P. 1
elektriciteit[1]

elektriciteit[1]

|Views: 1,559|Likes:
Published by marc331

More info:

Published by: marc331 on Feb 06, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/29/2013

pdf

text

original

Sections

  • 1.1 De verbruiker
  • 1.2 De elektrische bron
  • 1.3.1 Stappenplan om te kunnen solderen
  • 1.3.2 Gereedschap
  • 1.4 De schakelaar
  • 1.5.1 Inleiding
  • 1.5.2 Symbolen
  • 1.5.3 De contacten:
  • 1.5.4 Enkel- en meerpolige schakelaars
  • 1.5.5 Het aantal standen
  • 1.5.6 De wijze van bediening
  • 1.5.7 Indeling van elektrische schema’s
  • 1.5.8 Overzicht gereedschappen en materialen
  • 1.5.9 Stappenplan
  • 2.1 De elektrische spanning
  • 2.2 De elektrische stroom
  • 2.3.1 Spanning meten
  • 2.4.1 Gelijkspanning
  • 2.4.2 Wisselspanning
  • 2.4.4 Spanning meten
  • 2.4.5 Stroom meten
  • 2.4.6 Weerstand meten
  • 2.4.7 Testen met een ohmmeter
  • 3 De wet van Ohm
  • 4 Vermogen
  • 5 Arbeid
  • 6 Rendement
  • 7.1 De serieschakeling
  • 7.2 De parallelschakeling
  • 8.1 Eigenschappen van de elektrische energie
  • 8.2 Uitwerkingen van elektrische energie
  • 9.1 Soorten centrales
  • 9.3 Energieomvorming van de thermische centrale:
  • 9.4 De kerncentrale
  • 9.5 De windturbine en de waterkracht centrale
  • 9.6 Tot slot zijn er ook nog de zonnepanelen
  • 10 Distributie van de elektrische energie
  • 11.1 De aarding De aarding is een blijvende elektrische verbinding met de aarde
  • 11.2 De aardlekschakelaar
  • 11.4 Automaten
  • 11.5 Overzicht van de waarden van automaten en zekeringen
  • 11.7 Overstroom

Elektriciteit 2 AME

Naam…………………………………………............ . Klas………………………………….......................... .

M.Reymen

1

Campus De Brug

Elektriciteit 2 AME

M.Reymen

2

Campus De Brug

Elektriciteit 2 AME

Inhoud
Bl z 5 5 6 6 6 6 6 7 7 9 9 10 11 11 11 11 11 12 13 13 13 14 15 16 17 17 19 22 22 22 24 24 24 25 2 2.1 2.2 2.3 1.5 1.5.1 1.5.2 1.5.3 1.5.4 1.5.5 1.5.6 1.5.7 1.5.8 1.5.9 3.6/3.10/3.9/3.11 3.10 3.7 3.6/3.10/3.9/3.11 4.1/4.2 4.1/4.2 4.1/4.2 4.1/4.2 4.1/4.2 3.3/4.2 4.3 3.9 3.9 3.8/3.10 1.3.2 1.3.2 1.4 1.1 1.2 1.2.1 1.3 punt 1 LPD 3.2 3.1,3.2 3.1 3.1 3.1 3.6 3.6 3.1/3.2 3.7/3.6 3.9 3.1 3.7 3.2/2.3 3.4 3.4 3.4 3.5 3.1 3.7 3.9 L inh. Titel De elektrische kring 1 Onderzoeken van de stroomkring De verbruiker 2 Opdracht in sporthal De elektrische bron Soorten batterijen 3 opzoekwerk Draden en snoeren 4 Maken van de verlengkabel 5 Soldeeroefening "De Fiets" Stappenplan Gereedschap De Schakelaar 6 Het doormeetapparaat De elektrische schema's Inleiding Symbolen De contacten Enkel en meerpolige schakelaars Aantal standen Wijze van bediening Indeling van de elektrische schema’s 7Uitvoeren van de enkelpolige schakeling Overzicht van de gereedschappen 8 Opzoeken van schakelaars voor in de documentatiemap Stappenplan 10 Uitvoeren van de overige schakelingen 11 Uitvoeren van de logische poorten met schakelaars 12 Herkennen van de schakelaars 13 Uitvoeren van de verlichtingsschakelingen De elektrische grootheden De elektrische spanning De elektrische stroom Weerstand

3.6/3.10/3.9/3.11

3.9

M.Reymen

3

Campus De Brug

1 4 4.2/5.4.7 4.2 4.3/4.1 1.7 31 oefening elektrolyse 32 een eenvoudige motor bouwen 4.4.3 3.5 Spanning meten gelijkspanning of wisselspanning gelijkspanning wisselspanning Analoog of digitaal 14 Onderzoeken van toestellen in het atelier 15 Proef met scoop en luidspreker 16 Bouw een spanningtester met lamp 24V Spanning meten Stroom meten Weerstand meten Testen met een ohmmeter 17 Proefondervindelijk de verhouding vaststellen De wet van ohm Oefeningen op de wet van ohm 18 Oefeningen op de wet van ohm Vermogen 19 Opzoeken van de vermogens op toestellen Oefeningen op vermogen 20 oplossen van de oefeningen 21 aansluiten van een lamp op 24v en meten 22 metingen met een energiemeter op toestellen Arbeid Oefeningen op arbeid 23 oplossen van de oefeningen Rendement 24 voer de schakeling met lampen uit en los de vragen op serie en parallel schakeling de serieschakeling de parallelschakeling 25 opdracht in de sporthal 26 voorbeelden opzoeken voor de documentatiemap De wereld van elektriciteit 27 Som op van huis naar school.3 5.3 2.10 3.5 1.2/4.4.2/5.3 3.2 3.1/1.3 5.5/5.2 5 5.6/4.5/4.7 4.3/4.2 4.1 6 2.4 2.7 5.2 5.3 3.7/2.1 2.3/4.5/4.4/5.1/1.4 4.5 1.4.6/1.3 5.5/5.4.4.4 3.2/4.7 3 3.7 4.7 5.7/5.4 2.8 1.1 8 8.8 5.4 4. wat had je nodig eigenschappen van de elektrische energie 28 demonteer toestellen en zoek de uitwerkingen 1.3 5.5/5.1 7.Elektriciteit 2 AME 26 26 27 27 28 28 28 28 28 31 33 35 36 36 36 37 38 38 39 39 40 41 41 41 43 43 43 43 43 44 44 44 45 45 46 46 46 46 46 47 48 48 8.6/5.8 4.2/1.6/5.2 2.5 2.2 5.3.1/4.5 M.1 4.6 2.Reymen 4 Campus De Brug .6 4.5/2.1/5.5/4.3 5.6 2.5/5.2 2.6/4.10 4.3/1.6/5.5/3.2 7 7.4/4.1 2.3/2.6 2.4/5.3 Uitwerkingen van de elektrische energie 29 vervolledig de documentatiemap met een toestel voor elke uitwerking 30 Maak een elektromagneet 2.5/4.6/5.2 1.4.1 1.7 2.

5 9.1 2.7/3.4 2.5/2.6 11.7 2.1/6.2 6.Reymen 5 Campus De Brug .4/3.1/5.7 6.5 6.4/5.4/6.2/6.5 11.7/6.9 2.4 2.3/6.6/6.7 12 12.2 2.4 11.5 6.5 2.5 2.4/2.2 9.5/6.4/2.1/6.4/5.4 2.5 2.7 2.3 11.Elektriciteit 2 AME 49 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 59 60 61 62 63 63 63 63 10 11 11.1 2.8 9 9.2 9.6/6. PBM’s.2 9.2 M.1 11.1 12.5 33 Onderzoeken van een dynamo opwekking van de elektrische energie soorten centrales De thermische centrale Energieomzetting thermische centrale en rendement Kerncentrale 34 opzoeken internet kernramp.3 9. veiligheidssymbolen.9 2.3 9.5/5.2 11.6 2. sorteren van afval 6.9 2.6/2.4/5.4 2.1 9.9 2. aanvullen van de documentatiemap wind en waterkrachtcentrales Zonnepanelen 35 windmolen en zonnepaneel in atelier uitmeten en gebruiken distributie van de elektrische energie elektrische beveiliging De aarding De aardlekschakelaar Smeltveiligheden Automaten Overzicht van de waarden Kortsluiting Overstroom 36 Opdracht documentatiemap Bijlagen Tijdslijn Bronvermelding Veiligheidsinstructiekaarten werkhuisreglement.

de elektrische bron. gloeidraad van een gloeilamp M. Opdracht 2 In de sporthal gaan we een spel spelen die de weerstand duidelijk maakt. Weerstand is dus de hinder die de elektrische energie ondervindt in een stroomkring. zoek alle manieren uit om de lamp te doven. koper. bel.weerstandgeleiders laten de elektrische stroom moeilijk door. het menselijk lichaam … . de geleiders en schakelaar 1. wolfram. Weerstanden kunnen een deel van de elektrische energie omzetten in warmte of zelfs in licht (zoals bij een lamp).Reymen 6 Campus De Brug . toestel. machine De verbruiker is een weerstand.1 De verbruiker Bv. De elektrische kring bestaat uit enkele delen: de verbruiker. . Vb Het draadje (Wolfram) in een gloeilamp geleidt minder goed: het biedt een grote weerstand aan de stroom. zilver. lamp.Elektriciteit 2 AME 1 De elektrische kring Opdracht 1 Maak een eenvoudige stroomkring en onderzoek die volgens de opdrachtsbladen.Weinig tot geen weerstand: Bv. Bv.

Reymen 7 Campus De Brug .oplaadbare of wegwerpbatterijen Deze batterijen moeten na gebruik gerecycleerd worden en kunnen dus niet terug opgeladen worden.Elektriciteit 2 AME .z. glas. … 1. . rubber. D.oplaadbare batterijen M. lucht. Het symbool voor een batterij in een elektrische schema is als volgt: 1.batterijen: Een batterij is een elektrotechnische component waarin elektrochemische energie is opgeslagen.niet.isolatoren laten de elektrische stroom bijna niet door.2 De elektrische bron Er zijn 2 soorten van bronnen: batterijen : gelijkspanning elektriciteitscentrale: wisselspanning (later daar meer over) . dat in een batterij chemische energie wordt omgezet naar elektriciteit.w.1 Soorten batterijen .2. Bv. porselein.

afkomstig van de lader. Wanneer deze leeg is kan je ze gewoon opladen via de lader.3 Draden en snoeren Er zijn soepele en vaste geleiders. Geef ook enkele voorbeelden van alledaagse voorwerpen waar deze zware metalen in zitten. Opdracht 3 Zoek op het internet even op wat zware metalen zijn. Bewaar ze in de milieubox of breng ze naar het containerpark. Ook kan je batterijen inleveren bij alle verkooppunten van batterijen. 1. Hier ziet u een voorbeeld van de batterij van een accu boormachine. In batterijen zitten zuren en zware metalen die zeer schadelijk zijn voor het milieu. opstapelen.Elektriciteit 2 AME Adapter of lader zetten de wisselstroom van het elektriciteitsnet om tot gelijkstroom van een lagere spanning. Een oplaadbare batterij kan deze energie. Opdracht 4 M. Batterijen horen niet thuis bij het gewone huisvuil. geef enkele voorbeelden en plaats ze in de documentatiemap. Vaste geleiders bestaan uit een massieve koperen kern terwijl soepele geleiders bestaan uit een bundel van kleine dunne vaste geleiders waardoor het geheel soepel te bewegen en te plooien is. maar bij het KGA (klein gevaarlijk afval).Reymen 8 Campus De Brug .

Zachtsolderen (< 450°C) Zachtsolderen wordt meestal uitgevoerd met een soldeerbout. met als soldeermateriaal legeringen gebaseerd op koper. zoals in de elektronica en elektrotechniek. Opdracht 5 Een oefening die we hierbij kunnen maken is het solderen van een fiets naar eigen ontwerp met vaste geleiders van 1. Afhankelijk van de toepassing wordt soldeertin van verschillende samenstelling gebruikt. Voor waterleidingen mag geen soldeertin met lood gebruikt worden. De te solderen vlakken dienen goed gereinigd te worden. hardsolderen.Reymen 9 Campus De Brug . De verbinding wordt tot stand gebracht door de verbindende metaallegering te smelten en tussen de delen te laten vloeien. waarbij het materiaal van het werkstuk (nog) niet smelt. op hoge temperatuur.5mm² Wat is solderen? Solderen is een techniek om metalen onderdelen met elkaar te verbinden door middel van een metaallegering met een lager smeltpunt dan de te verbinden delen. Er zijn twee methoden van solderen: zachtsolderen. een tinlegering waar ook wat lood in zit. Bij zachtsolderen gebruiken we als soldeermiddel soldeertin. M. Het verschil met lassen is dat solderen wordt uitgevoerd bij een relatief lage temperatuur. maar voor constructiedoeleinden ook met een soldeerbrander. Voor eenvoudige verbindingen. is er soldeertin uitgevoerd als draad met in de kern een vloeimiddel. waarna de vlakken worden ingesmeerd met een vloeimiddel (soldeervet) dat het uitvloeien van het soldeermiddel bevordert en tussentijdse oxidatie van de soldeervlakken tegengaat. op relatief lage temperatuur met als soldeermateriaal legeringen gebaseerd op tin.Elektriciteit 2 AME Het maken van een verlengkabel. Bij lassen is de temperatuur zo hoog dat naast de lasdraad of laselektrode het metaal van het werkstuk zelf ook vloeibaar wordt. omdat lood giftig is en kan oplossen in het water. zink en zilver. De keuze van de methode hangt vooral af van het doel van de verbinding en enigszins van het materiaal dat gesoldeerd moet worden.

3. M. De soldeerbout soldeerklaar maken. Wanneer je toch de pech zou hebben om je te verbranden aan een soldeerbout. voordat de wonde begint te zwellen Ontsmet de brandwonde met het daarvoor voorbestemde ontsmettingsmiddel Prik de eventueel vormende blaren NIET open.Reymen 10 Campus De Brug .1 Stappenplan om te kunnen solderen Stap 1. Door verhitten kan er vloeistof gaan koken en vloeibare tindruppels in het rond strooien. blote voeten en onbeschermde ogen kan gevaarlijk zijn. Solderen met een korte broek. zie hier wat je dan het beste kunt doen. Verbrand je vingers niet aan een hete soldeerbout of aan hete werkstukken.Elektriciteit 2 AME Veiligheid bij het solderen Tin + lood is ongezond spul (zwaar metaal). Koel de brandwonde zo vlug mogelijk af onder koud water gedurende enkele minuten EERST WATER DE REST KOMT LATER Verwijder eventuele ringen enz. Zoek verdere medische hulp indien nodig Wat heb je allemaal nodig om te kunnen solderen? Soldeerbout (soldeerbout met 230V-input of een soldeerbout op gas) Soldeertin Draad of kabel Kniptang Striptang Universele tang Een sponsje (om de soldeerbout proper te kunnen maken) 1. dus probeer niet te veel soldeerdamp inademen.

Vervolgens plaats je de kop van de soldeerbout op de te solderen stukjes koperdraad. een nieuw laagje tin op de soldeerkop aan. of aan personen. Controleer of de soldeertin niet oververhit is (als deze een een koperachtige. Terwijl de soldeerbout aan het opwarmen is. Plaats hem veiligheidshalve in de soldeerhouder. Stap 3. De soldeertin die je in stap 4 aangebracht hebt zal vloeibaar worden en de tin van beide delen zal in elkaar M. Het is de bedoeling dat het te solderen oppervlak een mooi tinnen laagje krijgt. Breng voorzichtig het te solderen deel van de koperdraad in aanraking met de soldeerkop. ga je met een vochtig sponsje over de soldeerkop en breng je. doe je een beetje soldeertin op de soldeerkop (dit is ook een uitstekende manier om na te gaan OF de soldeerbout wel op temperatuur is). Dit doe je met behulp van de kniptang en de striptang. Stap 2. Het koperdraad zal (zichtbaar) snel opgewarmd zijn (zorg hierbij dat je je niet verbrand!). Breng gelijktijdig een beetje soldeertin aan en strijk dit uit over het te solderen oppervlak.Reymen 11 Campus De Brug . De koperdraad soldeerklaar maken. Stap 5. Indien dit het geval is.en/of verbrande kleur krijgt).Elektriciteit 2 AME Plug de soldeerbout in in het stopcontact en laat hem op temperatuur komen. Het aan elkaar solderen van de 2 stukken koperdraad Houdt de te solderen oppervlakken tegen elkaar op het werkplank. Zorg ervoor dat je de veiligheidsnormen zeker in acht neemt en voorkom dat je beschadigingen aanbrengt aan de werktafel. Het vertinnen van de te solderen delen Eerst en vooral gaan we de 2 te solderen stukjes koperdraad vertinnen. voor je gaat solderen. De laatste aandachtspunten vooraleer je kunt solderen. Wanneer je merkt dat hij opgewarmd is. Stap 4. kun je de nodige lengte koperdraad afknippen en deze ontmantelen (of de uiteinden van de kabels ontmantelen). kledij.

Opmerking. De mogelijkheid bestaat dat je de te solderen koperdraad met plakband moet vastplakken aan het werkblad.Elektriciteit 2 AME overvloeien. 1.5mm2 (elektriciteitsdraad) Soldeer met harskern (zoals voor elektronische verbindingen) 1. Let hierbij wel op dat je het werkblad niet beschadigt. Een andere mogelijkheid is dat je de soldeerbout in de houder laat steken en dat je de te solderen delen op de soldeerkop plaatst. Kennismaken met de techniek van solderen Een plan kunnen lezen en een handleiding uitvoeren a. Let op.h.d.2 Gereedschap Goede ontmanteltang (striptang) Kniptang Nijptang Soldeerbout of soldeerpistool met standaard (80 watt) Ruime werkplank (ongeveer 40 x 40 cm) Materiaal.v dat plan De vaardigheid van het solderen verwerven Een eigen ontwerp tekenen en uitvoeren.3. Wanneer je dit gedaan hebt haal je de soldeerbout weg en laat je de verbinding afkoelen.4 De schakelaar M. Koperdraad 1. Vervolgens breng je nog wat soldeertin aan en laat je deze uitvloeien over de verbinding.Reymen 12 Campus De Brug . Dit zijn diverse werkwijzen die van persoon tot persoon afhangen. We moeten natuurlijk ook een kijkje nemen op de veiligheidsinstructiekaart in bijlage. dit mag niet te lang duren want dan kun je de koperdraad beschadigen en de tin verbranden. dit maakt het geheel eenvoudiger. Welke manier lijkt voor jou het gemakkelijkst? Doelen.

Een schakelaar is een toestel die op een eenvoudige manier de stroomkring kan sluiten en openen. We gaan nu een doormeetapparaat bouwen aan de hand van een handleiding. Verschillende symbolen samen vormen een schema.Elektriciteit 2 AME Tot slot hebben we in onze stroomkring ook nog een schakelaar nodig. 1. Opdracht 6 Een ander voorbeeld van een eenvoudige stroomkring is het doormeet apparaat. om gedachten en inzichten over te brengen. Het is dus een uitdrukkingsmiddel of communicatiemiddel (taal) tussen mensen die met elektrotechniek werken. De symbolen die we bij het tekenen gebruiken zijn de woorden van deze taal.2 Symbolen Wie zich correct en veelvuldig wil uitdrukken. Later gaan we dit apparaat nodig hebben om verschillende schakelaars uit te testen. De betekenis van een symbool wordt door zijn vorm bepaald. Hiervoor gaan we moeten boren en dus de veiligheids-instructiekaart raadplegen in de bijlage. moet je voldoende symbolen kennen. zoals een aantal woorden een zin vormen.5 De elektrische schema’s 1. Geleiders: kruising van geleiders M. Om elektrische schema’s te kunnen tekenen en lezen.1 Inleiding Het elektrisch schema gebruikt men zoals een mechanische tekening. 1.Reymen 13 Campus De Brug . moet over een grote woordenschat beschikken. en dus de verbruiker in of uit kan schakelen.5.5. Nu is onze stroomkring kompleet.

3 De contacten: contacten worden volgens overeenkomst steeds in ruststand getekend (onbediende stand).en meerpolige schakelaars enkelpolig tweepolig of dubbel driepolig M. We onderscheiden hier: normaal open of NO-maakcontact normaal gesloten of NC-verbreekcontact 1. Op een tekening is de aansluitklem het einde van de verbindingslijn met het symbool.5. het aantal polen en het aantal standen.Reymen 14 Campus De Brug . Schakelaars Er bestaan vele soorten schakelaars.5.Elektriciteit 2 AME verbinding van geleiders (3 of 4) Aansluitklemmen: Aansluitklemmen worden meestal niet getekend. 1. daarom zal men de symbolen van een schakelaar zelf samenstellen volgens de aard van het contact en de bedieningswijze.4 Enkel.

5.5. Monostabiel bi-stabiel wisselcontact 1. batterij.-.(bi. is 1) als een schakelaar slechts in één stand kan blijven zolang hij bediend wordt. M.(mono..Reymen 15 Campus De Brug ...5 Het aantal standen .monostabiel: . .bi-stabiel: ... symbool samenstelling bediening door rol of stootstuk monostabiel verbreekcontact toepassing koelkast deurcontact auto kofferdeksel auto bediening door drukken beldrukknop monostabiel startdrukknop maakcontact bediening met de hand tweepolige bistabiel lichtschakelaar 2 contacten (tweepolig) e) de bron: tot hiertoe hebben we steeds met het symbool van een gelijkstroombron gewerkt. namelijk cel. is 2) als de schakelaar in de stand blijft waar hij bediend wordt. voet.Elektriciteit 2 AME 1.6 De wijze van bediening een schakelaar kan men volgens verschillende wijzen bedienen (hand. rol. enz…) zie symbolenlijst.

met behulp van symbolen. hierdoor komen de symbolen zoveel mogelijk recht (verticaal) onder elkaar te staan. dat door gebruik van symbolen de werking van de schakeling weergeeft. Het dient zo éénvoudig mogelijk getekend te worden.Elektriciteit 2 AME In een open stroomkringschema is dit echter een moeilijk te tekenen symbool.grondschema A – Het stroomkringschema Het stroomkringschema is een verklarend schema. rechtlijnig en zonder veel lijnkruisingen. M.Reymen 16 Campus De Brug .7 Indeling van elektrische schema’s Een schema is een tekening die. Het rechtlijnig schema is een aan de bron opengetrokken rechthoekig schema. overzichtelijk weergeeft volgens welke wijze de elektrische installatie is opgebouwd. hiervoor gebruikt men dan ook volgende symbolen: Gelijkspanningsnet 2. Bij deze tekenwijze onderscheiden we 2 soorten: het gesloten of rechthoekig en een rechtlijnige uitvoering.fase wisselspanningsnet + veiligheidsgeleider PE 1.5. Indeling volgens tekenwijze: A – stroomkringschema of princypeschema B – leidingschema C – bedradingsschema D .

Op de opdrachtbladen is enkel een leidingschema te zien. De enkelpolige schakelaar wordt toegepast wanneer je één of meerdere lichtpunten wenst te schakelen van op één plaats. Hiervoor gaan we eerst een schema tekenen.Reymen 17 Campus De Brug . .Elektriciteit 2 AME Opdracht 7 Een eerste schakeling die we gaan uitvoeren is de enkelpolige schakeling.princype schema of stroomkringschema M. We voeren die uit op een werkkoffer.Symbolische voorstelling Enkelvoudig symbool Meervoudig symbool . hiervan moeten we eerst het bedradingsschema tekenen met gebruik van de juiste kleuren.

5.Elektriciteit 2 AME 1.Reymen 18 Campus De Brug .8 Overzicht gereedschappen en materialen KNIPTANG STRIPTANG SCHROEVENDRAAIE RS M.

Elektriciteit 2 AME Overzicht materialen voor ons werkbord KOPERDRAAD  Lijn = rood  Nulgeleider = Blauw  Shakeldraden = zwart of grijs De schakelaar aan Opdracht 8 Vul de dokumentatiemap met voorbeelden van schakelaars 1.5.De buis van de lamp naar de aftakdoos? → Bepaal dit alles m. jullie bedradingsschema! Stap 2 Het aansluiten van de schakelaar M.De buis van de voeding naar de aftakdoos? . .9 Stappenplan Stap 1 het trekken van de draden → We gaan eerst van start met het trekken van de nodige draden in de buizen naar de aftakdoos toe. → Ga altijd eerst na hoeveel draden we nodig hebben in.b.Reymen 19 Campus De Brug .v.De buis van de schakelaar naar de aftakdoos? .

 Ga eerst na waar je de Lijndraad moet (stroomdraad) op aansluiten. op deze manier voorkom je foutieve aansluitingen.Elektriciteit 2 AME Vervolgens gaan we de schakelaar aansluiten. Stap 5 Het testen van de schakeling We hebben alle verbindingen gemaakt nu. → We gaan starten met de voeding. zodat we er zeker van zijn dat we geen fouten gemaakt hebben. → Maakt het uit op welke klem ik de nulgeleider en de stroomgeleider op aansluit? Stap 4 De verbindingen maken in de aftakdoos Nu kunnen we alle draden van de schakelaar. Stap 3 Het aansluiten van het lichtpunt We hebben de draden getrokken. de schakelaar is reeds aangesloten.Reymen 20 Campus De Brug .  En welke draad in de aftakdoos is voor de schakelaar?) → Dus mag de lijndraad verbonden worden met de schakeldraad Deze manier van redeneren moet je voor elke aansluiting toepassen. → Ga na volgens het symbool van de te gebruiken schakelaar hoeveel aansluitpunten deze heeft → Sluit vervolgens de schakelaar aan volgens het toe te passen schema en de juiste methode. Voordat je de lamp aansluit moet je jezelf eerst volgende vragen stellen. de voeding in de aftakdoos binnengebracht. dus kunnen we nu de lamp gaan aansluiten. Is de schakelaar juist aangesloten? Is de lamp juist aangesloten? Is de voeding juist aangesloten? M. vooraleerst we de spanning op gaan zetten gaan we het geheel toch nog eens nakijken. de lamp en de gaan verbinden met elkaar.

badkamer het lichtpunt bestaat uit 2 lampen of lampengroepen wisselschakelaars 6 2 plaatsen bv. schakelaar en lusterklemmen? Wanneer we 100% zeker zijn van een juiste en stevige aansluiting.Reymen 21 Campus De Brug . kunnen we de spanning inschakelen en kunnen we testen of het geheel werkt naar wens. 1 2 5 voorbeeld van een toepassing: in droge lokalen in vochtige lokalen. in slaapkamer wisselschakelaars + een kruisschakelaar 6 7 3 plaatsen of meer bv.Elektriciteit 2 AME Is de bedrading in de aftakdoos juist aangesloten? Zitten alle draden stevig vast in de steekklemmen. Voor iedere schakeling die we dit jaar gaan zien is er een bedoeling Onderstaande tabel maakt duidelijk welke bedienen van een lichtpunt vanop: 1 plaats 1 plaats 1 plaats symbool benaming enkelpolige schakelaar tweepolige schakelaar schakelaar voor dubbele aansteking nr . Opdracht 9 M. gangverlichting We bekijken volgende schakelingen op zich en bekijken de werking.

Hiervoor gaan we eerst een schema tekenen. hiervan moeten we eerst het bedradingsschema tekenen met gebruik van de juiste kleuren.Elektriciteit 2 AME We voeren die uit op een werkkoffer.Reymen 22 Campus De Brug . Op de opdrachtbladen is enkel een leidingschema te zien. De enkelpolige schakeling De dubbelpolige schakeling M.

Elektriciteit 2 AME

De dubbele aansteking of serieschakeling

M.Reymen

23

Campus De Brug

Elektriciteit 2 AME
De wisselschakeling

1° methode
De kruisschakeling

M.Reymen

24

Campus De Brug

Elektriciteit 2 AME

Opdracht 10
Maak logische poorten met verlichtingsschakelaars

Opdracht 11
De 6 schakelaars die je tot nu toe zag moet je ondertussen kennen. Je krijgt ze alle 6 en bepaald aan de hand van het aantal klemmen en de vorm welke het zijn, met je doormeet apparaat kan je de schakelaar uittesten. je vult dit in op het opdrachtsblad. Het schema op volgende bladzijde kan u daar bij helpen.

Opdracht 12
Nu we de schakelaars kennen en het princypeschema kunnen lezen Kunnen we nu alle basis verlichtingsschakelingen uitvoeren. Op de opdrachtsbladen vinden we de opgave waarvan we telkens het bedradingsschema tekenen alvorens de schakeling uit te voeren. Het stappenplan is net hetzelfde als dat van de enkelpolige schakeling die we reeds maakten.

Overzicht soort schakelaar

M.Reymen

25

Campus De Brug

Reymen 26 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME basisschakelaars herkennen Enkelpolige drukknop Enkelpolige schakelaar Aantal klemmen = 2? Nee n Ja monosta biel (keert terug)? Nee n Ja Serieschakelaar of dubbele aansteking Aantal klemmen = 3? Nee n Ja Aantal bedienin gen = 2? Nee n Ja Wisselschakelaar of wisseltrekschakelaar Dubbelpolige schakelaar Aanduidi ng L1 enL2 of * en * Aantal klemmen = 4? Nee n Ja L1 en L2 Kruisschakelaar * en * Aantal klemmen = 6? Nee n Ja Aantal bedienin gen = 2? Nee n Ja Wissel + wisselschakelaar of dubbele wisselschakelaar Dubbelpolige wisselschakelaar Raadpleeg catalogus! 2 De elektrische grootheden De voornaamste begrippen uit de elektriciteit zijn: M.

Def. Bij een hogere druk kan in een gelijke tijdsperiode meer water naar de plaats van bestemming gebracht worden. kan je meten met een voltmeter. Bij een hogere spanning kan meer elektriciteit getransporteerd worden.5 V en een lamp van 4.Elektriciteit 2 AME spanning stroomsterkte weerstand 2.5 V de lamp brandt zeer fel en gaat stuk de lamp brandt flauw of niet de lamp brandt gewoon De elektrische spanning krijgt als symbool de letter: U De eenheid van elektrische spanning is: 1 Volt = 1V Voorbeeld: U = 10 V betekent dus: de spanning bedraagt 10 volt Afleidingen: 1 mV (millivolt) = 0. vb. batterij van 1.001 V 1kV (kilovolt) = 1000 V Elektrische spanning. De spanning wordt uitgedrukt in Volt (V).1 De elektrische spanning De spanning kan vergeleken worden met de waterdruk. kortweg spanning genoemd.: De spanning is de drukkracht vanuit een bron die nodig is om de elektrische stroom door een geleider en verbruiker te laten vloeien. LET OP: spanning wordt opgewekt in een energiebron.Reymen 27 Campus De Brug . de spanning van de energiebron en de verbruiken moeten hetzelfde zijn. Het symbool van een voltmeter is: V M.

kun je ook elektrische stroom. Hij wordt uitgedrukt in ohm (Ω ).: Niet alle materialen geleiden de stroom evengoed. meten. De tegenstand die geboden wordt noemt men weerstand. De stroomsterkte wordt uitgedrukt in ampère (A) of in milliampère (mA).3 Weerstand Om elektriciteit te vervoeren worden materialen met een lage weerstand (bijvoorbeeld koper) gebruikt. met een ampèremeter. Bij gelijke spanning kan meer elektriciteit door een dikke geleider dan door een dunne. Elektrische weerstand.Reymen Campus De Brug 28 . Het symbool van een ampèremeter is: A 3.2 De elektrische stroom Elektrische stroom is de hoeveelheid elektriciteit die door een bepaalde geleider kan worden gestuurd.: Een elektrische stroom is een verschuiving van elektronen door een geleider. of kortweg stroom.Elektriciteit 2 AME 2.001 A Zoals je spanning kan meten. De weerstand van een geleider hangt af van de lengte. Dit doe je dan. Elektrische stroom krijgt als symbool de letter: I De eenheid van stroomsterkte is: 1 ampère = 1A Voorbeeld: I= 10A betekent dus: de stroomsterkte is 10 Ampère Afleidingen: 1mA (milliampère) = 0. de dikte en de aard van het materiaal. Def. Def. kortweg weerstand genoemd. zoals in onderstaande figuur wordt aangetoond. wordt voorgesteld door de letter R Symbool: De eenheid waarin dit wordt uitgedrukt is: 1 ohm = 1 Ω Voorbeeld: M.

stroom en weerstand zijn kunnen we deze gaan meten. de weerstand van een geleider hangt af van: de lengte van de geleider: lange geleider = meer weerstand korte geleider = minder weerstand de dikte van de geleider: dikke geleider = minder weerstand dunne geleider = meer weerstand het soort materiaal van de geleider: koper = minder weerstand chroom-nikkel = meer weerstand Opdracht 13 Nu we weten wat spanning.Reymen 29 Campus De Brug . Hiervoor maken we gebruik van een digitaal meettoestel. dan moeten we op voorhand weten of het gelijkspanning of wisselspanning is die we gaan meten. Afleiding: 1 k Ω (kilo-ohm) = 1000 Ω 1 MΩ (mega-ohm) = 1 000 000 Ω Het meten van een weerstand. Dit is belangrijk omdat we het meettoestel moeten instellen.Elektriciteit 2 AME R = 100 Ω betekent dat de elektrische weerstand van dat toestel 100 ohm bedraagt.1 Spanning meten Als we spanning willen meten. We letten natuurlijk op de correcte aansluiting van ons meettoestel. Symbool: Ω LET OP: het meten van de weerstand met een ohmmeter doe je steeds zonder spanning.3. 2. We gaan een verbruiker aansluiten op een bron en meten vervolgens de drie grootheden. M. Hieronder kan je zien hoe dit moet. hoe doe je dat? Het meten van een weerstand gebeurt met een ohmmeter. voor gelijk of wisselspanning.

De snelheid waarmee de stroom van richting veranderd is groot. 2.Reymen 30 Campus De Brug . is een wisselspanningbron of wisselstroombron. daarna wisselt de stroomzin weer. Batterijen en zonnepanelen zijn voorbeelden van gelijkspanningsbronnen. enz. namelijk 50 keer per seconde M.4 Gelijkspanning en wisselspanning Er zijn twee soorten spanningen. Deze spanning wordt verkregen door een gelijkspanningsbron of gelijkstroombron. namelijk gelijkspanning en wisselspanning.2 Wisselspanning Een bron met polariteiten die voortdurend wisselen.Elektriciteit 2 AME 2. dit ondermeer omdat deze bronnen geen bewegende delen bevat die ervoor zou kunnen zorgen dat de spanning hoger of lager wordt en van polariteit veranderd.1 Gelijkspanning Bij een gelijkspanning zullen we zien dat de spanning gedurende de ganse tijd gelijk en positief blijft.4. De stroom die geleverd wordt door een wisselspanningbron. zeer groot. We kunnen deze spanning of stroom herkennen op een apparaat aan de letters “DC” dit staat voor Direct Current.4. 2. Deze spanningen komen van een bron en leveren dus een gelijkstroom of wisselstroom wanneer we er een verbruiker op aansluiten. vloeit een zeer korte tijd in de ene zin en nadien in de andere zin.

denk maar aan de spanning die we thuis hebben in onze stopcontacten (230V-50Hz) De “Hz” komt van Hertz. We gaan nu na wat er gebeurt als we de frequentie gaan vergroten of verkleinen. dit is de frequentie of het aantal wisselingen per seconde. Opdracht 16 We maken aan lamhouder en lamp 24V en bouwen zo een eenvoudige spanningstester.Reymen 31 Campus De Brug .4.Elektriciteit 2 AME in het geval van onze netspanning want ja. Opdracht 15 Als proef gaan we een wisselspanning aansluiten op een luidspreker.3 analoog of digitaal We kunnen gebruik maken van twee soorten toestellen. Later zien we hierover meer. We kunnen deze spanning of stroom herkennen op een apparaat aan de letters “AC” dit staat voor Alternating Current. Analoog Digitaal M. We gaan ook een Oscilloscoop aansluiten. Door de luidspreker zal een wisselstroom vloeien en hem doen trillen. 2.dit is eigenlijk een veel voorkomende spanning. dit is een toestel die het verloop van de spanning zichtbaar maakt op een scherm. een analoog of een digitaal. Deze spanning komt er omdat in de centrales de spanning wordt opgewekt door alternatoren (dynamo’s) en die draaien rond. Opdracht 14 We gaan nu een aantal elektrische apparaten in het atelier onderzoeken. We kijken na welke spanning we voor deze apparaten moeten gebruiken en vullen de opdrachtsblaadjes in.

Het digitale heeft een display waar de gemeten waarde gewoon op af te lezen valt.4 Spanning meten Instelling gelijkspanning. wisselspanning Instelling V ---- V Waar moeten we de snoertjes steken M. 2.Elektriciteit 2 AME Bij het analoge toestel moeten we de waarde aflezen op een schaal. We gaan ze beide gebruiken bij de opdrachten zodat we deze beide kunnen toepassen.4.Reymen 32 Campus De Brug .

dan stellen we het meettoestel in op de grootste waarde die het kan meten. enz.) plaatsen. dan moeten we het meettoestel parallel op het toestel (lamp. V Spanningsmeting V Op welke waarde moeten we het meettoestel instellen Als we niet weten.Reymen 33 Campus De Brug . M. Zie vb. weerstand. hoe groot de spanning op de te meten plaats kan zijn.Elektriciteit 2 AME Hoe moeten we meten Als we spanning meten.

Als we zien dat de waarde die we meten. Instelling gelijkstroom.Elektriciteit 2 AME Als we zien dat de waarde die we meten. kunnen we het meettoestel instellen op 200V. dan moeten we op voorhand weten of het gelijkstroom (vb. 2.5 Stroom meten Als we stroom willen meten. lamp) is die we gaan meten. Dit is belangrijk omdat we het meettoestel moeten instellen. A ---Instelling wisselstroom A M. kunnen we het meettoestel instellen op 20V. batterij) of wisselstroom (vb. voor gelijk of wisselstroom.Reymen 34 Campus De Brug . kleiner of gelijk is dan 200V.4. kleiner of gelijk is dan 20V.

enz. Zie vb.). hoe groot de stroom op de te meten plaats kan zijn.Elektriciteit 2 AME Waar moeten we de snoertjes steken Hoe moeten we meten Als we stroom meten.Reymen 35 Campus De Brug . A Stroommeting Op welke waarde moeten we het meettoestel instellen Als we niet weten. dan stellen we het meettoestel in op de grootste waarde die het M. weerstand. dan moeten we het meettoestel in serie plaatsen tussen het toestel (lamp.

ohm. op Ω .Elektriciteit 2 AME kan meten.4.6 Weerstand meten Als we weerstand willen meten. 1A = 1000mA Dus kunnen we met deze meter maar 1/5 A meten. Als we zien dat de waarde die we meten. kleiner of gelijk is dan 2mA. vb: Hier stellen we het meettoestel in op 200mA Opgelet. Als we zien dat de waarde die we meten. kunnen we het meettoestel instellen op 20mA. 2. kunnen we het meettoestel instellen op 2 mA.Reymen 36 Campus De Brug . kleiner of gelijk is dan 20mA. dan moeten we het meettoestel instellen. Instelling weerstand M.

) plaatsen.Elektriciteit 2 AME Waar moeten we de snoertjes steken? Hoe moeten we meten Als we een weerstand meten. schakelaar. dan moeten we het meettoestel parallel op het toestel (lamp.Reymen 37 Campus De Brug . Zie vb. weerstand. M. enz.

hoe groot de weerstand op de te meten plaats kan zijn. dan kunnen we de knop op deze stand zetten. weerstand enz). dan stellen we het meettoestel in op de grootste waarde die het kan meten. mag er geen spanning staan op het te meten toestel (lamp.Elektriciteit 2 AME Ω Ω Ω Weerstand meten Lamp meten Schakelaar controleren Op welke waarde moeten we het meettoestel instellen Als we niet weten. vb: Hier stellen we het meettoestel in op 20MΩ LET OP als we weerstand meten. We krijgen dan een geluidssignaal als er wordt doorgemeten. Als we een schakelaar willen uittesten. M.Reymen 38 Campus De Brug .

dit staat voor oneindige weerstand ∞ en geen pieptoon. Als je schakelaar open staat krijg je een . M.1.4. dan moeten we het uitschakelen ! Dit doen we om de batterijen niet leeg te laten lopen.Elektriciteit 2 AME 2. Als we het meettoestel niet meer gebruiken. als de pieptoon aanstaat. Als je schakelaar gesloten is dan krijg je een 0 ohm of een pieptoon.Reymen 39 Campus De Brug .7 Testen met een ohmmeter Als je een schakelaar uittest met een ohmmeter kan je twee waardes krijgen op je multimeter. als deze aanstaat.

Elektriciteit 2 AME Opdracht 17 We gaan nu de 3 grootheden meten op schakelingen. Hoe groot is de weerstand van het verwarmingstoestel? Gegeven: U = 220 V I=8A Gevraagd: R = ? U = 230V M. we gaan na of deze een verhouding hebben met elkaar.Reymen 40 Campus De Brug . 3 De wet van Ohm de weerstand van een verbruiker=de spanning over die verbruiker de stroom die door de verbruiker vloeit OF R=U I R = weerstand in Ω U = spanning in V I = stroom in A Afgeleide formules: U=IxR I=U R Hulpmiddel We leggen onze vinger op de grootheid die we zoeken en lezen de formule af 3. geschakeld op een spanning van 220 V. laat een stroom door van 8A. We noteren onze bevindingen.1 Oefeningen op de wet van Ohm Een elektrisch verwarmingstoestel.

5A R = 4 ohm U = 6 volt Opdracht 18 M. Hoe groot is de spanning? Gegeven: R = 12Ω I = 3A Gevraagd: U = ? Oplossing: U = I x R U = 12Ω x 3A U = 36V I = 3A R = 12 ohm Tussen de klemmen van een accu van 6 volt sluiten we een weerstand van 4 ohm aan. Hoeveel stroom gaat er nu door de weerstand lopen? Gegeven: R = 4Ω U = 6V Gevraagd: I = ? Oplossing: I =U / R I = 6V / 4Ω I = 1.Reymen 41 Campus De Brug .5Ω I = 8A We nemen een weerstand (R) met een waarde van 12 ohm en jagen daar een stroom (I) doorheen met een sterkte van 3 ampère.Elektriciteit 2 AME Oplossing: R = U / I R = 220V / 8A R = 27.

: Vermogen van een verbruiker = de stroom die loopt door de verbruiker x de spanning over de verbruiker.000 t/min Linksom draaiend: 0-1. Hoe meer energie per seconde. Def.5 kg We lezen 850 Watt opgenomen vermogen. hoe groter het vermogen.150 t/min Aantal slagen onbelast: 48. Gewicht: 2. warmte of beweging.Elektriciteit 2 AME Los nu de oefeningen op volgens de voorbeelden op 4 Vermogen In een catalogus van elektrische boormachines kan je de volgende gegevens vinden: BOSCH KLOPBOORMACHINE CSB 850-2 RET Opgenomen vermogen: 850 W Toerental onbelast: Stand 1: 0-1. wordt vermogen genoemd. vermogen = spanning M.000 per minuut Diameter boorhouder: tot 20 mm. De hoeveelheid energie die daarbij per seconde door het toestel wordt opgenomen of afgegeven. Opdracht 19 Zoek nu zelf een aantal toestellen voor in de documentatiemap op en duid het vermogen aan.Reymen 42 x stroom Campus De Brug . Wanneer we elektrische energie leveren aan ons elektrisch toestel.000 t/min Stand 2: 0-3. dan wordt deze energie omgezet in licht.

1 Oefeningen op vermogen Een lamp verbruikt een stroom van 0.5A U = 40V Welke stroom moet een batterij van 12V leveren aan een lamp van 30W Gegeven U = 12V P = 30W M.5A heeft een vermogen van 60W Wat is de spanning over die lamp? Gegeven I = 1.3A U = 230V Gevraagd P = ? Oplossing P = U x I P = 230V x 0.Elektriciteit 2 AME P 1 watt 1W = U = 1 volt = 1V x I x 1 ampère x 1A Afleidingen: 1 kW = 1000 W 1 MW = 1 000 000 W 4.3A bij een spanning van 230v. wat is het vermogen van die lamp? Gegeven I = 0.5A P = 60W Gevraagd U = ? Oplossing U = P / I U = 60W / 1.3A P = 69W Een lamp waardoor een stroom vloeit van 1.Reymen 43 Campus De Brug .

a. verbruikt ze elektriciteit en levert ze arbeid. Elektrisch gezien verandert er niets aan deze toestand.Elektriciteit 2 AME Gevraagd I = ? Oplossing I = P / U I = 30W / 12V I = 2. spanning en weerstand kan meten. We zien ook even na of dit klopt met het vermelde vermogen op de lamp. M. de spanning en berekenen het vermogen.Reymen = vermogen x = = 44 tijd T 1h Campus De Brug P 1W x x .5A Zoals je stroom. Het vermogen wordt gemeten met een meettoestel dat je in dat geval een wattmeter zal noemen. Dus: Elektrische arbeid W 1 Wh M. we doen dat voor een aantal toestellen in het atelier. dan heeft deze atleet arbeid geleverd. Een gedoofde gloeilamp bezit een bepaald vermogen. het geleverde vermogen gedurende een bepaalde tijd is arbeid. Opdracht 20 Los nu de oefeningen op volgens de voorbeelden op Symbolische voorstelling: W Opdracht 21 We gaan nu 3 lampen aansluiten op de 24V voeding. we meten de stroom. zo kan je ook vermogen meten. Opdracht 22 We kunnen nu de arbeid gaan meten met een energiemeter.w. 5 Arbeid Een atleet in de startblokken = iemand die het vermogen heeft een bepaalde inspanning te leveren. eens ze gaat branden. Wanneer de atleet echter de startblokken verlaat en 100m verder een tijd laat afdrukken van 11 seconden.

43 KW we ronden altijd af tot 2 cijfers na de komma Arbeid meten Zoals je het vermogen en nog andere grootheden kan meten.425KW ~0. wat is de arbeid die ze leverde? Gegeven P = 25W (= 0. Symbolische voorstelling: kWh M.025KW) het is beter om het wattage om te zetten in kilowatt (KW) dit zodat we de oplossing in kilowattuur hebben. kan je ook de geleverde arbeid meten met een meettoestel: de kilowattuurmeter. die zetten we altijd om in uren. de geleverde arbeid. die is bepaald per kilowattuur.: Arbeid is het vermogen van een verbruiker x de tijd dat deze verbruiker werkt (brand = lamp). (we nemen 15 cent) Dit doen we ook met de tijd. 5.Reymen 45 Campus De Brug . Later is dit belangrijk om een berekening te maken van de kostprijs.1 Oefeningen op arbeid Een lamp van 25 W brandt gedurende 17uur.Elektriciteit 2 AME Afleiding: 1 kWh = 1 000 Wh Dit laatste zal je aan de elektriciteitsmaatschappij betalen nl. Def.025 x 17 W = 0. T = 17uur Gevraagd Oplossing W=? W=Pxt W = 0.

18KW T = 14 dagen = 14 x 24uur = 336uur Gevraagd kostprijs (eerst de arbeid berekenen) Oplossing W = P x t W = 0.48 KWh Kostprijs = geleverde arbeid x eenheidsprijs KP = W x EP KP = 60.18KW x 336uur W = 60.48 x 0.Elektriciteit 2 AME W = P x t maar P = U x I Dus W=UxIxt Wat je moet betalen hangt af van je verbruik. Hoeveel je moet betalen wordt bepaald door je energieleverancier.Reymen 46 Campus De Brug .huishoudtarief: • normaal tarief • tweevoudig tarief • nachttarief • speciaal tarief .beroepstarief KP = W Kostprijs = geleverde arbeid x x EP eenheidsprijs Stel dat je een lampen laat branden terwijl je 14 dagen op reis bent. en dat de eenheidsprijs 15cent / KWh is Hoeveel kost dit grapje dan? Gegeven P = 3 x 60 W = 180W = 0.15€ KP = 9€ Kijk dus maar eens na als er geen lichten blijven branden terwijl je er niet bent ! M. Als je weet dat de 3 lampen een vermogen hebben van 60W. dan kan je te weten komen hoeveel dit gaat kosten aan verspilde energie. Er zijn echter verschillende tarieven: .

Opdracht 24 We gaan volgens de opdrachtblaadjes de voorgestelde schakelingen uitvoeren en noteren de bevindingen. de overige 90% gaat verloren aan warmte. We nemen als verbruikers lampjes. 7. 6 Rendement Het rendement van een machine geeft de verhouding weer van het afgegeven nuttige vermogen tot het verbruikte vermogen. Aangezien we de lamp gebruiken om licht te geven is dit dus een verbruiker met een slecht rendement en gebruiken we beter spaarlampen of LEDverlichting. Helaas is een gloeilamp een verbruiker met een zéér slecht rendement. We gaan deze schakelingen gaan uitvoeren en onderzoeken. Slechts 10% van de toegevoerde energie wordt gebruikt om licht te geven. We nemen bv een gloeilamp.R 3 We gaan dus als het ware een ketting gaan vormen met de verbruikers. M.Reymen 47 Campus De Brug - + .1 7 Serie en parallel schakeling We kunnen de verbruikers (weerstanden of lampjes) op twee manieren gaan aansluiten op een bron. we gebruiken die om een plaats te verlichten.1 De serieschakeling Bij een serieschakeling wordt het einde van de eerste verbruiker R 1 R 2 verbonden met het begin van de tweede en zo verder.Elektriciteit 2 AME Opdracht 23 Los nu de oefeningen op volgens de het voorbeeld op. Men kan dus het rendement van een gloeilamp als volgt berekenen Het rendement = nuttig vermogen / toegevoerd vermogen Dus is het rendement van een gloeilamp van 60W 6W / 60W dus 0. namelijk in serie of parallel.

Elektriciteit 2 AME Hierbij stellen we volgende zaken vast: -De spanning gaat zich verdelen over de verbruikers Wanneer we over de eerste verbruiker de spanning gaan meten merken we op dat deze slechts een deel is van de bronspanning. Hierbij stellen we volgende zaken vast: -De spanning over alle verbruikers is gelijk. Dit komt omdat de stroom die vertrekt uit de bron ook terug toekomt en door alle verbruikers gaat. -De stroom door alle verbruikers is gelijk Gelijk op welke plaats we de stroom meten zal die dezelfde zijn. De stoom kan namelijk niet meer vloeien in de kring. 7. ze zall gelijk zijn aan de bronspanning R3 + M. Dit is ook zo voor de tweede en de derde. wordt verbonden aan het eindpunt van de tweede enz.Reymen 48 Campus De Brug . Wanneer we de spanning over de eerste verbruiker meten zal die hetzelfde zijn als over de tweede en de derde. -De verbruikers zijn afhankelijk van elkaar.2 De parallelschakeling R1 R2 Het beginpunt van de eerste. wordt verbonden aan het beginpunt van de tweede enz. Het eindpunt van de eerste. -De som van de deelspanningen is gelijk aan de bronspanning Indien we de spanningen over elke verbruiker meten en deze optellen zullen we zien dat deze som gelijk is aan de bronspanning. Aangezien de verbruikers als een ketting aan elkaar verbonden liggen zal bij een defect van een van de verbruikers de overige verbruikers ook stoppen met werken.

8.000 km/sec) Geen vervuiling van milieu bij gebruik van elektriciteit Geen luchtvervuiling bij een bv een gloeilamp of een haardroger. Opdracht 25 Opdracht 26 We gaan in de sporthal een aantal zaken uittesten en komen meer te weten over de serie en parallelschakeling. Makkelijk transporteerbaar M. een deel door de tweede en een deel door de derde. Makkelijk te plaatsen. -De verbruikers kunnen onafhankelijk van elkaar werken. Het plaatsen van elektrische leidingen neemt weinig plaats in beslag.Elektriciteit 2 AME -De stroom door de verbruikers zal zich verdelen.Reymen 49 Campus De Brug .1 Eigenschappen van de elektrische energie Voordelen Het is erg snel (300. We gaan ook eens op zoek naar een aantal voorbeelden van serie en parallel schakelingen we vullen dit aan in de documentatiemap. 8 De wereld van elektriciteit Opdracht 27 Stel je even voor dat je leeft in een wereld zonder elektriciteit. Een deel van de stroom die vertrekt uit de bron zal langs de eerste verbruiker gaan. Wanneer we een van de verbruikers loskoppelen zal de rest van de verbruikers gewoon blijven werken. wat zou je allemaal niet meer kunnen doen? Ga ook eens na hoe je deze morgen gebruik maakte van elektriciteit toen je opstond tot hier in de klas. -De som van de deelstromen geeft ons de totale stroom Als we de stroom door de eerste verbruiker optellen bij die door de tweede en die door de derde komen we tot de totale stroom door de kring.

Reymen 50 Campus De Brug . De elektrische energie moet dus bij opwekking meteen gebruikt worden Vrij duur Elektriciteit is niet goedkoop. 8. kernafval bij kerncentrales… Gevaarlijk Elektrische schokken kunnen tot de dood leiden! Moeilijk op te stapelen Elektriciteit kan opgeslagen worden in batterijen. Denk zelf eens na toen je deze morgen wakker werd tot nu in de klas hoeveel keer je reeds gebruik maakte van elektriciteit. Elektrische energie kun je niet waarnemen.(later hier meer over) Elektriciteit biedt ons groot comfort Elektriciteit is in ons dagelijks leven niet meer weg te denken. M. De vonkenopwekking. Altijd en overal aanwezig Zelfs waar geen elektriciteit aanwezig is kan via verlengkabels de spanning worden verkregen om de nodige werken uit te voeren.Elektriciteit 2 AME Via hoogspanningsleidingen kan elektriciteit over zeer grote afstanden vervoerd worden. Nadelen Vervuiling bij opwekking Rook bij thermische centrales. de uitwerkingen ervan wel. Verzekert in vele gevallen onze veiligheid Denk maar eens aan verkeerslichten. Het lichteffect. je werd er wellicht meerdere keren op gewezen thuis om het licht niet te laten branden als dat niet nodig is. Het scheikundig effect. maar slechts in kleine hoeveelheden. Het magnetisch effect.2 Uitwerkingen van elektrische energie Opdracht 28 We gaan nu een aantal toestellen demonteren en de verschillende onderdelen herkennen. spoorwegovergangen…. We noteren dit alles en gaan op zoek naar de energieomzetting. Makkelijk om te vormen Alle elektrische toestellen vormen elektriciteit om in een andere bruikbare energievorm. De voornaamste uitwerkingen zijn: Het warmte-effect.

In elektrische verbruikers wordt de toegevoerde elektrische energie omgezet in (een) andere energievorm(en). Het joule-effect wordt nuttig gebruikt in elektrische verwarmingsapparaten zoals b. elektrische boilers. strijkijzers. Dit verschijnsel wordt nuttig aangewend bij gloeilampen. Vonkopwekking Je onderbreekt in een elektrisch bron de verbinding van een draad met de lamp.v. De elektrische vonk wordt b. Dan is er elektrische energieverbruik. soldeerbouten. Hierdoor wordt de gloeidraad witgloeiend en straalt hij licht uit. droogkasten.Reymen 51 Campus De Brug . aangewend bij elektrische lastoestellen en bij bougies voor de ontsteking van het samengeperst gasmengsel in benzinemotoren. M. Het omvormen van elektrische energie in warmte-energie heet het joule-effect. Het schokeffect. Warmte-effect Als je een strijkijzer aansluit op een contactdoos dan wordt het strijkijzer warm. In de gloeidraad van de lamp wordt elektrische energie omgezet in warmte. Lichteffect Je sluit een lamp aan op een elektrische bron. Tussen de 2 onderbrekingspunten ontstaat een elektrische vonk.v.Elektriciteit 2 AME Het mechanisch effect. keukenfornuizen. straalkachels.

Op dit principe steunt de werking van elektromagnetisme. Je plaatst een spoel op het ijzeren staafje en je sluit de 2 uiteinden van de spoel aan op een bron. Het nadeel hiervan is dat na een bepaalde tijd de contacten verbranden. Scheikundig (chemisch) effect Opdracht 30 Je plaatst in een glazen vat met water waarin een weinig zout of zuur is opgelost. elektrische bellen en andere. Magnetisch effect Opdracht 29 Je brengt een ijzeren staafje bij een paar spijkertjes: de spijkertjes worden niet aangetrokken. Je vindt het terug in vele elektrische apparaten: relais. telefoons. De bliksem is een elektrisch vonk van atmosferische oorsprong. De bliksem: maakt ieder jaar veel dodelijke slachtoffers. Je verbindt die aan een elektrische bron: M.Elektriciteit 2 AME Bij het gebruik van schakelaars ontstaat telkens een vonkje tussen de contactpunten. 2 draden. oogletsels. veroorzaakt brandwonden. gehoorverlies. shocks. Het ijzeren staafje is magnetisch geworden.Reymen 52 Campus De Brug . Je brengt de spijkertjes weer bij het staafje: ze worden door het ijzeren staafje aangetrokken. is ook de oorzaak van miljarden schade aan gebouwen en aan elektrische en elektronische installaties en apparaten.

Ook in de landbouw worden elektrische schokken gebruikt bij schrikdraadomheiningen. Bij een autobatterij wordt dit ook gedaan. Als we de auto willen starten dan zal de startmotor elektriciteit gaan gebruiken van de batterij om de motor in gang te krijgen. Op dit principe steunen: verzilveren. In ziekenhuizen beschikt men over "defibrillatoren" die door sterke elektrische schokken het hart weer op normale wijze aan het kloppen krijgen.Reymen 53 Campus De Brug . Mechanisch effect Sluit je een koffiemolen of een boormachine aan op het elektriciteitsnet: de ingebouwde motor draait en is in staat om energie te leveren. hebben elektrische schokken een genezende werking. In een elektromotor wordt elektrische energie omgezet in mechanische energie. Op de juiste manier gebruikt. Dit verschijnsel heet elektrolyse. Opdracht 31 We kunnen nu zelf een eenvoudige motor maken volgens de opdrachtsblaadjes Schokeffect Vindt elektrische energie een weg door het lichaam van mens of dier. verkoperen. maar dan in omgekeerde zin Een zuur tussen twee platen (koper en zink) zal een spanning opwekken. Eens de motor draait zal de alternator de batterij weer aanvullen met elektriciteit. verchromen enz. Een batterij gebruikt ook dit verschijnsel. dan veroorzaakt zij hierin schokken of kan ze de dood tot gevolg hebben.of zuuroplossing door de elektrische energie ontbonden wordt. Hier gebeurt omvorming van elektrische energie in scheikundige energie. in de geneeskunde. we kunnen dit uittesten met een aardappel volgens de opdrachtsbladen. M.Elektriciteit 2 AME je ziet gasbellen ontstaan doordat de zout.

9. dit tweede gedeelte noemt men de distributie van elektriciteit en wordt later besproken. 9 Opwekking van de elektrische energie Opdracht 33 We onderzoeken een dynamo en meten de spanning en stroom die hij opwekt. eens daar opgewekt moet het verplaatst worden naar u thuis.Elektriciteit 2 AME Opdracht 32 We gaan ook onze documentatiemap aanvullen met afbeeldingen van toestellen die de elektrische energie omzetten naar deze besproken uitwerkingen.1 Soorten centrales Thermische centrale Deze centrale wordt later besproken Kerncentrale Waterkrachtcentrale Windkrachtcentrale M. we noteren onze bevindingen. Elektriciteit wordt opgewekt in een centrale.Reymen 54 Campus De Brug .

De manier waarop deze mechanische energie verkregen wordt is voor iedere centrale verschillend.Elektriciteit 2 AME Zonnepanelen Blokschema van de soorten centrales Op de zonnepanelen na zal iedere centrale eindigen met een generator.Reymen 55 Campus De Brug .2 Thermische centrale M. 9. deze zal de mechanische energie omzetten naar elektrische energie.

De stoom die de turbine aandreef wordt naar een condensor geleid. Stap 1: omvorming chemische energie in thermische energie In de stoomketel wordt door verbranding de chemische energie van de brandstof omgezet in thermische energie. In deze dynamo zitten spoelen.Elektriciteit 2 AME Het oudste type centrale is de thermische centrale. Het warme koelwater wordt in de koeltoren verdeeld en valt naar beneden. Hierdoor wordt de gebruikte stoom afgekoeld en gecondenseerd tot water. In thermische centrales wordt elektriciteit opgewekt met behulp van stoom. wordt naar een koeltoren gebracht.Reymen 56 Campus De Brug . die verkregen wordt door verbranding van de fossiele brandstoffen kolen. De magneet die ronddraait in deze spoelen zal er elektriciteit in opwekken. Deze laatste stap kennen we ook van onze fiets. Om elektriciteit te verkrijgen uit een thermische centrale moet men 3 stappen volgen.3 Energieomvorming van de thermische centrale: M. Door aanraking met de luchtstroom koelt het af. Het koelwater dat de warmte van de stoom opgenomen heeft. 9. Stap 2: omvorming van thermische energie in mechanische energie De stoom is de aandrijvende energie voor de stoomturbine. door de ronddraaiende beweging van ons wiel zal de dynamo ronddraaien. De stoom wordt onder hoge druk tegen de schoepen gestuwd waardoor het schoepenrad draait en de turbine in gang schiet. dat zijn wikkelingen van koperdraad. Stap 3: omvorming van mechanische energie in elektrische energie De turbine drijft de generator aan. Dit water wordt met een pomp opnieuw naar de stoomketel geperst waar het terug omgezet wordt in stoom. olie of gas. In de generator wordt de toegevoerde mechanische energie omgezet in elektrische energie. De turbine is opgebouwd uit schoepenraderen die op een as gemonteerd zijn. Langs de ketelwand is een buizenstelsel aangebracht waardoor zuiver water wordt gepompt. Door de verbranding wordt dit water verhit tot stoom.

olie) Thermische energie (verbranding in ketel) Mechanische energie (aandrijven turbine door stoom) Elektrische energie (aandrijven generator door turbine) Hier kan u ook zien hoe de centrale werkt M.Reymen 57 Campus De Brug . aardgas.Elektriciteit 2 AME Chemische energie (kolen.

Reymen 58 Campus De Brug . M. (wordt terug water) Hierbij gaat natuurlijk ook weer een deel warmte verloren. -De rest van de warmte gaat water omvormen tot stoom en deze moet een turbine aandrijven. Aangezien dit water nog heet is zal men niet zo veel meer moeten verwarmen om stoom te krijgen. zoals bv wrijving in de rollagers van de turbine. Je kan dus zien dat bij een thermische centrale veel verliezen zijn en het rendement dus vrij slecht is.Elektriciteit 2 AME Naar rendement toe hebben we hier wel te maken met enkele verliezen. dit is zeker geen oneindige bron van energie. Gelukkig kan men het water daarna opnieuw gebruiken om stoom te maken. -tot slot zal de gebruikte stoom na de turbine moeten opgevangen worden en gekoeld worden tot hij terug condenseert. Ook hebben we hier te maken met mechanische verliezen. een groot deel van deze warmte gaat mee met de rook de lucht in. -Bij de verbranding van fossiele brandstoffen krijgen we warmte. hierbij gaat een deel energie verloren. de stoom zal niet allemaal zijn kracht overbrengen naar de turbine. En we weten allemaal dat fossiele brandstoffen zeer milieu belastend zijn en bovendien zullen ze niet blijven komen.

waar en wanneer deze “kernramp” plaatsvond.Elektriciteit 2 AME 9. M. en wat de gevolgen waren voor mens en milieu. alleen de warmte of thermische energie wordt nu verkregen door een kernsplijting en niet meer door de verbranding van fossiele brandstoffen. waar zeer veel warmte vrijkomt. dit is uitgewerkt en niet meer bruikbaar voor de centrale maar nog steeds zeer gevaarlijk voor mens en milieu. MAAR ! Kernsplijting is eigenlijk een gecontroleerde atoombom. Op zich is deze centrale beter voor het milieu aangezien er geen uitstoot is van rook en gassen. De geschiedenis wees reeds uit dat dit lelijk mis kan gaan. Bovendien hebben bij kerncentrales te maken met kernafval. Opdracht 34 Zoek maar even op het internet.Reymen 59 Campus De Brug .4 De kerncentrale De werking van een kerncentrale is niet zo verschillend van de klassiek thermische.

5 De windturbine en de waterkracht centrale M. Het duurt honderden jaren voor de straling uit de stof verdwenen is Een milieuvriendelijkere oplossing zijn de volgende centrales 9.Reymen 60 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME Het enige wat men er mee kan doen is het afval opslaan tot de radioactieve straling verdwenen is.

6 Tot slot zijn er ook nog de zonnepanelen Hier gaat men gebruik maken van de zon. De panelen bestaan uit cellen die een elektrische spanning afgeven wanneer er licht op valt.Elektriciteit 2 AME Deze centrales maken gebruik van de kracht van de natuur. M. een gratis en onuitputtelijke energiebron. wind en stromend water om zo energie op te wekken.Reymen 61 Campus De Brug . 9.

Bij bewolking gaat hij verder op de batterij.Hij haalt een snelheid van 9km en kan bij volle zon blijven varen. M.Reymen 62 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME Deze boot werd door mijn leerlingen van het 4e elektrotechnieken gemaakt en vaart volledig op de zon.

We betalen op deze manier dus geen elektriciteit meer.Elektriciteit 2 AME Hier zien we hoe een huisinstallatie met zonnepanelen werkt: De verbruikers(5) die we in huis hebben gaan elektriciteit verbruiken die we moeten betalen aan de energieleverancier. Dit is echter wel een gelijkspanning en geen wisselspanning zoals de verbruikers nodig hebben. Indien we meer elektriciteit maken dan verbruiken zal onze kilowattuurmeter achteruit draaien. De omvormer(2) zal deze gelijkspanning omvormen naar een wisselspanning en deze wisselspanning terugsteken op het net. De kilowattuurmeter(4) zal zoals we eerder zagen dat verbruik aantekenen. Bovendien zijn deze spanningen te laag in voltage. bovendien zijn er bonussen voor de zelf opgewekte energie af te lezen op de controller(3) Opdracht 35 M.Reymen 63 Campus De Brug . De installatie wordt meestal zo gekozen dat de meter een beetje op dezelfde plaats blijft staan. dus dat we overdag en in de zomer evenveel opbrengen als we op een koude winteravond nodig hebben. Als er nu licht is of beter nog zon dan zullen de panelen(1) elektriciteit opwekken.

waarbij de spanning regelmatig van grootte verandert: van hoogspanning over middenspanning naar laagspanning. het geheel van installaties.Elektriciteit 2 AME We hebben een windmolen en zonnepaneel in het atelier. Omdat we via de wet van ohm reeds weten dat de stroom kleiner wordt als de spanning groter wordt is het nodig om bij het buitenkomen van de elektrische energie deze te transformeren naar een hoge spanning om zo verder te transporteren. I = U / R dus als “U” groter wordt zal “I” wel moeten dalen aangezien “R” dezelfde blijft (R is de weerstand van de kilometers lange draden) De dikte van deze draden moet aangepast worden aan de hoeveelheid stroom die ze moet vervoeren dus moeten we de stroom zo klein mogelijk maken anders zullen de draden wel heel erg dik worden. nodig voor het transport en de distributie van elektriciteit.Reymen 64 Campus De Brug . 10 Distributie van de elektrische energie Tussen de alternator (dynamo) van de elektrische centrale en uw binnenhuisinstallatie legt de elektrische energie een hele weg af. we kunnen even gaan uitzoeken wat de spanning en stroom zijn die ze opwekken. Hiervoor zorgt het elektriciteitsnet. We kunnen de straatcabines herkennen aan dit bordje In ons huis gaan we vervolgens de energie gaan verdelen M. Daarmee kunnen we vervolgens het vermogen berekenen en even nagaan hoeveel ze opbrengen op een jaar. De hoogspanning zal vervolgens in een verdeelcentrum terug omlaag gebracht worden en verdeeld worden naar de verschillende straatcabines. Daar wordt ze nogmaals verlaagd voordat ze aanhuis toekomt.

de aarde zouden komen te staan.Toestellen in huis (tenzij deze dubbel geïsoleerd zijn) Hoe wordt een aarding tot stand gebracht? Men zal een goede aarding in de fundering van een huis aanbrengen. Hierdoor worden alle stopcontacten en verlichtingspunten van elektriciteit voorzien. Doel M.Gasbuizen .Badkuip . Deze aardingsdraden hebben altijd een geel-groene kleur Welke .o. De verdeling in kringen is hier belangrijk omdat er beperking is van de hoeveelheid stroom in de draden in ons huis 11 Elektrische beveiliging 11.Radiator in de badkamer .Elektriciteit 2 AME over de verschillende kringen in ons huis.v.Reymen 65 Campus De Brug .Beide uiteinden komen onder de verdeelkast naar boven.Leidingen van de centrale verwarming .Metalen gebinte van een huis . Alle metalen onderdelen van een huis worden met deze aarding verbonden.Waterleidingen .1 De aarding De aarding is een blijvende elektrische verbinding met de aarde Het aarden van de installatie heeft tot doel te voorkomen dat vrije metalen delen op een gevaarlijk hoge spanning t. Voor dat de fundering gegoten wordt zal er een ononderbroken lus van blanke koperdraad met loodmantel (tegen oxideren) in de sleuf leggen.

De werking van zo een schakelaar is eigenlijk vrij eenvoudig Hij meet de stroom die vertrekt en vergelijkt die met de stroom die terugkomt. Dan kan het water die in de machine lekt een elektrische verbinding maken met de metalen buitenkant van het toestel. Dus bij een defect zoals eerder besproken met de wasmachine zal dit door de aardlekschakelaar waar genomen worden en zal hij ingrijpen. en aangezien elektriciteit altijd de makkelijkste weg kiest zal uw lichaam gespaard blijven. De aardlekschakelaar of differentieelschakelaar zal er voor zorgen dat de elektriciteit automatisch wordt afgeschakeld als er zich een elektrisch lek voordoet. 11. wat een levensbedreigende situatie is. Deze aarding is een véél betere verbinding dan het menselijk lichaam. bv de wasmachine lekt. Omdat de wasmachine een van de toestellen is die geaard is. Wanneer je dit toestel zou aanraken zal de stroom door uw lichaam naar de aarde vloeien. Bij een verschil groter dan 30mA (de gevoeligheid eigen aan de differentieel) zal hij afschakelen. Dit is een belangrijk beschermingsmiddel voor de mens hartstilstand M.2 De aardlekschakelaar Dit is een belangrijk onderdeel in onze verdeelkast. betekend dit dat de metalen buitenkant verbonden is met de aarde via koperdraad.Elektriciteit 2 AME Stel u voor dat een toestel.Reymen 66 Campus De Brug .

Reymen 67 Campus De Brug .3 Smeltveiligheden Voor de beveiliging van de installatie zijn er overstroom en kortsluitbeveiligingen nodig. het kalibreer element zal er voor zorgen dat we geen M. We moet er dus altijd voor zorgen dat we weten welke draad er volgt op de veiligheden zodat we de juiste waarde kunnen kiezen. Dit draadje is zo gekozen dat het doorsmelt bij een vooraf gekozen stroomsterkte. Dit is echter niet voldoende. ook de installatie zelf moet nog beveiligd worden.deze bestaat uit een draadje in een doosje gevuld met zand. Deze zullen de installatie beveiligen en eventuele brand uitsluiten. de ademhalings verlamming Spier verkramping samentrekking zeer zwakke gewaarwording De aarding en de aardlekschakelaar zijn twee zaken die de mens gaan beschermen tegen de gevaren van elektriciteit. Wanneer de stroom in de installatie te groot wordt zal dit te veel worden voor de draden en die zullen opwarmen en kunnen eventueel brand veroorzaken. Deze gekozen stroomsterkte is kleiner dan de toegelaten stroom in de draden die er op volgen. onomkeerbare De bloedsomloop valt stil en het slachtoffer bezwijkt na hartfibrillatie enkele drempel van minuten door gebrek aan zuurstof in het bloed. 11. Een eerste soort is de smeltveiligheid.Elektriciteit 2 AME aangezien de elektrische stroom door een menselijk lichaam voor hartfibrillatie kan zorgen Normaal werkt het hart als een pomp bij hartfibrillatie gaat het de drempel van willekeurig trillen.

M. De stroom door de automaat loopt via een draadje langs het bimetaal. deze beveiligd ook de installatie maar hoeft na werking niet vervangen te worden. Hun smeltdraadje is doorgesmolten en kan niet vervangen worden. Als de stroom door de automaat te groot wordt dan zal het bimetaal warm worden en door het kromtrekken de automaat uitschakelen. Men moet dus een nieuwe kopen Men mag zeker nooit een smeltveiligheid herstellen 11. Nadeel van zekeringen is wel dat ze na ze moeten vervangen worden nadat ze hebben moeten ingrijpen. Ieder metaal heeft zijn eigen uitzettingscoëfficiënt dus zal het bimetaal kromtrekken door de opwarming ervan. want dan zou de veiligheid in gevaar komen. wat wil zeggen dat ze op de rail in de kast kunnen geklikt worden. De automaat werkt iets sneller en nauwkeuriger dan de smeltzekering dus mag hij een waarde hoger zijn. Ze zijn modulair.Elektriciteit 2 AME te zware zekering plaatsen voor een kring die daar niet tegen bestand is. maar niet groter. later daar meer over. je kan hem na het opsporen van de fout gewoon weer aanzetten.Reymen 68 Campus De Brug . De werking gebeurt door een bimetaal. Bij deze kalibreerelementen is het wel mogelijk een kleinere waarde te plaatsen dan toegelaten.4 Automaten Een betere oplossing voor huisinstallaties is de automaat. dat zijn twee verschillende metalen strookjes die aan begin en einde samenhangen.

Elektriciteit 2 AME Er zit ook een elektromagneetje in.kookfornuis 6 32A 10 50A 16 63A 25 80A 100A In automaat 16A 20A 25A 40A 63A 80A Vb van last Verlichting Contactdozen. 11. We weten uit de wet van ohm dat hoe kleiner de weerstand hoe groter de stroom zal zijn. Dit is een situatie die zeer snel de draden van de installatie zou doen smelten waardoor brand zou kunnen ontstaan.6 Kortsluiting Wanneer ergens in een toestel of in de leidingen zelf de lijn en nuldraad elkaar raken dan heb je te maken met kortsluiting. Een veer zal de automaat in werking houden. Omdat bij deze rechtstreekse verbinding er geen verbruiker in de kring zit zal er dus ook een zeer kleine weerstand in de kring zijn. dit zal magnetisch worden als er stroom door de automaat vloeit.7 Overstroom M. Bij een zeer grote stroom zal het magnetisch veld van het elektromagneetje de krachtmeting met het veertje winnen en valt de automaat uit. 11.5 10A 2. maar bij normaal toegelaten stroom is dit niet sterk genoeg om de automaat uit te schakelen. en die is klein. om niet te zeggen oneindig groot.Reymen 69 Campus De Brug .5 Overzicht van de waarden van automaten en zekeringen mm² In smeltveiligheid 1. kookfornuis Smeltveiligheden en automaten gaan de ons beveiligen tegen kortsluiting en overstroom 11. enkel de weerstand van de koperdraad.5 16A vaatwas 4 20A wasmachine. Dus in dit geval zal stroom zeer groot zijn.

Wat is trouwens het verschil tussen die 2? Een overzicht van onze uitvinders voor Chr. We hebben bv een automaat van 16A. Fisher Ontdekt dat barnsteen een aantrekkingskracht had op magneetijzer Kompas werd uitgevonden door de chinezen Uitvinding van de elektrische wasmachine door A.Elektriciteit 2 AME Overstroom of ook wel langdurige overstroom is een probleem die ook vaak voor komt. Houdt deze situatie echter te lang aan zal er als nog ingegrepen worden. Stel nu voor dat ik te veel lampen zou aansluiten en doen branden. deze moet geplaatst worden wanneer ik draden aansluit van 1. Opdracht 36 We gaan onze documentatiemap gaan aanvullen met enkele voorbeelden van beveiligingen. Fisher Roger Bacon Eerste experimenten met barnsteen en magneetijzer over hun gedrag William Gilbert William Gilbert experimenteerde met magnetische en wrijvingsenergie Otto von Guericke Eerste elektriseer machine Francis Hauksbe Eerste elektrostatische generator Stephen Gray Stephen Gray ontdekte elektrische geleiding Charles Dufay Charles Dufay kwam met het idee van een afstotende elektrische kracht Ewald Georg von Ewald Georg von Kleist maakte de eerste Kleist condensator Von Kleist.5mm² (draden voor verlichting). P=U x I dus is dit 16A x 230V is dus maximum 3680watt Bij een kleine overschrijding zal de automaat of zekering nog niet direct reageren maar toch al beginnen warm worden. dan zal volgens de vermogen formule de stroom van 16A overschreden worden. Thales van Milete 600 300 1907 1241 1600 1660 1710 1729 1733 1745 1745 1746 1747 Chinezen A. Petrus Onafhankelijke onderzoeken naar de van Musschenbroek Leidsche fles Petrus van Petrus van Musschenbroek maakte in Musschenbroek Nederland de eerste condensator William Watson Op lange afstand een lading verzonden 70 Campus De Brug M. zowel de lijn als de persoonsbeveiliging.Reymen .

Reymen 71 Campus De Brug .Elektriciteit 2 AME 1750 1752 1763 1775 1780 1801 1802 1820 1820 1820 1826 1831 1832 1832 1837 1838 1839 1840 1842 1843 1845 1855 (3km) George Adams Ontwikkeling sterkere generator onderdelen Benjamin Franklin Benjamin Franklin deed onderzoek naar Bliksem James Watt Uitvinding van de stoommachine Allesandro Volta Uitvinding elektrofoor (elektrometer met platcondensator) Alosio Galvani Werd de eerste generator gemaakt Sir Humphrey Davy Het principe van de booglamp wordt gepresenteerd door Sir Humphrey Davy Andre Marie Ampere Astatische naald ontwikkeling (niet vaste naald) De la Rue De eerste lamp met platinadraad Hans Cristian Het verband tussen elektriciteit en Oerstedt magnetisme wordt ontdekt door Hans Cristian Oerstedt Michael Faraday Ontdekking dat een stroom een magnetisch veld opwekt Georg Simon Ohm De uitvinding van de wet van Ohm door Georg Simon Ohm Joseph Henry Ontwikkeling elektromagneet Antoine Hyppolite Uitvinding van de dynamo door Antoine Pixii Hyppolite Pixii Sir Charles Uitvinding van het Relais door Sir Charles Wheatstone Wheatstone Thomas Davenport Eerste patent op de bruikbare elektromotor Mortiz Hermann von Uitvinding van de gelijkstroommotor door Jacobi Mortiz Hermann von Jacobi Antoine Cesar Ontwikkeling eerste zonnecel Becuerel Patterson Eerste motor met een elektromagneet Froment Eerste elektromotoren Morse Eerste lijn aangelegd voor morse code over te seinen Gebeurtenis Eerste telegraafverbinding tussen Londen en Portsmouth Ernst Werner Uitvinding van de inductor door Ernst Werner Siemens Siemens M.

Gaulard en J. Bradley.Elektriciteit 2 AME 1855 1859 1860 1860 1863 1864 1869 1872 1875 1876 1878 1878 1881 1881 1882 1883 1883 1887 1887 1889 Heinrich Geissler Farmer George Leclanche Sir Joseph Wilson Swan Pacinotti Uitvinding van de kathodestraalbuis Farmer maakte soortgelijke lamp als De la Rue George Leclanche maakte de eerste zink koolstof batterij Experiment met repen U-vormig verkoold papier als draden voor een vacuümlamp (booglamp) Bevestiging dat het principe van de generator en elektromotor hetzelfde zijn De theorie over magnetisme en elektro James Clerk Maxwell Zenobe Theophile Uitvinding van de Ringankerdynamo door Gramme Zenobe Theophile Gramme Rus Lodygwin Lamp met kooldraad Alexander Graham Uitvinding van de telefoon door Alexander Bell Graham Bell Thomas Alva Edison Uitvinding van de Phonograph door Thomas Alva Edison Edward Weston Bevestiging principe generator en elektromotor Emile Berliner Uitvinding van de Koolmicrofoon door Emile Berliner Jonas Wenstrom Uitvinding van Driefase Wisselspanning door Jonas Wenstrom Nicola Tesla Uitvinding van het draaiveld door Nicola Tesla Frank Sprague Regelbare gelijkstroommotor L. Gibbs Gaulard en J. Uitvinding van de transformator door L.Reymen 72 Campus De Brug . Wisselstroom-inductiemotor Haselwander Ossipowitsch von Uitvinding van de Kortsluitankermotor door Dolivo Ossipowitsch von Dolivo M. Gibbs Paul Gottlieb De eerste demonstratie met beeldoverdracht Nipkow door Paul Gottlieb Nipkow Heinrich Hertz Ontdekking van de radiogolf door Heinrich Hertz Telsa.

Elektriciteit 2 AME 1889 1891 1891 Vlademar Poulsen George Johnstone Philips Uitvinding van Magnetische geluidsregistratie door Vlademar Poulsen Voorstel om de naam elektron te gaan gebruiken door George Johnstone Op 15 mei 1891 wordt het eerste handelsdocument van de Philips & CO vennootschap bekrachtigd door vader Frederik en zoon Gerard Philips Eerste windtribune voor het opwekken van elektriciteit Uitvinding van de Foto-elektrische cel door Julius Elster en Hans F. Geitel Ontdekking van rontgenstraling door Wilhelm Conrad Röntgen Uitvinding elektronenbuis voor de tv Uitvinding draadloze telegrafie Ontdekking van het elektron door Sir Joseph John Thompson Uitvinding van de elektrische stofzuiger Uitvinding methoden om wolfraamdraad voor gloeilampen te maken Ontwikkeling radiobuis Uitvinding van de gloeilamp met wolfraamdraad door Hans Kunzen Uitvinding van de Triode (versterker) door Robert von Lieben Eerste automatische huistelefooninrichting 1891 1892 1895 1897 1897 1897 1901 1903 1904 1905 1906 1907 1907 1908 1910 1910 1910 1911 Poul la Cour Julius Elster en Hans F. Geitel Wilhelm Conrad Rontgen Braun Guglielmo Marconi Sir Joseph John Thompson Hubert C.Reymen . Weesp R. Hanamann Sir Ambrose Fleming Hans Kunzen Robert von Lieben C.A. van Houten.J. Booth Just. Fessenden Wisselsstroommachine met een hoge frequentie Lee De Forest Ontwikkeling audion Georges Claude Uitvinding van het Neonlicht door Georges Claude Leo Hendrik Uitvinding van Bakeliet door Leo Hendrik Baekeland Baekeland William D. Coolidge Ontwikkeling van de lamp met getrokken enkel gespiraliseerde draad Heike Kamerlingh Proef voor supergeleiding 73 Campus De Brug M.

Uitvinding van de transistor Brattain en Bardeen William Schockley Uitvinding field effect transistor Samuel Ruben Samuel Ruben verbeterde de alkaline batterij Osram Uitvinding en de introductie van de Xenonlamp. deze uitvinding is gedaan door Osram Charles P.Elektriciteit 2 AME 1913 1913 1914 1919 1923 1924 1926 1928 1929 1931 1933 1934 1935 1935 1941 1945 1947 1950 1951 1956 1959 1959 1962 Onnes A.A. Irving Langmuir Uitvinding van de met gas gevulde gloeilampen E. Goss dr. Goss Uitvinding van de elektrische koelkast door A. Clair Kilby Uitvinding van de IC (geïntegreerde schakeling) Nick Holonyak Uitvinding van de Light Emitting Diode (LED) door Nick Holonyak M. Mosby Jack St.G.A. Uitvinding van de halogeenlamp door E.D.Reymen 74 Campus De Brug . Zuber en F. Posthumus Uitvinding van de microgolfoven Edmund Germer Uitvinding van de hogedruk kwikdamplamp Sir Robert Uitvinding van de radar Alexander Watsonwatt Russel Ohl Ontwikkeling eerste siliconen zonnecel William Schockley. Armstrong Verbetering audion Ernest Rutherford Uitvinding van het elektrisch lassen door Ernest Rutherford Vladimir Kosma Uitvinding van de TV ontvanger met een Zworykin kathodestraalbuis Rice en Kellog Elektrodynamische Luidspreker Wolverhampton GB Uitvinding van het elektrisch verkeerslicht Fritz Pfleumer Uitvinding van de geluidsband door Fritz Pfleumer Hans Berger Uitvinding van de Elektro-encefalograaf A. Mosby Zuber en E. Ginsburg Uitvinding van de eerste videorecorder E.H.G. Blumlein Uitvinding van de Stereofonische geluidsopname Bodo von Borries Uitvinding van de elektronenmicroscoop K.

Robert Cailloux laatste met de hand bediende telefooncentrale in Nederland geautomatiseerd Uitvinding van de vloeistofkristallen (LCD) door George Heilmeier Duracell kwam op de markt met de eerste compacte batterijen Uitvinding van Random Access Memory door Robert Heath Dennard Uitvinding van Liquid Cristal Display Uitvinding van de microprocessor Uitvinding van Windows door Microsoft Uitvinding en introductie van het WWW (World Wide Web) M.Elektriciteit 2 AME 1962 1963 1964 1968 1969 1969 1985 1990 Warffum George Heilmeier Duracell Robert Heath Dennard James Ferason Marcian Edward Hoff Microsoft Tim Berners Lee.Reymen 75 Campus De Brug .

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->