You are on page 1of 4

FEDROREN ALEGIAK

(Testu egokituak izenondoak eta izenordeak lantzeko Latin I ikasgaian)

VULPES ET HIRCUS (AZERIA ETA AHARIA)

Aestas erat. Aestate, dies longiores sunt quam noctes et sol fortis
calorem maximum reddit. Vulpes in puteum cecidit et eius alta margo
vulpem claudebat. Devenit sitiens hircus in locum. Vulpes dixit :
« descende, amice, hic aqua optima et copiosa est ». Hircus descendit.
Vulpes evasit e puteo nixa cornibus hircumque reliquit in puteo.
Horrela ere, gizakia bere burua arriskuan ikusten duenean, maltzurra bihurtzen
da eta lagunari kalte egiteko gaia da salbapena lortzeko.

GALDERAK

1.- Testuaren analisia eta itzulpena


2.- Ordezkatu quam noctes egitura baliokidea den beste bat erabiliz
3.- Osatu hurrengo taula:

akustatibo singularra genitibo plurala


alta margo

sol fortis

ASINUS AD SENEM PASTOREM (ASTOAK ARTZAIN ZAHARRARI)

In principatu domini commutant saepius, sed nihil praeter domini mores


mutant pauperes. Haec fabella indicat hori egia dela.

Asellum in prato pascebat quidam senex. Is hostium clamore subito


territus est et suadebat asino fugere harrapatua ez izateko. At ille lentus :
« Quaeso, uste al duzu irabazleak arbalda bikoitzak jarriko dizkidala neri ?
Senex negavit. “Beraz, zer inporta zait neri cui servio dum clitellas meas
porto?”.
HIZTEGIA

asellus, -i,m: (asinus hitzaren diminutiboa) astotxoa


clamor, clamores, m: zarata
clitellae, -arum,f: arbalda, basta
commuto 1: aldatu
dominus, -i, m:
dum: (menderagailua) –n bitartean
fabella, -ae, f: (fabula hitzaren diminutiboa) fabulatxoa, ipuintxoa
fugio, fugi, fugitutus, 3: ihes egin
hostis, hostis, m:
mos, moris, m.:
muto 1: aldatu
nego 1: ezetz esan
nihil, n: ezer ez
pasco, pavi, pastum 1: elikatu, bazkatu
pastor, pastoris, m: artzain
praeter: (prep. + akus.) izan ezik
principatus, -us, m: printzipatua, agintea
pauper, pauperis: pobrea
quaeso, quaesii,3: galdetu
saepius: (aditzondoa) askotan
senex, senis, m.: agurea
servio 4: eskabua izan, esklabu bezala lana egin
suadeo, suasi, suasum, 2: aholkatu
subito: (aditzondoa) bapatean
terreo, terrui, territum, 2: ikaratu, beldurtu

LUPUS ET AGNUS (OTSOA ETA BILDOTSA)

Ad rivum eundem lupus et agnus venerant. Lupus stabat superior,


longeque inferior agnus. Tunc lupus, qui agnum vorare volebat, iurgii
causam quaesivit. « Cur », inquit, « turbulentam fecisti mihi aquam? ».
Agnus ei quaesivit : « Quomodo possum facere quod dicis, lupe? Aqua a te
ad me decurrit ».

Otsoak bildotsaren argudioa gainditu ezinik, esan zion : « Duela sei hilabete
nitaz gaizki hitz egin zenuen ». Bildotsak erantzun zion : « garai hartan ni
oraindik jaio gabe nengoen ». Orduan otsoak esan zion: “zure aitak hitz egin
zuen gaizki nitaz”, eta bildotsa harrapatuz, hil zuen.
Fabula hau idatzita dago asmatutako arrazoiekin pertsona inozoak erasotzen
dituzten gizakientzat.
HIZTEGIA

agnus, -i (m): bildotsa


causa, -ae (f): arrazoia
cur (aditzondo galdetzailea): zergatik?
decurro, -is, -ere, decucurri: korrika jeitsi, isuri
dico, -is, -ere, dixi: esan
facio, -is, -ere, feci: egin
inferior, inferius: beherago dagoena.
inquam, -is, -it : (aditz irregularra da) galdetu
iurgium, iurgii (n): liskarra
longe: (aditzondoa) askoz ere
lupus, -i (m): otsoa
quaero, is, -ere, quaesivi: bilatu, galdetu
quomodo: (aditzondo galdetzailea) nola?
rivus, -i (m): erreka, ibaia
sto, -as, -are, steti: egon
superior, superius: gorago dagoena
tunc (aditzondoa): orduan
turbulentus, -a, -um: zikina
venio, -is, -ire, veni: etorri
volo, vis, velle, volui: nahi izan
voro, -as, -are, -avi: jan

LUPUS ET GRUS (OTSOA ETA KURRILOA)

Lupus avide carnem vorabat, sed praedae os in gutture fixum restit et


magnum dolorem ferebat. Tunc clamare coepit voce magna et petere
auxilium. Grus lupi voces audit et ad feram accurrit. Lupus dicit: “os in
gutture fixum habeo. Tibi mágnum praemium donabo, si rostro tuo os
detrahis”.

Kurriloak otsoaren ahoan burua sartu zuen eta kontu handiz hezurra atera zion.
Gero kurriloak otsoari saria erreklamatu zion, baina honek farrez erantzun zion:
“Zure burua nire ahoan izan dut eta ez dut irentsi, zein sari hobea nahi duzu?”.
Hau da gizaki gaiztoengandik jaso dezakegun sari bacará: kalterik ez jasotzea.

GALDERAK

1.- Jarri magnum dolorem sintagma hurrengo kasuetan:


Nominatibo singularrean:
Genitibo pluralean:
Ablatibo pluralean:

2.- Jarri audit aditza hurrengo denboraldietan: (audio, -is, -ire)

Orainaldia 3. pertsona singularra:


Lehen Inperfektua 3. pertsona singularra:
Geroaldi Inperfektua 3. pertsona singularra:
Infinitiboa:

3.- Idatzi clamare hitzaren errotik datozen gaztelaniazko 3 hitz.

CANIS ET SUUM SIMULACRUM (TXAKURRA ETA BERE IRUDIA)

Canis quidam per fluminis ripam praedam portabat et in aquarum speculo


simulacrum suum vidit. Irudia beste zakur bat zela pentsatu zuen. Canis
praedam alii cani eripere voluit. Tunc cibum dimisit ex ore et cibus in
flumen cecidit. Sic qui alienum appetit, amittit proprium.

GALDERAK

1.- Jarri canis quidam akusatibo pluralez.


2.- Idatzi qui, quae, quod izenorde erlatiboaren datibo singularra.
3.- Idatzi hic, haec, hoc izenorde erakuslearen akusatibo plurala.