาดนับเม็ดยาดวยสําลีชุบแอลกฮอล .เขียนรายงานขอมูลที่ได .Comprehensive Pharmacy Review OSPE 179 3. จงนับเม็ดยา Vitamin B complex จํานวน 100 เม็ด ใสภาชนะบรรจุใหเหมาะสม คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน .ชื่อทางเคมี 3 .กอนเทยา และหลังจากเทยาแลว) **หยิบยาใหตรงกับคําสั่ง ถาหยิบผิดจะได 0 ทันที .เลือกหนังสือไดถูกตอง Merck Index 3 คะแนน 2.5-trihydroxybenzoic acid 2 คะแนน .2 ชื่อทางเคมีตามระบบ IUPAC คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน 1.page ) Merck Index 11th edition (1989) p.Tripple check (อานฉลากกอนหยิบยา.โครงสรางทางเคมี 2 คะแนน .เลือกภาชนะรองรับไดถูกขนาด ปดฝาภาชนะ .ปริมาณเม็ดยาถูกตอง (ถานับไมเสร็จจะไมไดคะแนนในขอนี้) .Reference (ชื่อหนังสือ.year.ขั้นตอนการนับเม็ดยา ปดฝาดานชองเทยา กอนเทยาลงถาดทุกครั้ง เทยา ปริมาณของยาที่เทออกมาตองเหมาะสมที่จะนับ เปดฝาแลวใชที่นับยา นับยาจากถาดลงในชองเทยา โดยนําครั้งละ 5 เม็ด เมื่อครบจํานวน ปดฝา .4. จงหาขอมูลตอไปนี้ ของสารประกอบ Gallic acid พรอมทั้งระบุ แหลงขอมูล หนังสืออางอิง โครงสรางทางเคมี 3.

แนะนําตัว พรอมถามคําถาม ใครรับประทานยา หรือเคยรับประทานยามากอน หรือไม อายุ โรคประจําตัว รับประทานยาอื่นรวมดวยหรือไม ประจําเดือนครั้งลาสุดวัน ไหน (คําตอบคือ ไมเคยทานมากอนไมมีโรคประจําตัว ประจําเดือนมาเมื่อ 2 อาทิตยกอน ) . (เวนวันอังคารและวันเสาร) # 30 ใหเภสัชกรอธิบายวิธีรับประทานยาและบอกอาการไมพึงประสงคจากการใชยาใหผูปวยทราบ คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน 1.ใหรับประทานยาเม็ดแรกหลังจากมีเพศสัมพันธ ภายใน 72 ชม.ไมควรใชยานี้ในการปองกันการตั้งครรภเปนประจํา เพราะอาจทําให เกิดการทองนอกมดลูกได . แตถารับประทาน 2 คะแนน ทันทีหลังจากมีเพศสัมพันธ ประสิทธิภาพในการคุมกําเนิดก็จะดีขึ้น และหลังจาก รับประทานยาเม็ดแรกไปแลว อีก 12 ชม.อาจทําใหเกิดเลือดออกกระปริดกระปรอย เลือดออกผิดปกติ ประจําเดือนเลื่อน .ยานี้มีปริมาณฮอรโมนในขนาดสูง อาจทําใหเกิดคลื่นไส อาเจียน เวียน ศีรษะได . ใหรับประทานยาเม็ดที่ 2 4 คะแนน .หากจะมีเพศสัมพันธอีกใหใชอุปกรณคุมกําเนิดแบบปองกัน 6.แนะนําผลขางเคียงจากการรับประทานยาดวย .Comprehensive Pharmacy Review OSPE 180 5.o. ขอบงใช : ใชเพื่อตานการแข็งตัวของเลือด ปองกันอันตรายที่เกิดจากลิ่มเลือดอุดตัน 1 คะแนน Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . ยา Warfarin ขนาด 3 mg จํานวน 30 เม็ด คะแนน 1 คะแนน 2.จายยาเม็ดคุมําเนิดแบบฉุกเฉิน ซึ่งประกอบดวย levonorgestrel 0. ผูหญิงรายหนึ่งมาขอซื้อยาคุมกําเนิดแบบฉุกเฉินที่รานยา ใหอธิบายวิธีการรับประทานยาเม็ดคุมกําเนิดแบบฉุกเฉิน พรอมทั้งใหคําแนะนําอื่นๆที่เหมาะสม คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน 2 คะแนน . ผูชายอายุ 60 ป ไดรับยาตามใบสั่งแพทยดังนี้ Rx Warfarin 3 mg 1 x 1 p.หามรับประทานเกิน 4 เม็ด ตอเดือน .75 mg 2 คะแนน กลไกการออกฤทธิ์ของยา คือจะไปทําใหเยื่อมดลูกไมเหมาะสมในการฝงตัวของไขที่ ไดรับการผสมแลว .

เลือกหยิบสารเคมีไดถูกตอง10% strong iodine solution 2 คะแนน 2. จัดกระบอกตวงไดถูกตอง 2 คะแนน 4. รับประทานยานี้ ครั้งละ 1 เม็ด วันละ 1 ครั้ง โดยรับประทานทุกวัน ยกเวนวันอังคารและวันเสาร 1 คะแนน 4. เลือกกระบอกตวงไดถูกตอง 2 คะแนน . ตองใชยานี้อยางเครงครัด ไมควรเพิ่มหรือลดขนาดยาหรือหยุดยาเอง โดยไมมี 2 คะแนน คําสั่งจากแพทย 5.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 181 3. ปรับปริมาตรไดถูกตอง 2 คะแนน Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . ไมควรเปลี่ยนแปลงปริมาณการบริโภคอาหารพวกตับ ผักใบเขียวตางๆ เนื่องจากอาหารเหลานี้มีวิตามินเคในปริมาณมากอาจสงผลตอการรักษาดวยยา Warfarin 7. ผลขางเคียงและอาการไมพึงประสงค ยานี้อาจทําใหเลือดออกไดงาย สังเกตไดจากจ้ําเลือดใตผิวหนัง เลือดออกที่ตา ขาว เลือดกําเดาไหลนานและมากผิดปกติ ถารุนแรงอาจมีปสสาวะหรืออุจจาระเปน เลือดได หากเกิดอาการเหลานี้ตองรีบกลับมาพบแพทย ควรหลีกเหลี่ยงกิจกรรมที่อาจกอใหเกิดอุบัติเหตุไดงาย และควรพกบัตรที่แสดง วากําลังไดรับยานี้ 6.เลือก 10 ml สําหรับตวง 3 ml (2 คะแนน) ถาเลือก 25 หรือ 50 ได 0 คะแนน 2 คะแนน . ตองใชยานี้อยางเครงครัด ไมควรเพิ่มหรือลดขนาดยาหรือหยุดยาเอง โดยไมมี คําสั่งจากแพทย 2 คะแนน 5. ตองเก็บยาในภาชนะที่ปดสนิทปองกันแสงที่อุณหภูมิหอง และเก็บยาใหพนมือ เด็ก 2 คะแนน 2 คะแนน 1 คะแนน 7.เลือก 50 ml สําหรับตวง 30 ml (2 คะแนน) ถาเลือก 10 หรือ 25 ได 0 คะแนน 3. ในการเตรีม 1% iodine solution ปริมาตร 30 ml จาก strong iodine solution ที่มีความเขมขนของ iodine 1% จง คํานวณปริมาตรของ 10% strong iodine solution ที่ตองการใช คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน .ตองใช 10% strong iodine solution จํานวน 3 ml 10 คะแนน 8. นําขอมูลจากสถานีกอนหนานี้มาใชในการเตรียม 1% iodine solution ปริมาตร 30 ml จากสารละลาย 10% strong iodine solution คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน 1.

ควรหลีกเหลี่ยงไมใหรางกายถูกแสงแดดจัด 2 คะแนน 2 คะแนน 6. รับประทานครั้งละ 1 เม็ด วันละ 1 ครั้ง พรอมอาหาร 1 คะแนน 3. แพทยสั่งจายยารักษาเชื้อราที่เล็บใหกับคนไข ทานเปนเภสัชกรประจําหองรานยา จงใหคําแนะนําการใชพรอมทั้ง การ ปฏิบัติตัวที่เหมาะสมกับคนไข นางลําดวน สวนกระแส Griseofulvin 1 x 1 pc # 90 ประเด็น คนไขทํางานรานเสริมสวย ตองสัมผัสกับน้ํายาเคมี และน้ําตลอดเวลา คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน 1. ทายาบริเวณที่เปนเทานั้นแลวรอใหแหง หากเปนในบริเวณกวาง เชนที่เทา หรือ ฝาเทาใหใชลาสเตอรปดไว Pharmacy Student Rx’24 2 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน Khon Kaen University . ใชผาสะอาดเนื้อหยาบหรือหินขัดถูเบา ๆ บริเวณที่เปนเพื่อใหหนังที่หนาและ เปนขุยหลุดออกไปแลวซับใหแหง 3.ขอบงใช : ยากัดหูด 2 คะแนน . เตรียมผิวหนังกอนทายาโดยแชสวนที่เปนน้ําอุนประมาณ 5 นาที 2. ตองหลีกเหลี่ยงการสัมผัสกับน้ํายาเคมี และน้ํา ถาตองสัมผัสอาจจะตองสวมถุงมือยาง เมื่อใชเสร็จแลวตองลางมือ ใหสะอาด พรอมเช็ดมือใหแหงทุกครั้ง 10. ขอบงใช : ยารักษาเชื้อรา 1 คะแนน 2. ใชวาสลีนทาบริเวณผิวหนังที่ดีรอบ ๆ สวนที่เปนหูดกอนเพื่อปองกันไมใหยาระ ดายผิว 4.วิธีใช 1. ระหวางที่รับประทานยานี้ หามดื่มเครื่องที่มีแอลกฮอล 2 คะแนน 5.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 182 9. ถาทานพรอมอาหารที่มีไขมัน จะชวยเพิ่มการดูดซึมยา 2 คะแนน 4. คนไขมาขอรับคําแนะนําการใชยาจากทานซึ่งเปนเภสัชกรประจํารานยา รูปภาพ DUOFILM คําตอบ : ประเด็น คนไขไดรับยาจากโรงพยาบาล แตจําวิธีใชไมได ทานชวยอธิบายและแนะนําเกี่ยวกับยาตัวนี้ รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน .

...ชวงแรกของการใชยาอาจรูสึกระคายเคืองบริเวณที่ทายา ดังนั้น อาจแนะนําคนไข ทายาทิ้งไวที่หนาประมาณ 15-30 นาที แลวจึงลางออก เมื่อทนยาไดมากอาจทายา ทิ้งไวทั้งคืนแลวลางออกในตอนเชา Pharmacy Student Rx’24 2 คะแนน Khon Kaen University ......Comprehensive Pharmacy Review OSPE 183 11. หญิงรายหนึ่งมาขอซื้อยารักษาสิวจากทาน ซึ่งเปนเภสัชกรประจํารานยา ทานตองซักประวัติเพิ่มเติม และจายยาที่ เหมาะสมใหกับคนไขรายนี้พรอมทั้งใหคําแนะนําที่เหมาะสม คนไขถือซองยา Roaccutane ® capsule และตัวอยางยา 5% benzoyl peroxide คําตอบ : ประเด็น เภสัชกร ผูปวย สวัสดีคะ กระผม/ดิฉัน….การใช 5 % benzoyl peroxide ทาบริเวณที่เปนสิวเทานี้ หามทาบริเวณใกลดวงตา ริมฝปาก หรือเยื่อบุออนเพราะ จะทําใหเกิดระคายเคืองได .ไมสามารถจายยา Rocautane capsule ไดเนื่องจากยานี้เปนยาควบคุมพิเศษที่สั่ง 4 คะแนน จายโดยแพทยเทานั้น จึงมีขายเฉพาะในโรงพยาบาล .คนไขกําลังจะแตงงาน อาจมีการตั้งครรภได ระหวางที่ใชยานี้ตองคุมกําเนิด 2 คะแนน ไมเชนนั้นยานี้อาจจะมีผลกอวิรูป ทําใหทารกพิการ ( teratogennic) หรือหากตองการตั้งครรภ ตองหยุดใชยานี้กอน 1 เดือน 2 คะแนน . เปนเภสัชกรประจํารานยา มีอะไรใหชวยมั๊ยครับ/คะ จะแตงงานเดือนหนา ตอนนี้สิวเหอมา จึงมาขอซื้อยารักษาสิวคะ เคยไดรับยานี้จากโรงพยาบาลมากอน จึงขอมาซื้อยานี้อีก รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน .........

จะไดชั่ง Cream base มาจากสถานีกอนหนานี้ และจะมีผงยาบรรจุซองแจกให คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน .PEG ointment O/W emulsion เลือก glycerin)หยด leviagate จนได smooth paste ถายังไมเนียน อาจหยดเพิ่มได กวาดผงยาใหอยูตรงกลาง คะแนน 2 คะแนน .การวาง spatula& slab ที่ถูกตอง และการเลือกอุปกรณ Key : เลือก Slab and spatula . จากตนตํารับ 10% sulfur ointment Sulfur 0. ointment ทั่วไป .5 gm Cream base q.ความสามารถเสร็จทันตามเวลาที่กําหนด 2 คะแนน Pharmacy Student Rx’24 2 คะแนน Khon Kaen University .Comprehensive Pharmacy Review OSPE 184 12.การเลือกใช levigating agent Key : การเลือกใช levigating agent ที่เขากันดีกับครีมเบส (เชน cold cream.การผสมแบบ geometric dilution Key : กองครีมวางไวมุมขางใดขางหนึ่งของ Slab คอย ๆ แบงครีมเบสปริมาณ ใกลเคียงกับผงยาที่ levigate มาผสม และผสมใหเขากันสม่ําเสมอกอน จึงแบงมา เพิ่มจนกระทั่งครีมเบสทั้งหมดถูกผสมการบดผสมใหหมุนวน spatula ในลักษณะ วนเปนเลขแปด หรือ ขดลวดอยางใดอยางหนึ่ง 2 คะแนน .s.ความสม่ําเสมอ และเทคนิคในการผสม และผลิตภัณฑที่ได Key : เปนเนื้อเดียวกันและไมเลอะ ผลิตภัณฑที่ไดตองไมเห็นเปนเม็ด ๆ ของผงยา เหลืออยู . ถาผงยากัดกรอนใหเลือก spatula ที่เปน rubber (ขอนี้ชั่ง sulfur จึงสามารถใชทั้ง rubber หรือ stainless ก็ได ) จากนั้นวาง slab และใชมือขวาจับ spatula ในลักษณะที่คว่ํามือ บดผงยาเบา ๆใหละเอียด . สวน vanishing cream.W/O cream เลือก mineral oil. 5 gm จงเตรียมยาตํารับนี้ นศ.

50 OSPE 185 ml คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน .calibrate dropper ไดถูกตอง นับจํานวนหยด 2 ml……………………หยด 0. จงบอกระบุประเภทของยาตามกฎหมาย พรอมทั้งระบุดวยวาขายไดในรานยาหรือไม และยาชนิดใดจะจายไดก็ตอเมื่อ มีใบสั่งแพทย 1. Lomotil ® 5.Comprehensive Pharmacy Review 13.dropper ตั้งตรง .หยด . Dexamethasone tablet 2.5 คะแนน Khon Kaen University .ใชกระบอกตวงใหถูกตอง คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 14. Diazepam 3.5 ml Water q. Codepect ® คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน Item ประเภทยาตาม กฎหมาย Dexamethasone tablet ยาควบคุมพิเศษ Diazepam วัตถุออกฤทธิ์ตอ จิตและประสาท ยาแกไอน้ําดําตราเสือ ยาสามัญ ดาว ขนาด 60 ml ประจําบาน Lomotil ® ยาเสพติดใหโทษ ประเภท 3 Codepect ® ยาเสพติดใหโทษ ประเภท 3 Pharmacy Student Rx’24 ขายในรานยา ไดหรือไม ได ได ใบสั่งแพทย ได ไมใช ได ไมใช ไมได ไมใช ใช ใช 10 คะแนน หมายเหตุ : ประเภทยาถูก 1 คะแนน ขายได / ไมได 0.เลือกอุปกรณที่ใชในการ Calibrate dropper ไดถูกตอง โดยใช Cylinder 10 ml และ dropper ถาเลือกขนาด cylinder 25.การจับกระบอกตวงและดู lower meniscus .5 ml…………………. ยาแกไอน้ําดําตราเสือดาว ขนาด 60 ml 4.5 คะแนน ใบสั่งแพทย 0. 50 ให 0 คะแนน .s. จงเตรียม 1% Glycerin Glycerin 0.

...... ทานเปนเภสัชกรชุมชนโรงพยาบาลบั้งไฟ มีนักทองเที่ยวชาวอเมริกันมาพบแพทยเพื่อขอใหชวยสั่งยาชื่อ Glyburide สําหรับคุมระดับน้ําตาลในเลือด ซึ่งผูปวยทําหายระหวางเดินทาง แพทยโทรมามาถามทานวามียานี้หรือไม หรือจะใช ยาใดแทนไดบาง ที่โรงพยาบาลมีแตยาเลียนแบบ ใหทานเลือกหนังสือที่ทานคิดวามีคําตอบ คําตอบ : • เปด Drug information handbook เพื่อหา synonyms = Glybenclamide • เปด TIMS เพื่อหาชื่อยา local made Benclamin Cytagon Debtan Diabeedol Diabenol Diclanil Diabelet Gliben Glibesyn Glybetic Glybic Gluconil Gluzo 16......................รับประทานยานี้ติดตอกันทุกวันจนยาหมด ....... ชื่อยา........... ขอบงใช.....รับประทานยานี้แลวอาจมีอาการงวงซึม ......ครั้ง กอนอาหาร เชา กลางวัน เย็น กอนนอน หลังอาหาร คําแนะนําเพิ่มเติม .............Comprehensive Pharmacy Review 186 OSPE 15..................เม็ด วันละ.......เคี้ยวยาใหละเอียดกอนกลืน .....................รับประทานกอนอาหาร 30 นาที ...............................ดื่มน้ําตามมากๆ คําแนะนําอื่นๆ ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………… Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .....................รับประทานหลังอาหารทันที ................... คนไขมารับบริการที่รานยา จากการซักประวัติแลว พบวา คนไขเปนโรคปวดศีรษะขางเดียว (migraine) ทานซึ่งเปน เภสัชกรประจํารานไดพิจารณาจายยา 2 ตัวนี้ Cafergot #20 Flunarizine 5 mg #30 จงเขียนฉลากยาพรอมทั้งแนะนําวิธีรับประทานยาและปฏิบัติตัวใหกับคนไขรายนี้ วันที่........................................................................................... รับประทานครั้งละ.........................หามรับประทานยานี้พรอมกับนม หรือยาลดกรด ................................. ชื่อผูปวย.................................................................................

5 gm Cold cream q. จงแสดงการกรองใหไดสารละลายใสของ Peppermint Water โดยเทคนิคที่ถูกตอง (10 คะแนน) หมายเหตุ : ใหแสดงวิธีการกรองแตไมตองกรองจริง คําตอบ: รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน .Comprehensive Pharmacy Review OSPE 187 17.s.ปด funnel ดวยกระจกนาฬิกากันการระเหยของ oil 2 คะแนน (ไมไดปดกระจก 0 คะแนน ) Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . 5 gm จงชั่ง Cream base ที่ใชในการเตรียมตํารับยานี้ คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน .เลือกกระดาษกรองที่พับไวแลวแบบ Plaited filter ถูกตอง 2 คะแนน (หากเลือกแบบ Plain filter 0 คะแนน) .เทสารละลายลงใน funnel โดยมี stirrer นําลง 1 คะแนน (หากไมใช stirrer ชวย 0 คะแนน ) .5 gm ถาชั่ง 5 gm ได 0 คะแนน .rinse กระดาษกรองโดยหยดน้ําจนเปยก 2 คะแนน (ไมได rinse 0 คะแนน) .วาง flask รับ filtrate 1 คะแนน (เอา Beaker รับโดยไมปดปาก 0 คะแนน ) . จากตํารับ 10% sulfur ointment Sulfur 0.ดูลูกน้ําและทําความสะอาด .ชั่งน้ําหนักใหถูกตอง ตองชั่งใหได 4.ทําความสะอาด Spatula ดวยกระดาษทิชชู 1 คะแนน เครื่องชั่ง 1 คะแนน ไมทําความสะอาด 0 คะแนน คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 18.การเลือกใชภาชนะสําหรับชั่ง Cold cream ถาเลือกกระดาษธรรมดา 0 คะแนน.ใชอุปกรณในการตักสารไดถูกตอง ถาเลือกใช Spatula หรือ Stirring rod 2 อัน ให 2 คะแนน ถาใชเพียงชิ้นเดียว Spatula หรือ Stirring rod ได 0 คะแนน . กระดาษไข ตองรองกระดาษธรรมดาอีกชั้น 2 คะแนน .ตั้งอุปกรณถูกตอง คือเอาแบบ filter funnel ที่มีกระดาษกรองวางบน stand 2 คะแนน ( หากไมใช stand แตวาง funnel บน flask หรือ cylinder 0 คะแนน ) .

ENO 2.Adalat CR (Controlled release tablets) 8.Comprehensive Pharmacy Review OSPE 188 19.เปดฝาครอบปากขวดยาพนออก เขยาขวด คะแนน 1 คะแนน .เอาขวดพนยาออกจากปาก หุบปากใหสนิท กลั้นหายใจใหนานที่สุดเทาที่จะทําได (410 วินาที) .ORS คําตอบ : รายละเอียด คะแนน 10 คะแนน 1.Protosedyl เหน็บ 5. นางสาทร สมจิต นําใบสั่งยาใบนี้มาที่รานยาของทาน Rx Salbutamol MDI 1 puff prn # 1 ………………………………MD.25 คะแนน 20.หายใจออกใหสุดเต็มที่ . ทานจัดยาเรียบรอยแลว ใหแนะนําวิธีพนยาแกนางสมจิต คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน . จงระบุรูปแบบยาเตรียม 1.หายใจเขาลึกๆ ชาๆ ทางปากพรอมๆกับกดที่พนยา 1 ครั้ง (กดพรอมสูด) .คว่ําขวดพนยาลง ตั้งขวดพนยาตรง 1 คะแนน .ยาแกไอน้ําดําตราเสือดาว (Mixtures) 7.Adalat CR 8.Sara strawberry 6.ยาแกไอน้ําดําตราเสือดาว 7.Vitamin B-complex 3.ORS (Powders) หมายเหตุ : ขอละ 1.Vitamin B-complex (Sugar coated tablets) 3.น้ํามันตับปลาชนิดเม็ด 4.Sara strawberry (Suspensions) 6.ENO (Effervescent granules) 2.ผอนลมหายใจออกทางจมูกชาๆ 1 คะแนน 2 คะแนน Pharmacy Student Rx’24 2 คะแนน 2 คะแนน 1 คะแนน Khon Kaen University .ใชริมฝปากอมรอบปากขวดพนยาใหสนิท เอนศีรษะไปดานหลังเล็กนอย หรือ อาปาก ใหปากขวดอยูหางจากปาก ประมาณ 3-4 เซนติเมตร หรือ 1-2 นิ้ว เอนศีรษะไปดานหลังเล็กนอย .น้ํามันตับปลาชนิดเม็ด (Soft gelatin capsules) 4.Protosedyl เหน็บ (Suppositories) 5.

ตองเก็บยาในภาชนะที่ปดสนิทปองกันแสงที่อุณหภูมิหอง และเก็บยาใหพนมือเด็ก 1 คะแนน Pharmacy Student Rx’24 2 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 1 คะแนน Khon Kaen University .รับประทานยานี้ ครั้งละ 3 เม็ด ในวันจันทร สัปดาหละครั้ง หลังอาหารเชาทันที และควรรับประทานยาในเวลาเดียวกันทุกครั้ง . ผูปวยหญิงอายุ 40 ป เปน Rheumatoid arthritis (RA) ไดรับยาตามใบสั่งแพทยดังนี้ Rx Methotrexate tablet 2.Nifedipin SR เปนยารักษาโรคความดันโลหิตสูงที่ออกฤทธิ์เนิ่น ดังนั้นจึงไมสามารถหักหรือแบงเม็ดยาได . prn #90 จงตรวจสอบความถูกตองของใบสั่งยานี้ โดยิ่มเติมการโทรถามแพทยเพื่อขอขอมูลเพิ่มเติม คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน ตรวจสอบความถูกตองของใบสั่งยาไดและสามารถใชขอมูลหรือคําแนะนําใหครบถวน ยา Nifedipin SR .แนะนําทางเลือก (คุณหมอนาจะเปลี่ยนเปนครั้งละ 1 เม็ด วันละ 1 ครั้ง) ยา ASA gr I . คนไขมีภาวะโรคหัวใจและหลอดเลือด เมื่อพบแพทยแลวไดรับยาดังนี้ Rx Nifedipin SR ½ x 2 pc #30 ASA gr I 1 tab q 6 h.อาการอื่นๆ เชนมีผื่นแดง ตุมน้ําที่ผิวหนัง มีไข ไอ เจ็บหนาอก คลื่นไส อาเจียน ทองรวง เบื่ออาหาร มึนงง ผมรวงและระหวางใชยานี้อาจเกิดแผลในปากไดงาย จึงควร รักษาความสะอาดของ ชองปากระหวางที่ใชยา หากเปนมากใหไปพบแพทย .ASA gr I ใหเพื่อใชปองกันหลอดเลือดอุดตันหัวใจ จึงตองเปลี่ยนวิธีการรับประทาน เปนการรับประทานครั้งละ 2 เม็ด วันละ 1 ครั้ง หลังอาหารทันที หามรับประทานยา ขณะทองวาง เพราะจะทําใหระคายเคืองทางเดินอาหาร คะแนน 3 คะแนน 2 คะแนน 2 คะแนน 3 คะแนน 22.ขอบงใช.ยา Methotrexate ขนาด 2..สอบถามวัตถุประสงคของการจายยา Aspirin(และใหอาจารยตอบวา ปองกันหลอด เลือดอุดตัน) .เพื่อกดภูมิคุมกันในการรักษาโรคขออักเสบรูมาตอยด Rheumatoid 1 คะแนน . ) #12 ใหเภสัชกรอธิบายวิธีรับประทานยาและบอกอาการไมพึงประสงคจากการใชยาใหผูปวยทราบ คําตอบ : รายละเอียด ขั้นตอน คะแนน .5 มิลลิกรัม จํานวน 12 เม็ด 1 คะแนน .ตองใชยานี้อยางเครงครัด ไมควรเพิ่มหรือลดขนาดยาหรือหยุดยาเอง โดยไมมีคําสั่งจากแพทย ..Comprehensive Pharmacy Review OSPE 189 21.5 mg 3 tab/week ( on Mon.ผลขางเคียงและอาการไมพึงประสงค ยานี้อาจทําใหเกิดอาการแพได เชน มีอาการคัน ผื่นลมพิษบริเวณใบหนา และมือ ริมฝปากและคอบวม แนนหนาอก หายใจลําบาก หากเกิดอาการเหลานี้ตองรีบกลับมาพบแพทยทันที .

Comprehensive Pharmacy Review OSPE 190 สรุป ประเด็น OSPE เภสัชภัณฑ์ (Pharmaceutics) เทคนิคที่มีสอบทุกครั้งคือ 1) เทคนิคการชั่ง สวนมากจะใหชั่งพวกครีม เพราะจะเอาไปใชกับเทคนิคการปาดบดตอ 2) เทคนิคการปาดบด ผสมผงยาใหเขากับยาพื้นดวย Slab & Spatula อยาลืมดูหลักการเลือก Levigating Agent ถาผงยา นอยกวา 20% ของตํารับ ตองใช Levigating Agent ชวยปาดบดกอนแลวคอยผสมกับยาพื้น โดยถายาพื้นเปน W/O g=jo Cold Cream เลือกใช Mineral Oil ถาเปน O/W เชน Vanishing Cream เลือกใช Glycerin หรือ Propylene Glycol 3) เทคนิค Aliquot คํานวณจํานวนเม็ดยาที่จะนํามาใชเตรียมเปนยารูปแบบอื่น วาถาจะเตรียมยาความแรงเทานี้ๆ ตองใชยา กี่เม็ด 4) เทคนิคการตวง และการปรับปริมาตร 5) เทคนิคการ Trituration โดยใชโกรงและลูกโกรง 6) บอก Dosage Form ของยาที่เห็น 7) บอกลักษณะเดนของ Dosage Form พวกหัก บด แบง เคี้ยวไดมั้ย มีผลตอการออกฤทธิ์ของยาอยางไร เปนตน 8) บางทีก็มีเทคนิคการกรองดวย ด้านคลินิกและสังคม (Pharmacy Practice) แนวของขอสอบที่มักจะออกก็มี 1) นับเม็ดยา 2) เขียนฉลากยา 3) ประเภทของยาตามกฏหมาย มักจะมี 1. สถานกรณจําลอง ถามี ผูปวยเขามาขอซื้อยาบลาๆๆ ขายใหไดมั้ย ? 4) Consult ยาเทคนิคพิเศษ ตามในหนังสือคูมือสภา 5) Consult ยาที่มี Therapeutic Index แคบ หรือยาที่มีความเสี่ยงตอการเกิด ADR ไดสูง ตามในคูมือสภาเชนกัน 6) Consult แพทยหรือผูปวยเกี่ยวกับ Drug Interaction ประเภทใหยาสองตัวรวมกันไดมั้ย จะเกิดอะไรขึ้นบาง จะตองให ยังไง หรือแกไขยังไง 7) ซักประวัติ หาวาผูปวยเปนอะไร 8) ซักประวัติ เพื่อสงตอแพทย 9) คํานวณ Dose and Regimen เชน ขนาดการใชยาในผูปวยเด็กเปนเทานี้ๆ ผูปวยน้ําหนักเทานี้ ตองไดยา Dose นึงกี่ mL ถาใชยาเปนเวลาเทานี้วันตองจายยาทั้งหมดกี่ขวด 10) เช็ค Medication Error เทียบยาที่จัดแลวกับใบสั่งยา 11) DIS เปดหนังสือหาคําตอบ ควรจะเตรียมมาวาหนังสืออะไรใหขอมูลแบบไหน องคความรูพวกนี้สวนใหญมีในหนังสือคูมือของสภาเภสัชกรรมที่ไดมาตอนสมัครสอบหมดแหละครับ นอกจากการซัก ประวัติที่อาจจะหาแนวทางไดจากแนวขอสอบเกาหรือขอสอบซอมที่ทําในลักษณะเฉลยขอสอบ ขอมูลเกี่ยวกับยาที่คงตอง กลับไปดูชีทหรือหนังสือสมัยเรียน พรบ. ใหบอกวายาที่เห็นเปนยาประเภทใดตามกฏหมาย 2.ยาวายาอะไรเปนประเภทอะไรตามกฏหมาย Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .

Comprehensive Pharmacy Review MCQ 191 รวบรวมขอสอบ MCQ (Multiple Choice Question) คําชี้แจง ™ข้อสอบ MCQ ก่อนปี 2549 จะออกเป็น case โดยแบ่งสอบ 2 วัน วันละ 10 case รวม 2 วัน 20 case ออก case ละ 15 ข้อ ทั้งหมด 300 ข้อ ™ข้อสอบ MCQ หลังปี 2549 ออกเป็น case เช่นเดียวกัน โดยแบ่งสอบ 2 วัน วันละ 15 case รวม 2 วัน 30 case ออก case ละ 10 ข้อ ทั้งหมด 300 ™และข้อสอบจะแบ่งออกเป็น 4 ชุด คือ A.D ซึ่งแตกต่างกันที่การเรียงข้อสอบ ป้องกันการลอกข้อสอบ Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .C.B.

Comprehensive Pharmacy Review MCQ 192 ตัวอย่าง MCQ ของสภาเภสัชกรรม กรณีศึกษาเรื่อง เบาหวาน (สภาเภสัชกรรม) ผูปวยชายไทยอายุ 60 ป รูปรางอวนมาพบ เภสัชกรเพื่อขอเปลี่ยนยารักษาเบาหวาน เนื่องจากมี อาการหนามืดคลายจะเปนลม หลังจากทํางานหนัก โดย แจงวา โดยทั่วไปจะไมมีอาการดังกลาว แตหากทํางาน หนักจะมีอาการดังกลาวเกิดขึ้นทุกครั้ง เมื่อตรวจสอบยาแลวพบวายาที่ผูปวยไดรับคือ Glibenclamide 1 tab OD โดยรับประทานยาเปนระยะเวลา 1 ป แลวไปตรวจระดับ น้ําตาลในเลือดที่โรงพยาบาลเมื่อ 2 สัปดาหที่ แลวพบวาอยูในเกณฑที่ควบคุมได 1. ทานคิดวาผูปวยรายนี้นาจะเปนเบาหวานชนิดใดมาก ที่สุด 1 เปนเบาหวานชนิดที่ 1 (Type 1 DM) เพราะผูปวยได ยาชนิดรับประทาน ผูปวยอวนและอายุมาก 2 เปนเบาหวานชนิดที่ 1 (Type 1 DM) เพราะไดยา รับประทาน ผูปวยมีอาหารหนามืดคลายจะเปน ลม 3 เปนเบาหวานชนิดที่ 2 (Type 2 DM) เพราะไดยา รับประทานผูปวยอวนและอายุมาก 4 เปนเบาหวานชนิดที่ 2 (Type 2 DM) เพราะไดยา รับประทานผูปวยมีอาการหนามืด 5 ขอมูลไมเพียงพอตอการระบุชนิดของโรค 2 .ขอใดกลาวถูกตองเกี่ยวกับโรคเบาหวาน 1 ผูปวยสวนใหญเปนเบาหวานชนิดที่ 1 (Type 1 DM) ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของความทนตอ ระดับน้ําตาล 2 ผูปวยสวนใหญเปนเบาหวานชนิดที่ 2 (Type 2 DM) ซึ่งเกิดจากการขาดอินซูลิน 3 ผูปวย Type 2 DM เกิดภาวะ ketoacidosis ไดบอย มาก 4 เบาหวานเปนโรคที่ไมสามารถรักษาใหหายขาดได Pharmacy Student Rx’24 5 เบาหวานเปนโรคที่รักษาใหหายขาดไดแตกลับเปนซ้ํา อีกได 3. ทานจะเปลี่ยนยาใหกับผูปวยรายนี้หรือไมเพราะเหตุ ใด 1 เปลี่ยนยาใหเพราะอาการหนามืดเปนลม มีอันตราย มากในผูสูงอายุ 2 เปลี่ยนยาใหเพราะระดับน้ําตาลในเลือดของผูปวยอยู ในเกณฑที่ดี 3 ไมเปลี่ยนยาใหเพราะอาการที่เกิดขึ้นสามารถหายเอง ได 4 ไมเปลี่ยนยาใหเพราะยาที่ใชใหผลในการรักษาดีแลว แตใหคําแนะนําในการรับประทานยาและ การปฏิบัติตัวเพิ่มเติม 5 ขอมูลไมเพียงพอ ตองทราบระดับน้ําตาลในเลือด แลวจึงพิจารณา 4 .ผูปวยใหขอมูลเพิ่มเติมวา เคยใชยาที่ผลิตในประเทศ ยี่หออื่นแทน ยาที่เคยใชและถามวา นาจะเปนสาเหตุให เกิดอาการหนามืดคลายจะเปนลม ดังกลาวหรือไม 1 ไมเกี่ยว เพราะยาที่จําหนายในประเทศไทยตองมี คุณภาพผานเกณฑมาตรฐานขั้นต่ําเหมือนกัน 2 ไมเกี่ยว เพราะ ยาที่ผลิตในประเทศไทยเหมาะสมกับ คนไทยมากกวา 3 เกี่ยว เพราะยาที่ผลิตในประเทศไทยไมคอยได มาตรฐาน 4 เกี่ยว เพราะ ยาที่ผลิตในประเทศไทยมีปริมาณยา สูงกวาตางประเทศ 5 เกี่ยว เพราะยาที่ผลิตจากตางประเทศมีคุณภาพสูง กวายาที่ผลิตในประเทศไทย Khon Kaen University .

หมูซัลโฟนทําใหโครงสรางมีความเปนกรด 4. เมื่อนํายาเม็ดจํานวน 10 เม็ดมาทําการควบคุม คุณภาพ ในหัวขอ uniformity of unit dosage form พบวาน้ําหนักเฉลี่ยของเม็ดยาเทากับ 125 มิลลิกรัม คา s (sample standard deviation) เทากับ 5 อยากทราบวา คา RSD(relative standard deviation) จะเทากับเทาไร 1. 4% 4. 6% 7. ผูปวยรายนี้ ตองระวังในการรับประทานผักชนิดใด ดังตอไปนี้ 1 ยอดสะเดา 2 กระเทียม 3 ดอกแค 4 ผลมะระขี้นก 5 ใบขี้เหล็ก 9. 2% 2. หมูยูเรียทําใหโครงสรางมีความเปนเบส 5. สามารถหมุนแสง polarized ได 2. วงแหวนอะโรมาติกดานปลาย ซึ่งมีหมูคลอโรในตํา แหนง para กับ methoxy ทําใหยาถูกเมตาบอไลซ โดยกระบวนการออกซิเดชันไมได Khon Kaen University . ในฐานะที่ทานเปนเภสัชกรโรงพยาบาลแหงนี้ ทานต องการผลิตยาสมุนไพรลดน้ําตาลในเลือดเพื่อจําหนาย ในโรงพยาบาล ในรูปแคปซูลและยาชง ทานคิดวา รูปแบบของสมุนไพรทั้งสองชนิดนี้ เหมือนหรือแตกตาง กัน ตามขอกฎหมายของไทย 1 เหมือนกันทั้งสมุนไพรในรูปแคปซูล กับรูปชาชง เป นยาแผนโบราณ 2 เหมือนกัน ทั้งสมุนไพรในรูปแคปซูล กับรูปชาชง เป นยาสมุนไพร 3 เหมือนกัน ทั้งสมุนไพรในรูปแคปซูล กับรูปชาชง เป นอาหาร 4 ไมเหมือนกัน สมุนไพรในรูปแคปซูล เปนยาแผน โบราณ สวนรูปชาชง เปนอาหาร 5 ไมเหมือนกัน สมุนไพรในรูปแคปซูล เปนยาแผน โบราณ สวนรูปชาชงเปนยาสมุนไพร 8 หากผูปวยรายนี้ตองการดูแลสุขภาพตนเองใหดีขึ้น คําแนะนําในการอดบุหรี่สําหรับผูปวยควรเปนเชนใด Pharmacy Student Rx’24 10.Comprehensive Pharmacy Review 193 MCQ 5. 3% 3. หากมีขอมูลเพิ่มเติมและมีความจําเปนตองเปลี่ยน ยาใหกับผูปวยทานคิดวายาตัวใดเหมาะสมกับผูปวย สูงอายุ ที่มีรูปรางอวน 1 Metformin 2 Chlorproplamide 3 Gliclazide 4 Tolbutamide 5 Insulin 1 ควรอดบุหรี่ทันที เพราะจะไดปองกันโรคถุงลมโปงพอง 2 หามอดบุหรี่ เพราะจะทําใหระดับ nicotine ลดลง กระทันหัน ทําใหอารมณแปรปรวน 3 ควรคอยๆ ลดปริมาณบุหรี่ที่สูบ เพื่อปองกันอาการ ถอนยา 4 ปรึกษาแพทยกอนอดบุหรี่ เพื่อปรับระดับยาให เหมาะสม 5 เพื่อใหไดผลดีที่สุด ควรใช nicotine ชนิดหมากฝรั่ง ควบคูไปดวย 6. สามารถวิเคราะหไดโดยวิธี HPLC-UV detection 3. จากโครงสรางของยา glibenclamide เพราะเหตุใด ยาจึงออกฤทธิ์ไดนาน 1. 5% 5.

นางศรีเวียงเลาใหฟงวา ครั้งที่แลวซื้อยาจากรานยา แหงหนึ่ง ยาเม็ดมีกลิ่นฉุนมาก ทานอธิบายวาอาจ เนื่องจากยาอาจมีการเสื่อมสลายหากเก็บไมดี การ เสื่อมของแอสไพรินเปนปฏิกิริยา 1. 1 ตุลาคม 2546 3. ทําใหหัวใจบีบตัวไดดีขึ้น 3. liquefaction 5. เพิ่มการดูดซึม 4. ใหหยุดยาไปกอน แลวไปพบแพทย 5. photolysis 1. ใหเปลี่ยนยาเม็ดแอสไพรินเปน Paracetamol Tablets แทน 2. ลดความเขมขนของเลือด 3. 4. ขนาด 60 มก. ขนาด 60 มก. 30 กันยายน 2546 2. 31 ตุลาคม 2546 5. ที่ขวดบรรจุยาเม็ดแอสไพริน มีขอความวา Exp. ขนาด 325 มก.วันละครั้ง 5. เปลี่ยนเปน delayed-released tablets 5. ทุก 4-6 ชม. ถูกเฉพาะขอ 1 และ 2 5. 15 ตุลาคม 2546 4. ใหรับประทานยาเม็ดแอสไพรินพรอมยา ลดกรด 3. hydrolysis 4.วันละครั้ง 2. ลดการระคายเคือง 2. ปองกันการจับตัวกันของลิ่มเลือด 5. ขยายหลอดเลือด 2. ขนาด 60 มก. ขนาด 600 มก. auto-oxidation ซึ่งเกิดมากเมื่อมีอากาศ หรือออกซิเจน 2. ทําใหเกล็ดเลือดบางลง (blood thinner) 4. ยาที่ตองจายใหนางศรีเวียงและแนะนําวิธีรับประทาน คือ 1. isomerization ใหรูปที่ไมออกฤทธิ์ 3. 2 และ 3 6.Comprehensive Pharmacy Review 194 MCQ กรณีศึกษาเรื่องเบาหวาน สตรีชื่อ นางศรีเวียงอายุ 50 ป มารานยาที่ ภก. ใหรับประทานยาเม็ดแอสไพรินพรอม อาหาร 4. กลไกการออกฤทธิ์ของยาเม็ดแอสไพรินในการ ปองกันการเกิด stroke คือ 1. นางศรีเวียงบนวา เมื่อรับประทานยา ชวงหลังนี้มักมี อาการปวดทองบริเวณกระเพาะ ทานจะแนะนําอยางไรที่ เหมาะสมที่สุด Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University .ประชา ปฏิบัติงาน โดยแจงวาอยากไดยาแอสไพริน จํานวน 100 เม็ด จากการซักประวัติ พบวา นางศรีเวียงมี โรคเบาหวาน ไขมันในเลือดสูงและโรคความดันโลหิตสูง แพทยสั่งใหทานยาเม็ดแอสไพรินมา 2 เดือนแลว 1. ยาแอสไพรินที่อยูในรูป Buffered Aspirin นาจะมี ขอดีคือ 1. เพิ่มความคงตัว 3.Date : Oct 2003 หมายความวา ไมควรใชหลัง วันที่ 1.วันละครั้ง 2. 1 พฤศจิกายน 2546 4. วันละ 3 ครั้ง 3. ถูกทั้งขอ 1.

15% 4. 7. B = Brands of products จากกราฟนี้ ขอใดไมถุกตอง 1. ยาสวนใหญอยูในรูปแตกตัว และดูดซึมได ดีในลําไส 5.6 g 2. first-order kinetics 5. ยาดูดซึมไดดีทั้งในกระเพาะอาหารและ ลําไส 11. 20% 5. 9. apparent zero-order kinetics 2. Na2HPO4 (pKa 12)/ Na3PO4 3.8) 4. ยาสวนใหญอยูในรูปไมแตกตัว และดูดซึม ไดดีในลําไส (pH 6.8 g 4.8 ภก. second-order kinetics time Product A Product B 1/T (deg K) k = degradation rate constant T = absolute temperature A. NaH2PO4 (pKa 7. ในการพิจารณาขอมูลความคงตัวของยา มีขอมูลดังนี้ log k MCQ 1. Boric acid (pKa 8.ประชาตองการเตรียม Aspirin Suspension สําหรับใชกับเด็ก มีความแรง 325 mg/tsp หากตองการ ตองการเตรียม 4 fl. การเสื่อมสลายของยาเม็ดแอสไพรินมีลักษณะ ดังนี้ concentration 0 ลักษณะการเสื่อมสลาย ขอใดถูกตอง 1. กราฟนี้เรียกวา Arrhenius Plot 5. ยาสวนใหญอยูในรูปไมแตกตัว และดูดซึม ไดดีในกระเพาะอาหาร 2. 2.Comprehensive Pharmacy Review 195 7. อายุของยา (shelf-life) มักคํานวณระยะเวลาที่ยา สลายไปไมเกิน 1. ยาสวนใหญอยูในรูปแตกตัว และดูดซึมได ดีในกระเพาะอาหาร 3. 10% 3. ในการเตรียม Aspirin Suspension หากตองเติม สารบัฟเฟอร ปรับ pH ใหมี pH เทากับ 6. Product A มีความคงตัวกวา Product B 4. การเสื่อมสลายของแอสไพรินมีคาขึ้นกับ อุณหภูมิ 2.21)/ Na2HPO4 2. 50% 10. zero-order kinetics 3. 39 g 12.oz.76)/ Sodium acetate 4. หาก ภก. 3. กราฟใชทํานายอายุของยาได 3.9 g 3.ประชา จะใชบัฟเฟอรใด 1.24)/Sodium borate 5.order kinetics 4.75 g 5. HCl/NaOH Khon Kaen University . แอสไพรินเปน weak acid drug ซึ่งมีคา pKa เทากับ 3 หากในกระเพาะอาหารมีคา pH เทากับ 1 จาก pH = pKa + log [A-] [HA] 8. กราฟนี้ของสารสวนใหญมักมี slope เปน ลบเสมอ Pharmacy Student Rx’24 9. apparent first. Acetic acid (pKa 4. จะตองใช aspirin เทาใด 1. 5 % 2.

sodium citrate 14. ขนาดยา Chlorpropamide ที่เหมาะสมในการใช รักษาผูปวยโรคเบาหวานระยะเริ่มแรกไดแก 1. ควรจายโดยไมมีขอสงสัย 2. ระดับน้ําตาลในเลือดหลังจากอด อาหารมีคามากกวา 100 mg/dl 2. เฉพาะขอ ก 2. นางศรีเวียงไดรับยา Enteric-coated Aspirin Tablets จํานวน 100 เม็ด ภก. 100 mg qd 4. 500 mg bid 2. หามหักแบงครึ่ง 3. caking 15. ไมควรจายและแนะนําใหผูปวย กลับไปพบแพทยใหม 4. คําแนะนําถูกตองหมด กรณีศึกษาเรื่องเบาหวาน นางฉัตรา อายุ 35 ป เขามาพบเภสัชกรเพื่อขอซื้อยา ตามใบสั่งแพทยดังนี้ Chlorpropamide 500 mg 1 tab bid # 60 เมื่อซักประวัติทราบวา นางฉัตราไดรับการ ตรวจวิเคราะหจากแพทยโดยละเอียดและพบวาเปน โรคเบาหวานและเปนการไดรับยาครั้งแรก 1. จายยาใหแกผูปว ยหลังจากปรับขนาด ยาเปน 500 mg qd 5. หามเคี้ยว 2. ตํารับ Aspirin Suspension ที่เตรียมแลวพบวาเมื่อ ตั้งทิ้งไวเปนกอนแข็ง เรียกปรากฏการณนี้วา 1. ขอ ก และ ข 2. ประวัติการเปนโรคเบาหวานของบุคคลใน ครอบครัว 1. lamination 3. การอยูในภาวะตั้งครรภหรือใหนมบุตร ง. ข. นางฉัตราจัดเปนผูปวยโรคเบาหวานเมื่อ 1. โรคประจําตัวอื่น ๆ ค. รับประทานหลังอาหารทันที 5. จําเปนตองไดรับขอมูลทุกขอกอนการ จายยา 5. จากขอมูลที่มีขางตน เภสัชกรควรจายยานี้ในขนาด ดังกลาวใหผูปวยหรือไม 1. coalescence 5. 100 mg tid 5. ในฐานะเภสัชกร ขอมูลใดที่จําเปนที่ตองไดรับจาก นางฉัตรากอนทําการจายยานี้ ก. Tween 80 3. ค และ ง 4. มีระดับน้ําตาลในเลือดมากกวา 200 mg/DL ในชวงเวลาใดก็ตามโดยไม คํานึงถึงระยะเวลาในการรับประทาน อาหารมื้อสุดทาย 4. methylcellulose 4. ข และ ค 3. ในการเตรียม Aspirin Suspension หากตองการให ยาตกตะกอนไมเร็วเกินไป สารปรุงแตงที่ตองเติมคือ 1. creaming 4. ดื่มน้ําตามอยางนอย 1 แกว 4. ระดับน้ําตาลในเลือดของนางฉัตรา Pharmacy Student Rx’24 196 MCQ จ. 500 mg qd 3. aluminium chloride 5. 250 mg bid 4. จายยาหลังจากติดตอแพทยเพื่อขอ ขอมูลเพิ่มเติมและปรับขนาดยา 3. ประวัติการแพยา ข. flocculation 2. ขอ ก. glycerin 2. มีอาการหิวบอย และปสสาวะบอย 3. ขอ ก.Comprehensive Pharmacy Review 13. ควรจายหลังจากวัดระดับน้ําตาลใน เลือดใหแกผูปวยที่รานขายยาใน ขณะนั้น 3.ประชาไดใหคาํ แนะนําวิธี รับประทานยา มียกเวนขอใดที่ไมถูกตอง 1. ระดับน้ําตาลในเลือดหลังจากการผาน Oral glucose tolerance test หรือ OGT เปนเวลา 2 ชั่วโมงมีคามากกวา 150 mg/DL Khon Kaen University .

ผูปวยไมสามารถควบคุมการ รับประทานอาหารใหเหมาะสมได 5. มีการเสริมฤทธิ์กันระหวางยา chlorpropamide และ Tolbutamide เนื่องจากระยะเวลาในการออกฤทธิ์ของ ยา Tolbutamide เนิ่นนาน 3. แนะนําใหผูปวยหยุดดื่มจนกวาอาการ คลื่นไสอาเจียนจะหายไป 4. เปนภาวะปกติของผูปวยโรคเบาหวาน เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงยา 4. ลด Insulin resistance ในผูปวย 3. กระตุนการหลั่งของ Insulin ในผูปวย 4. แนะนําใหผูปวยดื่มไดตามปกติ Pharmacy Student Rx’24 197 MCQ 2. ขนาดยา Tolbutamide ที่ไดรับมีขนาด สูงเกินไป 2. ใหผูปวยรับประทานยาลดอาการ คลื่นไสอาเจียนรวมดวย 5. ใหผูปวยหยุดยาทันทีเนื่องจากมีอาการ แพยา 2.Comprehensive Pharmacy Review 5. เพิ่ม Insulin resistance ในผูปว ย 2. ถูกทุกขอ 5. ขอ 2 และ 3 ถูก ตอมาประมาณ 2 สัปดาหหลังจากที่เภสัชกรไดจาย ยาใหแกนางฉัตราแลว นางฉัตราไดกลับมาพบเภสัชกร อีกเนื่องจากพบวามีอาการคลื่นไสอาเจียนมากทุกวัน หลังจากรับประทานยาจนทนไมไหว แตเมื่อวัดระดับ น้ําตาลในเลือดทันทีหลังตื่นนอนแลวพบวาอยูในระดับ 100 mg/dl จากการซักถามเพิ่มเติมทราบมาวานางฉัตรา ไปเลี้ยงฉลองกับเพื่อนเมื่อคืนและดื่มไวนไป 2 แกว 6. ขอ 2 และ 3 ถูก 5. แนะนําใหผูปวยดื่มไดบางแตจํานวน นอยลง 3. หากผูปวยตองการดื่มแอลกอฮอลให ดื่มอยางนอย 2 ชั่วโมงกอนหรือหลัง รับประทานยา 5. อาการใดที่อาจเกิดขึ้นจากการที่ผูปวยไดรับยาใน ขนาดสูงเกินไป 1. ระดับน้ําตาลในเลือดต่ํา 3. ใหผูปวยรับประทานยาหลังอาหาร 4. กลไกการออกฤทธิ์ของยา Chlorpropamide ใน ผูปวยโรคเบาหวานไดแก 1. ใหเปลี่ยนขนาดยาเปน 50 mg qd 3. อาการบวมน้ําและ hyponatremia จากยา chlorpropamide เกิดจาก 1. 2 และ 3 ถูก 8. Toxic Reaction 3. อาการคลื่นไส อาเจียน 2. เปนลักษณะเฉพาะจากการใชยานี้ 10. ขอ 1. เภสัชกรควรใหคําแนะนําแกผูปว ยเรื่องการดื่ม เครื่องดื่มที่มแี อลกอฮอลรวมกับการรับประทานยานี้ อยางไร 1. มือเทาสั่น หัวใจเตนเร็ว 4. ขอ 1 และ 3 ถูก 5. ขอ 2 และ 3 ถูกตอง 7. ผูปวยอาจรับประทานอาหารไมตรง เวลา และมีอาการคลื่นไสอาเจียนที่เกิด จากผลขางเคียงจากยา Khon Kaen University . ใหผูปวยหยุดดื่มอยางเด็ดขาด หลังจากนั้นประมาณ 1 เดือน นางฉัตราไดกลับมาพบ เภสัชกรและนําใบสั่งยาใบใหมมาไดแก Tolbutamide 250 mg qd pc #30 เมื่อสอบถามขอมูลเพิ่มเติมพบวาแพทยตองการใหผูปวย เปลี่ยนยาเปนตัวใหมนี้และใหหยุดยาเดิมเนื่องจากผูปวย มีอาการบวมน้ําและ hyponatremia หลังจากรับประทาน ยา chlorpropamide 9. Allergic Reaction 2. หลังจากการรับประทานยาตัวใหมนี้ไปเพียง 1 วัน นางฉัตราไดพบวาตนเองมีภาวะ hypoglycemia ตลอดเวลา เภสัชกรอาจคาดการณไดวาภาวะ hypoglycemia นี้มีสาเหตุหลักจาก 1. เภสัชกรควรใหคําแนะนําแกนางฉัตราเพื่อรักษา อาการคลื่นไสอาเจียนอยางไร 1. Overdose 4.

ตําแหนงที่ฉีดของยาทั้ง 2 ชนิดนี้แตกตาง กัน 4. ขอ 1 และ 2 ถูก 5. ผูปวยวัดระดับน้ําตาลในเลือดตนเอง ผิดพลาด ภาวะ hypoglycemia ไมนา เกิดในขนาดยานี้ 11. ผูปวยมีการนวดคลึงบริเวณที่ฉีดแตกตาง กัน 5. 5% 2. 10% 3. พญายอ 4. เนื่องจากยาที่ไดรับจากรานอื่นไมมคี ุณภาพในการ รักษาเทาที่ควร นางฉัตรามีความเขาใจวายา ดังกลาวเปนยาปลอม ตามพระราชบัญญัติยากลาว ไววายาปลอมหมายถึงยาที่ผลิตขึ้นไมถูกตองตาม มาตรฐานถึงขนาดที่ปริมาณหรือความแรงของสาร ออกฤทธิ์ขาดหรือเกินกวารอยละเทาใดจากเกณฑ ต่ําสุดหรือสูงสุดซึ่งกําหนดไวในตํารับยาที่ขึ้น ทะเบียนไว 1. Tobutamide > Glipizide > Glyburide > Chlorpropramide 3. 15% 4. 20% 5. เมื่อเปรียบเทียบ Duration of action ของยาในกลุม sulfonylureas พบวาสามารถเรียงลําดับไดดังนี้ 1. ยานี้เปนเกลือที่ไมละลายน้ํา 2. ฟาทะลายโจร 2. ชุมเห็ดเทศ 5. กระบวนการในการผลิตยาเม็ดทั้ง 2 ชนิดแตกตางกัน 3. ยาที่ไดจากรานดังกลาวเปนยาปลอม 4. Chlorpropamide > Glyburide > Glipizide > Tolbutamide 2. ในปตอมา นางฉัตราไมสามารถควบคุมอาการของ โรคเบาหวานไดดวยยาลดระดับน้ําตาลในเลือดแต เพียงอยางเดียว แพทยไดใหนางฉัตราไดรับ Insulin เพิ่ม โดยใหนางฉัตราไดรับชนิด NPH Insulin ซึ่ง เภสัชกรไดอธิบายใหนางฉัตราทราบวา Insulin ชนิดนี้มีการออกฤทธิ์แบบเนิ่นนาน ทานสามารถ อธิบายการออกฤทธิ์แบบเนิ่นนานของยานี้ได อยางไร 1. ยาดังกลาวอยูในกระสายยาที่เปนน้ํามัน 3. ในฐานะที่ทานเปนเภสัชกรทานจะสามารถอธิบาย การออกฤทธิ์ของยาที่เปนชื่อสามัญเดียวกันแตผลิต จากบริษัทที่แตกตางกันไดดวยเหตุผลใด 1. ปริมาณยาที่มีอยูในเม็ดยาไมเทาเทียม กัน Pharmacy Student Rx’24 198 MCQ 2. Glyburide > Tolbutamide > Glipizide > Chlorpropramide 4. Tolbutamide > Chlorpropamide > Glyburide > Glipizide 12.Comprehensive Pharmacy Review 5. นางฉัตราพบวาหลังจากรับประทานยาดังกลาวไป ชวงหนึ่งพบวามีอาการจุกเสียดแนนทอง นางฉัตรา ขอคําแนะนําจากเภสัชกรเกี่ยวกับสมุนไพรเพื่อ รักษาอาการดังกลาว ในฐานะเภสัชกรทานจะแนะนําใหนางฉัตรา ใชสมุนไพรตัวใดเพื่อรักษาอาการจุกเสียดแนน ทอง 1. ตัวยาอยูในรูปของสารประกอบเชิงซอน Khon Kaen University . 25% 15. ถูกทุกขอ 14. Glipizide > Glyburide > Chlorpropramide > Tolbutamide 5. ขมิ้นชัน 3. หญาหนวดแมว นางฉัตรากลาววาเมื่อเดือนที่แลวไปซื้อยา Tolbutamide จากรายยาอื่น ซึ่งเม็ดยาที่ไดมีลักษณะ แตกตางจากที่ไดรับครั้งนี้ และระดับน้ําตาลในเลือดจาก การรับประทานยาจากรานดังกลาวไมสามารถควบคุม ระดับน้ําตาลในเลือดไดดีนักแมวายาดังกลาวจะยังไม หมดอายุกต็ าม 13.

Cimetidine 7. Roxithromycin 5. แนะนําและจายยา Co-trimoxazole 5. ยาในขอใดตอไปนี้ที่ผูปวยพรองเอนไซม G6PD สามารถรับประทานได 1. Quinine 4. Ketoconazole 4. Erythromycin 5. erythromycin ethylsuccinate 4. จากการพิจารณายาที่ใช ทานจะ 1. Loratadine 2.1 mg/ml Erythromycin estolate 0. erythromycin lactobionate Khon Kaen University . Furazolidone+Kaolin+pectin 3. ผลขางเคียงของยา Dimetapp elixir 4. ผลขางเคียงของยา Paracetamol 2. Chloramphenicol 4. Aspirin Pharmacy Student Rx’24 199 MCQ 4. ผลขางเคียงของยา Erythromycin estolate 3. Chloramphenicol 2. แนะนําและจายยาแกทองเสียที่ทําใหอุจจาระจับตัวเป นกอนเชน Kaolin pectin 4.16 mg/ml Erythromycin ethylsuccinate very slightly soluble in water Erythromycin stearate 0. กลไกการออกฤทธิ์ตานจุลชีพของยาในขอใดตอไปนี้ที่ แตกตางจาก Erythromycin 1. Theophylline 5. Tetracycline 2. แนะนําใหผปู วยหยุดยาที่คิดวาเปนสาเหตุทําใหทอง เสียและกลับไปพบแพทย 2.Comprehensive Pharmacy Review กรณีศึกษาเรื่องโรคติดเชื้อ คุณแมมาขอซื้อยาแกทองเสี ยใหกับลูกอายุ 3 ป ที่รานยาเภสัชกรชุมชน เด็กมีอาการถายวันละ 3-4 ครั้ง ถายเหลวกวาปกติ แตไมเปนน้ํา เมื่อซักประวัติพบวา เด็กมีภาวะพรอง G6PD ไมเคยแพยา ขณะนี้เปนไข หวัดอยูเพิ่งไปพบแพทยและไดรับประทานยาที่แพทยให มาได 1 วัน เมื่อเภสัชกรขอดูยา คุณแมเด็กเลยนํายาใหดู มีดังนี้ Erythromycin estolate suspension (125 mg/ 5 ml) 1 tsp x4 pc Dimetapp® elixir 1 tsp x3 pc Flemex® syrup 1 tsp x3 pc Paracetamol (120 mg/5ml) 1½ tsp q 4 hrs เวลามีไข 1.33 mg/ml Erythromycin lactobionate 200 mg/ml จากขอมูลขางตน erythromycin ในรูปใดที่ใชในการ เตรียมยาฉีด 1. Ciprofloxacin 6. Lactobacillus 4. erythromycin estolate 3. แนะนําและจายยา Ciprofloxacin 3. แนะนําและจายผงเกลือแร 3. Amoxycillin 5. Warfarin 3. erythromycin 2. Co-trimoxazole 2. จากการซักประวัติและขอมูลการใชยา ทานคิดวา อาการทองเสียอาจเกิดจาก 1. ถาเด็กที่มีภาวะพรองเอนไซม G6PD มาดวยอาการ ทองเสีย ไมมี ไข ถายเหลว วันละ 4-5 ครั้ง ยาตัวใดที่ ทานจะแนะนํา ใหรับประทานรวมกับการใชผงเกลือแร 1. Gentamicin 3. มียาหลายชนิดที่มีปฏิกิริยากับ Erythromycin จนอาจ เปนอันตรายได ยกเวน 1. Norfloxacin 5. Sulfonamide 3. คาการละลายในน้ําของตัวยา erythromycin ในรูป ตางๆ เปนดังนี้ Erythromycin 2. ผลขางเคียงของยา Flemex syrup 5. erythromycin stearate 5. ติดเชื้อแบคทีเรียในลําไส 2.

Rx A คงตัวกวา Rx B 3.Comprehensive Pharmacy Review 200 MCQ 4. กระทําไมได เพราะกฎหมายยาหามโฆษณาโรคที่ รัฐมนตรีประกาศหามโฆษณา 5. กระทําไมได เพราะการโฆษณาฆาเชื้อแบคทีเรีย เป นการโออวดสรรพคุณ 4. methylcellulose ตองเตรียมเปน mucilage กอน 2. sodium lauryl sulfate ใชเปน wetting agent ของตัว ยาสําคัญ 3. aluminium chloride ใชเปน suspending agent 4. ตํารับนี้เปนยาเตรียมรูปแบบยาน้ํา Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . การโฆษณายา Erythromycin วา ฆาเชื้อแบคทีเรีย กระทําไดหรือไม เพราะอะไร 1. กระทําได เพราะไมมีขอหามใดในกฎหมายยา 2. benzoic acid เตรียมเปนสารละลายโดยใชน้ํารอน เปนตัวทําละลาย 5. กระทําได โดยกฎหมายยากําหนดใหตองขออนุญาต กอน 3. benzoic acid ออกฤทธิ์เปน preservative ไดดีถาปรับ pH ของตํารับใหเปนดาง 9. MP&PP เตรียมเปนสารละลายใน propylene glycol กอนใช 10. tween80 ชวยเพิ่มการละลายตัวยาสําคัญ 5. จากสูตรตํารับขางตน ขอใดถูกตอง 1. จากขอขางตนขอใดไมถูกตองเกี่ยวกับสวนประกอบ ของตํารับขางตน 1. Rx A คงตัวเทาๆกับ Rx B 2. กระทําไมได เพราะกฎหมายยาหามโฆษณาสรรพคุณ ยาอันตรายและยาควบคุมพิเศษ 8.

rifampicin มีสูตรโครงสรางทางเคมีดังนี้ 1. Stavudine + Lamivudine + Nevirapine 4. Stavudine + Lamivudine + Saquinavir c. Lamivudine e. Nystatin c. ปอดบวม (pneumonia) c. azithromycin tab 150 mg 4.zidovudine 2. อานไมออก 5. Abacavir b.azithromycin 4. ฝาขาวที่เกิดขึ้นที่กระพุงแกม สามารถรักษา โดยใชยาชนิดใด Pharmacy Student Rx’24 Khon Kaen University . อานไมออก คนไขไดรับยาจากแพทยรวม 4 ชนิด ไดแก 1. Nevirapine d. Diravirdine a. rifampicin 6. zidovudine 100 mg 2. อานไมออก 3. เชื้อราแคนดิดา (candidosis) e. Claritromycin 7.Comprehensive Pharmacy Review MCQ 201 MCQ 1/2549 สถานการณที่ 1 นายมานะไปบริจาคเลือดที่ โรงพยาบาลแหงหนึ่ง ทางโรงพยาบาลขอใหตรวจ รางกายเพิ่มเติม แตนายมานะไมไปตรวจ การตรวจ รางกายของแพทย: ผูปวยมีรูปรางผอม ปอดมีเสียง ผิดปกติ 1. Ritonavir c. นายมานะไดรับยาจากแพทยและรับประทานยา ติดตอเปนเวลานาน พบวาทําใหมีน้ําตาลใน เลือดสูง ไขมันในเลือดสูง และ lipodystrophy ที่อวัยวะ อยากทราบวาเนื่องจากยาชนิดใด a. วัณโรค ( tuberculosis) b. Cotrimazole b. ritonavir 3. จากขอมูลที่กลาวมาทั้งหมด ทานคาดวานาย มานะเริ่มตนปวยเปนโรคอะไร a. Zidovudine + Didanosine + Ritronavir b. ยา GPOvir ขององคการเภสัชกรรม ประกอบดวย a. เอดส ( HIV) 2. ritonavir 3. หนองใน (gonorrhoea) d.

รับประทานยา Tetracyclin 250 mg เปนเวลานาน b. ใชผลิตภัณฑสวนลางชองคลอดบอยๆ 14. Trichomoniasis Pharmacy Student Rx’24 202 MCQ 12. อาจใชเหน็บหรือใชอมก็ได e. Herpes genitalis e. Inhibit cell wall synthesis 9. เก็บในตูเย็นอุณหภูมิ 8-15 οc เทานั้น d. ผูปวยอยูในระยะตั้งครรภ d. Metronidazole Khon Kaen University . Itraconazole d. Natural fat base b. ขอใดถูกตองเกี่ยวกับยาเม็ดเหน็บชองคลอด a. ยาเสียเนื่องจาก hydrolysis ของสวน hydrozone c.. c. ยาไมเสีย สีที่เกิดขึ้นนั้นเกิดจากการ แตงสี สถานการณที่ 2 ผูปวยหญิงคู อายุ 24 ปมาปรึกษา ทานซึ่งเปนเภสัชกรประจํารานยา ผูปวยมีอาการตก ขาวมีสีขาวขุนคลายนม ไมมีกลิ่น มีอาการคัน บริเวณชองคลอดและอวัยวะ มีอาการมา 2 วันแลว ซักประวัติเพิ่มเติมแลวพบวาผูปวยไมมีประวัติแพยา 11. พิจารณาโครงสรางของ Ritronavir ทานคิดวา ขอใดไมถูกตอง a. ให Metronidazole ชนิดเหน็บชอง คลอดแบบ single dose c. ผูปวยรายนี้ควรจะเปนโรคใด a. รับประทานยาคุมกําเนิดเปนเวลา ติดตอกัน 3 เดือน c. Synthetic fat base c. ยาเสียเนื่องจาก air oxidation b. ผูปวยติดเชื้อจากเพศสัมพันธ e. Inhibit HIV protease c. Inhibit thymidine kinase e. เมื่อใหยารวมกับอาหารจะออกฤทธิ์ชาลง b. d. Gonorrhea d.. ขอใดไมนาจะเปนสาเหตุของการติดเชื้อของขอ กอนหนานี้ a. Inhibit HIV reverse transcriptase d. ไมมี basic functionality จึงไม ionize ในทางเดินอาหาร e. หากตองการเตรียมยาเหน็บชองคลอด เภสัชกร ควรเลือกใช a. เนื่องจากเปน peptide-like จึงสลายตัวได งายใน.. Bacterial vaginosis b. ให Cotrimoxazole ชนิดเหน็บชอง คลอดกอนนอน 13. Cotrimoxazole c. เมื่อคนไขหักเม็ดยา Rifampin ซึ่งเปน white sugar-coated tablet พบวาในยาเม็ดเปนสีสม แดงทั้งเม็ด ทานจะอธิบายใหคนไขเขาใจ อยางไร a. Inhibit protein synthesis b. เม็ดยาควรมีน้ําหนักไมเกินเม็ดละ 2g 15. ทานควรใหการรักษาผูปวยรายนี้อยางไร a. ตองจุมน้ํากอนใช b. ให Ciprofloxacin ชนิดเหน็บชอง คลอดกอนนอน e. Emulsion base e. ตองละลายน้ําแลวสวนลางชองคลอด c. ให Tinidazole ชนิดเหน็บชองคลอด แบบ single dose b.. จงบอกกลไกออกฤทธิ์ของ zidovudine a. ให Clotrimazole ชนิดเหน็บชอง คลอดกอนนอน 7 วัน d. Absorption base 16. ยามี polar functionality จึงละลายน้ําไดดี 10. Clotrimazole b.. หากผูปวยไมสะดวกที่จะใชยาเหน็บชองคลอด ทานจะจายยาอะไร a. ยาไมเสีย เปนธรรมชาติของยาเม็ด ชนิดนี้ d.Comprehensive Pharmacy Review 8. Candidiasis c. ยาเสียเนื่องจากความชื้นในอากาศ e. ยามีการละลายน้ําต่ํา จึงดูดซึมไดไมดีเมื่อ เทียบกับ. Water soluble base d.

Case d.. ยากันชักขอใดที่มีกลไกการออกฤทธิ์เหมือนกับ Phenytoin Sodium a. Vigabutrin d. Ethosuximide b. หากผูปวยรายนี้ยูในระหวางตั้งครรภ รูปแบบ ยาใดจึงเหมาะสม a. อานไมออก 18.. e.. 110 บาทตอเม็ด Pharmacy Student Rx’24 203 MCQ สถานการณที่ 3 ผูปวยหญิงไทยคู อายุ 32 ป ไดรับ การวินิจฉัยวาปวยเปนโรคลมชักแบบ Partial seizure secondarily to generalized tonic-clonic seizure ไดรับการรักษาดวย Phenytoin sodium (100mg) 3 capsule hs มาพบแพทยตามนัด หลังจากรับประทานยาไปได 1 เดือนพบวาผูปวยไม มีอาการชัก แตเมื่อแพทยตรวจวัดความเขมขนของ ยา Phenytoin ในกระแสเลือดพบวามีระดับความ เขมขน 28 mg/L (เปาหมายของระดับความเขมขน ของยา Phenytoin ในการรักษาโรคลมชัก คือ 1020 mg/L) 21. หากยากันชักชนิดแรกไมสามารถ ควบคุมอาการชักได ใหใชยาตัวอื่น หรือใชยา 2 ชนิดรวมกัน 22. Carbamazepine e. Analysis of secular trend 20. Randomized control study c. สามารถรักษาโรคลมชักบางชนิดได ดวยการผาตัด c. ยาเหน็บ c.. ขอใดกลาวไมถูกตองเกี่ยวกับการรักษาโรค ลมชัก a. Rash d. 103 บาทตอเม็ด e. ยาครีม b. ในชวงเวลาเดียวกันมีผูปวยหลายรอยรายที่มี อาการเหมือนผูปวยรายนี้มาปรึกษาทานที่ราน ยา จนทําใหทานสงสัยวาเชื้อ D อาจเปนสาเหตุ ของการเกิดโรค แตทานตองการวางแผน งานวิจัยทางเภสัชระบาดวิทยาเพื่อวิจัยวาเชื้อ D เปนสาเหตุ ทานคิดวาวิธีการศึกษาแบบใดที่ เหมาะสมที่สุด a. Diazepam c.Comprehensive Pharmacy Review 17. หากใชยากันชักชนิดเดียวกันจาก ผูผลิตยาที่ตางกัน. หลังจากทานทํางานวิจัยโดยวิธีขางตน ทาน พบวาเชื้อ D เปนสาเหตุของการเกิดโรคจริง ทานจึงสงขอมูลดังกลาวไปบริษัทยาแหงหนึ่ง เพื่อใหผลิตยาชนิดใหมในการรักษาโรคนี้ บริษัทไดผลิตยาชนิดใหมชื่อวา Vanotab® บริษัทตองตัดสินใจตั้งราคายาโดยมีขอมูลดังนี้ วิธีใช ราคาตอ ประสิทธิภาพ เม็ด การรักษา ยา a 2x2pc 1 20 บาท 70% วัน ยา 1 OD 1 ? 90% Vanotab® วัน จากขอมูลขางตน ทานคิดวาบริษัทยาจะตั้งราคา เทาไรจึงไมขาดทุน a. Glugival hyperplasia b.. ยารับประทาน d. อาการไมพึงประสงคในขอใดที่สัมพันธกับระดับ Phenytoin ในกระแสเลือดของผูปวย a. ควรใชยากันชักเฉพาะชวงที่ผูปวยมี อาการชักเทานั้น d. ยาน้ําสวนชองคลอด e. Case control b. Gabapentin 23. 98 บาทตอเม็ด c.. Hyponatremia Khon Kaen University . 100 บาทตอเม็ด d. ยาฉีด 19. Ataxia e. Hepatitis c. แนะนําใหผูปวยหลีกเลี่ยงปจจัย กระตุนใหเกิดการชัก b. 90 บาทตอเม็ด b.

สารชนิดใดที่สามารถชวยใหบรรจุยา phenytoin ลงแคปซูล a. Dexamethasone c.. ใช ultraviolet spectrometry (UV) ตรวจสอบหมู Benzene e. Pregelatinized starch e.Comprehensive Pharmacy Review 24. ยาในขอใดหากรับประทานพรอมกับ phenytoin จะทําให phenytoin เพิ่มขึ้น a. Calcium sulfate d. Colloidal silicone dioxide 28. ขนาดยา Cisplatin ที่ผูปวยจะไดรับเปน มิลลิกรัมเทากับเทาใด a. Sodium starch glycolate e. Metoclopramide d. Sodium lauryl sulphate d. 200 d. Phenobarbital d. Phenytoin b.. ผลขางเคียงที่อาจเกิดขึ้น e. Croscarmellose c.. ขอใดไมใชชอบังคับของสภาเภสัชกรรมวาดวย ขอจํากัด.2 ผูปวยหนัก 60 kg. Microcrystalline cellulose 27.2540 เมื่อเภสัชกรจายยา Phenytoin ใหแกผูปวย a.. สวนสูง 180 cm Surface area= 1. Lactose b. Valproate c. Crospovidone b. ใช infrared spectroscopy (IR) ตรวจสอบหมู carbonyl d. 175 c. ใช infrared spectroscopy (IR) ตรวจสอบหมู secondary amide Pharmacy Student Rx’24 204 MCQ c. อานไมออก 29. Erythromycin b. วิธิการใช d. Ondansetron b. เนื่องจาก phenytoin เปนยาที่ไมละลายน้ําจึง ไมควรใชสารใดตอไปนี้ a. Ondansetron + Dexamethasone e. 150 b. คําแนะนําในการรับประทานอาหาร b. ยากันชักตัวใดมีผลเพิ่มระดับความเขมขนของ ยาซึ่งผานกระบวนการเมตาบอลิซึมจาก เอนไซมตัวเดียวกัน a. Conjugated estrogen 26. 250 32. ยาใดตอไปนี้เหมาะสมที่สุดในการใชปองกัน Acute Emetic a. Dextrose c. Carbamazepine 25. ใช infrared spectroscopy (IR) ตรวจสอบหมู Benzene b. ขอควรระวังในการใช สถานการณที่ 4 ผูปวยชาย นายสมคิดอายุ 50 ป ไดรับการวินิจฉัยดวย Non-Small Cell Lung Cancer (NSCLC) Satge IV ซึ่งไมสามารถรักษาได ดวยการผาตัดไดและจะไดรับยาเคมีบําบัดดังนี้ คือ Cisplatin 100 mg/m2 IV drop over 1 hour on day 1 Etoposide 100 mg/m2 IV drip over 1 hour on day 1. 225 e. ขอบงใช c. ใช ultraviolet spectrometry (UV) ตรวจสอบหมู secondary amide 30.. Cimetidine c.73 m2 การตรวจทางหองปฎิบัติการอื่นๆ เปน ปกติ 31. Metoclopramide + Dexamethasone Khon Kaen University . โครงสรางของ phenytoin ขอใดไมถูกตองใน การวิเคราะห a.

.41 mg/ml : 8 hours 1. Topoisomerase II inhibitor c. Metrotrexate 38. การดัดแปลงโครงสรางของ Cisplatin เพื่อใหมี พิษตอไตนอยลงทําใหไดยาใหมคือ a. Intercalating agent e. องคความรูในเรื่องปจจัยที่มีผลตอการใชยา สม่ําเสมอมีความสําคัญอยางมากในการที่เภสัช Pharmacy Student Rx’24 MCQ 205 กรจะชวยใหผูปว ยใชยาไดอยางสม่ําเสมอ ขอ ใดเปนความจริง a. e. d. การเตรียม Cisplatin ดวยสารละลาย Sodium chloride 35. ผูหญิงมีพฤติกรรมการใหความ รวมมือในการใชยาดีกวาผูชาย b. การใหสารละลายปริมาตรมากพรอม Magnesium c.0 . c. Dissolution controlled c. Antimetabolite d. Doxorubicin b. การใหยาน้ํา (ถาทําได) จะทําให ผูปวยมีความรวมมือในการใชยา มากกวาการใชยาเม็ด 37. ไมสามารถบอกไดเนื่องจากขอมูลไม เพียงพอ 36. b. 2 ชม. ยา Cisplatin เปนยาที่มีผลพิษตอไตสูง (Nephrotoxicity) การปองกันสามารถทําได หลายประการตอไปนี้ ยกเวน a.4 . ผูปวยสูงอายุมีพฤติกรรมใหความ รวมมือในการใชยาไมดีเทากับผูปวย วัยกลางคน d.61 mg/ml : 2 hours manufacturer does not recommended administration at conc. การใหสารน้ําปริมาตรมากกอนและ หลังใหยา b. Diffusion controlled b. Inhibitor of mitosis 34.2 mg/ml : 96 hours 0. คนมีการศึกษาสูงใหความรวมมือใน การใชยาดีกวาคนที่มีการศึกษาต่ํา e. Akylating agent b.+ + + .Comprehensive Pharmacy Review 33. การให Osmotic diuretic เชน Mannitol d. Erosion controlled d. กลไกการปลดปลอยตัวยาตามรูปตอไปนี้ + ++ + +++ + +. more than 0. c.0. กลไกการออกฤทธิ์ของยา Cisplatin คือ a. Ion exchange controlled 39. Cytarabine c. รูปตอไปนี้แสดงลักษณะของไลโซมที่มีผนัง 2 ชั้น ของฟอสโฟไลปด ขอใดตอไปนี้ถูกตอง A c B Khon Kaen University . Melphalan d.0.+ -+ + + a. 96 ชม... ตองการเตรียมยา etoposide เมื่อทานเปด ขอมูล stability : At temperature in D5W or NS in polyvinyl ≤ 0.21 mg/ml : 48 hours 0. 48 ชม. Carboplatin e.0.6 ..4 mg/ml due to highly unpredictable time to precipitation หากทานเตรียมยา etoposide สําหรับนายสมคิด ในขนาดขางตน (100 mg/m2) ใน D5W ปริมาณ 500 ml โดยใชขอมูลเบื้องตน ยาจะมีความคงตัวได นานเทาไร เมื่อเก็บยาที่ผสมแลวไวที่อุณหภูมิหอง a. 8 ชม. Osmotic controlled e. การเลือกใชยาบําบัดโดยการ รับประทานยาเพียงครั้งเดียวตอวันมี ผลทําใหผูปวยมีพฤติกรรมใหความ รวมมือตอการใชยา.-+ .

ยากลุม Statin b.C (>40) 33mg/dL FBS (<126) 135 mg% HbA1c (<7) 7. Clean room class 100.Comprehensive Pharmacy Review สวน A คือ hydrophobic medium สวน B คือ hydrophilic medium สวน C คือ hydrophobic medium สวน B คือ ที่เก็บของยาที่ละลายใน ไขมัน e. d. Pharmacy Student Rx’24 43. ยากลุม bile acid segvegtrants c.Cเทาไร a. 44. ลด enterohepatic recycling ของ cholesterol d. < 190 mg/dl e. เพิ่มระดับ HDL-C d. สวน C คือ ที่เก็บของยาที่ละลายใน ไขมัน 40. < 100 mg/dl b. 150 mg/dl d. b. Biological safety cabinet สถานการณที่ 5 ชายอายุ 53 ป เปนโรคเบาหวานมา นาน 5 ป ไมสูบบุหรี่ ดื่มไวนวันละ 3-4 แกวทุกวัน มาพบ แพทยที่คลินิกผูปวยนอก ผลการตรวจรางกาย BP 138/88 mmHg HR 85 RR 18/min และผลทาง หองปฎิบัติการอื่นๆ ดังนี้ Total cholesterol (<240) 243 mg/dL Triglyceride (<200) 200 mg/dL HDL. บิดาเสียชีวิตดวย Myocardial infarction เมื่อ อายุ 53 ป MCQ 206 a. ยากลุม fibric acid e. พี่ชายเสียชีวิตดวย Myocardial infarction เมื่ออายุ 44 ป c. < 130 mg/dl c. b.000 d. ยากลุมplant sterols เชน sitosterol campesterol ยาในกลุม Statin สามารถลดระดับ LDL-C ดวยกลไกใด a. ลดระดับ Total cholesterol b. 160 mg/dl e. ลดระดับ LDL-C e. c. 170 mg/dl 42. การเตรียมยาเคมีบําบัดในรูปสารละลายเพื่อให ยาทางหลอดเลือดจะตองเตรียมยาที่ใด a. ลดการสราง HDL Khon Kaen University . Clean room class 1. ลดการสราง LDL-C receptor ที่ตับ b. Horizontal laminar airflow hood e. < 200 mg/dl ยาที่คนไขควรไดรับเพื่อใหไดผลตามเปาหมาย ตามขอขางตน a. มีระดับ HDL-C 33 mg/dl e. ผูปวยเปนชายอายุ 53 ป เปาหมายแรกในการรักษาภาวะ Hyperlipidemia ของผูปวย a. Clean room class 10. 46. 130 mg/dl b. ยากลุม nicotinic acid d. ลดระดับ Non-HDL-C การรักษาผูปวยรายนี้จะตองลดระดับ LDL – C ใหไดเทาไร เพื่อปองกัน atherosclerosis a. < 160 mg/dl d. ดื่มไวน 2 แกวทุกวัน d. ขอใดไมใช major risk factor ตอการเกิด Coronary heart disease a.000 b. ลดการสราง VLDL e. ลดการสราง cholesterol และเพิ่ม จํานวน LDL-C receptor c. 45. 140 mg/dl c. ผูปวยมีคา LDL.0% จากการซักประวัติเพิ่มพบวาบิดาเสียชีวิตดวยโรค Myocardial infarction เมื่ออายุ 53 ป พี่ชายเสียชีวิตดวย โรคเดียวกันนี้เมื่ออายุ 44 ป ยาที่กินอยูคือ Glibencarmide 10 mg BID 41. ลดระดับ Triglyceride c.000 c.

เดินขึ้นบันได 2 ชั้น b.แนวทางการใชยาโดยสายวิชาชีพ e. โครงสรางที่แสดงขางตนสัมพันธกับการออก ฤทธิ์ของยาอยางไร a. Pravastatin เปน prodrug b. Randomized controlled study สถานการณที่ 6 ชายไทยโสด อายุ 25 ป ปวยดวยโรค หืดมานาน 10 ป ตลอดเวลาที่ผานมาผูปวยรักษาดวย Salbutamol MDI เฉพาะเวลาที่มีอาการ ซึ่งสามารถ ควบคุมอาการของโรคไดดี เมื่อไมนานมานี้เริ่มมีอาการ รุนแรงขึ้นและทําใหตองตื่นนอนตอนกลางคืนเกือบทุกคืน เนื่องจากไอและหอบ 51. เพื่อปองกันปญหาจากยา b.. อานโจทยไมออก a. ฝุน e.. Cross-sectional study. Cholestyramine ไมมีผลตอการดูด ซึมยา Simvastatin และ Provastatin e. เพื่อลดคาใชจายจากยาที่ไมจําเปน Pharmacy Student Rx’24 207 MCQ c. Case report. Crosssectional study d. เพื่อปองกันการเกิดอาการเรื้อรัง e. Cholestyramine ลดการดูดซึมยา Pravastatin เพราะ Pravastatin มี carboxylic acid ในโครงสราง c. คณะกรรมการเภสัชกรรมและการบําบัดโรค ของโรงพยาบาลมีนโยบายใหมีกิจกรรม Drug use… ของกลุม statin ขอใดไมถูกตองเกี่ยวกับ วัตถุประสงคของกิจกรรมนี้ a. เพื่อหลีกเลี่ยงอาการไมพึงประสงคอัน เนื่องมาจากยารับประทาน d.. Simvastatin มีโครงสรางที่ออกฤทธิ์ คือ โครงสรางที่ lactone ring เปด e. Pravastatin มีโครงสรางที่ออกฤทธิ์ใน รางกาย 2 โครงสราง คือ โครงสรางที่ เกิดการเชื่อมเปนวง lactone ring และรูปที่เปน carboxylic acid d. ควันบุหรี่ Khon Kaen University . Cohort study . Simvastatin ลดการดูดซึมยา Cholestyramine d. ขอใดที่มีโอกาสนอยที่สุดในการกระตุนการเกิด อาการหอบหืด a. Case controlled study. Cross-sectional study c. เพื่อใหผูปวยมีสวนรวมกับทีมรักษาใน การวางแผนรักษาดวยยา 50.. เพื่อใหควบคุมอาการของโรคได c.หลักฐานทางวิชาการที่ นาเชื่อถือ งานวิจัยประเภทใดที่มีความ นาเชื่อถือมากที่สุด a. ในการเสนอเกณฑการประเมินการใชยากลุม statin เภสัชกรควร. Cholestyramine เพิ่มการดูดซึมยา Simvastatin และ Provastatin 48. เพื่อใหมีกระบวนการใชยาที่เปน มาตรฐาน d. Simvastatin และ Pravastatin เปน prodrug c. . Cholestyramine ลดการดูดซึมยา Simvastatin เพราะ Simvastatin มี lactone ring ในโครงสราง b. ขนแมว d.. เพื่อใหสามารถดําเนินชีวิตไดปกติ b. อากาศรอน c.Comprehensive Pharmacy Review Simvastatin Pravastatin 47. ขอใดไมใชเปาหมายการรักษาของผูปวยโรคหืด รายนี้ a. เพื่อปองกันการทําลายเนื้อเยื่อปอด 52. Randomized controlled study e. Simvastatin และ Pravastatin ไมเปน prodrug 49. Meta-analysis. Case controlled study b.

Inhaled Ipratopium MDI (18 mcg/puff) ครั้งละ 2 puff วันละ 3 ครั้ง Pharmacy Student Rx’24 208 MCQ 56. Turbutaline (2.. ยาที่ใชในการรักษาโรคหืดชนิดใด ซึ่งตาม กฎหมายจัดเปนยาควบคุมพิเศษ a. Amoxicillin e. Inhaled budesonide (200 mcg/puff) ครั้ง ละ 2 puffs วันละ 2 ครั้ง e. ขอใดถูกตองเกี่ยวกับยา Salbutamol MDI a. ขอดีของการใช breath activated device คือ ไมตองอาศัยการ ประสานงานในการกดหลอดยากับ การสูดหายใจเขา e.. Pharyngitis c. Inhaled Fluticasone DPI (250 mcg/inhalation) ครั้งละ 2 inhalation วัน ละ 3 ครั้ง d. Rifampicin 58. Oral thrush 57. Inhaled Salmeterol DPI (50 mcg/blister) ครั้งละ 1 blister ทุก 12 ชม. สองอาทิตยตอมาผูปวยกลับไปพบแพทยดวย อาการหอบที่ยังควบคุมไมคอยไดผล แพทย เห็นวาตองสั่งเพิ่มยาชนิดที่ 2 ที่เคยแนะนําแต แรก ยานั้นจะเปนยาใดตามหลักการรักษา a. Ciprofloxacin b. แพทยไดสั่งยาเพิ่ม 2 ชนิดแตผูปวยขอใชแค ชนิดเดียว ขอใดตอไปนี้เหมาะสมที่สุด a. Sustained-released theophylline (200mg) ครั้งละ 1 เม็ด วันละ 2 ครั้ง d. ตรงที่ไมตองกลั้น หายใจนานอยางนอย 10 วินาทีหลัง สูดพน d.5mg/tab) b. ยาใดตอไปนี้ไมเกิดปฏิกิริยาเมื่อรับประทาน รวมกับ Theophylline a.Comprehensive Pharmacy Review 53. Zileuton (600mg/tablet) ครั้งละ 1 เม็ด วันละ 4 ครั้ง c. Fluvexamine c. Inhaled fenoterol (100mcg/puff) ครั้งละ 3 puffs กอนนอน b. Gingivitis e. ประโยชนของ spacer นอกจากจะ ชวยใหผูปวยที่ใช Metered Dose Inhaler (MDI) ไมถูกวิธีไดรับยามาก ขึ้นแลว ยังชวยลดการเกิด oral thrash ไดอีกดวย b. ที่หองฉุกเฉินเปลี่ยนไปใหเปนรูปแบบยา ฉีดเพื่อใหออกฤทธิ์เร็วและเพิ่ม bioavailability 54. อุปกรณที่เหมาะสมสําหรับพนยาใน เด็กเล็กๆ หรือผูปวยที่อาการหนัก คือ Nebulizer c. ผูปวยทุกรายควรพกติดตัวไวตลอดเวลา เพราะเปนยาชวยชีวิต d. Sore throat b. Metallic taste d. ขอจํากัดของ Turbuhaler คือ ตองมี แรงเปาลมเขาไปในหลอดยา ซึ่งเปน ปญหาในผูปวยที่มีอาการหนัก ผูปวย เด็ก และผูปวยสูงอายุ 59. Prednisolone (5mg/tab) Khon Kaen University . การใช Dry powder Inhaler (DPI) สะดวกกวา. b. Cimetidine d. ตัวยามีฤทธิ์เปน long-acting beta 2 antagonist b. Ketotifen (1mg/tablet) ครั้งละ 1 เม็ด วัน ละ 2 ครั้ง 55. เวลาเกิด attack ใหพน 2-4 puffs ทุกหนึ่ง ชั่วโมงอยางมากที่สุด 3 ครั้ง e. การใชน้ํากลั้วคอแลวบวนทิ้งหลังพนยา steroid ปองกันผลขางเคียงใดไดมากที่สุด a. Prednisolone (5 mg/tab) ครั้งละ 5 เม็ด หลังอาหาร เชา เย็น e. ขอใดไมถูกตองเกี่ยวกับ inhaler device a. Inhaled Cromolyn MDI (1mg/puff) ครั้ง ละ 2 puff วันละ 3 ครั้ง c. หากใชรวมกับ inhaled steroid ใหพน steroid กอน c.

Hydrocortisone. ชวยหลอลื่นอุจจาระ b. ใชพนทางจมูกไมใชทางปาก e. ใช propellant ชวยนําสงยาไปยัง ตําแหนงที่ตองการ c. ผูปวยมักจะหลีกเลี่ยงการดื่มชา กาแฟ Pharmacy Student Rx’24 MCQ 209 64.3g Displacement valve = 1. Castor oil c. ผูปวยมักจะออกกําลังกายสม่ําเสมอ c. ใช propellant ชนิด non-CFC จึงมี ความเปนมิตรตอสิ่งแวดลอม d. ไมตองนํายาเหน็บออกจากรางกาย หลังจากเหน็บ e. Bisacodyl d. จากการซักถามเพิ่มเติม ทราบวาผูปวยมักมี อาการทองผูก หากทานเปนเภสัชกรประจําราน นี้ทานจะแนะนํายาชนิดใด a.5 mcg/dose) d. สามารถใชไดในกรณีที่ทางเดินหายใจ ของผูปวยตีบ เชน ขณะจับหืด สถานการณที่ 7 หญิงไทยอายุ 33 ปมาที่รานยาที่มี เภสัชกรปฎิบัติงานอยู ผูปวยอยากไดยาเหน็บทวาร เพื่อรักษาโรคริดสีดวงทวาร เนื่องจากมีติ่งยื่น ออกมาที่ทวารหนัก ขณะถายอุจจาระมีอาการปวด บริเวณทวารหนัก และบางครั้งจะมีเลือดสดๆ ไหล ออกมาหลังถายอุจจาระ 61. ขอใดที่ไมใชสูตรยาทีใชในการรักษาโรค ริดสีดวงทวาร a. Theophylline (200 mg sustainedrelease) 60. Inhaled fermoterol (4. Bisacodyl d. ขอใดผิดเกี่ยวกับ Evohaler a.Comprehensive Pharmacy Review c. ฉีกซองพลาสติกกอนใช b. d. Hyossacine HCl. 200 g Khon Kaen University . ทําใหอุจจาระจับตัวเปนกอน e. Phylium seed 63. 197 g e. Senna b. Senna b. Inhaled beclomethasone (250 mcg/puff) e. 65. เพิ่มการเคลื่อนไหวของลําไสเล็ก หากผูปวยมีประวัติเปนลําไสอุดตันควรใหยาตัว ใด a. ทําใหอุจจาระออนนุม c. จากการซักถามถึงพฤติกรรมของผูปวย ขอใด เปนสาเหตุที่ทําใหเกิดริดสีดวงทวาร a. ผูปวยมักจะดื่มนม 1 แกวเปนประจํา ทุกวัน e. cimetidine c. 155 g b. Zinc oxide 62. Mineral oil e. Prednisolone b. เพิ่มแรงดันออสโมติกภายในลําไส d. 67.5 อยากทราบวาตองใชbase สําหรับยาเหน็บ เทาไร a. 180 g d. 66. ผูปวยมักจะนั่งอานหนังสือพิมพใน หองน้ําเปนเวลานาน ขอใดไมใชกลไกการออกฤทธิ์ของยาระบาย a. ลางมือใหสะอาดกอนเหน็บยา d. 175 g c. เก็บยาไวในตูเย็นชองแชแข็ง c. Lactulose e. เหน็บยาแลวใหนอนพักอยางนอย 15 นาที กอนลุก ถาทานเปนเภสัชกรโรงงานและตองการเตรียม ยาเหน็บซึ่งแตละแทงหนัก 2g และมีตัวยา สําคัญแทงละ 0. Phylium seed ขอใดไมใชคําแนะนําที่ถูกตองในการใชยาเหน็บ ทวาร a. ผูปวยมักจะดื่มน้ําวันละ 6 แกว b. Castor oil c. เปน metered dose inhaler ชนิดหนึ่ง b.

เมื่อพิจารณาจากประวัติความเจ็บปวย อาการ แสดงและคา Creatinine clearance แสดงวา การทํางานของไตอยูในภาวะใด a. และโกฎน้ําเตา โดยรับประทานครั้งละ 15 เม็ด วันละ 3 ครั้ง กอนอาหารขอใดถูกตองเกี่ยวกับ ยาดังกลาว a. ขนาดยาที่ใชรับประทานสูงเกินไปอาจ ทําใหตับอักเสบได c. จํานวนคนที่เกิดเปนริดสีดวงทวารตอ จํานวนประชากรที่มีความเสี่ยงที่จะ เกิดโรคริดสีดวงทวาร c.5-1. ผูปวยตองการทราบความเห็นของเภสัชกร เกี่ยวกับยาแผนโบราณที่ใชในการรักษา ริดสีดวงทวารชนิดหนึ่งซึ่งมีตัวยาสําคัญ ประกอบดวย เพชรสังฆาต อัคคีทวาร โกฎ. มีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา คือ ชวยระบาย และลดอักเสบ b. เปนยาลูกกลอนซึ่งไมสามารถดูดซึม ไดในระบบทางเดินอาหาร d.5-5. Calcium phosphate Khon Kaen University . Potassium chloride c. Acute renal failure b. สํานักงานสาธารณสุขมูลฐานไม แนะนําใหใชสมุนไพรรักษาอาการ ริดสีดวงทวาร 70. ผูปวยเคยไปพบแพทยและไดยาเปนผงที่มี วิธีการใชคือ นําผงยาละลายในน้ําอุนแลวแช ประมาณ 15 นาที ทานคิดวาผงยาที่แพทยจาย คือ ยาอะไร a. ยาในขอใดสามารถแกไขอาการ hyperkalemia ในผูปวยรายนี้ a. จํานวนคนที่เกิดเปนริดสีดวงทวารตอ จํานวนประชากรที่มีความเสี่ยงที่จะ Pharmacy Student Rx’24 210 MCQ เกิดโรคริดสีดวงทวาร ในชวงเวลา หนึ่ง d...4 mg/dl) Serum potassium concentration = 6. Sodium polystyrene sulfonate d.. Sodium chloride c. Calcium carbonate b.Comprehensive Pharmacy Review 68. Calcium chloride e. Potassium chloride b. ผูปวยเคยอานเอกสารวิชาการพบวา การ ขับถายอยางสม่ําเสมอจะชวยลด “อุบัติการณ” ของริดสีดวงทวารได จึงสอบถามทานวา “อุบัติการณ” มีความหมายวาอยางไร a. จํานวนคนที่เกิดเปนริดสีดวงทวารตอ จํานวนประชากรที่มีความเสี่ยงที่จะ เกิดโรคริดสีดวงทวาร ณ จุดเวลาใด เวลาหนึ่ง สถานการณที่ 8 ผูปวยชายไทย อายุ 60 ป หนัก 48 kg สูง 170 cm เขารับการรักษาใน โรงพยาบาลดวยอาการขาบวมทั้งสองขาง เหนื่อย ออนเพลีย และเบื่ออาหาร คาผลตรวจทาง หองปฎิบัติการเปนดังนี้ Blood urea nitrogen = 60 mg/dl (normal 7-20 mg/dl) Serum creatinine concentration = 3 mg/dl (normal 0. Chronic renal failure d. Renal insufficiency c.5 mEq/l (normal 3..2 mEq/l) นอกจากนั้นผูปวยมีประวัติปวยเปนโรคไตมา นาน 5 ป มี creatinine clearance 18 ml/min 71. End-state renal failure 72. จํานวนครั้งของการเปนริดสีดวงทวาร ตอจํานวนประชากรที่มีความเสี่ยงที่ จะเกิดโรคริดสีดวงทวาร ณ จุดเวลา ใดเวลาหนึ่ง e. Sodium bicarbonate d. Uremia e. จํานวนคนที่เกิดเปนริดสีดวงทวารตอ จํานวนประชากรทั้งหมด ในพื้นที่ ในชวงเวลาหนึ่ง b. Potassium permanganate 69. ตํารับยาแผนโบราณซึ่งเปนยาสูตร ผสมใหผลการรักษาที่ดีกวาสูตรเดี่ยว e. Potassium lichromate e.

000บาท c. Cohort c. 3 Amp c. Microbial limit test d. จัดซื้อดวยวิธีกรณีพิเศษจากองคการ เภสัชกรรมถาวงเงินเกิน 50. C=12.. Osmolarity c. H=1. ออกฤทธิ์ไดแมในผูปวยที่ไตมีภาวะ บกพรองในการทํางานอยางรุนแรง d. Indapamide 74. ขอใดไมใชเหตุผลในการเลือกใชยาขับปสสาวะ ในขอขางตน a. ปองกัน การสูญเสียโพแทสเซียมในคนไขโรคไตไดไม แตกตางจาก HCTZ วิจัยแบบใดดีที่สุด ถาการ วิจัยนี้เริ่มดําเนินการกอนที่ยา A……… a.000 e.. Spironolactone c. Meta-analysis of case control studies d. จัดซื้อโดยวิธีตกลงราคาจากบริษัทใด ก็ไดถาวงเงินไมเกิน 50. จัดซื้อดวยเงินงบประมาณเทานั้น b. จากขอมูลขางตนเภสัชกรตองเตรียมสารละลาย ดังกลาวจาก sodium bicarbonate จํานวนกี่แอ มพูล เมื่อ sodium bicarbonate ขนาดบรรจุแอ มพูลละ 5 ml และมีความเขมขน 2 mg/ml (Mw ของ Na=23.Comprehensive Pharmacy Review 73. Particulate matter e. ปองกัน renal shut down c. 5 Amp e. Clean room class 10 b. 4 Amp d. Preservative 78. 6 Amp 76. Clean room class 1000 d. จัดซื้อโดยวิธีตกลงราคาจากองคการ เภสัชกรรมเทานั้น ไมจํากัดวงเงิน d. แพทยควรใหยาขับปสสาวะชนิดใดกับผูปวย รายนี้ a. ทองพันชั่ง c. Clean room class 10.. Amiloride e. Furosemide d. O=16) a. ไมมีผลรบกวนสมดุลกรด-ดาง ใน รางกาย e. ในกรณีที่ผูปวยตองการใชสมุนไพร สมุนไพรใด ที่มีสรรพคุณขับปสสาวะ a.000 บาท e. ปบ b. ขมิ้นชัน e.. การเตรียมยาขอขางตนไมจําเปนตองคํานึงถึง Pharmacy Student Rx’24 211 MCQ a. บริเวณที่ใชในการเตรียมยาขอขางตนนี้ตอง เปน a. ออกฤทธิ์เร็วและแรง ขอมูลเพิ่มเติม แพทยพบวาผูปวยเกิดภาวะ acidosis จึงสั่งจาย sodium bicarbonate เพื่อใหได bicarbonate 2.. มะขามปอม d.000 77.. หญาหนวดแมว Khon Kaen University . Randomized control trial 80. 2 Amp b. Deseriptive e.8 mmol/l ใน sterile water for injection 100 ml 75. Case control b. จัดซื้อดวยวิธีกรณีพิเศษจากองคการ เภสัชกรรม ไมจํากัดวงเงิน 79. Hydrochlorothiazide b. Clean room class 100 c. Sterility b. ลดอาการบวมคั่งน้ํา b. กรณีที่โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข ประสงคที่จะซื้อยา Sodium bicarbonate injection ซึ่งเปนยาในบัญชียาหลักแหงชาติที่ องคการเภสัชกรรมผลิต ขอใดถูกตอง a. ถาบริษัทที่จําหนายยา A ซึ่งเปนยาในกลุม diuretic ตัวหนึ่งตองการเปรียบ. Clean room class 100.

Paroxetine c. Sertraline 84. Sertraline 85. ให Triazolam กอนแลวคอยๆ ลด ขนาดยาที่ผูปวยรับอยูสปั ดาหละ 25% ของขนาดยาที่ใหผลรักษา c. หากนองชายของนายเอกทนอาการขางเคียง ของยาขางตน คือ อาการงวงนอน ปากคอแหง หนามืดบอยๆ เวลาลุกขึ้นไมได แพทยจึงมา Pharmacy Student Rx’24 212 MCQ ปรึกษาทาน ทานจะใหคําแนะนําเปนการสั่งยา ใด a. จัดอยูในประเภทยาอันตราย เภสัชกร สามารถจายไดในรานยา b. จัดอยูในประเภทยาควบคุมพิเศษ เภสัชกรไมสามารถจายได c. ควรแนะนําใหผูปวยหยุดยาทันทีเมื่อเกิด อาการขางเคียง เชน นอนไมหลับ 86. Bupropion e. Chlorpromazine d. กรณีที่ผูปวยไดรับยากลุม benzodiazepine ซึ่ง ผูปวยรับประทานอยางสม่ําเสมอเปนเวลา 6 เดือน อาการของผูปวยกลับมาเปนปกติ หาก ทานตองการหยุดยาดังกลาวควรทําอยางไร a. ควรแนะนําผูปวยวาในการใชยาสวนใหญ จะ เริ่มเห็นผลลดอาการซึมเศราไดตองใชเวลา 2-3 สัปดาห เพื่อใหผูปวยใชยาอยางตอเนื่อง c. Diazepam 82. Doxepin e.. Venlofaxine b.Comprehensive Pharmacy Review สถานการณที่ 9 นายเอกไดรับการวินิจฉัยจากแพทยวา เปน generalized anxiety disorder เนื่องจากมีอาการ วิตกกังวลเกี่ยวกับภรรยาและลูกตลอดเวลาจนไม สามารถดําเนินชีวิตประจําวันและทํางานไดเปนเวลา 6 เดือน 81. ให Olanzapine กอนแลวคอยๆ บด ขนาดของยาที่ผูปวยไดรับอยูสัปดาห ละ 75% ของยาที่ใหผลในการรักษา d. Elomipramine c. Clozapine c. ทานคิดวายาที่เหมาะสมสําหรับผูปวย คือ a. นองชายของนายเอกมีอาการซึมเศรา ตลอดเวลา นายเอกพาไปพบแพทย แพทย วินิจฉัยวาเปน major depressive disorder และสั่งจายยาตัวหนึ่งให หลังจากที่รับประทาน ยาแลวเกิดอาการงวงนอน ปากคอแหง หนามืด บอยๆ เวลาลุกขึ้น ทานคิดวายาที่นองชายนาย เอกไดรับ คือ a.. ขอใดถูกตองเกี่ยวกับยา fluoxetine a. จัดอยูในประเภทยาเสพติดใหโทษ ประเภท. ควรแนะนําใหผูปวยใชยาหลังอาหารเทานั้น จะไดไมลืมใชยา b. Amitriptyline d. จัดอยูในประเภทยาอันตราย จายได เฉพาะในโรงพยาบาล d. ตองทําบัญชีรายงาน คณะกรรมการอาหารและยา e. คอยๆ ลดขนาดยาที่ผูปวยไดรับอยู สัปดาหละ 25% ของขนาดยาที่ใหผล ในการรักษา Khon Kaen University .. สามารถหยุดไดทันทีโดยไมตอง ปรับเปลี่ยนขนาดของยาใหม b. Imipramine b. Haloperidol e. ควรแนะนําการเพิ่มและลดขนาดยาใหผูปวย เพื่อใหผูปวยสามารถปรับขนาดยาไดเองตาม อาการ e. Amitriptyline d. คําแนะนําในการใชยากลุม antidepressant ที่ สําคัญเพื่อชวยเพิ่มความรวมมือในการใชยา ของผูปวย คือ a. Lithium carvonate b. จัดอยูในประเภทวัตถุออกฤทธิ์ตอจิต ประสาท 83. ควรแนะนําใหผูปวยดื่มน้ํามากๆ เพื่อลดการ ระคายเคืองกระเพาะอาหาร d.

รายการยาสําหรับใชเฉพาะโครงการ พิเศษของกระทรวง d. lethargy. cold intolerance. weight gain. ใหผูปวยรับประทานยาที่ไดรับตอไป อีก 1 สัปดาห จากนั้นจึงสามารถหยุด ยาไดทันที สมุนไพรขอใดที่แสดงฤทธิ์ตอจิตประสาททําให เกิดอาการประสาทหลอนได a. constipation. Goiter. loose bowels. Magnesium sulfate c. 89. รายการยาที่ตองใชโดยผูเชี่ยวชาญ b.Comprehensive Pharmacy Review 87. รายการยาที่จําเปนตองใชใน สถานพยาบาลบางระดับ c. irritability e. Goiter. ฝน b. Sodium lauryl sulfate Pharmacy Student Rx’24 213 MCQ สถานการณที่ 10 สตรีรายหนึ่งอายุ 28 ป มีผลการตรวจ การทํางานของตอมไทรอยดดังนี้ Thyroid stimulating hormone (TSH) ต่ําเกิน คาชวงปกติ Thyroxine สูงเกินคาชวงปกติ 91. fatigue. insomnia. Lactose b. Goiter. 88. bradycardia d. รายการยาที่อาจมีความจําเปนตองใช สําหรับชวยชีวิตผูปวยบางราย แต อาจทําใหเกิดอันตรายตอผูปวยควรมี Khon Kaen University . Hydroxypropyl methylcellulose d. ยาฉีดเขาเสนเลือดแบบสารละลาย d. ชา Risperidone เปนยาสําหรับโรคจิตประสาทมี ลักษณะเปนสีขาว ละลายในน้ําบริสุทธิ์ไดนอย มาก ละลายไดดีมากใน เมทธีลีนคลอไรด และ ละลายไดใน methanol และ HCl เขมขน 0. ยาฉีดเขาใตผิวหนังแบบ matrix สารใดตอไปนี้ทําหนาที่เปนทั้งสารเพิ่มปริมาณ( bulking agent) และสารชวยแตกตัว( disintegrant ) a. ยาสูบ d. decreased sweating. กลุมอาการใดสอดคลองกับผลสรุปที่ไดจากการ ตรวจการทํางานของตอมไทรอยดดังกลาว a. e. Goiter. Propylthiouracil จัดอยูในบัญชียา ก ตามบัญชี ยาหลักแหงชาติป 2542 ยาที่อยูในบัญชี ก หมายถึงขอใด a. decreased appetite แพทยเริ่มการรักษาดวยยารับประทานตอไปนี้ Propanolol 20 mg QID for 3 weeks Propylthiouracil 100 mg TID for 6 weeks ผูป วยรับประทานยาตามแนะนําและเมื่อ ถึงเดือนที่ 2 ของการักษาพบวาผูปวยตั้งครรภ ไดประมาณ 1 เดือน แพทยสรุปวาสภาวะทาง คลินิกของภาวะตอมไทรอยดของผูปวยดีขึ้น แตยังไมเขาสู cuthyroidal state 92. dry skin b. 90. รายการยาที่มีความจําเปนสําหรับ สถานพยาบาลทุกระดับ e. กาแฟ e. depression. lethargy c. Microcrystalline cellulose d. Cellulose acetate phthalate c. puffy face. Corn starch e. กัญชา c. ยาเม็ดรับประทานแบบ matrix b. Goiter. ยาเม็ดรับประทานแบบ osmotic c. Shellac b. Polyvinyl pyrroridone หากตองการตั้งตํารับยาที่ออกฤทธิ์ไดนาน 1 เดือน ควรตั้งตําหรับยา a.1 normal และตัวยามีความคงตัวดี หากทาน ตองการผลิตเปนยาเม็ดเคลือบฟลมควรใชสาร ใดเปนสารเคลือบ a. Polyvinyl acetate phthalate e.

96. 95. เปลี่ยนยา Propylthiouracil เปน methimazole ในขนาดรับประทานที่ สมมูลกัน b. เพิ่ม propranolol ใหรับประทานตอ รวมกับยา propylthiouracil อาการไมพึงประสงคใดเกิดขึ้นจากการใช thiouracil a. carbimazole และ propylthiouracil ถูก metabolized โดยปฏิกิริยา desulfunation กอนจึง จะไดสารที่มีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา b. กระตุนเอนไซม thyroid peroxidase e.Comprehensive Pharmacy Review 93. crystalline sub that has a bit ?? water มีการผลิตเปน. propylthiouracil จะถูก metabolized โดยปฏิกิริยา dealkylation ซึ่งจะตัด Propyl group ออกกอนจึงจะไดสารที่ มีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาที่ตองการ c. methimazole. SLE like syndrome e. แนะนําใหผูปวยรับประทานยา Propylthiouracil ในขนาดดังกลาว ตอไป c. ตองเกิดปฏิกิริยา ester hydrolysis กับโครงสราง carbimazole จึงจะได สารที่มีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาที่ตองการ Khon Kaen University . หยุดยารับประทาน เปลี่ยนวิธีการ รักษาเปนการผาตัดตอม d. 94. เปนอนุพันธของ thiourea b. การทํา drug use evaluation เพื่อ ประเมินการใชยา การปฏิบัติในขอใด เหมาะสมเกี่ยวกับการรักษา ตอไปในผูปวยรายนี้ a. เม็ดเลือดขาวต่ํา c.. ใชรักษา hypothyroid d. ตองเกิดปฏิกิริยา amide hydrolysis กับโครงสราง carbimazole จึงจะได สารที่มีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาที่ตองการ e. Metallic taste ขอใดถูกตองเกี่ยวกับยา Propylthiouracil a.. เพิ่มการสราง T3 Propylthiouracil: White. methimazole จะถูก metabolized โดยปฏิกิริยา conjagation ไดเปน carbimazole จึงจะไดสารที่มีฤทธิ์ทาง เภสัชวิทยาที่ตองการ d. ยับยั้งการหลั่งของ thyroid hormone c. carbimazole และ propylthiouracil a. งวงนอน d.ขนาด 50 mg เปนเม็ดสีขาว โครงสรางของยา 3 ชนิด ดังนี้ Pharmacy Student Rx’24 MCQ 214 methimazole carbimazole propylthiouracil ขอใดถูกตองเกี่ยวกับยา methimazole. หยุดยารับประทาน ใหการรักษาดวย การทาน iodine e. ปวดขอ b.

Percholate เปน ion ที่ชวยเพิ่มการ uptake iodide และเพิ่มระดับ iodide ใน thyroid 99. จะชวยลดความเสี่ยงของการเปน มะเร็งเยื่อบุมดลูก d. กินอาหารที่มี thiocyanide มาก เกินไป 100. ชุมชนที่มีคนเปน toxic goiter มากบงบอกวา ชุมชนนั้นมีลักษณะอยางไร a. ไดรับ iodine มากเกินไป c. จะชวยใหผลดีตอระบบหัวใจและ หลอดเลือด b.5 mg 101. ขอใดถูกตองเกี่ยวกับการใชยา propanolol รวมกับ propylthiouracil a. Methimazole d. Manganese c. Thiocyanate e. จะชวยลดความเสี่ยงของการเกิด มะเร็งเตานม e. การใหยาแบบแผนแปะจะมีผลการดูด ซึมที่ดีกวาแบบรับประทาน c.Lugol’s solution ประกอบดวยสารชนิดใดเปน สวนประกอบ a. Propanolol ชวยลดอาการขางเคียง จากการใชยา propylthiouracil e. Propanolol เปน alpha-adrenergic blocking agent ชนิดหนึ่ง b. Propanolol ชวยลดอาการตางๆ เชน tremor และ tarchycardia ที่เกิดจาก thyrotoxicosis c. แหลงน้ําดื่มมีการปนเปอนของสาร ตะกั่ว Pharmacy Student Rx’24 215 MCQ e.. Propanolol ออกฤทธิ์เสริมกับ propylthiouracil โดยลดการ สังเคราะห T4 98. เชน กะหล่ําปลี c.ตอมาเนื่องจากผูปวยลืมรับประทานยาบอยๆ แพทยจึงตองการทราบขอมูลเกี่ยวกับยาแผน แปะ (transdermal patch) วามีขอดีที่เหนือกวา การรับประทานอยางไร a. แหลงน้ําดื่มมีการปนเปอนของสารหนู d. จะชวยลดความเสี่ยงของการเกิด มะเร็งปากมดลูก 102.. Ion บางชนิด เชน thiocyanate อาจมี ผลทําใหเกิด goiter b. Lithium สามารถลด secretion ของ Thyroxine และ thiiodothyroxine และสามารถชวยในการรักษา hyperthyroidism d. การใหยาแบบแผนแปะจะมี ผลการรักษาอาการรอนวูบวาบได ดีกวา Khon Kaen University . จะชวยทําใหไมมีเลือดออกจากชอง คลอด c. Propylthiouracil สถานการณที่ 11 หญิงอายุ 55 ป มีอาการรอนวูบวาบ คันชองคลอด หงุดหงิดงาย นอนไมคอยหลับ เหงื่อออก ตอนกลางคืน ไปพบแพทยแลวไดรับยาสูตรผสมซึ่งมี องคประกอบของ estradiol valerate 2 mg + norgestrel 0.ขอใดเปนขอดีที่เหนือกวาของยาสูตรผสมที่ ผูปวยไดรับเมื่อเปรียบเทียบกับยาฮอรโมน เดี่ยว a. Iodine + KI b. Goitrin สามารถยับยั้ง thyroid peroxidase e. ไดรบั iodine ต่ําเกินไป b.Comprehensive Pharmacy Review 97. ขอใดผิดเกี่ยวกับ goiter a. Propanolol มีความสําคัญตอ pharmacokinetic ของ propylthiouracil ทําใหการดูดซึมและ ฤทธิ์ของยา propylthiouracil ดีขึ้น d. Thiocyanate อาจไดจากการ metabolize สารจาก. การใหยาแบบแผนแปะจะไมมี first pass metabolism ที่ตับ b.

625 mg 109. Ibuprofen 400 mg b. estradiol valerate 2 mg + norgestrel 0. conjugated estrogen 0.สมุนไพรหรือผลิตภัณฑธรรมชาติตัวใดที่ แนะนําใหหญิงที่อยูในภาวะหมดประจําเดือนใช เพื่อบรรเทาอาการที่เกิดจากภาวะหมด ประจําเดือน a. 1H-NMR spectrometer c. Diclofenac inj 75 mg c. Diazepam 10 mg b. medroxyprogesterone acetate 5 mg c.สตรีวัยหมดประจําเดือนมาขอซื้อยาบรรเทา อาการปวดเขา สามารถจายยารับประทานชนิด ใดแกผูปวยรายนี้ a.625 mg e.จากรูปแสดง spectrum ของ phytoestrogen ชนิดหนึ่ง ใชวิธีใดในการวิเคราะหสารดังกลาว a. Thromboembolism 105. Piroxicam 10 mg e. Celebrex 200 mg 110. Dexamethasone 0. Senna tablet d. เปนตัวยาที่มีคา partition coefficient ใกลเคียงกับ 1 e. วานชักมดลูก b. การใหยาแบบแผนแปะจะมี ผลการรักษา osteoperosis ดีกวา 103. Pentazocine tab 25 mg e.5 mg c. Osteoperosis c. Hyperbilirubinemia d.ยาบรรเทาอาการปวดในสตรีวัยหมด ประจําเดือนขอใด ไมสามารถจายแกผูปวยได แมมีใบสั่งแพทยก็ตาม a. 13C-NMR spectrometer d. Mass spectrometer 108. บอระเพ็ด d.ขอใดเปนอาการไมพึงประสงคที่รายแรงของยา ที่เลือกใชในขอ103 a.5 mg b.สําหรับผูปวยที่ตัดมดลูก ควรใชฮอรโมน ทดแทนแบบใด a. เปนตัวยาที่มี therapeutic index ต่ํา 106. Hyperlipidemia b. เปนตัวยาที่มีความแรงสูง b. มะเขือเทศ e.Comprehensive Pharmacy Review d. UV-visible spectrophotometer b. conjugated estrogen 0. การใหยาแบบแผนแปะจะมี ผลการรักษาชองคลอดแหงไดดีกวา e. Congestive heart failure e. B1-6-12 tablet b. Premarin 0. สามารถดูดซึมผานทางผิวหนังได c. FT-IR spectro e. ถั่วเหลือง c. Indomethazin 25 mg d. Doxycyclin capsule c. Methadone tab 10 mg d. Antacid gel e.สตรีวัยหมดประจําเดือนไดรับใบสั่งยาจาก แพทยมา 5 รายการ ขอใดเปนยาแผนปจจุบัน บรรจุเสร็จซึ่งมิใชยาอันตรายหรือยาควบคุม พิเศษ a. Voltaren SR tab 100 mg Khon Kaen University . ขมิ้นชัน Pharmacy Student Rx’24 216 MCQ 107.625 mg + medroxyprogesterone 5 mg 104.ตัวยาที่มีความเปนไปไดที่จะนํามาพัฒนาให เปน Transdermal มีคุณสมบัติตอไปนี้ ยกเวน a. ethimylestradiol 30 mcg + cypoterone acetate 2 mg d. เปนตัวยาที่มีคาครึ่งชีวิตสั้น d.

Newtonium flow ตอมาผูปวยไดรับการวินิจฉัยวาเปน SLE จากแพทยที่ โรงพยาบาลและไดรับยา hydroxychloroquin 200 mg 114. ประวัติความเจ็บปวยดวยโรคติดเชื้อ ในอดีต d. Product C d.Comprehensive Pharmacy Review สถานการณที่ 12 หญิงอายุ 22 ป มาที่รานยาเนื่องจาก ผื่นขึ้นบริเวณใบหนาหลังจากไปวายน้ําที่ชายหาดพัทยา ผูปวยใชยาทาแกผื่นคันซึ่งมีอยูที่บานมา 2 วัน แตอาการ ยังไมดีขึ้นจึงมาขอคําปรึกษาจากเภสัชกร จากการ สัมภาษณพบวานอกจากอาการดังกลาวแลว พบวา นอกจากอาการดังกลาวแลว ผูปวยมีอาการขอติด และ ปวดบวมบริเวณขอมือ ออนเพลีย และมีไข ในฐานะเภสัช กรทานไดพิจารณาแลวคาดวานาจะเปน Systemic Lupus Erythematosus (SLE) ซึ่งเปนโรคซึ่งควรสงตอ จึงแนะนําและสงตอผูปวยไปยังโรงพยาบาล 111.คาคงที่อัตราเร็วการเสื่อมสลาย (rate constant.ขอมูลซึ่งเภสัชกรรานยาควรถามเพื่อให คําแนะนําเพราะอาจเปนตัวกระตุนการเกิด SLE ยกเวนขอใด a. ความชันของกราฟ (slope) b. ทั้งสามมีความคงตัวเทาๆ กัน e. EKG จากการสัมภาษณเพิ่มเติมพบวา เมื่อสองวันกอนผูปวย ไดไปซื้อยา aspirin บรรเทาอาการปวดบวมที่ขอมือ 115.Topical steroid ควรมีการไหลเปนแบบใดจึงจะ เหมาะสมกับยา a. W/O emulsion base 113. Absorption base d. Product B c. ประวัติการสูบบุหรี่เพราะสาร hydrazine ในบุหรี่กระตุนอาการ Lupus ได b. Psuedoplastic flow with thixotropy c. ไมสามารถประเมินไดจากขอมูล ดังกลาว 116. Dilantant flow with thixotropy d. K) ของ aspirin tab นี้สามารถคํานวณไดจาก a. ประวัติการไดรับเลือดในอดีต 112. Liver function test d. สวนกลับของความชันของกราฟ (slope) c. Antithixotropy Pharmacy Student Rx’24 217 MCQ e. Ocular examination b. Hydrocarbon base b.หากเภสัชกรทําการประเมินผลความคงตัวของ ยา aspirin tab จากหลายบริษัท โดยวัดความ เขมขนคงเหลือของ aspirin ที่เวลาตางๆ และ ไดผลการทดลองดังนี้ Product A Product B Product C Aspirin tab ของบริษัทใดที่มีความคงตัวดีที่สุด a. Urinalysis e.ผูปวยรายนี้ควรไดรับการตรวจในขอใดกอน ไดรับยา a. Product A b. ประวัติการใชยาเพราะยาบางตัว เชน hydralazine chorpropamide หรือยา ในกลุม anticonvulsant สามารถ กระตุนการเกิด lupus ได e. การใช sunscreen SPF 15 ขึ้นไป กอนออกแดด c. Psuedoplastic flow b.ผูปวยมีผื่นขึ้นผิวหนาตองการใช topical steroid จะเลือก topical steroid ที่อยูในยาขี้ผึ้ง พื้นชนิดใดที่เหนอะหนะนอยที่สุด a. Chest x-ray c. Oleaginous base c. ผลบวกของ Intercept และ slope ของกราฟ Khon Kaen University . สวนกลับของ Intercept ของกราฟ e. O/W emulsion base e. Intercept ของกราฟ d.

คาครึ่งชีวิต (half life) ของการ สลายตัวของ aspirin b.ขอสรุปใดที่ไดจากกราฟการสลายตัวของ aspirin tab a. อายุบนหิ้ง (shelf life) ของการ สลายตัวของ aspirin c. ตองคํานวณ equivalent dose ของยา ทั้งสองตัวกอนทําการเปลี่ยนยา เนื่องจากยาทั้งสองตัวมี Potency ตางกัน Pharmacy Student Rx’24 MCQ 218 d. ….หากผูปวยอาการไมดีขึ้น แพทยเปลี่ยนเปนยา steroid และcytotoxic drug สอบถามประวัติ ผูปวยพบวาผูปวยติดเชื้อTBและเคยไดรับยา Isoniazid. Pyrazinamide. d.แพทยสั่งจาย Prednisolone แตโรงพยาบาลมี ยา Dexamethasone เทานั้นในฐานะเภสัชกร ควรทําอยางไร a.Comprehensive Pharmacy Review 117. Rifampin. Ethambutol ยาในขอใดที่สามารถกระตุน SLE ได a. Pyrazinamide d. Isoniazid b. Rifampin c. ใหยา Dexamethasone แทนได เพราะยาทั้งสองตัวเปน steroid ประเภท short acting steroid เหมือนกัน b. e. ไมสามารถใหยาแทนกันไดเพราะ Prednisolone เปน glucocorticoid แต dexamethasone เปน mineralocorticoid e. Ethambutol e. ไมสามารถใหยาแทนกันไดและควร แจงใหแพทยทราบ 120. c. ใหยา Dexamethasone แทนได เพราะยาทั้งสองตัวเปน steroid ประเภท long acting steroid เหมือนกัน c. ….ของการสลายตัวของ aspirin มี คาคงที่ d.เกี่ยวกับ amcinonide และ prednisolone ขอใด ผิด amcinonide a. Pyrazinamide รวมกับ Ethambutol 119.ของการสลายตัวของ aspirin ขึ้นกับความเขมขนของตัวยา e. …การสลายตัวของ aspirinเปน first order rxn 118. prednisolone ทั้งสองมีโครงสรางหลักเปน Pregnane Amcinonide มี antiinflamatory activity มากกวา prednisolone Amcinonide มี lipophilicity มากกวา prednisolone Amcinonide มี salt และ water retention มากกวา prednisolone โครงสรางของ Amcinonide ซึ่งมี 9-F และ 11-OH ทําให amcinonide มี glucocorticoid activity สูงกวา prednisolone สถานการณที่ 13 ผูปวยชาย อายุ 45 ป มีอาการ ปวด บวมแดง ที่ขอนิ้วหัวแมเทาขางซาย มานาน 1 วัน ตองการซื้อยาแกปวด paracetamol จากการซัก ประวัติเพิ่มเติมพบวาเมื่อวานผูปวยรับประทาน หนอไมและเครื่องในสัตว และมีอาการในตอนเชา Khon Kaen University . b.

Tramadol e. Osteomalacia 122.ควรเตรียมยาในรูปแบบใด a. ดองดึง d. Enteric coated tablet c. Acute gout e.ยาในขอใดที่เภสัชกรสามารถจายไดเมื่อไดรับ ใบสั่งยาจากแพทยเทานั้น a.จากขอมูลขางตนทานคิดวาผูปวยรายนี้นาจะ เปนโรคใด a. Indomethacin c. เพื่อลดอาการขางเคียงของยา e. Uricosuric agent d. tid pc ผูปวยนํายาที่ไดรับไปตรวจวิเคราะหที่กรม วิทยาศาสตร พบวามี % labeled amount Pharmacy Student Rx’24 219 MCQ เทากับรอยละ 60 ตองจัดยานี้เปนยาประเภทใด ตาม พรบ.ใหยาใดในการรักษา a.เมื่อผูปวยหายจากอาการปวด บวมแดง ทานจะ ใหยาตัวใดในการปองกันการกลับมาเปนซ้ํา a. Para-aminophenol derivatives 126. ยาเลื่อมคุณภาพ d. Colchicine d. เพื่อใหยาออกฤทธิ์ไดยาวนานและ ตอเนื่อง 129. Uncoated tablet b.ถาเภสัชกรจายยาขางตนโดยไมมีใบสั่งแพทย จะมีความผิดในขอใด a. 2510 a. Rheumatoid arthritis b. NSAID e. Indomethacine 130. ไพล b. จายยาประเภทยาเสพติดใหโทษ ประเภท 3 โดยไมมีใบสั่งยา Khon Kaen University . Paracetamol e. Corticosteroid b. Celecoxib b.ผูปวยมาพรอมใยสั่งยาซึ่งเขียนวา Rx Diclofenac 25 mg # 30 Sig: 2 tab p. ขา c. จายยาประเภทยาเสพติดใหโทษ ประเภท 2 โดยไมมีใบสั่งยา e.Comprehensive Pharmacy Review 121. เพื่อใหยาออกฤทธิ์ไดรวดเร็ว b. ยาผิดมาตรฐาน e. ยาสิ้นอายุ c.ศ. Allopurinol d. Prednisolone b. Paracetamol b.เห