kişveri divanı

ÊÈØÂßÐÈ

ßÑßÐËßÐÈ

“ØßÐÃ-ÃßÐÁ”
ÁÀÊÛ–2004

Áó êèòàá “Êèøâÿðè. ßñÿðëÿðè” (Áàêû, Éàçû÷û, 1984)
íÿøðè ÿñàñûíäà òÿêðàð íÿøðÿ ùàçûðëàíìûøäûð

Òÿðòèá åäÿíè, øÿðù âÿ
ëöüÿòèí ìöÿëëèôè:

Úàùàíýèð Ãÿùðÿìàíîâ

Þí ñþçöí ìöÿëëèô:

ßëéàð Ñÿôÿðëè

894.3611 - dc 21
AZE
Êèøâÿðè. ßñÿðëÿðè. Áàêû, “Øÿðã-Ãÿðá”, 2004, 176 ñÿù.
ÕÂ ÿñð àíàäèëëè ïîåçèéàìûçûí éàðàäûúûëàðûíäàí áèðè Íåìÿòóëëàù Êèøâÿðèäèð.
Îíóí Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿ éàðàòäûüû “Äèâàí”û Éàõûí Øÿðãäÿ ýåíèø éàéûëìûø, î
äþâð øàèðëÿðèíèí éàðàäûúûëûüûíäà ìöÿééÿí èç ãîéìóøäóð.
Êèøâÿðèíèí íÿøð åäèëÿí áó “ßñÿðëÿðè” ïîåéçèéàìûçûí ÕÂ-ÕÂÛ ÿñð ìÿíçÿðÿñèíè úàíëàíäûðìàã áàõûìûíäàí ÿùÿìèééÿòëèäèð.

ISBN 9952-418-36-9
© ØßÐÃ-ÃßÐÁ, 2004

Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
ÈËÙÀÌ ßËÈÉÅÂÈÍ
“Àçÿðáàéúàí äèëèíäÿ ëàòûí ãðàôèêàñû
èëÿ êöòëÿâè íÿøðëÿðèí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè ùàããûíäà”
12 éàíâàð 2004-úö èë òàðèõëè ñÿðÿíúàìû
èëÿ íÿøð îëóíóð âÿ þëêÿ êèòàáõàíàëàðûíà
ùÿäèééÿ åäèëèð

Áó éûüúàì ìÿãàëÿäÿ Ù. øàèðèí øÿõñè ùÿéàòûíäàêû àúûëàðëà ÿëàãÿñèíè. îíóíëà åéíè âàõòëàðäà ñÿíÿò àëÿìèíÿ ýÿëìèø ãöäðÿòëè áèð øàèð êèìè äàùà ÷îõ Ñóëòàí Éÿãóá äþâðöíäÿ ïàðëàìûøäûð. àøàüûäàêû ïàð÷àéà ÿñàñëàíàðàã øàèðèí Ñóëòàí Éÿãóáóí ñàðàéûíà úàí àòäûüûíû éàçìûøäû: 4 . Øàèðèí íÿ âàõò éàøàéûá éàðàòäûüûíû àíúàã òÿõìèíè ìöÿééÿíëÿøäèðìÿê îëàð. Ùÿáèáèäÿí ýèëåéëÿíìÿñè âÿ ñ. åëìè øÿêèëäÿ øÿðù åäèð. Ù. áèð ñûðà øåèðëÿðèíäÿ Àüãîéóíëó ùþêìäàðû Ñóëòàí Éÿãóáó õàòûðëàòìàñû. 1946-úû èëäÿ îíóí éàðàäûúûëûüûíäàí äàùà ÿòðàôëû áÿùñ åäèð. Íÿâàè òÿñèðè èëÿ øåèðëÿð éàçìàñû. îíóí Íÿâàè øåðè èëÿ ÿëàãÿñèíè.Àðàñëû øàèð ùàããûíäà àíúàã áèð íå÷ÿ øåèð ÿñàñûíäà äàíûøûá.Àðàñëû Êèøâÿðèäÿí ãûñàúà áÿùñ åòìèøäèð. Ùÿáèáè èëÿ äîñòëóüóíó. áó êèìè ôàêòëàð áåëÿ áèð ìöëàùèçÿ éöðöòìÿéÿ èìêàí âåðèð êè. Îíóí íÿ âàõò àíàäàí îëäóüó âÿ íÿ âàõò þëäöéöíö èñÿ ùÿëÿëèê äÿãèãëÿøäèðìÿê ìöìêöí îëìàìûøäûð. Ùÿáèáè âÿ Õÿòàéè êèìè ñÿíÿòêàðëàðëà éàíàøû áþéöê Ôöçóëèíèí ÿí ëàéèãëè ñÿëÿôëÿðèíäÿí áèðè îëìóøäóð. Î âàõò Ù. Êèøâÿðèíèí ùÿéàò âÿ éàðàäûúûëûüûíûí ÿñàñ ìÿñÿëÿëÿðèíäÿí áèð îíóí äþâðöíöí äöçýöí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñèäèð. áèð ÷îõ àëèì âÿ øàèðëÿðèìèç êèìè Êèøâÿðèíèí äÿ ùÿéàò âÿ éàðàäûúûëûüû ùàããûíäà îëàí ìÿëóìàò ÷îõ íàòàìàì âÿ ïÿðàêÿíäÿ ùàëäàäûð. “ÄàíèøìÿíäàíèÀçÿðáàéúàí” ìöÿëëèôèíèí Íåìÿòóëëàù Êèøâÿðè Äèëìÿãàíè äåéÿ ãåéä åòäèéè áó ñÿíÿòêàð àíàäèëëè ïîåçèéàíûí èíêèøàôûíäà ìöùöì ðîë îéíàìûø. Êèøâÿðè Ùÿáèáè èëÿ ìöàñèð âÿ äîñò îëìóø. Êèøâÿðèíèí éàðàäûúûëûüû äÿðèí èúòèìàè ìÿçìóíó èëÿ äèããÿòè úÿëá åäèð. øåèðäÿ èúòèìàè ìîòèâëÿðèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíäÿ. ïîåçèéàñûíûí êÿäÿðëè ìÿçìóíóíó âÿ áó ìÿçìóíóí çàìàíëà. Ùÿëÿ 1943-úö èëäÿ Ù. äèëèíäÿêè ìàðàãëû úÿùÿòëÿðè âÿ ñ.Àðàñëû øàèðèí ÿñÿðëÿðèíäÿ Ñóëòàí Éÿãóáóí àäûíûí òåç-òåç ÷ÿêèëìÿñè ÿñàñûíäà îíóí äþâðöíö ìöÿééÿíëÿøäèðìèø.ÞÍ ÑÞÇ Õ ÿñðèí àõûðû – ÕÂÛ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ éàøàìûø ýþðêÿìëè Àçÿðáàéúàí ñÿíÿòêàðëàðûíäàí áèðè äÿ Êèøâÿðè òÿõÿëëöñö èëÿ éàçàí øàèðäèð. Òÿÿññöô êè. Èñòÿð ÿäÿáè ôèêðèí èíêèøàôû. ßýÿð òÿçêèðÿëÿðäÿ âåðèëÿí ñÿòùè ìÿëóìàòû íÿçÿðÿ àëìàñàã.Àðàñëû áó ÿëéàçìàñûíû äèããÿòëÿ òÿäãèã åäèá åëìè áèð ìÿãàëÿ éàçûð âÿ ÷îõ äîüðó îëàðàã îíó “Ôöçóëèíèí ñÿëÿôëÿðèíäÿí – Êèøâÿðè” àäëàíäûðûð. Ñóëòàí Éÿãóá äþâðöíäÿ éàøàäûüûíû. áó àç ïàð÷àëàð ÿñàñûíäà îíóí ãöäðÿòëè êëàññèêëÿðäÿí îëäóüóíó éàçûðäûñà. èñòÿðñÿ äÿ äèë òàðèõè áàõûìûíäàí áó èñòåäàäëû ñÿíÿòêàðûí éàðàäûúûëûüû ùÿðòÿðÿôëè þéðÿíèëìÿéÿ ëàéèãäèð. îíóí ÿäÿáèééàò òàðèõèíäÿ éåðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèëìèøäèð.Àðàñëû Êèøâÿðèíèí ùÿéàò âÿ éàðàäûúûëûüû èëÿ ÿëàãÿäàð îëàí áèð ÷îõ ìÿñÿëÿëÿðè ôàêòëàðëà äîüðó ìöÿééÿíëÿøäèðèð. Ùÿëÿ 1943-úö èëäÿ “Ìöõòÿñÿð Àçÿðáàéúàí ÿäÿáèééàòû òàðèõè” êèòàáûíäà Ù. øàèð ùàããûíäà èëê âÿ àðäûúûë òÿäãèãàòû àêàäåìèê Ùÿìèä Àðàñëû àïàðìûø. ùÿéàòäàêû óüóðñóçëóãëàðû ñÿíÿòäÿ ÿêñ åòäèðìÿêäÿ õåéëè èø ýþðìöø. ñÿíÿòêàðëûã õöñóñèééÿòëÿðèíè. Ùÿìèí èëäÿ õîøáÿõò áèð òÿñàäöô íÿòèúÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí ÅÀ Ðåñïóáëèêà ßëéàçìàëàðû Ôîíäóíà Êèøâÿðèíèí øåèðëÿð äèâàíûíäàí èáàðÿò ãÿäèì áèð ÿëéàçìàñû äàõèë îëóð.

Áóíóí ö÷öí “Áèð äÿõè” ìöõÿììÿñèíèí ñîí áÿíäèíÿ ìöðàúèÿò åäÿê: Òàëåéè-áÿðýÿøòÿ áèð äÿõè ãûëàéäû ñÿðâÿðè. Ìÿíè áó ãàéüó þëäöðäö ìÿäÿä ùàé! Áÿíä èêèíúè ìöëàùèçÿíè äàùà ÷îõ òÿñäèã åäèð. ùÿìèí ñöëàëÿíèí áèð äÿ ùàêèìèééÿò áàøûíà ýÿëìÿñè àðçó åäèëèð. Îëà áèëñèí êè. áóðäàêû ö÷öíúö ìèñðàäà Àüãîéóíëóëàð ñöëàëÿñèíèí ñöãóòóíäàí äàíûøûëûð. Ãîúà Íåìÿòóëëàù Êèøâÿðè þòÿí ýöíëÿðè òÿÿññöôëÿ õàòûðëàéûð. Øàèðèí áó ñåâèíúëè äÿãèãÿëÿðè óçóí ñöðìöð. Øàèð ùÿìèí ÿñÿðäÿ ùþêìäàðà øåèðëÿð éàçûá þìðöíÿ äóà åòäèéèíè. Ãóëàã àñìàç îíà Éÿãóá Ñóëòàí. Ñöõÿíãóéàäûð öøòÿ êóéè-ìåéäàí. Øàèðèí ýÿíúëèéè äÿ. Êèì ýþðöíÿ ðàéÿòè-Éÿãóá õàíè áèð äÿõè. Ìÿíè áó ãàéüó þëäöðäö ìÿäÿä ùàé! Áó ìöõÿììÿñ ÿñàñûíäà øàèðèí ñàðàéà úàí àòäûüû ùþêìöíö âåðìÿê ÷ÿòèíäèð. Ñóëòàí Éÿãóá äþâðöíöí ýåðè äþíìÿñèíè áèð äÿ àðçóëàéûð. øåðèí 1490-1502-úè èëëÿð àðàñûíäà éàçûëäûüû òÿõìèí åäèëèð. ëàêèí Ñóëòàí Éÿãóá îíà êèôàéÿò ãÿäÿð ùþðìÿò ýþñòÿðìÿìèøäèð. øàèð ùÿìèí äþâðäÿ àðòûã ñàðàéäà èäè. Øàèð íåúÿ îëóðñà-îëñóí Ñóëòàí Éÿãóáóí äèããÿòèíè úÿëá åòìÿéÿ ÷àëûøûð âÿ áóíà íÿ âàõòñà ìöÿééÿí ìöääÿò íàèë îëóð. íÿùàéÿò. Áîëóáìÿí áèð ãóðó äèäàðÿ ãàíå. Îíóí ùÿð áåéòèäèð áèð äöððè-ãÿëòàí. ñàðàéäàí. 5 . Âÿù íÿ ëÿççÿò òàïüàé îë ñàÿò ãÿëÿíäÿð Êèøâÿðè. ùþêìäàðëàðûí äèããÿòèíäÿí óçàãëàøìàñûíà ñÿáÿá îëóð. îíóí Ñóëòàí Éÿãóá ñàðàéûíà éàõûíëàøìàñûíà. ëàêèí áöòöí ñÿéëÿðèíèí áàòèë îëäóüóíó ýþñòÿðèð. Ëàêèí øåðèí Ñÿôÿâèëÿð äþâðöíäÿ éàçûëäûüûíû äà òÿõìèí åòìÿê ìöìêöíäöð. Ñÿôÿâèëÿðèí ùàêèìèééÿò áàøûíà ýÿëìÿñè Êèøâÿðèíèí óíóäóëìàñûíà. Ñàðàéäà éàøàéàí. Àçÿðáàéúàí ÿäÿáèééàòû òàðèõèíäÿêè ãåéäëÿðäÿí áåëÿ àíëàøûëûð êè. Èìÿñ ìÿí àøèãè-áèéàð òàëå. ëàêèí ãóðó äèäàðÿ ãàíå îëàí ñÿíÿòêàðà áóíó äà ÷îõ ýþðöðëÿð. ýþðäöéö ùþðìÿò äÿ Ñóëòàí Éÿãóáëà ýåäèð. Øþëÿ ÷ÿêñÿéäè ÷èðàüè-òóäåéè-Áàéÿíäÿðè. éàõóä îíóí äèããÿòèíè úÿëá åòìÿñèíÿ ìàíå îëàí àäàìëàð äà âàðìûø. “Áèð äÿõè” ìöõÿììÿñèíäÿ øàèðèí áó ôèêèð âÿ àðçóëàðû ÷îõ ýþçÿë èôàäÿ îëóíìóøäóð. Êèì úèëà òàïñàéäû îë àèíåéè-Èñêÿíäÿðè. Áèçÿ åëÿ ýÿëèð êè. Çÿùè áÿõòè-áÿäö âàðóíÿ òàëå. Áó øåðèí íÿ âàõò éàðàäûëäûüûíû äåìÿê áèð ãÿäÿð ÷ÿòèíäèð. øþùðÿòè äÿ. Áÿçè ãåéäëÿðäÿí àéäûíëàøûð êè. Àüãîéóíëó øàùçàäÿëÿðè àðàñûíäàêû àðäû-àðàñû êÿñèëìÿç ÷ÿêèøìÿëÿð. Àíà äÿõè îëóðëàð õÿëã ìàíå. Ñóëòàí Éÿãóáóí þëöìö.Ãÿëÿíäÿð Êèøâÿðèäèð áèð ñöõÿíäàí.

Ùÿáèáè ýàù Ñóëòàí Éÿãóá ñàðàéûíäà. Íÿ ìÿí íàëàíÿ Ùÿìäÿìäèð Ùÿáèáè. óíóòìàýèë ìÿí áèíÿâàíû Ùÿáèáè. Êèøâÿðèíèí Ùÿáèáè èëÿ äîñòëóüóíó äà èëê äÿôÿ ãåéä åäÿí Ù. Ùÿìèí âàõòëàðäà Êèøâÿðè ãîúàëìûøäû. øåèð êå÷èä äþâðöíäÿ éàçûëìûø. Áóðàäà áèð ìÿñÿëÿíè äÿ ãåéä åòìÿê âàúèáäèð. áèð-áèðèëÿ øåèð âÿ ñÿíÿò ùàããûíäà ñþùáÿòëÿð åòìèøëÿð. Íÿ ìÿí. Áóíó íÿçÿðÿ àëûá Êèøâÿðèíèí Õ ÿñðèí îðòàëàðûíà éàõûí. ëÿëýóí ñàüÿð áèëÿ. úàâàíëûã àðçóëàðû èëÿ éàøàéûðäû. Äåýèë. áàøãà ñþçëÿ.Àðàñëû îëìóøäóð. ýàù äà Ñóëòàí Ñÿëèìèí éàíûíäà îëìóø. Ùÿáèáèíèí äà éàðàäûúûëûüûíûí èëê äþâðö Ñóëòàí Éÿãóáóí ñàðàéûíà êå÷ìèøäèð. Áÿëêÿ äÿ øàèð Ùÿáèáèíèí êþìÿéè ýÿëèá ÷àòàíà ãÿäÿð éàøàìàìûøäûð. Ñóëòàí Éÿãóáóí áàéðàüû. Íÿ ö÷öí Êèøâÿðèéÿ äÿ áåëÿ áèð òàëå íÿñèá îëìàìûøäûð? Áèçÿ åëÿ ýÿëèð êè. âà Ùÿáèáè. Àðòûã ùÿð øåéäÿí ÿëè öçöëÿí øàèð äîñòó Ùÿáèáèäÿí êþìÿê ýþçëÿéèð. ùÿð éåðäÿ åéíè äÿðÿúÿäÿ ùþðìÿòëÿ ãàðøûëàíìûøäûð. Ìÿùç åëÿ ùÿìèí äþâðäÿ. Ýþðöíöð. ùÿìèí ñöëàëÿíèí ÿí øþùðÿòëè ùþêìäàðû. Éóõàðûäà äåäèéèìèç êèìè. áöòöí Àüãîéóíëóëàðûí áàéðàüû ìÿùâ åäèëìèø. 1430-40-úû èëëÿðäÿ äîüóëäóüóíó äöøöíìÿê äàùà äîüðó îëàðäû. Ùÿáèáè ñîíðàëàð äà ìþâãåéèíè ãîðóìóø. Êèøâÿðè áóíäàí ñîíðà éàøàìûøäûð. áÿëêÿ áèð àç äà îíäàí ñîíðà éàçûëìûøäûð. äþíñÿéäè ìÿíÿ ðóçè-úÿâàíè áèð äÿõè. ìÿùúóðÿ âÿñëèäÿí íÿñèáè. Ñÿôÿâèëÿð ñàðàéûíäà. ÿñðèí áó èêè ýþðêÿìëè ñÿíÿòêàðû éàõûí äîñò îëìóø.Áàéûíäûð õàëãûíûí ÷ûðàüûíûí áèð äÿ øþëÿ ÷ÿêìÿñèíè àðçó åäÿí øàèð ñàíêè Àüãîéóíëóëàðûí ìÿùâèíÿ àúûéûð. Êèøâÿðè äîñòó Ùÿáèáèéÿ 6 . éöç òöìÿí çèâÿð áèëÿ. Ìÿëóìäóð êè. âà Ùÿáèáè! ßýÿð ýþðñÿí ñÿáà îë áèâÿôàíû. Ëàêèí øàèðèí ÿñÿðëÿðèíäÿ Ñÿôÿâè ùþêìäàðëàðûíûí õàòûðëàíìàñû ýþñòÿðèð êè. ýàù Ñÿôÿâèëÿð ñàðàéûíäà. íà àøèíàíû. Íÿ ìÿí áèìàðÿ ìöøôèã áèð òÿáèáè. ýþðöíöð. Ìÿúëèñè-èøðÿò ãóðóëñà. Âÿù êè. Ñîíðàêû äþâðëÿðäÿ Ùÿáèáè øàèð äîñòó Êèøâÿðèéÿ ÿââÿëêè ãàéüû èëÿ éàíàøìàìûø. øåèð âÿ ñÿíÿò ùàìèñè Ñóëòàí Éÿãóáóí áàéðàüûíûí áèð äÿ ýþðöíìÿñèíè àðçóëàéûð. ýþðöíöð “Áèð äÿõè” ìöõÿììÿñè èëÿ áèð çàìàíäà. î áèâÿôàäàí éàðäûì äèëÿéèð. Êèøâÿðèíèí áó ìöðàúèÿòëÿðè íåúÿ íÿòèúÿëÿíèá? Èíäè áóíó äåìÿê ÷ÿòèíäèð. âà Ùÿáèáè. Î øîë áèýàíåéè. âà Ùÿáèáè! Ùÿáèáèéÿ ìöðàúèÿòëÿ éàçûëìûø áó ïàð÷à äà. Êèøâÿðè äÿ áóíäàí øèêàéÿòëÿíìèøäèð. ùÿòòà 1514-úö èëäÿí ñîíðà Òöðêèéÿäÿ Ñóëòàí Ñÿëèìèí éàíûíäà áþéöê íöôóç âÿ øþùðÿò ãàçàíìûøäûð. Ñÿôùåéè-äþâëÿò äþøÿíñÿ. îíëàðûí ùàêèìèééÿòèíÿ ñîí ãîéóëìóøäóð. Ùÿáèáè.

Íÿâàè øåðèíäÿí ýÿëÿí þçáÿê ñþçëÿðè èøëÿäèðäèëÿð. áóëìàäû êèìè èôàäÿëÿð þçáÿê øåðèíèí òÿñèðèíäÿí ýÿëÿí ñþçëÿðäèð. Áèð ÷îõ Àçÿðáàéúàí øàèðëÿðè 7 . åé áöòè-íàçèê áÿäÿí” ìèñðàñû èëÿ áàøëàéàí.íèñáÿòÿí äþâðöíöí ùàäèñÿëÿðèíÿ äàùà àéûã ìöíàñèáÿò áÿñëÿìèø. Êèøâÿðè øåðèíèí êÿäÿðëè ìÿçìóíóíó. Áàøãà áèð øåðèíäÿ Êèøâÿðè åòèðàô åäèð êè. Êèøâÿðè ïîåçèéàñûíûí þçáÿê øàèðè Íÿâàè éàðàäûúûëûüû èëÿ ÿëàãÿñè ìÿñÿëÿñè äÿ ìöùöì ôàêòëàðäàí áèðèäèð. Ìÿëóìäóð êè. Ùÿáèáè þçöíöí “Ýþð ñÿíèí÷öí ãûëìàéàì ÷àê. äàøöðÿêëè çÿìàíÿäÿí íàðàçû îëäóüóíó éàçìûøäûð. îíëàð áèð-áèðèíäÿí èñòèôàäÿ åòìèøëÿð. Ôöçóëè òÿðÿôèíäÿí òÿõìèñ åäèëÿí ìÿøùóð ãÿçÿëèíè Êèøâÿðèéÿ íÿçèðÿ îëàðàã éàçìûøäûð. äèýÿð òÿðÿôäÿí öìóìòöðê äèëëè ÿäÿáèééàòûí î âàõòà ãÿäÿðêè ÿí ýþðêÿìëè íöìàéÿíäÿñè îëàí äàùè þçáÿê øàèðè Íÿâàèäÿí äÿ þéðÿíìèø. ôàéäàëàíìûøäûð. Ñóëòàí Éÿãóáóí ñàðàéûíäà éàøàìûø âÿ áóðäà äîñò îëìóøëàð. Äåìÿëè. Êèøâÿðè áèð òÿðÿôäÿí þçíÿãÿäÿðêè àíàäèëëè ïîåçèéàäàí áÿùðÿëÿíèáñÿ. îíäàí ÷îõ ÿââÿë éàðàäûúûëûüà áàøëàìûøäûð. Åéíè áÿùð âÿ ãàôèéÿ èëÿ éàçûëìàëàðûíäàí ÿëàâÿ áèð ñûðà áÿíçÿòìÿëÿð. Áó èêèúÿ áåéò äÿ ýþñòÿðèð êè. Ùÿòòà áèð ìöääÿò Ñÿìÿðãÿíäÿ ýåòìÿê àðçóñóíäà îëäóüó äà ÿñÿðëÿðèíäÿí àéäûíëàøûð. çÿìàíÿñèíäÿí. ôèêðèìèç àéäûí îëàð: Áèëìÿíÿì êèì þëìöøÿì ùèúðèíäÿ. Êèøâÿðè éàøúà Ùÿáèáèäÿí áþéöê îëìóø. ñàðàéëàðûí ñåâèìëèñè îëà áèëìÿìèøäèð. äþâðöíöí ùàäèñÿëÿðèíäÿí íàðàçû îëäóüóíó ýèçëÿäÿ áèëìÿìèø.Àðàñëû äà ÿñÿðèíäÿ ãåéä åòìèø. ÿñÿðëÿðèíäÿí áåëÿ àíëàøûëûð êè. ×ûõìàéà êþéíÿê ùÿâàñû Êèøâÿðèíèí áàøèäÿí. Êèøâÿðèéÿ íèñáÿòÿí ÿäÿáèééàòà ýåú ýÿëäèéèíè íÿçÿðÿ àëûá Ùÿáèáèíèí îíäàí èñòèôàäÿ åòìÿñè ôèêðèíè äàùà ÷îõ ìöìêöí ùåñàá åäèðèê. Òåéìóðèëÿðèí áàøãà þëêÿëÿðëÿ éàíàøû Àçÿðáàéúàíû äà èøüàë åòìÿëÿðè âÿ þçáÿê øåðèíèí þçöíöí ÿëäÿ åòäèéè áþéöê íàèëèééÿòëÿð áó èøäÿ ìöùöì ðîë îéíàìûøäûð. Áó úÿùÿòè Ù. ÿêñèíÿ. åé ñèìèí áÿäÿí. Áóðàäàêû åéá èìÿñ. Ýÿð äåéÿðëÿð íàýÿùàí þëìöø ãÿðèá è÷öí êÿôÿí. Åéá èìÿñ ýÿð ìåéëè-òöðêàíè-Ñÿìÿðãÿíä åéëÿéèì. Ùÿáèáèíèí ãÿçÿëè èëÿ áó ãÿçÿë àðàñûíäà ìöÿééÿí ÿëàãÿ âàðäûð. “îíóí ÿùëè-íÿçÿð áóëìàñûíäà” Íÿâàè ùöììÿòè ìöùöì ðîë îéíàìûøäûð. äþâðö òÿíãèä åäÿí øåèðëÿð äÿ éàçìûøäûð. Êèøâÿðè ãÿçÿëèíèí èëê âÿ ñîí áåéòèíè íöìóíÿ ýÿòèðñÿê. Áó úÿùÿò îíóí ãîúà éàøëàðûíäà ýöúëÿíäèéè ö÷öí î. Îë çàìàí äàõè êè äóòñà òîïðàã àëòûíäà âÿòÿí. áèð ñûðà Àçÿðáàéúàí øàèðëÿðè Íÿâàèíèí òÿñèðè èëÿ øåèðëÿð éàçûð. ßëáÿòòÿ. Ùÿòòà áèçÿ åëÿ ýÿëèð êè. èôàäÿëÿð äÿ ùÿð èêè øåèðäÿ ìþâúóääóð. Êèøâÿðè äÿ áó øàèðëÿðäÿí áèðèäèð. Õ ÿñðäÿ þçáÿê øåðèíèí Àçÿðáàéúàíäà éàéûëìàñû ìöðÿêêÿá áèð ïðîñåñ èäè. Êèøâÿðè èëÿ Ùÿáèáè áèð ìöääÿò åéíè ùþêìäàðûí. Õîñðîâè-Òÿáðèçäÿí ÷öí áóëìàäû êàìèì ðÿâà. Öìóìèééÿòëÿ. Õ ÿñðäÿ Àçÿðáàéúàíäà Íÿâàíèíèí òÿñèðè ýåíèø éàéûëìûøäû.

Íè áÿëàëèü ýöí èäè êèì àøèíà áîëäóì ñàíà. îíà ýþðÿ äÿ Ñÿìÿðãÿíä òöðêëÿðèíèí éàíûíà ýåòñÿì. îðäàí Íÿâàè øåðèíèí òÿñèðèíè Àçÿðáàéúàíà ýÿòèðìèøëÿð. Êèøâÿðè Íÿâàèíèí òÿãëèä÷èñè. Éàõóä: Áèð ÿùëè-äèë ùàíû êè îíà øèêâÿ ãûëìàëû. íÿ õîøëóã ðóçèýàðèìäÿí. ëþâùè-ìÿçàðèìäÿí. Êèøâÿðè øåðè Íÿâàè øåðèíäÿí ÿñêèê èìÿñ. ýåäÿ áèëìÿñè åùòèìàëû äà î ãÿäÿð ýöúëö äåéèëäèð. Ñóñÿíè áÿé âÿ áàøãàëàðûíûí àäûíû õàüòûðëàìàã ìöìêöíäöð. Áöòöí áóíëàðû õàòûðëàìàãäà ìÿãñÿä îäóð êè. Ëàêèí Êèøâÿðèíè àíúàã Íÿâàè òÿñèðè èëÿ éàçàí øàèð. Äåìÿëè.Þçáÿêèñòàíäà îëìóø. Áåëÿëèêëÿ. âÿ Áàðüà õóáëàðíûí ãÿäðö ðöõñàðö õÿòòö õàëè áàð Ëåéê îë êèì áèçíè áèùàë åéëÿð þçýÿ ùàëè áàð. Äÿðäè-ôÿðàãè éàðö ãÿìè-ðóçèýàðäÿí. äþâðäÿí. Áåëÿ áþéöê áèð øÿõñèééÿòèí Êèøâÿðèéÿ âÿ áàøãà Àçÿðáàéúàí øàèðëÿðèíÿ ýöúëö òÿñèð åòìÿñè áàõ áóíà ýþðÿ ãàíóíàóéüóí ñàéûëìàëûäûð. Àõû áþéöê Ôöçóëè äÿ Ùÿáèáèíèí øåðèíè òÿõìèñ åòìèøäèð. Êèøâÿðèíèí éàðàäûúûëûüûíäà áó ìÿñÿëÿ íèñáÿòÿí áàøãà õàðàêòåðäÿäèð. Êèøâÿðèíèí Îðòà Àñèéàéà ýåòäèéè áèçÿ ìÿëóì äåéèë. ñèãëÿòëè íöìóíÿëÿðèíäÿíäèð. “Òÿáðèç ùþêìäàðûíäàí ìóðàäûì ùàñèë îëìàäû. äþâðöí ÿäàëÿòñèç èøëÿðèíäÿí êÿäÿðëÿíìèøäèð. ãèéìÿòëÿíäèðÿí áèð øàèðäèð. Îíóí Íÿâàèäÿí òÿñèðëÿíìÿñè Íÿâàè âÿ Õ ÿñð þçáÿê øåðèíèí íàèëèééÿòëÿðè èëÿ èçàù åäèëìÿëèäèð. Ìÿéÿð êèì îõóäó äÿðäè-äèëèì. øàèð Ñóëòàí Ùöñåéí Áàéãàðà ñàðàéûíà ýåòìÿéè àíúàã àðçó åòìèøäèð. îíóí òÿñèð äàèðÿñèíäÿí ÷ûõà áèëìÿéÿí áèð ñÿíÿòêàð êèìè äöøöíìÿê ñÿùâ îëàðäû. Îíóí Íÿâàèíèí: Ýþðýÿëè ùöñíöíö çàðö ìöáòÿëà áîëäóì ñàíà. ìÿòëÿëè ãÿçÿëëÿðèíè òÿõìèñ åòìÿñèíè áó øÿêèëäÿ èçàù åòìÿê îëàð. Êèøâÿðèíèí Íÿâàè øåðè èëÿ ÿëàãÿñè áþéöê þçáÿê øàèðèíÿ ùþðìÿò ÿëàìÿòèäèð. áó ìÿíÿ åéèá îëìàç”. ßñÿðëÿðèíäÿ äÿðèí êÿäÿð îëàí Êèøâÿðè äÿ ùÿð øåéäÿí ÿââÿë çÿìàíÿäÿí. ×öíêè þçáÿê õàëãû Íÿâàèíèí ñèìàñûíäà þç Ôöçöëèñèíè ìÿùç Õ ÿñðäÿ éåòèøäèðèð. Äåìÿëè. Êèøâÿðèíèí Íÿâàè òÿñèðèëÿ øåèðëÿð éàçìàñûíû äîüðó èçàù åäÿê. îíóí òÿñèðè ùåñàáûíà ñÿíÿòêàð îëàí øàèð äåéèëäèð. Êèøâÿðèíèí øåèðëÿðè Ôöçóëèéÿ ãÿäÿðêè àíàäèëëè øåðèí ÿí ìÿçìóíëó. Íÿ ýþðäöì ðóçè-õîø ùÿðýèç. Ìÿçàðèì öñòöíÿ ùÿðäÿì íÿäÿí àüëàð áàùàð àéû. Ñàäÿúÿ äàùè þçáÿê ìöàñèðèíèí ùöíÿðèíè ãèéìÿòäÿíäèðìÿéè áàúàðìàüà ãàäèð îëàí. Áÿõòèíÿ äöøñÿéäè áèð Ñóëòàí Ùöñåéíè Áàéãàðà. 8 . Øàùãóëó áÿé. àéäûí îëóð êè. Êèøâÿðè éåðè ýÿëäèêäÿ þçöíö Íÿâàèäÿí ùå÷ äÿ ÿñêèê øàèð ùåñàá åòìèð. Ìÿíè òà ðóçèýàðè-ñÿíýäèë àéûðäû éàðèìäÿí. ßýÿð éóõàðûäà àäëàðûíû ÷ÿêäèéèìèç øàèðëÿð Îðòà Àñèéàäà îëóá áèëàâàñèòÿ Íÿâàè øåðèíäÿí òÿñèðëÿíÿðÿê âÿòÿíÿ ãàéûòìûøëàðñà.

9 . Êèøâÿðèíèí öìóìè êÿäÿðèíÿ áèð äÿ ãÿðèáëèê êÿäÿðè ÿëàâÿ îëóíìóøäóð. Áèòÿð íÿõëè-áÿëàâö éàïðàüûäûð äàüè-íîìèäè. Áó øåèðäÿêè äÿðèí èúòèìàè êÿäÿð ýþç ãàáàüûíäàäûð. éàðïàüû öìöäñèçëèê éàðïàüûäûð. Åé ìöñÿëìàíëàð. Áèç Êèøâÿðèíèí êÿäÿðèíäÿ Ôöçóëè êÿäÿðèíÿ éàõûí áèð ìÿçìóí ýþðöðöê. êèìñÿñèç ñàéìûøäûð. ñàíêè ãÿáèð äàøû öçÿðèíäÿêè éàçûäàí öðÿê äÿðäëÿðèíè îõóéóá. Äèðèüà. ÿäàëÿò. ùÿéÿúàíëàðû. Ñåéëàáè-ñèðèøêèìíè ðÿâàí ãûëäû éåíÿ. Îíóí ùÿñðÿòèíè ÷ÿêäèéè íàìöñÿëìàí ÿñëèíäÿ öìöìè. Ãöðáÿò ìÿíè çàðö íàòÿâàí ãûëäû éåíÿ. ýþç éàøûíäàí áèð äàìëà äöøÿí éåðäÿ áèòÿí àüàú áÿëà àüàúûäûð. éà Ãÿçâèíäÿ äîüóëàí øàèð þçöíö Òÿáðèçäÿ ãÿðèá. Åé òÿáèá. ìÿùðóìÿì ìÿíè-õóíèíúèéÿð. Áÿñ êè ñÿíñèç ýþéöðöð áàüðûìû ùèúðàí ãàéüóñó. àììà âàð êþíëöì è÷ðÿ àòÿøëÿð. Ñàðàëäû ùèúðèäÿí öçöì. àõèð ìÿíè þëäöðäö äÿðìàí ãàéüóñó. äàð ýöíöíäÿ îíó éàäà ñàëàí. äþâðöí ÿäàëÿòñèçëèêëÿðèíäÿí íàðàçûëûã ìåéëè. Ýþðöíöð Äèëìÿãàíäà. õîøëóã ýþðìÿéÿí àøèãèí êþíëö áèð äÿì à÷ûëìàç. Äþâðöí íÿúèá àäàìëàðû áàùàð âÿ áàüûíäàí – ÿí ýþçÿë. òÿñÿëëè âåðÿí àäàìëàð òàïìàìûø. Îíóí ìÿçàðû öñòöíäÿ äàèì áàùàð áóëóäó ýþç éàøû òþêöð. äÿðèí áèð ðåàëëûã âàðäûð. Íÿ éåðäÿ êèì äöøÿð áèð äàíÿ ÷åøìè-ÿøýáàðèìäÿí. Îíóí äÿðäëÿðèíÿ øÿðèê îëàí. ëàëÿ ðÿíýëè öçöíäÿí àíúàã çÿôÿðàí áèòìèøäèð. ðÿìçè øÿêèëäÿ èôàäÿ åäèëìèøäèð. Øàèðè áó ãÿäÿð äÿðèíäÿí êÿäÿðëÿíìÿéÿ ìÿúáóð åäÿí “ñÿíýäèë ðóçèýàðäûð”– äàø öðÿêëè çÿìàíÿäèð. áóëóí àõèð ìÿíÿ áèð ÷àðÿ êèì Êöôðÿ äþíäÿðäè ìÿíè îë íàìöñÿëìàí ãàéüóñó. ýþçÿëëèê. êÿäÿðè ðåàëäûð. Ñÿíèí ñàðû ÿýÿð ãîøà. Ìÿíè ýþéäöðäöí. Ëàêèí áó ìöúÿððÿäëèê àëòûíäà ýöúëö. çÿôÿðàí áèòäè öçàðè-ëàëÿçàðèìäÿí. Øàèðèí ùèññëÿðè. íÿúèá àðçóëàðûíäàí óçàã äöøäöêëÿðè ö÷öí áèð àí öðÿêëÿðè à÷ûëìûð. Êèøâÿðè ö÷öí äÿ ìÿùÿááÿò áþéöê àðçó âÿ àìàëëàðû òÿðÿííöì åòìÿê ö÷öí áèð âàñèòÿ ðîëóíó îéíàéûð. ùÿçÿð ãûëýèë ãöáàðèìäÿí. âÿòÿíèíè.À÷ûëìàç ãþí÷ÿ òÿê êþíëöì áàùàðè-áàüäÿí áèð äÿì Êè. êÿñèëìÿç ýþçëÿðèì éàøû. áàüö áÿùàðèìäÿí. Áó ãÿçÿëäÿ àøèãàíÿ ìîòèâ ÿñàñûíäà ýöúëö áèð àçàäôèêèðëèëèê. Íÿ êþíöë ïÿðâàñè ãàëäû ìÿíäÿ. íÿ úàí ãàéüóñó. Êöôðöí èñòÿð êàôèðö èìàí ìöñÿëìàí ìÿí ñÿíè Àøèãè-ñàäèãäÿ éîõäóð êöôðö èìàí ãàéüóñó. ìöúÿððÿä ôÿëñÿôè áèð ìÿôùóìäóð. Äÿðäö ìþùíÿò ðÿùýöçàðäûð ìàíà ãàíëû êþíöë. Çÿìàíÿñèíäÿ áèð ýþçÿëëèê. Âÿù êè þëäöðäö ìÿíè ùÿð ëÿùçÿ ìåùìàí ãàéüóñó. ×öí áèëèðñÿí Êèøâÿðèíèí äÿðäè äÿðìàíñûç äöðöð. äîüóëäóüó åëè-îáàíû õàòûðëàìûøäûð. èíñàíëûã àðçóñó èôàäÿ îëóíìóøäóð. Ëàêèí áó êÿäÿð áèðáàøà äåéèë.

ãÿðèáëèê ùèññ åòìèø. éà Úàìè-Úÿì Äîëó àéûí ïàðÿñè. Ýþçöìäÿí áèìàðÿìö éåðèì ïîçóã ìåùðàáëàð Êèøâÿðè ùå÷ êèì ãÿðèáëèü è÷ðÿ áèìàð îëìàñóí. îë ÿíäàìäóð. “Õîñðîâè-Òÿáðèçèí” éàíûíäà éàøàìûøäûð. èíñàí ãàðøûñûíäà ñÿúäÿ åòìÿéÿ ùàçûðäûð. îë àëûíìûäóð. Ìÿëóìäóð êè. éà úÿ’äè ÿíáÿðäöð íÿäöð?! Éàðÿá. Îíà ýþðÿ äÿ øàèðèí ãÿðèáëèêäÿí øèêàéÿòèíè Òÿáðèç ùÿéàòû èëÿ ÿëàãÿëÿíäèðìÿê ìöìêöíäöð. íÿ èìàíûì ìÿíèì. Êèøâÿðè Ñóëòàí Éÿãóáóí äþâðöíäÿ Òÿáðèçÿ. éà ðÿøêè-ñÿíóáÿðäöð íÿäöð?! Éàðÿá. Îíóí þëöìöíäÿí ñîíðà ùàìû òÿðÿôèíäÿí òÿðê åäèëÿí. Åøãäÿí çöííàð áàüëàð áèðÿùìÿíëàð úàìèäÿ. Èíñàíûí ýþçÿëëèéèíè ýöíÿøäÿí àðòûã òóòóð. Áÿäèè ñóàëëàð øÿêëèíäÿ ãóðóëàí. éà áöðúè-õàâÿðäöð íÿäöð?! Éàðÿá. éà ýöçýöäöð. ùè÷. Êþíëöì ãÿôÿñèíè àøèéàí ãûëäû éåíÿ. Ãàãóìè-òÿð. éà ñÿìÿí. Äèìÿçÿì êèì éàðäèí êþíëöìÿ àçàð îëìàñóí. Äîüóëäóüó éåðäÿí Òÿáðèçÿ ýÿëäèéè èñÿ ÿñÿðëÿðè èëÿ òÿñäèã åäèëèð. Ùÿð ùàëäà øàèðèí áàøãà áèð éåðÿ ýåòäèéè áèçÿ ìÿëóì äåéèë. îë áàëàìèäöð éà øàõè-ÿð’ÿðäöð íÿäöð?! Ýöëáèíè-ôèðäþâñ. Éàðÿá. îë ýèéñóìóäóð. Èíòèáàù äþâðö ñÿíÿòêàðû êèìè î. áàøãà äÿðäëÿðè èëÿ áÿðàáÿð ãÿðèáëèê äÿðäè äÿ îíó ÷îõ èíúèòìèøäèð. éà áÿðýè-íÿñðèí. âàùèä ôîðìàéà ìàëèê ùÿìèí ÿñÿðäÿ øàèðèí èíñàí ýþçÿëëèéèíÿ ñîíñóç âóðüóíëóüó èôàäÿ îëóíìóøäóð. éà ùÿâàñèëäèí éåòÿí ïÿðäöð íÿäöð?! ßââÿëäÿí àõûðà ãÿäÿð áó øÿêèëäÿ äàâàì åäÿí øåèð øàèðèí èíñàí ýþçÿëëèéè ãàðøûñûíäàêû ùåéðàíëûüûíû èôàäÿ åòìÿêëÿ áÿðàáÿð îíóí äÿðèí ùóìàíèçìèíè äÿ ñöáóò 10 . óéõóìüÿ ýèðñÿí áèð ýåúÿ. àçàðè-áèçàð îëìàñóí. Èñòÿðÿì áÿõòèìíè êèì òà ùÿøð áèäàð îëìàñóí. “Îëìàñóí” ðÿäèôëè ãÿçÿëèíäÿ äÿ øàèð åéíè ãÿðèáëèê äóéüóëàðûíû èôàäÿ åòìèø. Áÿõò ÿýÿð ãûëñà ìÿäÿä. äÿðèí èúòèìàè êÿäÿðèíè áó ãÿðèáëèê êÿäÿðèíÿ ãàòàðàã ìàðàãëû áèð ÿñÿð éàðàòìûøäûð. ùè÷! Ñöíáöëè-ñÿùðàéè-×èí. éà ãàðÿ éèëàí.Ãÿì áöëáöëö êèì ó÷äó ôÿðÿù áöðúöíäÿí. Êèøâÿðè ïîåçèéàñûíäà èíñàí ýþçÿëëèéèíèí òÿðÿííöìöíÿ õöñóñè éåð âåðèëìèøäèð. Øåéõ Ñÿíàí òÿê íÿ äèí ãàëäû. ßëâàí áîéàëàðëà èíñàíû òÿðÿííöì åäèð. óíóäóëàí øàèð Òÿáðèçäÿ ãàëìûø. Àüãîéóíëóëàðûí ñàðàéûíà ýÿëìèø. Ðàçûéàì àçàðäÿí. “Òÿøðèùöë-áÿäÿí” àäëû áèð øåðèíäÿ èíñàíû áàøäàí-àéàüà ãÿäÿð ãåéðè-àäè ýþçÿë áèð âàðëûã êèìè ýþñòÿðèð. Ùå÷ ìöñÿëìàí îüëóíà êàôèð ãûçû éàð îëìàñóí. Îíóí ãÿðèáëèéèíèí Òÿáðèç ìÿñúèäëÿðèíäÿí áèðèíèí êöíúöíäÿ êå÷äèéèíè èääèà åòìÿê î ãÿäÿð äÿ áþéöê ñÿùâ äåéèë. Ìèøêáó ñà÷ûíäàí þçýÿ áèçýÿ çöííàð îëìàñóí.

ýþé÷ÿêäöðöð àììà. Àíà ùÿð íÿñíÿ êèì Òàíðû âåðèáäèð áàðû ýþé÷ÿêäöð. Àíóí÷öíäöð êè ñþçö äèëýÿøö ÿø’àðû ýþé÷ÿêäöð. îíäà øàèð-àøèãèí ñèìàñûíäà ãÿëÿìÿ àëûíàí éåíè òèïëè èíñàí ñóðÿòèäèð. Àøèãëÿðèí èäåàëû âÿ èäåàëà ñÿäàãÿòè. Äÿùàíè ÷åøìåéè-ùåéâàí. Ðîìàíòèê áîéàëàðëà ñöñëÿíÿí. îíóí úÿáùÿñèíè. Òÿíö ÿíäàìû áÿñ íàçèê. ãÿäö ðÿôòàðû ýþé÷ÿêäöð. Ñà÷û ñöíáöë. îáðàçëû áèð äèëëÿ âÿñô åäÿí àøèãèí ùèññëÿðè î ãÿäÿð òÿáèè. àðçóñóíóí. çàùèäëÿðèí èäåàëû âÿ èäåàëà ñÿäàãÿòè èëÿ êÿñêèí øÿêèëäÿ ãàðøûëàøäûðûëûð. ýöëè-ðöõñàðû ýþé÷ÿêäöð. Ñÿëñÿáèëèí ëöòôöâö ùåéâàí ñóéóíóí ëÿççÿòè Êþâñÿðèí ìàùèéÿòè ëÿ’ëè-äöðÿôøàíûíäûð. ýþçö íÿðýèñ. Áó ìþâçóéà ìöõòÿëèô øåèðëÿðèíäÿ äþíÿ-äþíÿ ãàéûäàí ñÿíÿòêàð ùÿìèí ÿñÿðäÿ “àøèãëÿð” âÿ “þçýÿëÿð” ïðîáëåìèíè äàùà àéäûí øÿêèëäÿ ùÿëë åòìèøäèð. Áó éåíè èíñàí ÿñðèí ÿñàñ íöìàéÿíäÿëÿðèíäÿí úèääè øÿêèëäÿ ñå÷èëèð.åäèð. ëÿáö ýþôòàðû ýþé÷ÿêäöð. áóíëàðûí þçýÿ-þçýÿ øåéëÿð îëäóüó áèëäèðèëèð. ùÿì äÿ ùóìàíèñò çèéàëûëàðûí èäåàëûíûí. Áó âèðàí äöíéàäÿ ùÿð êèì êè. îõóúó øåèðäÿí áþéöê çþâã àëûð: Ìÿíèì áèð äèëáÿðèì âàð êè. Õûçðûí ÿíôàñû áèëÿ àáè-ùÿéàòûí øÿðáÿòè. Ñÿíèí ýþé÷ÿêëèéèí éàíûíäà îë íà÷àðû ýþé÷ÿêäöð. àíûí éàðû ýþé÷ÿêäöð. Ýöíÿø ýþé÷ÿêäöðöð äåðëÿð. Åé êþíöë. ùÿð êèìñÿéÿ éàð îëìàýèë. éàãóòè-íàáûí ãèéìÿòè. Êèøâÿðèíèí øåðèíäÿ äèããÿòè úÿëá åäÿí úÿùÿòëÿðäÿí áèðè äÿ. êèìèí òÿðÿôèíäÿ äóðäóüóíó àéäûíëàøäûðûð. Åëÿ áèë êè. îáéåêòè èíñàíäûð. éàð þçýÿäèð. Ëÿáè-ëÿ’ëö õÿòòè ñÿáçèí ñèôàòûí Êèøâÿðè ñþéëÿð. Ñåâýèëèñèíèí ùöñíöíö ñÿìèìè. Éàð îëóð ùÿð êèì. âÿëè éàðè-âÿôàäàð þçýÿäèð. “Þçýÿäèð” ðÿäèôëè ãÿçÿë áó ìÿñÿëÿíè àéäûíëàøäûðìàã ö÷öí éàçûëìûøäûð. áÿëè. áåëè èíúÿ. Ãþí÷ÿíèí õÿíäàíëûüû. åéùàìëàðäàí ñûõ-ñûõ ìèñàëëàð ýÿòèðèëÿí “Þçýÿäèð” øåðè Êèøâÿðè äöíéàýþðöøöíäÿêè àçàäôèêèðëèëèéè ìöÿééÿíëÿøäèðèð. Ñöðìÿ ãàïóíäàí ìÿíè-áèõàíóìàíè êèì ñàíà 11 . ëÿáè ãþí÷ÿ. ìþâãåéèíè. Áó øåèðëÿðäÿ òÿðÿííöì åäèëÿí èíñàí ðåàë îëìàãëà áÿðàáÿð. äöøöíúÿëÿðèíèí òÿúÿññöìö èäè. õÿòè Õûçðö ëÿáè Èñà. ÿíÿíÿâè áÿíçÿòìÿëÿðäÿí. ñþçö øèðèí. Éöçö ðÿíýèí. “Ýþé÷ÿêäöð” ðÿäèôëè ãÿçÿëèíäÿ øàèð ñåâýèëèñèíèí ýþçÿëëèéèíäÿí ñþç à÷ìûø îëóð. éàðÿá. Èíñàí ýþçÿëëèéíèí ùèìíè êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèëÿ áèëÿí áó øåðèí ñîíëóüó äà ÷îõ ìàðàãëûäûð: Øàèðèí øåèðëÿðè îíà ýþðÿ öðÿêà÷àí âÿ ýþçÿëäèð êè. èíàíäûðûúû áîéàëàðëà âåðèëìèøäèð êè. Îíëàð ùÿéàòûí áöòöí ýþçÿëëèêëÿðèíè ùÿìèí èíñàíäà òàïûðäûëàð: Øÿêêÿðèí øèðèíëèüèâö áàäÿíèí êåéôèééÿòè. Äèëö úàíû çÿðö ñèìö åâö ìöëêè íåäÿð.

Çèêðö òÿñáåù þçýÿâö íàãóñö çöííàð þçýÿäèð. äèýÿðèíèí ýöëçàð âÿ ÷ÿìÿíäèð. âÿëèéêÿí àøèãè-çàð þçýÿäèð. åùêàìëàðà áèýàíÿ áèð çèéàëû îëìóøäóð. ìöñÿëìàí. “ïàêäàìÿí” øåéõëÿð. ÿêñèíÿ ôÿõð åäèð. ìÿñúèäÿ ìåéë åäÿí ñÿíÿòêàð ãÿëáÿí. Ùÿì äÿ “ýöìðàù” îëìàñûíäàí õÿúàëÿò ÷ÿêìèð. îíäàêû ýöúëö ìÿíÿâè àçàäëûã ìåéëëÿðè áèðäÿí-áèðÿ éàðàíìàìûøäûð. Ýþð êèì íÿ ìöñÿëìàí áîëóáàì àõèðè-êàð. õàëã àíà íÿççàðåýè. Ùöñíöíÿ ìÿí úàí âåðèðìÿí. êîíêðåòäèð. áèð Êóùêÿí Ìÿúíóí èëÿí éåêäèë ðÿôèã Âàäèéè-åøã è÷ðÿ äöøìöø áèð íå÷ÿ ýöìðàùëàð. Çàùèðÿí äèíäàð. Îíóí øåèðëÿðèíÿ ùÿëÿ Ôöçóëè ãÿçÿëëÿðèíÿ ìÿõñóñ äöíéà êÿäÿðè ùàêèì êÿñèëìÿìèøäèð. ýåð÷ÿêëèéÿ áàüëûëûã âàð. òàìàøà ÿùëè îëàíëàðäûð. Áèðèíèí ìåéäàíû õÿëâÿò. Êèøâÿðèíèí àøèã ãÿùðÿìàíû äà òåç-òåç þçöíö Ôÿðùàä âÿ Ìÿúíóíëà ìöãàéèñÿ åäèð. Êèøâÿðèíèí àðçóëàðû ÷îõ âàõò àéäûíäûð. ðÿìçëÿðëÿ éàíàøû ùÿéàòèëèê. Ðöáàèëÿðíèí áèðèíäÿ áóíà èøàðÿ åäÿðÿê øàèð éàçûð: Ùÿð ãþâì èëÿ ãûëäûì áó úàùàí ìöëêöí ñåéð. Ëåéê ÿýÿð áîëñà ìöéÿññÿð. Áèð ìèõ êÿáàáö áèð áöòè-ñèì çÿüÿí. ñåâèíèð. Ýÿù ìàíåè-øÿð áîëäóìö ýÿù ìàíåè-õåéð. ãöðáÿòäÿ éàøàéàí ñÿíÿòêàð òÿäðèúÿí ùóìàíèñò áèð çèéàëû êèìè éåòèøìèøäèð. Áèð ìÿíÿì. Àøèãèí ìÿíÿâè àëÿìèíÿ éàä îëàí àäàìëàð áó øåèðäÿ àéäûí ýþñòÿðèëìèøäèð. Áàäÿ è÷ìÿê éàð èëÿí õÿëâÿòäÿ õîøäóð. Ìÿí ìþ’òÿêèôè-ìÿñúèäö äèë ñàêèíè äåéð. îíóí ýþçÿëëèêëÿðèíäÿí çþâã àëñûí. Áóíëàð çèêð âÿ òÿñáåùëÿ êèôàéÿòëÿíÿí ãàíóí ãóðóëàðûäûð.Áóëóíóð àøèã. 12 . Èíñàíûí äöíéàéà áèð äÿôÿ ýÿëäèéèíè àéäûí äÿðê åäÿí ñÿíÿòêàð ÷àëûøûð êè. Þçöíö äÿ îíëàðëà áèðëèêäÿ åøã âàäèñèíèí “ýöìðàùëàðû” àäëàíäûðûð. ðóùÿí “ñàêèíè-äåéð”ÿ ÷åâðèëìèø. Áó àäàìëàð àäëàðûíäàí ýþðöíäöéö êèìè ìÿíÿâè àçàäëûã ñèìâîëó êèìè èøëÿíÿí íàãóñ âÿ çöííàðäàí ãîðõàíëàðäûð. ýÿøòè-ýöëçàð þçýÿäèð. Áèð ñàãèâö áèð ñöðàùèâö ñÿùíè-÷ÿìÿí. Åâ õÿéàëû þçýÿâö ñþâäàéè-áàçàð þçýÿäèð. Áöòïÿðñòè ãûíàìà. èíñàí êèìè éàøàñûí. Øàèðèí øåèðëÿðèíäÿ áÿäèè ôÿëñÿôè öìóìèëÿøäèðìÿëÿðëÿ. àçàä äöøöíÿí. Áóíëàð úàíà ãûéìàéàí çàùèäëÿð. Êèøâÿðèíèí ùÿéàò âÿ èíñàí ùàããûíäàêû äöøöíúÿëÿðè. Êèøâÿðèíèí øåèðëÿðèíäÿ ýöúëö ùÿéàò åøãè äóéóëóð. Êèøâÿðè. åé ïàêäàìÿí øåéõ êèì. àììà úàíÿ ãûéìàç âÿãòè-êàð. Þçýÿäèð ÿùëè-òÿìàøàâö õèðèäàð þçýÿäèð. Àøèãÿì äåð çàùèä. Áèð ÷îõ þëêÿëÿðÿ ñÿôÿð åäÿí.

Êèøâÿðèíèí øåèðëÿðè ñÿíÿòêàðëûã áàõûìûíäàí äà êàìèëäèð.Áèð ìöòðèáö áèð êèòàáö áèð øàëè-êöùÿí. îíó ìÿíàëû êå÷èðìÿéÿ ÷àëûøìàëûäûð. Åéíè ùÿéàòà ÷àüûðûø ðóùóíó àøàüûäàêû ðöáàèäÿ äÿ ýþðìÿê ìöìêöíäöð. òÿêðèðëÿð. ñöðàùè. áèð ýöìöø áóõàãëû ýþçÿë. ÷àòûëìàñû ìöìêöí àðçóëàðäûð. ôèêðèí. ùèññèí äàùà òÿáèè. Áó ïîåçèéàäà èíñàíëûã. Ùèúðàí ýåúÿñè ýåú-òåç âöñàë ñöáùö èëÿ ÿâÿç îëóíàúàãäûð. èúòèìàè. áÿëè. èãòèñàäè ñàùÿäÿ ãàçàíäûüû ìöâÿôôÿãèééÿòëÿðäÿí äîüàí íèêáèíëèê. êþùíÿ øàë. Áàäÿ è÷ÿëè. ìóñèãèëè ðåàë áèð ùÿéàòà ÷àüûðûøäûð. Øàèðèí ÿñàñ ìÿãñÿäè èíñàíû ùÿéàòà. Èíñàí ùÿéàòûí ìÿíàñûíû àíëàìàëû. Øÿðã øåèðèíèí ïîåòèêàñûíà éàõûíäàí áÿëÿä îëàí ñÿíÿòêàð ÿñÿðëÿðèíè ÿëâàí áîéàëàðëà áÿçÿéèð. Êèøâÿðèíèí ïîåçèéàñû ôîðìàúà ðÿýàðÿíý. ñóàëëàð âÿ áàøãà áÿäèè âàñèòÿëÿð òàïûð. ìöÿëëèô äèíèí àõèðÿò âÿäëÿðèíÿ åòèðàçûíû áèëäèðìèøäèð. Ùÿð åíèøÿ áèð éîõóøäóð. þìðö ìÿíàëû êå÷èðìÿéÿ ÷àüûðìàãäûð. Êèøâÿðè Õ ÿñðèí ÿí ýþðêÿìëè ñÿíÿòêàðëàðûíäàí áèðè îëìàãëà áÿðàáÿð ÿäÿáèééàòûìûçûí ñîíðàêû èíêèøàôûíà äà ìöÿééÿí ãÿäÿð òÿñèð ýþñòÿðìèøäèð. ùÿéàòûí ýþçÿëëèêëÿðèíäÿí çþâã àëìàüà. Êèøâÿðèéÿ ýþðÿ ãÿìëÿð þçö äÿ êå÷èúèäèð. ýþçÿëëè. íàêàìëûãäàí øèêàéÿòëÿíÿí øàèð ùÿéàòäàí çþâã àëìàüû. ÷ÿìÿí. ùÿð ìþâçó. ýþçÿëëèê. Ñÿí èøâÿâö íàç åëèâö ìÿí ÿùëè-íèéàç. Ðöáàèíèí ÿñàñ ïàôîñó. ùÿð éîõóøóí áèð åíèøè âàðäûð. Áèç áóëìàéàñû ÷îõ îëàñóäóð üûøö éàç. ìÿçìóíúà äÿðèí áèð ïîåçèéàäûð. Ëàêèí áó êîíêðåò àðçóëàð þçö äÿ äàùà ìöùöì àðçóëàð ö÷öí áÿùàíÿäèð. ñåâèíìÿéè. Áóíóíëà äà. êèòàá. áèð øèø êàáàá. ùÿì äÿ ôåîäàë èäàðÿ öñóëóíóí íÿòèúÿñè îëàðàã ìåéäàíà ÷ûõàí íþãñàíëàð èôàäÿ îëóíìóøäóð. Ñàãè. ùóìàíèçì òÿðÿííöì îëóíìóøäóð. ýöúëö èôàäÿñèíÿ õèäìÿò åäèð. Øàìè-ùèúðàí ñîíðàñû ñöáùè-âöñàë èðöð. ìÿíö ñÿí áîëüàëû Ìàùìóäö ßéàç. Îíäà ñÿíÿòêàðëûã ÿñàñ ìÿãñÿä îëìàéûá. ßëéàð Ñÿôÿðëè 13 . Óüóðñóçëóãäàí. Áóðäà äà çàùèðè íÿôñè þëäöðìÿê ÷àüûðûøëàðûíà åòèðàç èôàäÿ îëóíìóøäóð. áèð ìöòðöá. åéø åäÿëè âÿñë èëÿ êèì. úèíàñëàð. ùÿð ôèêèð ö÷öí éåíè-éåíè áÿíçÿòìÿëÿð. Îíóí øåèðëÿðèíäÿ Õ ÿñðèí èêèíúè éàðûñûíäà Àçÿðïáàéúàí õàëãûíûí ñèéàñè. áàüðóìà áû÷àã óðÿñÿí! Áóðäàêû àðçóëàð ùÿéàòè îëäóüó ãÿäÿð äÿ ýþçÿëäèð. ùÿð éîõóøà áèð åíèø. Àðòóã äèëÿéÿì. Úàíà. øàäëàíìàüû ùÿð øåéäÿí öñòöí òóòóð. ×öíêè ùÿð åíèøèí áèð éîõóøó.

Àðèçèí áàüû ñó è÷ÿð ÷åøìåéè-õóðøèääÿí Äåìÿ àðèç êèì. 14 . äåìÿ ùÿã áèð ïàðÿ úàí âåðìèø ñàíà. éàüàí äîëóäóð ùÿð áàùàð ÿôëàêäÿí Êèì. úàéè-èãàìÿòäöð ìàíà. ñÿíýè-ìÿëàìÿòäöð ìàíà. Ðèøòåéè-úàí áèðëÿ ïåéâÿíäè-ìèéàí âåðìèø ñàíà. ×åøìåéè-ùåéâàí äåéèá. Ýþçëÿðöí äþâðèíäÿ. Ñàíìà êèì. øÿêëè-äÿùàí âåðìèø ñàíà. åé Êèøâÿðè. Äèøëÿéèá àüçûìäà ÿíýöøòè-íÿäàìÿòäöð ìàíà.*** ×öí úÿìàëûí ïÿðòþâè-ñöáùè-êÿðàìÿòäöð ìàíà. áåùèøòè-úàâèäàí âåðìèø ñàíà. Áèð íÿôÿñ êèì. Àäû áÿäíàì åéëÿéÿí ðèíäö ñÿëàìÿòäöð ìàíà. Ñÿíäÿí àéðó êèì. çÿâàëè áóëìàñûí Ýóøåéè-ìåéõàíÿ êèì. Ãûëäû ãóðáàí êèðïèýöí íàâÿêëÿðèëÿí êþíëöìö. ýþðìÿçÿì øàìè-ãèéàìÿòäöð ìàíà. Êàðèýàùè-àôÿðèíèø è÷ðÿ ýóéà äÿñòè-ñöí. çÿìàíÿ éàüäûðûá. Ìÿí ìÿëàìÿò êóéèíèí îâáàøèéÿì. äèðè ãàëäûì àíóí÷öí äÿìáÿäÿì. éàðÿá êèì. *** Åé ïÿðèëÿá. Îë êè ÷àòìàãàøèäÿí èêè êÿìàí âåðìèø ñàíà.

Íÿ õîøàì. áèð íèøàíè-èñòèìàëÿòäöð ìàíà. éàðè-âÿôàäàðàì ñàíà. Êèøâÿðèíè ãûëìà íþâìèä. Ãûë òÿðÿùùöì áèð íÿçÿð êèì. êóéè-ÿäÿì ñàðû ùÿâàëÿòäèð ìàíà. Ìÿí ÷ö ãèñìÿò ýöíèäÿí áÿðëö ýèðèôòàðÿì ñàíà. Èìäè êèì. úàí èëÿí éàðÿì ñàíà. áó åéíè-ÿäàëÿòäéð ìàíà. úàíûìû êèì. òèüè ÷ÿê þëäöð ìÿíè. Åøãäÿí êå÷ äåð ìàíà èäðàêñûç çàùèä. Ùÿã ðèçàñû÷öí êè. Éàð ýþíäÿðìèø áèòèê êèì. Éóñèôèí ýÿð÷è õèðèäàðû ÷îõ èðöð ùöñí èëÿ. áèëìÿì íÿ ùàëÿòäèð ìàíà. Íÿãäè-úàí áèðëÿ ìÿíè-áèäèë õèðèäàðàì ñàíà. Áèâÿôàëûã ãûëìà êèì. àøèãè-çàðÿì ñàíà. *** Àëìà. úàíà. íÿ íàõîøàì. Êèøâÿðèíè þëäöðöí. âÿëè Áèëìÿç àíû êèì. *** Ñÿíäÿí àéðó éöç üÿìö äÿðäö ìÿëàìÿòäèð ìàíà.Îë êèì àõûòäû ýþçèíäÿí ÿðüÿâàíè éàøëàð. Ìéëêè-ùÿñòè è÷ðÿ íÿ ùàñèë ìàíà áàçàðè-ýÿðì. åé ýþçÿëëÿð øàùè êèì. Õîøäèëÿì êèì. Ãèñìÿòèì ÿíäóùö üÿì áîëäèñÿ ñÿíäÿí éîõ ÿúÿá. ×îõäàí îë áè÷àðÿ öììèäèëÿ úàí âåðìèø ñàíà. Êå÷äè þìðöì íàëÿâö çàðè áèëÿ ñÿíäÿí èðàã. Òöððåéè-øöìøàäö ðÿíýè-ÿðüÿâàí âåðìèø ñàíà. 15 . Ùèúðèìÿ ãàòëàí äåéèíúÿ. áó áèð åéáè-úÿùàëÿäòð ìàíà.

úàíà. äèðèüà êèì. ýþçëÿðèìäÿ õàð îëóá. Íèùàëè ãàìÿòöí. ÿúÿë éàíûìäàí àéðûëìàç ìàíà ãÿìõàð îëóá. ëÿðçàí áîëìàñóí éàðÿá. Ñàíúûëóð êèïðèêëÿðè êþíëöìÿ ñîðñàì ëÿ’ëèíè. ßúÿë äåð êèì. õÿñòÿõàòèð Êèøâÿðè. Áàõà ãàëìûø åøèýèíäÿ ñóðÿòè-äèâàð îëóá. *** Ìÿëàëÿò éåëèíäÿí çöëôèí ïÿðèøàí áîëìàñóí éàðÿá. Ãàëìûøàì ìÿí éàðñûç. *** Âàé êèì. úàíà. ßýÿð úàí âåðìÿñÿì. ßýÿð áèëñÿì êè. Áîëìàäû âÿù êèì.*** Äöøìöøÿì áèð øàëÿ ñÿíñèç íàòÿâàíö çàð îëóá Êèì. Ùÿñðÿòà. Ýþçöí áèìàð èìèø. ìàíà áèð õàðñûç õóðìà íÿñèá. ãóðáàí ãûëàì éàðÿ. îëìàç ìàíà îë ëÿ’ëè-ðóùÿôçà íÿñèá. äÿðäà. Ëÿáëÿðèíèí øÿðáÿòèíäÿí áèíÿñèáÿì. åé ñÿðâ. íåéëÿäèì áó ãàí îëàñû êþíëöìÿ Êèì. ýÿðÿê áèìàðÿ ãóðáàíè. Ñóðÿòèí òà ýþðäö. éà íÿñèá. áó áÿõòè-òèðÿäÿí. Çÿùè äþâëÿò ÿýÿð ãûëñà ïÿøèìàí áîëìàñóí éàðÿá. åé Êèøâÿðè. Ñÿðâö ýöë ùÿð áèðè àéðó. éàð þçýÿëÿðíÿí éàð îëóá. ãà÷àð ùÿð éàí ìÿíè-áè÷àðÿäÿí áèçàð îëóá. úàíà. Ëÿáèíÿ åùòèéàú àáè-ùåéâàí áîëìàñóí éàðÿá. 16 . Àíà ìÿí íàòÿâàíäàí þçýÿ ãóðáàí áîëìàñóí éàðÿá. Áèëìÿçÿì êèì. Ãÿääö éöçöíäÿí èðàü áàüè-áåùèøòè íåéëÿðÿì. úàí âåðñÿì ñàíà ñàüëûã èðöð ìöìêèí. ìàíà úàí áîëìàñóí éàðÿá. ñÿíè. Úÿìàëûí áàüûíà áàäè-ìöõàëèô äÿýìÿñöí ùÿðýèç.

Áîëìóøàì ðöñâàéëûü. *** Õÿñòÿ úàíûì ÷ÿêäè àù. Ýóøÿøè-áèôàéèäÿ íè÷öíäöðöð. âàð úàíû êèì. ñÿíäÿí ìÿíÿ ðöñâà íÿñèá. îõ ÷ûõàðóá ñÿëáäÿí úåéðàí ýþðöá. ñóëòàíèäÿí åùñàí ýþðöá. ÷ûüûðüàé íàýÿùàí éèëàí ýþðöá. *** Åøèýèíäÿ äöøìèøÿì ùÿð ýåúÿ äàøÿ éàñòàíûá. Êèøâÿðè ãà÷ìàç üÿìèíäÿí íåúÿ êèì. åé Êèøâÿðè. Êàôèðÿ ÷öí áîëìàç èðöð úÿííÿòöë-ìÿâà íÿñèá. Ýþçëÿðèì ãàíûí ýþðöá ãà÷äû ãàðà éöçëö ðÿãèá. Ñåéä áîëäóì àùóéè-÷åøìèíÿâö áó òöðôÿ êèì. Áèøö êÿì ÷öí ùè÷ êèìÿ áîëìàç íÿñèá. ÿúÿá ýÿð ãà÷ñà ùèíäó ãàí ýþðöá. Áðÿùìÿí êöôðèí óíóòäó ëÿççÿòè-èìàí ýþðöá. Âåðìÿ êþíëöí áèð ïÿðèðó øèâÿñèíÿ àëäàíûá.. Óéõóäà éèëàí ýþðöá ìÿí ëÿùçÿ-ëÿùçÿ ñÿêñÿíèá. úàíà. Òèôëéàíëûã êèì. Êèøâÿðè. åé ùóðè. 17 . Ëÿáëÿðèí þïýÿú ÿëèìäÿí ýåòäè îë çöëôö-ñèéàù. Ýåúÿëÿð çöëôèí õÿéàëûíäà ìÿíè-àøöôòÿùàë. îë íÿðýèñè-ôÿòòàí ýþðöá. Éàð áèð îëóð úÿùàíäà. Éöç ÷åâèðìÿç ëÿøýÿðè. ðÿãèá íè÷öí ýèðèð. èëëà íÿñèá. Ñåéäè-ðàüèá þëìÿýÿ ñÿééàä àíäàí ìóúòÿíèá. Ýþçëÿðèì ýèðéàíö êþêñöì éàðÿâö áàýðûì éàíûá. àøèã èñÿí. Àâ÷û òÿê êèì. Àðòóü-ÿñêöê áîëäóëàð ñÿíäÿí íÿñèá ÿùëè-âÿôà.Ýöëøÿíè-êóéóíüà. Éîõäóðóð. Ùÿëãÿéè-çöëôèíè ýþðýÿú êþíëöìöí ÿôüàíûäóð..

áó áÿäõóëàð áèëÿ. éàçûáäûð õàìÿéè-ãöäðÿò Úÿìàëóí ñÿôùÿñèíäÿ êèì. Ýþçè éàäè áèëÿ úàíà. ùÿì ìèííÿò. åé êþíöë. Áîëóðñàí. âÿëè Áèð õóðàìàí ñÿðâö ýöëðöõñàðû ñåâäèì àãèáÿò. Áó úàíû ìÿíäÿí àëýèë êèì. ãîé ðÿñìè-òÿãëèäè Êè. Áó úàùàí áàüûíäà êþï õàðè-úÿôà ÷ÿêäèì. ëåéêèí âèñàëûíäàí òÿìÿë éöçìÿç. ×ö äöøäöì éàðäÿí àéðó. àíûí óñòàäèíÿ ðÿùìÿò. àíà àëè ýÿðÿê ùèììÿò. Ãûëûá ìÿí íÿçð êèì. Êèøè ýÿð øàùö ýÿð äÿðâèø. èðöð ùÿì ìóçäö. ëåéêèí Éÿ’ãèí ãûëäûì ìÿí èìäè êèì. Äöøöáäöð êóùö ñÿùðàéà. ÿììà Òàíðûíûí òÿãäèðèäÿí. Ìóíúà ýÿçäöì. Ëÿáèí äþâðèíäÿ ýÿð áèð ýöí õóäà âåðñÿ ìàíà äþâëÿò. ñÿíÿ õîøëóã âåðöð çÿùìÿò. áèð íàìåùðèáàí äèëäàðû ñåâäèì àãèáÿò. éàïàì ñÿáèë ìåéõàíÿëÿð ùÿð éàí. ùÿìäÿì. áèð âÿôàñûç éàðû ñåâäèì àãèáÿò. åé ÿúÿë. éåíÿ éöçè ãàðà êþíëöì. 18 . Ðÿùè-òÿùãèãèíè òóò. êåéèêëÿðëÿí òóòóá öëôÿò.*** Âÿù êè. Õóáëàð ÷îõ ýþðäöì. ìÿí ùÿì áó áèéàáàíäà éöýöðäöì áèð íå÷ÿ ìöääÿò. *** Ëÿáèí øàýèðäèäöð õàëûí. êÿðÿì ãûë. Ýÿäàäöð Êèøâÿðè. Îë ñÿáÿáäÿí ÷öí ñÿìÿíäÿð íàðû ñåâäèì àãèáÿò. Ðÿùìñèç áèð êàôèðè-õóíõàðû ñåâäèì àãèáÿò. Ùÿñðÿòèíäÿí îäà éàíäóüû è÷öí ãóë Êèøâÿðè. çöííàðû ñåâäèì àãèáÿò. Òÿðê åäèá òÿñáèùèâö. áàðû. Áèð ïÿðèíèí ñà÷û ñåâäàñû äöøöáäöð áàøûìà. çàùèäà.

øöêð êèì. *** Éöçöí ñöáùè-êÿðàìÿòäöð. ýÿíúäöð. bèð ÿùëè-ñÿëàù èðäèì ëÿáèí éàäè áèëÿ. Ìóíúà ëàôè-ÿãëö äàíûø êèì. óðàðäûì àù êèì. Àíúÿ ýöëäöí ìÿí ôÿãèðè-íàòÿâàí ÿùâàëèíÿ Êèì. Äÿðáÿäÿð ñàëûá ìÿíè àâàðÿ ãûëäûí àãèáÿò. Ðàçè ïöíùàíû àíóí àøêàðÿ ãûëäûí àãèáÿò. ìÿí áè÷àðÿíè áè÷àðÿ ãûëäûí àãèáÿò. Áèñÿðö ñàìàíëàðà ùÿìõàíÿ áîëäóì àãèáÿò. Áèð ýèðàìè ýþâùÿðè-éåêäàíÿ áîëäóì àãèáÿò. Øöêð êèì. Ýÿð÷è þëäöðäöí ìÿíè-áèìàðèíè ùÿñðÿò áèëÿ. Äàíÿ-äàíÿ ÿøê ñà÷äûì ýþçëÿðèìäÿí. Ìÿí êè. òàáóòóìà íÿççàðÿ ãûëäûí àãèáÿò. Ñà÷ûí øàìè-ãèéàìÿòäöð. ãèéàìÿò. Ñÿðè-ÿíýöøò íÿäàìÿòäöð. íÿäàìÿò.*** Âÿù êè. ×àê ãûëäûí Êèøâÿðèíèí êþíëèíè òèüè-ùèúð èëÿ. Áèð ïÿðèðöõñàð è÷öí äèâàíÿ áîëäóì àãèáÿò. *** Âÿù êè. Áó êèì. Ýöë êèìè ïèðàùÿíèìè ïàðÿ ãûëäûí àãèáÿò. Êèøâÿðèíöí êþíëèíè òàïäóì õèéàëûí ìÿñêÿíè. Ùàñèëèí êèì. 19 . ðöñâàëûã áèëÿ ÿôñàíÿ áîëäóì àãèáÿò. íÿñèáèì ýèðéåéè-ùÿìâàðÿ ãûëäûí àãèáÿò. âèðàíÿ áîëäóì àãèáÿò. êÿðàìÿò. àüçûìäà ãàëìûø ùÿñðÿòèíäÿí. Ìÿñòö áèõóä ñàêèíè-ìåéõàíÿ áîëäóì àãèáÿò. Ãþí÷ÿ òÿê àüçûì äîëó õóíàáè-ùÿñðÿò åéëÿéèá.

Ñàíà ãóë Êèøâÿðè òà àøèã îëäó. àøöôòÿ êàêèë. Ñÿðõîøàí áåëè à÷óã. Åéá èìÿñ ñîðìàã ýÿëèø ùàíäàíäóð. Óø àíäàã êèì. Áÿðöñâàéè-ìÿëàìÿòäöð. èãàìÿò. 20 . Äèëè áöëáöë. Ùöñí áöðúöíäÿ äîüóá ìàùè-ôÿëÿêñèìà. åé ìèðçà. éèýèò. Õÿòòè ñÿáçÿ. Íîëàñû ãóë Êèøâÿðèíèí ùàëû ñÿí áÿäìåùð èëÿí. éà ïÿðè. *** Ñÿëàìÿò ÿùëèíè õóíõàðÿ ÷åøìèí íàýÿùàí ýþðýÿú. ýþçëÿðè øÿùëà. éèýèò. éèýèò. åé ñÿðâ áîéëó Êè. âåðöð úàí òèëáÿ èò àáè-ðÿâàí ýþðýÿú.Éàüàí ñÿí éàð è÷öí ÿýéàð ÿëèíäÿí Ìàíà ñÿíýè-ìÿëàìÿòäöð. Ýþçöìäÿ ãûë âÿòÿí. õàëû ôèëôèë. Ñà÷óí ôèêðèäöðöð êþíëöìäÿ. éöçè ëàëÿ. Èðöð õþøáÿõò îíóí òÿê êèì. éèýèò. éîõ òÿñêèíè àíóí÷öí Íåúÿ óéñóí áèð àâ ãîéíóíäà òóëüàíìûø éèëàí ýþðýÿú. éèýèò. éà ùóðè. ìÿñò íàç. *** Åé ÷ÿêèá øàõè-ñÿíóáÿð òÿê ãÿäö áàëà. ùÿðàìè êàðèâàí ýþðýÿú. áÿíè àäÿìäÿ áîëìàñ ñÿí òÿêè ðÿ’íà. áîéó ñÿðâ. Îë ãÿðèá ïèðö ñÿí áèð øóõè-áèïÿðâà. éèýèò. ìÿëàìÿò. çöëôè ñöíáöë. éèýèò. Õóðàìàí ãÿääèíè ýþðýÿú ìÿíè-äèâàíÿ úàí âåðäèì. ìÿëàìÿò. Àðèçöí ôèðäîâñ áàüûíäà ýöëè ðÿ’íà. Ýöëøÿíè-úÿííÿòäÿ áèòêÿí íàç èëÿ íàçèê íèùàë. õîø úàéè-èãàìÿòäöð. éà íÿõëè-áåùèøò Êèì. Ñÿí ìÿëÿêñÿí.

*** Òöðêèíèí êèì. Àíóí òÿê êèì. òèôëèí ìåéè ÷îõðàãäóð âÿðÿãè-çÿðôèøàí ýþðýÿú. àíäàí ãîïàðìà. Ãàíëó êþíëöì áèð ýöëè-ðÿ’íàéÿ àøèãäöð. ìÿñò îëóá ùÿð ýóøÿ ãàí ãûëìàãäàäóð. Ìöùÿããÿð áàüû óíóòäó áåùèøòè-úàâèäàí ýþðýÿú. ýþðñÿì. Ôÿëÿê åéâàíûíà ùÿð éàí äöøÿð îä êþíëöì àùèíäÿí. Ñÿðè-êóéèíäÿ àíìàç Êèøâÿðè ôèðäîâñè-ýöëçàðè. Âÿôàëó éàð ùÿì õîøäóð.Áÿçÿòìèø çÿðâÿðÿã áèðëÿ éöçö òÿðê àçäóðäó êþíëöìíè Êè. Ñàðû äîí è÷ðÿ òà ýþðñÿíè ëàëÿì òÿùÿééöðäÿí Êè. íåéëÿäèì îë áèâÿôà ùÿããèíÿ êèì. åé ñÿùÿð éåëè. ãÿñäè úàíè-íàòÿâàí ãûëìàãäàäóð. åé çàùèä. íÿ õîøëóü ðóçèýàðèìäÿí. Ñÿðè-êóéèíäÿ áó õàêè òÿíè-çàðèì üóáàð îëüàú. ãÿñäè-êàðèâàí ãûëìàãäàäóð. Îë ùÿðàìè òÿê êè. Ãàøëàðûí éàéûíû äàðòàð õÿñòÿ úàíëàíè ýþðöá. ÷ûõìàç öíè áöëáöëíèí ýöëöñòàíè õÿçàí ýþðýÿú. ôÿüàíäàí ðóéè-éàð îëüàú Êè áöëáöëíèí ôÿüàíäàí èõòèéàðû éîõ áàùàð îëüàú. âÿëè Üþí÷ÿ òÿê ãàíäóð áó äÿðä åëäÿí íèùàí ãûëìàãäàäóð. Áèëìÿçÿì êèì. þïÿðëÿð õÿëã ñóëòàíäàí íèøàí ýþðýÿú. Íåúÿ éàõøûëûã ãûëóðìÿí ãÿñäè-úàí ãûëìàãäàäóð. *** Ìÿíè ìÿí åòìÿ. Ãîéìàýèë êèì. Íÿ éàðûìäàí âÿôà ýþðäöì. Âÿñèééÿòèí áó êèì. Éûõàð òóôàí ñÿëàìÿò åâèíè ÷åøì ÿøêèáàð îëüàú. úÿôàéè-ðóçèýàð îëüàú. 21 . Íèøàíè-õàêè-ïàéèíè þïÿðìÿí õàíäà êèì.

*** Îë òöðêè-ïÿðèâÿø êè. Ñÿíñèç íÿôÿñè-êþíëöìÿ éîõ ðàùÿòö àðàì. Áèð ñþç áèëÿ éöç ìöðäÿéÿ úàí âåðäè äîäàüûí. Äîëó-äîëó áèâÿôàëûü úàìè êèì. Ìÿí ñåâäöýöì îë ñÿáçõÿò.Ýÿð ñÿáà ãûëäû ïÿðèøàí çöëôèíè ãàéûðìà êèì. ßíáÿðè-òÿðäÿí éöçöíÿ ñàéÿáàí ãûëìàãäàäóð. ×öí ýåäèð òÿíäÿí êþíöë ÿôüàí ãûëóðñà ãûëìà åéá Êèì. àë ãÿáàäóð. Òà õàíè-Íÿâàèäÿí àëóð ÷àøíèéè-øå’ð. Áèëìÿí íèéÿ áó ãàí îëà ñèíÿ. Õàíöìàí ôèêðèíäÿäöðëÿð ðóçö øÿá õÿëãè-úÿùàí. Ãóë Êèøâÿðè öøøàãàðà áèð ÿùëè-íÿâàäûð. ëàëÿðöõ. Õÿòòè Õûçðö ëÿ’ëè-ëÿáè ÷åøìåéè-ùåéâàí. Àäèë øÿùèäÿí çöëìö òÿ’ÿääè íÿ ðÿâàäóð. Ìåùðàáè-ãàøû áèëÿ ýþçö ãèáëÿíöìàäóð. ýþçö åéíè-áÿëàäóð. 22 . íóø åòäèëÿð. âÿëè áàüðû ãàðàäóð. âÿëè äàðè-øèôàäóð. Áèçäÿí àéðó áÿçìè-èøðÿò è÷ðÿ áîëñóí íóøè-úàí. ÿììà. íÿ áÿëàäóð. Ìÿí áÿíäÿíè ìÿùðóì ãûëûá ñÿí åøèýèíäÿí. Àüçûíúÿ ÿýÿð âàð. áèçè éåêáàðÿ õàòèðäÿí ôÿðàìóø åòäèëÿð. *** Äóñòëàð ýóéà êè. Çöëôè ïÿðè-òàâóñ. ÿçèç ìåùìàíû åâäÿí îë ðÿâàí ãûëìàãäàäóð. äöøìÿí ñþçèíè ýóø åòäèëÿð Êèì. Êèøâÿðèéè-õÿñòÿ òÿðêè-õàíöìàí ãûëìàãäàäóð. Òÿáðèçäÿ ÷îõ ñÿðâãÿäö.

*** Ýåòäèëÿð ÿùáàáö ìÿí ìèñêèíè ýèðéàí ãûëäûëàð. Ìÿðäöìè-÷åøìöì àíà øÿíýÿðôè-öíâàí ãûëäûëàð. Ìåùðèáàíëûü ñöòö áèðëÿ àíû õàìóø åòäèëÿð. Õàíÿéè-ñÿáðö ãÿðàðèìíè êè. *** Äÿìè-ðöùóë ãöäñ úàíà. ëåéê Áèð íå÷ÿ áÿäìåùðëÿð àíû ïÿøèìàí ãûëäûëàð. Ñöò ÿìÿðêÿí àüëàð èðäè õÿñòÿ Ìÿúíóí Ëåéëè äåá. äåðëÿð çÿìèðè-õîðäåäàíûíäóð. éöç ìåùíÿòè-úàí êÿíäèí àñàí ãûëäûëàð. êþíöëëÿð àøèéàíûíäóð. ÿùëè ãåéá Õÿëãäÿí îë ÷åøìÿéè-ùåéâàíè ïöíùàí ãûëäûëàð. Ìöìêöí èðìÿñ äàõû ñóðÿò áàüëàéà ìÿ’ìóðÿëèê. Ùèäàéÿò øÿì’è êèì. Øöêð êèì. Ìàéèë èðäè êþíëè îë øóõóí âÿôàâö ìåùðÿ. Êèøâÿðèíè íþâìöñÿëìàí ãûëäûëàð. Òà äÿìè ñöáùè-ãèéàìÿò àíû ìÿäùóø åòäèëÿð. âèðàí ãûëäûëàð. ëÿáè-øÿêêÿðôÿøàíûíäóð. 23 . ×ö ìÿãáóëè-òÿáàéå’ñÿí ìÿùÿááÿò ÿùëèäÿí ãà÷ìà Êè ñÿí ìöðüè-áåùèøòèñÿí.Ñöðìÿ íàç èëÿ ÷åøìèííè ÷ö ãûëäûëàð ñèéàù. Áó ãàðà áÿõòöìíè ùÿì îë ýöí ñèéÿùïóø åòäèëÿð. Òþêòèëÿð ãóë Êèøâÿðèíèí êà’ñèíÿ áèð úöðÿ êèì. Çèíäÿýàíè ýÿð÷è äöøâàð åòäèëÿð ìÿí õÿñòÿéÿ. Ýþçëÿðè ãàíûíäàí îëäó ïàéè òà ñÿð ñöðõïóø. Ñàíÿ êèì. Àòÿøè-ùÿñðÿò áèëÿ áàüðûìû áöðéàí ãûëäûëàð. Éåòìÿäè ùå÷ êèì äÿùàíûí ñèððèíÿ êèì. Ýþç ãàðàñûí áèðëÿ éàçäûì éàðÿ øÿðùè-èøòèéàã.

Ýþð ñàðìàøóüè íåúÿ áó íÿõëè ãóðóäóáäóð. Èøèì äóðìóéà ðóçö øÿá ÷ûõàëû ñÿí êÿíàðûìäàí. øóõ îë. Ñÿð òà ãÿäÿìèì áàñäû õÿéàëè-ñÿðè-çöëôè. áèéàðëûã ìöøêöëäöðöð. Úèýÿðõóí Êèøâÿðèäÿí êèì.Ýÿë åé ýöëäÿñòåéè-áàüè-úÿâàíè ÷ÿêìÿýèë äàìÿí. íÿ áÿëà. *** Áèçäÿí ñàðû îë ìàù êþíöëíè ñàâóäóáäóð. Éàðÿá. áèçàðëûã ìöøêöëäöðöð. Áó ïèðè-õÿñòÿäÿí êèì. *** Éàðñûç ãàëäûì éåíÿ. Òà ùÿçðÿòèíÿ øóìè-ðÿãèáè éàäóðóáäóð. Üÿì èìÿñ àçàðëûã. ôÿãèðö íàòÿâàíûíäóð. ñàíà éàðäóð. íÿ ÿúàéèá éàðàäûáäóð. Üÿðèáö áèêÿñëèêö áèìàðëûã ìöøêöëäöðöð. Ýöë ïèðÿùÿíèíäÿí ÿñÿðè çàùèð îëóáäóð. Îë ýþçè áèìàðäÿí àéðó üÿðèáö õÿñòÿìÿí. éóäóáäóð. Ùÿð íåúÿ àçàð ãûëñà éàð éàðûìäóð ùÿìàí. ÿùëè-âÿôàíè óíóäóáäóð. 24 . Ùÿð õóíè-úèýÿð áöëáöëè-ìèñêèí êè. Êóéèíäÿí èðàü äöøäöëÿð ÿùáàáè-âÿôàäàð. Äåðëÿð êè. åé Êèøâÿðè. áèð-èêè äÿì ìèùìàíûíäóð. Åéëÿ äÿýöë àõû. Áèÿíèñö ìóíèñö üÿìõàðëûã ìöøêöëäöðöð. Òÿâàíàíè ãÿíèìÿò áèë èíàéÿò ãûëìàýèë ÿñêöê. Ìÿíè ìó òÿê çÿèô åòêÿí ñÿíöí ìóéè-ìÿéàíûíäóð.

éàðÿá. Òàíðû âåðöáäöð. Áó âèðàí äöíéàäÿ ùÿð êèì êè. ñþçè øèðèí. Ñàêèíè-ìåéõàíÿâö ùóøéàðëûã ìöøêöëäöðöð. Ñÿíöí ýþý÷ÿêëèýèí éàíûíäà îë íà÷àðû ýþý÷ÿêäöð. áàðè ýþý÷ÿêäöð. ëÿáö ýþôòàðè ýþý÷ÿêäöð. Ýÿð÷è àíäàí ìàíà áÿðõóðäàðëûã ìöøêöëäöðöð. Ìàíà äåð õÿëã êèì. Äèëö úàíö çÿðö ñèìö åâö ìöëêè íåäÿð. äåäèì. ÿììà. Ýöíÿø ýþý÷ÿêäöðöð äåðëÿð. *** Ìÿíèì áèð äèëáÿðèì âàð êèì. âàðè ýþý÷ÿêäöð. áÿðõóðäàð îëà. áÿëè ýþý÷ÿêäöðöð. Áó íöêòÿ êè. ýöëè-ðöõñàðè ýþý÷ÿêäöð. ýþçö íÿðýèñ. Äÿùàíû ÷åøìåéè-ùåéâàí. ñþçè äèëêÿøö ÿøàðè ýþý÷ÿêäöð. ñàíà ìÿôùóì îëàñûäóð. *** Úàíûì äÿùÿíöí ôèêðèäÿ ìÿ’äóì îëàñûäóð. 25 . Åé êè. õÿòè Õèçðö ëÿáè Èñà. ãÿäö ðÿôòàðè ýþý÷ÿêäöð. Àíà ùÿð íÿñíÿ êèì. éàðóí ÿúÿá áèìåùðö áÿäõóäóð. äåðñÿí Êèøâÿðè ùóøéàð áîëìàç áèð çàìàí. Ëÿáè-äÿäö õÿòè-ñÿáçèí ñèôàòûí Êèøâÿðè ñþéëÿð. ëÿáè üþí÷ÿ. Ìÿùôóì îëàí àøèãè-äèëõÿñòÿ ëÿáèíäÿí.Áèð íèùàëè-òàçÿíè ñåâäöì êè. Òÿíö ÿíäàìè áÿñ íàçèê. àíûí éàðè ýþý÷ÿêäöð. Þçè áèëöð ÿýÿð áèìåùðö áÿäõó. – Àíûí÷öíäöð êè. Ìÿùøÿð ýöíèäÿ ÿëáÿòòÿ ìÿùðóì îëàñûäóð. Éöçö ðÿíýèí. Ñà÷û ñöíáöë. áåëè èíúÿ.

à÷ûëüàé áàùàð. Äåìÿ êèì. åé äèëáÿðè-ñèìèíöçàð. ùÿð êèì ýþðñÿ äåð. Ãàòëàí íå÷ÿ ýöí îë äàõè ìÿ’ëóì îëàñûäóð. ýåéèáñÿí. *** ßðüÿâàíè äîí áèëÿ. 26 . èãäè-øÿáíÿìäöð ÷ÿìÿíäÿ ùÿð ñÿùÿð äöøìöø Êè. éöçöí èíôè’àëèíäÿí ÷ÿìÿí àüäàð ñÿìÿí äåðëÿð. Éöçèíÿ äöøìèø ãûçûë äîí ÿêñè. Êÿòàí êþíëÿê êè. *** Õÿòòèíè ñÿáçÿ îõóðëàð. Çÿ’ôÿðàíû éöçöì öçðÿ ãûðìûçû äîíóí ýþðöá. ñûíìûø îõëàðûíäàí òóòóáàíÿ àñÿìÿí äåðëÿð. ýåéìèøñÿí. Ãöðñè-ìàùè-÷àðäÿ áîëäè øÿôÿãäÿí àøèêàð.Àüçûíà êèìè âàð. àõàð. Ýþçëÿðèíäÿí ñó äåýöë. êèìè éîõ äåéöðëÿð. Çÿ’ôÿðàíè äîí äÿýöë áó êèì. Òà ñÿíè ýþðäè ãÿáàéè-ñîðõ èëÿí ãóë Êèøâÿðè. åé ïÿðè. ÷åøìèì ãàíûíäàí àíû áîéàòäû ðóçèýàð. Ñÿíäÿí äàõû. ãàíäóð äÿìàäÿì êèì. Éöçöí öçðÿ ãàðà õàëëàð ïÿðèøàí çöëôöí àëòûíäà. ßøêè-ýöëýöíöì øÿãàéèãäöð êèì. À÷óáäóð õÿíúÿðöí êþêñöìäÿ ùÿçéàí äåðëÿð èñòÿðìÿí Êè. Âàð èñÿ äàõû íþãòåéè-ìþâùóì îëàñûäóð. Äèâàíÿ äèëèìíèí ýÿðèøè ýÿð áóäóð àõèð. Ñàíàñàí àøèéàí ãûëìûø îä öñòöíäÿ ñÿìÿíäÿðëÿð. Ñèçèí ýþðýÿú ýþðöíöð ÷åøìèìäÿ àëÿì ëàëÿçàð. àíû áÿðýè-ñÿìÿí äåðëÿð. ìÿíäÿí äàõû ìÿùðóì îëàñûäóð. äåð Êèøâÿðè ñîðìàç ñÿíè. Äöøìÿí êè. åé äîñò. Áèë êè. éöçèíè éàñÿìÿí äåðëÿð.

Êÿí’àíäàí ýÿëöð. Ëÿáëÿðèí ÿòðàôèäÿ êèì. Ùÿðýèç íÿ ñÿëàìè. Ìÿí áÿíäÿéÿ áèð úöð’ÿéè-úàìè íÿ áîëóïòóð. Ãûë þìðè-êÿñè áàäè-ñÿáà áèðëÿ ðÿâàíÿ. êóéè-úàíàíäàí ýÿëöð. áàäÿ è÷ÿðòÿí êÿðÿì åòýèë. Ñàíàñàí ðóùöë-ãöäöñäöð áóéè-úàí àíäàí ýÿëöð. Ýÿð Êèøâÿðèéè-õÿñòÿ þëöð. áàø ÷ûõàðäû õÿòòè ñÿáç. Èêè ÷åøìè-äöðÿôøàíèäöð îë äÿðéàéÿ áÿí äåðëÿð. Ãóðáàíûíà áèð ïèðè-ãóëàìè íÿ áîëóïòóð. Õûçðà áÿíçÿð êèì. Õóíèí úèýÿðè êèì. Ñîðìàçñàí àíû áþéëÿ ðÿâàìû? Íÿ áîëóïòóð. Áàüèáàíèäöð éöçöíäÿ õàëè ìèøêèí. ðþâøÿí åòäè ÷åøìèìè.Íÿ åâäÿ êèì. íÿ áîëóïòóð. Àâàðåéè-åøãöíÿ ïÿéàìè íÿ áîëóïòóð. Üÿìèíäÿí Êèøâÿðèíèí êþíëè áèð äÿðéàéè-ïöðõóíäóð. êÿíàðè-àáè-ùåéâàíäàí ýÿëöð. *** Áåýöøà. Áó íÿñèìè-ñöáùäöð êèì. ñÿí îëóðñàí àíà õÿëãè-úàùàí äåð êèì. àíû ìÿí óðóíäèí éàñÿ ìÿí äåðëÿð. 27 . Éîõñà áóéè-Éóñèôè-Ìèñðè êè. åé ñÿíÿì Êèì. íÿ ïÿéàìè. *** Ùÿð ñÿùÿð áàäè-ñÿáà êèì. ëÿáè-øèðèí áåêÿëàìè íÿ áîëóïòóð. ÿòÿýè äîëäóðóá ýöëäÿí ýöëèñòàíäàí ýÿëöð. ñÿíèí è÷öí âåðÿäöð úàí. Áó áåéòóëëàùäóð. ÷ÿêìÿ ìÿëàëÿò. ßùáàá èëÿ êèì.

Äóòñà éóëäóç ýþý éöçèí õóðøèäè-òàáàí áÿëëöäöð.Õàêè-ïàéèí áèðëÿ èñòÿðìÿí óðóì ýþç ðîçÿíèí Êèì. 28 . Áÿäÿøõàíäàí ýÿëöð. åé ñÿìÿíñèìà. éàíàüóíà äöøÿí òÿðäöð. áèë êèì. Úþâùÿðè äöêêàíèäÿ ëÿ’ëè-Áÿäÿõøàí áÿëëöäöð. ìàíà ùÿð íÿ ýÿëöð. úàíà Êè. ñÿíñÿí àôèòàá. Ìÿíäÿ äàõè äÿ’âèéè-ìåùð âÿôà áîëñà. Ãÿëÿíäÿð Êèøâÿðè êèì. íîëà. åé ñèìèí áÿäÿí. Áàäåéè-ýöëýóí è÷èíäÿ ëÿáëÿðèí ùÿð áèðèñè. *** ×àüûðäûí. Êÿòàí éàýäûã áèëÿ îë òÿðíè. Ëÿáèí îë àáè-ùåéâàíö õÿòèí îë ñÿðâäöð. éà îäà äöøìöø áèð ñÿìÿíäÿðäöð. Úþâùÿðè-ùöñíöí ÷îõ. ëàëÿâÿø éöçöíäÿ ìèøêèí äàíÿéè-õàëèí Ýöëÿ ãîíìóø ÷èáèí. Îë êÿìàíÿáðö ñÿíÿìäèí Êèøâÿðè ùÿð òèðè-üÿì. Íèýàðà. ñóëòàí áÿëëöäöð. Ëÿøêÿðè ýÿð ÷îõ áîëóðñà íîëà. Ýöëè-ðóéóí ýþðöá éóçèíÿ õèúëÿòäÿí ãîíàí òÿðäöð. Êèìäÿ âàð ÷åøìè-òÿðö ÷àêè-ýèðèáàí áÿëëöäöð. áó ÷åøìè ýèðéàíäàí ýÿëöð. Ùöä-ùöäè-ôÿðõÿíäÿ ïåéäöð êèì. äÿðäöð. úóéàéè àíóí Õûçðö òÿëÿáêàðè Ñêÿíäÿðäöð. Ñöëåéìàíäàí ýÿëöð. Éöç ãÿìÿð éöçëö ñÿíÿì ýÿð äîüñà. àììà ëÿáëÿðöí àéðóõñèäöð. *** Õóáëàð éàíûíäà îë øàùè-úàâàíàí áÿëëöäöð. Ãîíàí øÿáíÿì äÿýöë ýöë éàïðàüûíà áàüàðà. Ãûë óúè ãàéüóñèí ÷ÿêìÿç úàùàí çèðö çÿáÿð áîëñà. ïÿðâÿðè áàýëó ãÿëÿíäÿðäöð. Ãèéìÿòèí áèð ëÿ’ëÿ áÿíçÿð êèì.

éàð þçýÿäöð. Êèøâÿðè ìåéäàíè-åøãöíÿ ýèðèá áàø îéíàäóð. ñàíà. êå÷ÿð áèçäÿí õÿáÿðñèç ìóíúà ñàëö ìàùëàð. åé ïàêè-äàìÿí øåéõ êèì. åòñÿ çàëèì øàùëàð. âàé Êèì. âÿëåéêèí àøèãè-çàð þçýÿäöð. Áóëóíóð àøèã. Þçýÿäöð ÿùëè òàìàøàâö õèðèäàð þçýÿäöð. *** Åé êþíöë.Áÿëëöäöð õóíàáè-÷åøìèì è÷ðÿ øÿêëè-ãàìÿòèí. Éàð îëóð ùÿð êèì. Çÿðäö ëàüÿðäöð âèñàëûí õèðìÿíèíäÿí àéðûëûá. ùÿð êèìñÿéÿ éàð îëìàýèë. Áöòïÿðÿñòè ãûíàìà. õÿëã àíà íÿççàðÿ êè. Ñåéëè-üÿì äóòñà úàùàíû. àáè-ùåéâàí áÿëëöäöð. Èéö õÿéàëû þçýÿâö ñåâäàéè-áàçàð þçýÿäöð. 29 . ìÿðäè-ìåéäàí áÿëëöäöð. Êå÷äè ìÿíäÿí ñàëè äþâð îë ìàùö ìÿí áèùóø. ÿììà úàíÿ ãûéìûð âÿãòè-êàð. Âàäèéè-åøã è÷ðÿ äöøìèø áèð íå÷ÿ ýöìðàùëàð. âÿëè éàðè-âÿôàäàð þçýÿäöð. Àøèãèíäèð çàùèä. Áÿëêÿ àôÿòäöð ùÿð òÿðÿô. *** Éàä åéëÿ äöøýÿú øÿáè-üÿì ñþùáÿòè-äèëõàùëàð. Åâèíöí äèâàðèíÿ ìÿí òÿê éàðûøãàí ýàùëàð. Ïàéèìàëè-ëÿøêÿðè-üÿì êþíëöì îëäó ëàúÿðÿì. Ãûëñà äÿ’âè éöç äèëàâÿð. Ñöðìÿ ãàïóíäàí ìÿíè-áèõàíöìàíè êèì. Áèð ìÿíèì áèð êóùêÿí Ìÿúíóí èëÿí éåêäèë ðÿôèã. Äàðòàðàì øÿñðÿò áèëÿ áàýðûìäàí îäëó àùëàð. Ùöñíöíÿ ìÿí úàí âåðöðìÿí. Çèêðö òÿñáèù þçýÿâö íàãóñö çöííàð þçýÿäöð.

Áèð ñèïàùèäöð êè. Ñàéðóäóð.Íÿ ìÿí ìóôëèñ ÿñèðÿì îë çÿíÿõäàí ÷àùèíÿ Êèì. Ñàí êè. òóìàðè-äÿðäöíè à÷ûðìÿí. éöçèíäÿí íèãàá àëìûø ýÿëöð. éîõ áèð ãóëóí. ëÿ’ëèíäÿí çÿêàò àëìûø ýÿëöð. Áàüëàìàçñà òèëáÿ êþíëöìíèí àéàüû áÿñ íÿäÿí. áîëóïòóðëàð ÿñèð îë ÷àùÿ ñàøèá ÷àùëàð. Áèð ìÿëÿêäöð êèì. Êèøâÿðè áó íàëÿâö õÿì ãàìÿòèíäÿí ýóéèéà. *** Øîë ïÿðè-ïåéêÿð êè. áèð ãÿññàáäóð ñèõ êÿáàá àëìûø ýÿëöð. Êèøâÿðè òÿê ãóëóíà ñàäèã øÿùà. Äîüðàäû áàüðûìíû üÿìçÿí êèðïèýèíÿ øèøëèéöá. Èêè ëà÷ûíà êè. *** Íàòÿâàí êþíëöì êè. Ëÿáëÿðèí éàäè áèëÿ êþíëöìäöð îë ìåéõàðÿ êèì. äÿðìàí è÷öí ùÿááè-íÿáàò àëìûø ýÿëöð. Áèð ýþçè óúóíäà äöøìèø áÿíçÿð îë õàëè-ñèéàù. Çöëôèí àëòûíäà õÿòè-ñÿáç îë ëÿá öçðÿ ýóéèéà. Ìöòðöáè-áÿçìè-üÿìèí ÷ÿíýö ðöáàá àëìûø ýÿëöð. ôÿëÿêäèí àôèòàá àëìûø ýÿëöð. ùÿð áèðè áèð üöðàá àëìûø ýÿëöð. Çöëìÿòÿ ýèðìèø Õûçûð àáè-ùÿéàò àëìûø ýÿëöð. 30 . Ùÿëãÿ-ùÿëãÿ çöëôè-ìèøêèíäÿí òÿíàá àëìûø ýÿëöð. õÿëã äåð. Õàíäà êèì. Ñÿðõîøàí ìåéõàíÿäÿí úàìè-øÿðàá àëìûø ýÿëöð. Áîëñà éöç ìèí ñàäèãöë-èõëàñè-äþâëÿòõàùëàð. äèâàíäàí áÿðàò àëìûø ýÿëöð.

31 . Áó ïîçóã âèðàíÿíè àáàä ãûëñàí. åé Êèøâÿðè. Âàð èêÿí ÿãëèì ìÿíÿ ñÿáðö õèðÿä éîëäàø èäè. êèì ìàíà éîëäàø îëóð. Êèìñÿéÿ äåìÿí áÿëàäèí þçýÿ êþíëöì øÿðáÿòè Êèì. âÿãòèäöð. Ãàíëû êèðïèêäÿí ãÿëÿì. *** Åé ïÿðè. âÿãòèäöð. âÿãòèäöð. Áèð ýöçÿð ýÿð úàíèáè-Ôÿðùàä ãûëñàí. Àýëàñàì êþíëöìäÿêè ðàçè-íèùàíûì ôàø îëóð. âÿãòèäöð. ôÿðéàä ãûëñàí. Åøãàðà ðöñâàëûüûì òÿ’í åòìÿýèë. Èíäè êèì. Üÿìçåéè-õóíõàðÿíè úÿëëàä ãûëñàí. Õàòèðè-íàøàäèìè ýÿð øàä ãûëñàí. ìÿí òèëáÿíè ýÿð éàä ãûëññàí. Êþêñöìè ÷àê åéëÿéèá ýèðýèë äèëè-òàðèêèìÿ. âÿãòèäöð. ãàøëàðûíäàí ìàë à÷ûá. Ãàôè-ãöäðÿò ãóøèäÿí èêè ãàíàò àëìûø ýÿëöð. Åøã èëÿí ðöñâàëûã èêè òóìàí ãàðäàø îëóð. Øÿðùè-øþâãèí éàçüàëû äåá Êèøâÿðèéè-õÿñòÿäèí. Áöëáöëè-õóíèíúèýÿð. ýþçäÿí äÿâàò àëìûø ýÿëöð. Áàüëàäû áàðè ñÿôÿð îë ðþâçåéè-úÿííÿò ýöëè. *** Ñèçíè éàä åòýÿú ýþçöì ãàíäàí ëÿáàëÿá éàø îëóð. áÿëàïÿðâÿð êèøèíà ùÿì áÿëà ñèðäàø îëóð. Ýþç éàøûì ýÿð ñàõëàñàì äîïäîëó ãàíäûð éöðÿýèì. Åé ýþçÿëëÿð Õîñðîâè Øèðèíãÿäö ðÿôòàðèëÿ. âÿãòèäöð. Øèâÿâö íàçèí úàùàíû äóòäó.Âÿù íÿ ëà÷ûíäóð ýþçöí êèì. åé ñóëòàíè-ùöñí. Ñàâóõ àùèìäÿí éàøûí ùÿð äàíÿñè áèð äàø îëóð. äèâàíÿ áîëäóì.

ìàíà Äÿìáÿäÿì ýþç ìÿðäöìè éöç äöððè-üÿëòàí òàïøóðóð.. ÿìàíÿò åë ýþçöíäÿí õÿëã ïöíùàí òàïøóðóð. ÷åøìåéè-ùåéâàíû áàð. åâèíäÿ áèð ÿçèç ìåùìàíû áàð. Îë òöðôÿ òÿáèáè ìÿíè-áèìàðÿ èðèøäöð.*** Àøèã îëäóð êèì. Áèð íÿôÿñ ýÿëäè ãÿáóë åò êèì. øÿ’ìè ýþðöá úàí òàïøóðóð.. ïöíùàí ðÿãèáäÿí ýÿë êè. úàí òàïøóðüàëû Êèì.. Èíúè áèðëÿ äîïäîëó áèð ùîããåéè-ìÿðúàíû áàð. Îë ïÿðèøàí êàêèëèí áàøíÿ óðóëñÿì. õàçÿíè-ôèðäîâñíèí. åé ýöëè-õÿíäàí. 32 . Îë ëÿáö äÿíäàí äåýèë êèì.. àíûí Ñÿíö õÿëãè áèíàùàéÿò ëöòô èëÿ åùñàíû áàð. áöòíè ýþðýÿú èìàí òàïøóðóð. Êèøâÿðè áèð ãóëäóðóð îë øÿùðèéàðûí êèì. Õàíÿõà òÿê êèì. *** Ýÿð ãÿäÿì áàññàí ùÿíóç äèðèëìÿýèì èìêàíû áàð. Êþíëÿýèí äöêìÿëÿðè÷öí. íÿôÿñíèí úàíû áàð. Êèøâÿðè éöçöí ýþðöá úàí òàïøóðóðñà íÿ ÿúÿá. Äÿðäèì ãàòóäóð áó ýåúÿ. Áöòïÿðÿñò àíäàã êè. ×ûõìàç îëäó õÿñòÿ úàí òÿíäÿí õÿéàëûí ýþðýÿëè. *** Éàðÿá. ìÿäÿä ãûë. ìÿíè-àâàðÿíè îë éàðÿ èðèøäöð. ýþðöá äèëäàðûíû úàí òàïøóðóð. åé áÿõò. àíóí ùÿð áèðèíÿ éöç ìèíúÿ ñÿðýÿðäàíû âàð. Ñÿäïàðÿ äèëè-õÿñòÿìè äèëäàðÿ èðèøäöð. Åé ïÿðè. íÿ åéá Êèì. Ðÿñìèäèð ïÿðâàíÿ êèì. Äàäëó ñþçöí êèì åøèòñÿ éîõäóðóð þëìÿê îíà. Ëÿáëÿðèíèí ýóèéà êèì.

áèð êÿðÿì åòýèë. Çöëôè-ñèéÿù éåêñó ãûëûá ýÿð àë éàíàüûí ýþðñÿäöð. Èõòèéàð îëñà êèøèíèí òÿðêè-éàð åòìÿê íîëóð.Áóëñàí ìÿùÿë. Äèâàíÿ àøèã îëóúàã áàòèë õÿéàëû ÷îõäóðóð. àíûí çÿâàëû ÷îõäóðóð. Åé Êèøâÿðè. Úÿùä åéëÿâö äèäàðûíû äèäàðÿ èðèøäöð. Ñÿáðö ãÿðàðö äèíö äèë óòóçìóø àüçûí èñòÿðÿì. Òàúèð êè. éàðñûç Ýöëøÿíè-ýöëçàðö òÿìàøàéè-áÿùàð åòìÿê íîëóð. *** Õóðøèäè-òàáàíûí ÿýÿð ùöñíö úÿìàëû ÷îõäóðóð. Áöëáöëè-ìþùíÿòêåøÿì ìÿí áèëìÿçÿì êèì. åé êþíöë êèì. Êèøâÿðè òÿê áèëìÿéÿ ìåéëè-êÿíàð åòìÿê íîëóð. Àøèã îëäóð êèì. Ñÿí ùè÷ áóëìà êÿðÿì êèì. Àëäàíìà çèíùàð. ÿýÿð äöøñÿ ôÿíà äÿðéàñûíà. áóëÿñÿí éîõ. åé áàäè-ñÿáà. Ýöë âöñàëûí èñòÿéèá ïÿðâàéè-õàð åòìÿê íîëóð. *** Éàðäÿí áèð äÿì úöäàëûã èõòèéàð åòìÿê íîëóð. ìÿêðö àëÿ ÷îõäóðóð. Ñÿí üþí÷åéè-õÿíäàíèíèí üþí÷ö äÿëàëè ÷îõäóðóð. Ýþý÷ÿê äÿáèíäÿí ýÿð ãûëóð éöçöí áèëÿ äÿ’âè ýöíÿø. áÿëè. 33 . òàëàíäû àíûí ôèêðè-ìÿùàëû ÷îõäóðóð. Áó òèëáÿ êþíëöì àðçóëàð. Ìÿí áöëáöëè-íàëÿíäÿíè ýöëçàðÿ èðèøäöð. áÿçìè âèñàëûíè. àíäàí èðÿëö êèì. Òàëèáè-ðöõñàðûíà êèððèêëÿðèíäÿí áàê àüûç.

ýÿëÿëÿð ùåéôèí àëÿëÿð. áÿëè. Äåìÿ ôÿðçÿíäè-Àäÿì êèì. åé êþíöë. Ëÿ’ëè-ëÿáèí çÿìàíèäÿ ýÿð áîëñÿ íÿ ÿúÿá. àù áó âÿùøè ãÿçàëÿëÿð. Þëäöðäè Êèøâÿðèíè ôÿðàã. Èãðàð ãûëìûøàì êè. Áÿíè-àäÿìäÿ úàí ãàëìàç. ñÿíÿ áèð ãóëàì. áó Òàíðûíûí ãÿçàñûäûð. Àíóí ùÿð èøâÿñè ýóéà áèð ÿùëè-äèë áÿëàñûäûð. Ýÿð ñàêèíè-ìåéõàíÿäöð êè. Áó êèì. 34 . Ýöíÿø ãÿíäèëè ðþâøÿíäèð úÿìàëûí øÿì’äÿí. Äóäè-äèëèìäèð îë êè. éûõûá ñÿðõîø éåðèäèêúÿ. Éàçÿðëÿð öøòÿ ìÿðäöìè-÷åøìèì ãÿáàëÿëÿð. çöëôöí òÿêè ÿáéàð ùÿì. Êþíëöì ñöðàùèâö èêè ÷åøìèì ïèéàëÿëÿð. Ñÿùðàéÿ äöøìöøÿì öðéàí êåéèê òÿêè. àíûí êÿìàëû ÷îõäóðóð. *** Ìåéäÿí à÷ûëäû ýöëøÿíè-ùöñíöíäÿ ëàëÿëÿð. Òÿðäöð êè. äóð ãûëìà åéá.Éîõäóð ýþçöí òÿê áèð êåéèê. Ñÿùðàéè-ùöñíöí ùÿð íåúÿ ìèøêèí üÿçàëè ÷îõäóðóð. úàíà. Íÿãäè-ùÿéàòûí îëìàéà îüðóíúà ÷àëÿëÿð. çàùèäè-õÿëâÿòíèøèí. Ìÿíäÿí ãà÷àðëàð. *** Ãÿääö ðÿôòàðû îë øóõóí êè. äàüûëäû éöçöíÿ ìèøêèí ýöëàëÿëÿð. Ãóë Êèøâÿðè. äöøäö ëàëÿëÿð öñòöíäÿ æàëÿëÿð. Áàø îüðóëàðäóð îë èêè ýþç. õàíû Ñÿáðö ãÿðàðûì êèì. ÷ÿêèáìÿí øÿáè-ôÿðàã. êþíëöì ìöáòÿëàñûäûð. ùÿçÿð. åé êþíöë. Ñÿâàäöë-âÿúùè-ôèääàðåéè èêè çöëôöí ãÿðàñûäûð.

áèëäèì àõûð êèì. Ðÿãèáà. ×þùðÿìè àëòóí òÿê àíóí÷öí ãûëûá ìÿí åøãàðà Êèì. Áóëìàñûí. ãûëóðëàð ìåéë àëòóí ñàðû ñèìÿíäàìëàð. Áó Ìÿúíóíäóð. Ëÿáëÿðèí èííàá. *** Ìÿíèìëÿí òà éàìàí îëäóí. àéàòûíà äåìèøëÿð. Êèøâÿðèíè àñèòàíè-éàðèäÿí ùÿð äÿì. îë ìèñêèí áó äÿðýàùûí ýÿäàñûäûð. Ìÿíè ùÿð êèì èêè ÷åøìèí õÿéàëèëÿí ýþðöð äåð êèì. Áóëóð òèëáÿ ýåúÿ ùÿð êèì. úàìè-åøã è÷êàéëàð. 35 . Ýèðèáäèð òóòè èëÿ áó øèðèí ñþçöíè ÿôñóíëàð. Òÿáèáè-ìåùðèáàíäóð êèì.Õÿðàáÿò ÿùëè ùÿð õàíäà êè. Ýþðÿðÿì çöëôèíè ùÿð øÿá äóøèìäÿ. ýÿçÿð ÿëáÿòòÿ îë éàíûíäà àùóëàð. *** ×ÿíýèäöð ìèí üÿìè-ùèúðàí ìÿíè-àâàðÿ ÿêñöêñèç. Ëÿáèí öçðÿ ãàðà õàëëàð îíà áÿíçÿð êè. ìàíà ùÿìâàðÿ ÿêñöêñèç. Ëÿáè-ëþ’ëö õÿòè ñÿáçèí ñèôàòûí Êèøâÿðè îõóð. êþíëöì åâè ñÿí ýèðýÿëè. Ìÿíèì áó õèðãåéè-ïÿøìèíèí îë áÿçìèí ïÿëàñûäûð. ïÿðèøàí ýþðñÿ óéõóëàð. Íÿ ãàäèðñÿí êèì. áàðûí äåéèá. àõìûøëàð. Üÿìèíäÿí øàêèðÿì éàðÿá êè. Ýþçëÿðèìíöí øèøÿñèäöð îíà ðþâøÿí úàìëàð. ìÿíè þëäöðäö ãàéüóëàð Êè. Ýÿëöð äÿðäö üÿìèí úàíà. èêè ÷åøìèí ñèéÿù áàäàìëàð. Øÿêÿð òèêÿíöâö öñòöíäÿäèð áèð íå÷ÿ ùèíäóëàð. ýÿëöð áèìàðÿ ÿêñöêñèç. ÿñêöê îëìàñóí ùÿðýèç. ñÿíöí éàíûíäà áÿäýóëàð. *** Åé éöçöí ñöáùö ñà÷ûí ùÿð éàí ãàðàíüó øàìëàð.

Ýþçöìäÿí ñà÷ûëóð ùÿð ýóøÿäèí ñÿééàðÿ ÿêñöêñèç. Åé áðÿùìÿíëÿð êè. Ðèøòåéè-òÿñáèùäèí éåý ùÿëãåéè-çöííàðûíûç. Ãÿëÿíäÿð Êèøâÿðèíèí äèëÿýè ñÿíäÿí áóäóð. Ìöáòÿëà ãûëäû àíû áó ôèòíÿëö ðÿôòàðûíûç.Ìÿíèì äÿðäè-äèëèìíöí ÷àðÿñè éîõ. Ìÿíèì äèëèìäÿí îë ñÿíýèíäèëÿ éàëâàðÿ ÿêñöêñèç. 36 . Ùÿð êèì îëóð éàðûíûç äàø èëÿ áàøûí éàðûíûç. Áèð äþýöë. ùöñí ÿùëèíÿ ìÿíäÿí äåýèë áóëñóí ìÿúàë Êèì. áàðû éàðûíûç. åé úàùàí ýþý÷ÿêëÿðè. îë âàðÿ. Ñàü ÿùëèíè ñàéðó åòêÿí íÿðýèñè-áèìàðûíûç. åé ìàùè-íî èñòàá. Õàíû äÿðäè-äèëèìäÿí áàõÿáÿð éàðè êè. Ãóðòóëóá èðäè áÿëàéè-åøãäÿí ãóë Êèøâÿðè. Øÿáè-ùèúðèíäÿ ýÿðäóí òÿê ñÿíè. ãûë áèð ýöçÿð îë áèâÿôà ñàðû. åé áàäè-ñÿáà. Ãûëûðëàð äóñòëàð ùÿð äÿì ìàíà éöç ÷àðÿ ÿêñöêñèç. Äàäö ôÿðéàä ÿëèíèçäÿí. Òà êè. ñàâûòìûí íå÷ÿ ýöí êèì. Üÿáüÿáöí ÿëìàñûíà Ìÿúíóíö ìÿí ãûëäóã òÿìÿë. íåéëÿéèì éîõñà. õóðøèäè-úàìàëóíüà ãûëóð íÿççàðÿ ÿêñöêñèç. Ýÿë. áèâÿôàñûç âàðûíûç. ìÿíäÿí þçýÿ ùå÷ êèì ñåâìÿéÿ ñèç õóáëàðû. Ìÿùÿë òàïñàí äåýèë äÿðäè-äèëèìíè éàðÿ ÿêñöêñèç. Åé ñÿáà. èêè äþýöë êèì. Ãîïäó üîâüà éàü âÿñëèíäÿí êè. ýÿðìäöð áàçàðûíûç. úàíà Êè. *** Åé ìÿíè àøöôòÿ ãûëüàí çöëôè-ÿíáÿðáàðûíûç. êàôèð áîëäóíóç îë çöëô è÷öí.

Ãûëäû ìÿí ëàüÿðøèêàðè äàìè-çöëôèíÿ ÿñèð. Áèð-áèðèí äÿðäèíè áèëöð ÷åøìè äèë àíóí è÷öí. Ìÿíè áó îòàüÿ ýþéäöðýàí êþíëöìäöð âà êþíöë äÿðäè Êè. ÿíâàð ýþç. Ãàëìûøàì ìÿí õÿñòÿâö áèõàá äèë. êÿù éûüëàéûá. Íÿ éàøóðóí ýÿðÿê àíäàí õÿòàñû âàð èñÿ þëäöð. *** Ìÿíè äèâàíÿ ãûëäû îë ïÿðè. Êèøâÿðèíèí ýþçëÿðèíÿ íîëà áàññàí áèð ãÿäÿì. íÿäÿíäèð êèì. Îë êèì. áèìàð ýþç. Áîëóð âàðèñèíÿ ìåùðèí. áèìàð ýþç. Ãàí òþêÿð áîëñÿ äÿìè íàéàá äèë. ñÿí õóðøèäè-òàáàíñàí. ìóíäàã ùÿì ðÿâà áîëìàç. Õàêè-ïàéèíäÿí òàïàð ÿñáàá äèë. Çöëôö üÿìçÿí ùèúðèäèí êÿù òóëüàéûá. Ýþçëÿðöí éàäè áèëÿ áó ýóøåéè-âèðàíÿäÿ. ëåéêÿí Úÿôàíóí äàõû ùÿääè âàð. Ýåúÿëÿð èðöð ìàíà ïöðòàá äèë. Áîëóá ìÿí ÿãëäèí áèýàíÿâö îë àøèíà áîëìàç. Åé üÿìèíäÿí äÿìáÿäÿì õóíàá äèë. îë âåðäè ñàíà ãÿññàá äèë. õóíáàð ýþç. Íåúÿ ñÿíäÿí úÿôà ýÿëñÿ ÷ÿêÿðìÿí íàòÿâàí. Øÿì’è-ðóéèíäÿí àëóð òÿí çèíäÿýè. úàí ðþâøÿíè. ìàíà áîëìàç.*** Åé üÿìèíäÿí äÿìáÿäÿì õóíàá äèë. Ìÿíÿì áèð çÿððåéè-ñÿðýÿøòÿ. Íàòÿâàí ÷åøìèí òÿêè áèòàá äèë. ïöðõàð ýþç. õóíõàð ýþç. áèìàð ýþç. áèìàð ýþç. éöç äàüè-üÿìè âàðäóð ùÿíóç àíäûí úöäà áîëìàç. íîëà ãóë áèõÿòà áîëìàç? 37 . Ãóëóíäóð Êèøâÿðè øàùà. ÿùëè âÿôà áîëìàç.

âàð èäèì. Ùÿñðÿòèíäÿí ùÿì÷èíàí êèì. Ñÿí âÿôàâö ìåùðèíè òÿðê åòäèí. âàðÿì ùÿíóç. âàð èäèì. *** Ìÿíäÿí. àøèã îëóð àðñûç. âàðÿì ùÿíóç. âàðÿì ùÿíóç. áó ãóë Êèøâÿðè. âàð èäèì. Àðö íàìóñ èñòÿìÿ êèì. âàðÿì ùÿíóç. Åéëÿ ðöñâàéè-úàùàí êèì. Íÿðýèçè-áèìàðûíà òöðëö òÿâàíàëûã áèëÿ. ÷öí áàü îëà äèâàðñûç.*** Ñÿíñèç îë áèõàíóìàí êèì. ×åøìè-õóíÿôøàí áèëÿ ñÿí íàçÿíèíäÿí àéðûëûá. ùèúðÿ ãàòëàí Êèøâÿðè Êèì. Ãàëìûøàì ñåâäàèâö ñÿðýÿøòÿâö ïÿðêàðñûç. Îë áóðóíãè íàòÿâàí êèì. Ùÿìäÿìè-àùóôÿüàí êèì. 38 . Ñÿáðö àðàìûì. áó ìþùíÿò ýöíëÿðèíäÿ ãîéäóëàð. âàðÿì ùÿíóç. âàð èäèì. âàðÿì ùÿíóç. âàð èäèì. üÿìõàðñûç. Ìÿí üÿðèáè-íàòÿâàíû éàðñûç. åé áÿäìåùðè-éàð. Êàêèëöí òÿê. åé íàñåù êè. Éàð âÿñëè èñòÿð èñÿí. âàð èäèì. Ìåéâÿíöí òàðàúûäóð. Êþêñöìöí ÷àêèíäÿí àëäû ëÿøýÿðè-üÿì úàíûìû. Éîõñà ìÿí ìèñêèí ùÿìàí êèì. ðöñâàéè-úàùàíàì éàðñûç. åé ìÿíèì úàíö úÿùàíûì ùàñèëè. âàðÿì ùÿíóç. úàíà ìåùðèáàíëûüäàí êè. Êå÷ìÿ. Ãþí÷ÿéàíëûü áàüëó àüçûì ëàëÿ íèñáÿò üÿðãè-õóí. úàùàí áàüûíäà áèð ýöë áèòìÿç îëóð õàðñûç. Èòëÿðöíÿ ìåùðèáàí êèì. âàð èäèì.

Õöððÿìäöðöð âöúóäóí èëÿ ýöëøÿíè-ùÿéàò. Ìÿíöì íÿìäöð þçè áèëöð. ÿýÿð ãàëóð. åé ìöíèì úàùàíäà éàõøû àä ãîéýèë. Ùöñíè úÿìàë è÷èíäÿ ùÿìèí åéáèíèç áóäóð. Ëÿ’ëè-ëÿáèí íÿáàòäöðöð. ìÿí-øèêÿñòÿ ùàëèíÿ éîõ èëòèôàòèíèç. äåéÿ áèëìÿì ñèôàòóíèç. Ìåùðàá ùàúÿòèìäöðöð. Ùÿð õàíäà êèì. Áèð áÿíäåéè-ìöáàðÿê èäè ùå÷ÿ ñàòûíèç. 39 . éàíàð øþ’ëåéè-àùèìäÿí àíà áàëö ïÿð ãàëìàç. Âåðöá ñèìóçÿð. ùÿìèøÿ ñÿáç îëà áàüè-ùÿéàòóíèç. âÿù íÿ áÿäáÿõò àäÿìÿì Êèì. Õóìàðè ýþçëÿðöí áàõýÿú ùÿéàòûìäàí ÿñÿð ãàëìàç. àéàü áàñàð éåðäÿ àòóíèç. íÿñèá îëìàç ìàíà ùÿð ëÿðçÿ äèäàðè ùÿíóç. Éåòöðìÿç éàðÿ ýþýÿð÷èí àíóí÷öí íàìåéè-øþâãèì Êè. ìÿí îëäóì äèéàðè-þçýÿëÿð éàðè ùÿíóç.*** Ñÿí è÷ýÿú áàäåéè-ýöëýóí ìàíà úàíäàí õÿáÿð ãàëìàç. ÿýÿð ãàëìàç. éàðÿá îëàìû. åé øÿùñöâàðè-ùöñí. Éàðÿá. *** Âàé êèì. Êèì. Äîäàüóí è÷ðÿ äèøöíè ýöëÿð ÷àüûíäà ýÿð ýþðñÿ. Ùÿñðÿèìíäÿí úàíÿ éåòäèì. Êÿ’áåéè-ìÿãñóäè-çàòóíèç Âÿñôöíÿ àúèçÿì. ëåéê. Ìÿí õÿñòÿéÿ íÿñèá îëà ùÿááè-íÿáàòóíèç. *** Åé ÿùëè-åøã. Õÿúàëÿòäÿí ñÿäÿô è÷èíäÿ ìèðâàðèäè-òÿð ãàëìàç. Ìÿíäÿí îë ôàðèü âÿëåéêèí ìÿí ýèðèôòàðè ùÿíóç. Ñàòûí ðÿãèá ñþçè áèëÿ Êèøâÿðèíè.

Ýÿðúè âàð þçýÿ ùàâàñû éàðóí. òÿêáèðèìèç. Éàð êöñäè Êèøâÿðè. áÿñè òÿãñèðèìèç. óéõóìà ýèðñÿí. ëåéê ×ûõìàéà ýþýÿ ìÿýÿð áó íàëåéè-øÿáýèðèìèç. èñòÿðÿì îë óéõóíó Êèì. Êèøâÿðè êþíëèíÿ àçàð åòìÿ. Âåðìÿäöí úàí éöçöíÿ ãàðøó çÿùè øÿðìÿíäÿëèê. Äöøìÿäÿí àðàìûçà àçàðè-áèçàðè ùÿíóç. Úàí àíóí ìöøüàãèâö êþíëöì ùÿâàäàðè ùÿíóç. Òà ïîçóëìàç ðèøòåéè-úàí. äåýèë üÿìçÿíÿ. Ðóçè ãûëäû áó ãàðà éöçëöê áèçÿ òÿãäèðèìèç. Ýåúÿ êèì. Áèð êÿëàôÿ èïëèêö Éóñèô õèðèäàðè ùÿíóç. Åé ìöÿááÿð. *** Ãóëëóüóíäà ýÿð÷è âàð. Ìöääÿè ãûëäû âèñàëûíäàí ñèçè ìÿùðóì. íÿäöð òÿ’áèðèìèç. Áåëÿ äåäè ðóçè-ÿââÿë ïèðèìèç. úàíà. Áèç ìÿëàìÿò ýöíöíöí îâáàøëàðûíûí èòèöç. Ùÿð ýåúÿ äóøóìäà ýþðöðìÿí ïÿðèøàí çöëôèíè. Ãîïüóñè ùÿð çÿððÿ òîôðàüûì ñÿíèí ñàðè ùÿíóç. áÿãà ìöëêèíäÿ äàõû ãàëìàéûáäûð éåðèìèç. Éîõäóðóð ëöòôöíäÿí þçýÿ èìäè ùè÷ òÿäáèðèìèç. äåýèë àõèð êèì.Ïàéèìàë åòäèí úÿôà éîëóíäà õàêè-úèñìöìè. ÿììà âàðäóðóð. ãèéàìÿòäÿ äàõû îëìàéà áèäàðû ùÿíóç. èìäè ôÿíà éîëóí ýþçÿò. éöçìÿçÿì ñÿíäÿí öìèä. 40 . Êèì.

äÿâàñûçäóð. 41 . âÿôàñûç. Êèì. Üÿëÿò ãûëäûì ïöòý èðìÿç áó òÿ’âèäè-ìÿùÿááÿòäèð Êè. áîëìà ìÿ’àðèç. Êþíöëäÿ. åé äèëáÿð êè. åé àéèíÿðöõñàð. Êèøâÿðè. âèñàëûí áèðëÿ øàä îëìàí. Èðàõ éöçöíäèí. Ñà÷ûíüà äåäèì èñÿ íàôåéè-×èí. äÿâàñûç. áîëìàç ãóë õÿòàñûç. çÿùè ñóðÿò. Êÿí’àíäà îëà áèëìÿç. Èíàéÿò íàìåéèäèð êèì. Ñÿìÿíäÿð òÿê. Ïÿðèøàí áîëìà. èðóð ùÿð ùÿãèãÿòñèç. åâ êÿäõóäàñûç. Ìÿíèì äÿðäèì. ìÿí äèâàíÿ è÷öí îë ïÿðè ñÿâàä åòìèø. áó çèíäàíäà îëà áèëìÿç. ñÿôàñûç. ìÿëÿêñÿí éà ïÿðè. ãûëìà ìÿãàìè îë ïÿðèíèí êèì. Ýåäÿëè ñÿí éûõûëäû êþíëöì åâè. êèì îäñóç àáè-ùåéâàíäà îëà áèëìÿç. ìÿíè-íàøàäè øàä åòìèø. Òÿàëàëëàù.*** Ñÿí îë Éóñèôñÿí. úàíà Êè. Ýþçöì. Äóòóá ìÿí ùèúð èëÿ öëôÿò. êþíëöì ñÿôàñûçäóð. Ñÿíöí òÿê áèð ýöëè-úÿííÿò ýöëèñòàíäà îëà áèëìÿç. Ðÿãèáÿ Êèøâÿðè. *** Ìÿíèì éàðèì âÿôàñûçäóð. Ëÿáöíäÿí ëÿ’ëè-úàíïÿðâÿð Áÿäÿõøàíäà îëà áèëìÿç. Ñà÷óí òÿê íàôåéè-ïöð÷èí Õóòÿíäÿí ÷ûõìàéà ùÿðýèç. Ìÿúàçèäöð áÿñè íàçèê. ùÿéàñûç. *** Ìÿíè îë õîñðîâè-õóáàí ïöòèý áèðëÿ éàä åòìèø. áó øÿêëö øÿìàéèë íÿñëè-èíñàíäà îëà áèëìÿç. Õÿðàá îëóð áÿëè.

Ñÿàäÿòíàìÿ äåìÿí àíÿ. Øèêÿñòÿ Êèøâÿðè øþâãè-úÿìàëûí áàðüàëû. ÿçÿë äèâàíÿäÿí ýóéà. áèëêèì. úàíà. éåòäè ùÿð éàíäÿí ãàìûø. Íàëÿ áöëáöëäÿí ýÿëöð. áèð éîõóøÿ áèð åíèø. òàïûáäûð áàë è÷èíäÿ äóðèø. ýþç ãàíûí ìÿäàä åòìèø. ÿììà Ìÿíè áó òàëåè-ñÿðýÿøòÿ ìóíäàã íàìóðàä åòìèø. Àðèçèí áàüû êè. Ùÿð åíèøÿ áèð éîõóøäóð. èðìÿç áÿñ ÿúÿá Êèì. åé ýöë÷þùðÿ. âàð áèð àéÿòè-ðÿùìÿò Êè. ùè÷ ãûëìÿç òÿôàâöò éàçö ãûø. Áÿðýè-ýöëäöð êèì. ñó è÷èáäèð ÷åøìåéè-õóðøèääÿí. *** Íàçèêö øèðèí äîäàüûí. áÿäÿíüÿ õåéð éàä åòìèø. Ñÿàäÿòíàìÿäèð áó êè. þìðöìíè çèéàä åòìèø. Óéóðêÿí íàýÿùàí ãûëäû ìÿíè áèùóø àíûí çþâãè. åé áöòè-ùóðè ìÿíèø. áÿùàð îëüàúäà ýàùè ýöíäöðöð ýàùè éÿüèø. ðóùóë-ãöäñè-èðñàëè-ìÿíè-õàêè íÿùàä åòìèø. Îéàíüÿú úàíè ýþðäöì êèì. Éöçöíÿ ãàðøó ýþçöì àüëàðñà. Äèëàá ùÿãäÿí ìóðàäûì ïàáóñóíäóð ñÿíèí. Ýóèéà êèì. Ýþçëÿðèì ÿòðàôèäÿ êèïðèê èìÿç. áÿëè. èðöð Ìÿíáÿè øîðàáÿ êèì. ìÿòáóõ êÿêëèêäÿí éåðèø. Ñÿí ôÿüàí åòêöíúÿ. Éîíóá êèïðèêëÿðèíäÿí õàìÿ. ãûëüûìäóð ôÿüàí. 42 .Íÿ òÿ’âèäè-ìÿùÿááÿò êèì. Øàìè-ùèúðèí-ñîíðÿñè ñöáùè-âöñàë èðöð.

ñÿí ìåéõàðÿ âàðäóð ìàíà õóíõàðÿëèã. Áèçýÿ ðóçè ãûëäû áèêÿñëèê áèëÿ áè÷àðÿëèã. Êèøâÿðè. Ýÿð÷è ñÿíäÿí ýþðìÿäè ùå÷ êèìñÿ áÿðõóðäàðëûã. àõûð áåëÿì îëóð éàðëûã?! Ñÿí úàùàíö úàíèäÿí. Áèð ýöëè-ðÿ’íà ùÿâàñèíäÿ íÿñèá îëäó ìàíà Üþí÷ÿ òÿê ãàí éóäìàãó ýöë òÿê ýèðèáàí ïàðÿëèã. Áèð ýÿëöá ñîðìàçñàí. Îë ùÿìàí éàðèäöðöð. îëà àçàðëûã. Âÿù êè. Ùÿð íåúÿ ÿñðöêäöðöð. âàð àíäà áèð ùóøéàðëûã. 43 . åé äèë åøãäÿí àçàð ÷îõ ýþðäöì äåéèá Êèì. îë âåðäè ñàíà èøâÿâö ÿééàðÿëèã. ïèðè-ìóüàíóí ãóëëóüóí òÿðê åòìÿ êèì. Éàð èðöð íàìåùðèáàíö áÿõòè-ñÿðêåø. ×öí èìÿññÿí àøèã. åé ìöääÿè.*** Ýþçëÿðèí ñåâäàñèäÿ ýÿëäè ìàíà áèìàðëûã. Äþíìÿ. ãîéìà ÿëäÿí çþùäèíè. äöøäè áàøûíà áàøäàí éàíÿ àâàðÿëèã. Òà êè. åé êþíöë. ãàëäû ñàíà éöç ãàðÿëèã. *** Þëìÿýèì. áÿðõóðäàð áîë. Áó ñÿáÿáäÿí éàõøûðàãäóð éîõëóãäàí âàðëûã. åé äèë. Ñÿí è÷ÿðñÿí áàäÿâö ìÿí ùÿñðÿòèíäÿí õóíè-äèë. Éàðû ãûëäûí Êèøâÿðèéÿ áÿäýöìàí. Ñèìóçÿðëÿ ÿëÿ ýÿòöðìÿê êÿíàðäóð éàðûíû. îë õóðøèäíöí êþíëè íÿäÿíäöð êèì. ìàíà Ðÿùìè ýÿëìÿç áèð çÿððÿ ùÿð íåúÿ ãûëñàì çàðëûã. ëåéê îëìàéà áèçàðëûã. Éàðÿá. Éåýäöðöð áèêàðëûãäàí éàðè îë áèêàðëûã. åé ñÿðâ.

üþí÷ÿ ëÿá. äöøìÿí êàìëûã. ìàíà ìþ’òÿãèä îëàì. ñàòàð óñòàäëûã. ùèúðöíäÿ ìàíà áÿäíàìëûã. Çàùèäà. åé ïÿðè. åé õîäêàì. áÿðýè-ñÿìÿí ÿíäàìëûã. õîøâÿãòäöð ìÿñòèâö áèàðàìëûã. Êèøâÿðè õÿñòÿéÿ áèð áóñÿ âåð áàéðàìëûã. äÿðäö üÿìÿí åéøö øàäëûã. Ýÿëäè ÿééàìè-øÿðèô. Åøãöíÿ øàäëûã. Àøèãÿì íàìè-íèêóäÿí éåý ìàíà áÿäíàìëûã. Éîõ. Ýÿð ñÿíèí÷öí. ìÿí åòìÿýèë ýþðñÿí ìÿíè ìÿñòö õÿðàá Êèì. Ãÿäöíÿ ãàðøó áàøûí ÿýÿð ñÿðâè íàçèêÿí. ìÿ’ëóì èìÿñ ÿíúàìè-êàð. Éàäûìäà ÿýÿð÷è êè. Ñÿí âÿôàñûç äóñòè ñåâìÿêäÿ. Áèòìÿäè áàüè-úàùàíäà ñÿí òÿêè áèð øàõ ýöë. åé ìÿù. 44 . å’òèãàäûí îë êè. ìàíà áÿñ íàìóðàäëûã. áÿäíàì îëóáìÿí üÿì äÿýöë. Íåúÿ ÷ÿêñöí áèð êèøè ïåéâÿñòÿ áèàðàìëûã. Âÿù êèì. Ñÿíñèçèí áîëäè ìàíà êóéè-ÿäÿì àðàìýàù. Éàð îëìàñóí êèøèêà éàìàí å’òèãàäëûã. áó êàðáÿñòÿéÿ ñÿí âåð ýöøàäëûã. éàäóíà ýÿëìÿçÿì. Éàðÿá. *** Åé ÿùëè-åøã. Îë áèÿäÿáíè ýþð êè. Ñÿðâ áîéëó.*** Íåúÿ. çÿêàòè-ùöñí è÷öí. Ùàëèéà. Úàìè ÿëäÿí ãîéìà êèì. äöøöáäöð àðàìûçà ðÿñìè-éàäëûã. ìàíà ñöáùè-ÿçÿëäÿí ýÿëäè äÿðä àøàìëûã. Áîëäè ÷ö Êèøâÿðè ñÿðè-çöëôèíÿ ïàéáÿíä.

àíóí áóíéàäûäóð ÿñëèíäÿ áèáöíéàäëûü. Òèüè-áèäàäè ÷ÿêèá ìóíúà íÿäöð áèäàäëûü. Êþíöë ñöáùè âèñàëöí éàäè ãûëìàç Êè. äöíéà åâèíäÿ èñòÿìÿ àáàäëûã Êèì. Âÿù êèì. Âÿù íÿ õîøäóðóð ñÿìÿíáÿð ñÿðâèëÿ àçàäëûü. Ìåéâÿ îëÿí íÿõëèíè ñÿíý ùÿâàäèñ ñûíäóðóð. ×ö àõèð ãûëìàç îëäóí áÿíäÿíè øàä. *** Ñÿíè åéøö øÿðàáö ïàäèøàëûã. Ãûëóð ãóë Êèøâÿðè àøèãëèê. îë íààøèíà ùÿääÿí àøóðäû éàäëûü. Íÿ ôàéèäÿ ñÿíèíëÿí àøèíàëûã. ÿììà Íÿ àøèãëèê êè. îíà. äóñò äöøìÿí àãèáÿò. Ìÿíö õóíàáÿéè-ùèúðö ýÿäàëûã. Àøèíà éàä îëäó ìÿíäÿí. Òà ðèçà âåðäè ãÿçàéÿ Êèøâÿðè áèë êèì. 45 . Ñàíà ùÿðôè-âÿôà þýðÿòìÿê îëìàç. ßúÿë ñÿíñèç äèðè ãîéäó ìÿíè. ãîðãóòìóø àíû øàìè-úöäàëûã. Õóáëàð áèäàäû áÿñ öøøàã è÷öí. Õóäà âåðäè ñàíà ÷öí áèâÿôàëûã. ñÿí åé ôÿëÿê.*** Åé êþíöë. Øàäèëûü íàøàäëûü íàøàäëûãäóð øàäèëûü. ëåéê Ýÿòöðäè áàøûìà éöç ðöñèâàëûã. éöç òöìàí áÿëàëûã.

âÿëè Êóùè-üÿì ãàïëàíûéàì óø ïàé òà ñÿð äàü-äàü. *** Åé ýþçöí çàüè-ñèéàùö çöëôè-ìèøêèíöí äóçàü. Ýþðñÿäöð ïÿðâàíÿ è÷öí øÿì’ ùÿì äèëñóçëóã. Ýóéèéà ôÿùì åòäè ìÿí áèìàðäÿí íþìèäëèã. åé ýöëè-õÿíäàí ìÿíè. Õàíäà ìèñêèí áöëáöëö ýöëçàðäÿí íþìèäëèã. íþìèä ãûëìà. âåðäè øÿì. ãûëóð ïåéâÿñòÿ òÿ’ëèìè-úÿôà àìóçëóã. Áàøóìà éàüàí äÿðö äèâàðäÿí íþìèäëèã. Âåðäè ñÿíñèç òÿëõèéè-ùèúðàí áèçÿ íîðóçëóã. Éàçûüàì. õàðÿì. âàð ìöëêè-úàùàíäà ïöð ùöíÿð. *** Õÿñòÿ êþíëöì òàïäû îë äèëäàðäÿí íþìèäëèã. Äàíÿ õàëûí è÷öí äöøìèø äóçàüóíà äóç àü. âàðñàí ñàíà Òàíðû âåðöð ôèðóçëóã. Åøèýèíäÿ èò êèìè ùÿð íåúÿ êèì. ùöñíöíÿ úàùàíÿôðóçëóã. Þýðÿíöð ùÿð êèì êè.*** Îë êè. 46 . éàðäÿí íþìèäëèã. ßøêè-íþìèäè áèëÿ êóéèíÿ âàðüàú. Îë òÿáèáè àäÿìèêöø ÷ÿêäè áàøûìäàí ÿéàü. Êèøâÿðèéè-õÿñòÿ þýðÿíìèø áÿëàÿíäóçëóã. Òàïìàñóí ùè÷ êèìñÿ éàðÿá. Áèëìÿçÿì îë òèôëíöí àìóçýàðè êèìäöðöð Êèì. Áó ìÿñÿëäöð êèì. Êþíëöìöí äàüûíäà çàùèðäöð úÿìàëûí ýöëøÿíè. Çöëôè-ìèøêèíöí ÿëÿì. Õàíäà êèì. èðöð äèâàíÿéÿ äàü öñòÿ äàü. ñÿí ïàäèøàùè-ìöëêè-ùöñí. Ýÿð÷è ïÿðâàíÿ âåðöð úàí øÿì’íèí éöçè ýþðöá. àù êèì.

Ýþçëÿðèìäèí äÿìáÿäÿì àõàð øÿôÿãýóí éàøëàð. àíóí äöððè äöððè-äèë äöçöð. áÿùðåéè-áÿùðöí ÿìèã. ÷åøìö ÷èðàüûí êèìäöð? Åé ÷èðàüö ÷åøìè-ìÿí ñÿíñÿí ìàíà ÷åøìö ÷èðàü. äåìèøëÿð ÿùëè-äèë ÿââÿë ðÿôèã. Åøã áÿùðèäöð êèì. Çèêðÿòöë çèêðöí úÿìèëöí. ôèêðÿùö ôèêðöí ðÿãèã. Áÿçìè-üÿì è÷ðÿ ýþçöìäöð úàìö õóíè-äèë øÿðàá. Áèð äåìÿêäöð ìÿíäÿí öøòÿ áå ðÿñóë èëëÿ áÿëàü? Äèá èìèøñÿí Êèøâÿðè. éà áÿíþôøÿ. Øàùèäö øÿì’ö øÿðàáè ãîéìà ÿëäÿí. Äöððÿòöí-äöððöí-ÿúÿá. éà çöìöððöä. üÿðèã. éà ýèéàù Ëÿáìèäöð îë. Úàìåéè-úàìè-ëÿòèôöí. Äöððè-ýóøóíüà ÷ÿêÿð ëÿ’ëè-Áÿäÿõøàíè ãóëàã. Âàé êèì. Áèð ÿëèìäÿ áó ÿéàü. øÿðáÿòöë-øöðáöí ðÿùèã. ÿéàü è÷èá ÿéàüûíû þïÿì. çèíùàð. *** Åøã éîëóíäà ýÿðÿêäöð ùèììÿòè-àëè ðÿôèã Êèì. 47 . Áèìè-úàíäàí éàïûøóð ãàðà éèëàí èñÿ. áèð ÿëèìäÿ îë ÿéàü.Õàíû äþâëÿò êèì. Õÿòìèäöð îë. Ñåéëè-ÿøê è÷ðÿ éàïûøäû çöëôöíÿ ãóë Êèøâÿðè. áèëìÿí éà ÿãèã. éà Áÿäÿõøàíèéè-ëÿ’ëè. Ëÿ’ëè-íóøèíüÿ áîëóð éàãóòè-ðóììàíè ÿñèð. Çèêðö ôèêèðäöð éöçö àüçûí õÿéàëû êþíëöìèí. éîõäóð ìàíà áó äÿìäÿ áèð éàðè-øÿôèã. àíäèí òÿðèã.

Êèìè éîõäóð. Ýþçëÿðöì õóíàáÿñè áèðëÿ êèì. *** Êþíëöìÿ õóíàáåéè-ùÿñðÿò øÿðàá åòäè ôÿðàã. Ýÿð÷è êèì. Ýþðìÿç îëäó àüëàìàãäàí ýþçëÿðèì åé âàé êèì. Òà ùÿâÿñ ãûëäûì ñÿäÿô àüçûíû âö äöð äèøöíè. Íàòÿâàí êþíëöìíè ãÿìäÿí äÿðäèíàê åòäè ôÿðàã. Ðèøòåéè-úàíûìíû áîéíóìà òÿíàá åòäè ôÿðàã. úàíèíÿ éöç äöðëö ÿçàá åòäè ôÿðàã.*** Àù êèì. ìÿíè-ñÿðýÿøòÿíè áàðè ùÿëàê åòäè ôÿðàã. êþêñöìèí ñÿíñèç ÷àê-÷àê åòäè ôÿðàã. Áèð áèíàéè-ñÿáð êèì. Àòÿøè-åøã è÷ðÿ áàüðûìíû êÿáàá åòäè ôÿðàã. Êóéè-ùèúðèíäÿ òÿíè-çàðèìíè ÷àê åòäè ôÿðàã. Åøèýèíäÿí èò êèìè êóéè-ÿäÿì ñàðû ÷ÿêèá. 48 . êèìè âàð äåð Êèøâÿðèéè-õÿñòÿíè. Êÿ’áåéè-âÿñëèí éîëóíäà äþíìÿäè ãóë Êèøâÿðè. àõàð äÿìáÿäÿì. Ýþçëÿðöì ñóéè áèëÿ áèð-áèð õÿðàá åòäè ôÿðàã. éàïäûì êþíöë øÿùðèíäÿ ìÿí. Íóøè-úàí áîëñóí ñèçÿ úàìè-âèñàë. Ëþâùè-ùÿñòèäèí âöúóäóì íÿãøè ïàê åòäè ôÿðàã. Áÿçìè-âÿñëèíäÿí ìÿíè ìÿùðóì ãûëäû ðóçèýàð. åé äóñòëàð Êèì. Ýþâùÿðè-ìÿãñóäèìè áèàáö òàá åòäè ôÿðàã. Øöêð êèì. Äàìÿíèìíè äîïäîëó äöððè-õîøàá åòäè ôÿðàã. ýÿëäèâö ðÿô’ èøòèêàê åòäè ôÿðàã.

Üöðáÿòö áèêÿñëèýèìíè ãîé êè. Êþíëè áèð äàø ïàðÿñèäöð. ìÿí ùÿì àíû. ìÿðùÿìè-äàüè-íèùàí ãûëñàì ýÿðÿê. 49 . Áèéàáàí ãûðàüûíäà ÿýÿð ùÿñðÿò áèëÿ þëñÿì. Êèøâÿðè. Äîüðàäû áàüðûìíûâö êþíëöìíè ãûëäû äÿðäíàê. Ñàíúûëûðäû êþíëöìÿ ìåéõàðÿ ÷åøìèí íàâÿêè. Òîðàüà ñàíúûëàäû áàüè-úàùàíäà ïÿõ òàê. *** Ãûçàðìûø áàäÿäÿí éöçè ýöëè-ýöëçàðè-ìèíó òÿê. þç-þçöìÿ èíàíìàçàì. ìÿí ÿãëñèç. Àøèãÿì ñàíà äèëèì. ñÿí áÿäìåùðèíè. Åéá èìàñ êèì. Àáè ÷åøìèì áèðëÿ õàêè-ïàéèíè ãûëñàì õÿìèð. Õöøêè-ëÿá ÷àêè-ýèðèáàí áèðëÿ úàí âåð Êèøâÿðè. ùèúðàí õÿíúÿðè êþêñöìíè ãûëäû ÷àê-÷àê. Õàñèééÿò áó âåðäè ÷öí ÷åøìè-òÿðö äàìàí ÷àê. Ìÿí äàõè êóéè-ôÿíàäà àøèéàí ãûëñàì ýÿðÿê. Ãà÷àð îë ýþçëÿðè ùåéðàí ìÿí âÿùøèäÿí àùó òÿê. Ãûëäû ÷öí ðöñâà ìÿíè øåéäà êþíöë. Éàòóïäóð ãàøëàðû ìåùðàáè è÷ðÿ ÷åøìè ñàéðó òÿê. *** Âÿù êè. Èëòèôàòè éîõëóüè ìÿí õÿñòÿíè ãûëäû ùÿëàê. Þìð ìþùëÿò âåðñÿ ðöñâàéè-úàùàí ãûëñàì ýÿðÿê. Àùö íàëÿ áèðëÿ äàøè ìåùðèáàí ãûëñàì ýÿðÿê. Ìöëêè-ùÿñòèäÿí ó÷óáäóð ìöðüè-ðóùóì ÿíãÿðèá. Ðóùè-ãöäñè õàíäÿâö ìÿí áèð ïÿðè ôÿðçÿíä õàê.*** Áîëìóøàì äèâàíÿ òÿðêè-õàíöìàí ãûëñàì ýÿðÿê. Õàíöìàíäàí êå÷ êè. òÿðêè-úèñìö úàí ãûëñàì ýÿðÿê.

ãàøëàðóí éà òÿê. ÷àüûðäûí áàäÿ ïàëà òÿê. Êÿñÿðìÿí ÿëèìè ãàëìûø ñàíà ùåéðàí Çöëåéõà òÿê. Äîäàüûí äèøëÿðÿì áèëëàù. úàí ãóøóíó àâëàð äà. éöçè ýöëýöë. ×ö àíñûç áèð íÿôÿñ ìöìêöí äÿýèë êèì. Äÿùàíû ùþããåéè-ìÿðúàíäóðóð. Õóðàìàí ãàìÿòè öñòÿ ïÿðèøàí êàêèëèí ùÿð éàí. äÿíäàíè ýþâùÿð òÿê. äÿùàíóíäóð øÿêÿð òÿíýè. 50 . õÿòè ðåéùàí. ÿëèìÿ ýèðñÿ àëìà òÿê. ýþçö úåéðàí. êèëêè-ãöäðÿòèí àíûí ìèéàí âåðäè ñàíà ìó òÿê. Ýþçöí. Öçàðû àéÿòè-ðÿùìÿò. Êèøâÿðè ãàëÿ. åé øóõ àâ÷óäóð êè. Êþíöëëÿð àñûëóð ùÿð òàðèäÿí øàùè-ñÿíóáÿð òÿê. Ðÿùö ðÿôòàðè øèðèíö ëÿáö ýþôòàðè øÿêêÿð òÿê. îíà úàí äîäàüûíäàí Ìÿñèùà òÿê. èðàü ñÿíäÿí. Ýöíàùûí éàçìàýèë éàðÿá. Òöðöíú üÿáüÿáèí ôèêðèíäÿ òèü àðèçó áèðëÿ. òÿí ÿíäàìû ìÿðìÿð òÿê. Þëöáäöð Êèøâÿðè çÿùðè-ôÿðàã è÷èá. éàíàüû ëàëåéè-õîäðó. Ãÿäÿì áàñýèë. Ìÿíè ìó òÿê çÿ’èôè-íàòÿâàí îë ãûëäû åøãèíäÿ Êè. Áîéàíäû õèðãåéè-çþùäöì. éöçè õóðøèäè-ÿíâÿð òÿê. Ýþçöí øþâãèíäÿí èíúÿ õóíè-äèë àõäû ýþçöìäÿí êèì. Ñà÷û ñöíáöë. Àíà êèðïèêëÿðöí íàâÿê êèìèäöð. *** Éöçöì áèð íàðèñòàí ùèúðèíäÿí ñàðàëäû ùåéâà òÿê. *** Ìÿíèì áèð äèëáÿðèì âàð êèì. è÷ÿðñÿ ãàíûíû ñó òÿê. Ëÿáèí öçðÿ ãàðà õàëûí øÿêÿð ñàòûúû ùèíäó òÿê.Äîäàüûí øÿðáÿòè-úÿííÿò. Áóõàüû úÿííÿò àëìàñû.

êèì. 51 . ýÿëýèë. Þëöïäöð Êèøâÿðè úàíà. éöçèíäÿí ýþòöðäè áöðãÿ. Îëà éàðÿá. Ëåéëÿòöë-ìå’ðàú èêè çöëôè-ìöòÿððàñû àíóí. éîõ áèð çÿððÿ ïÿðâàñû àíóí. Äåìÿ åé áàäè-ñÿáà.Áÿäÿìäèëëàù êè. Êþï ýþðöáìÿí òöíäõóâö áèâÿôà àäÿì. Ùöñíèíÿ ìÿíøóðè-ìèøêèí õàëè-òöüðàñû àíóí. Äóòäè ñÿð-òàñÿð úàùàí àøöáö üþâüàñû àíóí. *** Åé üÿìöíäÿí äàüëó êþíëöì ëÿùçÿ-ëÿùçÿ ÷àêðÿê. Ìÿçàðû öñòöíÿ àüëà éàëàí÷û íþâùÿýÿðëÿð òÿê. Êèùëè-ìàçàü-öë-áÿñÿðäöð ýþçëÿðèíöí ãàðÿñè. ×öí ìÿíèì ãÿìýèíëèýèìäÿí ñÿí áîëóðñàí øàäèìàí. Îëñà éöç ïÿðâàíÿ. Êèëêè-ãöäðÿòäÿí éàçûëìûø àðèçèíäÿ õÿòòè-ñÿáç. Ðóçèýàðè-ñÿíýèäèë êóéèíäÿ éöç ìèí àøèãè. Ãûëäû õàêè-ðàùè-ìèñêèí Êèøâÿðèíè õàêðÿê. âàð àíóí. ãÿðèáö íàòÿâàí. Ãûëäû ðþâøÿí êöëáåéè-òàðèêèìè áèð øÿì. îë ìàùè-ÿðÿá. õÿñòÿ êþíëöì ýöíáÿýöí üÿìíàêðÿê. Ýþçëÿðöì õóíè-úèýÿðäÿí äÿìáÿäÿì íÿìíàêðÿê. Îòóðìóø äóñòëàð êàìèäöð îë ñÿääè-Ñêÿíäÿð òÿê. Äàìÿíè áÿðýö-ýöëè-áàüè-Èðÿìäÿí ïàêðÿê. *** Ñóðåéè-âÿø-øÿìñäöð ðöõñàðè-çèáàñû àíóí. âÿëè Ýþðìÿäèì ñÿí áèâÿôàäÿí àäÿìè áèáàêðÿê. õóáëàð ìÿúëèñèíäÿ îë ñÿðÿôðàçûì. Òàêè. éàõøû-éàìàí êèì. Øÿðáÿòè-Êþâñÿð ëÿáè-ëÿ’ëè-øÿêÿðõàñû àíóí.

Òÿëõè-êàì åòêÿí ìÿíè ëÿ’ëè-øÿêÿðáàðóí ñÿíöí. Åé ýöíÿø. Âÿù êèì. õÿëãè äèðèëäöð øèâÿâö ðÿ’íàëûüûí. áîëäó úàíûì çàðö ÿôêàðóí ñÿíöí. âÿëè Àáè-ùåéâàí øÿðáÿòèäöð ëÿ’ëè-ðóùÿôçàëûüûí. ×àðÿñèç ãàëäûì ìÿíè-áè÷àðÿ. Âåðäè úàí ãóë Êèøâÿðè öøòÿ òóìàí ùÿñðÿò áèëÿ. ×ûõìàéà åéâàíè-õàâÿðäÿí äàõû õóðøèä ÿýÿð. *** Åé ìÿíè áèìàð ãûëüàí ÷åøìè-áèìàðóí ñÿíöí. þëäöðäö ìÿíè ìÿñòèâö áèïÿðâàëûüûí. ùàëà áó ýöíäöð ýÿðìè-áàçàðóí ñÿíöí. ãûëà àäÿì òàìàøàñû àíóí. 52 . ìóíúà âÿôàâö ìåùðèáàíëûãäàí íÿ ñóä. ùÿð úàíû òÿíäÿ ãîéìàäû. Êèøâÿðèíè âÿñëäÿí ìÿøðóì ãûëìàçäû éÿ’ãèí. Ùÿñðÿòà êèì. Ùÿøð ýöíè êèì. ×àðÿ ãûë êèì. Åé êþíöë. Ýöíáÿýöí àðòóã ýèðèôòàðÿì ìÿíè-áèäèë ñàíà. ßðçèíÿ éåòñÿéäè áó ÿáéàòè-üÿððàñû àíóí. Îë ãûéà áàõóøëàðèíö àäàáè-áÿçìàðàëûüûí. ×ÿêñÿëÿð àíäà ñÿíöí áó ñóðÿòè-çèáàëûüûí. ýþðìÿäè áèð ëÿùçÿ äèäàðóí ñÿíöí. åé áÿäìåùð-éàð. ×öíêè áèð íàìåùðèáàí áÿä ÿùä èìèø éàðóí ñÿíöí. *** Íåúÿ êèì. Ýÿðì èäè áèð íå÷ÿ ýöí áàçàðè-ùöñíè-Éóñèôöí. Âÿù íÿ ìÿúëèñäöð áó êèì. Åé ÿçÿëäÿí òà ÿáÿä êþíëöì ýèðèôòàðóí ñÿíöí. Çöëìÿòè-çöëôöí ÿýÿð÷è àôÿòè-úàíäóð.Þçýÿ îëìàäèí òèôåéë åòñÿ àíà éåðèäöðöð.

Êöôðÿ äþíäÿðäè ìÿíè øîë íàìöñÿëìàí êàêèëöí. åé êþíöë. Ñöðìåéè-íàç èëÿ ýþðñÿí ÷åøìè-øÿùëàñûí ìÿýÿð. Öøòÿ úàí âåðäè üÿìèíäÿí õÿñòÿõàòèð Êèøâÿðè. åé äèë. 53 . îë äÿìè-Èñàëûüûí? *** Åé ìÿíè àøöôòÿ ãûëüàí ÿíáÿðÿôøàí êàêèëöí. Áèëñÿí åé íÿðýèñ êè. ýþðäö êàêèëèíè áàüëàäû çöííàðè-êöôð. Âÿù êè. Ãàìÿòöí ñÿðâö éöçöí ìàùö ñà÷ûí ÿáðè-ñèéàù. àíöí ùÿð òàðèäöð áèð ðèøòåéè-úàí êàêèëöí. éàðóòìàç ñÿíè øÿùëàëûüûí. Õàíû åé ðóùè-ìöúÿññÿì. ñÿíñÿí ùàëèéà. Éàòóð îë ýÿíú öñòèíÿ áèð ãàðÿ éèëàí êàêèëöí. Íîëà ìÿí äèâàíÿ ãóúñàì ñÿí ïÿðèíè áèð ýåúÿ. Ëÿáëÿðèí àáè-ùÿéàòö ÿíáÿðè-òÿð êàêèëèí.Éöçèäÿí áöðãÿ’ ýþòöðäö îë ïÿðèâÿø. Ãîéìàäû àëÿìäÿ âÿù áèð ñàëèì èìàí êàêèëöí. éåòäè òèëáÿëèê ÷àüû áèëÿ ðöñâàëûüûí. Øèâÿâö íàçö ìÿëàùÿò áèðëÿ ñÿíñÿí ýÿíúè-ùöñí. Ìÿí äàõû áèð ÿùëè-èñëàì èðäèì. *** Åé ýþçö ãàðÿòýÿðè-èìàíö áÿðñÿð êàêèëèí. Õóáèëÿð ñóëòàíèâö çÿíúèðè-ñóëòàí êàêèëöí. Ðóçèýàðûìíû ãûëûá ìóíäàã ïÿðèøàí êàêèëöí. âàé êèì. Õÿñòÿ úàíëàðäóð ýèðèôòàðûí êè. Áîéíóìà çÿíúèð òÿê äîëàíñà ùÿð éàí êàêèëöí. Áàüëàäû èñëàìàðà çöííàðè-êàôÿð êàêèëèí. Êàêèëèíäÿí ðèøòåéè-öììèäè éöçìÿç Êèøâÿðè Êèì. Êèì êè.

Êèøâÿðè ãóðòóëìàã èñòÿð äàìè-çöëôöíäÿí. ×öí ñÿáà òÿùðèêèäÿí ùÿð éàíè òèòðÿð êàêèëèí. ÿììà Íóíö ÿëèô ãàëóïäóð êþêñöìäÿ éàäèýàðûí. Éöçöí áåùèøò áàüû. Áîëñóí ìöäàì òàçÿ. *** Îë êè.Äÿôòÿðè-ùöñíö ìÿëàùÿòäèð úÿìàëûí ñÿôùÿñè. ýþðöíäè áàü è÷ðÿ ýöë’öçàðûí. 54 . Íàòÿâàí êþíëöì ìÿíèì ëàüÿð øèêàðèäöð àíóí. Íöêùÿòèäÿí ãûëäû àëÿìíè ìöÿòòÿð êàêèëèí. Ãàðÿ èïÿêäÿí öçöëìöø áÿíäè-äÿôòÿð êàêèëèí. Íå÷ÿëÿðíè íàôÿ òÿê ãûëäû ãÿëÿíäÿð êàêèëèí. *** Ðóçèí ùÿìèøÿ õöððÿì. Äÿñòÿ-äÿñòÿ ëàëåéè-úÿííÿò öçàðèäöð àíóí. åé ýöë. Ðóùèíÿ áèð äóà ãûë äÿðâèøè-Êèøâÿðöíöí. åé ýöë áÿíÿôøÿçàðûí. Åé áöëáöëè úèýÿðõóí. âÿëè Íåúÿ êèì. Áîëñóí ìöáàðÿê. Òèòðÿäèð úàí ðèøòÿñèíè ýóèéà áàäè-ÿúÿë. Õóøÿ-õóøÿ ñöíáöëè-ñÿùðàéè-×èíäöð ñà÷ëàðû. úÿùä åéëÿð îë éîëóíè áàüëàð êàêèëèí. Ãàøûíëà ãÿääè-íàçûí ýåòäè ýþçöìäÿí. Ãûë íàëÿ êèì. ôÿðõÿíäÿ ðóçèýàðûí. Äöøñÿ ìÿçàðû öñòÿ íàýàù ðÿùýöçàðûí. úàí ñÿðìÿñòè-÷åøìè-ïöðõóìàðèäöð àíóí. Êàêèëèí åøãèäÿí îëìóø íàôåéè-÷èí ïóñòè-ïóø. ôÿñëè-áàùàð ýÿëäè. À÷äû áàäè-ñöáùäÿí ÷öí êàêèëöí ïöðùÿëãÿñè. íîâðóçö íþâáàùàðûí. çöëôöí àíà áÿíÿôøÿ.

Åøã éîëóíóí áÿëàñû ÷îõ. _________________ * Éåääè 55 . åé äèë. Ùÿñðÿòèíäÿí ãàíëó êþíëöíäÿí ÷ÿêÿð ãóë Êèøâÿðè Àùëàð êèì éåäè* äóçÿõ áèð øÿðàðèäöð àíóí. Áèð êèøèéëÿí äîñò îë êèì. êÿëàìûí ñèððè-üåéá.Ìöìêöí îëìàç ÷öí ñàíà. Ñèäã èëÿí áèð áÿíäåéè-áèèøòèáàùûíäóð ñÿíöí. Õÿñòÿõàòèð Êèøâÿðèíè þçýÿëÿð òÿê ýþðìÿ êèì. *** Åé õÿòè-ñÿáçèí Õûçð. Ñöáùè-åéäöìäöð âèñàëóí. äóñòèäàðèäöð àíóí. àíóíëà äóñòëóã. îë Åøã èëÿí ýèðäè áó éîëà Òàíðû éàðèäöð àíóí. Õÿëãàðà ÷ûõìàç Õûçð êèì. Äèøëÿðöí íàñöôòÿ ëþ’ëþéè-òÿðö ìÿðúàí ëÿáèí. Êèïðèýöí íàâÿêëÿðèäöð êþíëöìöí ÷àêèí òèêÿí. ìÿí òÿíùà ýèðèôòàðÿì ãÿäö áàëàñèíÿ Àäÿìè-õàêè ìÿíèì òÿê õàêèñàðèäöð àíóí. Øþ’ëåéè-øÿì’è-ùèäàéÿòäöð úÿìàëóí äèëáÿðè. *** Àôèòàáè-äèëáÿðè ðóéè ÷öí ìàùûíäûð ñÿíöí. Ùþãòåéè-éàãóòäóð àüçûí. Àðèçèí áàüè-áåùèøòö üþí÷åéè-õÿíäàí ëÿáèí. Ëÿáëÿðöí äþâðöíäÿ ýþðäö õÿòè-ñÿáç àíóí ÷öí. âåé ÷åøìåéè-ùåéâàí ëÿáèí. Àôèòàáÿ ñàéÿáàí òöðôè-êöëàùóíäóð ñÿíöí. ùÿì õÿòè-ñÿáçèí áÿðàò. Ëåéëÿòöë-ìå’ðàú ùÿì çöëôè-ñèéàùûíäóð ñÿíöí. âÿëè ùÿð êèì êè. Íÿ êè. øÿðìèñàðèäöð àíóí. Éöðÿýèì ãàí åéëÿéÿí ÿýðè íèýàùûíäóð ñÿíöí. Ñöðìåéè-÷åøìè-ìÿëàéèê õàêè ðàùûíäóð ñÿíöí.

éàðóíàì ñÿíöí. Åé ÷åøìåéè-ùÿéàò êè. Úàíö úàùàíö äèíö äèëö ñÿáðö ùóø èëÿ.Ýþçëÿðöí ùÿð áàõûøû òèüè-ÿúÿë òÿê úàí àëóð. Ýöëçàðè-ùöñíäöð éöçöí âö áÿíäÿ Êèøâÿðè. Õàëè-ìèøêèí êèì. ÷èðàüè-ìåé áèëÿ ãûë õàíåéè-ðþâøÿí. Áèë êèì. éàðè-âÿôàäàðóíàì ñÿíöí. õÿçèíÿäàðóíàì ñÿíöí. áèìàðóíàì ñÿíöí. Åé ñÿðâèíàç. áÿëè. ÿýÿð éàðèñÿí ìàíà. Íÿâàè ùèììÿòèäèí Êèøâÿðè ÿùëè-íÿçÿð áîëäû. Ãûë áèð íÿçÿð êè. àëóíäóð õÿðàú ìöëêè-Ùèíäèñòàí ëÿáèí. Úàùàí ìöëêèí äóòàð øå’ðè íÿçÿð áîëñà Íÿâàèíèí. Êàôèðè-åøã îëäó ìèñêèí Êèøâÿðè àõèð íÿôÿñ Íîëà ýÿð àüçûíà ãîéñà øÿðáÿòè-èìàí ëÿáèí. *** Þëäöðìÿ úþâð èëÿí ìÿíè êèì. ùÿâàäàðóíàì ñÿíöí. ñÿí òÿê âàäè áèëìÿç øÿðáÿòè-ðóçè-úöäàèíèí. Èñèéè-Ìÿðéÿì òÿêè þëöéÿ âåðöð úàí ëÿáèí. íèøöí Êè. Åé ýþâùÿðè-éåýàíÿ. 56 . Òþêöðñÿí ãàíëàðû òÿê ñèç áó èðöð ðÿñìè ðàèíèí. òà êè. ßúÿë úàìûíû âàèç äåð êè. Þçýÿ ùÿâàâö þçýÿ ùÿâÿñ ìÿíäÿ ãàëìàäû. Îë àé éöçöí áèëÿ õÿëãè ãûëóðñàí àøèãö àõÿð. Ýþòöðñÿì éöçèäÿí áöðãÿ’ìÿí îë òöðêè-õèòàèíèí. Úàí âåð èêè ëÿáèíäÿí. *** À÷ûëñà éöçöìÿ ãàïû èíàéÿòè-õóäàèíèí. ×èðàüûíäà ôóðóüè éîõäóð îë çþùäè-ðÿéàèíèí. äöøöáäöð ëÿëöí öçðÿ õàë èìÿñ. Øèðèí êÿëàì áöëáöëè-ýöëçàðóíàì ñÿíöí. Ýÿë åé çàùèä. àúûäóð.

Éàðè áèëäè Êèøâÿðèëÿí ìöääÿèíèí ñèäãèíè. áèðè òþêÿð. Õåéðëè áàõûø äÿýöë ãîéóí ñàðó ãÿññàáíèí. ýþçëÿðöì. ßñêè êÿòàíÿ òîõàòìûø ïÿðòþâè-ìÿùòàá òÿê. Ãûëäû ùöñíöí ïÿðòþâè õàêè òÿíèìíè ÷àê-÷àê. Íåúÿ êèì. Ýèçëö ãàëìàç íóðè ÷öí õóðøèäè-àëÿìòàáíèí. Äîëäó áàüðûì ãàíûäàí êþíëöì êþíöëäÿí. áèðè äîëàð äîëàáíèí. 57 . Çàùèð îëäó ñèððè ÷öí éöçè ãàðà ãöëëàáíèí. Çÿôÿð àíçàð è÷ðÿ åòìèø ëàëåéè-ñèðàá òÿê. Ñàðó äîí è÷èíäÿ à÷ûëìûø úÿìàëûí ýöë êèìè. Ãàìÿòèí ñÿðâö éöçöí õóðøèäè-àëÿìòàá òÿê.*** Áàõûøûíäà âàð íÿçÿð îë íÿðýèñè-ïöðõàáíèí. Õÿòòè-ñÿáçèíäÿí íîëà þðòöëñÿ éöçöí ñÿôùÿñè. *** Åé äÿùàíûí ïöñòÿâè ëÿ’ëè-ëÿáèí èííàá òÿê. ßøêè-øÿíýÿðôè àíà ùÿð éàí ÷ÿêèëìèø áàá òÿê. Õàñèééÿò áóäóð êÿòàíÿ ïÿðòþâè ìÿòàáíèí. Íàçïÿðâÿð áîëìà êèì. Ýþðýÿëè ùöñíöí áîëóáäóð ïÿðäåéè-äèë ÷àê-÷àê. Áèð âÿðÿãäöð ÷þùðåéè-çÿðäèì ëÿáàëÿá äÿðäè-äèë. Ñèððè-ùöñíöí äåäè ýöëøÿíäÿ ñÿáà àíäèí äöðöð Êèì. ãÿäðè ùÿãèãÿò êóéèäÿ ßòëÿñè-øàùèäÿí àðòóõäóð áèðè ìàøàáíèí. ãûçàðûá èíôèàëè âàð ýöëè-ñèðàáíèí.

üÿìçÿí þëäöðöð. Ðÿøêäÿí êèì. èíòèõàáèäöð àíóí. Êèìñÿäÿí ñîðìàí õÿáÿð éöç éèë ÿýÿð ýþðìÿí àíû. àíóí ãÿäðèíè áèëìÿç îë çÿáàáèäöð àíóí. ýöëýóí éàíàüûí òÿðëÿìèø. éà õÿòòè-àçàäè àíóí. þëäöðäè ìÿíè úþâðèëÿ áèäàäè àíóí. Íàìåéè-ÿ’ìàëûäóð. îõóð ãóë Êèøâÿðè. Òþêìÿñöí õàêè-êÿôè-ïàéèíè ýþçöíÿ ðÿãèá Êèì. Êöëáåéè-ÿùçàí éûõûëñà áàøûìà èðìÿç ÿúÿá.Íàâÿêèí ïåéêàíëÿðèäöð îäà éàíìûø êþíëöìÿ. Áÿñ êè. Ïÿíáÿ áèðëÿ õÿñòÿ àüçûíà òþêÿðëÿð àá òÿê. õàëè äÿýöë áèð äÿì úèýÿðõóí Êèøâÿðè. Ýöë éöçöí äåâðèíäÿ õÿòòèí êèì. Åé ýþçöì. âÿëè êþíëöì õÿðàáèäöð àíóí. *** Îë êè. Êèøâÿðè êèìè ñåâÿð äåðñÿí. Õÿòòè-ñÿáçè ýóéèéà êèì. úÿíýäöð úàíà. Àòÿøè-ìåéäàí ýöëöì. úàâàáûäóð àíóí. *** Îë êèì. Äåìÿýèë êèì. Òÿð äÿýöë êèì. îëìàéà ùå÷ êèì áèëÿ àäè àíóí. îë ýöëàáèäöð àíóí. Ìóíèñÿ-øÿáùàéè-òàðèìäöð ìÿíèì éàäè àíóí. ÿýÿð äåðñÿì ñÿíè. Úàíûì àðàìè. üÿì ÷ÿêäè ýþçöìäÿí áèõö áöíéàäè àíóí. Åé ýþçöí ñÿðäàðè-ùöñíö üÿìçÿ úÿëëàäè àíóí. Øèâÿâö íàçö ìÿëàùàò äÿôòÿðèäöð ýöë éöçöí. úàí ìÿõìóðè ÷åøìè-íèìõàáèäöð àíóí. Áèð ãóðóñà áèð äþêöëöð ýþçëÿðè äîëàá òÿê. ÷åøìèí èøàðÿò ãûëñà. Êèìÿ êèì. 58 . àðèçöí ýöë.

Øÿðìèñàðÿì éöçèäÿí áó êöëáåéè-âèðàíÿíèí. Êèøâÿðè ãàðà ãóëóíäóð. Ìÿñèùàäóð ÿìÿêäàøûí. Øÿì’èäÿí ùàñèë ùÿìèí éàíìàãäóðóð ïÿðâàíÿíèí. Éàä åäÿð ÷àüûíäà áèð-áèð ñþùáÿòè-ÿùáàáûíû. Øàõ-øàõ àíûí è÷öí áîëäè çÿáàíè øàíÿíèí. Ëàúÿðÿì éàíìàç ÷èðàüû ùå÷ ÿéàñûç õàíÿíèí. Ñÿí âÿôàñûç ùÿðýèç îë âèðàíû àáàä åòìÿäèí. ðóùè-ìöúÿððÿääÿí. åé ãàíëû êþíöë. Äèë óçàòäû ùÿëãåéè-çöëôè-ïÿðèøàíûí ñàðû. 59 . ìÿíè-ìÿùðóìè áèð ýöí âÿñëäèí øàä åòìÿäèí. Àüëàìàãäàí õàíåéè-÷åøìöìíè âèðàí åéëÿäèì.*** Øÿì’ òÿê êþíëöì éàíàð éöçèí ýþðöá úàíàíÿíèí. *** ×ö ãîìóøñàí ðÿùè-åøãèíäÿ. åé ùóðèñèôÿò. ñöðìÿ ãàïûíäàí àíû. Ñÿí ýåäÿíäÿí áÿðëö ÷åøìèì õàíÿéè-òàðèê èðöð. Íàòÿâàí êþíëöìíè áèð äÿì üÿìäèí àçàä åòìÿäèí. Éàäûí îëñóí êèì. Ñàéåéè-èðøàäûí ÿñêöê îëìàñóí. áèð ìöáàðÿê ìöðäÿ àçàä åòìÿäèí. Üÿìè òÿðê åòìÿ êèì. áàøûí. Ìÿëàèê òÿê ñÿí. *** Âÿù êè. ìàíà ìÿ’øóã äÿìèäèí þçýÿ èðøàä åòìÿäèí. Ýÿð÷è éîõäóð ãèéìÿòè ñÿí ýþâùÿðè-éåêäàíÿíèí. üÿìäöð áó éîëäà ÿñêè éîëäàøûí. Ñàíà õóðøèä îëóá äàéÿ. åé ïèðè-äåéð Êèì. Êèøâÿðè èêè úàùàí íÿãäöí âåðöð âÿñëèí è÷öí. Åéëÿ ñàí êèì. ìÿíè-áè÷àðÿíè éàä åòìÿäèí. Ïÿñ êè ãàí ñÿïäè ýþçöì ùÿð éàí äÿðö äèâàðèíÿ.

Ãèáëåéè-ìèëêö ìÿëàèê. Íÿ ìàíà ìÿ’ëóðÿëèã ùàúÿò. Åøèýèíäÿ øÿùïÿðè-Úÿáðèë ôÿððàøûí ñÿíèí. Èñòÿìÿí áàäè-ñÿáà. èòèíè ýþðýÿú þï àéàüûíû àíóí Êèì. Ýåéðÿòèì îë ùÿääÿäöð çöëôè-ïÿðèøàíëûüà êèì. Èñòÿìÿí áàäè-ñÿáà êèì. *** Åé úàìàëö ùöñíàðà õóðøèä ãàðäàøûí ñÿíèí. Ñÿýè-êóéè ñÿíè ýþðýÿú ãà÷àð. Òàíðûéà øöêð åéëÿýèë. îëà éîëäàøûí ñÿíèí. Ýþçöìäÿí ãàí ðÿâàí ãûëäû ÿëèô òÿê ãàìÿòèì ÿýäè Ñÿïèëìèø çÿðâÿðÿã éöçöí. ñîðìàç ùàëóíè áèð íå÷ÿ ýöíäöð îë ãàðà äàøûí. åé Êèøâÿðè íîëäè Êè. Îë êè. Êèøâÿðè. ðÿâà. *** Ãûéìûøàì úàíàí éîëóíäà þìðö ìàëö úàíÿ ùÿì. ñÿí áèýàíÿâÿøäèí àøèíàëÿð ýþðäöëÿð. íîëà Ãàëìàç àíäàí áàä ïàéè-ñàêèíè-ìåéõàíÿ ùÿì. Êèøâÿðè. áÿçìè-âèñàëûíäà ÷ö ìÿ’ùðÿì áîëüà ñÿí. Êÿ’áÿðó úöììàçÿñè ýÿð òöíäö ñÿðýÿøäöð. 60 . ÿýèëìèø âÿñìÿëö ãàøûí. òÿðïÿòñÿ àíû øàíÿ ùÿì. áèëëàù. âåð úàíóíè øöêðàíÿ ùÿì. Àøèíà ýþðìÿç àíû. Üåéðÿòèì îë ùÿääÿäöð çöëôè-ïÿðèøàíûíüà êèì. áèýàíÿ ùÿì. Áîëóá ìÿí áèíÿâà ïèðàíÿ ñÿðè-åøèêäÿ ôÿððàøûí. íÿ õîä âèðàíÿ ùÿì. éàìàí ýöíëÿðäÿ îëäóð éàðó éîëäàøûí ñÿíèí.Ñöïöðäöì àñèòàíóíè áó ãàíëó êèðïèýèì áèðëÿ. Øþ’ëåéè-øÿì’è-ùèäàéÿòäöð úÿìàëûí ïÿðòþâè. âÿñìÿëö ãàøûí ñÿíèí.

Íóù èëÿ ùÿìõàíÿ áîëñàí ìþâúè-òóôàíäàí íÿ üÿì. Ñàëóð îä õèðìÿíè-õóðøèäÿ áó àùè-úèýÿðñóçèì. Ýÿð ãûëóðñà òàðè-áàðàí êèì. Êèøâÿðè. éîëóíäàí äþíìÿçÿì. *** Éàðÿ êþï úàí âåðäèì. ÷àêè-ýèðèáàíäàí íÿ üÿì. *** Úàí ÿýÿð ýåòäèñÿ ñÿí ñàü îë. éöçöí øÿì’è-øÿáÿôðóçèì. Äèðèüà êèì. åé ùÿìäÿì êè. ñþçèì. ÿììà áèâÿôàäóð áèëìÿäèì. Ñà÷ûíäóð ùàñèëè-þìðöì. Êèøâÿðè. øàìè-ùèúðàíäàí íÿ üÿì. ìöñàèä áÿõòè-ôèðóçèì. Ìÿùè-ðóéóí ôÿðàüûíäà øÿáè-üÿì ýÿð íÿôÿñ ÷ÿêñÿì. Øèâÿâö íàçö èòàáè ÷îõäóðóð áèëäöì. 61 .*** Ñÿàäÿò ùÿìðÿùèì áîëäè. Àíûí òóüðàñû ãàí áèðëÿ éàçûëìûø. ñÿíöí éàíûíäà áèð ýöí êå÷ìÿäè ñþçèì. Éàð ÿýÿð äåðñÿ ðÿãèáèí áîéíóí öçýèë. Áîéóíäóð íÿõëè-öììèäèì. Éöðÿýèìäÿ ÷àêëàð. âÿëè Üþí÷ÿñè ãàí òþêìÿêö èøè úÿôàäóð áèëìÿäèì. ìöáàðÿê îëäó íîâðóçèì. éàð. êå÷ÿð ñþçöì. Åøãè êàìèë àøèãÿ ðöñâàëûüûíäàí äÿðäè éîõ. Áó ýöí ýþðäöì úÿìàëóíè. Ñöáù âÿñë öììèäè áîëñà. ìàíà úàíäàí íÿ üÿì. ãàøûí ìåùðàáè-ìÿãñóäèì. Êÿ’áÿíöí ìöøòàãèíÿ õàðè-ìöüèëàíäàí íÿ üÿì. ìÿíèì ùàëûìüà àüëàðëàð. Òàÿòè-ùÿã åòêÿíÿ òÿëáèñè-øåéòàíäàí íÿ üÿì. Òèêìÿýèë ÷àêè-ýèðèáàíûìíû. Àøèíàëûã ðÿñìèäÿí íààøèíàäóð áèëìÿäèì. Üÿìö ÿíäóùè-ìöëêèäÿí íèøàí øÿð êèìñÿéÿ ýÿëñÿ. Íÿ éåðäÿ êèì.

ãàíäàí ëÿáàëÿá äàìÿíèì. Òÿëõè-êàì à÷ûð éåðèì êóéè-ôÿíàäóð áèëìÿäèì. ãûëäûì ùÿâÿñ. Òöêÿíìÿç Êèøâÿðèíèí äÿðäè éöç éèë. êþíëö ãàðàäóð áèëìÿäèì. Ýþçëÿðèíèí øèâÿñèíÿ ìöáòÿëà áîëäóì. Ýþçöì ÷ûãñóí ÿýÿð òÿãñèð ãûëñàì. Ñÿíñèç ìÿíè-áèõàáö õÿð. *** Ñÿùðàéà äöøäöì òèëáÿ-ðàá ýþýÿ éåòèøäè íàëèøèì. Ñÿíè ýþðìÿýèëÿ òÿäáèð áîëñà. Åøãè áóñòàíûíäà òèêäèì éöç òóìàí íÿõëè-âÿôà. Ùÿð ãÿäÿì éîëóíäà êàìè-ÿæäÿùàäóð áèëìÿäèì.Ñóðÿòèí ýþý÷ÿêëèýèíÿ àëäàíûá âåðäèì êþíöë. Áÿðýè-ìåùíÿò ìåéâÿñè ðÿíúö ÿíàäóð áèëìÿäèì. Ôÿëÿê þâðàãûíà ñûüìàç ùåêàéÿò. ßýÿð Ãóð’àíû ìÿí òÿôñèð ãûëñàì. âÿëè Çöëôöíöí ùÿð òàðè áèð äàìè-áÿëàäóð áèëìÿäèì. 62 . Ìÿýÿð ñà÷ûí àíà çÿíúèð ãûëñàì. áèð ëàëÿéÿì õóíèíúèýÿð. Ñþçöíÿ øèðèíëÿäèì ÿââÿë êè. Áàüðûìäà ùÿð éàí äàüëàð. Éöçöí øÿíèíäÿäöð ùÿð àéÿ-àéÿ. éàðèìäöð ìÿíèì. ßýÿð øÿðùè-üÿìèí òÿùðèð ãûëñàì. *** Äÿëè êþíëöìÿ íÿ òÿäáèð ãûëñàì. ßùäè ñöñòö áàüðû äàø. Ãàëäû òèêàíëàð öñòöíÿ ùÿð ïàðåéè-ïèðàùÿíèì. Òàïìàüà ýÿíúè-ìöðàäè Êèøâÿðè. ßýÿð éöç äèë áèëÿ òÿãðèð ãûëñàì.

ýþð êèì. øàäö õÿíäàíäóð ìÿíöì. áó ãàí ïàðÿñè. ýþð áó êÿëàìè-ÿùñÿíèì. Éàð üÿìäèí þçýÿ ùàñèë âåðìàéèí áó áàüàðà. Äÿøòè-ôÿíàäûð õÿëâÿòèì. 63 . ùÿð éåð êèì. Áèòñÿ ýèéàùè-ëàëÿýóí îëäóð íèøàíè-òöðáÿòèì. *** Ýöë êèìè éöçöì ÿýÿð÷è. Êèøâÿðèíèí éöç ñóàëÿ áèð úÿâàá îëìàç íÿäÿí. êóéè-üÿìèì àâàðÿñè. Ñþç îëäó àüçûíäàí òàìàì. Áèð ñÿìÿíáÿð ñÿðâãÿä íàçèê íèùàëûì âàð ìÿíèì. Ñîðýèë ÿùâàëûìíû. Ëàëÿ òÿê áàüðûìäà ùÿð éàí äàüè-ïèíùàíäóð ìÿíöì. Êèìñÿ áèëìÿç êèì. øàìè-üÿì. êóéè-ìÿëàìÿò ìÿñêÿíèì.Þëñÿì ìÿí çàðö çÿáóí. Êþíëöì ñÿíÿ éàëâàðÿñè. ëÿ’ëè-ëÿáèí éàãóòè-õàì. úàíà. Êîêÿá èðìÿç áó ýþðöíÿí ýþýäÿ áèë êèì. ôÿðàãèíäÿ íÿ ùàëûì âàð ìÿíèì. íÿ çÿâàëûì âàð ìÿíèì. Òèðè-àùèìäÿí áèðÿð. ýþð âÿùäÿòèì. *** Âÿù êè. Ùèúðèíäÿ àðòäû ìþùíÿòèì. Îë ëÿáè-øÿêêÿðôèøàíäàí áèð ñóàëûì âàð ìÿíèì. ýàù áåëèí. ìÿíèì! Åé äèëáÿðè-òóòè-õóðàì. Áèëìÿí êè. Îë øÿì’èíèí ñåâäàñèäÿí. åé íàëÿâö áó ÿõòÿðè-ñÿðýÿøòÿäèí. ñÿíèíäèð éà ìÿíèì. ßãëö õèðÿä ãîâãàñèäÿí. Ýþýÿ ÷ûõ. àíäÿ ãÿðüè-õóí. áèð âÿùøèñèôÿò ìèøêèí üÿçàëûì âàð ìÿíèì. ïÿðâàíÿéÿì ïÿðâàñèäÿí. åé Êèøâÿðè. ùÿð çÿõìè-ïåéêàíäóð ìÿíöì. Ýþð íÿ òÿá’è-íàçèêö èíúÿ õÿéàëûì âàð ìÿíèì. ìåéõàíÿ áóëäó ìÿ. Ýÿù ëÿáèí çèêðèí âÿñôèí ãûëóðìÿí.

çöííàðûì ìÿíöì. ãîíìóø Êèøâÿðè. Õàíäàäóð áèëìÿí áó òèôëõàíÿ áèçàðûì ìÿíöì. Ìÿí áÿëàâö äÿðäö ìþùíÿò äàüûíûí ãàïëàíûéàì. Ýöëýöë îëìóø òàçÿ äàüëàðëÿí çàðûì ìÿíöì. Ýþçëÿðöì ÿòðàôûäà áèòìèø íåéèñòàíäóð ìÿíöì. åé Êèøâÿðè. åé êàôèð íåúÿ Áîëüàëû àøöôòÿ ñà÷ûí áàüû. Ìöðüè-áèñìèë òÿê ìèéàíè-õàêö õóí ýþðúÿê ìÿíè. îíóí ùÿääèâö ïàéàíû âàð. Êàêèëöí ñåâäàñèäÿí ñÿùðàéà äöøäöì íàôÿ òÿê. áó äÿðäö äèëèì áèùÿääö ïàéàíäóð ìÿíöì. Ðèøòåéè-òÿñáèù ÿëèìäÿí ýåòäè. Ùÿð ùåêàéÿò êèì. Äàìÿíè ÿòðàôèäÿ òîçëàð êè. Äåìÿ êèïðèê äöçäöðöð íåé îõëàðûí÷öí ýóéèéà. Òöðôÿäöð áó êèì. Áÿçì è÷ðÿ òà ðÿãèá õàìè-âèñàëûí è÷ýÿëè. Éàéàíóõ êþêñöì åâèíäÿ áó áÿëàïÿðâÿð êþíöë. ÷ÿêÿð áó úàí ÿôêàðûì ìÿíöì. Ëÿáëÿðöíäÿí àéðó áàüðûì äîïäîëó ãàíäóð ìÿíöì. Íÿ áÿëàëÿð êèì. Çàðè-úèñìöìäöð êè. 64 . Çöëôèíèí ñåâäàñèäÿí. Ãûëüàëû òÿðêè-âÿôà íàìåùðèáàí éàðûì ìÿíöì. Âÿù êè. òîðïàã èëÿ éåêñàíäóð ìÿíöì.Åë ìÿíèì àøèãëèüèìíè îë ñÿáÿáäÿí áèëäè êèì. ýöëÿð òöðôèíäÿ äèëäàðûì ìÿíöì. Ùè÷ ìàíà ãûëìàç ìÿäÿä áÿõòè-íèýóíñàðûì ìÿíöì. áîëñàì ùÿëàê. Áó ÷ûõàñû ýþçëÿðöì ùÿð ëÿùçÿ ýèðéàíäóð ìÿíöì. *** Ýèðéÿäÿí òóôàí ãûëàéäóð ÷åøìè-õóíáàðûì ìÿíöì. âàð.

65 . ïÿðäàõòÿ ãûëäû ñèïÿùð. Êèøâÿðèíèí ñàðó éöçèíÿ íîëà áàññàí ãÿäÿì. Áèýàíÿ òÿê íÿäÿí äèðèëöðñÿí ìÿíöìëÿ ÷öí. íÿ äÿìäÿñÿí. Ãàð÷ûüàé ñà÷ëó. ýÿù àòÿøèí ÿôãàí áèëÿ. åé áèíÿâàúóüóì. Ñÿí ïàäèøàùè-ùöñíñÿíö Êèøâÿðè ýÿäà. Áèð ãàòëà ñîðìàäûí êè. Òîïðàüûíäàí Òàíðû ýÿð áèð ãóø éàðàòñàéäû éåíÿ. Òóòèéè-øèðèíñÿõÿí. Õàíåéè-÷åøìöìíè êèì. Ñÿáðö àðàìö õèðÿä ùèúðöíäÿ ãîéäóëàð ìÿíè. Ýöëøÿíè-ôèðäîñö øàõè-òóáàâö áàüè-áåùèøò. òàâóñè-òÿííàçûì ìÿíöì. Ùàëóí íÿäöð. Ãÿääèì ÿýèëäè ÷ÿíý òÿêö ùè÷ ñîðìàäûí. Áèð ãóëúóüàçóíÿì êèì ñÿíöí. åé ïàäèøàúóüóì. Åé ãÿáàéè-ñÿáç èëÿí ñÿðâè-ñÿðÿôðàçûì ìÿíöì. Àãèáÿò äöøäè ýþçöìäÿí õàíÿïÿðäàçûì ìÿíöì. ëà÷ûí ýþçëö øÿùáàçûì ìÿíöì. Ñÿíñÿí áó øÿùð è÷íäÿ ùÿìèí àøèíàúóüóì. Ñÿíñèçèí. Ýÿù ñàâûõ àù åéëÿðÿì. Úîç-ñÿðè-êóéèí ñàðû áîëìàçäû ïÿðâàçûì ìÿíöì. Íàëÿíèí ìèñêèíèéÿì êèì. õàíè îë ýÿäàúóüóì. Íîëà ÿýÿð ýÿùè ñîðàñàí ùàëóìè ÷ö ìÿí. åé ýöë êå÷ÿð ìóíäàã ãûøö éàçûì ìÿíöì.*** Åé ãÿáàéè-ñÿáç èëÿí ñÿðâè-ñÿðÿôðàçûì ìÿíöì. áîëäó äÿìñàçûì ìÿíöì. *** Âåðäèí ìàíà ÷ö åøã èëÿ äèëö äèëðöáàúóüóì. åé áèâÿôàúóüóì. Þëäöðìÿ úþâð èëÿí ìÿíè.

66 . ãóðòóëàì áèð ýöí ìþùíÿò äÿðäèäÿí. *** Êþíëöì ãûëàëû äÿðäè-äèëèìíè ñàíà ìÿ’ëóì. Ùèúðèíäÿ ìÿíèì ùàëûìû ñîðìàç. Ñÿíäÿí äàõû íþâìöäÿìö àíäàí äàõû ìÿùðóì. íîëà ùàëè. Ìÿíè ýþéäöð ñÿíö õàêÿñòÿðèì. Ñÿðâêàðûíäà éîõ åòäèì úàâàíëûã ðóçèýàðûìíû. ìÿíèì ðÿõøÿíäÿ õóðøèäö úÿùàíýÿðäèì. éåòìÿäè áèð ýöí ìàíà îë íàúàâàíìÿðäèì. äåðëÿð. Ïàáóñèíÿ éåòäèí ìÿýÿð. Äåäèì êèì. Ýÿëèá âÿù. õàêè-òÿíèí áîëñà àéàü àëòûíà ìÿ’äóì. ýèðèôòàð îëà ìÿçëóì. ýþðäè êè. ãàëóð ýþçè à÷óõ þëöð ÷àüûíäà àøèãíöí. üåéðÿòè-ÿüéàð èìèø.*** Ìàíà þëìÿê íèøàíûäóð õÿçàíè-÷þùðåéè-çÿðäèì. Éöç ãàòëà âöúóäóì ÿäÿì îëäó áó ñÿáÿáäÿí Êèì. áèëäèì. ìÿí ãóðòóëìàäûì áèð ýöíö àðòàð ýöíáÿýöí äÿðäèì. Áó êèì. áèëäèì. Àíûí êóéè ñàðó òóòãóñèäöð ùÿð çÿððÿéè-ýÿðäèì. Áó ýöí åé Êèøâÿðè. áó äèý êè. Ìÿí êèì. Äèðèüà. þëìÿêäöðöð. Áèð çàëèì ÿëèíÿ êè. ÿðèðÿì éöçöíè ýþðýÿú íÿ ÿúÿáäöð. õóáëàð è÷èá àòëàíäûëàð ñÿðõîø. Êèì. ñàäèðñÿí åé ýÿðäöí. ñèððè-äÿùàíûí ìàíà ùå÷ îëìàäû ìÿôùóì. àäû ôÿðàãè-éàð èìèø. Õàíû éàðÿá. áèëäèì. Ñåâèð äèëäàðèíè. *** Áó êèì. îë ùÿñðÿòè-äèëäàð èìèø. áèð éåðäÿ îëà àòÿø èëÿ ìóì. åé âÿù Êè. ìÿíäÿí àéðóäóð áÿùàðè-íàçïÿðâÿðäèì. åé Êèøâÿðè áèð ýöí Êèì. Áó ãàí.

íåúÿ áèð ñÿðâè-ðÿâàí áóëìàçìûéàì. áèëäèì. Áèëöðÿì êèì. äèëäàðûíû ýþðìÿç ýþçöì. 67 . ÿììà Ìÿíè ìÿùðóì åäÿí áó áÿõòè-íàùÿìâàð èìèø. *** Ìöääÿòè áîëäó êèì. Âÿëè ìÿùáóá úàíèäÿí êå÷èá äöøâàð èìèø. Ôÿðàãûí çÿùðèíè äàäìàã àíà íà÷àð èìèø. äåðèäèì. Êîð áîëäó ýèðéÿäÿí. áèëäèì. Çÿìàíÿ áÿçìèäÿ ùÿð êèì êè. ÷öí ùè÷ êè. Âÿñëèíÿ ãûéìàç êþíöë. áèëäèì. ýóéà äÿðö äèâàðûíû ýþðìÿç ýþçöì. Íàëÿâö ÿôüàíû ñåâäè Êèøâÿðè. Éà éöçöí òÿê áèð øöêöôòÿ ÿðüÿâàí áóëìàçìûéàì.Ýþðöíìÿç çÿððÿúÿ àçüûí íèýàðà. Ðÿãèá ñþçöíÿ áàõìàçäûì âèñàëûí èñòÿéèá. îë õÿòö ðöõñàðûíû ýþðìÿç ýþçöì. åé õóðøèä. àüçûí âàð èìèø. Êóéèíÿ âàðüàú úàìàëû øþâãèäÿí ùåéðàí ãàëóð. ëåéêÿí Ýöëÿð ÷àüûíäà. Åéëÿ êèì. Äÿùàíûí ôèêðèäöð ùÿð äÿì. áèëäèì. Òà ãàðàñûí äÿðäè-äèë éàçìàëûüà úÿ’ë ãûëìàçàì. Úÿùàíö úàíèäÿí. âÿëè Äÿðäö üÿìäÿí þçýÿ áÿðýö áàðûíû ýþðìÿç ýþçöì. òà éàðûíû ýþðìÿç ýþçöì. ×èçýèíöðìÿí ìÿí ýþçöí éàøèíÿâö ãàíûì òþêÿð. îë äèëäàðûíû ýþðìÿç ýþçöì. è÷äè øÿðáÿòè-âÿñëèí. Áà à÷óõ äöíéàäà àíóí ìÿãàìû äàð èìèø. áèëäèì. ÿäÿì ñàðó ó÷àð êþíëöì. *** Åé âÿôàñûç. Òèêìèøÿì ýþç úóéáàðûíäà ãÿäèí íÿõëè. åé Êèøâÿðè êå÷ìÿê áîëóð àñàí. Ãóëëóü åòñÿì ìÿí àíóí òÿê áèð ÿ’âàí áóëìàçìûéàì.

Áó úàùàí ìöëêöíäÿ ìÿí áèð çÿèôè-íàòÿâàí,
Ñÿíäÿí þçýÿ úàí âåðèá áèð íþâúàâàí áóëìàçìûéàì.
Íÿ ñàëóðñàí, åé ðÿãèáè-ñÿêñèôÿò êèì, åøãèäÿ
Ñÿí òÿêè ìÿí áèð éàëàí÷û ïÿùëÿâàí áóëìàçìûéàì.
Þëäö äåäèì Êèøâÿðè, äåäè êè, þëäö, íåéëÿéèì?
Êèøâÿðè òÿê áèð ýÿäàéè-íàòÿâàí áóëìàçìûéàì.

***
Ýÿëýèë åé äèë êè, ìóüàí êóéèíÿ àùÿíý åäÿëèì,
Áèçÿ ãàéüó ÷ÿðè ÷ÿêäè, âàðàëûì úÿíý åäÿëèì.
Øèøåéè-çþùäö ñÿëàìÿò äàøèëÿí ñûíäóðàëûì,
Òÿãâàéè-äóíè ýÿðÿê áàäåéè-ýöëðÿíý åäÿëèì.
Íå÷ÿ ýöí äÿðä åëÿäèì ïèðè-ìóüàí ãóëëóüóíó,
Êÿñáè-ôÿçëö ùöíÿðö äàíèøö ôÿðùÿíý åäÿëèì.
Åäÿëèì úÿùä ÿýÿð ãûëñà ìÿäÿä äþâëÿòè-âÿñë,
Áó úàùàí ìöëêèíè ùèúðàí åëèíÿ òÿíý åäÿëèì.
Êèøâÿðè òÿê ýèðÿëèì ìöüáå÷ÿëÿð ñþùáÿòèíÿ,
Èñòèìàè-íÿôÿñè-óäö íåéö ÷ÿíý åäÿëèì.

***
Õàíäÿ êèì, âàðñàí ñàíà âàð Òàíðû éàð îëñóí áÿýöì,
Ùàôèçè-úàíö òÿíöí ïÿðâÿðäèýàð îëñóí áÿýöì.
Ýþðìÿýèë-áàäè-õÿçàíäàí ýèðäè-üÿì, åé ñÿðâèíàç,
Ýöëøÿíè-ùöñíöíäÿ äàèì íþâáàùàð îëñóí áÿýöì.
Äþâëÿòöí úàìè ëÿáàëÿá áàäåéè-èøðÿò áèëÿ,
Úàâèäàíè þìðö úàùûí áÿðãÿðàð îëñóí áÿýöì.
68

Àñèòàíûí áóñèòàíûíäà êè, úÿííÿò áàüûäóð,
Áöëáöëè-õîøõàí ìÿíèì òÿê ñÿä ùÿçàð îëñóí áÿýöì.
Øÿòò ãûðàüûíäà ìåéè-Ìîñóë è÷èá ÿùáàá èëÿ,
Êèøâÿðèäÿí áó üÿçÿë ùÿì éàäèýàð îëñóí áÿýöì.

***
×åøìè-ñèéàùóíà ñÿíÿìà, ñÿí÷è ñàëìûøàì,
Ãûë áèð íÿçÿð ìàíà êè, ãàðà ýöíäÿ ãàëìûøàì.
Ùÿð áèõÿáÿð ñþçèéëÿ ñÿíè òÿðê åäÿðìèéÿì,
Ìÿí êèì, èêè úàùàíû âåðèá ñèçíè àëìûøàì.
Âÿñëèí äàõû ýÿð îëìàñà, ùèúðèíäÿ ùÿì õîøàì,
Ìÿí îë ñÿìÿíäÿðÿì êèì, îä è÷ðÿ îëàëìûøàì.
Ùÿð õàíäà êèì, äÿùàíóí è÷öí ïöñòÿ ñþç äåìèø,
Ãàòëàíìàéûá ìÿí àüçûíà äàø èëÿ ÷àëìûøàì.
Åé ïèðè-ìåéôöðóø ìàíà Õûçðè-ðàù áîë
Êèì, õÿñòÿ Êèøâÿðè òÿêè ãàòû ìóíàëìûøàì.

***
Ìåù òÿê ñàðàëäû üÿìäÿí ÷þùðåéè-çÿðäèì ìÿíèì,
Ãàëüàëû ñÿíäèí úöäà ìàùè-úÿùàíýÿðäèì ìÿíèì.
Ãîéìàüûë âÿãòè-úöíóí áàüÿ ìÿíè, åé áàüèáàí
Êèì, çèéàíäóð ýöëñèòàíûíúà äÿìè-çÿðäèì ìÿíèì.
Ýÿð âöúóäóì õàê îëóá ãûëñàí ìÿçàðûìüà ýöçÿð,
Äóòãóñè äàìàíûíû ùÿð çÿððåéè-ýÿðäèì ìÿíèì.
Èìäè áèëäèì êèì, ìàíà éîõäóð öìèäè-çèíäÿýè,
Ýöíáÿýöí åøãöíäÿ ÷öí àðòàð üÿìö äÿðäèì ìÿíèì.
Âåðìÿäè-òàñè-ôÿëÿê íÿãøè-ýöøàäèì, âàé êèì,
Øåøäÿðè-üÿì è÷ðÿ ãàëìûø ìþùðåéè-íÿðäèì ìÿíèì.
69

Áÿñ êè, éóääóì õóíè-äèë ýÿëäè ìàíà õàáè-ÿúÿë,
Þëäöðöð íà÷àð õàáèì ÷öí áóäóð õîðäèì ìÿíèì.
Ýÿù ìÿëàìÿò äàøèäöð, ýÿù òèðè-üÿì, åé Êèøâÿðè,
Ìåéâÿ êèì, âåðöð íèùàëè-íàçïÿðâÿðäèì ìÿíèì.

***
Êàìè äèë òÿðêèí ãûëûá, íàêàìëûãäóð èñòÿýèì,
Íàìó íàìóñè ãîéóá, áÿäíàìëûãäóð èñòÿýèì.
Ðóçèýàðûì òèðÿäöð, ýÿë åé ùèäàéÿò øÿì’è êèì,
Ñöáù âÿñëèí áèðëÿ äÿðö àøàìëûãäóð èñòÿýèì.
Íÿ ìàíà ñÿðâö ýöëö íÿ ñèìö çÿð òÿñêèí âåðöð,
Ñÿí êèìè áèð ñÿðâè-ñèìÿíäàìëûãäóð èñòÿýèì.
Åé ùèëàë ÿáðó ñÿáàù åéä ýÿëäöì ãàïóíà,
Ëÿáëÿðèíäÿí áóñÿéè-áàéðàìëóãäóð èñòÿýèì.
Êèøâÿðè òÿê õàíÿ-õàíÿ ýÿçäöýöì áàéðàì ýöíö,
Áèð ëÿáè ïöñòÿ, ýþçè áàäàìëûãäóð èñòÿýèì.

***
Áó úÿùàíäà áèð ýöëè-áàüè-úèíàíäûð ñåâäèýèì,
Ýöë äåýèë êèì, áèð íèùàëè-ÿðüÿâàíäûð ñåâäèýèì.
Ìåùðèáàíëàð òÿê ñåâÿð êþíëöì áèð îíó, âàé êèì,
Áèð ãóëàüû ùÿëãÿëèúÿ òöðêèìàíäûð ñåâäèýèì.
Ïèð áîëäóì ùÿñðÿòèíäÿí ñîðìàäû áèð ýöí ìÿíè,
Ïèð áîëñóí êèì, ÿúÿá áÿäõó úÿâàíäûð ñåâäèýèì.
Äàìÿíèì ýþç ãàíûíäàí àíäûí ëÿáàëÿá äîëäó êèì,
Áèð áÿëàéè-äàìÿíè-àõèðçÿìàíäûð ñåâäèýèì.
Êèìäèð îë òöðêè-Õöòÿí äåìèø ôèëàíûí ñåâäèýè,
Áèð ãóëàüû ùÿëãÿëèúÿ òöðêèìàíäûð ñåâäèýèì.
70

71 . áÿüàéÿò íàçèêö íàçèêèéàíäûð ñåâäèýèì. Ãàïóíäà ñóðÿòè-äèâàð éàíëûã. Íåúÿ éàõøûëûã ãûëóðìÿí áèëìÿçÿì. Ëÿáëÿðöí äþâðèíäÿ ìÿñúèäíè éûõûá ãóë Êèøâÿðè. åé Êèøâÿðè. Üÿìçÿí îõó à÷äû áó ôÿââàðÿíè.Ãûëìà åéá. Íîëà ãóë Êèøâÿðè òÿê åøèýèíäÿ. Ñåâäöýöìäÿí éàëàðàì îë éàðàíû. ÷ÿêñÿì èòàáö íàçèíè Êèì. Äóðóá ñóðÿòöíÿ ùåéðàí áîëàéûì. áè÷àðÿíè. Ëÿáëÿðöíäÿí ÷àðÿ ãûë. ÷îõ ñåâäöýöì. Èëàùè ìÿí ñàíà ãóðáàí áîëàéûì. Êèì. ÷îõ ñåâäöýöì. èò êèìè. Ñÿíèí éàäûí áèëÿ äèâàíÿëÿð òÿê. ÷îõ ñåâäöýöì. *** Èðàõ ñÿíäÿí íåúÿ ýèðéàí áîëàéûì. ìÿíöìëÿí áèñÿáÿá íå÷öí éàìàíäûð ñåâäèýèì. äÿýñÿ îõóíäàí. åé ïÿíäýó. Êÿìèíÿ áÿíäåéè-äÿðáàí áîëàéûì. ÷îõ ñåâäöýöì. ÷îõ ñåâäöýöì. Üÿìèíäÿí áèñÿð öñàìàí áîëàéûì. Øÿì’è-ùèúðèí ãûëäû éöç ïàðÿ áó ãàíëó êþíëöìè. Ýþéäöðöá äàüè-üÿìèí ùÿð ïàðÿíè. ÷îõ ñåâäöýöì. Ãûëäû ìÿñêÿí õàíåéè-õÿììàðÿíè. Ýþçëÿðöì éîëóíäàí àõàð êþíëöìöí ãàíû éåðÿ. Øèêàð ÿçìèíÿ òÿðêåø áàüëàéûáñàí. *** Ñöðìÿ êóéèíäÿ ìÿíè-àâàðÿíè. Úàíûìà ùÿð éàðà êèì. Áèéàáàíÿ äöøöá öðéàí áîëàéûì.

***
Éàðè ýþðýÿú äåð èäèì ÿââÿë êè, éàðûìäóð ìÿíèì,
Áèëäèì àõèð êèì, áÿëàéè-ðóçèýàðûìäóð ìÿíèì.
Ýöëøÿíè-þìðöì àðà ýèðèï õÿçàíëûü éåë êèìè,
Ùÿð íåúÿ ãûëñà ñàâóõëóõ áó áàùàðûìäóð ìÿíèì.
Ëàëÿ òÿê ãàíûìíû òþêñÿ úàíûì àðàìè äóðóð,
Üþí÷ÿ òÿê áàüðûìíû éàðñà ýöëöçàðûìäóð ìÿíèì.
Íÿðýèñÿ áÿíçÿð ÷è÷ÿê áèòñÿ ìÿçàðûì öñòöíÿ,
Ñàíìàýèë íÿðýèñ êè, ÷åøìè-èíòèçàðûìäóð ìÿíèì.
Ïÿðòþâè-õóðøèä ðöõñàðûí àðà úþâëàí ãûëûï,
Çÿððÿëÿð äåìÿ êè, úàíè-áèãÿðàðûìäóð ìÿíèì.
Êþíëèìèí ÿùâàëûíû, åé Êèøâÿðè, öøøàã àðà,
Ôàø ãûëüàí íàëåéè-áèèõòèéàðûìäóð ìÿíèì.

***
Ýÿë êè, ýþéäöðäè ìÿíè äàüè-úöäàëûã, äóñòóì,
Àøèíà áîë êèì, éåòÿð íàøèíàëûã, äóñòóì.
Ãûëäûíûç ÷öí ñöðìåéè-íàç èëÿ ÷åøìèííè ñèéàù,
Ãîéìà éöçöí öçðÿ õàë-áèâÿôàëûã, äóñòóì.
Ýþçëÿðöí áèìàðäóð, áÿñ è÷ÿðëÿð ãàíûìû?
Äèðÿ îë êàôèðëÿðÿ òà íèýàð ñÿôàëûã, äóñòóì.
Ñÿí êè, õóáëàð ïàäèøàùèñÿí, ìÿíè-ìèñêèí ýÿäà,
Åéá èìàñ êóéèíäÿ ýÿð ãûëñàì ýÿäàëûã, äóñòóì.
Èòëÿðöíëÿí ùÿìäÿì îëñà Êèøâÿðè õîøâÿãò èðöð
Êèì, üÿíèìÿòäöð äÿìè ùÿì ïàäèøàùëûã, äóñòóì.
72

***
Õÿñòÿ úàíûì ýþçëÿðöí àâàðÿñèäöð, äóñòóì,
Òèëÿá êþíëóì ëÿáëÿðöí ìåéõàðÿñèäöð, äóñòóì.
Ëàëÿëÿð êèì, áèòäè, êóéèíäÿí èìàñäóð ëàëÿ êèì,
Ãàíëó áàüðûìíûí ùÿçàð áèð ïàðÿñèäöð, äóñòóì.
Äåìÿ êè, íè÷öí óðóð êþêñöíäÿ ùÿð éàí äàüëÿð,
Ùÿð áèðèñè øÿì’è-ùèúðàí ïàðÿñèäöð, äóñòóì.
Ùöñíöíÿ ìÿüðóð áîëìà êèì, àíóí þâðàãûíû,
Àãèáÿò áàäè-õÿçàí åùøàðÿñèäöð, äóñòóì.
Íåúÿ áèð äèäàðûí è÷öí õÿñòÿõàòèð Êèøâÿðè,
Ùÿð áèëÿí áèëìÿéÿíÿ éàëâàðÿñèäèð, äóñòóì.

***
Åé ÿçÿëäÿí åøãöí èëÿí ÿùäö ïåéìàíûì ìÿíèì,
Òà ÿáÿä ñåâäàéè-çöëôèí ìóíèñè-úàíûì ìÿíèì.
Øÿðùè-ùàëèìè áèëöð ùÿð êèì ýþðöð ñÿíäÿí èðàü,
Ðóéè-ýÿðäàëóä èëÿí ÷àêè-ýèðèáàíûì ìÿíèì.
Äóñòèëÿð ãàí àüëàüàé ìÿí ïèðè-ùèúðèí ùàëûíà,
Ëàëÿ òÿê ýÿð çàùèð îëñà äàüè-ïöíùàíûì ìÿíèì.
Ãûëìàéà áàäè-ñÿáà çöëôèí ïÿðèøàí ùÿð ñÿùÿð,
Øàìè-ùèúðàí ýÿð ýþðÿ ùàëè-ïÿðèøàíûì ìÿíèì.
Àüçûìà ñöä ÿìçèðÿí ýþç ìÿðäöìèäöð äÿìáÿäÿì,
Øÿðìèñàð åòäè ìÿíè áó ÷åøìè-ýèðéàíûì ìÿíèì.
Íîëà ýÿð ãóë Êèøâÿðèíèí ùàëûíà ãûëñàí íÿçÿð,
×öíêè ñÿíäÿí þçýÿ éîõ ùå÷ êèìñÿ ñóëòàíûì ìÿíèì.
73

***
Âÿù êè, áîëäóì ñÿíñèçèí àâàðÿ, áèëìÿí íåéëÿéèì,
Ãàëìûøàì áè÷àðÿâö áèð ÷àðÿ áèëìÿí, íåéëÿéèì.
Çÿððÿéè-ñÿðýÿøòÿ ìÿí, ñÿí àôèòàáè-þâúè-ùöñí,
Çÿ’ôëèãäÿí ãóëëóüóíà âàðÿ áèëìÿí, íåéëÿéèì.
Àøèã îëàí ìöääÿèíöí ìèííÿòèí ÷ÿêìÿê ýÿðÿê,
Âÿù êè, ìÿí ùÿð íàêÿñÿ éàëâàðÿ áèëìÿí íåéëÿéèì.
Üþí÷ÿéàíëûã êþíëöì îëäè ãàí, ëÿáàëÿá ùèúðäèí,
Ëàëÿ òÿê áàüðûìäóðóð éöç ïàðÿ, áèëìÿí, íåéëÿéèì.
Õÿëã äåð êè, îë âÿôàñûçäóð, áèð þçýÿ éàð äóò,
Àüðûìàç áàðìàüà ÿñêè ñàðÿ áèëìÿí, íåéëÿéèì.
Êèøâÿðèíöí áàøûíà ñÿíäÿí ýÿëöðñÿ éöç áÿëà,
Ùþêìè-ñóëòàíäóð, àíû ãàéòàðÿ áèëìÿí, íåéëÿéèì.

***
Îë êè, âåðöð úàíö úàíàí éöçöíè ýþðìÿç ìÿíÿì,
Îë êè, òàðòàð äÿðäö äÿðìàí éöçèíè ýþðìÿç ìÿíÿì.
Îë êè Ìÿúíóí òÿê ñÿíöí åøãöíäÿ, åé Ëåéëèñèôÿò,
Òÿðêè-ñÿð ãûëäûâö ñàìàí éöçèíè ýþðìÿç ìÿíÿì.
Îë êè, ñóçè-àòÿøè-ùèúðàíàðà ïÿðâàíÿâàð,
Éàíàðö øÿì’è-äèðÿõøàí éöçèíè ýþðìÿç ìÿíÿì.
Òà êè, âåðäèì ùÿëãåéè-çöëôè-ïÿðèøàíûíà äèë,
Êàôÿðè êèì, ùè÷ èìàí éöçèíè ýþðìÿç ìÿíÿì.
Âÿù êè, ìÿùðóìÿì ìÿí îë ýöäÿñòåéè-ôèðäîâñäÿí,
Áàüèáàíè êèì, ýöëèñòàí éöçèíè ýþðìÿç ìÿíÿì.
74

*** Ïàéèáÿíäÿì áèð ýþçè úåéðàíÿ. ãîðõóðàì êèì. Ñÿíäÿí þçýÿ êèìñÿéÿ êþíëöì ÿýÿð ìåùð åéëÿéÿ. Òàïñà ÷öí ïåéâÿíä àíû. Îë ïÿðèðöõñàðäÿí êèì. *** Ñûíñà îõóí ðèøòåéè-úàí áèðëÿ ïåéâÿíä åéëÿéèì. Ãàëìûøàì àéðó ìÿíè-äèâàíÿ. úàíûì àðàìè äöðöð. çÿùðè-ùèúðèíè ñîðóá. áèëìÿí íåéëÿéèì. Õîñðîâè-Òÿáðèçäÿí ÷öí áîëìàäû êàìûì ðÿâà. áàüðûìàðà áÿíä åéëÿéèì. 75 . Äöøìöøÿì àùó òÿêè éàáàíÿ. âÿëè Áÿíäÿéè êèì. Âàëëàù àíû äèø èëÿ ïÿðêÿíä-ïÿðêÿíä åéëÿéèì. Êèøâÿðè òÿê øèðåéè-øå’ðè-Íÿâàè áèðëÿ ìÿí. Áÿñ êè. Çèíäÿýàíè ëÿççÿòèí îë äÿì òàïàì ìÿí ïèðè-ùèúð Êèì. áèëìÿí íåéëÿéèì.Áóëìàäû ùè÷ êèìñÿ áó äÿðýàùèäÿí íþâìöäëèê. åé øÿêÿðëÿá. Ìóð-ëÿíýè êèì Ñöëåéìàí éöçèíè ýþðìÿç ìÿíÿì. íÿì ÷ÿêäè ýþçöìäÿí. ùè÷ ñóëòàí éöçèíè ýþðìÿç ìÿíÿì. Åøèýèíäÿ Êèøâÿðè òÿê îëñà éöç áÿíäÿ. áàøûìà Íàýÿùàí éûõûëà áó âèðàíÿ. Åéá èìàñ ýÿð ìåéëè-òöðêàíè-Ñÿìÿðãÿíä åéëÿéèì. Ñÿí úèýÿð ïÿðêàëÿñè úàí áèðëÿ ïåéâÿíä åéëÿéèì. Õÿñòÿ úàíà ÷àøíû øÿðáÿòè-ãÿíä åéëÿéèì. äèëö úàí ñÿðôñÿí ôÿçàíÿ ôÿðçÿíä åéëÿéèì. Íåúÿ åé áÿä ìåùð ùèúðàí çöëìÿòèíäÿí ùÿð ýåúÿ. áèëìÿí íåéëÿéèì. Ñÿíäÿí àéðó. Âÿ’äåéè-âÿñëèí áèëÿ úàíûìíû õöðñÿíä åéëÿéèì. áèëìÿí íåéëÿéèì.

Ùÿëãåéè-ëÿ’ëè-ëÿáèí è÷èíäÿ èíúó äèøëÿðöí. åé ðÿôèã Êèì. Ãîé áó âèðàíëûü áèëÿ ìÿí íàòÿâàíû. *** Åé çèéàäÿ ëÿùçÿ-ëÿùçÿ ùöñíöíÿ ùåéðàíëûüûì. Ýöëøÿíè-ùöñíöíäÿ ùÿð éàí íÿðýèñè-ìÿñòèí ýþðöá. Ùÿñðÿòèíäÿí Êèøâÿðè. Âÿù êè. Áèëñÿí åé íàìåùðèáàí. Ëÿáëÿðèí äþâðèíäÿ êèì ñîðñà õÿòèí ìàùèééÿòèí. íåéëÿéèì? *** Ïÿðòþâè-ùöñíöí ýþðöá õóðøèäè-òàáàíäóð äåðÿì. Ùàëÿòèìäöð êöëáåéè-ÿùçàíäà úàíàí ýåòýÿëè Êèì. áÿð âåðìÿç ìàíà áèð äàíÿ. äàíÿ áèëìÿí. åé Ìèñðè-úàíèì-Éóñèôè. Ñÿáçÿëÿð ùÿð éàíû áèòìèø àáè-ùåéâàíäóð äåðÿì.Ýþçëÿðèìäÿí äàíÿ-äàíÿ ÿøêè-õóíèí êèì. äàõû ìÿ’ìóðÿëèã òàïìàç ìÿíèì âèðàíëûüûì. Ýöíáÿýöí àðòóõ üÿìè-åøãèíäÿ ñÿðýÿðäàíëûüûì. îíóí éàíûíäà þëìÿê ðàùÿòè-úàíäóð äåðÿì. Ëàëÿçàð è÷ðÿ éàòóðëàð èêè úåéðàíäóð äåðÿì. Áèñÿðö ñàìàíëûü èëÿ õàòèðèì õîøäóð ÿýÿð. Áèð äöçóëìèø äàíåéè-ìèðâàðèä üÿëòàíäóð äåðÿì. Àüëàìàãäàí ýþçäÿí îëìóø ïèðè-Êÿí’àíäóð äåðÿì. êàôÿð ýþðìÿñöí. éåíÿ àøèãäöð ãÿëÿíäÿð Êèøâÿðè. äöøÿð. Ýåð÷ÿýèí äåðëÿð áó ñþçÿ. Õàðëûü ÷ÿêìÿêäÿí èñÿ þëìÿê àñàíäóð äåðÿì. Õÿëã äåð êèì. ñÿí áèñÿðö ñàìàíëûüûì. áèëìÿí íåéëÿéèì. Ñÿí ýåäÿíäÿí áÿðëö ùàëèìäóð êè. 76 . Øèâåéè-ãÿääèí ýþðöá ñÿðâè-õóðàìàíäóð äåðÿì.

ýþðìÿç îëäó àüëàìàãäàí âÿù ùÿíóç êÿìäöð. Áó êèì. âÿëè ýþð íèééÿòè-ñóëòàíëûüûì. õÿéàëûí ãÿäðè áèëìÿçäèì. åøãöíäÿ ïöðÿôøàíëûüûì. ÿáðóéè-ùèëàëûí ãÿäðè áèëìÿçäèì. Äîäàüûíäàí è÷èá àáè-çöëàëûí ãÿäðè áèëìÿçäèì. ÷åøìöìäÿí àõàð õóíàáè-ùÿñðÿò êèì. îëàì åøèýèíäÿ áèð ýÿäà. Ìÿíè þëäöðñÿ òÿëõèéè-ôÿðàã. áîëñà ìàùÿçÿð. ùÿããèíäöð. ãÿääèì áöêöëäè ìàùè-íîâ òÿê. ýþðÿñÿí åé úàâàí. ñÿíñèç. çöëôè õàëûí ãÿäðè áèëìÿçäèì. Äèâàíÿ êþíëöì àðèçó áîëñà éîëóíäà éàð ùÿì. åé üþí÷ÿ äÿùÿí êèì. Íÿäÿí êèì. Éåðèäöð áó êè.Àðèçóëàíäûì êèì. áîëäó çèíäÿýè ñÿíñèç ìàíà áåñéàð êÿì. êîíëöìäÿ éöç õÿðâàð üÿì. õÿéàëóíëàí äèðè ãàëäû. Íîãëö ìþéö øÿùäö øÿêÿð õàíäà êè. åé ýöíÿø. Ìàíà ñöðìÿëè ÷åøìè-ãÿçàëûí ãÿäðè áèëìÿçäèì. âÿñë ÿééàìè âèñàëèí ãÿäðè áèëìÿçäèì. åé äóñò. ðóçèýàð ÿíäóùèäÿí. Áèð ýÿäàéÿì ìÿí. ãàðàäóð ýöíè áÿõòèìíöí Úÿçàäóð áó ìàíà êèì. äÿìáÿäÿì øèðèí ìÿãàëûí ãÿäðè áèëìÿçäèì. Àíóí÷öíäöð êè. úÿìàëûí ãÿäðè áèëìÿçäèì. Àñèòèí ÿôøàí ýóçÿð ãûë Êèøâÿðèíèí áàøèíÿ Êèì. Úàíèìäÿ ìèí äàüè-áÿëà. 77 . Ïÿðèøàíäóð áÿñè ùàëûì. È÷ýèë ìåé. úàíà. *** Éöçöí ùÿð ýöí ýþðöá úàíà. Áîëìàçäû úàìè-áàäÿäÿí òà âàð èäè ùöøéàð úÿì. Âèñàëûí âàð èêÿí ýÿð÷è. *** Ýÿëýèë êè. Úèýÿðõóí Êèøâÿðè. Äèðèüà. Ýþçöì êèì.

Õàñÿ êè. òóðóíúóì. äÿðäèíÿ áîëóð äàüè-ôÿðàãè-éàð ñÿíÿì.Áèõóäëèüèäÿ øèâÿíèì ïàðÿ ãûëóð ïèðàùÿíèì. øÿôèãèì. øÿðáÿòèì. àáè-ùåéâàíûì. ßíèñèì. úÿìàëûí ðþâçåéè-ôèðäîâñè-ðèçâàíûì. êÿêëèê éåðèøëö âÿùøè úåéðàíûì. éàðûì. Íèýèíèì. ñèäãèì. éåðè. èêè ãàøóíëà ìåùðèáàíûì. áàùàðûì. Çÿáóðóì. Õûçðö çöëìàòûì. òÿãâàâö çþùäèì. ìöðøèäèì. Ìóðàäûì. úèëâåéè-òàâóñè-òÿííàçûì. ìöøôèãèì. Íÿáàòûì. øÿêÿðëÿá. ñèìèì. ìÿüìÿâö ñþâò èëÿ Äàâóäè-õîøÿëùàíûì. Òÿðèãèì. Èìàìûì. ãÿíäèì. Çÿðèì. Âöúóäóì çÿððåéè-ñÿðýÿøòÿ ñÿí õóðøèäè-òàáàíûì. Éóñèôèì. ýèðàìè ýÿíúöìè ìàëûì. åâèì. ùÿð éàí áîëóá äèâàð õÿì. íÿìàçûì. Ñÿëàùèì. áàüûì. Ýöëöì. íàðè-õÿíäàìûì. éåðèäöð. Àøèã êè. éîëóì. *** Ýÿë àõû. Ùÿçàðûì. äóñòèì. ÿëáÿòòÿ èìàíñûç îëóð. ìöëêöì. èìàíûì. åé ìÿíèì úèñìè-çÿèôèì è÷ðÿ ñÿí úàíûì. òÿõòèì. éàðûíäàí ãàëóð. ìÿüçè-áàäàìûì. ìÿçùÿáèì. ìóíèñèì. Ìÿñèùèì. Òóðö Òþâðàòûì. Áåùèì. 78 . ìÿãñÿäèì. Áîëñà ìöéÿññÿð Êèøâÿðè ñÿí ÿñðàýèë çèíùàð äÿì. äèíèì. Ãàíûíû òþêñÿ îë ïÿðè áèëëàù êè. Õÿëèëö Ñþùôö Èíúèëèì. ñèáè-ñöõÿíýóéèì. Ñÿëàòûì. Ëÿáèí êþâñÿð. ìÿíèì ìöëêè-Ñöëåéìàíûì. ßçèçèì. ïèðèì. Ýÿð òþêìÿñÿéäè äÿð çÿìàí áó äèäåéè-õóíáàð íÿì. Êÿëèìèì. ùÿéàòûì. àäàáö ÿðêàíûì. Âèðàíÿäöðöð ìÿñêÿíèì. Ìèñðèì. áöëáöëöì. øÿð’èì. Øþ’ëÿ ÷ÿêèá ñóçè-íèùàí éàíàðäû úèñìèì áèðëÿ úàí. õàòÿìèì. ãèáëÿâö ñþâìèì ñÿôàâö ìÿðâÿâö ùÿúúèì.

íÿ õîøëóã ðóçèýàðèìäÿí. îõóäó äÿðäè-äèëèì ëþâùè-ìÿçàðèìäÿí. Ñÿíè ýþéäöðìÿñöí. Ìÿíè ýþéäöðäöí. Íÿ éåðäÿ êèì. ÷åøìè ýèðéàí. *** Ìÿíè òà ðóçèýàðè-ñÿíýèäèë àéûðäû éàðèìäÿí. êÿñèëìÿç ýþçëÿðèì éàøû. åé ùÿìíèøèí. Õÿðàá îëñà úàùàí íÿ üÿì ìàíà êèì. âàð êþíëöì è÷ðÿ àòÿøëÿð. Ìÿýÿð êèì. Üÿìèíäÿí áàüðû ïàðÿ. ìÿùðóìÿì ìÿíè-õóíèíúèýÿð áàüö áÿùàðèìäÿí. áÿùàðö áàüäÿí áèð äÿì Êè. Íÿ ýþðäöì ðóçè-õîø ùÿðýèç. Äèðèüà. À÷ûëìàç ãþí÷ÿ òÿê êþíëöì. Àñûáìÿí êþíëöìö êþêñöìäÿ áöðéàí. åé ùÿìñàéÿ. ÿììà. Íÿ éàòóðñàí. 79 . Ñàðàëäû ùèúðäÿí éöçöì.*** Äóòàøäû êþíëöìÿ ùèúð îäó ùÿð éàí. Áèòÿð íÿõëè-áÿëàâö éàïðàüóäóð äàüè-íþâìèäè. îéàí. éàí. äóð. Ñÿíèí ñàðè ÿýÿð ãîíñà ùÿçÿð ãûëýèë üöáàðèìäÿí. äöøÿð áèð äàíÿ ÷åøìè-ÿøêèáàðèìäÿí. Úàùàí áèð éàí ýþðöð. Õÿéàëûí ìèùìàíûìäóð àíóí÷öí. Åâèí äèâàðûíû éûõäû ñèðèøýèì. çÿ’ôÿðàí áèòòè ñóâàðóð ëàëÿçàðèìäÿí. ìÿí ñèçíè áèð éàí. Ìÿçàðèì öñòèíÿ ùÿð äÿì íÿäÿí àüëàð áÿùàð àéðû. Îòóðìóø Êèøâÿðè ýöëçàð è÷èíäÿ.

ìÿí òÿê áðÿùìÿí. Åé ñÿíÿì. ñÿí áèð äÿì ìàíà üÿìõàð îëàñàí.*** ßýÿð ìÿíè-áèêÿñ èëÿ éàð îëàñàí. Ñÿíè ìÿùðÿì áèëèá ðàçèìíè äåäèì. òàõ áîéíóìà çöëôè-ñèéàùûíäàí ìÿðÿñ Êèì. äóòñà òîïðàü àëòûíäà âÿòÿí. ×ûõìàéà êóéèí ùÿâàñû Êèøâÿðèíèí áàøûäàí. *** Îë ìÿíÿì êèì. Öìèäèì âàð êè. Üÿìèíäÿí êå÷äè þìðöì. íîëà úàíà Êè. 80 . åé êþíöë. íÿ ñÿí ãàëýèë. ýöë òèêÿí. Ìþùíÿòè-ùèúðàí ÿýÿð áóäóð. ßýÿð ýöë ÷àüûíäà ùöøéàð îëàñàí. íÿ ìÿí. Îë çàìàí äàõû êè. Øöêð. üþí÷ÿ ïåéêàí. ñÿíè áèð äàõû ýþðäöê ñàü-ÿñÿí. Ìÿðùÿáà. Ëàëÿ ãàíäóð ýþçëÿðöìäÿ. åé áàäè-ñÿáà Ìèñðèí ñèïÿùñàëàðûíà Êèì. Üþí÷ÿ òÿê ÿýíèìäÿ ýÿð éöç òÿù áîëóðñà ïèðÿùÿí. Ñÿí ýåäÿíäÿí áÿðëö. Íÿ áèëäèì ñÿí ìàíà ÿüéàð îëàñàí? Úàùàí áàüûíäà áèð ýöë äÿðìÿéèáñÿí. åé ôèðäþâñ áàüûí ýöëøÿíè. ãûëóðìÿí ÷àê-÷àê. ñÿí ìÿíèì÷öí âàð îëàñàí. Åøèòäèì Êèøâÿðèíè éàä åäèáñÿí. ìÿí ãàëäóìö ñÿí éàðñûç. þëìöøÿì ùèúðèíäÿí. Äåýèë. üÿìèíäÿí îëäó îë ìèñêèí ñàêèíè-áåéòöë-ùÿçÿí. áÿðõóðäàð îëàñàí. åé ñÿí ñÿôÿðäèí éåíýè éåòìèø ìàùðö. åé ñèìèí áÿäÿí Ýÿð äèëÿðëÿð íàýÿùàí þëìöø üÿðèá è÷öí êÿôÿí. Éàð ýåòäè. Ñÿíäÿí àéðó. åé ýöëè-õÿíäàí. Èëàøè. áàðè êèì. ýÿðÿê àíûí òÿêè çöííàðÿ.

úþâùÿðè-úàíäàí ìöðÿññÿ. Áèìàðëûã íÿùàéÿòÿ éåòäè.*** Êþíëöì íÿñèáè ÷öí êè. äàìÿäÿì êèì. óüðàøìûø. Êèðïèêëÿðè õÿéàëûíäà. õÿëã. íåé÷öí êèì. Íÿ ùàñèë Êèøâÿðè ýþç ýþâùÿðèäÿí ÷öí ãÿáóë îëìàç. ó÷óðñóí Òàíðû àíû ìèíàðÿäÿí. äöð êÿìÿð ùÿð éàí. Àíà êèì. Áàø àüðàäóð ñÿùÿð áó ìöÿççèí äåäèêëÿðè. áÿëè. Òàáè-áÿëà ýÿòöðìÿäè. áèë êèì. úàí ÷ûõäû àðÿäÿí. Êþíëöì ãàðà ãûëóð éöçèíè ñÿíñèç àù èëÿí. áîëóïòóð úèëâÿýÿð ùÿð éàí. Ýîðö êÿôÿí éÿðàãû êè. ýþð åé ðÿãèá. Ýþçöìäÿí ñó äþýöë. Òÿíè-çàðèì ñÿìóìè-ùèúðÿ ïÿð-ïÿðäÿí ýåäÿð ùÿð éàí. Ïÿðêàëÿëÿð äöøÿð úèýÿðè-ïàðÿ ïàðÿäÿí. Âöúóäèì õèðìÿíè ùèúð îäóíäàí ïàð-ïàð éàíÿð ùÿð éàí. åé Êèøâÿðè éåíÿ. áÿëà ãûëäû éàðÿäÿí. Áàüðûì áîëóá êÿáàáö àñûëäû ãÿíàðÿäÿí. ôÿðàãèíäÿ àüëàñàì. Ìÿíè-äèâàíÿíè ýþðýÿú ãà÷àðëàð. èø þòäö ÷àðÿäÿí. *** Ìÿíèì øàõ ýöëèì òà êèì. Ãóðòàð õóäàé è÷öí ìÿíè áó éöçè ãàðÿäÿí. àùÿñòÿ áîë. ßëèì òóòãàú. Éàðÿá êè. ðÿôèã. ãàíäóð. ýþçäÿí äöøÿð ùÿð éàí. çèðà êè. àõÿð ùÿð éàí. Êþíëöíäÿ ùè÷ ðÿùìè éîõ îë äèëáÿðöí. ×åøìèìäÿí åé üÿçàëÿ. Ìåùðè-ýèéàù áèòìÿç îëóð ñÿíýè-õàðÿäÿí. Ýþçöì ãàí éàøûíû ýþðñÿí äåìÿ êèì. Úèýÿð ïÿðêàëÿ-ïÿðêàëÿ áîëóá. 81 . ÿøêäöð.

åé ùÿìñàéåéè-áåéò-öë-ùÿçÿí. Éöç üÿìö äÿðäö áÿëà ýÿëäè ìàíà ùÿð éàíÿäÿí. Îëìàéà üÿìýèí îëà áó ñóçíàê ÿôñàíÿäÿí. Òàçÿ ãàëñóí ýöëè-ðóéèí äåéèá. ìÿí éàíàðàì øÿì’è-ðóõè úàíàíÿäÿí. 82 . “äîüðó ñþç äèâàíÿäÿí”. Áó ìÿñÿëäöð úàíè-ìÿí êèì. Áèÿäÿá ïöñòÿ êè. Òà ñÿíè ýþðäöì ìÿí. Áåéòöë-ÿùçàíäà ìÿíè-ïèðè üÿìè-ùèúð áèëÿ. ×åøìÿëÿðäöð êèì. åé øÿì’.*** Åéëÿ êèì. Êèìñÿäÿí áèëìÿç îë ìÿ’íè ìÿýÿð ïÿðâàíÿäÿí. Ðÿùì åäèá ñöðìÿ ìÿíè áó ýóøåéè-âèðàíÿäÿí. Êèøâÿðè éàðàëèäÿ äåìÿ úöäàëûã äÿðäèíè. Ýþðìÿäèì òà àíÿäÿí äîüäóì üÿìèíäÿ ðóçè-õàø. *** Õûçð áèëìÿí íÿ äåìèø ÷åøìåéè-ùåéâàíóí è÷öí Êè õÿúèëäèð. ÷ûõàìàç õÿëã àðà àíóí è÷öí. Ãàìÿòèí ñÿðâè-ðÿâàíäóð. Çàùèäà. ×öí áèëöðñÿí ùàëûì. éèýèò úàíóí è÷öí. Îòüÿ ýþéäöðìÿêèë. àüçûí áèëÿ äÿ’âà ãûëàäóð. åé èêè ýþçöì. åé úàíö úÿùàíèì àôÿòè. ãîé àíû áó êöôð èëÿ èìàíóí è÷öí. Ùÿð éåòÿí áàøèíà äàø èëÿ äþýÿð àíóí è÷öí. Êöôðö çöëôè áèëÿ ÷öí Êèøâÿðè öëôÿò äóòäó. äåäèì èñÿ êöñìÿýèë. àõàð òàçÿ ýöëèñòàíóí è÷öí. Ìÿí êèìè áÿäðóç äàõû äîüìàéûáäóð àíÿäÿí.

Ýÿð áîëìàéàñàí Êèøâÿðè òÿê éàðûíà ãóðáàí. 83 . Ùÿì úàíè-ýèðàìè ëÿáè-úàíáÿõøöíÿ ñÿäãÿ. Ìöñùÿôèäöð êèì. Áèð ÿéÿñèç èòêè. áîéó ñÿðâè-ðÿâàíûì. õàíäàñàí. Äóðäó àíäàã êèì. áîëóðëàð Õèçð èëÿ Ìÿñèùà ëÿáö ýþôòàðûíà ãóðáàí. Åé äîäàüû ìÿðùÿìö äàüè-íèùàíûì. áàøûíäà ãûëäû ãóøëàð àøèéàí. Éöçè ýöëäÿñòÿ. Ôàø ãûëäû áèð ñàâóõ àù èëÿ êþíëöì íàýÿùàí. åé ìÿíèì úàíö úÿùàíûì õàíäàñàí.*** Åé õèðìÿíè-ýöë ýöëøÿíè-ðóõñàðóíà ãóðáàí. *** Ñÿíñèçèí ýþéäèâö ãàëäû. éèëëÿð éàøóðóðäóì õÿëãäÿí. Ñÿðâö ÷ÿìÿíè ãàìÿòö ðÿôòàðóíÿ ãóðáàí. íÿ éåòÿð çþùäö âÿðÿ’äÿí. Ëàëÿ òÿê áàüðûìäà äàüö üþí÷ÿ òÿê àüçûìäà ãàí. ãûëóïäóð êèëêè-ãöäðÿò çÿðíèøàí. Êèøâÿðè èñòÿá ñÿíè ùÿð éàí ôÿüàí ãûëìàãäàäóð. Ñÿôùÿéè-ðöõñàðûí öçðÿ íþãòÿ-íþãòÿ çÿðâÿðÿã. Åé çàùèäè-õóäáèí. Åé èêè úàùàí. åé ýöëè-áàüè-úèíàí. Àòÿøè-üÿì ýþéäöðöð áàüðûìäàêû äàü öñòÿ äàü. Äèäàðèíè ýþðñÿì êå÷ÿðÿì èêè úàùàíäàí. äþâëÿòè-äèäàðóíà ãóðáàí. åé ÷åøìåéè-ùåéâàí êè. éîëëàð öñòöíäÿ ãûëüàé ôÿüàí. Áèð ñþç äåýèë. Ðàçè-åøãèíè êè. *** Ýÿëýèë àõûð. Ãàìÿòèí øþâãèíäÿ Ìÿúíóí òÿê ñÿíóáÿð áàü àðà. õàíäàñàí. Ùÿì õàêè-òÿíèì íÿðýèñè-áèìàðóíà ãóðáàí.

Ìåùðèáàíëàð àüëàøóðëàð Êèøâÿðè îëäè ðÿãèá. åé øóõ. ìÿí áó øÿùðäÿí àâàðÿ áîëüàéìÿí. âÿôà èñòÿð ïÿðèâÿø éàðäÿí. Ìÿýÿð êþíëöí. Êèøâÿðè òàíëûü. ãàëäûì òÿëõè-êàì îë ëÿ’ëè-øÿêêÿðáàðäÿí. *** Ñÿíäÿí þòðö ãàëìûøàì àéðó äèéàðö éàðäÿí. áóäóð. ìÿí ìåéõàðÿ áîëüàéìÿí. éöçè ãàðÿ áîëüàéìÿí. 84 . Ùÿì îë ÿâëà êè. Ñÿí âÿôàñûç äèëáÿðè-íàìåùðèáàíûì. *** Ìàíà áèð ÷àðÿ ãûëìàçñàí. Úàíèäèí ìÿùðóì ìÿí íþâìèä ùÿì äèëäàðäÿí. üÿìçÿí äÿëìÿéÿ áàüðûìíû ùÿð éàíäàí. Âÿù êè. õàíäàñàí. ×öí éöçèí ýþðñÿòäèí èìäè ñöðìÿ êóéèíäÿí ìÿíè. ôèêðè áàòèë. Ñþçöíÿ øèðèíëÿäèì ÿââÿë âÿ ëåéêèí àãèáÿò.Ãûëäû ñåéëè-ÿøê ñÿíñèç õàíöìàíèìíè õÿðàá. Ùÿìàéèë ãûëüàëû çÿíúèðè-çöëôèí. Íÿ òÿäáèð îë êè. Àíóí÷öí èñòÿðÿì ìÿí ùÿì êè. íåúÿ áè÷àðÿ áîëüàéìÿí. Ñÿâàäöë âÿúù ôèääàðåéí èðöð öøøàãÿ éöç àüëûü. ñàíêè-õàðÿ áîëüàéìÿí. Áóäóð úÿùäèì êè. õàíäàñàí. òàïìàí íèøàíûí. Áèíèøàí îëìóø üÿðèáè-íàòÿâàíûì. ðóçèýàðèäèð ãàðà. Èñòÿðÿì ùÿð éàí ñÿíè. õàíäàñàí. Ýöë à÷ûëüàú áöëáöëè ìÿí’ åòìÿýèë ýöëçàðäÿí. åé êþíöë. Àäÿì îüëó êèì. òèüè-åøã èëÿ ñèïàðÿ áîëüàéìÿí. Ìÿíè çÿùäö ñÿëàìÿò áÿçìèíÿ ÷àüûðìà êèì. Åé õÿðàá îëìóø ñÿíèí÷öí õàíöìàíûì. Þìðè çàéå’. Ùÿêèìè-ëÿì-éÿçÿë ùþêìè êè.

Éî èðàõäóð ýÿð÷è äîéìàç Êèøâÿðè äèäàðäÿí. åé äóñòëàð. ãàøûí òÿê ãàìÿòè õÿìäöð. ýåäÿëèì áàðè øÿùðèíäÿí. éàðäÿí êþíëöìüÿ àçàð îëìàñóí. Çå ñàð òà ïà áÿëà ñÿíñÿí. ýåäÿëèì áàðè øÿùðèíäÿí. Èñòÿðÿì áÿõòèìíè êèì. *** Äåìÿçÿì êèì. Çèíùàð. Àíà ñÿáðö õèðÿä éóìÿç. Ùå÷ ìöñÿëìàí îüëóíà êàôÿð ãûçû éàð îëìàñóí. Åøãäÿí çöííàð áàüëàð áðÿùìÿíëÿð úÿì’èäÿ Ìèøêáó ñà÷ûíäàí þçýÿ áèçýÿ çöííàð îëìàñóí. Èíàéÿò áàõûøûí êÿìäöð. ßçì ãûëìûø íèñòè ìöëêèíÿ úàíà. òà ùÿøð áèäàð îëìàñóí. Ýþçöìäÿí áèìàðÿìö éåðèì ïîçóã ìåùðàáëÿð. Áèâÿôàñûçëûã êè. ïÿùðèç áóéóðìóð òÿáèá. ìÿí ýþðäöì î øîë íàìåùðäÿí. àçàð-áèçàð îëìàñóí. Êèøâÿðè. 85 . ÿúÿá íÿ àøèíà ñÿíñÿí. ýåäÿëèì áàðè øÿùðèíäÿí. íÿ èìàíûì ìÿíèì. ýåäÿëèì áàðè øÿùðèíäÿí. *** Êþíöë úþâðöíÿ ãàòëàíìàç. ùå÷ êèì üÿðèáëèã è÷ðÿ áèìàð îëìàñóí. òþâáÿ âÿôàñûç éàðäÿí. ýþðÿ áèëìÿí ðÿãèá èëÿí. Ýþçöì ïåéâÿñòÿ ïöðíÿìäöð. Áÿüàéÿò áèâÿôà ñÿíñÿí. Ãàëóïäóð èø íÿñèá èëÿí. ×öí òàïàð þëìÿê íèøàíè íàòÿâàí áèìàðäÿí. ýåäÿëèì áàðè øÿùðèíäÿí. Áÿõò ÿýÿð ãûëñà ìÿäÿä óéõóìüà ýèðñÿí áèð ýåúÿ. ùèììÿòè.Âåð ìàíà áèð áóñÿ êèì. Øåéõ Ñÿí’àí òÿê íÿ äèí ãàëäû. Îëà áèëìÿí ùÿáèá èëÿí. Ðàçèéÿì àçàðäÿí.

×ö ãûëäûí áàüðûìû áöðéàí. ýåäÿëèì áàðè øÿùðèíäÿí.Éàíûíäà. ×ö ñÿíäÿí ýþðìÿäè éàðû. ñÿíè áèð éàí. Ýþðÿð èäè ìÿíè-ýèðéàí áèð éàí. ×ÿêèíúÿ úþâðè ùÿð íàêÿñ. ùÿð íÿ èñòÿñÿí àíäà áóëóðñÿí. Ýöëèñòàíäà ãóðó ãàëìûø ñÿíóáÿð. Èêè ìåùìàí áèð åâäÿ ÷öí ñûüûøìàç. ýåäÿëèì áàðè øÿùðèíäÿí. ýåäÿëèì áàðè øÿùðèíäÿí. Ñÿíöí ãÿääè-íèùàëûí ùÿñðÿòèíäÿí. íåúÿ áåëÿ øÿðìÿíäÿ. ìåéõà (íÿ) äÿí äûøõàðû ÷ûõìàà Êè. Íåúÿ áèð íàëÿâö çàðè. Ãóëóíäóð Êèøâÿðè áÿíäÿ. Î øîë ÷åøìè-üÿçàëûí ùÿñðÿòèíäÿí. Ëÿáè-àáè-çöëàëèí ùÿñðÿòèíäÿí. þéíÿ-þéíÿ þëäöðöðñÿí. Äàëà. ýåäÿëèì áàðè øÿùðèíäÿí. Àøèã þëäöðìÿýèí úàíè áèëöðñÿí. Éöçöíäÿ õÿòòö õàëûí ùÿñðÿòèíäÿí. Éàíàð áàüðûì âèñàëûí ùÿñðÿòèíäÿí. Ìÿíèì úàíûì ýåäÿð. ÷öí ñÿí ýÿëöðñÿí. íÿ éàðèâö íÿ äèëäàðè. Äöýöíëÿð ýþéäöðöá êÿñäèì ÿëèôëÿð. åé ýöëè-íîâðÿñ. *** Ýþçöì àüëàð úÿìàëûí ùÿñðÿòèíäÿí. ÿìÿýè ÷îõäóð ñÿíäÿ Êè. Êåéèê òÿê Êèøâÿðè ñÿùðàéÿ äöøäè. ÷ö áèðäöð áöëáöëö êÿðêÿñ. Ìÿñèùö Õûçð èêè àâàðÿäöðëÿð. 86 . *** Ìÿíè êèì.

ßýÿð ãþâëöí îëà. àíëàð øÿðìèñàð îëñóí. ìàíà òÿê éàð éàð îëñóí. éàðÿá. Ýÿðÿê ùÿð éèë úÿùàí ýöëçàðèäÿ éöç ìèí áÿùàð îëñóí. Åøèòäèì Êèøâÿðèíèí þëìÿýèíÿ ÷îõ ñåâèíìèøñÿí. ßúÿá ýÿð áó ýåúÿ äàíà ãàëóðñÿí. Ñÿíöí åøãèíäÿ úàí âåðìÿê ìàíà àñàíäóðóð. ñþéëÿðÿì åé üþí÷åéè-õÿíäàí. êàùè ùàëûìû ñîðñóí. *** Íÿ áèð ùàçèã òÿáèáèì âàð êè. Êèøâÿðèíèí àüçû âàð îëñóí. 87 . Úóäà ãûëüàí ìÿíè ñÿí ëàëÿäÿí áàüðûìíû ýþéäöðäö Êè. ìÿíèì äÿðäö üÿìèì àðòàð. ýöíáÿýöí òàðè üÿìö äÿðäèìíè àðòóðñóí.Ýÿð îë àé ìåùðè éîõ. Åäöð ùÿð êèì åøèòñÿ. ßýÿð ñÿí øàäèìàíñàí êèì. ãûëñàëàð ýþý ñÿãôèíäÿ úþâëàí. Ñåâèíäöðäèí àíû éàðÿá. äàüè-íþìèäè àíóí áàüðûíû ýþéäöðñöí. ñÿíè Òàíðû ñåâèíäöðñöí. åé ÷ÿðõ ñÿíäÿ. *** Ðÿãèá áèð ýåúÿ êèì. Íå÷ÿ õóðøèä èëÿ àé. Ýþòöð áöðãÿ’ úÿìàëûíäàí êèì. úàíà. Áîëóïäóð Êèøâÿðè çÿèôèí çèéàäÿ. Íÿäÿí áàøûíà ùÿð äÿì ÷èçýèíöðñÿí. Äÿùàíûí âÿñôèíè êèì. Íÿ äÿðäèì âàð ìÿíèì àíäàí. éàçàéè-íàìåéè-äÿðäèì. Éöçèí òÿê áèð ýöëè-úÿííÿò äàõû ìöìêèí èìÿç áèòìÿê. ãþâëö ãÿðàðûí áÿðãÿðàð îëñóí. Íÿ âàð áèð ùÿìíÿôÿñ ìöðüè êè. îë íàìÿííè éåòêöðñöí. Íÿ âàð áèð ùÿìíÿôÿñ éàðè. ìöùëèê äÿðäèìè ýþðñöí. éàíûíäà ñàùèá èõòèéàð îëñóí. Èëàùè. Íÿ áèð ñàäèã ðÿôèãèì âàð êè.

Îëìàäû áèð ýöí êè. Áó àüëàìàã êèì. ×åøìèí õÿéàëèëÿí ìÿíè ñÿùðàäÿ ùÿð êèì ýþðñÿ äåð. íÿõëè-ãÿäèííè ñÿðâèíàç. åé ðóùè-ãöäñè âÿãò èäè Êèì. *** Ýÿëäè îë ýöí êèì. Éóñèô äèðèëìèø ýóéèéà ïèðàùÿíè-ïöðõóí áèëÿí. ìÿíäÿ âàð. ýÿð îëñà òóôàí. éàïûì ìåéõàíÿëÿð õåéðàò è÷öí. Ñÿí ìàíà ãåéä îëìàñàí. íÿ ÿúÿá. Áÿçìè-üÿìèíäÿ ùÿð ýåúÿ áó íàëÿâö õÿì ãàìÿòèì. äÿì óðóð Úåéùóí áèëÿí. öëôÿò äóòóá Ìÿúíóí áèëÿí. òåçðÿê ãóðòóëàì. Åéëÿ âÿùøèëÿð áèëÿ éîõ öëôÿòèì êèì. Ùå÷ êèìñÿ ñåâìÿç êèìñÿíè ÿôñàíÿâö ÿôñóí áèëÿí. íÿ àòÿøïàðÿñÿí áó úàìåéè-ýöëýóí áèëÿí. Åé ïÿðè. ìàíà áèð úàì ëöòô åéëÿýèë ÿôéóí áèëÿí. ñÿ’é åäèá. éîõ ÿúÿá. ßùä ãûëäûì êèì. Ñàãè. Òÿ’âèçö ùåéêÿë íåéëÿñöí ÿñëè ýÿðÿê ìåùðö âÿôà. áÿäð âåð. Íàìö íÿíýè òÿðê åäöá ðöñâàéè-àëÿì áîëüàìÿí. îë ùÿì áîëüàìÿí. Áèð-èêè àùóäóð ýÿçÿð. áó òÿá’è-íàìþâçóí áèëÿí. Øàèð âåðèëöð Êèøâÿðè. Áèð úÿíýäöð êèì. 88 . Õóíàáåéè-÷åøìèì ìÿíèì êèì. âÿñëèí áèðëÿ õöððÿì áîëüàìÿí. Äåá èìèøñÿí Êèøâÿðè äèâàíÿ áîëìàç. êå÷äè ðóçèýàðèì ñÿíäÿí àéðó üÿì áèëÿ. Ùÿðçÿýó âàèç êÿëàìû áèðëÿ àäÿì áîëüàìÿí. êþêëÿìèø äÿñòè-ãÿçà ãàíóí áèëÿí. Íåúÿ áó õóíàáÿ úèýÿð îëà êè. ÷ûõûá ùÿìñþùáÿòè-Èñèééè-Ìÿðéÿì áîëüàìÿí. Âÿù êè.*** Âÿù-âÿù. úöíóí ÿùëèíÿ ùÿìäÿì áîëüàìÿí. Øÿì’è-ðöõöííè. áèð-èêè ýöí ãàòëàí êè. Ìÿí ýÿäà ýÿð íàýÿùàí áèð ýöí ìöÿççÿì áîëüàìÿí.

óñàíìàçìûñàí? Éà äþýÿðñÿí. Ñàêèíè-ìåéàíÿ áîëäóì ñÿí ýåäÿíäÿí áÿðëö ìÿí. äèâàíÿ áîëäóì ñÿí ýåäÿíäÿí áÿðëö ìÿí. *** Åé ïÿðè. åé õóíõàð. Äöøäèñÿ òîðïàüÿ áèð éàðïàü. üÿì éåìÿ. øÿêÿð ýþôòàð. Ìóíúà ìÿí äèâàíÿéè-àíàð óñàíìàçìûñàí? Õÿñòÿõàòèð Êèøâÿðèäÿí àúû-àúû ñþçëÿøöá. àëÿì ñàíà âàðè òöôåéë. Ëàëÿ òÿê áàüðûíäà ùÿðýèç äàüè-ìàòÿì áîëìàñóí. úàùàíäà íÿñëè-àäÿì áîëìàñóí. åé ïÿðè. Õàðè-ùÿñðÿò. Ìóíúà õÿëãè ýþéäöðöá. Ñàéåéè-ãÿääèí ñÿíöí áó áàüäÿí êÿì áîëìàñóí. óñàíìàçìûñàí? Áöëáöëè-üÿìäèäÿíöí áàüðûíà ñàíúûá äÿìáÿäÿì. óñàíìàçìûñàí? Üÿìçåéè-õóíðèç èëÿí. Åé ëÿáè øèðèí.*** Ìóíúà ãàí òþêìÿêäÿí. àëÿìäÿ Ìÿðéÿì áîëìàñóí. Õÿñòÿ úàíëàðûíû ãûëûá ÿôêàð. åé ýöëè-áèõàð. Åéøö èøðÿò áèëÿ áîëñóí ýöë êèìè õÿíäàí ëÿáèí. åé íàìöñÿëìàí. 89 . éà ñîðàðñàí. Áîëñà Ðóùóëëàù íÿ üÿì. Ñÿí úàùàíóí úàíèñÿí. óñàíìàçìûñàí? *** Õàòèðè-øàäèí øÿùà. ßãëèäÿí íàìèä áîëäóì ñÿí ýåäÿíäÿí áÿðëö ìÿí. âàðè ãóðáàí úàíóíà. åé úèýÿð ïÿðêàëÿñè. åé ýöë. éà ñþýÿðñÿí. Àüëàìàüäèí ýöëøÿíè ùöñíöíÿ øÿáíÿì áîëìàñóí. Êèøâÿðèâö íÿñëè-àäÿì. ùÿð òÿðÿô. Ïèðè-Êÿí’àí òÿê ñÿíèí÷öí. àçÿðäåéè-üÿì áîëìàñóí. Ñÿí áîëóáñàí êèì. åé éàð. óñàíìàçìûñàí.

ñàíúûëäû áó úèñìè-íàòÿâàíûìüà. ýÿëñÿ éÿüàéäóðìÿí. Ãàíàòëó ãóø êèìè ùÿð äÿì ñþíöí ñàðû óúàéäóðìÿí. ãÿëÿíäÿð Êèøâÿðè éàíëûü. äàõû íèøÿ éàðàéäóðìÿí. åé ÿáðö êÿìàí äèëáÿð. ãà÷àðñàí îë íÿâàùèäèí. *** Ìÿëàìÿò äàøû áàøûìüà íÿ êèì. Ãàøóíäà áîëìóøàì ãóðáàí. áó âèðàíû àðàéäóðìÿí. 90 . Íÿ éåðäÿ øàäèëèã ãîíñà. Õÿëãàðà ÿôñàíÿ áîëäóì ñÿí ýåäÿíäÿí áÿðëö ìÿí. Õÿäÿíýèí áÿñ êè. åé øÿì’è-ìöðàä. Øàäèëèü òîõìè ñà÷àðäóì âÿñë ýöíè. Ëÿáè-ëÿ’ëèíè éàä åéëÿá ÷àüûðäûì âÿùøè êþíëöìíè. àíäà òàïãàëàéäóðìÿí. Ãàéàí êèì. üÿì ÷ÿðèñè ÷ÿêñÿ. Ìÿíè áèð îõ èëÿí ãóðòàð. Òóòèéÿ ýþðñÿò õÿòè-ñÿáçèí øÿêÿðõàëàíìàñóí. Øÿùèäè-åøã è÷ðÿ êóéèíäÿ áèð òöðáÿò éàñàéäóðìÿí. òàâóñ ðÿ’íàëàíìàñóí. Ñöáùè-äÿì ýöëøÿíäÿ õàáè-íàçäÿí à÷ýèë ýþçöí. Äÿëèéÿ ýþðñÿäöá ùÿëâà ýÿëÿ äåá àëóâàéäóðìàí. íÿ èñòÿðìÿí âåðÿð åéäèð. Îõóì ïåéêàíû ãàëóïòóð. ýþéöê ïÿðâàíÿ áîëäóì ñÿí ýåäÿíäÿí áÿðëö ìÿí. Úÿìàëûí åéäè-ÿêáÿðäöð. Êèøâÿðè òÿê õàíöìàíäàí àéðó. âàé êèì. áàü è÷ðÿ øÿùëàëàíìàñóí. *** Çöëô à÷ûá ãûë úèëâÿ êèì.Ãûë ìöíÿââÿð êöëáåéè-òàðèêèì. Êèì. ãóëóíà ÷öí ãóëàéäóðìÿí. õóäà÷öí ãàðøóìà ýÿë êå÷. Üÿì ãóøóíà äàíÿ áîëäóì ñÿí ýåäÿíäÿí áÿðëö ìÿí. ñÿíäÿí íàöìèä. Áèð ãûéà áàõ íÿðýèñÿ. Éàðàð òèü èëÿ êþêñöìíè. Ñÿí.

Íàãèñ äöøöïäöð úþâùÿðè. Êÿ’áÿòÿëÿá íàìÿðääöð. ìÿíè-Ìÿúíóíè ðöñâà åéëÿéÿí. äÿðìàí åéëÿìÿç åøã ÿùëè äÿðäèíÿ òÿáèá. úàíèì àðà úà åéëÿéÿí. ãþâüàëàíìàñóí. åé ïÿíäýó áîëìàç íÿñèùÿò êàð. Áöëáöëè-íàëàí ÿýÿð ýöë âÿñôèíè ÷îõ ñþéëÿéÿ. åé Ëåéëè. Äåìÿ êè. Ùå÷ ìöñÿëìàí áó ïÿðèøàí ôèêðè ñþâäàëàíìàñóí. ãÿäðè áèëìÿç Êèøâÿðè. àéàòè-Ãóð’àí íåéëÿñöí. Êàêèëèí ñåâäàñèíÿ äöøýÿú óòóçäóì äèíö äèë. óíóòñóí ìÿñúèäö ìåùðàáè ìÿ’âàëàíìàñóí. Ùè÷ êèìñÿäÿí ÷öí äÿðä éîõ. ÷åøìèí òþêÿð ãàíû àíóí. Êþíëöì ñàíà ìåùìàí îëóá. áè÷àðÿ. áè÷àðÿ äÿðìàí íåéëÿñöí. Êþíëöìè ÷àê åéëÿéèá. Ëÿ’ëè-ëÿáèíäöð ýþâùÿðè êèì. òÿôðèøè-äþâëÿò ýÿëìÿäè. ìåùìàí íåéëÿñöí. 91 . ùÿð áÿíäÿ ñóëòàí íåéëÿñöí. ×öí õàíÿ õàù úÿëëàääóð. *** Ìÿ’øóãÿ êþíëöíäÿ âÿôà éîõ. Êèøâÿðè øå’ðèíè ÿðç åòýèë êè. Ìÿðäöìè-÷åøìèì òÿêè ÷åøì è÷ðÿ ìÿ’âà åéëÿéÿí. Ìÿí àøèãÿì. Äåðëÿð êè. Ñÿùðàéÿ äöøìèø òèëáÿ ðÿá. Òèðè-áÿëàäÿí ãîðõóáàí êóéèíÿ ýèðìÿç ìöääÿè. *** Ñÿíñÿí. ëÿ’ëè-Áÿäÿõøàí íåéëÿñöí. Øóõèëÿð ìåùìàí êèáè êþíëöì åâèí ìÿñêÿí ãûëûá.Çàùèäÿ ýþðêÿç éöçöí áèðëÿ ãàøûí ìåùðàáèíè Êèì. Ùÿð õÿëãÿ ëàéèã èìÿç. Áèòìÿç ÷ö ñÿíýè-õàðÿäÿí ýöëáÿðýè-áàðàí íåéëÿñöí. ÷åøìè-ýèðéàí íåéëÿñöí. ñóëòàíäàí ìàíà. õàðè-ìóüèëàí íåéëÿñöí. ýÿð.

Åé ÷ûõûá òàáóòóì àðäûíúà òàìàøà åéëÿéÿí. ðóçö øÿá. åé ìöääÿè. áÿñ êè. ìÿí ùàëûíäàí àýàùÿì áó ýöí. Äöí ýÿäà èðäèì âÿ ëåéêÿí ñàùèáè-úàùÿì áó ýöí. Êèøâÿðè ýÿð èëòèìàñ åòñÿ êè. âàðÿéèì êóéèíÿ éöç üþâüàé èëÿí. ßõòÿðè-áÿõòèì ìÿíèì ãûëñà ãûðàí îë àé èëÿí. Ýöëáÿì è÷ðÿ äöøñÿ àéäûíëûã. Íåéëÿéèì ùå÷ êèìñÿ éàð îëìàç ìÿíè-ðöñâàé èëÿí. ×öí éåòöðäöì ùàëèìè îë øàùè-õóáàí ÿðçèíÿ. ìÿýÿð îë ýåúÿ êèì. ìÿí. ýèðèá ìåéäàíÿ èêè éàé èëÿí. îëäöðýèë ìÿíè. êèì. *** Èñòÿðÿì êè. Áîëìà ãàôèë êèì. Ýÿð ñåâèðñÿí Òàíðû(íû) äåìÿ êè. Ãàíëó êþíëöì ùèúð ýöíè ãàøëàðóí éàäè áèëÿ. Éîëóíà áàø ãîéìóøàì. Åé ìÿíè áó ùàë èëÿí àëÿìäÿ ðöñâà åéëÿéÿí. Þêóð-þêóð àüëàðàì ùÿð ýåúÿ âàéà-âàé èëÿí. Ñèçýÿ éåòñöí äåá ùÿíàëèäöð ýöíÿø êèì. Üÿì éåìÿ äåäè êè. Ãîíøóëàð ñàíóðëàð åâäÿ êèìñÿì þëìöø. Èêè ìÿíçèë áèð ãûëóð ìàùè-úÿùàí ìåéìàé èëÿí. Ìöæäåéè-ðàùÿò éåòèøäè éåðèäÿí. ãÿáóëè-ùÿçðÿòè-øàùÿì áó ýöí. Ìàëö ìöëêè òÿðê åäèá îëäóì åøèýèíäÿí áèð èò. *** Ìÿí ìÿíÿì ìÿí. Õÿë’ÿòè-øàùè ýåéèá. ÷öíêè ÿéàüûì ãàëìàäû. ìÿãáóëè-äÿðýàùÿì áó ýöí. úàíàçÿìäÿí ÷ûõàð ùÿð éàí øÿðÿð. Áèð äèëàâÿðäöð. Åé ñà÷ûí òÿê Êèøâÿðèíè áèñÿðö ïà åéëÿéÿí. 92 . Ñÿí ÷ÿêÿðñÿí úàíö ìÿí áÿð ùÿñáè-äèëõàùÿì áó ýöí.Íîëà ýÿð ñîðñàí ìÿíè-ðöñâàéè-àëÿì ùàëèíè. ôÿðäà ùÿì áó ýöí.

Úèýÿðõóí Êèøâÿðèíèíäöð ìóðàäè õàòÿìè-ëÿ’ëèí. åé Ëåéëè. ìÿíè ñÿí àãèáÿò ðöñâàéè-àëÿì ãûëüàñàí. èòòèôàãè-ñþùáÿòèì äöøñÿ. úàâàíìÿðäè ùÿìèí áîëñóí. Ñÿíäÿí àéðó Êèøâÿðè áèð äÿì äèðèëìÿç. Ìÿñèùàäÿí äîüóá ôÿðçÿíä. õàáè-âàíÿñèí áîëñóí.*** Íîëà. Ýÿðÿê òÿëõàáåéè-ùÿñðÿò. Àíûí ïèðèíÿ éöç ðÿùìÿò. Ñÿíöíëÿí îë ýåúÿ êèì. åé íÿñèùÿòýó êè. Ìÿíè áèð úàì èëÿ ñàãè âöúóäèìäÿí õèëàñ åòäè. ýÿðÿê ìàè-ìÿèí áîëñóí. *** Ðÿãèáè èñòÿìÿçìÿí êèì. Øèâÿâö øÿêëö øÿìàéèëíèí ýþðöá ãûëäûì ùÿâÿñ. ßýÿð õàáèì ýÿëÿ éàðÿá êè. Éöçöí éàøóðýèë àíäûí êèì. åé äèë ìÿýÿð. Ýþçëÿðöì õóíàáÿñè áèðëÿ àíà íÿì ãûëüàñàí. ñÿíöíëÿí ùÿìíèøèí áîëñóí. Ãîíìàç îëäó êþíöëÿ êèì. Àíà ìöëêè-Ñöëåéìàí âàðè ýÿðÿê çèðè-íèýèí áîëñóí. ÷ûðàüûí àíäèí áîëñóí. îäó àíäàí èø Êèì. Êèì. ìÿíè-Ìÿúíóíè õöððÿì ãûëüàñàí. Ìÿðéÿì äàéÿñè àíóí. ×ÿêìÿ çÿùìÿò. Ñÿðè-êóéèíäÿí þçýÿ ìöðüè-ðóùóì àøèéàí ãûëìàç. Ýÿð àíû Õûçðó Ìÿñèùà áèðëÿ ùÿìäÿì ãûëüàñàí. 93 . íÿñèùÿò áèðëÿ ìÿí ðöñâàíè àäÿì ãûëüàñàí. ùÿã áèëöð. Ìàíà ùÿð íÿ ýÿëöð ñÿíäÿí ùÿéàòè-úàâèäàíèäöð. Áÿçìè-âÿñëèí è÷ðÿ ìÿí ìÿùðóìè ìÿùðÿì ãûëüàñàí. ýÿðÿê õöëäè-áÿðèí áîëñóí. çÿõìèäÿí. ßúÿá ýÿð ñÿí òÿêè íàç èëÿ áîëìóø íàçÿíèí áîëñóí. Ýÿðÿê áàüè-úèíàí òóòýèë.

ýÿðì åòäè ñÿíè ìÿí õÿñòÿäèë àçàðèíÿ. àíà øèêâÿ ãûëüàëû. Êàìè-ùàñèë áîëìàç èðìèø õèäìÿòè-íàìÿðä èëÿí? 94 . ñÿí îë õàêñàðäèí. Òÿ’í åäÿð. È÷èí øÿðàá ÷åøìåéè-÷åøìöìíè ãûë âÿòÿí Êèì. Ýþçëÿðèì ñóéèíè ìóæýàí áèðëÿ áîëìàç áàüëàìàã. *** Êàìè-ùàñèë áîëìàç èðìèø õèäìÿòè-íàìÿðä èëÿí. Øèðåéè-úàí áèðëÿ âåðäèì ïÿðâÿðèø áèð íÿõëÿ êèì. àéðó äöøìèøÿì ìÿíè-äèëõÿñòÿ éàðäèí. Éûõìàéûì íàìÿðäÿì àíû òèðè-àùè-ñÿðä èëÿí. Äÿðäè-ôÿðàãè-éàðó üÿìè-ðöçèýàðäèí. Íÿ èñòÿð èñÿí. Ìåéâÿñè äàüè-áÿëàäóð úàíè-üÿìïÿðâÿðä èëÿí. Áó ëÿáè-õöøêö ñèðèøêè-ñþðõö àâè-çÿðä èëÿí. Õàêè-ðÿù îëäó Êèøâÿðèâö òàïìàäû ÿìàí. Éàïûøäû õóíè-äèë áèëÿ áèð-áèðèíÿ ýþçöì. Ñåéë õà÷àí áàüëàíóð õàøàêè-àáàâÿðä èëÿí. Ñÿíñèç ìàíà ÷å ñóä ýöëö-ëàëÿçÿðäèí. Õèäìÿòè-ìÿðäàí ãûëûáòóð Êèøâÿðè. åé ýöë. ìàíà ùÿð êèì ýþðöð ìÿí áöëáöëè.*** Ýÿëäè áàùàðö êþíëöì à÷ûëìàç áÿùàðäèí Êèì. Ùöñíè-áöðúöíäÿ ñÿíöí òÿê ýþðìÿäèì áèð ìàùè-íîâ. Íåúÿ ýÿçäöì çÿððÿ òÿê õóðøèäè-àëÿìýÿðä èëÿí. áèëìÿç êèì. Öøòÿ áàüðûì íàôÿ òÿê ãàí áàüëàäû áó äÿðä èëÿí. éåýäöðöð áó ÷åøìåéè-ëÿá-úóéáàðäèí. åé ðÿãèá. Áèð ÿùëè-äèë õàíè êè. Îë êè.

Äåìÿäèì êèì. øÿðìèñàðÿì øàìè-ùèúð. ñÿí øÿðìèñàðèì áîëüàñàí. Ùÿëãÿ-ùÿëãÿ êàêèëöí úûðìàøäû êþíëöì áîéèíÿ. Åéëÿ êèì. åé ýöë. òöêÿíìÿç áó ìÿíèì äÿðäè-äèëèì òÿãðèð èëÿí. Òóï ãûëäû áàøûìû. Ñèçíè ýþðýÿú Êèøâÿðè úàí âåðìÿäè òÿãñèð åäèá. Êèì. 95 . Íÿ áèëöðäöì êèì. åé ýþç. Áîëüàñàí äåäèì ùÿçèí êþíëöìüÿ éàðè ìåùðèáàí. íþâáàùàð þìðöìÿ ýÿëäè õÿçàí. àñëàíû áàüëàðëàð èêè çÿíúèð èëÿí. Õàíû ñöáùè-âÿñë êèì. Åøèýèíäÿ Êèøâÿðè òÿê éöç ìèí ãûëüûë âÿòÿí. ñÿí òàçÿ áàùàðèì áîëüàñàí. úàíà êè. àôÿòè-úàíè-ôèêàðèì áîëüàñàí. Òèëáÿ êþíëöì ÷öí ñà÷ûí ñåâäàñè èñòÿð ùÿð ýåúÿ.*** Úàí âåðèá ñåâäöì ñÿíè. Ñÿí ìÿýÿð òóï îéíàéàí ÷àáöêñÿâàðèì áîëüàñàí. áÿëàéè-ðóçèýàðèì áîëüàñàí. åé ùÿìíèøèí. Íåúÿ èêì. ãóðòóëìàüû ìöìêöí èìÿñ òÿäáèð èëÿí. Ñÿí ýþçè ùåéðàí ÿýÿð áèð äÿì øèêàðèì áîëüàñàí. éàðèì áîëüàñàí. Çèíùàð. ãÿääèìè ÷þâêàíè-ðóçèýàð. Áó öìèä èëÿ ñàíà éàðè-âÿôàäàðÿì êè. ñÿí Ìÿðùÿìè-äàüè-äèëè-öììèäâàðèì áîëüàñàí. Èñòÿðÿì êþíëöì ìóðàäè íàëåéè-øÿáýèð èëÿí. éöç òóìàí òÿãñèð èëÿí. ñþéëÿòìÿ ìÿí äèâàíÿíè. Àüëàìàãäàí ñÿíäÿí. Ãóëëóüóíà ýÿëäè öøòÿ. Ñÿíñèç. *** Äöøäè êþíëöì äàìè-çöëôèí áÿíäèíÿ òÿãäèð èëÿí. Îëìàäû áèð ýöí êè.

Üÿìèí éåðèäöðöð êþíëöì àíà ñÿáðö õöðä éóìÿç. Üÿðèã ÿùâàëè íÿ áèëñöí éàõûí äÿðéà ãûðàüûíäàí. *** Åé ìÿíè-áèìàðíè áè÷àðÿ ãûëüàí. ãàðàíû ñå÷ìÿç àüûíäàí. õàíèñÿí? 96 . Íåúÿ êèì. îë øàùè-úÿâàíàí ÿðçèíÿ íÿ éåòäè êèì. åé ìÿùè-áÿäìåùð êèì. ïîçóëìàäû òÿäáèðäÿí. Ìÿùè-íî òÿê çÿèô îëäóì èêè ãàøûí ôÿðàüûíäàí. õàíèñÿí? Êþíëöìö êþêñöì áèëÿí áàüðûì÷û òèüè-ùèúð èëÿ. þòñÿ êèì. úÿùä åéëÿäèì. Îäà éàõÿí. ãîðõóðàì áó íàëåéè-øÿáýèðäÿí. Äÿðäèíàêÿì. Ýåúÿäÿí ýöíäöçè áèëìÿç. éöçöíäÿí àéðó ãàëäûìö úàí âåðìÿäèì. øÿðìÿíäÿÿì òÿùñèðäÿí. Èøòèéàüûí øÿðùèíè òÿãðèð ãûëìàç Êèøâÿðè Êèì èðöð äÿðäè-äèëè ìÿ’ëóì áó òÿùðèðäÿí. Ìÿëàìÿò äàøû áèðëÿ áó áÿëàêåø úàíûì þëäöðäöì. Ðóõö çöëôèíäÿí àéðó àíúÿ àüëàð ãàíëó ÷åøìèì êèì. õàíèñÿí? Õàíöìàíèìäÿí ìÿíè àâÿðÿ ãûëüàí. ÷àê åòêÿí ïàðÿ ãûëüàí. Áàõà áèëìÿí éöçöíÿ.*** ×öí éàçûëìûøäû áó ñÿðýÿðäàíëûüûì òÿãäèðäÿí. þòÿ àñëàí éàòàüûíäàí. *** Ñàðàëäû ìåùð òÿê éöçöì úÿìàëûí èøòèéàüûíäàí. Éàðÿá. ×ÿêìÿ çöëôèíè ÿëèìäÿí. Ùè÷ ãûëìàç éàä áèð ýöí ìÿí üöëàìè-ïèðäÿí. Úèýÿðõóí Êèøâÿðè òÿê õàëè áèëìÿç êèìñÿ ùèúðèíäÿí. Íÿ éàðàéÿð êèøèíöí êèì. Âàé êèì. Úÿçàñû áóäóðóð ãóë êèì. ãàëóð ñóëòàí éàñàüûíäàí.

çÿùè äèëõÿñòåéè-Ìÿúíóí. áóëóíìóø íàìåéè-üþí÷ÿ. åé òöðêè-Ñÿìÿðãÿíäè êè. ßúÿá úÿð äöøìÿñÿ ñÿáðö ñÿëàìÿò õåéëèíÿ òàóí. Ýÿë. Áóëóïòóð ýþçëÿðöì ùÿð éàí áèðè Öììàí. Íÿ éåðäÿ êèì. ñÿíñèç áÿñ êè. Éàçûëìûø êèëêè-ãöäðÿòäÿí. äöøÿð äàüè-äèëèìäÿí ïÿíáåéè-ìÿðùÿì. Õÿçàíäàí áîëìà üàôèë êèì. Áÿëàéè åøã ÿýÿð áóäóð. Øÿôÿã ýöí áîëñà àé ðÿíýè. áèðè Úåéùóí. õîøìóñàí. Ñÿíè áèð ðþâçåéè-úÿííÿò éàð åòìèø ãàäèð íå÷öí. Ôÿðàãè-éàð ÿýÿð áóäóð. ñÿôàúÿìèñÿí? 97 . Ñàíà äåéÿì. íåúÿñÿí. Ñÿí åé íàìåùðèáàí. éåòèì éîëäóí. ñÿôàúÿìèñÿí? Ýÿùè äåéÿì íåúÿäöð õàòèðè-ìöáàðÿêèíèç. Äóäè-àù èëÿí éöçöìíè ãàðÿ ãûëüàí. õîøìóñàí. áÿëè. õÿòèí ñÿáçö éöçöí ýöëýöí. ñÿôàúÿìèñÿí? Õîø îë çàìàí êè. õàíèñÿí? *** Áîéóí ñÿðâö ýþçöí íÿðýèñ. ãûëäûí î øîë áèìàðíè ìÿüáóí.Ìåùðèáàíëûãäàí êå÷èá ìÿí íàòÿâàíû þëäöðÿí. ëàçûì èðöð ãûðãóí. ÿéàüûì þïÿì. íåúÿñÿí. *** ßéà ñÿíÿì. Éöçöíÿ ðÿíýè-ìåé ÷ûõýÿú ýþçöí ãûðäóðäè àøèãíè. áóäóð îë íàìÿéÿ ìÿçìóí. õàíèñÿí? Åé ÷ûõàðãàí çöëôèíè áÿõòè-ñèéàùèì ÿíëèäèí. ñÿôàúÿìèñÿí? Ýöëè-Èðÿì. Ýÿùè ñîðÿì íåúÿñÿí. àüëàðìÿí. õàíèñÿí? Öøòÿ úàí âåðäè ôÿðàãûíäàí úèýÿðõóí Êèøâÿðè. íåúÿñÿí. õîøìóñàí. ßëè éåòìÿç ñàíàâö Êèøâÿðèíöí þçýÿ éàðè éîõ. õîøìóñàí. çÿùè úàíêÿíäÿíè-Ôÿðùàä. Åé ýÿëèá òàáóòóìà íÿççàðÿ ãûëüàí. Áèâÿôàëûã ðÿñìèíè àøêàðÿ ãûëüàí.

áèð íÿüìÿ äóò ìÿí áèíÿâà àùÿíýäÿí. ñÿíäÿí àéðó. íîäè àõûð. ñÿôàúÿìèñÿí? Øèêÿñòÿ Êèøâÿðèäÿí ñîð êè. Äÿìà-äÿì õóíè-äèë ýèðéàí ýþçöìäÿí. Òÿíèì öðéàíäûð. äèëè-òÿíýèì à÷ûëìàç îë äÿùàíè-òÿíýäÿí. åé úàí. åé úàí. ñÿíäÿí àéðó. ñÿíäÿí àéðó. ñÿíäÿí àéðó. 98 . Òèëáÿ êþíëöì òà äöøèïäöð õàêè-ðàùèíäÿí úöäà. Òóòàøìûø êþêñöì è÷ðÿ øþ’ëåéè-àù. åé úàí. ýöëè-ãþí÷ÿäÿùÿí Êèì. áèð úöð’ÿ ñóíýèë áàäåéè-ýöëðÿíýäÿí. ñÿðýÿðäàíäóð. Îë áóðóíãè õàíû ëàôûí äàíèøö ôÿðùÿíýäÿí. Äöýöíëÿð ëàëÿ òÿê áàüðûì è÷èíäÿ. õîøìóñàí. åé úàí. Àõûá òóôàíäóð. *** Ýþçöì ýèðéàíäóð. éåòäè ñÿðâè-ãÿäèíäÿí èðàü. áèð ñàÿò. Êþíöë áöðéàíäóð. ñÿíäÿí àéðó. åé úàí. ×ÿêèá ÿëÿì.Ýÿë åé èêè ýþçöìöí ìÿðäöìè êè. Éåòÿð àùèì ýþýÿ. Ìöòðèáà. åé úàí. Áèð òÿáÿññöì ãûë õóäàé è÷öí. ñÿíäÿí àéðó. Éöðÿýèì ãàíäóð. ñÿôàúÿìèñÿí? *** Ñàãèéà. Ïàäèøàùèäöð êè. õîøìóñàí. äöøìèø òàú èëÿ îâðÿíýäÿí. Ìóíúà ðöñâàëûã ÷ÿêÿðñÿí. Ñÿíè ýþðÿì íåúÿñÿí. ×åâèðýèë áàøûíà ãóë Êèøâÿðèíè Êè. íåúÿñÿí. Ðóçèýàðèì òèðÿäöð ñÿí êàìèëè-øÿáðÿíýäÿí. åé ôÿðàüûìäàí. Êèøâÿðè.

éåíÿ òóòèñèôÿò. áèðè èíúÿ. Ìÿíÿì áèð áöëáöëè-íàëàí äöøöá ýöëçàðäàí àéðó. ñÿäÿô òÿê àüçûì à÷ûëìûø. åé ôèðäþâñ áàüûí òàçÿ ýöëçàðè. Úèýÿðõóí Êèøâÿðèäÿí àéðóñàí. áó íÿ òöððÿ. Èðàü éöçöíäÿí. áèðè íàôÿ. Ýèðèôòàðè-ãÿôÿñ áîëäóì. Íÿ ñàí ãàëäû áèçÿ. Äåäè êè. ýþçëÿðè ñàéðó. Íÿçÿð ãûë. ãàëäûì Çÿèôö íàòÿâàí îë íÿðýèñè-áèìàðäàí àéðó. *** Ïÿðèøàí ðóçèýàðÿì áèð ïÿðèâÿø éàðäàí àéðó. âÿëè áèë êèì. áèðè ëþ’ëó. áó íÿ ëÿáäöð. ìÿíè-áè÷àðÿ êèì. áèðè õóäðà. Äåäèì: Áó íÿ êàêèë. ãèéìÿòñèç äöðè-øÿùâàðäàí àéðó. àõèð þëäöðÿñèäöð àíû ãàéüó.*** À÷äû éöçèäÿí áöðãÿ’ îë øîë åé ìàíà ãàðøó. ëåéêÿí Çÿáàíöì ëàëäóð îë ëÿ’ë-øÿêêÿðáàðäÿí àéðó. íÿ äèë áèð éàðäàí àéðó. Äåäèì êè. Ãóðóäó íàòÿâàí úèñìèì. åé ýöë. íÿ äèë êè. Ìåùðàá ãàøû äàðöø-øÿôà. áó íÿ äÿíäàí? Äåäè: Áèðè ãóéó. 99 . Ýöëÿ ãàëìàç òÿðàâÿòëèã ÷ö äöøäö õàðäàí àéðó. Äåäèì: Áó íÿ ãÿìçÿ. áèð úàäó. íîëà Êèøâÿðèíèí ùàëû üÿìöíäÿí. áèð ìÿùè-ðöõñàðäàí àéðó. áèðè àùó. åé ýþçè íÿðýèñ. ãàëìàñóí ùÿðýèç Íÿ úàí áèð ëÿùçÿ úàíàíñûç. áó íÿ õàëö. áó íÿ êèðïèê? Äåäè: Áèðè ãàíëó. Äåäèì: Áó íÿ üÿáüÿá. áèðè õóäðó. Ýöíöìì äöí òÿê ãàðàäóð. áó íÿ ãàøäóð. áèðè ëÿ’ëö. Ñÿí åé éåêäàíÿ. áó íÿ ýþçäöð? Äåäè: Áèðè ñöíáöë. áó íÿ ìóäóð? Äåäè: Áèðè üþí÷ÿ. Äåäèì: Áó íÿ çöëôö. éàðÿá.

Èðàõëûãäàí ýþçöì ãàí àüëàð îëäó. Ãÿëÿíäàð Êèøâÿðè ÷åìöìäÿí àéðó. Ýþç è÷ðÿ ìÿðäöìè-÷åøìöì éöçèíÿ. 100 . åé üþí÷ÿäÿùàí. Òàïìàéûíúà ãîéìàçàì èñòàá ñÿíè ìÿí êóáÿ êó. åé üÿçàëè-ìöøêáó.*** Ñà÷ûí ôèêðè àéàüûì áàüëàð îëäó. Ìÿíèì ãàíûìà ýèðìÿ. Ñÿí òÿêè áèð ìàùè ÿíäàìè èñòàá ñóáÿñó. Ãàðà õàëûí õÿéàëû äàüëàð îëäó. È÷ýèë. Ãóëëóüóíà ÿðçÿ ãûëñàì íþãòÿ-íþãòÿ. öøòÿ ìÿíö ñÿí ðóáÿðó? Õàëö çöëôèíäÿí íÿ ÷ÿêäèì áèð ýåúÿ áîëüàë ìÿùàë. ìóáÿìó. áîëäóì àøèèíà áó àðèçè ýöëëÿð áèëÿ. åé ïÿðè êèì. Êèøâÿðèíèí (êþíëè) ùèúðèíäÿ ëÿáàëÿá ãàíäóðóð. ãà÷àðñàí. Íàëÿâö ÿôüàíäóð èøèì çàðè-áöëáöëëÿð áèëÿ. Ìàíà ýóéà äÿëöðìàê ÷àüëàð îëäó. Êèì êè. Ýþéöê äàüëàð àíà éàï àüëàð îëäó. Òÿí-éàëàíýàú áàøûìû äàøÿ óðóðìÿí àá òÿê. Äåìÿäèì êèì. Õàòèðè àøöôòÿâö ôèêðè ïÿðèøàíëûüäóðóð. Åé ìÿùè-ÿáðóêÿìàí. àíèâö ýþðýèë òóáÿòó. Êåéèêëÿðëÿí ìÿãàìè äàüëàð îëäó. áîëäè éàð áó àøöôòÿ êàêèëëÿð áèëÿ. *** Òà êè. *** Õàíñû éàíû êèì. ñÿíäÿí þçýÿ êèìñÿéÿ âåðìÿí êþíöë. Íèùàëè-ìþùíÿò îëäó çàðè-úèñìöì.

Äèðèëìÿç éàðñèç áèð äÿì êèøè ýÿð èõòèéàð îëñà. ãÿëÿíäÿð Êèøâÿðè áàøèí. ÿùëè-åøã. Áó äèðëèêäÿí ìàíà éåýäöð åøèýèíäÿ. ßýÿð ãþâëöí îëà. Àíû àøêàðÿ ãûëìàçìÿí ãèéàìÿò àøèêàð îëñà. àüëàð ýþçöì. *** Áèð ãÿäÿì ãîéýèë äåäèì áó ÷åøìè-ýèðéàí öñòöíÿ. ùèúðàðà êèì. Ýþçëÿðöí öñòöíÿ ÷ÿêäè êèëêè-ãöäðÿò ãàøèíè. åé äèë. Áàüëàäû ìåùðàáè-òàÿò êàôÿðèñòàí öñòöíÿ. Ñÿíöíëÿ îë ìÿùÿááÿò êèì. Ñÿí ùÿëàê åòäèí ìÿíè òöðëö òÿüàôöëëÿð áèëÿ. àììà. âÿëè éöç ìèí òÿùÿììöëëÿð áèëÿ. õóäà áèëöð. *** Üÿðèáëèü èõòèéàð åòìÿç êèìèí êèì. Ëÿáëÿðèí éàäè áèëÿí ùÿðäÿì áóäóð ñÿí õóíè-äèë.Çöëôö éöçöí ùÿñðÿòèíäÿí õàíäà êèì. Äÿñòÿ-äÿñòÿ ýöë áèòÿð. Ëÿýÿäêóáè-úÿôà áèðëÿ òÿíè-çàðèì üóáàð îëñà. âÿëè. Çàðè-úèñìèí þðòöá óø êöëõÿíàðà êöëëÿð áèëÿ. 101 . Âÿñëÿ èðìèøëÿð. ßòëÿñö ñÿíúàáè-øàùèääÿí êå÷öá ãóë Êèøâÿðè. Áèòÿùÿììöë áîëìà. éàðè éàð îëñà. Ðóçèýàðûí ìþùíÿòèäÿí éîõ èäè äÿðäèì. ùÿð éàíû ñöíáöëëÿð áèëÿ. íîëà ýÿëÿëè õîø îëà úàí öñòöíÿ. Ðÿãèáëÿð úþâðèíè ÷ÿêìÿê ìàíà àñàíäóðóð. Õÿòòè-ñÿáçèí öñòöíÿ äàüûòìà ìèøêèí çöëôöíö. Äåäè êèì. ãþâëö ãÿðàðóí áÿðãÿðàð îëñà. ßýÿð ñÿí éàðè-úàíèäèí êþíöë öììèäâàð îëñà. ìÿíöì êþíëöìäÿ úà ãûëäû. Áàäåéè-ýöëýöí è÷ÿðìÿí áó òÿíÿôôöëëÿð áèëÿ. Éîëóíäà îéíàäóð úàíà. Ãîéìàýèë áó ùÿëãåéè-çöííàðè Ãóð’àí öñòöíÿ.

Øÿáè-ùèúðàí. Öøòÿ ðöñâàéè-úÿùàí áîëäóì ñÿíöí÷öí äàõè íÿ? Þëäè ìèñêèí Êèøâÿðè øèðèí ëÿáèíäÿí ñîðìàäàí.Íÿõëè-ãÿääöí öñòöíÿ ýöë éöçèíè ùÿð êèì ýþðöð. Õûçð ýÿð ñÿíý ìÿí ýöìðàù èëÿí áåéëÿ. Ìÿíèì äÿðäè-äèëèìäÿí úàìåéè-ñÿáçèí ñèéàù îëóð. Åéëÿ ñàíóð êèì. *** Àøèüè êèì. Åéëÿìè îëäó êè. Áèð ìÿçàðè öñòöíÿ äÿýìÿçìèäè âàðìàüèíÿ? Ìóíúà õàðè-üÿì êè. Áèéàáàíè-ôÿðàüûíäà üÿìè-úàíýàù èëÿí áåéëÿ. ìèñêèí Êèøâÿðè þëäö. Àðèçèí áàüèíÿ ýèðìèø éàòóð îë õàëè-ñèéàù. 102 . ýèðìÿç îüðó úÿííÿò áàüèíÿ. Ñÿí àòëàíüàú íèýàðà. Åéá èìàñ ÿýð àüíàñà áèð ëÿùçÿ ýöë éàïðàüèíÿ. Èñòÿð èäè õàòèðöí úàíà. áèð äÿýìÿçìèäè ñîðìàüèíÿ. Ðèêàáûíäà éåð-éåð àíäàã êè. Üÿìèíäÿí üÿì éåìÿçäèì èòëÿðèíëÿí ùÿìíÿôÿñ áîëñàì Êè. ýèðäè ùèúðöíäÿí ôÿíà òîïðàüèíÿ. Õÿáÿð âåð. ÷ÿêäè áöëáöëè-õóíèí úèýÿð. Éàñòàíóð ãóë Êèøâÿðè ýåúÿ åøèýöí äàøèíÿ. õÿñòÿ úàíëàð ùÿð òÿðÿô ñÿô-ñÿô. ìàòÿìè-åéøäöð éàðàíó äèëõàù èëÿí áåéëÿ. *** Ðÿãèáè ùÿð õà÷àí êþíëöì ýþðÿð îë ìàù èëÿí áåéëÿ. ìÿíèì ðöñâàëûüûì. Áó éàëàí èðìèø êè. úàíûì ÷ûõàð îë àù èëÿí áåéëÿ. ×ÿêÿð áèð àù êèì. ëÿøêÿðýàù èëÿí áåéëÿ. åé ñÿáà éàðÿ êè. Ëàëÿ à÷ûëìûø ñàíóð ñÿðâè-õóðàìàí öñòöíÿ. óéóð òÿõòè-Ñöëåéìàí öñòöíÿ.

Áîëóá ñèìàá òÿê ëÿðçàí ýÿçÿð ùÿð éàí ñÿðàñèìÿ. Éöçöí áèð òàçÿ ýöë éàïðàü è÷èíäÿ. Íÿ ùþðìÿòëöéÿì îë îéìàü è÷èíäÿ. Ãîéìàíûç. ñà÷ûí éèëàí òÿê ãÿñäè-úàí åéëÿð éåíÿ. Èðàü ñÿíäÿí ýþçöìüÿ óéõó ýèðìÿç. Øöàè-ïÿðòþâè-ùöñíöí éàéûëäû. *** Êþíöë òà êèì.*** Áîéóí ñÿðâè-ñÿùèäöð áàü è÷èíäÿ. Ñöðìÿëö ÷åøìèì ýþçöìäÿí áÿðëö ãàí åéëÿð éåíÿ. íÿçÿð ãûëäû î øîë ÿíäàì ÷öí ñèìÿ. Ñÿí êè. Êþíëöì ó÷àð çöëôè ñàðû. Áó áÿëàëûã ãóø íÿ éåðäÿ àøèéàí åéëÿð éåíÿ. Áó àé áàøûíäà äåäè êèì. Ýþçöí éàäè áèëÿ öëôÿò äóòóáìÿí. äöøäöí éàäûíà áèõîä ôÿüàí åéëÿð éåíÿ. Êåéèêëÿðëÿí ýÿçÿðñÿí äàü è÷èíäÿ. åé äîñòëàð êèì. ëåéê. ýþðöí. Âÿñìÿëö ãàøóí êþíöëëÿð ãÿñäèíÿ ÷ÿêìèø êÿìàí. Êèøâÿðèíèí áîéíóíó Èïëÿéèáäöð åøãö ðöñâàéè-úàùàí åéëÿð éåíÿ. Ýÿðäèðäè ìÿ’úÿðè áàøûíäà ãàí åéëÿð éåíÿ. èðöð áåñéàð õóíðèçÿø Ìöíÿúúèì éöçöíÿ ãàðøó ÷ö áàõäû ðóéè-òÿãâèìÿ. Ñÿí îë õóðøèäè-àëÿìòàáñàí êèì. éåòäè èãëèìÿ. Þëöá éàòñàì ìÿýÿð òîïðàü è÷èíäÿ. *** Äèëáÿðà. Áèëìÿñèíëÿð ùàëûíû êþíëöì èðöð õàìóø. 103 . åé ìöñÿëìàíëàð. Ìàíà ðÿ’éÿòëÿðè òÿ’çèì åäÿðëÿð. ùöñíè áöðúèíäÿ.

îë ãûéìàç ñàíà. Ýÿð ãÿäÿì ãîéñàí øÿáè áó êöëáÿéè-ÿùçàíûìà? Ùÿñðÿòèíäÿí âåðäè úàí éöç äÿðä èëÿ ãóë Êèøâÿðè. Ìÿí ñàíà ùÿã äåäèýöì÷öí ìàíà íàùÿã äåð ðÿãèá. ÿýÿð þëñÿì õóäà áèëöð êè. äÿùàíèí øÿêëèíè ìèìÿ. âàëëàù. øàùè-Ýåé. äöøöïäöð àòÿøè-üÿì ëàëÿéàíëûã úàíûìà. éàäìÿç éàíûìà. Éîã ÿúÿá ýÿð äöøñÿ îä áó äÿôòÿðö äèâàíûìà. áó ãàí îëàñû êþíëöì. àòÿøíàê éöçöí âÿñôèäöð ñþçöì ìÿíöì. ùàëûì ìÿíèì ñóëòàíûìà. äåýèë ìÿùÿë òàïñàí ýöëè-õàíäàíûìà Êèì. ñÿíäÿí êå÷äèì. íÿ üÿì. ßíáÿðè-òÿð òÿê ñà÷ûëìûø íàôåéè-÷èí öñòöíÿ. Ñÿíñèçèí äÿðäö áÿëàâö ìþùíÿòö ÿíäóùè-üÿì. Áèð ýåäÿðñÿ áèð ýÿëöð ìÿí çàðö üÿìýèí öñòöíÿ. èíàíìà Êè. Âÿù êè. Ãàøóíè íóíÿ îõøàòäû. 104 . Ñöðìÿ ãûëüàéëàð ìÿëàèê àñèòàíûí ýÿðäèíè.Ýþçöì íÿìäÿí èìÿñ õàëè êè. Áÿùñ åäèðëÿð ìþ’ìèíö êàôèð áÿëè äèí öñòöíÿ. Êèøâÿðè åøãèíäÿ þëäèñÿ. Ëàëÿíèí éàïðàüûäóð ýöëáÿðýè-íÿñðèí öñòöíÿ. *** Åé ñÿáà. àðòóïòóð éöçöíäÿ õàëûíû. Áÿñ êè. ßýÿð ãóë Êèøâÿðè äåñÿ êè. Éîõ ÿúÿá Ôÿðùàä ÿýÿð úàí âåðñÿ Øèðèí öñòöíÿ. Áèëäöðöí. *** Àëö àëà êþíëÿê îë ÿíäàìè-ñèìèí öñòöíÿ. åé äóñòëàð. Îë õÿòè-ìèøêèí êè. (áèð) áÿäìåùð èëÿí äöøìèø ñÿðöêàðûì éåíÿ Êèì. ýÿð àíû ÷ÿêñÿëÿð ãèéìÿ.

Þòìèø àíäàí êþíëöìöí âèðàíëûüû êèì. éöçöíÿ ãûëñàì áÿðàáÿðäöð ìàíà. ßðçÿ ãûë ìèñêèíëèýèì éîëäàøëàðûí âàðèñèíÿ. Äîäàüû àáè-ùåéâàíö éöçè ýöëíàðû òàïûíúà. Õóðàìàí ýÿëäè îë äèëáÿð ïÿðèøàí êàêèëè ùÿð éàí. Íÿ ýöëäÿí õöððÿìö íÿ ñÿáçÿäÿíäöð Êèøâÿðè õöððÿì. Ýþçëÿðöí ôèêðèíäÿ ýÿð îëñàì ýåúÿ ïåéêàí êèáè. Àëÿìèí âàðèñèíÿ áèë þìðöìöí âàðèñèíÿ. Éîõäóð àíäàí ùè÷ òÿäáèð Ìÿúíóí êþíëöìÿ. äåñÿëÿð îë ñÿðâè-ýöëðöõñàðû òàïûíúà. ýþçö íÿðýèñ. Áÿëàêåø ãóìðè íàëàíè-áàùàð îëäó ñàíà ìöæäÿ. áåëè èíúÿ. ñà÷û ñöíáöë. Îéàíýèë. Îëóá àéðó-íóí-ôÿðàãûíäàí àíóí äèäàðû òàïûíúà. Áèð íÿçÿð êèì. *** Åé ñÿáà. *** Áÿñè ÿíäóùè üÿì ÷ÿêäöí äèëà. éàðû òàïûíúà.*** Åé ãàðà ñà÷ûí ñÿíöí çÿíúèð Ìÿúíóí êþíëöìÿ. Ãûëñà ìå’ìàðè-ãÿçà òÿ’ìèð Ìÿúíóí êþíëöìÿ. Ìÿýÿð êèì. Òà ÿëèìäÿí ýåòäè îë çöëôè-ïÿðèøàí. äèëäàðû òàïûíúà. ãûë áèð ýöçÿð îë áèâÿôà ñàðèñèíÿ. Ñàíúûëóð êèðïèêëÿðè áèð-áèð Ìÿúíóí êþíëöìÿ. Ëÿáè üþí÷ÿ. Âàúèá îëäó íàëåéè-øÿáýèð Ìÿúíóí êþíëöìÿ. åé ãàðà áÿõòèì ñÿíè êèì. Àøèã îëìàçäû éÿãèí ýÿð äÿðäè-ùèúðàí ìþùíÿòè Ãûëñà áèð ìöøôèã ðÿôèã òÿãðèð Ìÿúíóí êþíëöìÿ. Ôÿüàíëûã áöëáöëè-áèõàíöìàí ýöëçàðû òàïûíúà. áèð äàõû. 105 . Êèøâÿðè.

âåðöð éöç àáðö áàüè-úèíàí ýöëçàðèíÿ. Ìÿñòàíÿ ýþçëÿðöíè ýþðöá ñÿðõîøàì ìöäàì. áèð ñÿíÿìè-áèâÿôà è÷öí. éàðè ýþðýÿú úàí âåðöð ãóë Êèøâÿðè. áèð ñÿêè-äèâàíÿéÿì éåíÿ. Âà ùÿñðÿòà êè. Ìÿíäÿí ùÿçÿð êè. øÿôà âåðìÿçäèì Èñàëÿáèí áèìàðèíÿ. Âÿñëèíäÿí àéðó Êèøâÿðèéè-õÿñòÿäèë êèìè. àøèãÿì. éàð îëàí ùÿðýèç ãûéàðìû éàðèíÿ. ßñêè êèáðöí ùè÷ èíàíìà ÿùäö èñòèüôàðèíÿ. Ðèøòåéè-úàíûì ìÿíèì áàüëàáòóðóð ùÿð òàðèíÿ. *** Áèð çöëôè ùÿëãÿ-ùÿëãÿéÿ äèâàíÿéÿì éåíÿ. Áèèõòèéàð ñàêèíè-ìåéõàíÿéÿì éåíÿ. Îë àùÿéè-Õöòÿí ýåäÿëè õÿëãè äàëàðàì. Îë ìöíàôèãíèí èíàíìà íàëÿâö çàðèñèíÿ. Åé ñÿáà. Ðöñâà îëàá úàùàíàðà ÿôñàíÿéÿì éåíÿ. Øÿì’è-éöçèí ýþðöá àíà ïÿðâàíÿéÿì éåíÿ. ãûéìàäûí. îë Áÿíçÿäöð ìÿí õÿòàè çöëôè-òàòàðèñèíÿ. Ãûëìà òÿãñèð îë ëÿáè-úàíáÿõøäÿí áèð øÿðáÿò-àá Êèì. 106 . *** Íÿ òÿðàâÿòäöð êè. Ñÿùðàéè-ùèúð ãóøàðûíà äàíÿéÿì éåíÿ. Ëàô óðóð êèì. Ìöääÿè ýþð íàëÿâö çàðè ãûëóð êèì. Ýÿð èíàíìàçñàí éöçöí ýþðñÿò àíà áàðè ñèíÿ. Åé âÿôàñûç. Áèð ãûéà áàõ äåäöìö àë íÿãäè-úàíûì. ßùäö èñòèüôàð ãûëñà åøãèäÿí ãóë Êèøâÿðè. ùÿã âåðìèø ýöëè-ðöõñàðèíÿ Êèì.Ýèðìÿìèø áóéè-ìÿùÿááÿò ùè÷ äèìàüèíÿ êèì. îë çöëôè-ìöøêèíè ïÿðèøàí ãûëìà êèì.

Ñÿíñÿí ÷ÿìÿíè-ùöñíàðà áèð äÿñòÿéè-ëàëÿ. Ãûëäû äþâðè-ðóçèýàðèìíè ãàðà ãèñìÿò ýöíè. Êå÷äè âÿðÿ’è-çþùä ÷åùåë ñàëÿäÿí àñàí. íÿ ñÿáÿáäÿí. Åé ãÿääè ñÿíóáÿð. àøèãäöð àíóí íàìè íÿâö íàìóñè íÿ. Áèð ïàðÿ øÿáè-÷àðäÿùöí ýÿðäèäÿ ùàëÿ. 107 . Áèð üþí÷åéè-õÿíäàíÿ è÷è äîïäîëó æàëÿ. Âåé êàêèëè ñöíáöë. Ñöðìåéè-íàçè îë ÷ÿêòè íÿðýèñè-úàäóñèíÿ. Êèì êè. Ñÿí àòàðñàí úàíÿâö êþíëöì äóòàð ãàðøó ñèíÿ.*** Êþêñöìè ãàëõàí ãûëûá ìÿí îõëàðóí ãàðøóñèíÿ. éöçè ýöë. Èíúó òÿêè äèøëÿð äàùÿíèíäÿ íÿéÿ îõøàð. ÷öí äàíåéè-èíúó ñûíà. Ýÿð èíàíìûðñàí áèð îõ àòýèë ìàíà ãàðøó ñûíà. Õóíàáÿéè-ùÿñðÿò è÷ÿðÿì êèì. Ãàí áèðëÿ éàçàð ìÿðäöìÿêè-äèäÿ ãÿáàëÿ. ìöøêè êÿëàëÿ. éå ÿáðó êÿìàí. õÿòè ðåéùàí. Üÿìçÿ îõó ãàøëàðûí éàéèíäÿí. ßòðàôè-éöçèíäÿ õÿòè-ñÿáçèí íÿéÿ áÿíçÿð. àíû ñûíäóðìàýèë Êèì. ëÿáè üþí÷ÿ. ÷åøìè üÿçàëÿ. öøòÿ éöçöì öçðÿ. ñàíà áèð ãóëàì. Ñÿí áàäÿ è÷ÿðêÿí ëÿáóíè þïäè ïèéàëÿ. Äåäèì êè. ýÿð àøèã èñÿí íàì èëÿ íàìóñè ãîé. áÿíçè ãûçûë. Êèøâÿðèíöí ñþçèäöð èíúö. Ãóë Êèøâÿðè òà òàïäû áöòè-÷àðäÿù ñàëÿ. Åé êþíöë. áÿùàñèíäÿí äöøÿð. *** Åé äîíó ãûçûë.

Ìÿí áèäèëö áè÷àðåéè-áèìàðè óíóòìà. Åé Éóñèôè-Ìèñðè êè. Áîëóð ùÿð ïàäèøàùè áèð çÿìàíäà. åé âàé êèì. Áó ýöí ñÿíñÿí úÿùàíäà øàùè-õóáàí. Ýÿð áàüè-áåùèøò è÷ðÿ îëà ùóðö ãöñóðóí. Ñàùèáè-òàúè-Êåéö òÿõòè-Ôèðèäóíÿì éåíÿ. Êÿí’àíàðà ñÿí ïèðè-ýèðèôòàðè óíóòìà. Ìóíúà ÿééàìè-áàùàð. åé ýöëøÿíè-úÿííÿò ýöëè. éàðè óíóòìà. îë ñàéåéè-äèâàðè óíóòìà. Êèøâÿðè òÿê éàðäàí àéðó ìÿíè-ìàòÿìçÿäÿ. Áîéóí òÿê ñÿðâ éîõ áàüè-úÿùàíäà. Äåð èäèì ýöë ýÿëñÿ êþíëöì øàä îëà. ßùáàá èëÿ èøðÿò ýåúÿñèíäÿ ìÿíè-ìÿùðóì. *** Áèð éöçè Ëåéëè üÿìèíäÿí öøòÿ Ìÿúíóíÿì éåíÿ. ÿçèçè-äö úàùàíñàí. *** Éöçöí òÿê òàçÿ ýöë éîõ áóñèòàíäà. Áèëìÿçÿì ùàëèì íîëà. Ìÿñêÿíèì ìåéõàíÿâö áàøûìäàäóð úàìè-øÿðàá. Áàüè-âÿñëöíäÿí ìÿíè-äèëõÿñòÿ áèðóíÿì éåíÿ. 108 . Ïàéèìàëè-ðöçèýàðö úþâðè-ýÿðäóíÿì éåíÿ. Åé Êèøâÿðè. ëöòô åéëÿýèë åé äóñò. éàðè-âÿôàäàðè óíóòìà.*** Úàí áèðëÿ ñàíà éàð îëóáÿì. Éîõ áîëñà âÿôàí. Ýÿð âÿñëöíÿ ëàéèã äåýöëÿì áàðè óíóòìà. ùàëà úèýÿðõóíÿì éåíÿ. Ýÿëäè âÿãòè-ýöë ìÿíè-áè÷àðÿ ìÿüáóíÿì éåíÿ. Äÿðäèì ãàòûäóð áó ýåúÿ.

*** Åé éöçöí ýöëøÿíèíÿ ðþâçåéè-ðèçâàí ñÿäÿãÿ. Éöçèíè áàäÿäÿí ýöëëÿð êè. Øàõè-Òóáà ãÿäöíÿ øÿì’è-øÿáèñòàí ñÿäÿãÿ. 109 . ×åøìè-áèìàðûíà ìèí äèäåéè-ýèðéàí ñÿäÿãÿ. Ëÿáëÿðöí ùþããÿñèíÿ ÷åøìåéè-ùåéâàí ñÿäÿãÿ. Ãàðà ãûëäû éöçèìíè áó êþíöë êèì. íÿ ÿðüÿâàíäà. äóòìàéàñàí éàð éàð öñòÿ. Ýöëè-ðöõñàðûíà éöç úàíè-ýèðàìè ãóðáàí.×èðàü èëÿí ôÿëÿê èñòÿð áóëóíìàç. åé äèë. Ìàíà áèð áóñÿ âåðö úàíûìû àë. Áóäóð øÿðòè-âÿôà êèì. Êàôèðè ìþ’ìèí åäÿð êöôð èëÿ èìàí ñÿäÿãÿ. Ãàïóíäà Êèøâÿðèíè ñîðìàýèë êèì. Íàòÿâàí äöøýÿëè ñÿí. ×åâðèëèá áàøóíà ùÿð äÿì âåðöðÿì úàí ñÿäÿãÿ. áó ìåéäàí è÷ðÿ äàð öñòÿ. ×ÿìÿíäÿ à÷ûëûá ýöëäöð äåìÿ. Çöëôö ðöõñàðöí è÷öí Êèøâÿðèéè-õÿñòÿ êèìè. *** Ñÿíè ýÿð ÷ÿêñÿëÿð. Ñÿíöí òÿê àé çÿìèíö àñèìàíäà. Ãàðà áîëñóí éöçè èêè úÿùàíäà. åé ýöëè-áóñòàíè-Èðÿì. åé áàüèáàí áèë êèì. Úèýÿð ïÿðêàëÿñèäöð áöëáöëöí êèì. Éàòóð áèð ãàðû èò îë àñèòàíäà. Øÿðèê îëüàé áó ñóäö çèéàíäà. Ýþçëÿðèí àüö ãàðàñèíÿ øÿáö ðóç ôÿäà. äöøìèø Íÿ ýöëäÿ âàðäóðóð. ãàëäû õàð öñòÿ.

þëìèø áèð üÿðèáè-íàòÿâàí áó ðÿùýöçàð öñòÿ. Êþêñöì îëìóø ïàðÿ-ïàðÿ. Êàø êè. Åéëÿ êèì. àüëàð ýþçöì ñÿíäÿí èðàü èðìÿç ÿúÿá. åé Êèøâÿðè Êèì. Íåúÿ êå÷ñöí áèð êèøèíèí ñöáùö øàìè üÿì áèëÿ. *** Éàð è÷ÿð ÿüéàð èëÿí ìåé øàäö õÿíäàí ùÿð ýåúÿ. üþí÷ÿ òÿê êþíëöì îëóð ãàí ùÿð ýåúÿ. øèêàð öñòÿ. Ñåéëè-ÿøêèì éûõñà áó òàãè-ôÿëÿýíè üÿì áèëÿ. Àáè-ùåéâàí øÿðáÿòè èéëÿ êè. ãóðòóëåéäèì áèð éîëó. ñàüàëìàç òèüè-ùèúðàí éàðÿñè ìÿðùÿì áèëÿ. Ãàëìûøàì ìÿí éàðèñèç ýèðéàíö áöðéàí ùÿð ýåúÿ. *** Çöëôè éöçöíäÿí èðàü þìðöì êå÷ÿð ìàòÿì áèëÿ. Êèìñÿäÿí áóéè-âÿôà ÷öí ýÿëìÿç. åé ýöë. Ñÿíñèç. Ýþçöí êèì. ßýÿð. Ýÿð ñà÷ûí ôèêðèíäÿ áèð äÿì îëñà ìèñêèí Êèøâÿðè.Ìÿíè-çàðè-çÿ’èôè ýþðýÿú îë ìÿù äåäè. Íåúÿ ýþéäöðñöí áèð îíó äàüè-ùèúðàí ùÿð ýåúÿ. âàâåéëà Êèì. 110 . Êþíëöìöí çÿõìèíÿ ìÿðùÿì ãîéìàýèë. Éåðÿ ýèðÿð ýþýäÿí õóðøèäè-òàáàí ùÿð ýåúÿ. ýÿëñÿ ÿúÿë êèì. Àøèíàëûã ãûëìàýèë íÿñëè-áÿíè àäÿì áèëÿ. úàìè-Úÿì áèëÿ. Øÿì’è-ðöõñàðèíè êóòàðäû éöçèíäèí óòàíûá. Ñÿêñÿíöð. èìäèäÿí. åé äèë. ìÿíè üÿìçÿí áèëÿ þëäöð Êè. Ñÿíèí÷öí àüëàéàí êèìäöð. ýóéà ýèðÿð ãîéíóíà éèëàí ùÿð ýåúÿ. åé Êèøâÿðè. òþêñÿí þçöí÷öí éàø ùÿããèíäöð. ýÿëÿí äàõû ìÿçàð öñòÿ. ëàëÿ òÿê áàüðûì êÿáàá. Ëÿáëÿðöíäÿí àéðó àüóäóð ÿýÿð âåðñÿ ìàíà. äöøìÿç ãàí ÿýÿð þëñÿ áèðö àâíÿ êè. êþíëöìè àâëà.

åé äóñòèëÿð. êå÷äè ðóçèýàðûì úÿùëö íàäàíëûã áèëÿ.*** Âàé êèì. äöøâàðëûã áèëÿ ìÿíè. Áàäÿ è÷èá òÿá’è-øàäö êþíëö õöððÿìäöð éåíÿ. Äóñòëàð ñàðû èíàéÿò áàõûøû êÿìäöð éåíÿ. *** Âÿù êè. Áöëáöëè-øóðèäÿíèí ùàëû ýöëèñòàí ÿðçèíÿ. ×åøìåéè-ùåéâàíè ýþçëÿð ìóíúà ùåéâàíëûü áèëÿ. Ùÿñðÿòà êèì. úàí ýåòäè. Ãàëìûøàì ñÿðýÿøòÿ ìÿí éöç ìèí ïÿðèøàíëûü áèëÿ. àøèã áîëìàñóí ùè÷ êèìñÿ àñàíëûü áèëÿ. éåòöðìÿç êèìñÿ úàíàí ÿðçèíÿ. 111 . ÿüéàð èëÿí îë éàð ùÿìäÿìäöð éåíÿ. Õàíöìàíûìíû ÷ö âèðàí ãûëäûí. Èñòÿð àüçûíäàí íèøàí áó õÿñòÿõàòèð Êèøâÿðè. Êèøâÿðè ñÿíñèç ùÿì îë ðöñâàéè-àëÿìäöð éåíÿ. Øóì ãÿðèá áÿçìè-âèñàëè è÷ðÿ ìÿùðÿìäöð éåíÿ. Àäÿì þâëàäè áèëÿ éàð îëìàíûç. ìÿíè øåéäà ãûëàí ôÿðçÿíäè-àäÿìäöð éåíÿ. Òà êè. Þçýÿëÿð éöçèíÿ à÷ìûø íÿðýèñè-ìÿõìóðèíè. åé ÿùëè-ùóø Êèì. Àëÿì ÿùëè ãóëëóüóíäà õöððÿìö õÿíäàíö øàä. Þëäöðöí. îë ïÿðèøàí êàêèëöí ñåâäàñèäÿí. Øàäöìàíÿì ìÿí äàõè áó õàíÿ âèðàíëûü áèëÿ. åé íÿñèìè-ñöáùäÿì. Õàòèðè ôàðèüäöðö ÿùëè-ìÿùÿááÿò ñàéðûäàí. *** Âÿù êè. åé øÿì’è-ìóðàä. Ìöëê âèðàí áîëäóâö éåòìÿäè ñóëòàí ÿðçèíÿ. Ñÿíäÿí þçýÿ êèì éåòöðñöí. Éàíàð èìäè áàüðûì ÿíäóùö ïÿøèìàíëûü áèëÿ.

áèëìÿçÿì éàðÿá. Âÿôàñûç éàðûíûí âÿñëèíÿ ìÿüðóð îëìàñóí êèìñÿ. Ýÿëýèë àõèð. *** Ìÿíöì òÿê éàðäàí. éàðÿá êè. àâàðÿ áîëäóëàð. åé âàé êèì. ñÿíÿ þëìÿêäöðöð ÷àðÿ. Íÿ ÷àðÿ Êèøâÿðè èìäè êèì. Ñÿáðö ãÿðàðö äèë ãîéóá. Êÿñèëìÿç éàðäàí éàíà ýåäÿð éàëâàðÿ-éàëâàðÿ. ÿýÿð éöç ãàí ãûëóð ùÿðäÿì. Ýèðèôòàðè-üÿì øÿáùàéè-äÿéúóð îëìàñóí êèìñÿ. áàðè ìÿíèì ùàëèìíè äèëäàðÿ. éàð òèüèíäÿí áîëóá áèð ýóøÿñè ïàðÿ. Ñÿí åé úàí. îë àíäèí úöäà ãàëäûí. Ñÿìóìè-ùèúð éàíäóðäè âöúóäèì õèðìÿíè àíñûç. õàíäàñàí. ãàéûðóð.Áà âöúóäè-ñÿëòÿíÿò ÿëáÿòòÿ áèë êèì. úÿëëàäÿ ìóçäóð îëìàñóí êèìñÿ. íÿäÿí ãàëìûøñàí àâàðÿ. *** Êþíöë êèì. Ìöæäåéè-Éóñèô éåòöðýèë ïèðè-Êÿí’àí ÿðçèíÿ. åé ñÿáà. Ñÿí àíñûç ãàëà áèëìÿçñÿí. Þëäè ìèñêèí Êèøâÿðè. úàùàíû òÿðê åäèá çàùèä. Èêè çöëôèí õÿéàëûíäà ýåúÿ äàíà äÿêèí óéìàñ. 112 . Ìóðè-ëÿíý ÿùâàëû ýÿð éåòñèí Ñöëåéìàí ÿðçèíÿ. ÷åâèðìèø éóçè äèâàðÿ. ×ÿêèá ðÿíúè-ôÿðàãè éàðö ðÿíúóð îëìàñóí êèìñÿ. Üöðóðè-âÿñë áàøûíäà éîëóõäó Êèøâÿðè ùèúðÿ. Íÿ äÿðäèí âàð àíóí. äÿðäè-äèëè Éåòìÿäè áèð çÿððÿ îë õóðøèäè-òàáàí ÿðçèíÿ. ìÿùúóð îëìàñóí êèìñÿ. Òóòóïòóð êöíúè-ìåùðàáè. åé íÿñèìè-êóéè-èøðÿò. Éåòöðýèë. Ãóäóç èò êèìè ãàäèðëÿð ìÿíè ýþðýÿú óëóñ ùÿð éàí. Ýþçöí øàýèðäèäöð üÿìçÿí. Ãàøûí ñåâäàñèäÿí úàíà. Ñÿýè-äèâàíÿ òÿê åë è÷ðÿ ìÿøùóð îëìàñóí êèìñÿ.

äöøìèø äàíåéè-õàëûí. Ëÿáè-ëÿ’ëèí ôÿðàãûíäà êè. À÷ûëìûø áàüëàðû äóòòóí. 113 . ùÿìäÿì áîëìàäóì áó ÷åøìè-úàäóëàð áèëÿ. Äöøìöøÿì ñÿùðàéÿ öëôÿò äóòìóø àùóëàð áèëÿ. äöøöáìÿí êàôÿðèñòàíÿ. Òÿíè-çàðèì ìÿíèì áÿíçÿð ãóðóìóø áèð íåéèñòàíÿ. Ñÿíäÿí àéðó ÿêäèì. áàòóïäóð íàôÿ òÿê ãàíÿ. Éàòóð áèð îüðó ùèíäóäóð êè. Äöøöá ñÿùðàéÿ àùó òÿê. Òþêÿðìÿí ÿøêèäÿí êþâêÿá. áÿëàéè-äàüè-ùèúðàíÿ. ýþçöì éàøëó. Þëöðñÿ Êèøâÿðè õÿñòÿ. Ìöñÿëìàí äöøìÿñöí. åé ýöë. Ãàìûø òÿê îõëàðûí áÿñ êèì. ÷ûõàðñàíìû ïÿðèñòàíÿ. *** Ýþç àëäóðìóø éåíÿ êþíëöì î øîë èáàðëö úåéðàíÿ. Ýþòöðìÿç òàá äèäàðèí. àëÿìíè éûõàð âàëëàù. ãóðóìóø ëÿá. Éàíàð ïÿðâàíåéè-ìèñêèí íÿ üÿì øÿì’è-øÿáèñòàíÿ. Ñÿðè-çöëôè-ñèéàù ÿýðè. ýÿëöð âàëëàù èéìàíÿ. éàðÿá. ýèðìèø øÿêêÿðèñòàíÿ. ãîéóá òÿðôè-êöëàù ÿýðè. ýÿçÿð ñÿðõîø éåòèìàíÿ. ÷ö ñÿí áþðêöí ãîéóá ÿýðè. êèì. ýÿëöðñàí ãàòû éàíèäÿí. Éöçöì öçðÿ çÿ’ôÿðàí ÷åøìèìäÿêè ñóëàð áèëÿ. Ãûëóð ùÿð éàí íèýàù ÿýðè. Áðÿùìÿí ýþðñÿ ðöõñàðèí.*** Ñÿíè ýþðýÿú ÿñèð åòäè ìÿíè îë ÷åøìè-ìÿñòàíÿ. ýöëÿð îë éöçè ýöëäÿñòÿ. Ìöñÿëìàíñàí ìÿäÿä ãûë. *** Ìÿí êè. èêè çöëô ÷ö çöííàðèí. åé áàüè-áåùèøòèí ëàëÿñè. Èëèêäöð êÿíëèíè ýÿù-ýÿù êè. ×ÿêèá ãóë Êèøâÿðè íàýÿù áèð àùè äÿðäìÿíäàíÿ. Áîëóð éöç õèðãÿ ÷àê.

éöçè ìàùö õÿòè ùàëÿ. áó çÿíúèðè-êåéñóëàð áèëÿ. äèëèìäöð üþí÷ÿ òÿê áàüëó. áó äàõè ýÿð ñàíà ãàëÿ. Ëÿáëÿðèí è÷èíäÿ ìèðâàðèäè-òÿð òÿê äèøëÿðöí. êå÷äè ðóçèýàðèì íåúÿ ñàéðóëàð áèëÿ. Éöðÿýèì ëàëÿ òÿê ïöðõóí. ýþçöì éàøëó. *** Ñÿíóí òÿê õàíû áèð íþâðÿñ. ñþçè øèðèí. Àéàüûí òîïðàüûíäàí Êèøâÿðè êþùëè-áÿñÿð ãûëäû. Éàüàìäóð ýöë êèìè ïàðÿ. ýþçö ëà÷èí. ßëèì äàøëó. åé ìÿùè-íàìåùðèáàí. Äèøèìäÿí îë íèøàíëàðäóð èìàñ ùÿð éàíè áöòõàëÿ. ìÿíÿì áèð êóùèêÿí éàíëûü. Áîéó ÿð’ÿð. èøèì íàëÿ. Ýÿçìÿýèë çèíùàð. Âÿù êè. 114 . éöçö ëàëÿ. õÿòè ÿíáÿð. õÿòè ìèøêèí. Éöçè ðÿíýèí. ýþçö îüðó. Áó äèëè-áÿäõóéèäÿí úàíÿ éåòèáìÿí íåéëÿéèì Êèì. áÿíè ôèëôèë. åé äèë. äîäàüû ãÿíäè-Áåíýàëÿ. ýþçö íÿðýèñ. êþíöë ïÿðêàëÿ-ïÿðêàëÿ. Ãàøû ÿýðè. ãóðó áàøëû. áîéó äîüðó. Çöëôö õàëóí ùÿñðÿòèíäÿí. Áÿðè íÿñðèí. Òÿíèìäöð Áèñèòóí äàüè. ñà÷û ïöð÷èí. òÿíöì áèìàðö úàíûì íàòÿâàí.Õÿñòÿäöð êþíëöì. áîëóáäóð ùÿìíèøèí áèð íå÷ÿ áÿäõóëàð áèëÿ. íèùàëè-÷àðèäÿù ñàëÿ. Ýåúÿ äóøèìäÿ äèøëèá ìÿí îë ëÿ’ëè-øÿêÿðõàíè. Èñòÿñÿí. Ëÿáè ëÿ’ëö äèøè èíúó. Þëäö ìèñêèí Êèøâÿðè éöç ãàðÿ ãàéüóëàð áèëÿ. Üÿíèìÿò áèë çÿùè-äþâëÿò. õèëàñ îëìàã úöíóí çÿíúèðèäÿí. Ùþããåéè-éàãóòà áÿíçÿð äîëó èíúóëàð áèëÿ.

Áîëüàé èðäè ÷åøìåéè-ùåéâàí íÿñèá Èñêÿíäÿðÿ. Áèõÿáÿð íàýàù ðöñâàéè-úàùàí áîëäóì éåíÿ. ýþçè àùóáÿðÿ. ×öí ñàíà ìÿí õàêè-ðóçè ìèùìàí áîëäóì éåíÿ. Ëÿ’ëè-úàíáÿõøèí êèìè òàáö òÿâàíûì âàð èäè. *** Âÿù êè. Êàìè-äèë ýóéà ÿäÿì ñàðû ðÿâàí áîëäóì éåíÿ. Êèøâÿðè øå’ðè Íÿâàè øå’ðèäèí ÿêñöê èìÿñ. Õÿòòè-ñÿáçèí âÿñôèíÿ ñÿí Êèøâÿðèíè ùÿð çàìàí. ×åøìè-áèìàðûíû ýþðýÿú íàòÿâàí áîëäóì éåíÿ. Áîëäó ñÿíñèç ðóçèýàðûì òèðÿâö áÿõòèì ãàðÿ. 115 . âàé êèì.*** Åé ñà÷û ñöíáöë. Úàí âåðöðìÿí ñÿäÿãÿ êèì áó áÿëàéè ãàéòÿðÿ. Êöñäè ìÿíäÿí îë áÿëàéè-úàí. Äàíåéè-õàëûí è÷öí. Ëÿáëÿðèí òÿê òóòèéè-øèðèíçÿáàí áîëäóì éåíÿ. ñÿíñèç ùÿìäÿìè-àùö ôÿüàí áîëäóì éåíÿ. åé ìÿëàìÿò õèðìÿíè. Ðóùè-ãöäñ èðäèì ÿñèðè-õàêèäàí áîëäóì éåíÿ. åé äóñòëÿð. Çóðö çÿð áèðëÿ ìöéÿññÿð áîëñà ëÿ’ëèí øÿðáÿòè. áàüè-ðèçâàí áèð òÿðÿ. ìÿùðóì ãîéìà éàð êóéèíäÿí ìÿíè. ýåäèá. ëÿ’ëè-ëÿáèí àáè-ùÿéàò. Àðèçóí õóðøèäè òàáàíö äÿùàíûí ïöð çÿðÿ. Ïÿðäåéè-çþùäö ñÿëàùÿ ýèðìèø èêÿí. Õèðìÿíè-õóðøèä áèð úî. éöçè äàäÿ. Áèäèëö áèäèëáÿðö áèõàíöìàí áîëäóì éåíÿ. Õÿòòè-ñÿáçèíäöð Õûçûð. Åé ÿúÿë. Òàïìàäû ÷öí ìöëêè-ùÿñòè è÷ðÿ àüçûíäàí íèøàí. Äàíåéè-õàëûí áèëÿ ýöë éöçöíè ýþðñÿì ìÿýÿð. Áÿõòèíÿ äöøñÿéäè áèð Ñóëòàí Ùöñåéí Áàéãÿðÿ.

Êå÷ìÿäè áèð äÿì êè. Éîõñà úàí âåðìÿêäÿ ìÿíäÿí ùè÷ òÿãñèð îëìàäû. Áèëäè êèì. Áó ìÿíèì äóäè-äèëèì ãàí áèðëÿ òÿùðèð îëìàäû. Éàðÿá. ãà÷àð õÿëãäÿí.*** Åøã ÿëèíäÿí òàáè-úàíè-íàòÿâàíûì ãàëìàäû. îë ÿüéàð èëÿí âàð ìîúèáè-áÿäíàìëûã. Ñÿí äàõû áèë íåéëÿéèì. åé Êèøâÿðè. Íÿ êþíöë ïÿðâàñû ãàëäû ìÿíäÿ. ñÿíñèç ýþéäöðöð áàüðûìíû ùèúðàí ãàéüóñè. 116 . ùå÷ íàìö íèøàíûì ãàëìàäû. Àøèãè-ñàäèãäÿ éîõäóð êöôðö èìàí ãàéüóñè. áàõäû ñÿíäÿí àéðó Êèøâÿðèíèí éöçèíÿ. ìöñÿëìàí. Åë ìÿíèì ðöñâàëûüûìíû áèëäèëÿð êèì. Íåúÿ ïöíùàí ñàõëàéàì äÿðäöíè úàíûì ãàëìàäû. Òèëáÿíöí áîéíóíäà ýÿð áèð ëÿùçÿ çÿíúèð îëìàäû. Êöôðèí èñòÿð êàôèðö èìàí. äàõè ãöââÿòè-àùö ôÿüàíûì ãàëìàäû. äåðÿì éàð ñàíà. Áèëäöðöðäöì ùàëèìè àùö ôÿüàí áèðëÿ ñàíà. Âÿù êè. Êèì êè. Îë êÿìàí ÿáðó êè. Çöëôöí èëÿ áàüëà êþíëöìíè êè. Íåúÿ áèð ãûëäûì íÿñèùÿò éàðÿ òÿäáèð îëìàäû. *** Áÿñ êè. *** Ñÿíäÿí àéðó þëìÿýèì ýóéà êè. ìÿí ñÿíè. Åéëÿ éàíäûðäû êè. ðàçè-íèùàíûì ãàëìàäû. íÿ úàí ãàéüóñè. Éàðìàäûí ïåéêàí áèëÿ áèð öñòöõàíûì ãàëìàäû. éöçöì öçðÿ ìöæýàí áöêìÿäÿí. àøèãÿì. Àòÿøè-åøãöí ìÿíè-áèõàíöìàíè-áèõÿáÿð. òÿãäèð îëìàäû. ùàëû íÿäöð ìþùòàúè-òÿãðèð îëìàäû.

ýåéäöí ýþðòÿéè-íèëóôÿðè. Âÿù êè. éà ïÿðè. óíóòìóø ðÿãÿìè-ìåùðö âÿôàíè. Áèë êè. úàí âåðÿäöð ìÿí òÿêè ùÿð êèì ýþðÿð àíè. Ýÿð Êèøâÿðèíöí þëìÿýèíÿ äèëíèýÿðàíñàí. ÷ÿêìÿ äààõû äèëíèýÿðàíè. Íÿ ìöñÿëìàíëûãäûð àõûð êèì. 117 . Öøòÿ þëÿäöð. úàí âåðìÿéèíúÿ ÷àðÿ éîõ. ñÿí ìÿëÿêñÿí. Áàøûìäà áèð î éîõ êè. Àäÿì îüëó ìóíäàã îëìàç. áóëóí àõûð ìàíà áèð ÷àðÿ êèì. ôèëàíè. éåðÿ ýèðñöí Êèøâÿðè. éàçìûø ùöñíöí è÷öí êèëêè-ãöäðÿò ìÿùçÿðè. Çÿðâÿðÿã èðìÿç úÿìàëûí ìöñùÿôèíäÿ áèð òÿðÿô. Áèêÿñëèýèì îë ùÿääÿ éåòèïòöð êè. ÷ÿêÿðäè. Êöôðÿ äþíäÿðäè ìÿíè îë íàìöñÿëìàí ãàéüóñè. *** Áèð áÿëàäóð òàêè. ìÿíè ùÿñðÿò áèëÿ. àõûð ìÿíè þëäöðäè äÿðìàí ãàéüóñè. Åé òÿáèá. Ãÿáðèìäÿ ÷ö ñîðüó÷ó ýþðÿ ðÿùì åéëàñèäöð Ãàí áèðëÿ áóëàøóã êÿôÿíö äàüè-íèùàíè. Åé ìöñÿëìàíëàð. äåéÿ âàé. Ýóéà êè. Áó íÿ àøèãëèãäöð êèì. Þëäöðöðëÿð áèð íèýàù è÷öí áó êàôèð ãûçëÿðè. ýÿð þëñÿì. ×öí áèëöðñÿí Êèøâÿðèíèí äÿðäè äÿðìàíñûçäóðóð. *** Êþíëöì ñåâÿð èðìèø éåíÿ áèð ñÿðâè-ðÿâàíû Êèì. Éöçöííè ùÿð êèì ýþðÿð. Áèð áÿëà äàõû áàøûíäà ýÿçäèðäè ìÿ’úÿðè.Äÿðäö ìþùíÿò ðÿùýöçàðèäöð ìàíà ãàíëó êþíöë. þëäöðäè ìÿíè ùÿð ëÿùçÿ ìåùìàí ãàéüóñè. Íÿããàøè-ÿçÿë íÿãøè-úÿìàëûí êè. Éåð éöçöíäÿ áèð ïÿðèðöõñàð è÷öí úàí âåðìÿäè.

ñåâäèì éåíÿ áèð êàôÿðè-õóíõàðÿíè Êèì. Ýöëøÿíè-ðöõñàðûí è÷ðÿ üÿáüÿáèí. íàðèíúèíè. Úàí ýåäÿð ÷àüäà íÿñèáèì îëñà èìàí. Øóì ðÿãèá ñþçè áèëÿ ãàâäóí åøèýèíäÿí ìÿíè. êàø êè. êàø êè. Ãàëìàñàéäû êþíëöì è÷ðÿ äàüè-ïöíùàí. úàùàíäà èñòÿìÿç áèð ýöí ìÿíè-àâàðÿíè. ×àðÿ ãûëìàç. êàø êè. Ìþ’òÿáÿð ýþðäöì áó ýöí éàíóíäà îë èýðÿíúèíè. Áèð íÿôÿñ ãàëìûø ùÿéàòûìäàí éöçöíÿ ìöíòÿçèð. Èêè çöëôèí àðàñûíäà éöçöíÿ ãûëäûì íÿçÿð. áèëñöíëÿð ìÿíöì ùàëèìíè ÿùëè-ðóçèýàð. ßæäàùàëàð àüçûäûí àëäóì âèñàëûí ýÿíúèíè. *** Àøèã îëäóì ýþðýÿú îë ìÿñòàíÿ ÷åøìèí ôÿòúèíè. êàø êè. Äîüìàñàéäû àíàäàí ôÿðçÿíäè-èíñàí. Êèëêè-øÿêêÿðáàðûíû ýþð òÿ’áè-ýþâùÿð ñÿíúèíè. Ýþðöðÿì ùÿð áàõûøûíäà éöç áÿëàâö-ðÿíúèíè. *** Àù êèì. Ýþéäöðöðäö áÿðãè-àôÿòõèðìÿíè-þìðöì òÿìàì. ßáðè-ìþùíÿòäÿí éàüàéäû ìþâè-òóôàí. þëäöðöðñÿ üÿì ìÿíè-áè÷àðÿíè. Òà êè. êàø êè. Ýåòìÿñÿéäè ÿëäÿí îë çöëôè-ïÿðèøàí. Àøèãèí ñÿôðàè è÷öí Òàíðû éàðàòäû ìÿýÿð.*** Ïîçóëàéäû ñÿôôè-òÿíäÿí ðèøòåéè-úàí. Éàçàðö ñþéëÿð ëÿáè-ëÿ’ëèí ñèôàòûí Êèøâÿðè. Âàé êèì âåðäèì êþíöë áèð áèâÿôà äèëäàðÿ êèì. êàø êè. Ýÿð ïÿðèëÿð áèðëÿ áóäóð àøèíàëûã Êèøâÿðè. 118 .

Äèíö èìàíóì ýåäöðäöí. Êþíëöìöí ðöñâàëûüûíäàí äöøäö îäëàð úàíèìÿ. õàøàê è÷ðÿ ãîéñàì àíäàã àòÿøïàðÿíè. Èòëÿðöí ùÿð áèðèñèíÿ äàøëàéûì ùÿð ïàðÿíè.Éàðäàí ùÿð éàðÿ êèì. âÿù. Ýþðìÿäèì êöëáÿìäÿ åé øÿì’è-øÿáèñòàíóì ñÿíè. Êèøâÿðè ñÿðýÿøòÿëèêäÿí úàíÿ éåòòè. Îë òÿíè-ñèìèíäÿ äàø òÿê êþíëè áèð òèôëèäöðöð Êèì. Ãûéìàçàì òÿðê åòìÿýÿ. Áè èíàéÿò òà ýþðöð ùàëèíÿ ñóëòàíóì ñÿíè. *** Åé úÿìàëóí øÿì’èíÿ êþâíö ìÿêàí ïÿðâàíÿñè. *** Ýåòäè úàí. Èñòÿðÿì éöç ïàðÿ ãûëüàì òþìÿ’ è÷öí êþíëöìè. ýÿëñÿ áó õàêè-úèñìöìÿ. òà ýþðäöì. úàí éàíàð ôÿðàüûíäàí êþíöë äöðäàíÿñè. áèð ýåúÿ. åé ÷åìè-ýèðéàíóì ñÿíè. 119 . Ìÿí êè. òèüàéäóð ÷ÿíý ö÷öí ãîéíèíÿ ñÿíýè-õàðÿíè. íåéëÿéèì. åé äèíö èìàíóì ñÿíè. Áÿíäÿ ìèñêèí Êèøâÿðèíèí ùàëè åòäèí ùàëèäöð. Áó êè. åé ñÿíÿì. ýþéäö êþíöë. Ðóçèýàðèì òèðÿ áîëäó ùèúðèäÿí. åé úàíóì ñÿíè. Þìð ÿýÿð âåðñÿ àìàí õàêè-êÿôè-ïàéè áèëÿ. Ïîçìàã îëìàç ÷ÿðõ èëÿ áó ýöíáÿçè-äÿââàðÿíè. Úàíö äèë áèðëÿ ñåâèáìÿí íåéëÿéèì úàíóì ñÿíè. Êþíëöì àùèäèí éàíàð úèñìè-çÿ’èôèì éåðèäöð. Êàêèëöí çÿíúèðèíÿ úàíö úÿùàí äèâàíÿñè. íåéëÿñöí. Éàëÿ-éàëÿ èò êèìè ñàüàëäóðàì îë éàðÿíè. Àãèáÿò ðþâøÿí ãûëàì. âÿù.

ãàëìàäû. éàð ñîðìàç ùàëûìû. *** Áèëìÿçÿì íîëäó éåíÿ êèì. Áó éûõûëìûø åâäÿí. 120 . ìàíà úàí ãàëìàäû. åé ãîíøó. Ñóðÿòè-äèâàð òÿê éöçöíÿ ùåéðàí ãàëìàäû. ýþðêÿç úÿìàëûí áèð äàõû Êèì. Áàòìàäûí êþíëöì ÿéàüûíà âèñàëûí èñòÿéèá. Þëìÿýèì ÷àüûäóðóð. Êèøâÿðèíèí õóíè-äèë áèðëÿ äîëó ïåéìàíÿñè. Ëàëÿ òÿê áàüðûì êÿáàáö üÿðãè-õóíäóð äàìÿíèì. Ïèðè-Êÿí’àí éåðèäöð áåéòöë-ùÿçÿí âèðàíÿñè. ìàíà ñÿíñèç äèðèëìÿê äàõû èìêàí ãàëìàäû. Îë ñà÷û ñöíáöë. Éàð áèëìÿç äÿðäèìè. úàí ÷ÿêòèì ôÿðàãûíäàí. Ñÿí è÷ÿðñÿí úàìè-ýöëýóí ÿùäö ïåéìàí ñûíäóðóá. Äàüè-äèëäÿí ýþéäöìö äèëäàð ñîðìàç ùàëûìû. Êþíëö àùèíäÿí ýåúÿ ýÿð éàíìàñàéäû õàíÿñè. éöçè ýöëíàð ñîðìàç ùàëûìû. ÿüéàð ñîðìàç ùàëûìû. Êèøâÿðè òÿê çÿùð è÷èá þëäè õóìàðè-üÿì áèëÿ. ìàíà ÷ûõ äåìÿ êèì.Àøèãèí ÿñðàðè ôàø îëìàçäû ýöíäöç åëàðà. Þëäöìö îë íÿðýèñè-áèìàð ñîðìàç ùàëûìû. Äöøìèøÿì üÿì êöëáÿñèíäÿ íàòÿâàí. Ñóðÿòèíÿ áàõìàäû ùå÷ êèì áÿçÿíìèø ÷àüäà êèì. *** Áÿñ êè. åé âàé êèì. Üþí÷ÿ òÿê àüçûì äîëó õóíàáè-ùÿñðÿòäöð âÿëè Áèð ýÿëèá îë ëÿ’ëè-ýþâùÿðáàð ñîðìàç ùàëûìû. Âàäèéè-ùèúðàíäà áèð õàðè-ìöüèëàí ãàëìàäû. Ñÿíñèçèí ìÿí éóäìàéûá õóíàáè-ùèúðàí.

ñÿíÿìà. Ýèðéÿñèç áîëìàäû áèð äÿì. áèë äöøìÿí äàõè. ñÿí ýåäÿëè. Ýþðìÿäèì êþíëöìè õöððÿì. Ýèðäèëÿð Ôÿðùàäö Ìÿúíóí. ìÿíèì ùàëèìüÿ àüëàð äóñò. áó éåäÿ ïèðàùÿí äàõè. Äåá èìèøäèí Êèøâÿðèíè þëäöðàé åùñàí ãûëûá. ìàíà ìÿùðÿì èìàñ. Ãûëìà ùåéðÿò êèì. åé òÿáèá. Çàð úèñìèì çÿ’ôè îë ùÿääÿ éåòèáäöð. ìÿíöì. Âÿù êè. ñÿí ýåäÿëè. Êèøâÿðè. Êèøâÿðè øàä èäè âÿñëöíëÿ. Ôèðãÿòöíäÿí èêè ÷åøìöì. 121 . ìàíà þëìÿêäÿí þçýÿ ùè÷ äÿðìàí ãàëìàäû. Êèì. Åëÿ ñàéðó äöøöáÿì êèì. *** Éöç âåðèáäöð ìàíà éöç üÿì. ÿäÿì áÿçìèäÿ ýèðäèì êèì. Ñÿðö êàðûí ùàìå-äÿðùÿì. ÷ÿêìÿ çÿùìÿò. äöøìÿí îëäóí ñÿí äàõè. âÿëè ãûëäû ôÿðàã. ñÿí ýåäÿëè. ñÿí ýåäÿëè.Åøã îäèäàí ýþéäè úàíûì. ñÿí ýåäÿëè. Íÿôÿñè Èñèéè-Ìÿðéÿì. àíà. ñÿí ýåäÿëè. *** Åéëÿ éàíàð àòÿøè-ùèúðèíäÿ úàíûì. Êèì. ñÿíÿìà. ñÿíÿìà. ×ÿðõ áèäàäèâö äöøìÿí òÿ’íèâö áÿõò óéõóñó. Àëëàù áèëöð. ãûëà áèëìÿí äÿìè þç ùàëèìÿ øèâÿí äàõè. íîëà ýèðñÿì ìÿí äàõè. Éåòìÿç èðäè áó ìàíà êèì. ìàíà ñèùùÿò âåðìÿç. Êèì. Äÿðäö üÿìäöð ìàíà ìÿùðÿì. áó øóì òàëå’èìäÿí ðÿñìè-åùñàí ãàëìàäû. Åéëÿ ïöíùàí ñàõëàðàì ðàçè-ìèéàíûí õÿëãäÿí Êèì. ñÿíÿìà. ñÿíÿìà. ñÿíÿìà. òÿí äàõè. Ñÿí èäèí ìÿðùÿìè-ðàçèì ìàíà ùÿã âàãè’ÿäÿ.

ìÿíöìëÿí éîõ ñÿôàñû. âÿñëèäÿí úàí âåð ìàíà Êèì. ãÿáóë îëñóí äóàñû. Áó ýèðéàí ýþçëÿðöìíèí òóòèéàñû. åé üöáàð. Çÿðâÿðÿã áèðëÿ áÿçÿíìèø éöçöíè ýþðäöì áó ýöí. äåðëÿð ìàíà. Êèøâÿðè áèð àøèãè-ìÿùðóì èðöð. âÿëè áèð üÿìêöñàðûì éîõäóðóð. Ìóíóí þëìÿêäÿí þõýÿ éîõ äÿâàñû Ýÿë àõû. Èëàùè êèì. Âåðìÿäèì úàíö éöçöíäÿí øÿðìèñÿðÿì äîüðóñó. ìÿí îë çþùäö ðèéàäÿí òþâáÿêàðÿì äîüðóñó. 122 . Äèðèüà áîëñà áèð õàë âÿôàñû. Íÿäÿíäöð êèì. Þëìöøÿì ùèúðèíäÿ úàíà. ìÿíè-áèäèë ñàíà úàí áèðëÿ éàðÿì äîüðóñó. çÿùè ôÿðõÿíä ñóðÿò. ýþðñÿí ìÿíè ðöñâà. áèèõòèéàðÿì äîüðóñó. Áèäèëö áèäèëáÿðö áèüÿìêöñàðÿì äîüðóñó. ìÿëàìÿò ãûëìà êèì.*** Åé ïÿðè. ìÿíè ãóðòàð íÿìàçö ðþâçÿäÿí Êèì. Òèëáÿëèê úàíûìäàäûð. Ìåé ýÿòöð ñàãè. õàêè-ïàéûí. Ìÿíè ýþðýÿú òÿáèáè-åøã äåäè. Íàñèùà. ñÿíñèç ïÿðèøàí ðóçèýàðÿì äîüðóñó. Ñÿí ýåäÿëäÿí áÿðëö áèñÿáðö ãÿðàðÿì äîüðóñó. *** Ìÿíè þëäöðäè îë ñÿðâèí ùÿâàñû. Õóäàäàí Êèøâÿðè èñòÿð âèñàëûí. Ùÿð íÿ êèì. Éöç üÿìèì âàðäóð. Òààëàëëàù. Õÿëã äåèð êèì. éöç àíúÿ âàðÿì äîüðóñó.

Þðöëöðìÿí áàøûíà ùÿð äÿì ãàðà êàêöë êèìè. Ãàðà õàëûí õÿéàëûíäà ãàðàðäû ýþçëÿðè àãè.*** Åé òÿðö òàçÿ ýöëöñòàíäà à÷ûëìûø ýöë êèìè. îë àéÿ õóäà âåðìèø. Âÿòÿíäÿí. Ìÿíèì åâèìäÿ üàðÿòäöð. ãÿäÿù âåðýèë. 123 . Íåúÿ êèì. ëåéêèí. áó ñþùáÿòíè ãÿíèìÿò áèë Êè. ýöëÿíäàìàíè-Ãûï÷àãè. Ãûçàðäû Êèøâÿðèíèí éöçè õóíè-äèë áèëÿ. Õÿñòÿ úàíëàð äîïäîëóäóð ùèúð èëÿ ïàáÿíä îëóá. Éöðÿýè òÿùáÿòÿù-ãàíäóð. ìÿëÿêäÿí üàëèá ÿõëàãè. Ñèéÿù ÷åøìàíè-Êÿøìèðè. î êàôÿðè áÿäõó ãûçûë ãàíûì òþêÿð. Ãóúàãëàøäû ýöëö ñöíáöë. äîäàüëàøäû ìåéö ñàãè. Ýöëäöðöð éöçöí ìÿíè-íàëàí àíà áöëáöë êèìè. Ïÿðèäÿí ùöñíè àðòóãäóð. ×àùè-ñèìèíè-çÿíÿõäàíûí ÷ÿùè-Áàáèë êèìè. ìÿíè àââàðÿ ãûëäûëàð. à÷ûëñà üþí÷ÿ îâðàãè. âÿù êèì. áÿëëöäöð íÿ ãàëóáäóð áó ôàíè þìöðäÿí áàãè. Üÿìèí àëäû ãÿðàðö ñÿáðö àðàìèì éåíÿ. Íÿ õöëãè-ùöñíöäöð éàðÿá êè. åé äèðèüà êèì. ýþðöíìÿç åëäÿ ùå÷ áàãè. Àðèçöí äþâðèíäÿ ìèøêèí õÿò. Ýÿë. *** Áàùàð îëäèâö à÷ûëäû ÷ÿìÿí ýþý÷ÿêëÿðèí áàüè. Ýþçëÿðöí ìÿõìóðö íÿðýèñ. ýöëö ñöíáöë êèìè. ãàìÿòöí ñÿðâè-áöëÿíä. Ëÿáèí öçðÿ õÿòè-ñÿáçèí áèòÿíäÿí áÿðëö áàü è÷ðÿ. åé ñàãè.

õóíè-äèë áèëÿ êèðïèêëÿðèì ãàí áàüëàäû. ýöë îëà ùÿìñàéÿñè. Õÿòòè-ðöõñàðèíè ýþðýÿú áàüèáàíè-áàüè-ñöí’. Ïàéèäàðè-åøã-ÿââÿë ìÿíçèëèäöð àøèãöí. Âàé ÿýÿð áèð áóñÿ âåðñÿí îë ëÿáè-úàíáÿõøäÿí. Òàçÿ áèð ýöëäÿñòÿíöí ùÿð éàíû ðåéùàí áàüëàäû. ãÿçà ìå’ìàðè áó òàãè-çÿðÿôøàí áàüëàäû. Àíäà çàùèð áîëüóñóäóð ùÿð êèøèíèí ìàéÿñè. Éîõäóðóð ñÿðìàéÿ ñÿðâèì üÿìèíäÿí þçýÿ. éàíûíäà íÿìÿêäàí áàüëàäû. Ùèúð èëÿí ýèðäè ñÿâàøÿ êþíëö óø ìåéäàíàðà. äàìäû. Àäÿì îë òîïðàãèäÿí ñÿðìàéåéè-úàí áàüëàäû. ùÿð áèðè áèð øàõè-ìÿðúàí áàüëàäû. äöøìèø àé éöçöíÿ ñàéÿñè. ùå÷. Òàðÿ éàíìûø äàü èëÿ êþêñèíÿ ãàëõàí áàüëàäû. Íîâÿðóñè-ãþí÷ÿéÿ êóéè-ýèðèáàí áàüëàäû. Êèøâÿðè àüçû õÿéàëèëÿí ÿäÿì ñàðû ýåäèð. Áèâÿôàëûã ñöòö âåðìèø íàìöñÿëìàí äàéÿñè. îíà. Áöëáöëöí ÷åøìèíäÿ éîë ãûëäû ðÿâàí õóíàáÿ êèì. Áèð ãàðà éèëàí óðóð êèì. åé äèë êèì. Ýóéèéà êèì. Îë ìöñàôèð òÿê êè. Ëÿáëÿðèíäÿí úöð’ÿ-úöð’ÿ ìåé êè. 124 . Áîëäóñ þëýöí êþâêÿáÿôøàí ÷åøìèì àé éöçöí ýþðöá Êèì.*** ßíáÿðèí çöëôöí êè. Íÿ âÿôà èñòÿðñÿí îë êàôÿðäÿí. Åé üÿìö äÿðäèí ìÿùÿááÿò ÿùëèíèí ñÿðìàéÿñè. *** Áÿñ êè. òîïðàüà. Àíäàí þçýÿ éîõ úàùàíäà Êèøâÿðèíèí âàéÿñè.

ñÿí îëàí éåðäÿ éàä Éóñèôè-Êÿí’àí ãûëàé. Âÿñìÿëö ìåùðàá ÿáðóéè-ùèëàëûí ñÿäãÿñè. äàõû äÿðäèìÿ äÿðìàí ãûëàé. øèðèí äîäàüûí ñÿäãÿñè. éöçöí íèùàëèäöð Èðÿì ýöëçàðèíèí.*** Þòòè èø àíäàí êè. òÿðêè-úàí ãûëàé. *** Åé íèùàëè-ñÿðâ. åé Êèøâÿðè. Ýåòòè îë êèì. äàõû ôèêðè-ñÿðö ñàìàí ãûëàé. Õàíöìàí òÿðêèí ãûëûá êå÷äöì ñÿðö ñàìàíèäÿí. Ýþýäÿ ìàùè-íî áèëÿ. äöøäè õàêè-ïàéûíäàí èðàõ. Åé Èðÿì ýöëçàðè. úàí ñàíà ãóðáàí ãûëàé. Êèì. Àáè-ùåéâàí ÷åøìÿñè. Ìÿðäþìè-÷åøìöì êè. Ëÿáëÿðöíäÿí Êèøâÿðè òÿê õÿñòÿéÿ áèð áóñÿ âåð. 125 . *** Åé ñÿôàéè-ñöáùäÿì. Õàíäà òàïûëäû ìàíà éàðÿá. îë íîâðÿñ íèùàëûí ñÿäãÿñè. ýÿë êè. êå÷ éàðäèí. Éàð òÿðêè ìöøêöë èðöð. ñÿðâè-ãàìÿòèí øÿðìÿíäÿñè. ñöáù âèñàëûí ñÿäãÿñè. éà þìðö ìàëûí ñÿäãÿñè. Èìäè ôèêðèì áóäóðóð êèì. Ñöíáöëè-ñÿùðàéè-íàç àøöôòÿ ñà÷ûíüà ôÿäà. Éà çÿêàòè-ùöñí è÷öí. Ãàìÿòèí. åé Èñàíÿôÿñ. éà úàíèäèí. Íàôåéè-àùóéè-×èí ÷åøìè-üÿçàëûí ñÿäãÿñè. Ïÿðòþâè-øÿì’è-ôÿëÿê øÿì’è-úÿìàëûí ñÿäãÿñè. Éîõ ÿúÿá ýÿð àüëàìàãäàí äÿìáÿäÿì òóôàí ãûëàé. éåð éöçäÿêè ìåùðàáëàð. Ýþçëÿðöì Éÿ’ãóá òÿê êîð îëñóí. Äåäè êèì. áó äóðóõ êöíäÿñè. Øóì ðÿãèá ãîéìàç ìÿíè òîôè-áåùèøò êóéèíÿ.

Õàíÿ õàêèð éàíäóðóð ñþâýöëö ìåùìàí áàðüàëû. Ýÿë êè. Õàíñû éàíû ýåòòè îë àùóéè-âÿùøè. øöìøàä îõ. üþí÷ÿ ïåéêàí. Ñèçíè ýþðìÿéè êþíëöì àéö ýöí áèëÿ õîøâÿõò èðöð. åé Øåéõ êèì. *** Ðàùÿòèì éîõäóð ìÿíèì. Ãàëóáÿì áèúàí ìÿí. åé êþíöë. Ùÿð êèìèí âàðäóð ñÿíöí òÿê áèð áöòè-òöðôÿíäÿñè. äèëõÿñòÿ úàíàí áàðüàëû. Õàíöìàíö ìöëêö ìàëö ñèìö çÿðíè íåéëÿñöí. Áÿõòè-áÿä ãîéìàç êè. îë ðàùÿòè-úàí áàðüàëû. ñÿíñèç Êèøâÿðèíè äàüè-ùèúðàí þëäöðöð. Áèçëÿðÿ äèëõîøäóðóð úàíà. 126 . ñîðà-ñîðà áèð äàõû ùÿì îë éàí áàðüàëû. Ýÿë êè. Áàðüàëû úàíàí ýþçöìäÿí ãàíûí àõàð êþíëöìöí. ýÿð÷è ñÿíäÿí äèëðöáà éîõäóð êèøè.Òÿïèëìèø èêÿí ÿñêè éàðÿ ïàðÿ-ïàðÿ áàüðûìûí. Õàð ýþðìÿ õèðãåéè-ñÿäïàðÿìè. *** Áèâÿôàñàí. ñèçèí âàìàíäÿñè. Ïÿðäÿïóøè-ñèððè ùÿãäöð Áàéÿçèäèí æÿíäÿñè. ýöë òèêÿí. Äèëðöáàëàð è÷ðÿ ñÿíäÿí áèâÿôà éîõäóð êèøè. ñÿíäÿí ùàúÿòèì áóëüàé ðÿâà Ìÿí òÿêè áÿäáÿõòö ùàúÿò íàðÿâà éîõäóð êèøè. Ýþðäè îë ìàù òÿë’ÿòè êóéèíÿ âàðüàú Êèøâÿðè. Òàçÿ ãûëäû àíû ëÿ’ëèí äöðëö-äöðëö õÿíäÿñè. Üþðÿ éåòìÿç êèìñÿíèí ùè÷ êèìñÿ ñóëòàí áàðüàëû. Ëàëÿ ãàíäóð. Ðÿùíöìà áÿõòèí ýþð îíóí òàëå’è-ôÿðõÿíäÿñè. Ýöëøÿíè-÷åøìèìäÿí îë ñÿðâè-õóðàìàí áàðüàëû.

** Áèð àäàì ýþíäÿð áó áÿëàëû ÿñèðëÿð ö÷öí Õÿáÿð. áþéëÿ ðÿâàìè? Êÿñè áåôåðåñò ÿñèðàíè-áÿëà ðà. Ïÿéàìè. Ùÿëãåéè-çöëôè àíóí äàìè-áÿëàäóð. éà êÿëàìè** Üÿìèíäÿí ÿêèøâÿðè þëñÿ ãàéûðìà. Ìÿçàúûí íåúÿäöð. ñÿôàìè? Áÿúöç áàäè-ñÿáà ïåéêè åàäÿðÿì Êå. ñàíà þëìÿêäÿí þçýÿ ùå÷ äÿâà éîõäóð êèøè.Õóáèëÿð áÿçìèäÿ ÷ÿíýè-êþùíÿ òÿê ìÿíäÿí áåòÿð. Îë áÿëà äàìèíäÿ ñÿíäÿí ìöáòÿëà éîõäóð êèøè. Ðèøòåéè-úàíè ïîçóëìóø áèéíÿâà éîõäóð êèøè. àðÿä ÿç ìÿíè-âÿùøè ïÿéàìè*. Áèçè éàä åòìÿäèí. ñÿí âÿôàñûç. Àðàäàí êå÷äè þìðöì. _________________ * Ñÿáà êöëÿéèíäÿí áàøãà áèð ãàñèäèì éîõäóð Êè. Ñîðäóì ÿùâàëûì òÿáèáè-åøãèäÿí. ìÿí âÿùøèäÿí ñÿíÿ áèð õÿáÿð ýÿòèðñèí. åé éàðè-êèðàìè. Íàòÿâàíö çàðö áèìàðÿì ìÿíè-ñÿâäàçàäÿ. Õàð-õàðè-ùèúðèäèí êþíëöì õÿðàøè àéÿòäöð. Áöëáöëè-õàìóø ìÿí ýöëçàðäèí àéðûëüàëû. âåðäè úÿâàá Êèì. 127 . ñàëàì âÿ éà áèð ñþç ýÿòèðñèí. éà ñÿëàìè. Êèøâÿðè. Îë õóìàðèí íÿðýèñè-áèìàðäèí àéðûëüàëû. õîøìè. *** Üÿðèáëèê è÷ðÿ. Üþí÷ÿéàíëûã îë ýöëè-ðöõñàðäèí àéðûëüàëû. Áàøûíà ñÿäãÿ áèð ãàðû üóëàìè. *** Ãàëìûøàì áèñÿáðö ñàìàí éàðäèí àéðûëüàëû.

ßáðè-íåéñàíäóð ýþçöì, äÿðéàéè-õóíäóð äàìÿíèì,
Ñÿí ýèðàìè ýþâùÿðè-øÿùâàðäèí àéðûëüàëû.
Êèøâÿðè êàñèíÿ àáè-Õûçðäóð òÿëõàáè-üÿì,
Îë ëÿáè-øèðèí øÿêêÿðáàðäèí àéðûëüàëû.

***
Éàðäàí àéðó áîëóáëÿí úàíö äèëäÿí ìÿäôÿðè,
Þç-þçöìíè þëäöðöðìÿí êèì íèøÿ ãàëäûì äèðè.
Ìóðüè-ðóùóì áàëûíà áàüëàá áó úèñìè-çàðèìè,
Ó÷óáàí éàðÿ éåòàéäûì áèëñÿ èðäèì ñàùÿðè.
Üÿìçÿâö íàçö êèðèøìÿí õàíñû áèðèí ñþéëÿéèì
Êèì, áàëàêåø úàíûìà ùÿð íàâÿêè, ùÿð áèðè.
×öíêè àëäûí êþíëöìè, úþâð èëÿ þëäöðìÿ ìÿíè
Êèì, áó ãÿëá è÷öí áèð àâûíû þëäöðöá ãûëìàç ýåðè.
Êèøâÿðèíèí øå’ðè éåòñÿéäè Íÿâàè ÿðçèíÿ,
Ãóðòàðóðäè øàùè-üàçèäÿí àíà øÿùð ùÿðè.

***
Áàüëàñàí úàíà, êÿìÿð ãàíûìüà Òàíðûí éàðûúû,
Éöç ìÿíèì òÿê àøèãè-áèäèë ñàíà éàëâàðûúû.
Ùÿð íåúÿ êèì, áàüëàäûì äÿùÿíäÿ àüçûí íÿãøèíè,
Úþâùÿðè ýþðäöì êèì, àíóí éîõ âöúóäè-õàðèúè.
Ãàëìûøàì âàäèéè-ùèúðàíûíäà, åé õóðøèäâÿø,
Éîõ èðàõ, ýåúÿ ãàðàíüó, êèìñÿ éîõ áàøàðûúû.
Êóðè ÷åøìè-õÿâàðèú ìÿí Ùöñåéíè ìÿçùÿáÿì,
Ùÿð ÿëèôè-øå’ðèì àðà áèð ìûõ ÷åøìè-õàðèúè.
Îë êÿìàí ÿáðó õÿíäÿê üÿìçÿ áèðëÿ áèýöíàù,
Êèøâÿðèíè þëäöðöð, êèìäöð àíû ãóðòàðûúû.
128

***
Çàùèäà, ãûë ðÿùíè-ìåé áó õèðãåéè-ñàëóñèíè,
Áàäÿ-ïàëà òÿê áîéàò ïèðàùÿíè-íàìóñèíè.
Üàôèë îëìà äþâðè-ýÿðäóíäàí êè, ÿééàðâÿø,
Ãàïäû Äàðà òÿõòè áèðëÿ ÿôñÿðè-Êàâóñèíè.
Áöòïÿðÿñòè-êþùíÿìÿí, ñèíÿìäÿäöð íàëàí êþíöë,
Áó êÿëèñà è÷ðÿ àñûëìûø ýþðöí íàãóñèíè.
Ùåéèôäöð êèì, ñÿí ðÿãèá èëÿí ìöñàùèá áîëüàñàí,
Çàü èëÿí ýþðäö ùÿìäÿì úèëâåéè-òàâóñèíè?
Ãàëìûøàì êþíëöì åâè çèíäàí õÿéàëóíà, áÿëè,
Éîõ ÿúÿá çèíäàíÿ âàðìàã äóòñàëàð úàñóñèíè.
×èçýèíöð åé øÿì’, êþíëöì áàøûíà êàêèë êèìè,
Øÿì’ òÿê äóäè äóðóð úèçýèíäèðèí ôàíóñèíè.
Êèøâÿðè, ãûëìà ìÿíè äÿ’âÿò Èðÿì áàüèíÿ êèì,
Âåðìÿçÿì èêè úÿùàíÿ øîë ýöëöí ïàáóñèíè.

***
Åé ñÿíÿì, à÷ýèë éöçöíäÿí çöëôè-ÿíáÿðáàðûíû,
Ãîéìàýèë ìöñùÿô éöçèíÿ äàõû áó çöííàðûíû.
Åé ñàíà áèð éöçè äàüëó áÿíäÿéè-ôÿðìàíäóðóð,
Àëìûøàì áó áàáäÿ éöç ãàòèëÿ èãðàðûíû.
Õÿñòÿÿì ÷åøìöí êèìè, åé íàðè-ïåñòàí äèëáÿðèí,
Íîëà ýÿð áèð ñèá èëÿí ñîðàñàí ìÿí áèìàðûíû.
Ñþýìÿê îëìàç, äþýìÿê îëìàç, òÿðêèäöð íàìÿðäëèê,
Áèð áÿëàäóð, íåéëÿñöí êèøè âÿôàñûç éàðûíû.
Ýþýäÿí åíèá äóòñà êóéèíäÿ âÿòÿí èðìÿç ÿúÿá,
Ýþðñÿ Ðóùóëëàù àíóí øèðèí ëÿáö ýþôòàðûíû.
129

Åøã ÿùëèíèí ãàíûäÿíäóð êèì, áîéàòòû ðóçèýàð,
Âàäèéè-ùèúðàíëàðà çàüö çÿüÿí ìèíãàðûíû.
Åé éöçè àíäàí úöäà ãàëäû úèýÿðõóí Êèøâÿðè,
Òàëå’è-áÿðýÿøòÿíè ýþð áÿõòè-íàùÿìâàðûíû.

***
Ýþçëÿðèì ãàíäóð ëÿáàëÿá éàðäàí àéðûëüàëû,
Íàòÿâàíÿì îë ýþçö òèìàðäàí àéðûëüàëû.
Üþí÷ÿ ïåéêàíäóð ýþçöìäÿ, ýöë òèêÿí, øöìøàä îõ,
Îë õóðàìàí ñÿðâè-ýöëðöõñàðäàí àéðûëüàëû.
Áÿñ êè, è÷äèì ùÿñðÿòöíäÿí àúû ùèúðàí øÿðáÿòè,
Òÿëõè-êàìÿì ñÿí øÿêÿðýþôòàðäàí àéðûëüàëû.
Òà êè, àéðûëäûì ñÿðè-êóéèíäÿí, åé üþí÷ÿ äÿùÿí,
Áöëáöëè-íàëÿíäÿéÿì ýöëçàðäàí àéðûëüàëû.
Êèøâÿðè ýåéìèø ãàðà, úàíûíäà îäëàð ïàðëàéûá,
Ñÿí ñà÷û ñöíáöë, éöçè ýöëíàðäàí àéðûëüàëû.

***
Ñÿí âÿôàñûç éàð èëÿí éàð îëìàñàéäûì êàø êè;
Éà üÿìö äÿðäèí áèëÿ àëûøìàñàéäûì êàø êè.
×öí ñÿíèí÷öí øÿùðàðà ÿôñàíÿ áîëäóì, åé ïÿðè,
Ðóçè-ÿââÿë éöçöíÿ áàõûøìàñàéäûì êàø êè.
Çöëìöí àðòäû ñþéëÿéÿíäÿí áÿðëö äÿðäè-äèë ñàíà,
Ùÿçðÿòöíäÿí ùàëóìè ñþéëÿøìàñàéäûì êàø êè.
Ìåùðèáàíëûã þëìÿýö úàí âåðìÿýö éàòìàã èìèø,
Áó õÿòÿðíàê èø àðà ýèðèøìàñàéäûì êàø êè.
130

ìÿíè þëäöðöð áó üÿì Òàíðû è÷öí úÿêè-úÿêè. ãûëäû íàòÿâàí áèð ýþçëÿðè ñàéðó ìÿíè. Äóòìà áÿùàíÿ. íåúÿ áàüëàäûëàð ùÿð èêè ùèíäó ìÿíè. Êèøâÿðè áèð àòûíäóðóð áîéíóíà òàõ ìÿðÿñ êèìè. Úàíèì àðàìè. Òàçÿ ãûëäûì ñÿí ýåäÿíäÿí áÿðëö äûðíàüûì áèëÿ. Ãûëäû ðöñâàéè-úÿùàí áèð íÿðýèñè-úàäó ìÿíè. òàíðû è÷öí úÿêè-úÿêè. íÿôÿñ âåðÿì Òàíðû è÷öí úÿêè-úÿêè. Ýþð êè. Åé âèñàëóí åéäö ìÿí åéäè-âèñàëóíäàí áÿèä. Þëäöðÿéÿì ñÿíè äåäèí òèü èëÿ öøòÿ ýÿëìèøÿì. Ñàõëàìàã ìöìêöí äÿýöë çÿíúèð èëÿí áàüëó ìÿíè. *** Âÿù êè. Ãûë ìàíà áóñÿéè-êÿðÿì Òàíðû è÷öí úÿêè-úÿêè. êþíöë ìÿãñóäè. Ùÿëãåéè-çöëô õÿì-áÿõÿì Òàíðû è÷öí úÿêè-úÿêè. åé ñÿíÿì. Êèøâÿðè. ýöëìÿ ðÿãèá éöçèíÿ Êèì. Ãûëäû àâàðÿ âÿòÿíäÿí áèð ýþçè àùó ìÿíè. Áèòìèø èêÿí êþêñöì öñòÿ òèüè-ùèúðàí éàðÿñè. *** Õàíû ñÿí. Åé ýöëè-ðþâçåéè-Èðÿì Òàíðû è÷öí úÿêè-úÿêè. 131 . Õàíöìàí òÿðêèí ãûëûá ñÿùðàéÿ äöøäöì. Õàðè-ôÿðàã èëÿí éåíÿ áàüðóìè ïàðÿ ãûëìàýèë. Ýþðýÿëè çöëô èëÿ õàëûíè ýèðèôòàðÿì ñàíà. åé ÷àðÿñèç äÿðäè-äèëèìíèí ÷àðÿñè. áàüðûì ïàðÿñè. Ãàëìàäû òàáö òàãÿòèì. Ùÿëãåéè-çöëôöíäÿí àéðó åéëÿéÿì äèâàíÿ êèì.*** Éîã äåìÿ êè. Þëäöðöð ùÿð ëÿùçÿ áó ùÿñðÿò áèëÿ ãàéüó ìÿíè.

*** Óìàðàì ñÿíäÿí êè. Îë ïÿðè êèì. úÿí âåðìÿêäöð àíûí ÷àðÿñè. Ãîéñàëàð ùÿð áèð éîëóí öñòöíäÿ áèð ïÿðêÿíäÿìè. Èñòÿðÿì ìÿí áèð ìþùíÿòêåø èòèí ôÿðçÿíäèìè. Êå÷ìÿçÿì ñÿíäÿí ìÿíè ïÿðêÿíä-ïÿðêÿíä åòñÿëÿð. ãûðàüû à÷ûëóá äöøìÿéäè àíûí ãàðÿñè. éàðñûç ãàëìàé äèðè. Íîëäó àõûð. Ùÿìçÿáàíè-ìÿðäöìè éîõ áóëñà íàíè-êÿíäöìè. áèð äåýèë ãóë Êèøâÿðè. äåðñÿí ãóðòóëóì áèð ýöí áÿëàéè-åøãäÿí. ßùäö ñþâêÿíäèì áóäóð êèì. À÷ñàëàð ìÿùøÿð ýöíöíäÿ íàìåéè-ÿ’ìàëûìû. áèëÿñÿí ðóçèýàðûí ìþùíÿòèíäÿí ùàëûìû. áîëìóø àíñûç ìÿí úàùàí àâàðÿñè. Áèð áÿëàäóð áó êè. ìÿí äèâàíÿíöí ÿùâàëè øÿðùèí áèëìÿäè.Âÿù êè. Éîõäóðóð áàüè-áåùèøòèí ýÿð÷è õàðö õàðÿñè. Ýþçëÿðöì ùÿð áèðèñè áèð äàüè-ùÿñðÿòäèð ìÿíèì Êèì. ×åøìè ýèðéàí. *** Ãûëäû ÷öí ìþùêÿì ãÿçà åøãèí áèëÿ ïåéâÿíäèìè. Êèðïèýöíäöð õàðö êþíëöí õàðÿ. Ùÿð êèìèí êèì. èøè ÿôüàí ðóçö øÿá. Åé êè. 132 . Øàä ãûë ñÿí äàõû áèð äÿì úàíè-íàõÿðñÿíäÿìè. ùàëûí íÿäöð. åé ùóðè áåùèøò. ïîçìàýèë áó ÿùä èëÿ ïåéâÿíäèìè. Õÿñòÿõàòèð Êèøâÿðè òÿê íåúÿ ãûëñóí òÿðêè-ìåé. áàüðû áöðéàí. ýàùè ñîðàñàí ÿùâàëûìû Êèì. Õÿòòö õàëûí ìåùðè îõóðëàð àíóí öíâàíèäèí. âàð ñÿíöí òÿê áèð áöòè-ìåéõàðÿñè. Éà èëàùè.

Ãàðà áîëñóí ìÿíèì òÿê áÿõòè îë êèì. Ýÿíúè-ùöñíöíäÿí ìÿíè íîìèä ãûëìà.Ùöäùöäè-âàäèéè-åøã èðäèì ìÿí ÿââÿë âàé êèì. ÿýÿð òàïøóðìàñàì ùàëè. Õÿòèí éàäè áèëÿ áÿõòè-ñèéàùèì. 133 . Øèêÿñòÿ Êèøâÿðè áèð çàùèä èðäè. ãûëäû ïàéèìàë. ñåë áèðëÿ ùÿì ãàçäû øîë éöçèíäÿêè õàëè. Ìöøêèëèì áóäóð êè. Çÿ’èôö òèðÿáÿõò åòäè ìÿíè ìÿøøàòåéè-ãöäðÿò Êè. Ìÿíÿ êèì ñàçêàð îëìàç. Õàð ýþðìÿ éÿããÿñè éûðòóã áó ÿñêè øàëûìû. ñÿíöí éîëóíäà ãûëäûì ñÿðô þìðö ìàëûìû. ýþðäè ÷þùðåéè-çÿðäö ñèðèøêè-àëûìû. Ýþç óúóíäàí áàõûá ÿýðè èìàñ áèð çöìðèäèí õàëè. *** Üÿìè-åøãöí ìÿíè àâàðÿ ãûëäû. Òÿáèáè-ÿãë ÿýÿð éöç ÷àðÿ ãûëäû. Øþ’ëåéè-øþâãöí îäó éàõäóðäè ïÿððö áàëûìû. íÿ ÷àðÿ. ×ÿêèá ñöðìÿ ýþçöíêè ãàðÿ ãûëäû. Áó úàíè-íàòÿâàíûìíû ÿýÿð ñÿíäÿí äèëÿð úàíàí. Êèì êè. éàðÿá. ãóë Êèøâÿðè áèð àøèãè-éåêðÿíýäöð. Áèð òÿáÿññöì áèðëÿ ùÿë ãûëñàí íîëà ÿøêàëûìû. Ôÿðàãûí éöðÿýöìíè ïàðÿ ãûëäû. Ìàíà úàí áîëìàñóí. ýþðìÿí ùè÷ àüçûí øÿêëèíè. Áèëäè êèì. ýþðñÿ îë áÿäõó ìÿíè-áÿäðóçè-áÿäùàëè. Íÿñèáèì ýèðéåéè-ùÿìâàðÿ ãûëäû. çèíùàð Êèì. *** Õà÷àí êèì. Åé áÿñà çÿðáÿôòè-ñóëòàíè êè. Àíû áèð ìóüáå÷ÿ ìåéõàðÿ ãûëäû.

Ëÿáëÿðèíäÿí îë õÿòè-ñÿáç îëäó áÿðõîðäàð îëàí. Íÿ áóëüàé ýÿð øÿáè-ùèúðèíäÿ òÿëõèéè-ôÿðàã è÷ðÿ. áèð úàí àëûúû. åé ñÿíÿì. *** Ôÿðàãóí îäó éàíäûðäû áÿëàïÿðâÿðä úàíèìíè. Èðàü äöøäè ëÿáèíäÿí äèë ÷ûõàëû ÿíáÿðèí õÿòòèí. Òöòöí ýþðýÿú ñàëûá ãà÷àð àðó øàíûíäàêû áàëû. Ãÿðàðö ñÿáðö úàíö äèë ÿäÿì éîëóíà äöøäöëÿð.ßëèíäÿ. Ãÿëÿì òÿê ãàìÿòèí øþâãèäÿ úþâðè-ðóçèýàð åòäè. Íÿãäè-úàí èñòÿð êþíöë øÿðùèíäÿ úèñìèí íåéëÿéèì. Ëÿáè-ëÿ’ëèíè éàä åéëàá ãÿëÿì øèðèí äÿùàíèìíè. Î øîë áèêÿñ êþíöë îëäó üÿðèáè-íàòÿâàíèìíè. Õûçðäàí þçýÿ êèøè éîõ àáè-ùåéâàí àëûúû. éàðÿá ìåùðèáàí åòýèë ìÿùè-íàìåùðèáàíèìíè. *** Êèðïèýèí íàâÿêëÿðè áèð ïÿðè. ñîðýèë ÿýÿð ýþðñÿí. Îë ãàøûí óúóíäà äöøìöø õàëè-ìèøêèí. Çàëèìè-õóíõàðÿäèð áèð ìàëè-äèâàí àëûúû. Ìöçÿééÿí ÿãäè-ãîëáàãè. åé áàäè-ñÿáà. éà àéàüûíäà ýþçöì ýþðýÿú èðöð áàüðûì. Äóòàðñàì ùÿëãåéè-Êÿ’áÿ äöàéè-ùàúÿòèì áóäóð Êè. Ìÿíè-áèäèëäÿí. Èëàùè ìÿíçèëÿ éåêòöð áó àçüóí êàðâàíèìíè. ìöðÿññÿ’ òóãè-õàëõàëè. 134 . Ýþçöì ñåéëàáè éûõäûðäû ïîçóëüàí õàíöìàíèìíè. Áèð ãàðà ùèíäóäóðóð íÿøòÿð ÷ÿêèá ãàí àëûúû. Ìÿíèì úèñìè-çÿ’èôèì òÿê ãÿëÿì è÷èíäÿêè íàëè. Ýþçëÿðöí áàõûøëàðû ùÿð áèðè èìàí àëûúû.

Áÿäÿõøàí ëÿ’ëè êèìäöð êèì. Äèø áàòóðäè òèëáÿ êþíëöì üÿáüÿáèí àëìàñûíà. èøè óíêóìàñûí.Ýÿðÿêìÿç ñÿíñèçèí úàíà. Ìÿíè áèð úàì è÷öí ñàãè ÿýÿð þëäöðñÿ. Åøãáàçè èø èìàñ éàðÿá êè. Äÿùàíûíäàí íèøàí èñòÿá øèêÿñòÿ Êèøâÿðè éàíëûü. ßíáóðÿ ùèúðàí ÷ûõàðäû áèð-áèð àíûí äèøíè. áîëäó äöðè-øÿùâàðè-ëàëàñû. Èòèðäè ìöëêè-ùÿñòèäÿí ôÿëÿê íàìö íèøàìíèíè. Ñÿíóáÿð ãÿäèíÿ îõøàð áîëóðñà ÷åøìè-øÿùëàñû. *** Òàêè ýþðäöì áèð íÿçÿð ìÿí òöðêè-êàôÿð êèøíè. *** Éöçöíÿ áÿðýè-ýöë áÿíçÿð ñÿíóáÿð îëñà áàëàñû. Ýþðìÿäèì éàíûìäà ÿãëè-ìÿñëÿùÿò ÿíäèøíè. Îõëàéóá êþíëöì éàíÿð åøã îäó áèðëÿ âàé êèì. Ýÿù-ýÿù àðàäÿ õóäàíè ýþðýèë åé ñóëòàíè-ùöñí. ó÷àíäàí áÿðëö ìöðüè-äèë. Íåúÿ àçàð åòýÿñÿí áó Êèøâÿðè äÿðâèøíè. Íÿäÿí êèì. Áÿäÿíäÿí âÿùøèäöð úàíûì. Äÿýèøäèì âÿñëèíÿ áèð äÿì. Ùÿçèí úàíûìà îä ñàëäû éåíÿ. Ãÿáàéè-ñÿáç èëÿí ýèðàùÿíèí îë àëö àëàñû. ùÿéàòè-úàâèäàíèìíè. Ùÿì êÿáàáè ýþéäöðöð áó àòÿøö ùÿì øèøíè. ßýÿð÷è ÷îõ úàùàíäà Êèøâÿðè àøèã îâíè. úþâùÿðè-úàíäàí èðöð ãèéìÿòëö êàëàñû. åé üþí÷åéè-äþâëÿò. îëà ùÿìñþùáÿòè àíóí. Áÿìè. Îë ìÿíÿ èðøàä ãûëüûí áó õÿòÿðíàê èøíè. Äÿðè-ýóøóíà êèì. ðàçèìÿí. 135 . ó÷äó áàëàñû. ìàíà áó úàí õóäà áèëöð. Úàùàí ýþý÷ÿýëÿðèíäÿ éîõ àíûí éàðûíäàí ÿ’ëàñû. éàâìàç éóâàñûíà ãóøóí êèì.

õàíåéè-òÿíäöð õÿðàá Êèì. éöç áÿëàéÿ øàä èäèì. ìÿíèì ùÿì ñÿíúÿ áèð ýöí å’òèáàðûì âàð èäè. Ãóðñè-ìàù ÿòðàôèäÿ ÷öí êèì. 136 . Êîï ýöâÿíìÿ Êèøâÿðè êèì. ìÿíèì ôÿðõóíäÿ éàðûì âàð èäè. ìÿ’ìóðö àäèë øÿùðèéàðûì âàð èäè. Ýþçö íÿðýèñ. Êþíëöìö áàüðûì áöòöí.*** Àíúÿ ñÿíñèç àüëàðäûì. Áèð ýöëè-õÿíäàí è÷öí áöëáöë êèìè íàëàí èäèì. äöøÿð ùÿð éàí ýþçöìäÿí óø úèýÿð ïÿðêàëÿñè. Êèøâÿðèíèí ùàëûíà ðÿùì åéëÿìÿç äÿëëàëÿñè. Àüëàðàì õÿòòèí ýþðöá ñåë ìîúèáè-áàðàí èðöð. Êþíëöìöí ãóøó ó÷àíäà. âÿëè. Øÿùð èäè. üÿìêöñàðûì âàð èäè. Üÿì éöçèíè ýþðìÿç èäèì. àüçè ãÿíäö ãÿääè ñÿðâ. Ýöëøÿíè-ùöñíöíäÿ ýþðäöì äÿðâèøèíè. âàé êèì. Ýÿð÷è ùÿð ýöí ó÷àð åäöðäè. ñÿáðö ãÿðàðûì âàð èäè. éöçö ëàëÿ. Øàäìàí þâãàòèìö õîø ðóçèýàðûì âàð èäè. Êþíëöìöí øÿùðèíäÿ ñóëòàíëàð òÿêè ùþêì åéëÿéöá. *** Õöððÿì îë ýöí êèì. Áèð ýåúÿ ÷öí âÿ’äÿáóñö êÿãàðûì âàð èäè. ïîçóëìàç ãóø éóâàñû ó÷ìàéûíúà áàëÿñè. Èòëÿðèíëÿ ùÿìäÿìö âàõòèí õîø èðèðäè ðóçö øÿá. Úàíö äèë áèðëÿ õèðèäàðûäóð îë àéÿ. ýþðöíäö ùàëÿñè. åé áàüè-úÿííÿò ëàëÿñè Êèì. Áàüè þìðöì è÷ðÿ äöøìöø ÿáðè-àôÿò æàëÿñè. Áèð íå÷ÿ ýöíäÿ íÿ õîø áàüö áÿùàðûì âàð èäè. ìþ’òÿáÿðñÿí ïàéûí äÿ Êèì.

Èáðàùèì òÿêè. Äàüëàð ýþéäöðäöì. Ýþçëÿðèí àëäû ãÿðàðö ñÿáðö àðàìûì ìÿíèì. Àøèãè-ñàáèòãÿäÿì îëäóð êè. Âàé ÿýÿð ýþðñÿí ñÿí àíóí üÿìçåéè-ãÿòòàëûíû. Ýÿð÷è âàð ìöùðÿã áöòè ÿììà éàëàéäöð áàëûíû. åé Ëåéëèâÿøèì. ìóíúà õÿòòö õàëûíû. Ìÿúíóíÿì. ùÿðàìè àëäû àíûí ìàëûíû. ÿììà áèëìÿäèì àíûí àëûíû. Êèøâÿðè òÿê çÿùð îëäó õóìàðè ãÿì áèëÿ Îë äÿì îë íÿðýèñè-áèìàð ñîðìàç ùàëûíû. Åé êè. êÿñäèì ÿëèôëÿð êþêñöìÿ. Îë êèøè òÿê êèì. ãàëõàíäàí åòìÿç òèðè-åøã. çàùèäà. Àë éàíàüûí òþêìÿê èñòÿð ãàíûì. 137 . Çàùèð åòäèì çèéíÿò è÷öí.*** Ùèúðàðà êþíëöì ñîðóð ùÿð äÿì ëÿáèí ÿùâàëûíû. Ïàäèøàùëûãäàí êå÷èá ýåéäè ýÿäàëûã øàëûíû. Íåúÿ êèì. äåðñÿí.

ðàùÿòèì. Äèëàçàðûì. úèýÿðõàðûì. Áåùèøòèì. ùóðèì. Üÿìö ÿíäóù èëÿí þëñÿì. øå’ðö äèâàíûì. íåéö ÷ÿíýèì. Íåúÿ áîëñóí èòàá èëÿ õèòàáûí àôÿòè-úàíûì. ìöøêèì. Ýþòöð áöðãÿ’. éàðûì. ëàëÿì. ñà÷û úàäó. íÿãäèìö íèñéÿì. öìèäèì. éöçöí ýþðýÿç. áÿíäÿôÿðìàíûì. ìÿëÿê ñóðÿòëö èíñàíûì. õàíûì. íèùàíè äÿðäÿ äÿðìàíûì. ßçÿë ýöíèíäÿ áàüëàíìûø ñÿíöíëÿí ÿùäö ïåéìàíûì. Êèòàáûì. ßãèãèì. Úàùàí è÷ðÿ ìàíà ñÿíñÿí ìóðàäö ìÿãñÿäö ìÿãñóä. ïÿðè ïåéêÿð. äèëö äèíèì. ùÿäèñèì. ðóùóì. Úÿíàáè-äþâëÿòèíäÿ Êèøâÿðè áèð ãóëäóð. Áÿýèì. ùÿìäÿìèì. ×èíö Ìà÷èíèì. âÿôàñûç øóõè-äèëäàðûì. éàçûëìûø íàìåéè-þìðöì. íóðèìö íàðèì. ìÿðäöìöì. Íèýàðûì. äóçÿõèì. ýþçö àùó. àôèòàáûì. êèëêèì. àðàìûì. øàùà. òàçÿ ýöëöñòàíûì. ñÿíñÿí. Ìÿòà’èì. äåìÿçñÿí. òÿíè ìÿðìÿð. ñöíáöëöì. ãóìàøûì. ñþçè øÿùäèì. äèëáÿðèì. èòèì. 138 . Áàùàðûì. ýþâùÿðèì. õîñðîâóì. õóäàâÿíäèì. åéíèì. ÷åøìèì. ÷àêÿðèì. êàòèáèì. üÿçàëèì. ìàéåéè-þìðöì. Ãÿäè ÿð’ÿð. Ñÿìÿíáÿð òàçÿ íÿñðèíèì. òàçÿ ýöëçàðûì. ìÿíèì øÿì’è-øÿáèñòàíûì. Ìåéö áÿçìèì. èäðàêûì. Ýþçèì. Çÿáàíûì. ìÿíèì ñÿðâè-õóðàìàíûì. áÿùàñûç äöððè-üÿëòàíûì. ôèêðèì. ÿíáÿðèì. ôèêðèì. åé ñÿíÿì. ñþçöì òÿ’áè-äöðÿôøàíûì. ëÿáè ëÿ’ëè-Áÿäÿõøàíûì. èíàéÿò âÿãòèäöð. ßçàáûì. Áÿíÿôøÿì. ãöñóðèì. Õÿéàëûì. êàíèì. ýöëöì. ÿñèðèì. ÷èðàüûì. Ãÿðàðö ñÿáðèì. øàùèì. ýöëÿíäàìûì. õóðö õàáûì.ßáèðèì. Éöçè áÿäðèì. õàíû Üóëàìûì.

139 . îôòàäåòÿíî äåë ìîøòàã. âà äåëÿì. åé âàé äåëÿì. åé âàé êþíöë. âàé êþíöë. ùàé êþíöë. âàé êþíöë. Éöçöíÿ ÷èðìàøèá îë çöëôè-ñÿìÿíñàé êþíöë. âàé. Âàé ìÿíèì ãÿëáèìèí ùàëûíà. Ñÿäðÿù ÿç ùåúðå-òîÿì ñîõò ñèïåùðè-çÿððàã. ßýÿð ñÿí ìÿíèì ãÿëáèìÿ áåëÿ ìöíàñèáÿò áÿñëÿéèðñÿíñÿ. Äÿìáÿäÿì ëÿáëÿðèíè éàä åéëÿéèá ãàí áîëàñàí. Íåúÿ ìóíäàã ýÿçÿìÿí áèñÿðö áèïàé êþíöë. Àðèçóìÿíäÿìî. ___________ * Ãÿëáèì ñÿíèí çöëôöíöí ãûâðûìëàðû àðàñûíäàäûð. Äåëÿì. åé âàé êþíöë. Áÿð íÿéàéÿä çå ìÿíå-ñóõòåäåë-áóéå-ùÿðàã. åé âàé êþíöë. âàé ìÿíèì ãÿëáèìÿ. åé âàé äåëÿì*. Øÿùðäÿí ãà÷óáÿíè ãóëè-áèéàáàí áîëàñàí.*** Åé áîëóá åøãäÿ äèâàíÿâö ðöñâàé êþíöë. Íèñò ñÿð-ùÿëãåéè-ýåéñóéè-òî ìÿ’âàéè äåëÿì. Ñÿíèí ãÿìèíèí ñèððèíäÿí áàøãà ãÿëáèìäÿ áèð õàë éîõäóð. Íåúÿ åé òèëáÿ êþíöë áèñÿðö ñàìàí áîëàñàí. Äÿð ñÿðè-çöëôè-òî ïè÷èäå ñÿðàïàéè äåëÿì. Ìóéè-æóëèäå âó ëàüÿð-òÿíè-öðéàí áîëàñàí. Êþíöë. Ýÿð òî çèí ýóíå êîíè ïîðñåøî ïÿðâàéè äåëÿì. Õàáè-ãÿôëÿòäÿí îéàí. Ñÿíèí ñà÷ûíûí ùàëãàñû ìÿíèì ãÿëáèìÿ ìÿñêÿí äåéèë. Õàëè ÿç ñèððè-üÿìÿò íèñò ñîâäàé-äåëÿì. Êþíöë. åé âàé êþíöë. ùàé êþíöë.

ßýÿð ùèúðàí ãÿìè áó ãöðáÿò âÿ àéðûëûã áåëÿ èñÿ Âàé ìÿíèì ãÿëáèìèí ùàëûíà. âàé êþíöë. åé âàé êþíöë. Ýåúÿ-ýöíäöç ìÿí ñÿáèðñèç âÿ ôèêèðëèéÿì. Êþíöë àä åòìÿ êè. Äàðÿì ÿíäÿð úåýÿð ïàðå øîäå õàðà-õàð. Äåëÿì. ãîâðóëìóø èé äÿ ùèññ îëóíìóð. åé âàé äåëÿì**. Ëÿáëÿðèí øþâãèäÿí åé ëÿ’ëè-ëÿáèí úàí ïàðÿñè. Êþêñöì öñòöíäÿ ÿýÿð ýþéäöðÿ îë ìöüáÿãÿäàü. 140 . Áèð çèéàðÿòýàù èðöð êþêñöìö îë äàüà-÷èðàü. ñÿðâ ãÿäëè. Ðÿíúå ôÿðìà ãÿäÿìè ÿç ïåéå-íÿççàðåéå-ìÿí. âàé êþíöë. úàíûì ýöúäÿí äöøìöøñÿ äÿ éåíÿ êþíöë þç ñåâýèñèíè óíóòìóð. åé ñÿðâå-ãÿää-ãîëðóõñàð. Êþíöë. åé âàé êþíöë. Êþíöë. Ðóçî øÿá áÿð ñÿðå àí êó ìÿíå áèñÿáðî ãÿðàð. Êþíöë îä åòìÿäöðöð ëÿ’ëè-Áÿäÿõøàí ïàðÿñè. âàé ìÿíèì ãÿëáèìÿ. ______________ * Éöç éîë ñÿíèí ùèúðàíûí ýþéëÿðè éàíäûðäû. åé âàé êþíöë. âà äåëÿì. âàé. Áàç úó êå. àüëàéàðàì âÿ òÿêðàð äåéÿðÿì: Âàé ìÿíèì ãÿëáèìèí ùàëûíà.ßýÿð èíÿñò üÿìå ùèúðî ãÿðèáèééî ôÿðàã. ñÿíäÿí àéðû îëäóãúà Ïàð÷àëàíìûø úèýÿðèìäÿ éàðàëàð ãþâð åäèð. Êå ÷å øîä ùàëå-äåëå-àøèãå-áè÷àðàéå-ìÿí. åé âàé äåëÿì*. åé âàé äåëÿì. åé âàé äåëÿì. áèð ñóõòå áöðéàí ïàðÿñè. ×åøìè ñÿééàääöð îë òèôëèíèíö àðèçè áàü. Òà úîäàéÿì çå òî. âàé. Ñèíÿì äàüëàíàð. Àðçó è÷èíäÿ. ýÿùè åé òîðêå-ñèòÿìêàðÿéå-ìÿí. âà äåëÿì. Êþêñöì è÷ðÿ àñûëûá àäû êþíöë ãàí ïàðÿñè. åé âàé êþíöë. ** Åé ýöë öçëö. Äåëÿì. Ìÿí ãÿëáè éàíìûøäàí. Ñèíå ìèêóáÿìî ìèêåîéÿìî ìèãóéÿì çàð. Êþíëöìöí ãóøóäóðóð çàüö èêè çöëôö äî çàü. âàé ìÿíèì ãÿëáèìÿ.

áÿçìè-âÿñëè-úàíàí èñòÿìÿç. Áèð íÿôÿñ êå÷ìÿç êè. îë ðàùÿòè-úàí èñòÿìÿç. Ýÿë êè. åé ýöëè-áàüè-Èðÿì. åé âàé äåëÿì**. Êèìäöðöð àëÿìäÿ êèì. Ìÿíè ýþðìÿê ö÷öí ùå÷ îëìàñà ìÿíÿ òÿðÿô áèð ãÿäÿì àò. âà äåëÿì. Ñÿíèí êàêèëèíèí çÿíúèðè ãÿëáèìèí áîéíóíà ñàðûëìûøäûð. Êþíöë. ** Ñÿíñèç ìÿíÿ íÿ ýöë. âàé êþíöë. Òà ìÿíèì úèéÿðèìèí éàðàñûíû âÿ ãÿëáèìèí ïàð÷àëàíäûüûíû ýþðÿñÿí. Ãàëìûøàì áåéòöë-ùÿçÿíäÿ. ______________ * Åé ñèòÿì åäÿí úÿôàêàð ýþçÿë. âà äåëÿì. âàé. Êþíöë. Òîâãå-äåë ýÿøòå ìÿðà ñåëñåëåéå-àí êàêîë. åé âàé êþíöë. åé âàé êþíöë. âàé êþíöë. åé âàé êþíöë. Âàé ìÿíèì ãÿëáèìèí ùàëûíà. áÿçìè-âÿñëè-úàíàí èñòÿìÿç. Ìîë ìÿíÿ õóíå-äåëî õàðè-íÿçÿð ëàëÿâî ãîë. Èñòÿðÿì êþíöìö ùÿð éàí äÿëö éàíëûã éöýöðöá. Áóëäóì îéàòëûü î øîë òèëáÿ ñîðàüûíû ñîðóá. Áèð íÿôÿñ êå÷ìÿç êè. âàé. Åé ìÿðà áèòî. Êþíöë. Âàé ìÿíèì ãÿëáèìèí ùàëûíà. Áó ñÿëàìÿò ÿéàüè ñÿíýè-ìÿëàìÿòúÿ óðóá. *** Ýþçëÿðèì éöçöí ýþðöá õóðøèäè-òàáàí èñòÿìÿç. åé âàé êþíöë. åé âàé äåëÿì.Òàáåáèíè úåýÿðå ðèøî-äåëå-ïàðåéå-ìÿí. íÿ øÿðàá ëàçûìäûð. ìÿíè àõòàð Âÿ áèëìÿéÿ ÷àëûø êè. ñÿíñèç õàòèðèì ýÿøòè-ýöëèñòàí èñòÿìÿç. Äåëÿì. Ñÿíäÿí àéðó ãàëüàëû áîëäóì íÿäèì ùÿð íåäÿì. åé âàé êþíöë. åé âàé êþíöë. âàé ìÿíèì ãÿëáèìÿ! 141 . âàé êþíöë. Äþýÿðÿì äàø èëÿ êþêñöìúÿ êþíöëíö èòèðöá. Øÿðàá ìÿíÿ öðÿê ãàíû. áó áè÷àðÿ àøèãèíèí ùàëû íåúÿäèð. Äåëÿì. Ýþçëÿðèì ãàíè ìÿäàäö êèïðèýèì áîëäó ãÿëÿì. Òèëáÿ êþíëöì ñÿíäÿí àéðó ñÿáðö ñàìàí èñòÿìÿç. íÿ ïÿðâàéè-ãîëî íÿ ãÿìå ìîë. ëàëÿ âÿ ýöë òèêàíäûð. åé âàé äåëÿì*. âàé ìÿíèì ãÿëáèìÿ. åé âàé äåëÿì. Ùÿìäÿìèì àùö ôÿãàíö ìóíèñèì ùÿì äÿðäö üÿì.

Ùþâçè-êþâñÿð ñóéèí è÷ìÿç. Òàúè-Àôðèäóí áèëÿ. Åøèýèíäÿ ùÿð êèìñÿ îëäó ýÿäàëûã äÿñòèðÿñ. Åé ñÿðàñÿð øèâÿâö íàçö èòàáö äèëáÿðè.Ùàñèëè-þìðöìäÿí öøòÿ áèð íÿôÿñ ãàëäûâö áÿñ. ýèðèôòàðÿì. Êöôð èñòÿð êàôÿðö èìàí ìöñÿëìàí Êèøâÿðè. òÿõòè-Ñöëåéìàí èñòÿìÿç. äóòìà àíû ñÿðñÿðè. *** Éåíÿ áîëäóì ìÿíè-äèâàíÿ ðöñâàé. íÿ ÷àðÿ. àíóí îõóíà ãûëìàç úàí ùÿäÿô. Êèì êè. Áöòïÿðÿñò êþùíÿäöð. Ðàùèðî êèì-çÿùìÿòè-õàðè-ìóüèëàí èñòÿìÿç. Éåòöðìÿç ùàëèìè ùå÷ êèìñÿ éàðÿ. ëÿáëÿðèíäöð ÿíäÿëèá. áèìàðóíäóðóð áèëìÿç àíûí äÿðäèí òÿáèá. Áÿëàéè-åøãÿ äöøäöì. Àäÿì þâëàäû äåýöëñÿí. îõóí àòàð ùÿð òÿðÿô. ùå÷ ãûëìàç üÿðèáëÿð ñàðû ïÿðâàé. Ñÿíäÿí þçýÿ éîõäóðóð èìäè ìàíà ôÿðéàäèðÿñ. ìÿäÿä ùàé! Ìöñÿëìàíëàð. Äàëìàéûíúà áÿùðÿ òàïìàç äàíåéè-ýþâùÿð ñÿäÿô. Åé Ìÿñèù-ÿíôàñè-äèëáÿðö åé ìÿëÿêñèìà ùÿáèá. Àøèã èðìÿç êèì. Ìÿíè áó ãàéüó þëäöðäö. âàðÿ-âàðÿ. éà ïÿðè? Åøãáàçè ìöøêöë èøäöð. Ëÿáëÿðèíäÿí âåð ìàíà úàí. êöôð èëÿ èìàí èñòÿìÿç. ìÿäÿä ùàé! 142 . Âàñèë îëìàç Êÿ’áåéè-ìÿãñóäÿ þìðèäöð òÿëÿô. ñÿí ìÿëÿêñÿí. Úàìè-ëÿ’ëèí úöð’ÿñèíäÿí ùÿð êèìÿ áîäó íÿñèá. âàé Êè. Ýþéöá åøã àòÿøè áèðëÿ ñÿðàïàé. åé áöòè-Èñàíÿôÿñ. Ìÿíè áó ãàéüó þëäöðäö. Îë áöòè-ÿáðóêÿìàí êèì. Êþíöëíè âåðäèì îë ñÿíýèí äèëÿ. Ýþçöì ýèðéàíö áàüðûì ïàðÿ-ïàðÿ. àáè-ùåéâàí èñòÿìÿç. Áàüè-úÿííÿòäöð úÿìàëûí.

ÿãëè êàìèë. Íÿëÿð ÷ÿêäöì ìÿí îë íàìåùðèáàíäàí. Ìÿíè áó ãàéüó þëäöðäö. Ãàëûá àüçûìäà ÿíýöøòè-íÿäàìÿò. Ìÿíè áó ãàéüó þëäöðäö. Ìÿíè áó ãàéüó þëäöðäö. ìÿäÿä ùàé! Ìÿíè àâàðÿ ãûëäû õàíöìàíäàí. úàíö-úàùàíäàí.Ñÿíè òà ýþðäöì. ìÿäÿä ùàé! Íåúÿ äåäèì äóàéè-øàùè-àäèë Êè. Íÿ ìöøêöë ùàë èðöð ñÿíäÿí úöäàëûã. ìÿäÿä ùàé! Èìÿñìÿí àøèãè-áèñéàðè-òàëå’. ìÿäÿä ùàé! 143 . åé øöìøàä ãàìÿò. Ñÿíÿ úöç’ äÿðäè-äèë áîëìàäû ùàñèë. Áóëóáìÿí áèð ãóðó äèäàðÿ ãàíå’. ìÿäÿä ùàé! Ñÿíöíëÿí èñòÿðÿì áèð àøèíàëûã Êèì. Äèðèüà. Éåòÿí àòàð ìàíà ñÿíýè-ìÿëàìÿò. ìÿäÿä ùàé! Ãÿëÿíäÿð Êèøâÿðèäöð áèð ñöõÿíäàí. Õàíû ÿãëö õàíû ñÿáðö ñÿëàìÿò? Ìÿíè áó ãàéüó þëäöðäö. Áèð àüûç ñîðìàäû ìÿí íàòÿâàíäàí. Ãóëàü àñìàç àíà Éÿãóáè-Ñóëòàí. Àíóí ùÿð áåéòèäöð áèð äöððè-üÿëòàí. áîëäî ñÿ’éèì úöìëÿ áàòèë. ðþâøÿíàëûã. Âöñàëûíäûð ìàíà éöç ïàäèøàùëûã. Àíà äàõè îëóðëàð õÿëã ìàíå’. èðöð àøèíàëûã. Çÿùè áÿõòè-áÿäö âàðóíÿ òàëå’. þìðè âàôèð îëñóí. Ìÿíè áó ãàéüó þëäöðäö. Ìÿíè áó ãàéüó þëäöðäö. Ñöõÿíýóéàäóð öøòÿ ýóéö ìåéäàí. ×å úàéè-õàíóìàí.

àéóðäó ìÿíè-áèõàíö ïåéìàíäàí ñÿíè. Íåéëÿéèì ùå÷ êèìñÿ éàð îëìàç ìÿíè-üÿëëàø èëÿ. òÿê áèð ãÿðà ýöíäöð êå÷ÿð. Åé áîéóí ñÿðâö éöçöí ôèðäîâñè-áàüûí ýöëáÿíè. Äèðëèýèì. Ñàêèíè-áåéòöë-ùÿçÿí òÿê ýþçëÿðèì ýèðéàí ãàëûá. Àüëàìàãäàí äàìÿíèì äîëäó ëÿáàëÿá éàø èëÿ. Ôèðãÿòèíäÿí ýþçëÿðèì õóíàáåéè-ùÿñðÿò òþêÿð. Òà êèì. ãÿáüÿð îõóí òåç ÷ÿêÿð. è÷äèéèì òÿëõàá. Ñóðÿòè-äèâàð òÿê þç ùàëûìà ùåéðàí ãàëûá. Ãàíëû ÷åøìèì. òÿê áèð ãÿðà ýöíäöð êå÷ÿð. áèð éàíö ìÿí áèð éàí ãàëûá. Ñÿáðö àðàìö õèðÿäìÿíäÿí úöäàäûð. òÿê áèð ãÿðà ýöíäöð êå÷ÿð. äèðëèê äåýèë. ßùñÿíè-òÿãâèìäèð Àäÿìñÿí àäÿì ÿùñÿíè. äèðëèê äåýèë. äèðëèê äåýèë. òÿê áèð ãÿðà ýöíäöð êå÷ÿð. Ýåúÿ-ýöíäöç êþêñöìÿ ùÿð éàí äþýÿðìÿí äàø èëÿ. Îë áÿëàëàð è÷ðÿ êþíëöì ìöáòÿëàäûð ñÿíñèçèí. Ýþçëÿðèì ýèðéàíö äèë áöðéàíö òÿí öðéàí ãàëûá. Äèðëèýèì. ãÿì ãÿìõàðñûç. Éóääóýóì ãàí. áàüëû áàõòûì. äàüëû áàüðûì éàðñûç. ñÿñèçèí. ßøêö àùûìäàí èðöð ýöëáÿì äÿðö äèâàðñûç. Äèðëèýèì. äèðëèê äåýèë. Àøèãö ðöñâà ìÿíè-áèõàíö ïåéìàí éàðñûç. Äèðëèýèì äèðëèê äåýèë. Ðóçèýàðè-íàìöëàéèì ñÿíäÿí àéóðäó ìÿíè. Ëÿáëÿðèíäÿí àéðó ùÿð äÿì òèëáÿ êþíëöì ãàí éóäÿð. Äèðëèýèì. îë àùóéè-ìèøêèíäÿí ãàëûáìÿí áèõÿáÿð.*** Âÿù êèì. 144 . òÿê áèð ãÿðà ýöíäöð êå÷ÿð. Íàìÿ òÿê áàüëàíäû áàüðûì. äèðëèê äåýèë. òÿê áèð ãÿðà ýöíäöð êå÷ÿð. ùÿð äÿì áîëóá îâáàø èëÿ. Ñÿáðó ùóøóì ùÿð áèðè. Äèðëèýèì. Ðöçèýàðûì òèðÿâö áÿõòèì ãÿðàäûð ñÿíñèçèí. Ìÿñêÿíèì ìåéõàíÿäèð. Íàòÿâàí úàíûìüÿ ùÿð äÿì éöç áÿëàäûð ñÿíñèçèí.

Äèðëèýèì. Êþâêÿáè-áÿõòèì ÷ûõàéäû íàýÿùàíè áèð äÿõè. Îëàìû. åé ãþí÷åéè-õÿíäàí êè. Éöç âåðåéäè Õûçðÿ àáè-çèíäÿýàíè áèð äÿõè. Ïÿðâÿðèø òàïñàéäû íÿõëè-þìðöì àáè-âÿñë èëÿ. Àðèçèí íÿãøè ãàëóáäóð äèäåéè-õóíáàðàðà. Äàüè-åøãèíè ãîéóá ìÿí ñèíåéè-ÿôêàðàðà. Õàíè-ìöëê Ñóëòàí Ìöùÿììÿä ýþâùÿðè-Áàéÿíäóðè. õóðøèäè-àëÿìòàá òÿê. Éàø òþêÿðëÿð ýþçëÿðèì ùÿð ýóøÿäÿ äóëàá òÿê. Ïàéè-áóñèíäÿí èðàü. ìÿí áèíÿâà ãóë Êèøâÿðè. äèðëèê äåýèë. Ëàëÿ òÿê êþéíÿê ãÿáàéè-ÿðüÿâàíû áèð äÿõè. åé àðèçèí øÿì’è ìÿíè ÷åøìö ÷èðàü. Ýÿíúè ÿíäàã êèì. Ýþçëÿðöì ýÿð áèð ýåúÿ îëñàéäû õàáè-âÿñë èëÿ. Åé úÿìàëûíäàí ìöíÿââÿðàôèòàá-õàâÿðè. äàü-äàü. Ñÿíñèçèí. Äèðëèýèì. Áöðúè ñóðÿò àôèòàáè. ýþðåéäèì øîë ìÿùè-íàìåùðèáàíè áèð äÿõè. òÿê áèð ãÿðà ýöíäöð êå÷ÿð. *** Âÿù êè. Áîëìàäû ìöìêöí ìÿíÿ áó àüëàìàüíû ñàõëàìàã. Áó ñàðûü éöçöì ãûçàðñàéäû øÿðàáè-âÿñë èëÿ. ãîéàðëàð åë ïîçóã äèâàðàðà. Ãÿìçÿí îõóíäàí àõàð ãàí õÿíúÿðè-ãÿññàá òÿê. Áó öìèä èëÿí áîëóáäóð ãàìÿòèì ãöëëàá òÿê Êèì. 145 . Éàðëûã ãûëñàéäû ôåéçè-àñèìàíè áèð äÿõè Êèì. Åé úÿìàëûí ïÿðòþâè. äöðúè-ìÿ’íè ýþâùÿðè. Êþíëöì îëñàéäû ìöíÿââÿð àôèòàáè-âÿñë èëÿ. Ëàëÿéàíëûã äàüëó áàüðûì ïàðÿ-ïàðÿ. þëäöðäö ìÿíè ùÿð ëÿùçÿ-ëÿùçÿ àüëàìàã. Ãûëñàì èðäè ëÿ’ëýóí áó êÿùðÿáàíû áèð äÿõè. äþíñÿéäè ìàíà ðóçè-úàâàíè áèð äÿõè. áó ýöëçàðàðà.Âÿù êè. òÿê áèð ãÿðà ýöíäöð êå÷ÿð. êÿìÿð òÿê ãóúãàé îë íàçèê ìèéàíû áèð äÿõè. äèðëèê äåýèë.

ùÿääÿí àøäû îë íàçèê íÿùàëûí íàçèøè. Ïÿðäåéè-èççÿò àñûëñÿ òöðëö ñèìö çÿð áèëÿ. Íåúÿ òÿãðèáñèç êóéèíÿ ùÿð äÿì âàðÿéèì Êèì.Õûçðè-ôÿððóõïåé õàíû êèì áîëñÿ èðäè ðÿùáÿðèì. Êèìñÿ äåìÿç áó ôÿãèðè ãàéüóäÿí ãóðòàðÿéèì. Ýÿð÷è éåêñàíäûð ìÿíÿ àíäàí õîøèâö íàõîøè. Úèëâÿýÿð áóëüàé ÿðóñè-êàìèðàíû áèð äÿõè. Øþ’ëÿ ÷ÿêñÿéäè ÷èðàüû òóäåéè-Áàéÿíäóðè. Îë Ìÿñèùè-ÿíôàñ ùå÷ âåðìÿçìÿí áèìàðíû. Èñòÿðÿì éàðÿ ãûëàì äÿðäè-äèëèì èçùàðûíû. Ýèðéÿäÿí êîð îëìàñàéäû ýþðìÿéèíúÿ ýþçëÿðèì. éà ôÿëÿêíèí ýÿðäèøè. Ñÿôùåéè-äþâëÿò äþøÿíñÿ éöç òóìàí çèâÿð áèëÿ. 146 . Êèì. Áàøóí öçðÿ ñàéåéè-òàúè-Êÿéàíû áèð äÿõè. Ùÿñðÿòèíäÿí íåúÿ õóíäèë ñóçè ÷åøìè-òÿðèì. Åøèýèíäÿ õàð îëóá õÿëãÿ íåúÿ éàëâàðÿéèì. Âÿù êè. Éà ìÿíöì øóì òàëåèìäèð. úèëà òàïñàéäû øîë àéèíåéè-Èñêÿíäÿðè. Âÿù íÿ ëÿççÿò òàïüàé îë ñàÿò ãÿëÿíäÿð Êèøâÿðè Êèì. Ìÿøðèãè-èãáàëèäÿí áîëüàé òöëó’è-ÿõòÿðèì. Ùèúëåéè-ùÿøìÿò ùÿìàí áàüëàíñà çèéíÿòëÿð áèëÿ. Éà ìÿíèì øóì òàëåèìäèð. õÿëã äèëèí àðÿéèì. Ýþçëÿðèìäÿí ýþðìÿäèì õóíè-äèëèíóí àõûøè. Éà ìÿíèì øóì òàëåèìäèð. éà ôÿëÿêíèí ýÿðäèøè. Îë ïÿðèâÿøíèí ìÿíÿ éîõäóð èíàéÿò áàõûøè. ýþðöíñÿ ðàéÿòè-Éÿãóáè-õàíû áèð äÿõè. éà ôÿëÿêíèí ýÿðäèøè. íÿ äåìèø éàð éàðÿá. Òàëå’è-áÿðýÿøòÿ áèð äÿõè ãûëàéäû ñÿðâÿðè. Ìÿúëèñè-èøðÿò ãóðóëñà ëÿ’ëýóí ñàüÿð áèëÿ. Âàðäûðàì êóéèíÿâö ýþðìÿíàíûí ðóõñàðûíû. Áþéëÿìîëóð äîñòëóã ìóíäàã ýþðÿðëÿð éàðíû.

àù àíúÿ äÿðäèì âàð ìÿíèì. Õîñðîâè êèì ùþêìè-ôÿðìàíûíäà ýÿðäóí ðÿõøèäèð. Ýþçëÿðèì ãàíëóâö áàüðûì äàüëóâö áÿõòèì íèýóí. ýàùè áèéàáàíäûð ìÿíÿ.Áèð ýåúÿ éîõ êþíëöìöí êèì. Ùå÷ áóéóðìàç êèì. Àòÿøè-àùè-äèëèì øÿì’è-øÿáèñòàíäûð ìÿíÿ. Õàíñû áèðèí ñþéëÿéèì. Íÿ äèëö íÿ äèíö íÿ äàíèø íÿ ñÿáðö íÿ ñöêóí. ùöñíè-õöëãè éÿõøèäèð. Éà ìÿíèì øóì òàëåèìäèð. Ëöòôö åùñàíû ôèðàâàí. Áÿñòÿðè-ðàùÿò ùàìàí õàðè-ìóüèëàíäûð ìÿíÿ. Áèð äÿìå-àòÿøôèøàíö àùè-ñÿðäèì âàð ìÿíèì. üÿìèíäÿí ñàüàðûá ðöõñàðè-çÿðäèì âàð ìÿíèì. àù àíúÿ äÿðäèì âàð ìÿíèì. àù àíúÿ äÿðäèì âàð ìÿíèì. Óñòàäèäÿí èðàü äóòóì ðÿùè-àâàðÿëèê. Õàíñû áèðèí ñþéëÿéèì. íàëåéè-øÿáýèðè éîõ. Ýÿð÷è îë íàìåùðèáàíÿ çÿððÿúÿ òÿ’ñèðè éîõ. äÿðäè-äèëèì òÿäáèðè éîõ. Âåðìÿäèì úàí éöçöíö ýþðýÿú çÿùè éöç ãàðÿëèê. Éàð áèìåùðö ôÿëÿê íàìåùðèáàí. Éà ìÿíèì øóì òàëåèìäèð. Éàðäÿí íÿ éàðëûã. Õàíñû áèðèí ñþéëÿéèì. Àñèìàí äóíïÿðâÿðö ÿõòÿð õÿñèñö äÿùð äóí. Õàíñû áèðèí ñþéëÿéèì. Ýÿð÷è äàèì ïåøÿñè õóðøèä òÿê çÿðáÿõøèäèð. íÿ þçýÿäÿí ãÿìõàðÿëèê. *** Áèð úÿôàïèøÿ ìÿùè-àôàãýÿðäèì âàð ìÿíèì Êèì. àù àíúÿ äÿðäèì âàð ìÿíèì. áó äÿõè Êèøâÿðèíèí áÿõøèäèð. Ùÿð íåúÿ äåäèì îíà. íÿ õàáó íÿ õîðäèì âàð ìÿíèì. 147 . Ëàëÿ òÿê áàüðûìäà éöç ìèí äàüè-ïöíùàíäûð ìÿíÿ. òàëå çÿáóí. Äÿðäèìÿ áèð ÷àðÿ òàïìàçìÿí çÿùè áè÷àðÿëèê. éà ôÿëÿêíèí ýÿðäèøè. Íÿ ãÿðàðö ñÿáðö. Ýàù ìÿíçèë êóùè-ãÿì. éà ôÿëÿêíèí ýÿðäèøè. ßáðè-åùñàíû àíóí ùå÷ êèìñÿéÿ òÿãñèðè éîõ.

Íÿ òÿíóðö íÿ áöõàðè. Ìóíäàã êè. íÿ ùèñàðö íÿ ùÿñèð. àù àíúÿ äÿðäèì âàð ìÿíèì. âàé ìÿíèì÷öí. íÿ áÿëà áîëäó ñÿðàïàé ìÿíèì÷öí. Áàøûìà ùÿð éàí ìÿëàìÿò äàøû éÿüìóð òÿê ýÿëèð. âàé ìÿíèì÷öí. Áàüðûì ýþéàðö. 148 .. À÷äû éöçöíö îë ýöëè-ðÿíàé ìÿíèì÷öí. Ýþð êèì. Õàíñû áèðèí ñþéëÿéèì. àù àíúÿ äÿðäèì âàð ìÿíèì. Íÿ äÿðö íÿ áàìö íÿ äèâàðö íÿ áàëàâö çèð. Ýþçëÿðèì íÿìíàêö äèë ãÿìíàêö áàüðûì ÷àê-÷àê. Õàíñû áèðèí ñþéëÿéèì. ÷ÿêèá ÿôüàí. Êþêñöìüÿ áöêöá.Ãûëäû òèüè-ùèúð èëÿ ìÿí ïèðè-áèêÿñíè ùÿëàê. èêè ýþçöìäÿí àõûäûð ãàí. Âàé éöç ìèí âàé êèì. Áàüðûì ãàíûíà ãàíàñûéàì. ßøêö àùûì äóòäè éåðè. Áèð õÿðàá îëìóø åâèì âàð ãûø ýöíöíäÿ áàäýèð. Õàíñû áèðèí ñþéëÿéèì. éöçöíÿ áàõûá. Òèòðÿðÿì éàïðàã òÿê øîë ñÿðâè-÷àáöêõèçäÿí Êèì. Ùÿñðÿò îäóíÿ éàíÿñèéÿì. Íÿ ãîíàð êþíëöì ãóøóâö íÿ ó÷àð Òÿáðèçäÿí. Õàíñû áèðèí ñþéëÿéèì. ýþýè ñÿìÿêäÿí òà ñÿìàê. îë éàð ìÿíäÿí àéðûëûð. Ýþç éóììàç áîëñÿì úàùàíäà ñåéëè-ÿøêèì éàéûëûð. àù àíúÿ äÿðäèì âàð ìÿíèì. áÿçÿíäè áó îë àé ìÿíèì÷öí. Êèøâÿðèäèð òÿëõêàì îë ëÿ’ëè-øóðÿíýèçäÿí. Ýÿð÷è ãûëûðàì ëàëÿ òÿêè äàüûíû ïöíùàí.. òþêÿð ãàíûìíû ùÿð äÿì ãÿìçåéè-õóíðèçäÿí. Êöëäÿí ãûëûáÿì úèñìöìÿ ïóøèø ìÿíè-öðéàí. Ýÿð íÿôÿñ ÷ÿêñÿì äÿìè-ýÿðìèìäÿí îäëàð ÷àüûëûð. Ñöáùö øàìöìäöð ìÿíèì “éîâìÿí ÿáóñÿí üÿìòÿðèð”. Çàðè úèñìèìäöð áÿëàïÿðâÿðäö úàíûì äÿðäèíàê. *** Áîé ÷ÿêäè î øîë ñÿðâè-äèëàðàé ìÿíèì÷öí. àù àíúÿ äÿðäèì âàð ìÿíèì.

Íåúÿ êè. 149 . úàí âåðÿäöðëÿð àíà ùÿð ýóøÿäÿ õåéëè. ìÿí ãÿìè-ùèúðàíûíà òÿñëèì. Áèëìÿí ìóíè êàéàíÿñèéÿì. äÿùÿíè ìèì. åé äèë. èìÿñ áèð ïÿðèðöõñàðÿéÿ ìàèë. Úàí âåðìÿäèì îë ìàùäàí àéðó ìÿíè-ãàôèë. âàé ìÿíèì÷öí. Îë ãÿääè ñÿíóáÿð. Áàüëàíäû éöçöì öñòèäÿ. äèðè ãàëäûì áèëèðÿì êèì. âàé ìÿíèì÷öí. Êþíëöì ãóøó êèì. Ñÿíñèç íå÷ÿ êöí êèì. Ìóíúÿ êè. Ùèúðèíäÿ ñÿíèí åé ýþçö íÿðýèñ. ó÷äó ñÿëàìÿò ãÿôÿñèíäÿí. âàé ìÿíèì÷öí. ñà÷û ñöíáöë.Ìöðüè êè. Ìèí äàüû ãûëûá ìÿí äèëö úàí àíà òöôåéëè. Ìÿúíóí òÿêè äèâàíÿñèéÿì. âàé ìÿíèì÷öí. áàüðûì ãàíû íèì-íèì. êå÷ÿäöð éàðñûç. Ãóë Êèøâÿðèíè þëäöðÿäöð ãàøëàðûí ìåéëè. Ãÿì ãóøëàðûíûí äàíÿñèéÿì. Ýÿð þìð áóäóð êèì. Êèì. Ìÿí áÿõòè ãàðÿ ùÿëãåéè-çöëôöí ùÿâÿñèíäÿí. Ùÿð êèì êè. Ôàðèüäöðöð îë äàìè-òÿÿëëöã ìÿýÿñèíäÿí. Øàäÿì ìÿíè-äÿðâèø ýåéèá ôÿãð ïÿëàñûí. Îâãàòû èðóð çàéåâö þìðö âàðû áàòèë. âàé ìÿíèì÷öí. Áó þìöðäÿí óñàíÿñèéÿì. ÷ÿêÿðìÿí üÿìè-ÿíäóù áÿëàñûí. éöçö Ëåéëè. Ïîçäó ãÿìè-ùèúðàí òÿðÿáö åéø ÿñàñûí. áîëóá. Éöçöí ýþðöá óòàíÿñèéÿì. ãàïàð ãóò Ìÿñèùà íÿôÿñèíäÿí. Ýàùè ÷ÿêÿðÿì íàçèíö ýÿù úþâðè-úÿôàñûí.

ñèáó íàðèìäöð ìöäàì. “Ýþðýàëè ùöñíöíö çàðö ìöáòÿëà áîëäóì ñàíà. Ñàãèéà. éöçëàíäûì áÿëà ñÿùðàñûíà àùóñèôÿò. Òèüè-ùèúðèíäÿí ìÿíèì úàíûì ýÿðÿê éöç ïàðÿ áîë. áîëäóì ñàíà”. õàêè-ïà áîëäóì ñàíà. Åé ëÿáèí àáè-ùÿéàòö ýþçëÿðèí úàäóñèôÿò. áè÷àðÿ áîë. òà òÿðêè-úàù åéëàá ýÿäà áîëäóì ñàíà”. Ñÿúäÿ ãûëüàú àëòûäà êþëýÿì ðÿãèáèìäöð ìöäàì. òÿðêè-íÿñèùÿò åéëàäèì. “Ãàé ïÿðè ïåéêàðÿ äåðñÿí òèëáÿ áîëäóí áóñèôÿò. ñÿí úþâðö úÿôàäÿí ñîéëàäûí. “Åé êþíöë.*** Åé ýþçÿëëÿð ïàäèøàùè. Ðèøòåéè-úàíóì éöçöá ùèúð èëÿ àüðûì áàüëàäûí. íåéëàéèì. Åé ïÿðè ïåéêÿð. 150 . Ìÿí êè. “Úàìè-Úÿì áèðëÿ Õûçð ñóéó íÿñèáèìäöð ìöäàì. “Ìÿí ãà÷àí äåäèí ôÿäà ãûëüûë. àâàðÿ áîë. òà ýÿäà áîëäóì ñàíà. Íÿ áÿëàëûü ýöí èäè êèì. ìÿí ùÿì áèð áÿëà áîëäóì ñàíà”. Üÿáüÿáö ñèáèì õÿéàëû. ìÿí ùÿì ôÿäà áîëäóì ñàíà. òàüè-ÿáðóéè-ùÿáèáèìäöð ìöäàì. Ñÿí ùÿì îë íàìåùðèáàí àøèã êîøè-õóíõàðÿ áîë. Úàðÿêàðûí áîëóíìàç. Üÿáüÿáèí áàüè-úÿìàëûí è÷ðÿ äÿñòÿíáóñèôÿò. áîëäóì ñàíà”. íÿ ãûëñàí ãûë ìàíà. ìàíà úþâð åéëàäûí. Àë éàíàüûí ýþðñÿäöá êþíëöìíè àëûá ñàõëàäûí. Äàìÿíè-åøãèíè äóòóá. Úàí ñàíà ãóðáàí áîëóá. àøèíà áîëäóì ñàíà”. Ñÿí ãà÷àí äåäèí ôÿäà áîëüûë ìàíà. Ãèáëÿýàùèì. Ìÿí âÿôàâö ìåùð. Éöç áÿëà éåòìÿç êè.

“Ýþâùÿðè-ìÿãñóä ÷öí âàáÿñòåéè-òîôèã èðöð. èñòàäûì áó íèëýóí îâðàãàðà. “Üöññÿ úÿíýèäÿí Íÿâàéè. àíûí ÷åøìè-ìÿñòö ãÿìçÿéè-ãÿòòàëû áàð. áèçíè áèùàë åéëÿð þçýÿ ùàû áàð”. Ñàíàñàí êèì. “Ýèðýÿëè êþíëöìàðà íàâÿêëÿðèí áîëìóø òÿíèì. àíûí è÷èíäÿ òîç-òóðíàëû áàð”. Êèìñÿ äåìÿç ãóëëóüóíäà øÿùðè-ÿùâàëûì ìÿíèì. ùàëèéà. “Éöçöì àëòóí êèìèäèð. áó âÿúùäèí êèì. Ýöëøÿíè-ùöñíöí àðà òÿùðèê åäèá áàäè-íÿñèì. Ñÿíñèçèí òàðèêèäöð.Ùÿð íåúÿ êèì. Åé ÿëèô òÿê ðàñò ãÿääèí øÿêëè õÿòòè-ìöñòÿãèì. ñöí’èëÿí ôÿëÿê ôàíóñèíè úèçýèíäöðöð. ãûëìûøëàð äî íèì. Îë ãÿëÿì òÿê êèì. ßñëèäÿí âàãèô îëàí áó íöêòÿíèí ñèððèí áèëöð. ëèáàñûì áóðèéà. Êèøâÿðè òÿê òàïìàäûì áèð íàìóðàä öøøàãàðà. Ñèìáÿðëÿð î êèøèíöíäöð êèì. 151 . ëÿáëÿðè è÷èíäÿ ãàò-ãàò áàëû áàð. Íåé òÿêè íàëàí áîëóá ýÿçäöì õàìó àôàãàðà. Ýþçëÿðèìäÿí ñèì àõàð ÷óí ýàðèýàùè-êèìèéà. àíûí ñÿ’éö ìóíóí åùìàëû áàð”. Õàëè-ìèøêèí áèðëÿ õÿòòè-ñÿáçö ðÿíýè-àëû áàð. àíûí ìàëû áàð”. Ïàðÿ-ïàðÿ ùèúð ÿëèíäÿí ñÿðáÿñÿð ïèðàùÿíèì. Åé üöáàðè-õàêè-ïàéèí ýþçëÿðèìüÿ òóòèéà. åé øÿì’è-÷åøìè ðþâøÿíèì. òàïìàäûì öøøàãàðà Òà Íÿâàéè òÿê ÿñèðö áèíÿâà áîëäóì ñàíà”. *** Îë êèì. Êèìÿ åéøö ðàùÿòö êèìÿ ãÿìö üöññÿ âåðöð. Äåñÿ àëìàé êèì. Áîëäó ñÿíñèç ìÿñêÿíèì ýöëõÿí. Ëåéê îë êèì. Ýöë áèëÿ õóðøèäèíèí öñòèäÿ ëàìö äàëû áàð”. “Áàðúà õóáëÿðèíèí ãÿääö ðöõñàðö õÿòòö õàëû áàð. Îë êè. áè åéá êèì. Àé áèëÿ éöçöí áèð àëìàäóð êè. “Ñöíáöëöí äöøñÿ àéàüûí àëòûíà.

Èñòÿðÿì ýÿøòè-÷ÿìÿí îë ëàëåéè-õÿíäàí áèëÿ. Üþí÷ÿ òÿê áèð äÿì ìÿýÿð áó ãàíëó êþíëöì à÷èëÿ. “Åé Íÿâàéè. Üþí÷ÿíèí õÿíäàíëûüû. áÿðýö áàð. Åé ìÿíèì ýèðéàí ýþçöì áàñàí ÿéàüûí áèðëÿ ñÿí. Ïèðè-Êÿí’àíÿì ìÿíö ñÿí Éóñèôè ýöëïèðÿùÿí “ßíáÿðèí õàëûí ëÿáè-ëÿ’ëèíäÿ. Îë êåéèê ýþçëö êè. Øÿêêÿðèí øèðèíëèýè âö áàäÿíèí êåéôèééÿòè. Áó ëÿòàôÿò êèì. Òèôëéàíëûüäóð êè. òàïìûñàí êàìè-ëÿáè-úàíáÿõøèäÿí. àáè-ùÿéàòûí øÿðáÿòè. *** Êþùëö ìàçàüöëáÿñÿð îë ÷åøìè-ôÿòòàíûíäàäóð. Äàüè-ùÿñðÿòäöð êè. äèë çöëôè-ïÿðèøàíûíäàäóð. Ñÿíöí è÷öí áîëñóí. Ìÿí êè. àíóí ëÿá áèðëÿ äÿíäàíûíäàäóð”. “Ýþâùÿðè åéëÿð õÿúèë. àäÿò åéëàéöáäóðìÿí ìåéö ìÿ’øóã èëÿ. éàãóòè åéëÿð øÿðìñàð. ùè÷ áèëìàé éàìàíû éÿõøèäÿí. Àáè-ùåéâàí ÷åøìÿñè ÷àùè-çÿíÿõäàíûíäàäóð. Êèøâÿðèäöð òÿíýèäèë íèñáÿò äÿùàíû íÿãøèäÿí. àíóí üÿìçåéè-ãÿòòàëû áàð”. Âåðäè áàüè-ùöñí è÷èíäÿ ãöäðÿòè-ïÿðâÿðäèýàð. åé üþí÷ÿ äÿùÿí. Ãàìÿòè ñÿðâè-áåùèøòè. Õûçðûí ÿíôàñû áèëÿ. “Ñÿëñÿáèëèí ëöòôèâö ùåéâàí ñóéóíóí ëÿççÿòè. “Îë ñÿáÿáäÿí çàùèäà ìÿøüóë èìÿçìÿí çþùä èëÿ Êèì. Îë íèùàëè-òàçÿéÿ íàçö ýèðèøìÿ. ìÿí äèëõÿñòÿíèí úàíûíäàäóð”. àðèçè õöððÿì áÿùàð. éàãóòè-íàáûí ãèéìÿòè. Øàõè-Òóáà øèâÿñè ñÿðâè-õóðàìàíûíäàäóð. Êèïðèýèìäÿ áàòìàñóí íàçèê ÿéàüûíà òèêÿí. Êþâñÿðèí ìàùèééÿòè ëÿ’ëè-äöðÿôøàíûíäàäóð”. “Øîë ïÿðè-ïåéêÿð êè. úåéðàí òÿê ãà÷àð ìÿí âÿùøèäÿí. Àéÿòè-ùöñíö ìÿëàùÿò øîë ïÿðè øàíûíäàäóð”. 152 . êþíöëíöí ìöòðèáö ìåé áèëÿ êþá èøüàëû áàð”.

“Êàô”ö “íóí” ÿõòÿðëÿðèíÿ îëìàéûá äþâðè-ãÿðàí Êèì ñÿðè-êóéèíäÿ ãûëìûøäóð ìÿíè õàêè-ìÿêàí. àãèáÿò áàøû áó ìåéäàíäà ýåäÿð. Äåäè êèì. éöçè ëàëÿäÿíäèð. àüëàìà úÿëëàäèäÿí. Øöêð êèì. ìÿ’øóãèäÿí àøèã áÿëàâö üÿì ÷ÿêÿð. Õÿëã äåéÿð êèì. ìÿùðóì ãîéìàç ùå÷ êèì ëöòôè-èëàù. Ìÿí äàõè áèð äîüðó ùÿðô þýðÿíìÿäèì óñòàäèäÿí. áåéíèí ÷ûõàðäû ïöñòÿíèí. ùþêìè-ãÿçàäÿí êèì ãà÷ÿð? ×öí áèëöð êèì. õàíåéè-ÿãëèìíè âèðàí åéëÿìÿ. Åé êþíöë ìöðüè. ãàìÿòè øöìøàäèäÿí. Ùÿð êèì îë ÷àáöêñÿâàðóí åøãè ìåéäàíûíäàäóð”. “Ùåé äåéÿéäèí òöððÿíÿ. çöëôèí ïÿðèøàí åéëÿìÿ. Ýÿð ýöíÿù àøèãëèê èñÿ. “Úÿííÿòÿ ýèðìÿçäèëÿð êàôÿð îë çöëôè-ñèéàù. àøèã îëóð ùÿøð ýöíè ðóñèéàù. ñÿôàñû âàð àíóí äàìûíäàêû ôÿðéàäèäÿí. êèìñÿéÿ èðìÿç ýöíàù. ÿõòÿðäÿí ÿôüàí åéëÿìÿ. Éåê úÿùÿò ýþðýèë ñÿíöíëÿí Êèøâÿðèééè-õÿñòÿíèí. Áÿíçÿð èäè àüçûíà. ãÿñäè èìàíûíäàäóð”. Ýþçëÿðöí ñöðìÿëÿéöá. Áÿñ íÿ éöçëÿí ìÿñêÿíè ùöñíöí ýöëöñòàíûíäàäóð”.Íåúÿ êèì. íÿ üÿì. “Çöëôöíöí ÷îâêàíûíà áàøûíà òîï åòìÿê äèëÿð. Äåäèì åé ìÿù. Íèçàìè-õÿñòÿíèí. àíà ìÿíè-íàøàäèäÿí. 153 . Ìöëêè-ùÿñòèäÿí ùÿíóç íÿ èäèâö íÿ íèøàí. Åøãè éûõäû ñÿáðö ùóøèì åâèíè áöíéàäèäÿí. Àøèãè-çàðûíäóðóð ÷óí ñÿí éöçè ýöëäÿñòÿíèí. åé êèì. Úàíûíû çöëì èëÿ àëûá. íÿ ðÿùì óìàðñàí îë ñÿééàäèäÿí Êèì. Ùþêìè-ñóëòàíäóð ñèéàñÿò. ×àðÿñè òÿñëèìäöð. áÿõòèí ãàðàäóð. Øàäèäèð êþíëè. ×öíêè òÿãäèðèíäöð èø. Êþíëöìöí ëþâùèíäÿ îõóðäóì ÿëèô ãÿääèí ðÿâàí. ìàíà áþùòàí åéëÿìÿ. *** Îë êè.

Éîõäóðóð äÿùðèí âÿôàñû. 154 . *** Åé ýöíÿø. ýþçöì éàøèí ñèëÿ. ßùìÿä áèëìÿñèí òàíðèíÿ üÿì. Äàìÿíèí ÷ÿê õàð ÿëèíäÿí. åé ýöë. õåéèð ýÿëìÿç éàäèäÿí. Åé ãóëàüûíäàí àñûëìûøäóð ùèäàéÿò êþâêÿáè. Ñÿí áîëóá áÿñ ðîâçåéè-ôèðäîâñö ðèçâàí áîëìàñóí”. äàüè-ùèúðàí áîëìàñóí”. Ìÿí êè. Ñÿí ìÿëàùÿò õèðìÿíèñÿí âåð çÿêàòè-õèðìÿíöí. Íþâáÿùàðè-þìðÿ ùÿì áàäè-õÿçàíèäöð éàõèí. Þëñÿ éöç Ôÿðùàä éîõ áèð çÿððÿúÿ Øèðèíÿ üÿì. Ìèí ýÿç þëìÿê éåý úàùàíäÿ áèð éàðàìàç àäèäÿí. Õÿòòö ëÿ’ëèí áîëñà Õûçðö àáè-ùåéâàí áîëìàñóí. Îëìàýèë. ùÿð õàðö õÿñ èëÿ ìöãòÿðèí. åé üþí÷ÿ. “Ñÿíñèçèí. Óéìà ùÿð áèýàíÿéÿ êèì. äàü èëÿ êþíëö àíóí. Êèøâÿðèíèí êþíëö ýÿð áîëäóéñÿ üÿì éåðè íÿ üÿì. üÿðãÿì ëàëÿ òÿê ãàí è÷ðÿ ùèúðèíäÿí ñÿíöí. åé áèð. Ñöð ãàïóíäàí òÿê ìÿíè. Ñÿíäÿí þçýÿ öëôÿòèì éîõ ùè÷ úèííö èíñ èëÿ. Åé ëÿòàôÿò ìÿ’äÿíè ñÿð òà ãÿäÿì ïèðàùÿíöí. áèð ýþðìÿ ùÿð íàúèíñ èëÿ. Ùÿìäÿìèäöð íàëÿâö ùÿìñþùáÿòèäèð éåíÿ üÿì. Àøèíà úÿì’èí ñÿáÿáñèç äàüûäûá çöëôèí øÿáè. ñÿíñèç ÷èðàüè-ìàùè-òàáàí áîëìàñóí. Øèð óìàí ñó éåðèíÿ øóðè-äèëè-Ôÿðùàäèäÿí. “Äåá èìèøñÿí ýþéäöð. ìÿíäÿí åøèò ýåð÷ÿýèí. áèð ñàÿò ìàíà úàí áîëìàñóí. Ùÿð íå÷öê äàü îëñà áîëñóí. Áàüè-úÿííÿò ìåéâÿñèäöð îë òóðóíúè-üÿáüÿáè. Éîõäóðóð áèð ìåøðèáàíè êèì. Õàíäà áèëñöí îë êè.Ãàëäû áàüðûì ïàðÿñè êèïðèêëÿðèìäÿí àñèëÿ. Ñÿíäÿí àéðè õàíûìàíö ñÿáðö ñàìàí áîëìàñóí. ùÿçàðàí úöááåéè-ýöë ÷àê îëóáäóð áàäèäÿí. Àáè-ùåéâàí ÷åøìÿñè-àüçû ìÿñèùàäóð ëÿáè. àùèìäÿí ñàãèí Êèì. åé þìð.

þïÿéäèì ÿéàüûí. äåäèì àíû áèð ãóë ñàüûí. Îë êè. Ùèúð èëÿ äèëõÿñòÿ áîëäóì äèëñèòàíû òàïìàäûì. Úàí âåðèá ùÿñðÿò áèëÿ éàðó-äèéàðû ýþðìÿäèì. åé ÿúÿë. Äåýèë îë ñÿðâè-ðÿâàíÿ ùàëèìè òàïñûí ìÿùÿë. àíäûí ãîðóí êèì. Úàí áÿñè ãûëäûì ôÿäà àðàìè-úàíû òàïìàäûì”. Øÿùðèäÿí ÿâàðÿ áîëäóì øÿùðéàðû ýþðìÿäèì. Âÿù êè. Âåðìÿäè ùÿðýèç ìàíà ÿë êèì. ñÿðõîø àòëàíûáäóð áèð ñÿâàðè áÿäìÿúèç. Áèíÿâàäóð Êèøâÿðè. Ñÿðâ áîéëó áèð ýöëè-üþí÷ÿäÿùàíû òàïìàäûì. “Äåäè êè. 155 . Åé ñÿáà. ÿììà ìåùðèáàíè òàïìàäûì. úàí âåðäèìö áèð éàðè-úàíè òàïìàäûì. Üÿìçÿñè õóíðèç. Áèëìÿçÿì éàðÿá. ñàëäû äÿðáÿäÿð îë áèâÿôà äèëáÿð ìÿíè.Âÿù êè. Áèð õÿáÿð äóò êèì. Åé Íÿâàéè. áèçèì áèáàê íàäàí áîëìàñóí”. úàí âåð äàõè þïýèë ÿéàüûì òîïðàüûí. *** Åé âàé êèì. “Åøãèäÿ úàíûì öãóáÿòëÿð áèëÿ àë. òåçðÿê áîë êèì. Ìÿí êè. Òà àíóí àøèãëèüè ùè÷ êèìýÿ àñàí áîëìàñóí”. ÿëèíäÿ òèüè-òèç. éà ÿðìÿíè. “Ãàøèüÿ ãûëüàé ñöúóä þëäöðäè îë êàôÿð ìÿíè. “Ìåùðè êîï ýþðêÿçäöì. ãàíûìäàí ãûëóð ùÿð äÿì ùÿíàéè-áàðìàüûí. Åøãäÿí äèâàíÿ áîëäóì áèð íèýàðè ýþðìÿäèì. “Åé êþíöë ìÿñòè ÷ûõûá øÿùð è÷ðÿ ñàëìûø ðÿñòõèç. Äóòäó ÿãëö ñÿáðö ùóøèì ùÿð áèðè ðàùè-ýîðèç. Ïèð áîëäóì ùèúðäÿí áèð íîâúÿâàíû òàïìàäûì. “Üÿì áèëÿ úàíûìüÿ éåòäèì üÿìêöñàðû ýþðìÿäèì. þçö íîâõèç. ìöñÿëìàíäÿíäöðöð. áîëäóì ùèúðèäÿí ðöñâàéèëûã áèðëÿ ìÿñÿë. ãóð äåéÿ øàõè-ÿìÿë. Ãûëäû ðöñâàéè-úàùàí îë ñÿíýèäèë àõÿð ìÿíè. ïåøèìàí áîëìàñóí”. íàìöñÿëìàí áîëìàñóí”. Ùè÷ ìöñÿëìàí éàðè éàðÿá.

Éàð ÷ûõäû ïÿðäåéè-èøðÿòäÿíóø äàìÿíêÿøàí,
Ëÿáëÿðè õÿíäàíö êþíëö øàäö ÷åøìè ñÿðõîøàí,
Êèïðèýèì áîëäó úèýÿð ïÿðêàëÿñèíäÿí õóíôÿøàí,
“Åøã éöç ìèíèí ìÿëàìÿò îõóãÿ áîëäóì íèøàí,
Áèð êÿìàí ÿáðó ëÿáèíäÿí áèð íèøàíû òàïìàäûì”.
Ùÿñðÿòèíäÿí åé ýöë, àüçûì üþí÷ÿéàíëûü îëäëó ãàí,
Ëàëÿ òÿê áàüðûìäà ãàëäû éöç òöìÿí äàüè-íèùàí,
Ýþçëÿðèì ñóéè áèëÿ ÿêäèì éöçöíäÿ çÿ’ôÿðàí,
“Êþíëöì è÷ðÿ ñèððâàãäóð üþí÷ÿ ïåéêàí, ýöë òèêàí,
Äÿùð áàüû è÷ðÿ ìóíäàã ýöëñèòàíû òàïìàäûì”.
Íåúÿ êèì, ãûëäû íÿñèùÿò íàñåùè äèíäèðìÿäèì,
Þë äåäèíñÿ þëäöì, ùè÷ ñþçöíýè ñûíäûðìàäûì,
Èìäè äàíûðñàí êè, ìÿí ùå÷ êèìñÿíè þëäöðìÿäèì,
“Ùöñí ìöëêè è÷ðÿ ñÿí òÿê øàùè-çàëèì ýþðìÿäèì,
Åøã êóéèíäÿ þçöì òÿê íàòÿâàíû òàïìàäûì”.
Üöññåéè-äèë ñþéëÿéèì, éà ÷åøìè-ïöðõóí ãèññÿñèí,
Òàëå’èìíöí øóìëóüó, éà áÿõòè âàðóí ãèññÿñèí,
Êèìñÿ áèëìÿç ùèúðèäÿ ìÿí çàðè-Ìÿúíóí ãèññÿñèí,
“Êîï îõóäóì Âàìèãö Ôÿðùàäö Ìÿúíóí ãèññÿñèí,
Þç èøèìäÿí áöë-ÿúÿáðÿã äàñèòàíû òàïìàäûì”.
Ìÿíäÿí àéðó ãàëüàëû îë Éóñèôè-ýöëïèðÿùÿí,
Êèøâÿðè òÿê áîëìóøàì áèð ñàêèíè-áåéòöëùÿçÿí,
Ýÿð÷è ÿñêöê îëìàäû àíäàí ìàíà òöðëö ñöõÿí,
“Îë àìàí è÷èíäÿ áîëñóí, åé Íÿâàéè, ýÿð÷è ìÿí,
Áèð çàìàí åøãèíäÿ ìþùíÿòäÿí ÿìàíû òàïìàäûì”.

***
Òà ôÿëÿêñÿí ìàùäàí àéðó ìÿíè-ýöìðàùûíû,
Îäÿ éàõàíäûð éàõÿì áó íèëèýöí õÿðýàùûíû.
Ãàí óäóá êþíëöì ÷ÿêÿð áó íàëåéè-úàíêàùûíû,
“Ýþýäÿäèð ùÿð äÿì ôÿüàíûí ýþðýàñÿí-ìàùûíû,
Äÿ’âèéè-ìåùðèíüÿ äàíóã òàðòà äóð ìÿí àùûíû”.
156

Åé úàìàëûí éöçèäÿí àéèíåéè-ìÿù ìöíúÿëè,
Ðóçèýàðûì òèðÿ áîëäó ñÿíäÿí àéðó ãàëüÿëè,
Ýÿê÷è ñÿí ñóëòàí èñÿí, ìÿí áèð ýÿäàéèíÿì áÿëè –
“Ñÿí òÿêè ñóëòàíè ñåâìÿê ùÿääèì èðìÿçäöð, âÿëè
Áó áÿëàëèü åøã ôÿðã åòìÿç ýÿäàäÿí øàùûíû”.
Åé äÿùàíûí ùîããåéè-éàãóòè èíúö ìÿõçÿíè,
Êÿ’áåéè-âÿñëèí ìÿëàùÿò ÷þùðÿíèí ìÿ’äÿíè,
Éàøóðóá øÿì’è-úÿìàëûí îäÿ ýþéäöðëöí ìÿíè,
“Äàíåéè-õàëûí òÿìÿííàñûíäà, åé ýöë õèðìÿíè,
Ðÿùì ãûë êèì, ÷þùðåéè-çÿðäèì áàøóð äÿðýàùûíû”.
Øÿì’ áàõýÿú éöçöíÿ ìÿí éàíÿðÿì ãåéðÿò áèëÿ,
Ãàëóðÿì áèð ñöõòåéè-ïÿðâàíÿ òÿê ùåéðÿò áèëÿ,
Ýåúÿ ýþíäÿðìÿí éóäóðìÿí ãàíö ñÿí çèëëÿò áèëÿ,
“Çöëôöíö éöçöí ôÿðàüûíäà òóìàí ùÿñðÿò áèëÿ,
Ùåéô êèì, çàéå êå÷èðäè ìóíúÿ ñàëö ìàùûíû”.
Åé ñÿùèãÿä äèëáÿðèì, áîëñàí ùÿð éàíà,
Êèøâÿðèíèí êþíëöäöð, ãàíû áèëÿ ãóðáàí ñàíà.
Áàðè ÷öí éîõäóð èíàéÿò áàõûøû ñÿíäÿí éàíà,
“Ëöòôèíè ãîâìÿ åøèêäÿí, âåð çÿêàòè-ùöñí àíà,
Õàíäà åòñöí ñÿí ãÿíè áàðÿíäèøè Àëëàùûíû”.

***
Ñÿùíè-ýöëøÿí ýþð êè, êþùíÿ õàêäàíè áèø èìàñ,
Ùàñèëè àíûí áàùàðè éà õÿçàíè áèø èìàñ.
Õàêè-ýÿðäóíäàí íÿñèáèì íèìíàíè áèø èìàñ,
“Äÿùðè-ñóäèäÿí òÿìÿ’ öç êèì çèéàíè áèø èìàñ,
Þìðöíö òóòüûë ãÿíèìÿò êèì, çÿìàíè áèø èìàñ”.
Åéøö ðàùÿò áèðëÿ êÿøòè áàüö áîñòàí åéëàìàí,
Äöðëö-äöðëö, äÿìáÿäÿì àðàéèøè-õàí åéëàìàí;
Óíóäóá þëìÿýíè ôèêðè-òàüö åéâàí åéëàìàí,
“Åâ áèíà åéëàá ÿúÿáäèð åëíè ìåùìàí åéëàìàí
Îë êè, áó åâ è÷ðÿ áåø ýöí ìèùìàíè áèø èìàñ”.
157

Ýÿð úÿìàëûí áàüè áîëñà áàüè-ðèçâàíè-úÿìèë,
Éà Õûçð òÿê áîëñà ÷àùûí äîëó àáè-ñÿëñÿáèë,
Âÿð Ñêÿíäÿð òÿê úÿùàíè ãÿò’ ãûëñàí ìèëè-ìèë,
“Ãîé òÿâàíàëûã äÿìèí, éàä åò ÿúÿë õàðûí êè, áèë
Ïåøøÿëÿð íèøè ãàòûíäà íàòÿâàíè áèø èìàñ”.
Íå÷ÿ ýöí ïèðàùÿíè ýÿð àëö âàëà ãûëäû ýöë,
Ýåòäè àõÿð àáè-ðóéè áàøèüÿ ãîéóëäó êöë.
Ðóçèýàðûí èøâÿñèíÿ àëäàíûá âåðìÿ êþíöë,
“Åé êèì îëìóø õÿë’ÿòèí çÿðáÿôò áàðè áèë êèì îë,
Ìÿíè ÿùëèí ýöëäöðöðíà çÿ’ôÿðàíè áèø èìàñ”.
Åé òÿúÿððöääÿ Ìÿñèùàâö, ôÿñàùÿòäÿ Êÿëèì,
Ñÿëòÿíÿò è÷ðÿ Ñöëåéìàí áèëö Ëîüìàíòÿê ùÿêèì,
ßçìèíÿ èãáàë òàáå, áÿçìèíÿ äîâëÿò íÿäèì,
“Ìåùðè-òàúö ÷ÿðõè-òÿõòèí áîëñà ãàôèë áîëìà êèì,
Ìåùðè-áèìåùðö ôÿëÿê íàìåùðèáàíè áèø èìàñ”.
Ùàêèìÿì äèá õÿëãèíè èíúèòìÿ áèð òÿãðèá êèì,
Ïàäèøàùëàð õàíäÿâö àúèçëÿðÿ òÿ’äèá êèì,
Øàù àäèë áîëñà, äÿéìÿç ìöëêèíÿ àñèá êèì,
“Øÿùüÿ èø åë ôèêðèíè ãûëìàãäóðóð, âÿù çèá êèì,
Áèð ñöðöê òîéäóð ðöÿéàéÿ øÿùøÿáàíè áèø èìàñ”.
Áàâöúóäè-çþùäö òÿüâà Êèøâÿðèéè-õèðãÿïóø,
Íàìö íàìóñè ãîéóá áîëäó ýÿäàéè-ìåéôöðóø,
Î Ìÿñèùèÿíôàñ äèëáÿðèíè ýþðúÿê áàäÿíóø,
“Ýþð Íÿâàéè óñòàäè àâàðÿëèê, åé ÿùëè-ùóø,
Ãÿì éåìÿê äèâàíåéè-áèõàíöìàíè áèø èìàñ”.

158

Áèð êöí÷è-òÿíóð. 159 . Ñÿíúàáö ñÿìóð îëìàéàíà ÷àðÿ íÿ áàð. Áèð øèø êàáàá îëñàâö áèð íèìåéè íàð. Ñÿíúàáö ñÿìóð. Áèð èññèúÿ åâ áóëüàéó áèð êè÷êèíÿ éàð. Úàíàíÿ áèëÿí Ãóë Êèøâÿðè òÿê úàíûíû òà ãûëìèéàñàí Áèëëàù. Áèëëàù. ßð ùèììÿòè áîëìÿçñÿí ÿýÿð ãûëìèéÿñÿí Àëëàù. Ìöìêöí èìÿñ îë êè. Ðóéèí ýþðÿëè.*** Åé áÿäðè-ìöíèð. Ùÿðäÿì ýÿëöðÿì êóéèíà ìÿí áèõóðö õàá. Êèïðèêëÿðèì îõ øàíÿâö ýþç ñóéè ýöëàá. Õöéöí ñîðàëû. Ãûø ýÿëäè ýåéÿð êèì êè àíûí àã÷ÿñè áàð. Ìóéèí óðàëè. Ùå÷ éåðäÿ èøèí þíöêìÿç ÿýÿð äåìÿéÿñÿí Áèñìèëëàù. Áÿä ìÿñò îëà äèá. Âÿù-âÿù íÿ ùöçóð. Àëëàù. òàáüÿñÿí úèëâåéè-âÿñë. à÷ýèç òÿðÿôè-íèãàá. Áèð êöï äîëó ìåé. Ýþðäöì ñÿíè áèð ÿðáÿäÿúó ìÿñòö õÿðàá.

*** Åé ñà÷û áÿíÿôøÿ. Ëöòô åéëÿýèë. Çöëôöí øÿáè-çöëìàòö éöçöí ìàùè-ìöíÿââÿð. Ðöõñàðåéè-çÿðäèì âÿðÿãèíÿ éàçàäóðëàð. Åé ùöñíè üÿçàëÿ. éöçö ýöë. åé âàé êè. ýÿòöðäè ñàíàñàí øàõè-ñÿíóáÿð. Ãàí áèðëÿ ãÿáàëÿ. Áèð ìèøêè êÿëàëÿ. éåòìÿç. Àíäàã êè. Èãðàð ãûëûáìÿí êè. Ìÿí áÿõòè-ãÿðàíû. åé ñàãè. Õûçðäàí þçýÿ îëà áèëìÿç êèøè ðÿùáÿð. åé íÿõëè-áåùèøòè. Éöçöí áèëÿ ãÿääèí èðöð. Òÿãâàâö âÿðÿ’-õÿëâÿòèäÿí ÷ÿêäè ÷ûõàðäû. Áèð äÿñòåéè-ëàëÿ. Êèì ãÿìçÿ áèëÿ ÷åùåë ñàëÿìè òàëàð. 160 . Ãóë Êèøâÿðèíè èñòÿð èñÿí ãóðòóëà áèð äÿì ßééàìè-ãÿìèíäÿí. àíà áàäåéè-ÿùìÿð. Ôÿðéàäö ôÿüàí åéëÿäèì. Îë ñÿáçåéè-õÿòòäèð êè. Åé ÷åøìåéè-ùåéâàí Êèì. Óø ìÿðäöìè-äèäÿ. Áèð ÷àðäÿù ñàëÿ. Õÿòòèí àíÿ ùàëÿ. Îë àáè-çöëàëÿ. Ñÿí áàäÿ è÷ÿðêÿí. Áèð äîëó ïèéàëÿ. Àâàðåéè-ñÿùðàéè-úöíóí åéëÿäè àõÿð. ñàíà áÿíäÿäöðöð ìÿí. ëÿüèíäÿí è÷ÿäöð ñó. Ôÿðéàäûìà ùå÷ êèì. êàêèëè ÿíáÿð.

Õÿòòè-ñÿáçèí ýöëáÿíè-ôèðäîâñèíèí éàïðàüûäûð.*** Åé íèùàëè-ãàìÿòèí ñÿðâè-õóðàìàíûì ìÿíèì. îäà éàõëûéäûì áó äèëè-ñÿäïàðÿíè. ùà ïàäèøàùûì. Ýÿëäè ñÿíñèç ëÿøêÿðè-üÿì. Úàíóíà áîëñóí ôÿäà éöç íàòÿâàí úàíûì ìÿíèì. ùà ýþçÿë õàíûì ìÿíèì. ùà ïàäèøàùûì. Ùà áÿýèì. Ãûëìà áó äÿðýàùèäÿí íîìèä ìÿíè-áè÷àðÿíè Êèì. ùà ýþçÿë õàíûì ìÿíèì. ùà ïàäèøàùûì. Ùèúðèí þëäöðäö ìÿíè ñÿíäÿí óìàðìÿí áèð ìÿäÿä. ìöðöââÿò ÷àüûäûð. íÿ ñÿáðö ãÿðàð. Ïàéèìàë åòäè ìÿíè åøãèí éîëóíäà ðóçèýàð. Ýþð íÿ ùàëÿ äöøìöøÿì ñÿíñèç. Ùà áÿýèì. Ùà áÿýèì. Ùà áÿýèì. Ãûë ùÿçÿð áó àòÿøè-àùè-äèëèìäÿí çèíùàð. ùà ýþçÿë õàíûì ìÿíèì. Íàëÿì óúàëäó éåòèðÿì ñÿí ñÿðâ áîéëó ìàù è÷öí. Ùÿëãåéè-çöëôöí ìÿíè-äèâàíÿ êþíëöì áàüûäûð. Ùà áÿýèì. ùà ïàäèøàùûì. Âÿù êè. Âÿù êè. Áàøèìÿ åé äèëáÿðè-ýöë÷þùðåéè-øöìøàäè-ãÿä. ùà ýþçÿë õàíûì ìÿíèì. Ùà áÿýèì. ùà ýþçÿë õàíûì ìÿíèì. éöçöíö ýþðñÿò ìÿíÿ Àëëàù è÷öí. Úàí âåðèäöð ìÿí äàìÿäÿì ñÿí áöòè-äèëõàù è÷öí. íÿ àðàì ãàëäû ìÿíäÿ. ùà ïàäèøàùûì. ñàëóáäóð äÿðáÿäÿð ìÿí áèäèëè-àâàðÿíè. ùà ïàäèøàùûì. áèùåñàáö áè ÿäÿä. Ãûë èíàéÿò. ùà ýþçÿë õàíûì ìÿíèì. Âåé úÿìàëûí ýöëøÿíè ôèðäîâñè-ðèçâàíûì ìÿíèì. 161 .

ùà ïàäèøàùûì. âà ùÿáèáè! ×ó àõÿð äÿì áîëóð èðäè úóäàëûã. Ãèáëÿ îë ìåùðàáè-ÿáðóéè-ìöãÿââÿñäèð ìàíà. Ùÿáèáè. âà ùÿáèáè. Íÿ àøèãëèê êè. Íÿ ìÿí ìÿùúóðè-âÿñëèäÿí íÿñèáè. Ùÿçàðÿì äàüè-üÿì áÿðäèë íÿùàäè. *** Íÿ ìÿí íàëàíÿ ùÿìäÿìäèð ùÿáèáè. âà ùÿáèáè. Ôÿâàäèâö ôÿâàäèâö ôÿâàäè. Ùÿáèáè. ñÿí ñàü îëóá. âà ùÿáèáè. Ãûëàéäûì ÿðçè-øÿðùè-èøòèéàüûí. âà ùÿáèáè.Ñÿáçåéè-úÿííÿò î øîë õÿòòè-ìöòÿââÿñäèð ìàíà. Ùÿáèáè. âà ùÿáèáè.. ïåøèìàí. Ùÿáèáè.. Ìöéÿññÿð îëñà þïñÿéäèì ÿéàüûí. áÿñäèð ìàíà. âà ùÿáèáè! Àíè èñòÿð ýÿçÿðìÿí õàíÿ-õàíÿ. Õóäà áèëöð êè. âà ùÿáèáè! Ìÿíÿ éîõäóð üÿìèíäÿí ïöðýöøàäè. Ùÿáèáè. âà ùÿáèáè! 162 . Ýþçöìäÿí éàø àõûäóá äàíÿ-äàíÿ. Íÿ ìÿí áèìàðÿ ìöøòàã áèð òÿáèáè. ìÿí áèñÿðö ñàìàí. âà ùÿáèáè! Ìÿíè-ìÿùúóðè þëäöðäö ôÿðàüûí. ùà ýþçÿë õàíûì ìÿíèì. Áîëìàñûí úàíö úÿùàí. Áó äèðëèêäÿí ïåøèìàíÿì. Íîëàéäû áîëìàñàéäû àøèíàëûã. âà ùÿáèáè. âà ùÿáèáè! Èðàü éöçöíäÿí åé ñÿðâè-õóðàìàí. éöç òóìàí áÿëàëûã. Ùà áÿýèì. Áÿñè úàí âåðäèì îë íàìåùðèáàíÿ. Ùÿáèáè.

åé ìÿíèì ñåâýèëèì. âàé ìÿíèì ãÿëáèìÿ. åé ìÿíèì ñåâýèëèì. Îíóí áèð ãÿðèáèí þëöìöíäÿí íÿ ãîðõóñó âàð Ñåâýèëèì. âà ùÿáèáè. ñåâýèëèì. âà ùÿáèáè.ßýÿð ýþðñÿí ñÿáà îë áèâÿôàíû. Î øîë áèýàíåéè-íààøèíàíû. Ñåâýèëèì. Ìÿíèì êþíëöìöí äÿðìàíû ñÿíñÿí. íàðÿä Êåøâÿðèðà äÿð ùÿáèáè! ×å ïÿðâà äàðÿä þç õóíè-üÿðèáè. Ùÿáèáè. âà äåëå ìÿí. âà äåëå ìÿí. ñåâýèëèì. Âàé ìÿíèì ãÿëáèì. Ùÿìÿ äÿðäè-äèë þç òî ùàñèëè-ìÿí. î Êèøâÿðèíè ñåâìèð. Ùÿáèáè. âà ùÿáèáè! Çÿùè êóéè-üÿìÿò ñÿðìÿíçèëè-ìÿí. âà ùÿáèáè!* Áöòè äàðÿì ÿúÿá ìÿðäöìôÿðèáè Êè. Äåýèë óíóòìÿýèë ìÿí áèíÿâàíû. Ùÿáèáè. ** Àäàìëàðû àëäàäàí áèð ýþçÿëèì âàð Êè. 163 . âà ùÿáèáè. Äåëå ìÿí. âà ùÿáèáè!** ______________ * Ñÿíèí ãÿìëÿ äîëó êóéèí ìÿíèì ìÿíçèëèì Îëñà íÿ éàõøû.

ñàùèáè-ìå’ðàúè-ðÿñóëè-ñÿãÿëåéí. îëàìû? Áèð ýöí éåòèðÿ Êÿ’áåéè ìÿãñóäÿ ìÿíè Áó ýÿðäèøè-ðóçèýàð. éàðÿá. éàðÿá. Ñÿíñÿí êèì. Ýÿð ñÿí òÿêè éàðè-íàçÿíèí áîëñÿ áîëóð. *** Éàðö ìåéö íîâáàùàð. éàðÿá. îëàìû? 164 . Êþíëöìüÿ êèì. *** Åé øÿì’è-éöçöí îâúè ñÿàäÿò ýöíÿøè. éàðÿá. éàðÿá. ïÿðè éåðè èìÿñ. Ýþðñÿò ìÿíÿ áèð ðàùè-ùèäàéÿò. *** Åé ìÿùðÿìè-ïÿðäåéè-ùÿðèìè-ùÿðÿìåéí. Åëìö ÿìÿëèì éîõ êè. éàðÿá. Ñÿíñÿí ìÿíÿ äÿñòýèð. éàðÿá. Äÿðìàíäÿ ìÿí ôÿãèð. Âàé. éàðÿá. Ìÿí ãóë ùÿáÿøèâö ñÿí ÷èðàüè-Ãóðåéøè. Áåéòöë-ùÿçÿíèìäÿ êèì. éàðÿá. éàðÿá. Ýÿð øàùè-ýÿäàéÿ ùÿìíèøèí áîëñÿ áîëóð. éàðÿá. *** Ãûëüûë ìÿíè-ýöìðàùÿ èíàéÿò. éàðÿá. Âåðýèë íÿôÿñè-ýÿðì èëÿ àùè-ñÿùÿðè. îëàìû? Áóäóð ìàíà èõòèéàð. èðöð äÿñòö äèëöí çóáÿùðåéí. îë ãûëñà ñèðàéÿò. *** Åøãèí âÿòÿíè úàíè-ùÿçèí áîëñÿ áîëóð. Ñÿí òöðêè-Õÿòàèñÿíö õàëûí ùÿáÿøè.*** Áè÷àðÿ ìÿíè-ÿñèð. Ñÿí õàíäÿâö ìÿí õàíäÿ çÿùè ôèêðè-ìÿùàë. Ùÿââà áèëÿ Àäÿìüÿ éöçöí ãöððÿòöëåéí. àíà òÿêéÿ ãûëûì.

Áèð ìöðòöáö áèð êèòàáö áèð øàëè-êöùÿí. âÿñë èëÿ êèì. *** Ùÿð äÿì ãÿìè-åøãèí ìÿíè üÿìýèí ãûëàäóð. 165 . *** Áèð ñàãèéö áèð ñöðàùèéö ñÿùíè-÷ÿìÿí. éàðè-âÿôàäàð ýÿðÿê. Êþêñöì è÷èäÿ êþíöëíè áöðéàí ãûëàáÿí. Áàüðûì ãàíèäèí øÿäàáè-ëÿ’ëè ýÿòöðöá. *** Àëÿìäÿ ìÿíè-õÿñòÿéÿ áèð éàð ýÿðÿê. Áàäÿ è÷ÿëè. *** Úàíà. *** Ôèêðèì áóäóðóð êèì. ñÿíè ìåùìàí ãûëàáÿí. îë ñÿíÿì èìäèäÿí. âÿëè Üÿì êþ÷ÿðèúÿê éàð èëÿ ãÿìõàð ýÿðÿê. õàíû ñÿí êè. çÿãÿí. Ùÿï éàð íÿ êèì. Êþíëöì ãÿôÿñèíè àøèéàí ãûëäû éåíÿ.*** Úèñìèìíè çÿèôö íàòÿâàí ãûëäû ôÿðàã. Áèç áîëìàéàëû ÷îõ îëàñûäûð ãûøö éàç. Õóíàáåéè-äèë ÷þùðÿìè ðÿíýèí ãûëàäóð. Àðòóð äèëÿñÿì áàüðûìà áè÷àã óðàñÿí. Ñåéëàáè-ñèðèøêèìíè ðÿâàí ãûëäû éåíÿ. Üÿì áöëáöëö êèì. Åé äèë. Ìÿùìóäö Àéàç. åéø åäÿëè. Áîëìàç äåñÿ êèì. Éàðè ìÿíè ðöñâàéè-úàùàí ãûëäû ôÿðàã. Áèð ñèõ êÿáàáö áèð áöòè-ñèì. Èøðÿò ýöíèäÿ ÷îõ áóëóíóð éàð. Ñÿí èøâÿâö íàçèëÿâö ìÿí ÿùëè-íèéàç. îâúè ôÿðÿù áöðúöíäÿí. Çöëì èëÿ ñèòÿìïèøÿñè àéèí ãûëàäóð. Úàíûìíû ÿäÿì ñàðû ðÿâàí ãûëäû ôÿðàã. éàõøû-éàìàí ãûëäû ôÿðàã. Áó úàíè-ýèðàìè ñàíà ãóðáàí ãûëàáÿí. *** Üöðáÿò ìÿíè çàðö íàòÿâàí ãûëäû éåíÿ. ìÿíö ñÿí áîëüÿëè.

Àùó òÿêè îë íÿðýèñè-ìÿñòàíÿ ìÿíè. ×åøìèìäÿí àõóòñóí úèýÿð ïàëóäÿ. ìÿíè ëÿ’ëè-ëÿáèí ãûëäû õÿðàá. Þìðöì òÿëÿô. Úàíûì ãàðà ýþç. Üÿðã åòäè éåíÿ íàôÿ òÿêè ãàíÿ ìÿíè.*** Åé ñÿðâè-ãÿäèí íàç èëÿ ïÿðâÿðäÿ íèùàë. Ñÿùðàéè-ÿäÿì ñàðóñóíà ãûëäû ðÿâàí. Ýÿù ìàíèéè-øÿð’ áóëäóìö ýÿù ìàíèéè-õåéð. Ýàù îëà êè. Ìÿí ìþ’òÿêèôè-ìÿñúèäö äèë. ñàêèíè-äåéð. *** Âÿù-âÿù! Íåúÿ õÿñòÿäèëè-ôÿðñóäÿ. ãàðà ýþç. Õàëè-ñèéÿùèí íàôÿâö îë ÷åøìè-ãÿçàë. ãàðà ýþç. Áèð ýöí ýþðÿñÿí êÿëèñà è÷ðÿ ìÿíè. Ñÿúúàäÿâö òÿñáèù ãûëûá ðÿùíè-øÿðàá. úàíûìà úàíàí ãàðà ýþç. Ýþð êèì. Õóðøèäè-ðöõöí áèðëÿ èðöð ãàøëÿðöí Áèð áÿäð êèì. *** Ìóíäàã êè. Åé ìÿðäöìÿêè-äèäåéè-ýèðéàí ãàðà ýþç. áèð àùè-ñÿùÿð áèðëÿ éåòÿ Êè. *** Ùÿð ãîâì èëÿ ãûëäûì áó úàùàí ìöëêöíö ñåéð. îâãàòûì îëà áèùóäÿ. Êöíúè-äÿùÿíèí ÷åøìåéè-ùåéâàí. Ìÿí áÿíäÿëèýèí ýþð àðàäÿ áîëìà ôöçóë. *** Ãûëäû ñÿðè-çöëôöí éåíÿ äèâàíÿ ìÿíè. Ùÿñðÿò áèëÿ îë ëÿ’ëè-øÿðàá àëóäÿ. íÿ ìöñÿëìàí áîëóáÿì àõÿðè-êàð. 166 . öñòöíäÿ äîüàð èêè ùèëàë. áîëìàéà òàòè-÷åùåëñàëÿ ãÿáóë. *** ×öí ýÿëìÿäè ùè÷ õÿòò-ðÿääö ãÿáóë. ×åøìè-ñèéÿùèí áàüëàäû ðàùè-õîðóõàá. *** Åé áàüè-ðöõöí ðþâçåéè-ðèçâàí.

äåéÿ âàé ãÿðèá. Íÿ âÿñëèíÿ öìèä. Éöçöíÿ áèðàð õàëè-âÿôà éîõëóüó ùåéô. *** Ãöðáÿòäÿ êèøè èñòÿñÿ ìàâàéè-ãÿðèá. Àíäàí åëÿäèýèì äåéÿñÿí òàáè-øÿðàù. îëóð ùàëÿòäÿ Áàøûíäà áèð åâ éîõ êè. Íÿ éàðö íÿ ãÿìõàðö íÿ ùÿìäÿì. ëÿáèí áèêÿìö êåéô. Áè÷àðÿ ãÿðèáè êè. ìÿùáóáö øÿðàá. Áèð ýóøåéè-âèðàíÿ èðöð úàéè-ãÿðèá. íÿ ùèúðèíÿ øÿêèá. Ìÿùáóáö øÿðàá èëÿ ìÿíè-õàíÿõÿðàá. 167 . Éîõ ñèçäÿ ìÿýÿð ãàèäåéè-ÿêðÿìö çåéô. *** Åé ñöðìÿëè ÷åøìèí èêè áàäàìè-ñèéàù. íÿ òÿáèá. Éöçöí ÷ÿìÿí. ñÿðô åéëÿäèì ÿééàìè-øÿáàá. Ãóë Êèøâÿðè ùàëûíà íèýàùè-ýàùè.*** Åé ãþí÷åéè-ôèðäîâñ. Áó úöìëÿ ñÿíÿâö ìÿíÿ. ãàëäûì éåíÿ ãöðáÿòäÿ ãÿðèá. *** Åé âàé êè. *** Éöç øöêð êè. Áèð õàíè-âöñàëèíüÿ ÷àüûð íîëà ìÿíè. Íÿ ùàëûìà áåùáóä. íÿ äÿðäèìüÿ òÿáèá. ùöñíö õÿòòèí ìåùðè-ýèéàù. Øèðö ìåéö áàüè-Èðÿìö ùóðö ãöñóð.

þçýÿ 168 . 3) õîøáÿõò îëàí Áÿñè – ÷îõ Áèìàð – õÿñòÿ Áèòèê – ìÿêòóá Áèéàáàí – ÷þë Áðÿùìàí – Ùèíäèñòàíäà äèíè õàäèì àäû. ðóùàíè àëèì × ×àáöêñÿâàð – ÷åâèê. çèéàí Àøèéàí – éóâà Àòÿøïàðÿ – îä ïàð÷àñû Àéàã (ÿéàã) – ïèéàëÿ. ðöáÿíä Á Áàäåéè-ýöëýóí – ýöë ðÿíýäè áàäÿ Áàäè-õÿçàí – ïàéûç êöëÿéè Áàüè-úèíàí – úÿííÿò áàüû Áàë – ãàíàä Áåýöøà – à÷ Áåù – ùåéâà Áåñéàð – ÷îõ Áåéòöë-ùÿçÿí – ãÿì. õÿòÿð. 2) ãàìûø Áóñÿ – þïöø Áóé – èé Áöðãÿ – äóâàã. êîáóä Áÿùð – äÿíèç Áÿèä – óçàã Áÿí – õàë Áÿíäÿð – ëèìàí Áÿðý – éàðïàã Áÿðõóðäàð – 1) èñòèôàäÿ åäÿí. õåéèð ýþðÿí. 2) õåéèðëè áèð èøèí ìöêàôàòûíà íàèë îëàí. ìöñèáÿò. íèãàá. äöøìÿí. ìÿíôÿÿò ýþòöðÿí.ËÖÜßÒ À Àáè-ùåéâàí – äèðèëèê ñóéó Àáè-ùÿéàò – äèðèëèê ñóéó Àú – ôèë äèøè. 2) çÿðÿð. ÷àéû áîë îëàí Úöäà – àéðû Úöð’ÿ – áèð óäóì. ôèë ñöìöéö Àôèòàá – ýöíÿø Àìóçýàð – ìöÿëëèì Àðÿò – ýÿòèðñèí Àðèç – éàíàã Àñèá – 1) áÿëà. áèð è÷èì Ä Äàðöøøÿôà – õÿñòÿõàíà Äÿùàí – àüûç Äÿíäàí – äèø Äÿñòÿíáó – øàìàìà Äÿâàò – ìöðÿêêÿá Äóø – éóõó Äóçÿõ – úÿùÿííÿì Äöøâàð – ÷ÿòèí Å Åéä – áàéðàì Åéí – ýþç ß ßáðó – ãàø ßôëàê – ôÿëÿêëÿð ßôñóí – ñåùð ßôéóí – òèðéÿê ßüéàð – ðÿãèá. ãöññÿ åâè Áÿäõó – õàñèééÿòè ïèñ. ãÿäÿù Áóðèéà – 1) ùÿñèð. ìàùèð àò ñöðÿí ×åøìÿ – áóëàã ×ÿðè – ãîøóí Ú Úÿììàçÿ – ñöðÿòëÿ ýåäÿí åðêÿê äÿâÿ Úèíàí – úÿííÿò Úî – àðïà Úóéáàð – ñóéó. áèð ãóðòóì.

úûðûã Ê Êàù – ñàìàí Êàðàýàù – 1) èøáèëÿí. äÿðäëè Õóðøèä – ýöíÿø Õóøÿ – ñàëõûì Õöëäè-áÿðèí – úÿííÿò. ãîðóíìà. ÿçèç Ýÿðäàëóä – òîçà. òîðïàüà áóëàøìûø Ýÿðì – èñòè Ýèéàù – áèòêè Ýþéöê – éàíìûø Ýþéäöðìÿê – ýþéíÿòìÿê. òóðø ßëÿì – ÿçàá. ùå÷ çàìàí Ùÿçÿð – 1) ñàãûíìà. øÿáíÿì Æÿíäÿ – êþùíÿ. øàíàïèïèê Õ Õàá – éóõó Õàê – òîðïàã Õàêèñòÿð – êöë Õàìÿ – ãÿëÿì Õàçèí – õÿçèíÿäàð Õÿòÿðíàê – òÿùëöêÿëè Õÿçàí – ïàéûç Õèðÿä – àüûë Õèðãÿ – äÿðâèøëÿðèí âÿ çàùèäëÿðèí ãàáà éóíäàí ýåéäèêëÿðè óçóíÿòÿêëè ýåéèì Õóí – ãàí Õóíèíúèýÿð – úèéÿðè ãàíà äþíìöø. ãöññÿ ßíýöøò – áàðìàã ßíôàñ – íÿôÿñëÿð ßíãÿðèá – òåçëèêëÿ. êþìÿê÷èëÿð ßééàðâàø – ùèéëÿýÿð êèìè.ßùáàá – äîñòëàð ßõòÿð – óëäóç ßêøè – àúû. ÿñëà. òåç áèð çàìàíäà ßíâàð – íóðëàð ßðüÿâàí – òöíä-ãûðìûçû áèð ÷è÷ÿê ßøê – ýþç éàøû ß’âàí – êþìÿê åäÿíëÿð. ìöáàðÿê 2) óüóðëó Ôÿðçÿíä – þâëàä Ôèëôèë – ãàðà èñòèîò Ôóðóü – èøûã Ý Ýÿðàìè – ìåùðèáàí. òîðïàã Ù Ùÿìñàéÿ – ãîíøó Ùÿðýèç – ùå÷. éàíäûðìàã Ýþçÿòìÿê – ýþçëÿìÿê Ýöìðàù – éîëóíó àçàí Ü Üÿáüÿá – áóõàã Üÿëòàí – äèéèðëÿíÿí. ÿçèééÿò ßìèü – äÿðèí ßíáöð – ìàøà ßíäàì – áÿäÿí ßíäÿëèá – áöëáöë ßíäóù – ãÿì. 2) óçàãëàøìà. òÿëõÿê êèìè ßç ìÿí – ìÿíäÿí Ô Ôÿðõÿíäÿ – 1) õîøáÿõò. áåùèøò Õöðñÿíä – øàä È Èëòèìàñ åòìÿê – éàëâàðìàã Èðèøäèðìÿê – ÷àòäûðìàã Èñòèüôàð – òþâáÿ åòìÿ Èñòèêðàù – íèôðÿò åòìÿ. èéðÿíìÿ Æ Æàëÿ – øåù. 2) åìàëàòõàíà Êÿëèì – Ìóñà ïåéüÿìáÿðèí ëÿãÿáè 169 . éóìðó Üÿçàë – úåéðàí. ãà÷ìà Ùöäùöä – ùîï-ùîï. àùó Üöáàð – òîç.

àë÷àëäûëèûø.Êèáð – 1) äèêáàøëûã. ìåéõàíÿ÷è Ìÿäùóø – 1) ùóøóíó èòèðìèø. áþéöê çÿíý Íàâÿê – îõ Íÿäàìÿò – ïåøìàíëûã. ìàë. äþâëÿòëè Ìöðÿññÿ’ – äàø-ãàøëà áÿçÿäèëìèø Ìöðüè-áåùèøò – úÿííÿò ãóøó Ìöñùÿô – Ãóðàí Ìöçÿééÿí – áÿçÿíìèø Í Íàôÿ – ýþáÿê Íàãóñ – êèëñÿ çÿíýè. âàëåù Ìÿüáóí – õîøáÿõò. ìöòëÿã. 2) ëàçûìäûð Ëÿýÿäêóá – òÿïèêëÿìÿ Ëÿðçàí – òèòðÿê. èíúè. éÿãèí. 2) ïàðëàéàí. 2) âàðëû. 2) ãöðóð Êèëê – ãÿëÿì Êèðèøìÿ – íàç. ñåâýèëè Ãÿìòÿðèð – 1) ãàòû. 3) ñÿðìàéÿ Ìèíãàð – äèìäèê Ìèøêáó – ìöøê ãîõóëó Ìèéàí – îðòà Ìþ’òÿêèô – 1) åâäÿ îòóðàí. 2) êè÷èê Ìöãÿââÿñ – ãþâñ. èøûëäàéàí Ìöíÿââÿð – íóðëó. 2) àúû Ãèáëÿíöìà – êîìïàñ Ãóìàø – ãèéìÿòëè ïàð÷à Ë Ëàáÿëÿá – äîïäîëó Ëàüÿð – àðûã Ëàëÿâÿø – ëàëÿ êèìè Ëÿá – äîäàã Ëÿúàðÿì – 1) øöáùÿñèç. äîñò. 2) óíóäóëìóø Ìÿõìóð – õóìàðëàíìûø Ìÿëàëÿò – 1) ñûõûíòû. ãîðõóéà äöøìöø. äöðð Ì Ìàè-ìÿèí – àõàð ñó Ìåéôöðóø – øÿðàáñàòàí. 2) ãÿì. éàé êèìè ÿéèëìèø. 2) áèð èøëÿ âàõòûíû êå÷èðÿí. ïàðëàã Ìöí’èì – 1) åùñàí åäÿí. èøûãëû. àøêàð ýþðöíÿí. ÿñÿí Ëÿøêÿð – ãîøóí Ëþ’ëþ – ìèðâàðè. ãÿìçÿ Êîêÿá – óëäóç Êþùëè-áÿñÿð – ýþçÿ ÷ÿêèëÿí ñöðìÿ Êöëáåéè-ÿùçÿí – ãÿì-ãöññÿ äàõìàñû Êöëáÿ – äàõìà à Ãàïëàí – ïÿëÿíý Ãàð÷ûüàé – ãàðûøãà Ãÿëÿíäÿð – äÿðâèø Ãÿëëàø – þìðöíö ìåéõàíàäà êå÷èðÿí. ÿëáÿòòÿ. ãèáòÿ îëóíàí Ìÿùúóð – ùèúðàíà óüðàìûø. ñÿðò. áàüûøëàéàí. 2) âàð-éîõ. áÿáÿê Ìÿðäöìÿê – áÿáÿê Ìÿøøàòÿ – ýÿëèíÿ áÿçÿê âóðàí ãàäûí Ìÿòà’ – 1) ÿìòÿÿ. 2)ùåéðàí. 3) èáàäÿòëÿ âàõò êå÷èðÿí Ìó – òöê Ìóæýàí – êèðïèêëÿð Ìöääÿè – èääèà åäÿí Ìöÿááèð – éóõóéîçàí Ìöÿççèí – àçàí âåðÿí Ìöüáå÷ÿ – 1) àòÿøïÿðÿñòèí îüëó. õÿðàáàòè Ãÿìõàð – äÿðäÿ øÿðèê îëàí. éàðûìäàèðÿ Ìöëêè-ùÿñòè – âàðëûã ìöëêè Ìöíúÿëè – 1) çàùèðÿ ÷ûõàí. êåôúèë. ïåøìàí÷ûëûã 170 . 2) ìåéõàíàäà øÿðàá ïàéëàéàí ýÿíú Ìöùÿããÿð – 1) òÿùãèð åäèëìèø. ãöññÿ Ìÿðäóì – ýþç áÿáÿéè.

Íÿõë – 1) õóðìà àüàúû. 2) äÿðäëè Ðÿøý – ïàõûëëûã. ïàð÷à. 2) ìÿú: êèðïèê Ïåéâÿñòÿ – äàèì Ïÿíäýó – íÿñèùÿò äàíûøàí. èøûã. áóðóã. øöà. óòàíàí Øÿðìèñàð åòìÿê – óòàíäûðìàã Øÿøä – áàë Øÿòò – áþéöê ÷àé Øèêàð – îâ Øèêâÿ – øèêàéÿò Øèâÿí – íàëÿ. éàíûãëû Ñöðõïóø – ãûðìûçû ýåéèíìèø Ð Ðÿíúóð – 1) õÿñòÿ. ýöìöø ñóéó Ñèìáÿð – ýöìöø áÿäÿíëè Ñèìèí áÿäÿí – ýöìöøáÿäÿíëè Ñèïàðÿ – ýàâàùûí (êîòàíûí áèð ùèññÿñè) Ñèéàù – ãàðà Ñþâýÿíä – àíä Ñóä – ôàéäà Ñóíìàã – áàüûøëàìàã. õÿúàëÿòëè Ñèá – àëìà Ñèõ – øèø Ñèìàá – úèâÿ. çèéà. ÿõëàã Øÿíýÿðô – ãûçûë ñóéó èëÿ éàçûëìûø Øÿðìÿíäÿ – õÿúàëÿòëè. 2) òàãÿò. ïàëòàð Ñàéðó – õÿñòÿ Ñÿáç – éàøûë Ñÿä-ùÿçàð – éöç ìèí Ñÿíÿì – ýþçÿë Ñÿíýè-õàðà – ÷îõ áÿðê äàø Ñÿðä – ñîéóã Ñÿâàäöë-âÿúù ôèä-äàðåéè – èêè äöíéàäà öçöãàðà. áèð øåéèí ìöÿééÿí ùèññÿñè Ïÿðòþâ – ïàðëàãëûã. ôÿðéàä Ñ Ñàë – èë Ñàéÿáàí – êþëýÿëèê Ò Òàá – 1) ùþðöê. 2) òÿáèÿò. 3) òÿðàâÿò. 2) ìåéâÿ âåðÿí àüàú Íÿñèùÿòýó – íÿñèùÿò âåðÿí Íÿâàùè – ÿòðàô Íèùàë – úàâàí àüàú Íèêó – éàõøû Íèì – éàðû Þ Þâáàø – 1) ýåðèäÿ ãàëìûø àäàìëàð. îüðóëàð Þâðàã – âÿðÿãëÿð Þâðÿíý – òàõò-òàú Ï Ïåéêàí – 1) îõóí óúóíäàêû èòèóúëó äÿìèð. íóð Ïÿéàì – õÿáÿð Ïèðàùÿí – êþéíÿê Ïèðè-Êÿí’àí – Éÿãóá ïåéüÿìáÿðÿ èøàðÿäèð Ïóøèø – þðòìÿ. àâàðàëàð. íÿñèùÿò âåðÿí Ïÿðèâÿø – ïÿðè êèìè Ïÿðêàëÿ – òèêÿ. 2) ñÿôèëëÿð. ùÿñÿä Ðèíä – ëàöáàëû àäàì Ðþâçåéè-úÿííÿò – úÿííÿò áàüû Ðóáÿðó – öçáÿöç Ðóùóë-ãöäöñ – ìöãÿääÿñ ðóù Ø Øÿáàí – ÷îáàí Øÿáè-÷àðäÿù – îí äþðä ýåúÿëè Øÿù øÿáàí – áàø ÷îáàí Øÿêèá – ñÿáèð Øÿìàéèë – 1) íþãñàí. ùÿäèééÿ âåðìÿê Ñóçíàê – ãÿìêèí. 4) íóð 171 .

êÿíäèð Òÿðÿùùöì – ðÿùì åòìÿ Òÿðèã – éîë Òÿ’âèç – 1) áÿëàäàí ãîðóíìàã ö÷öí éàçûëàí äóà 2) òèëñèì úàäó Òèü – ãûëûíú Òèëáÿ – õÿñòÿ Òèðÿ – ãàðà Òóáà – äèíè ÿôñàíÿäÿ úÿííÿò àüàúû. çàùèäëèê É Éàðàí – äîñòëàð Éåé – éàõøû Ç Çàü – ãàðüà Çÿáóí – çÿèô. äþâëÿò íèøàíû 2) øàù ôÿðìàíû Òóìàí. òöìÿí – ÷îõëó Òóòèéà – ýþçÿ ÷ÿêìÿê ö÷öí ìàç. ÷èðêàá Òÿíàá – èï. ùàìû Âàðìàã – ýåòìÿê Âÿðÿ’ – ùàðàì øåéëÿðäÿí ÷ÿêèíìÿ. áèúëèê. ãöââÿòñèç. 2) éàääàí ÷ûõàðìà. àëäàòìà Òÿëõ – àúû Òÿëõàá – 1) àúû ñó. óúàáîé Òóüðà – 1) ýåðá. 2) úÿçà. 3) ãÿôëÿò Òÿãðèð – äåìÿ. ñþéëÿìÿ Òÿëáèñ – 1) ýåéìÿ. äèíäàðëûã. 2) ùèéëÿ. 3) òÿëãèí Òÿùáÿòÿù – äèááÿäèá Òÿùðèð – éàçû Òÿãàôöë – 1) þçöíö áèëìÿìÿçëèéÿ ãîéìà. òÿíáåù. ãóçüóí Çÿõì – éàðà Çÿêàò – òÿìèçëÿíìÿ Çÿðä – ñàðû Çèíäýè – ùÿéàò Çöáàá – ìèë÷ÿê Çöííàð – âàõòèëÿ õðèñòèàí ðóùàíèëÿðèíèí áàüëàäûãëàðû ãàáà éóíäàí òîõóíìóø ãóðøàã 172 . 2) ÷èðêëè ñó. ÿäÿá âÿ òÿðáèéÿ âåðìÿ.Òàðèê – ãàðàíëûã Òÿ’äèá – 1) ÿäÿáëÿíäèðìÿ. õöñóñè òÿáèè ìàääÿ Ö Öðéàí – ëöò Öñòèõàí – ñöìöê  Âàäèéè-åøã – åøã âàäèñè Âàðè – áöòöí. ýöúñöç Çÿüÿí – ÷àëàüàí.

Àëëàùà èìàí ýÿòèðÿðÿê áöòëÿðè ìÿùâ åòìÿéÿ áàøëàìûø. ßçèç – Ìèñèð ïàäøàùûäûð. Áÿäÿõøàí þç ëÿëè èëÿ ìÿøùóðäóð. Áàõ: Ôÿðùàä. Äÿìèð÷è Ýàâÿíèí Çþùùàêà ãàðøû ãàëäûðäûüû öñéàí ñàéÿñèíäÿ þç ãàíóíè òàõòòàúûíà ñàùèá îëóð. ñÿàäÿò ùþêì ñöðìöøäöð. Øÿðãäÿ “Ìÿñèù” Èñàíûí ñèíîíèìè êèìè èøëÿíèð. 875) – Èñëàì ùÿðÿêàòûíûí ìÿøùóð øÿõñèééÿòëÿðèíäÿíäèð.ÀÄËÀÐ ÝÞÑÒßÐÈÚÈÑÈ Àéàç – ýþçÿë-ãóë. Ôÿðùàä – “Ôÿðùàä âÿ Øèðèí” äàñòàíûíûí ãÿùðÿìàíû. Ìöãÿääÿñ êèòàáëàðû ýþéäÿí éåðÿ î ýÿòèðìèøäèð. áóðà þç àùóëàðû èëÿ ìÿøùóðäó. Õÿëèë àäû Àëëàùûí éàõûíû äåìÿêäèð. “Ìàùìóä-Àéàç” ÿôñàíÿñèíäÿ ìÿùÿááÿòèí ùÿð øåéäÿí öñòöíëöéöíö ýþñòÿðìÿê ö÷öí áöòïÿðÿñò Àéàç áöòïÿðÿñòëèéÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðàí Ìàùìóäà ïÿðÿñòèø åäèð. áó ýöíàùûíà ýþðÿ îíó òîíãàëà àòûá éàíäûðìàüû ãÿðàðà ýÿëìèøëÿð. Áèñöòóí. “Õîñðîâ âÿ Øèðèí” äàñòàíûíà ýþðÿ Ôÿðùàä Øèðèíÿ ìÿùÿááÿòèíèí ÿëàìÿòè îëàðàã áó ãàéàíû ÷àïìàüû þùäÿñèíÿ ýþòöðöð. Õöòÿí – ×èíäÿ âèëàéÿò. Áàáèë. Áóðàäà ßùÿìÿíèëÿðäÿí îëàí I Äàðàíûí (å. Áàõ: Çöëåéõà. Èáðàùèì Õÿëèë – Ïåéüÿìáÿðäèð. Øèðèíÿ àøèã îëàí Ôÿðùàä Õîñðîâóí òàïøûðûüû èëÿ Áèñöòóí äàüûíû ÷àïìàã èñòÿéèð. Áÿéàçèä Áÿñòàìè (þëöá. 173 . Íèçàìèíèí “Õîñðîâ âÿ Øèðèí” äàñòàíûíûí ãÿùðÿìàíëàðûíäàí áèðè. “Éóñèô âÿ Çöëåéõà” ÿôñàíÿñèíäÿ Çöëåéõàíûí ÿðèäèð. Äàâóä – Éÿùóäèëÿðèí II øàùû. Ñàñàíè ùþêìäàðû (590-628). Õûçð – ßôñàíÿâè þëìÿç ïåéüÿìáÿð. Ùèíäèñòàí – Þëêÿ àäûäûð. Áÿäÿõøàí – Ïàìèðäÿ îëàí ÿéàëÿòäèð. Úÿáðàèë – Àëëàù èëÿ îíóí åë÷èëÿðè îëàí ïåéüÿìáÿðëÿð àðàñûíäà âàñèòÿ éàðàäàí ìöãÿääÿñ øÿõñèééÿòäèð. ßôñàíÿéÿ ýþðÿ 700 èë Èðàíûí øàùû îëìóø âÿ îíóí çàìàíûíäà ÿìèí-àìàíëûã. ùàë-ùàçûðäà Áàíãëàäåø. Ëàêèí Õîñðîâóí ùèéëÿñè èëÿ (éàëàíäàí Øèðèíèí þëöì õÿáÿðèíè îíà ÷àòäûðûðëàð) êöëöíýöíö áàøûíà ÷àëàðàã þëöð. 521-485-úè èëëÿðäÿ ùàêèìèééÿòäÿ îëìóøäóð) éàçûëàðû ñàõëàíûëûð. ÿ. ×èí (Ìà÷èí) – ×èí þëêÿñèäèð. Î þç íÿôÿñè èëÿ þëöëÿðÿ úàí âåðÿ áèëèðìèø. Ëàêèí î áóðàäàí ñàëàìàò ãóðòàðìûøäûð. Ùèíä. Îíóí áèð úàìû âàð èìèø êè. Èñà – “Èíúèë”äÿêè Èñà ïåéüÿìáÿðäèð. Ãóðàíäà Äàâóä ïåéüÿìáÿð êèìè òàíûíûð. Áàáèëèñòàí – Äÿúëÿ âÿ Ôÿðàò ÷àéëàðû àðàñûíäà éåðëÿøÿí ãÿäèì þëêÿ. êå÷ìèøäÿ áóðàäà ãèéìÿòëè ãàø-äàø ÷ûõàðûëàðìûø. äöíéàäàêû ùàäèñÿëÿðè èçëÿéÿ áèëèðìèø. Õîñðîâ – ÛÛ Õîñðîâ Ïÿðâèç. ÿ. Èñêÿíäÿðè äèðèëèê ñóéóíà ÷àòäûðàí. Áåíýàë – Ãÿäèì Áåíãàë þëêÿñè. ÕI ÿñðäÿ 40 èë ùàêèìèééÿò ñöðìöøäöð. å. Èðÿì – ßôñàíÿâè áåùèøò áàüûíûí àäûäûð. ×ÿòèí àíëàðäà àðçóëàðûí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñè ö÷öí îíà ìöðàúèÿò åäèðëÿð. Úÿìøèä (Úÿì) – Èðàíûí ÿôñàíÿâè ùþêìäàðû. Áèñöòóí – Ãÿðáè Èðàíäà áþéöê ãàéà. îðà áàõàðàã. Ôèðèäóí – Ôèðäîâñèíèí “Øàùíàìÿ” ÿñÿðèíèí ãÿùðÿìàíëàðûíäàí áèðè.

Éóñèô – ”Éóñèô âÿ Çöëåéõà” ÿôñàíÿñèíèí ãÿùðÿìàíû. Øÿðãäÿ ìöäðèêëèê ñèìâîëó êèìè èøëÿíèð. Éóñèô îíóí ìÿùÿááÿòèíè ðÿää åòäèêäÿ Çöëåéõà îíà áþùòàí àòàðàã íàìóñóíó ëÿêÿëÿìÿéÿ. Çöëåéõà – ßôñàíÿâè “Éóñèô âÿ Çöëåéõà” äàñòàíûíûí ãÿùðÿìàíû. Ìàùìóä – ”Ìàùìóä âÿ Àéàç” ÿôñàíÿñèíèí ãÿùðÿìàíû. Òÿáðèç – Ãÿäèì Àçÿðáàéúàí øÿùÿðëÿðèíäÿí áèðèäèð. Èíäè Úÿíóáè Àçÿðáàéúàíäà øÿùÿðäèð. Ìÿðéÿì – Ìÿðéÿì àíà Øÿðã ïîåçèéàñûíäà òÿìèçëèê ñèìâîëóäóð. Êàâóñ – ßñàòèðè Èðàí øàùëàðûíäàíäûð. Áó àä ÿäÿáèééàòäà ýþçÿëëèê ñèìâîëó êèìè ÷ÿêèëèð. Èíäè Þçáÿêèñòàíäà âèëàéÿò ìÿðêÿçèäèð. Úÿùä ýþñòÿðìÿêäÿ ýöíàùëàíäûðàðàã ùÿáñ åòäèðèð. ”Äàíûøàí” ìÿíàñûíû âåðèð. Ýöú âÿ ãöââÿò ñèìâîëó êèìè èøëÿíèð. Êÿëèì – Ìóñà ïåéüÿìáÿðÿ èøàðÿäèð. Ìóñà – Áàõ: Êÿëèì. Ìöñÿëìàíëàð îðàéà çèéàðÿòÿ ýåäèðëÿð. 174 . Øÿðãäÿ îíóí àäû èëÿ áàüëû ÷îõëó ÿôñàíÿ âàðäûð. Íèçàìèíèí “Èñêÿíäÿðíàìÿ” ÿñÿðèíèí ãÿùðÿìàíûäûð. Ñöëåéìàí – Áàáèë øàùû Ñöëåéìàíà èøàðÿäèð. Ãûï÷àã – Òöðêäèëëè õàëãëàðäàí ãûï÷àãëàðà èøàðÿäèð. ßôñàíÿéÿ ýþðÿ î. ìÿùÿááÿò íàìèíÿ õðèñòèàíëûüû ãÿáóë åäèð âÿ ÷îáàíëûãëà ìÿøüóë îëóð. Ìÿúíóí – Äÿëèëèê äÿðÿúÿñèíäÿ ñåâýè ñèìâîëóäóð. Áàõ: Çöëåéõà. ýöðúö ãûçûíà àøèã îëóð. ãóøëàðûí äèëèíè áèëèðìèø. Ñÿìÿðãÿíä – Îðòà ÿñð ìÿäÿíè ìÿðêÿçëÿðèíäÿí áèðèäèð. Áó àä éàëíûç Éóñèô èëÿ áàüëû ÷ÿêèëèð.Èñêÿíäÿð – Ìàêåäîíèéàëû Èñêÿíäÿð. Éöêñÿê ìÿùÿááÿò ñèìâîëó êèìè àäû ÷ÿêèëèð. Êÿíàí – Ýþçÿëëèê ñèìâîëó Éóñèôèí îëäóüó éåð áó úöð àäëàíûð. Ôèðäîâñèíèí “Øàùíàìÿ” ÿñÿðèíäÿêè ãÿùðÿìàíëàðäàí áèðè. Ìèñèð – Øÿðãèí ÿí ãÿäèì þëêÿëÿðèíäÿí áèðèäèð. ìöòÿôÿêêèðè âÿ äþâëÿò õàäèìè. Øåéõ Ñÿí’àí – ”Øåéõ Ñÿíàí” äàñòàíûíûí ãÿùðÿìàíû. Áàõ: Àéàç. ßôñàíÿéÿ ýþðÿ Ìèñèð ïàäøàùû ßçèçèí àðâàäû Çöëåéõà Éóñèôÿ àøèã îëóð âÿ îíà þç ìÿùÿááÿòèíè áèëäèðèð. ñåùðëè öçöéö èëÿ ñåùðëÿð éàðàäûðìûø. Ðÿâàéÿòÿ ýþðÿ î. Êÿøìèð – Ùèíäèñòàíäà âèëàéÿòäèð. Ëåéëè – Ìÿúíóíóí ñåâýèëèñè. Íÿâàè ßëèøèð (1441-1501) – Áþéöê þçáÿê øàèðè. Éÿãóá – “Éóñèô âÿ Çöëåéõà” äàñòàíûíäà Éóñèôèí àòàñûäûð. Áàõ:Éóñèô. Ìîñóë – Èðàãäà øÿùÿð àäûäûð. Ñóëòàí Ùöñåéí Áàéãàðàíûí ñàðàéûíäà âÿçèð îëìóøäóð. ßôñàíÿâè “Ëåéëè âÿ Ìÿúíóí” äàñòàíûíûí ãÿùðÿìàíû. ßôñàíÿéÿ ýþðÿ Ìóñà ïåéüÿìáÿð Òóð äàüûíäà Àëëàùëà äàíûøûðìûø. Êÿáÿ – Ìÿêêÿäÿ ìöñÿëìàíëàðûí ìöãÿääÿñ ñàéäûüû èáàäÿò îúàüû.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 175 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 Àäëàð ýþñòÿðèúèñè . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 138 Ìöõÿììÿñëÿð . . 150 Ìöñòÿçàäëàð . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 139 Òÿõìèñëÿð . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Ãÿçÿëëÿð . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Ãÿñèäÿ . . . . . . . . 164 Ëöüÿò . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 Ðöáàèëÿð . . . . . . . . . . . . . . . . . .ÊÈÒÀÁÛÍ È×ÈÍÄßÊÈËßÐ Þí ñþç . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 159 Ìöðÿááåëÿð . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Ñèôàðèø 246. Òèðàæû 25000.2004. Ôèçèêè ÷àï âÿðÿãè 11. Êèòàá “Øÿðã-Ãÿðá” ìÿòáÿÿñèíäÿ ÷àï îëóíìóøäóð.2004. Áàêû.12..Áóðàõûëûøà ìÿñóë: ßçèç Ýöëÿëèéåâ Òåõíèêè ðåäàêòîð: Ðþâøÿí Àüàéåâ Òÿðòèáàò÷û-ðÿññàì: Íÿðýèç ßëèéåâà Êîìïéóòåð ñÿùèôÿëÿéèúèñè: Àëèàííà Äóõàíèíà Êîððåêòîð: Ïÿðâàíÿ Ìÿììÿäîâà Éûüûëìàüà âåðèëìèøäèð 08. . Àøûã ßëÿñýÿð êö÷. Îôñåò ÷àï öñóëó. ×àïà èìçàëàíìûøäûð 23. 17.08. Ôîðìàòû 60õ90 1/16.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful