Wednesday, January 13, 2010

భషప ర యక త రష
ట రల : చరత ర క నపథయం

Published in Marxistu, CPI(M) AP State Committee's Theoretical Monthly in January 2010
ఫజల‌ ఆల సంఘం నవదక 371 పరగరఫ‌ల ''తలంగణత కలప వశలంధర రష
ట రం ఏరపట చసత
తలగ మట
ల డ 3.20 కట
ల మంద పరజలత కడన వశల రష
ట రం ఒక పరపలన యనట‌గ ఉంటంద.
ఉమమడ రష
ట రనక అవసరమైన ఇంధన, జల వనరల పషకలంగ అందబటల ఉంటయ.
అవసరమైనంత స
థ యల ఖనజవనరల సంపద అందబటల ఉంటంద. ఆంధర రష
ట రం
ఎదరకంటనన రజధన సమసయ కడ పరషకరమవతంద. హైదరబద‌, సకందరబద‌లత కడన
జంట నగరల వశలంధర రజధనగ ఏరపటచయటం దవర ఈ సమసయన పరషకరంచవచచ'' అన
అభపరయపడంద.
తజగ ఆంధరపరదశ‌ల జరగతనన పరణమలత రష
ద ల ల ఎననడ కనవన
ట రం గత నలగ దశబ
ఎరగన స
థ యల రజయంగ సంకభం అంచలక చరంద. తకణ రజకయ పరయజనల కసం కంగరస‌
అనసరంచన వధనల రష
ట ర పరజల మధయ దర
ట సతననయ. రష
ట రం
ఘ కల పరభవం చపంచ అఘతనన సృష
ఒకవైపన పరతయక తలంగణ వదల, మరవైపన సమైకయ ఆంధరపరదశ‌ వదల నడమ
కట
థ కరణక మర సంఘనన
ట మట
ట డతంద. మధయల కందరం నండ రష
ట రల పనరవయవస
నయమంచలనన పరతపదల వనవసతననయ. మడయల సైతం భష పరయకత రష
ట రల గరంచ చరచ
జరగతంద. భష పరయకత రష
ట రల పరథమక పనద గరంచ పరశనల లవనతతబడతననయ. ఈ
పరస
భరత దశంల భష పరయకత రష

థ తల
ట రల వసతవక చరతరన గరత చసకవటం తజ పరణ
మలపై
అవగహనత
కడన
నర
తసకవటనక
దహదం
చసతంద.
ణ యం
భరతదశంల భష, భష పరయకత రష
ట రల సమసయ నటద కద. దనక దదప వంద సంవతసరల చరతర
ఉంద. 1894 లన వలసపలకల పరంతయ భషల
ల భవపరక టన సవచఛక వయతరకంగ చట
ట ం చశర.
ఈ చట
పద

ద ఎతతన ఆందళనల సగయ. అపపటక యరపయన‌
ట నక వయతరకంగ వవధ పరంతల
దశల పరజలన ఏకం చయటం లన, ఇటల, జరమన వంట దశల ఏకకరణ లన భష పషంచన పతర
గరంచ తలస కనన తలతరం సవతంతయరదయమ నతల భరత సవతంతయరదయమంల భషల వలవ
తలసకననర. యరపయన‌ దశల
భషల ఆధరంగ ఏరపడన దశల పట

థ క
ట బడదర వయవస
అవసరమైన వశలమైన మరకట
ల న అందబటలక తచచయ. అదసమయంల భషక ఉండ పరజతంతర
సవభవం కడ ఆ సమయంలన వల
ల డైంద. ఒక దశంలన వవధ పరంతలక చందన పరజలన సమక
లన రజకయ ఆర
థ లక వయతరకంగ సమకరంచటంల భష పరధన సధనంగ
థ క వయవస
ఉపయగపడంద.
19 వ శతబ
ల ఫరనస, జరమన, ఇంగ
ల ండ‌లల జరగన పరజ తంతర పరట లకయలన వసృ
ద ం చవర
త తంగ
పరచరం చయటంల పరజదరణ పందన భష, అటవంట భష మట
ల డ పరజనకం ఒక పరంతంల
నవశంచటం మఖయమైన కరణ లగ ఉననయ. భరత సవతంతయరదయమంల భష పరధనయత, అద
నరవహంచగలగన పతరన గరతంచటమ కద వలస పరభతవం భరతదశనన భషల పరతపదకన పనరవభ
జంచలన పరతపదంచన మట
ట మదట సవతంతయర సమరయధడ భలగంగధర‌ తలక‌ అన చపపవచచ.
1891 ల ఆయన కసర పతరకల ''పరసతతం భరతదశంల ఉనన పరపలన వభగల నర
ద టష చరతరక
కరమం నపధయంల ఉనకలక వచచనవై యండల. లద పరతగ కకతళయంగ తరమదక వచచన వైన
అయ ఉండల. పరసతతం ఉనన పరవనస లన భషల పరతపదకన వభజసత ఆయ పరంతల మధయ, పరజల
మధయ సరపయత ఉండటమ కద తమతమ భషలన అభవృద
ద చసకవటనక అవసరమైన పరతసహం
కడ
పరజలక
అందతంద''
అన
రశర.
1905 ల లర
డ కర
ట రనన వభజంచలన నర
జ న‌ అపపట బంగల‌ రష
ణ యంచనపడ కన భష పరయకత
రష
రల
భవన
భరత
రజ
కయల
కందర

ననక
చరలద.
పై

చపకననట
భషకనన పరజతంతర




లకణం, రజకయ సమకరణలపై దన పరభవం గరంచ వలసపలకలక అపపటక అవగహన ఉంద.
యరప‌ల దశల ఎదరకనన పరస
థ తల భరతదశంల పనరవృతం కరదనన నర
ణ య నక వచచర.

అందవల
ల న భరతదశంపై సంపర
ట రలన
ణ ధకరం సధంచన తరవత కడ బరటష‌ పలకల రష
ఏరపట చయటంల తగ జగరతతల తసకననర. పరత రష
ల డ పరజనకం
ట రంలన బహళ భషల మట
సహజవనం సగంచల జగరతతల తసకననర. మదరస పరసడనస, బంబయ పరసడనస, బంగల‌ పరవనస,
నట పకసతన‌లన వయవయ పరవనస, అవభవకత సంటరల‌ పరవనసల ఈ వధంగ తరమదక వచచనవ.
1903 ల అపపట హంమంతర హచ‌ ఎస‌ రజ
ల బంగల‌ల వలతవతతతనన సవతంతయర దయమ కంకన అణగ
దకకలంట భష దవర సమకృతం చయబడ
డ రష
ట రనన వడగట
ట టం తపప మర మర
గ ం లదన బరటన‌
పర
ల మంట‌క రసన లఖల పరకననడ. ఈ ఆలచన 1905 క గన ఆచరణరపం దలచలద.
ఫలతంగ ఒక భష మట
ల డ వశల వంగ దశం మస
ల ం ల అధకంగ ఉనన తరప బంగల‌, హంద
వల అధకంగ ఉనన పశచమబంగల‌గ వభజతమైంద. నట నండ వలసపలకల వభజంచ పలంచ
సతరం గరంచ భరత యలక సపరచతమ. ఈ చరయ వలసవద వయతరకతన సమనయ పరజల వరక
వసతరం చటంల కలక పతర పషంచంద. అంతకద. భష పరంగ పరజల ఏకం కవలనన ఆల చనన
కడ మందక తచచంద. బంగల‌ ఏకకరణ కసం సగన ఉదయమం అనత కలం ల తరప
భరతదశంల భషపరయకత రష
ల న మందక తచచంద. ఈ మరపన గమనంలక
ట రల డమండ
ష క సమవశల
తసకనన జతయ కంగరస‌ 1905 ల కలకతతల జరగన వర
ల ఆమదంచన తరమనం కర
జ న‌
నర
ల డ
ణ యనన వయతరకంచటమకద. ''ఈ మహసభ పరపలన సలభయంత పట బంగల భష మట
పరజలందరన ఒక పరపలన వభగంగ ఏరపట చసవధంగ చరయల తస కవలన డమండ‌ చసతంద''
అన
పరకటం
చంద.
చవరక వలసపలకల బంగల‌ వభజన నర
ణ యనన వనకక తసకనల ఉదయమం ఒతతడ తచచంద.
అయత అదసమయంల అవభకత వంగ దశం నండ అససం, ఇతర ఈశనయ పరంతలన ఒక
రష
ట రంగన, బహర‌, ఒరసస లత కడన పరంతలన మర రష
ట రంగన వభజసత వలస పరభతవం
నర
ట రల ఉనకలక
ణ యం తసకంద. ఆ వధంగ భరతదశంల 1911 ల తల సరగ భష పరయకత రష
ష క సమవశల
వచచయ. ఇదసమయంల 1916 ల లకనల జరగన వర
ల జతయ కంగరస‌ సమఖయ వదనన
ఆమందంచటంత అట వంట పల రష
ట రల ఏరపట చయలస అవస రం గరంచ చరచ జరగంద.
పల పరంతల వర తమక పరతయక రష
ట రం కవలనన డమం డ‌న కంగరస‌ల వనపంచర. 1917 ఏపరల‌
8 న లకన మహసభల తరమననన అనసరంచ మదరస రష
ల డ పరజలన వర చస
ట రం నండ తలగ మట
పరతయక రష
ట రం ఏరపట చయలనన పరతపదనన కంగరస‌ మందక తచచంద. అదవధంగ భషపరయకత
రష
ట రల సమసయన జతయ రజకయ సమసయగ మలచటంల హంరల‌ ఉదయమం కడ మఖయమైన పతర
పషంచంద. 1917 ల కలకతతల జరగన కంగరస‌ సమవశలక అధయకత వహంచన అనబసంట‌
''సధయమైనంత తవరల పరసతతం ఉనన రష
ట రలన భషల పరతపదకన వభజంచల''న డమండ‌ చసంద.
ష క సమవశల
ఈ పరణమల నపథయంల 1920 ల నగ పర‌ల జరగన జతయ కంగరస‌ వర
భష

పరతపదకన రష
ల ఒకటగ గరతంచంద. ఈ తరమనం
ట రలన పనరవభజంచటం సవతంతయరదయమ లకయల
పరయవ సనంగన తలత కంగరస‌ పర
థ యల తమ తమ సంస
థ గత
ట , తరవత కమయనస
ట పర
ట ల రష
ట రస
కరయకలపలక శరకరం చట
థ యల మతృభషల
ట య. కంగరస‌ సషలస
ట పర
ట కరయకరమల దగవ స
పరజలన సమకరంచ టంల మఖయ పతర పషంచయ.ఈ వధంగ భరతదశంల పరగతనన సమఖయ
తతవం నపథయంల బరటష‌ పర
ల మంట‌ 1927 ల జన‌ సైమన‌ నతృతవంల రష
ట రలన భష పరతపదకన
పనరవభజంచటనక అవసరమైన చట
ధ మైన కమషన‌న నయమం చంద. (స
ట బద
ట టయటర కమషన‌ ఆన‌
లంగవస

ఆర
ఆఫ‌
పరవనసస‌)
పరత
ఇద
పరకకకంద.
ట క‌
గ నైజషన‌
ఈ కమషన‌ 1928 ల సమరపం చన తన నవదకల ''రష
ట రలన పనరవభ జంచటనక భష ఏ మతరం
పరతపదక కకడద'' అన సపష
ట ం చసంద. తదనంతరం సవతంతయరదయమంల పల ధరణలక పరత
నధయం వహంచ మతలల‌ నహర, సభష‌ చందర బస‌, సర‌ ఆల ఇమమ‌, సర‌ తజ‌ బహదర‌ సప
ర ,
జవహర‌లల‌ నహర తద తరలత కడన నహర కమట పరతప దంచన రజయంగంల సవతంతయరనంతరం
భషల పరతపదకన రష
థ ంచకంట నహర
ట రల పనరవభజన చసతందన పరకటంచంద. ఈ నర
ణ యనన సమర
కమట ''పకకంగ భగళక పరస
ధ రష
థ తల, పకకంగ ఆర
థ కభవృద
ట రల ఏరపటక పరతపదకగ
ఉండల. కన ఒక భష మట
ల డ పరజల ఒక పరంతంల నవసంచటం భష పరయకత రష
ట రల ఏరపటక
పరధన పరతపదకగ ఉండల. అందవల
ల రష
ట రలన భష పరతపదకన పనరవభజంచటం అవసరం'' అన
వవరంచంద. దంత దగవ స
ద ఎతతన పరజలన కదలంచ ననదంగ మరంద.
థ యల ఈ ననదం పద

''ఈ సతరనన కంగరస‌ అధకరకంగ ఆమదంచంద. ఎనన కల పరణళకల చరచంద. 1947 నవంబర
27 న రజయంగ పరషతతల పరధన జవహర‌ లల‌ నహర భరత పరభతవం తరపన రష
ట రల
పనరవభజనక భష పరతపదక అనన సతరనన అంగకరసతననట
పరకటంచర'' అన రజయంగ పరషత‌

సభయడ, పరమఖ రజయంగ నపణడ బ. శవరవ రశర. అంబదకర‌ మర
గ దరశ నంల ఈయన మన
రజయంగంల
అతయధక
భగనక
అకర
రపం
ఇచచర.
మరవైపన రండ పరపంచ యద
ధ నంతరం దశనక సవతంతయరం రనందనన వతవరణం నలకనటంత
దకణ భరత దశంల వశలంధర, ఐకయ కరళ, సంయకత మహరష
ద ఎతతన పరజ ఉదయమం
ట ర ననదలత పద
సమంతరంగ మందక వచచంద. ఈ ఉదయమలక భరత కమయనస
ట పర
ట నయకతవం వహంచంద.
భష పరయకత రష
పర
పద
ల ంద.
ద ఎతతన పరజల వద
ద క తసకళ
ట రల పరయజనలన కమయనస


తలగ భష మట
ల డ పరజలక పరతయక రష
ట రం అనన సమసయ జతయ రజకయ ఎజండల నరంతరం
కలక స
ననన
ఆకర


వచచంద.
చవరక
రజయంగ పరషతతల కడ ఆంధరపరంతనక పరతయక


పరతనధయం ఇవవలనన పరతపదన కరళ, ఆంధర, కర
గరంచ

ట ర ఏరపట డమండ
ణ టక, మహరష
అధయయనం చసంద క రజయంగ పరషతత ఒక కమటన నయమం చందక దరతసంద. ఆ వధంగ
తరమదక వచచంద ధర‌ కమషన‌. భష పరయకత రష
ల చవరక దశనన
ట రలకసం జరగతనన డమండ
మకకల చసతయనన వదన మందక తచచర. దంత ధర‌ కమట 1948 డశంబర 10 న సమరపంచన
తన నవదకల ''భష పరతపదకన రష

ట రల ఏరపడటం భరతదశ పరయజనలక భంగకరం. అందవల
ఈ ఎజండన ఇపపట
చపట
పరంతల
ఏరపడన



ట రద'' అన సఫరస చసంద. అంతకద. ''సరహద
దవభష జల
ల ల తమకంట వలకణ మైన ఆర
థ క జవన శైలన ఏరపరచకననయ. వటన వడదయటం
సరకద. వట పరతయక అవసరల, పరయజనలన గమనంలక తసకవల'' అన పరకటంచటం దవర
భష
పరయకత
రష
ఏరపటక
శశవత
అవరధనన
సృష
ట రల
ట ంచంద.
భవషయతతల అభవృద
ధ చయటనక గల అవకశల, భగళక సమపయత, ఆర
థ యం, పరపలన
థ క సమర
సలభయం పరతపదకగ రష
ట రల ఏరపట చయలన ధర‌ కమట తరమనంచంద. ఇద సమయంల
కంగరస‌ పర
ల భయ పటల‌, పట
ట నహర, వల
ట భ సతర మయయలత కడన జవప కమటన నయమంచ భష
పరయకత రష
ట రల సమసయపై నవదక ఇవవలన కరంద. ఈ కమట దశవభజన అనంతరం నలకనన
పరస
థ తలన గమనంలక తసకన భదరత, ఐకయత, ఆర
థ క సఫలయత ఆధరంగ రష
ట రల ఏరపట
చయలన, అంత తపప భష ఒకకట రష
ట రం ఏరపటక పరమణ కంగ ఉండకడదన పరతపదంచంద.
తదవ ర సవతంతర భరతదశంల తల ఎననకల
పరజలక ఇచచన వగ

ద నలన తంగలతకక టనక
రంగం సద
ధ ం చసంద. అంతకద సర
''ఈ వధంగ భష పరతపదకన రష

ద ర‌ పటల‌ మటల
ట రల
ఏరపట చయటం భరతదశం ఒక జతగ ఎదగటనక ఆటం కంగ మరతంద'' అన ఆందళన కడ
వయకతం
చసంద.
ఇద సమయంల మరవైపన తలగ పరజల ఆంధర రష
థ నంల ఆంధరమహసభ
ట రం కసం, నజం సంస
పరత వట
థ ల దపడక వయతరకంగ మహధృత పరటం పరరంభంచర. వవధ
ట , భసవ మయ వయవస
పరంతల
చల

ల చదరగ పడ ఉనన తలగ మట
ల డ పరజలంత ఒక రష
ట రం - వశలంధరగ ఏరపట
చయలనన ననదం ఆంధరమహసభ ననదల
అంతరభగం అయయంద. తలంగణ సయధ పరటం

పరగమంచకద
ద వశ లంధర ఉదయమం కడ ఊపందకంద. రమనంద తర
థ , బర
గ ల రమకృష
ణ రవ
వంట కమయనస
థ ంచర. బర
ట తర పరమఖల కడ వశలంధర ననదనన సమర
గ ల రమకృష
ణ రవ
మఖయమంతరగ ఉనన కలంలన పలస యకన‌ తరవత నైజం సంస
థ నం భరతదశంల వలనమయంద.
ఈ సంస
ల డ పరంతలన హైదరబద‌ రష
థ ననన మడ భగలగ వడదస తలగ మట
ట రంల కలపర.
అంతకద వయకతగతంగ తన అభపరయల వల
ల డంచనపపటక మఖయ మంతరగ 1953 ల అపపట కంగరస‌
అధయకడ దభర‌క రసన లఖల తలంగణ పరంతం వశలంధరల కలవలనన డమండ‌క సమం
తరంగ తలంగణన పరతయక రష
ట రంగన కన సగంచలనన డమండ‌ కడ శకతవంతంగ ఉందన
తలపర. తలంగణ పరంతంలన భసవమలందర వశలంధర ననదనన వయతరకంచటంల
మందపఠన నలచర. తలంగణ సయధపరట పరభవం దనక తకణ కరణమన పరతయకంగ
పరసతవంచన వసరం లద. చవరక బర
గ ల రమకృష
ణ రవ మఖయమంతరగ హైదరబద‌ శసనసభల
తరమనం ఆమదంచ ఆంధర రష
ధ ం చశర. ఈ వధంగ
ట రంత కలస ఆంధరపరదశ‌ ఆవరభవనక మర
గ ం సద
తలంగణ సయధ పరటం భసంసకరణలత పట భష పరయకత రష
ట రల సమసయన సైతం జతయ

ఎజండలక

తవటంల

జయపరదం

అయయంద.

వశలంధర ఏరపటల కంగరస‌ అనస రంచన దగడమతలక ఆ పర

ట తల సరవతరక ఎననకల
పద
పరతయకంచ రష
ల ంచలస వచచంద. ఈ ఎననకల జతయ రజకయల

ద ఎతతన మలయం చల
ట ర
రజకయల
కమయనస

పర

వనక
అద

పట
య.
తలంగణ
పర

తంల
కమయనస

గణనయ





సంఖయల సట
సధంచటంత పట మదరస రష

ల క గన
ట రంలన ఆంధరపరంతంల మతతం 140 సట
కంగరస‌ పర
కవలం
43
సట

సరపట
కవలస
వచచంద.
దంత
మదర

రష
రంల
కమయనస




ట పర
ట ,
టంగటర పరకశం పంతలత చతల కలప ఐకయ పరజతంతర సంఘటన- యడఎఫ‌గ ఏరపడ
డ ర. ఈ
కటమ 163 సట
ల గలచ పరకశం పంతలన శసన సభపక నతగ ఎననకంద. కంగరస‌ పర
ల క
ట 152 సట
పరమతం అయయంద. అయత శసనసభల ఆధకయత ఉనన యడఎఫ‌న పకకన పట
ట కంగరస‌క చందన
రజగపలచరన మఖయమంతరగ నయమంచంద. ఈ అపరజసవ మక చరయన అంగకరంచలన తలగ
పరజల
తమక
పరతయక
రష
కవలన
తరగ
ఉదయమం
పరరంభంచర.
ట రం
ఈ ఉదయమనక మద
ల మంట‌ల పరధన పరతపక నతగ ఉనన పచచలపల

ద తగ 1952 జలై 16 న పర
సందరయయ ఒక అనధకర చట
ట నన పరతపదసత ''ఇపడనన బహళ భష రష
ట రల కంట భష పరయకత
రష
ల అంగకరంచకపత
ట రలగ ఏరపట చసతన భరతదశం మరంత ఐకయంగ ఉంటంద. ఈ డమండ
పరస
థ తల మరంత తవరరపం దలచ అవకశం ఉంద. తతకల కంగ కందర పరభతవం ఆంధర రష
ట రం
డమం డన అంగకరంచనంత మతరన సరపద. న మత
ర డ కటంరజ రమరవ గర
అభపరయపడనట
ల గ హైదరబద‌ రజధనగ వశలంధర ఏరపడవరక మమ వశరమంచద లద'' అననర.
నహర వయకతం చసన ఆందళనక సందరయయ సమధనమసత ''భష పరయకత రష
ట రల పరభతవం
భవసతనన ల టగ జతయ సమైకయతక మప కద. భష పరయకత రష
ట రల నజనక జతయ సమైకయత,
సమగరత, భదరతలన మరంత పటష
ట పరచగలవ'' అన కడ వవరంచర. కన నహర ఈ పరతపదనలన
అంగకరంచకండ ఆంధర రష
ల మంట‌ల సమధనమచచర.
ట రం ఏరపట సధయం కదన పర
ఈ పరణమలనన కంగరస‌ వదల
ల సైతం నరశ, ఆగరహలక కరణం అయయయ. నల
ల ర జల
ల కచందన
పరమఖ కంగరస‌ నయకల పట
ల డవరక పరతయక రష
ట శరరమల తలగ మట
ట రం కవలన డమండ‌
చసత 58 రజల పట ఆమరణ నరహర దక సగంచ అమరలయయర. దంత ఒకకసరగ తలగ
పరజల అగరహ దగ
ల ల ల ఉదయమం తరస
ర లయయర. మదరస, సరకర, సడడ‌ జల
థ యక చరంద. చవరక
కందర పరభతవం తలగ మట
ల డ పరజలనన జల
ల లన వర చస ఆంధరరటషరంగ పరకటంచందక
సద
ధ మైంద. 1952 సప
ల న పర
ల మంట‌ల
ట ంబర 2 న ఆంధరరటషరం ఏరపటక అవసరమైన బల
పరవశపట
ల ల భష పరయకత రష
ద ంద కందర పరభతవం. అయత ఈ బల
ట రం అనన పదనన వడకండ జగరతత
పడంద. ఈ బల
ల న సమర
ల డన సందరయయ నహర పరభతవనన తవరంగ వమరశసత
థ సత రజయసభల మట
''30 ఏళ
ల అనభవం తరవత కడ భష పరతపదకన రష
ట రల అనన సతరనన తరసకరంచటం దవర
కంగరస‌
పర

డమండ‌న
తరసకరంచబనకంటంద.

పరజల మతరం భష పరయకత రష
ట రల ఏరపట చసకవటంల జయపరదం అవతర. కందర పరభతవం
ఇందకసం మర సంఘం నయమసతననట
పరకటంచంద. ఇపడ పరభతవం మందనన సమసయ

అక
ట బర 1 నండ ఆంధరరటషరం ఉనకలక వసతందన పరకటంచటమ లద అననదకకట. మర హమ ఈ
సమసయన పరషకరంచటనక సరపద'' అననర. చవరగ నహర 14 జల
ల లత ఆంధరరటషరం ఉనకలక
వసతననట
ల గ లక‌సభల పరకటంచర. ఆ వధంగ అక
ట బర 1 న కరనల రజధన, గంటర హైకటరత
ఆంధరరటషరం అవతరంచంద. ఆంధరరటషర వతరణ వశలంధర ఉదయమనక మరంత బలం చకరచంద.
మరవైపన కరళ, మైసర, మంబయ పరంతల
ల కడ భష పరయకత రష
థ యక
ట రల డమండ‌ పతక స
చరంద. ఈ ఉదయమంల భగంగన సందరయయ వశలంధరల పరజరజయం అనన ననదం ఇచచర. ఈ
ననదనన సమర
థ సత దనక అవసరమైన వదనలన తన వశష
ట రచనల పరసతవంచర. ఈ వదనలక
అనగణంగన 1956 ఏపరల‌ 19-29 వరక పల
ల భష పరయకత
గ జతయ మహసభల
ఘ ట‌ల జరగన నల
రష
ట రల ఏరపట చయలన తరమనం ఆమదంచంద. ఈ తరమనంల ''భష పరయకత రష
ట రల ఏరపట
పరజ జవనం మరగపరచకవటనక కద. పరజసవమయనన పటష
ట ం చస కరతవయంల అంతరభగం కడ''
అన పరకంద. అంతకద ''ఏ పరస
ల న పరజల భష కరణంగ వడపరద. ఇటవం ట
థ తల
వచఛననకర చరయల భష పరయకత రష
థ క, పరజసవమయ
ట రల డమండ‌న బలహనపరచటమ కద ఆర
అభవృద
ధ క అవసరమైన పరజల ఐకయతక కడ భంగం కలగసతయ'' అన కడ హచచరంచంద.

నయయశఖ మంతరగ భష పరయకత రష
ట రలన వయతరకంచన రజయంగ నరమత బ. ఆర‌. అంబదకర‌ సైతం
1956 నటక తన అభపరయం మరచకన ఈ డమండ
ల న బలపరచర. 1955 డసంబరల రసన ''భష
పరయకతరటషరలపై న అభపరయల'' అనన రచనల ''బహళ భష రష
ట రల అనన ఆలచనన పరభతవం
వరమంచకవల. పరత రష
ల డ పరంతంగ ఉండల. ఎకకడైత ఈ సతరనన అమల
ట రం ఒక భష మట
చయటంల వఫలం అయయర ఆయ దశల ననంటల రజయం ఉనకక మప వచచంద. బహళ భష
రష
ట రలత నండన టరక సమరజయం గన, ఆస
ట రయన‌ సమరజయం గన దర
ఘ కలం మనగడ
సగంచలకపయయ. ఈ సమరజయల పతనం కవటం వనక గల పరధన కరణల
బహళ భష

రష
థ త, బహళ భష రష
ట రల ఒక కరణం. భరతదశం ఇపడనన పరస
ట రల సమఖయగ కనసగత
అటవంట మపన ఎదరకన సమసయ ఉంద'' అంట ఆందళన వయకతం చశర.
అపపటక నహర పరభతవం పరగతనన పరజ ఒతతడన దృష
ట ల ఉంచకన సపరం కర
ట నయయమరత ఫజల‌
ఆల నతృతవంల రష
థ కరణ సంఘనన నయమంచంద. ఈ సంఘం భష పరయకత
ట రల పనరయవవస
రష
ట రల డమండ‌లన పరశలంచ కందరనక నవదక ఇచచంద. ఈ నవదకల ఆంధర, తలంగణ,
వశలంధరల గరంచ పరధన భగం కటయంచంద. ఫజల‌ ఆల సంఘం నవదక 369-389 పరల

వశలంధర, తలంగణ రష
ధ రణలక వచచంద.
ట రల గరంచ వప లంగ పరశలంచ ఈ కరంద నర
రష
ల న వశలంధర రష
ల కలగ పరయజనల ఈ
థ కరణ సంఘం మటల
ట రల పనరయవవస
ట రం ఏరపట వల
వధంగ
ఉననయ.
371 పరగరఫ‌ల ''తలంగణత కలప వశలంధర రష
ల డ 3.20 కట
ల మంద
ట రం ఏరపట చసత తలగ మట
పరజలత కడన వశల రష
ట రం ఒక పరపలన యనట‌గ ఉంటంద. ఉమమడ రష
ట రనక అవసరమైన
ఇంధన, జల వనరల పషకలంగ అందబ టల ఉంటయ. అవసరమైనంత స
థ యల ఖనజవనరల
సంపద అందబటల ఉంటంద. ఆంధర రష
ట రం ఎదరకంటనన రజ ధన సమసయ కడ
పరషకరమవతంద. హైదరబద‌, సకందరబద‌లత కడన జంట నగరల వశలంధర రజధనగ
ఏరపట చయటం దవర ఈ సమసయన పరషకరంచ వచచ'' అన అభపరయపడంద. అంతకద ఈ
నవదక ''ఇర పరంతల పరజల దర
థ ల, వయవస
థ లత తమ జవతల మడవసకన ఉననందన
ఘ కలం సంస
ఇంతకంట బలమైన పరతయక కరణం ఉంట తపప వశలంధర ననదనన అంగకరంచకపవటనక పరతయక
కరణం ఏమ కనపంచటం లద'' అన కడ పరకటంచంద. అంతటత ఆగలద ''వశలంధర ఏరపట
చయటం వల
ల కలగ పరయజనల అనకం. కృష
ణ , గదవర నదపరవహక పరంతల ఒక నయంతరణ
కందక తవటం, రండ పరంతల మధయ ఉనన వణజయ సంబంధల, హైదరబద‌ ఉభయలక
ఆమదయగయమైన రజధన కవటం, ఇవ ల కపతంగ పరయజనల అన చపపవచచ.'' అన నవదక 381
పరగరఫ‌ల
సపష
చపపంద.
ట ంగ
అంత మతరన ఫజల‌ ఆల సంఘం తలంగణ పరజల సంటమంట‌న పరగణనలక తసకలదన
ష క కంద వశలంధర ఏరపటక ఎదరయయ
చపపకడద. ''పరతయక తలంగణ ననదం'' అనన శర
అవరధల గరంచ కడ వవరంగ పరకంద. ''ఎనన వవరణల ఇచచన కందర తలంగణ పరంత
నతల
ఆందళనల తలగపలద. ఈ వలనం వల
తలంగణ పరంతంల ఉనన అధక ఆదయ


వనరలన మగలన పరంతంల పంచకవలస వసతంద. ఈ ఆదయంతన అభవృద
ధ పథకలకయయ
ఖరచన భరంచవచచ. ఈ వలనం నడ ఆంధరరటషరం ఎదరకంటనన తరహల ఆర
థ రతవనక
థ క అస
దరతయవచచ''(పర 376) ''కృష
ణ , గదవర నద జలలపై తలంగణ పరంతనక పరసతతం ఉనన పరతయక
హకకల వదలకవటనక ఈ పరంతం సద
ద ంగ లద'' ( పర 377). ''మరవైపన తలంగణ పరంతం
వదయపరంగ వనకబడటం ఈ వలననన వయతరకంచటం వనక ఉనన కరణల
ల ఒకట'' ( పర 378). అద
సమయంల ఈ నవదక వవధ పరంతల పరజల ల ఉనన అపహల నపథయంల కందర పరభతవం
సమర
థ వంతమైన పరయవకణ వయవస
థ న ఏరపట చస తలంగణ పరంత పరతయక పరయజనల పరరకణక
చరయల తసకవ టంల వఫలం అయయట
ల యత పరతయక తలం గణ రష
ట రం సఫరస చయటనక వనకడ
బమ''
అన
కడ
నవదక
హచచరంద.
ఫజల‌ ఆల నతృతవంలన రష
థ కరణ సంఘం ఉభయ పరంతల వదనల, వట
ట రల పనరయవవస
సమంజసతవం వరవరగ పరకననపపటక చవరక వశలంధరక అనక లంగ తన నర
ధ రణ ఇసత
''పరసతతనక ఆంధర, తలంగణ పరంతల వరవర రష
ట రలగన కనసగత మదట సరవతరక ఎననకల
తరవత ఈ రష

ట రల వలనం కవటనక అవకశల అట
ట పట
ట కవల. అద కడ రండ శసనసభల
మడంట రండవంతల మజరటత తరమనం ఆమదంచన తరవతన'' అన చపపంద. ఈ తరహ ఏరపట

వల
కలగ పరయజనలన కడ వపలకరసత తన నవదకల ఫజల‌ ఆల సంఘం ''ఐదరళ

ల లల
తలంగణ, ఆంధర పరంతల వలనం కవట నక ఉనన అవకశల ఏమ తగ
గ పవ. ఈ కలంల రండ
పరభతవల తమ పరపలన వయవస

థ లన స
థ రకరంచకవటనక కృష చయ వచచ. రండ పరంతల
వరవరగ ఉనన లండ‌ రవనయ వయవస
థ న కడ అవసరమనకంట సమకంచకవచచ. రంటమధయ
సరపయత సధంచ వచచ. ఈ రండ పరరతల పరజల ల అకకడకకడ ఉనన భదభపరయల, ఆందళ నలన
తలగంచటనక కడ ఈ కల వయవధ ఉపయగపడతంద. ఒకసర అటవంట ఆందళనల
తలగపత వలనం శశవతమవ తంద'' అన పరకటంచంద. ఈ వధంగ రష
థ కరణ
ట ర ల పనరయవవస
సంఘం అనన అవకశ ల, మర
ధ ం
గ ల సచంచంద. వశలంధర ఏరప టక అవసరమైన భమక సద
చయ
లసన
బధయత
పలకలపైన
ఉందన
సపష
చసంద.
ట ం
కన ఈ దరదృష
ట త కడన కమషన‌ నవదకన పకకన పట
ట నహర పరభతవం తలంగణన శశవతంగ
పరతయక రష
ట రంగ ఉంచలన పరయతనంచంద. ఈ పరతపదనన వయతరకసత అపపట హైదరబద‌ శసనసభల
రష
ధ పడ
థ త లల
డ ర. ఈ పరస
ట రంల గణనయమైన సంఖయల ఉనన కమయన స
ట ల రజనమలక సద
హైదరబద‌ రష
ట ర మఖయమంతర బర
గ ల రమకృష
ణ రవ శసనసభల తరమనం ఆమ దంచటం దవర
హైదరబద‌, ఆంధర రష
ధ ం చశర. ఆ వధంగ
ట రల కలస ఆంధరపరదశ‌గ అవతరంచటనక మర
గ ం సద
నవంబర
1,
1956
ఆంధరపరదశ‌
అవతరణ
దనతసవనన
జరపకంటననమ.
కర
ట రలగ ఏరపట చయటంత సంయకత మహరష
ట ర,
ణ టక, ఆంధరపరదశ‌, కరళ భష పరయకత రష
గజరత‌ రష
ట రల ఏరపట గరంచ కడ సమరశల పరటం పరరంభమైంద. ఈ ఉదయమం వనక ఉనన
బల మైన పరజతంతర కరక, సపరతన గరతంచ నరకరంచన కందర పరభతవం పద
ద ఎతతన అణచవతక
పనకంద. బంబయల ఒకక రజలన 90 మంద ఆందళనకరల పలస కలపల
బలయయర.

బంబయన పరతయక రష
థ ంచంద.
ట రంగ ఉంచలనన నహర ఆలచననన బర
గ ం సమర
జ వవర
సవతంతయరనంత రం రజకయ రజధన ఢల
ల అయన ఆర
థ క రజధనగ బంబయ అవతరంచన
వషయం తలసంద. బంబయ పరతయక రష
థ క వణజయ పరయజనలక మరగైన
ట రంగ ఉంట తమ ఆర
రకణలంటయన ఈ వర
ట ర, గజరత‌ల సమసయ పరషకరం అయన తరవత
గ ం భవంచంద. మహరష
పంజబ‌ సమసయ జతయ రజకయల
మఖయ సమసయగ మందక వచచంద. హరయన, పంజబ‌లన

వరవర రష
ట రలగ చయలననద అకకడ పరజల డమండ‌. 1968 ల శరనగర‌ల జరగన జతయ సమగరత
మండల సమవశల
ల మట
ల డత అపపట సపఐ(ఎం) పరధన కరయ దరశ పచచలపల
ల సందరయయ రష
ట రల
పనరయవ వస
థ కరణ సమసయన ఒక కలకక తవటంల కందర పరభతవం అనసరసతనన తతసర వైఖరన
దయయబట
ట ర. భష పరయకత రష
ట రల కసం జరగతనన ఉదయమలన కలతతవం, మతత తవంత
కడన ఉదయమలత జతకట
ట జతయ సమగరతక పరమద చహనలగ చపంచందక జరగన పరయతనల
పట
ఆయన ఆగరహం వయకతం చశర. ఈశనయ పరంత రష

థ కరంచలనన
ట రలన కడ పనరయవవస
డమండ‌న మందక తచచర. చవరక 70 దశకంల ఈశనయ రష
ట రలన భష, జతల ఆధరంగ
పనరయవ వస
థ కరంచటంత భరతదశంల భష పరయకత రష
ట రల ఏరపట మగంపక వచచంద.

Wednesday, May 5, 2010
''కమయనస
ట వయతరకలర ఇక మ వమరశల చలంచండ ''
Published
*
*

''ఫస

లసవజ‌

in

యజ‌
జజక‌

Marxistu,

టరజడ,
దన‌
యజ‌
వరస
పరస‌
పజల
:

May

ఫరస''
157,

Book
వల
:

2010
Review
ర.
650

21 వ శతబ
ద ంల పట
థ ఎదరకంటనన తల సంకభం గరంచ అనక రచనల వచచయ.
ట బడదర వయవస
ఇందల కనన రచ నల సంకభం తర తననల వర
ణ ణక పరమతం అయత, మరకనన రచనల
సంకభ కరణల వతక పరయతనం చశయ. కనన రచనల మతరమ సంకభనక పరషకరల చపంచ
పరయతనం చశయ. అందల కడ సంపర దయక పరషకరల చపంచ రచనల ఎకకవ. వటననంటక
భననంగ వరతమన సంక భనన సరకతత కణంల పరశలంచన రచన లసవజ‌ జజక‌ రచంచన ''తలత
ఒక వషదంగ తరవత ఒక పరహసనంగ'' (ఫస
ట యజ‌ టరజడ, దన‌ యజ‌ ఫరస) అనన గరంథం. మరకస

ష కగ
పరసధ ద గరంథం లయ బనపర
ర మయర‌ రచనల ఒక వకయనన తన రచనక శర
ట 18 వ బ
ఎంచకవడం దవర జజక‌, సంకభంపై తన వమరశ మగలన వమరశలక భననంగ ఉంటందన చపప
పరయతనం చశర. లండన‌ వశవవదయ లయంల బరక‌బక‌ ఇనస
ట టయట‌ ఫర‌ హయమన టస‌ల డైరటకర‌గ
పన చసతననర జజక‌. ఈ కలంల అతయధక వశ
ల షణల నర
ద టషంగ పట
ట బడదర వధననన బరతకంచ
ఏకైక లకయంత వచచయ. కన వరంత బయటక మతరం తటస
ల షకలగ వయవహరంచర.
థ వశ
అటవంట వరక భననంగ జజక‌ ''ఇకకడ నన తటస
ల షణన మందంచటం లద. సంప ణ రమైన
థ వశ
పకపతంతన వదనల మందక తసతననన. అవ కడ పకకమైనవ. ఎంద కంట సతయం పకకమైనద.
అటవంట పకక సతయనన చరకవలంట పకపత వైఖర తసకక తపపద. ఇకకడ నన కమయనజం
పకం వహసతననన'' అంట సపష
ట ంగ చపపర. అంతకద, ''కమయనజనన నమమన వర ఇకపై ఏ
మమంసక లన కవలసన అవసరం లద. కమయనస
ట వయతరకలర, ఇక చలం చండ. ఇంతకలం
అవకల చవకల పలర. వటననంటన కమంచ వదలసతననమ. ఇకనైన వషయనన తవరంగ
పరశలంచండ''
అన
పరకననడ.
పట
థ ఆర
థ క సంకభనన మతరమ కద, సైధ దంతక సంకభనన కడ ఎదరకంటననద. ఈ
ట బడదర వయవస
సైధ దంతక సంకభం నండ బయటపడందక మందకచచన, వసతనన పల సంక
ల టష వదనలన కవలం
160 పజల
ల సంకపతకరంచటం దవర జజక‌ ఒక నతన పరపంచనన పఠకల కళ
ల మంద ఆవషకరంచ
పరయతనం చశర. పసతకనన 1. బడద
ధ యల...ఇద సైధ దంతక పరటం, 2. కమయనస
ట పరతయమనయం
ష కల ఉననయ. జజక‌ తన గరంథంల
అనన రండ భగ లగ వభజంచర. మధయమధయల ఉపశర
అతయంత సంక
ల టష వదనలన సంకపతంగ పఠకల మందంచ పరయతనం చశడ. పసతకం చననద అయన
చదవ అర
థ ం చసకవటనక సమయం పడతంద. ఇందల ఉనన వదనల, పరత వదనల అంత
వైవధయమైనవ కవటమ దనక కరణం. తజ సంకభం వలన వప
ల వ రజక యల, వమకత రజకయల
తమంతతమగ వజృంభంచబవన, సంకభం కసత సమజక సంకభంగ మర కరమకవర
గ ంపై దడ
పద నకకతందన, జతయంహంకర వవక, యద
ధ ం, పదరకం వజృంభసతయన, అనన దశల
ల న పదల
సంపననల మధయ అంతరల మరంత పరగతయన పరకననర. ఈ పరస
థ త నండ బయట పడలంట
పట
చటరం పరధక బయట పరషకరం వదకలన పరత పదంచర.

ట బడదర వయవస
మదట భగనన పరధనంగ పట
థ ంచకవటనక జరగ తనన పల
ట బడ దర సంకభనన సమర
పరయతనలన, వట రజకయ పరయవసనలన వశ
ల షంచటనక కటయం చర. రండ భగంల
కమయనస
ట పరతప దనల మందక తచచర. పట
ట బడదర వధనం గరంచ, కమయనస
ట పరతపదనల
గరంచ ఆయన పరధనంగ సమజక రజ కయ వశ
ల షణక బదల సమజక మనసతతవ వవశ
ల షణ
చయడనక పరయతనంచర. దంత ఈ రచనల కరయశల రజకయ కణంపై డలయమనం కనపసతంద.
పట
ల షంచటంల సమర
థ వంతంగ వయవహరంచన కమయనజనక సంబంధంచన
ట బడదర వధననన వశ
పల పరతపదనల వషయంల యరప‌లన సైద
థ ంతక ధరణల పరమత నండ బయట
పడలకపయరన ఆయన మందక తచచన పల పరతపదనల గమనసత అర
థ మవతంద.
సంకభతమైన పట
థ పన మనహ మర పరతయ మనయం లదంట పరతయక
ట బడదర వధననక కమయనజం స
రజకయకరయ చరణక పరతసహంచ పసతకం ఇద. అదసమ యంల కమయనజం భవనల వళ
ల నక
కండ ఉండందక, దృష
ల ంచందక అతయంత మతవదల, ఉదరవదల కమయ నస
ట మళ
ట పరభషల
వదనల మందక తసతరన అటవంట వర పట
ల అపరమతతంగ ఉండలన ఆయన పలపనసతర.
అమరక ఆధనక చరతరల పరతయకంచ 21 వ శతబ
ద ంల చట చసకనన రండ సంఘటనల- 9/11
ఉగరవదల దడ, తదనంతర పరణమల, 2007-2008 ల పల
ల బకన పట
ట బడదర సంకభం...ఈ
రంటన పలసత వశ
ల షణ మదలవతంద. ఈ రండ సందరభల
ల న అమరక పలక వర
గ ల మందక
తచచన వదనల - అమరక వలవలన, జవన వధనన కపడకవలనన వదనలన పరసత వసత వటపై
తన పరతవదన వనపంచర. ఈ సందరభంగన 1989 ల బర
ల న‌ గడ పతనం సందరభంగ మందక
వచచన చరతర అంతం, మనవ సమజ అభవృద
ధ ల పట
ట బడదర వధనమ ఆఖర దశ, సంతషదయకమైన
90 వ దశకం అనన వదనల ఊహజనత వదనలన జజక‌ నర
ధ రంచడ. ఫరనసస‌ ఫకయమ పరతపదంచన
చరతర
అంతం
సద
ధ ంతం
కడ
తపపన
రండ
సర
రజవయందన
చపపర.

పట
థ సంకభం గరంచ మదట భగంల వపలంగ చరచంచన జజక‌ మగలన వరక
ట బడదర వయవస
మల
ఈ చరచన పట

ట బడదర వధనం పరధల నండ చడకండ దన పరధ బయట నండ
సమకంచటం ఇందలన పరతయకత. అదసమయంల ఈ నతన వశ
ల షణక అవసరమైన సైధ దంతక

పనదన మతరం జజక‌ చపలకపయడ. ఈ వైఫలయం కమయనస
పరతపదనల గరంచన చరచల

మరంత కట
ల కనపసతంద. పట
ట చచనట
ట బడ దర వధనంలన తజ ధరణల గరంచ చరచన రచయత
ఆయద అంశలగ వభజం చడ. 1. అమరకల వల‌స
ట రట‌క, మయన‌ టసరట‌క మధయ జరగతనన
చరచ 2. సమనతవం పరతపదకన సంపద పంపణక, పట
ట బడదర వధనంల కనపంచ సంపద వడపతక
మధయ జరగతనన సంవదం 3. ఆర
థ ల పరభతవ జకయమ తజ సంకభనక మల కరణమన
థ క వయవస
చరచ 4. సంకభ రహత పట
థ మరకట‌ అంట ఏద లదన, ఏ
ట బడ దర వధనం గరంచన చరచ. తటస
సందరభ పరమతల
ల నైన మరకట‌న రజకయల నర
ద శసతయన ఆయన పరకననడ. చవరగ
పట
థ యల పరతయమనయనన మందక తసకరలకపత ఈ వద
ట బడదర వధననక పరపంచ స
పరతవదల వల
ల వమపక భవజలనక ఎకకవ నష
డ డ. ఈ
ట ం జరగ తందన రచయత అభపరయపడ
దశగ పలకవర
త తంగ పరచరం
గ ల సంకభ కరణల గరంచన శకతవంతమైన వయఖయననన వసృ
చసతయ. తజ సంకభం పట
బడదర వధనం
థ ల ఉనన సంకభం కదన, నజనక పట
ట బడదర వయవస

నండ వైదలగన ఫలతమ ఈ సంకభమన వదనల పలక వర
అంతరభగంగ

గ ల వయఖయనల
ఉంటయ. ఇట వంట వఖయనం పరజలన నదర నండ మలక లపద కద. మరంత గఢ నదరక
ఉపకరమంప చసద. అంతకద, పట
థ సమజక యంతరంగం అననద ఒక
ట బడదర వధనం ఒక తటస
సైద
ల క లక ఎకకంచన వయవస
థ ంతక వదన. పరజలన ఆశల పల
థ ఏదైన ఉంట అద పట
ట బడదర వయవసత.
పట
ట బడదర వధనం తన ఆధపతయనన కనసగంచకవటనకగన వసత ఆరధన, వసత కంకత పట
భవ ఆరధనన కడ పరతసహసతంద. ఒకసర దన గరంచైన ఆరధయభవం ఏరపరచన తరవత సదర
వషయం వలన కలగతనన దషపరభ వనన తగ
ట బడదర
గ ంచ చపటంల ఇద దహదం చసతంద. పట
వధనం భవ ఆర ధన రపంల నరమసతనన మథయవదంపై కడ పరడలసన అవసరమంద అన
రచయత
వశదకరంచడ.
శతృ శబరం పరచర యద
ధ ం గరంచ సమగరంగ వవరంచ పరయతనం చశడ రచయత. శతృ శబర
పరచర యద
ధ ప ఏకైక లకయం ఉనకల ఉనన ఒక శకతన... పరతఘటంచ సమర
థ యం గల శకతన హతమరచటం
కద, అసల అటవంట పరతఘటంచ సమర
థ యం ఉనన శకత ఉనకలక వచచ అవకశం లకండ చయటమ
దన లకయం. అందవల
ల న తజ సంకభం వయవస
థ క సంబంధంచన సంకభంగ కక వయవస
థ పై నమమకనక
సంబంధంచన సంకభం అనన వదన మందక తవటం దవర మతతంగ చరచన పకకదర పట
ట ంచ
పరయతనం జరగతననద. తజ సంకభం నపథయంల పట
ట బడదర వధనం కతత మసగ తడకకన
మందక వసతంద. ''సమజకంగ బధయతయతమైన పరయవరణ పట
ట బడదర వధనం'' రపంల ఇద
మనక కనపసతంద. అమరకల హరత వదయత‌ బల
ల , భరత దశంల సంపరదయతర ఇంధన వనరల
వసతరణ గరంచ జరగతనన చరచలన ఈ నపథయంలన మనం చడల. కపన‌హగన‌ సదససల సంపనన
దశల వయవహరంచన తర ఇందక నదరశనల. ఇటవంట ధరణల పట
ట బడదర వధనంల
ఆధనకతతర వదంగ చపకవచచ. వట పరయవసనం సంపరదయక పట
ట బడదర వధనం కంట
మరంత దరణంగన, తవరంగన ఉంటంద. పరత సంకభం నపథయంల వమ పకల జకయనక ఎంతగ
అవకశల అందవ సతయ అంతకంట ఎకకవ అవకశల ఒంటతత పకడలక, పరజలన దర మళ
ల ంచ
రజకయలక వసతయన, దనక యరపయన‌ దశల అనభవల నదరశనలన రచయత చపపడ.
మనవతవం, మనవతవదం గరంచన చరచక కడ జజక‌ సమర
థ వంతమైన జవ బచచర. సైద
థ ంతక
భవజలలక అతతంగ ఉండలంట మందక వసతనన కనన భవ నల, చరచల నససందహంగ
సైధ దంతక కణం నండ వసతననవ తపప సైధ దంతక భవజలనక అతతమైనవ కవన ఆయన చపపర.
అమరక పరతపదసతనన పరజసవమయం కవలం ఎతతగడ తపప దనక వసతవక పనద లదననడ.
రజకయలక, పరజ జవననక మధయ పరగ తనన అంతరనక, అసతతవ రజకయల ఆవరభ వనక మధయ
మధయ సంబంధం ఉందన చబత ''ఇతరల'' అనన భవన రజకయ భవజలంల ఎల పరవవంచంద,
నట నండ మనవళ
ల , ఇతరల అనన అర
థ ంత జరగతనన చరచలక, అసతతవ రజకయలక మధయ ఉనన
సంబంధనన కడ సృపజంచడ రచయత. చరతరక పరణమ కరమంల తరమదక వచచన బహమఖ
అసతతవల గరంచన సమగర అంచన లకపత పరజల అసతతవవదనక, వమకత వదనక మధయ ఉనన
వయతయసనన
గరతంచలరన
ఆయన
చపపడ.
నడ మనం చసతనన పట
ట బడదర వధననన అంగకరంచగలమ అనన పరశన వస దనక సమధనంగ
కమయనస
పరషకరల పరతపదంచడ రచయత. ఈ అధయయంల జరగన చరచ అంత అనక

పరతపదనల, సచనల చట
తరగతంద. సంపర
-లననస
అర
థ ంల కమయనజం



ణ మైన మరకసస
సధన అనన పదబంధనన రచయత వడలదనపసతంద. మరవైపన కమయనజం సధనక కలకమైన

మరకసస
లననస
సతరలపై నడచ కమయనస
పర
ల వనక అవసరమైన కరమకవర



ట , వప
గ నయకతవం,
వప
ల వనం తరం బర
థ నంల కరమకవర
థ పనల గరంచ
గ నయంతృతవం స
జ వ రజయంగయంతరం స
రచయత చరచన వయద వశడ. కరమక

వర
గ ం పందకల వచచన మరపలన పరస ్ తవసత
పరపంచకరణ నపథయంల పల రకలగ చలపయన కరమకవర
గ నన ఐకయం చయల ననడ. పరడత
పయదమ లద బనస సంకళ
ల తపప అనన ననదం నడ కరమకవర
గ నన సమకరంచటనక దహదం చసత
పరడకపత సరవం కలపతమనన ఆందళన నట సమక రణక పనదగ ఉండలన రచయత పరతప
దంచడ. అయత పరసతత పట
ట బడదర సంక భం నండ బయట పడ కమయనజం సధన కసం
పరడందక అవసరమైన సమగర రజ కయ వయహనన పరతపదంచటంల రచయత వనకంజ వశడ.
నడ పట
ల టషమైన సమసయల పరధ, నడవ దృష
థ మందక తసతనన సంక
ట బడదర వయవస
ట ల పట
ట కననపడ
కమయనజం ఒకకట ఈ సమసయలక శశవత పరషకరం ఇవవగల దన రచయత నర
థ రంచడ. ఈ మధయ
కలం ల పరమఖ చరతరకరడ ఎరక‌ హబస‌బం పరచరంచన ''సషలజం వఫలమైంద, పట
ట బడదర
వధనం దవళ తసంద. పరతయమన యం ఏమట?'' అనన పరశనక రచయత కమయ నజం సమధనంత
మందక వచచడ. ఈ పరషకరం దశగ పరపంచ కరమకవర
గ ం పయ నంచకండ నరధంచ
పరయతనంల భగంగన పట
ట బడదర వధనం పరమత సమయవద భవనలన పరచరసతలగ
మరసతందన, పరకృత వనరలపై పరజల పరతయక హకక అనన పరవవరణ ఉదయమకరల వదనల
ఇందల భగమనన ఆయన పరకననడ. ఇటవంట వదనలననంటక సమధనం ఇవవలంట కమయనజం
నరంతరం పరగతశల నతనతవ నన తనల ఇమడచకవలంటడ. సమరజయ వద పరపంచకరణ
నపథయంల మజరట పరజల కరమకవర
గ ంల చరతననర. అంతర
గ సైనయం
జ తయంగ రజరవ కరమకవర
వసతర సతంద. మంద మంద వరందర పరజ సవమయంపర చలమణ అవతనన బర
జ వ రజకయ
కరమంల కడ స
ల ఉండర. అందవల
ల ఇటవంట పరస
ల మరకస
థ నం సంపదం చకన పరస
థ తల
థ తల
పరతపదంచన అతయననత వమకత సద
ధ ంతంలన వసతవక పరతపదనల గరంచ పరజలన చైతనయపరచ లసన
అవసర మంద అన జజక‌ తన గరంథం ల చపపడ. సమరజయవదప ఆధపతయ వయఖయనం నడమ
వసతవక వషయల పరజలక చరటం లద. అందవల
ల పరజల మథయవదనక దగ
గ రవతననర. పైన
చపకననట
ల ఈ మథయవదప ఉపరతలనన బద
ద ల కట
ట వసతవల పరజలక చరల చయటం కడ నడ
సైధ దంతక
పరటంల
అంతరభగమ
అవతందన
ఆయన
పరక
ననడ.
యరపయన‌ దశల రజకయలపై పట
కలగన జజక‌ ఫరనస, ఇటలల
జరగ తనన


రజకయమరపలపై కడ దృష
ట సరంచడ. ఫరంచ అధయకడ, ఇటల పరధనల శృంగర కరడల, ఆయ
దశల రజకయల
ల వట పరభవం గరంచ రఖ మతరంగ పఠకల దృష
ట క తసత, ఇవనన రజకయల
పట
ల పరజ దృకఫధనన మరచటంల భగమన రచయత అభపరయపడతడ. కరణల ఏవైన ఇటవంట
ఏవగంప చరయలపై చరచ మదల పట
ట న తరవత పరజనకం ఎదరకం టనన దైనందన జవన
సమసయలపైక దృష
మళ
ల ంచటం సధయం కదన, తదవర పలక వర

గ ల తమ పరయజనలన
యథతథంగ కనసగంచకవటంల కృతకృతయలవతయన చపపడ. పైన చపకననట
సంకభం

పరయవ సనంగ మతవద రజకయల, కరమక వర
ల ఈ దడల
గ ంపై దడ పరగతయ. వవధ దశల
పరరంభం కవటనక మంద జరగతనన చరచల ధరణన రచయత పరసత వంచన తర ఇంగ
ల ండ‌,
అమరక, ఆస
ల పరవసల పట
ల జరగతనన వయవహర శైలన కళ
ల క కట
ల చపసతంద. పరవసల
ట రల యల
ట నట
వల
ల న దశయ యవత నరదయగం బరన పడతందనన వదన మందక తవటం దవర నరదయగ
యవతన పరభతవ వైఫలయం నండ దృష
మళ
ల ంచటంల వవధ దశల
ల న పలక వర

గ ల
కృతకృతయలయయయ. ఈ ధరణ ఆస
మరంత

థ లపై జరగతనన దడల
ట రలయల భరతయ వదయర
సపష
కనపసతంద.
ట ంగ
వమపక వదనల
ఆధనకనంతర వదనల గరంచ కడ రచయత ఈ గరంధంల పరసతవంచడ.

కరమక వర
థ ంతనన వయతరకంచ వరన రచయత ఆధనకనంతర వమపక వదలగ
గ నయంతృతవం సద
ష వక‌ పర
వర
ట .
గ కరంచడ. కరమకవర
గ నయంతృతవనన ఆచరణలక తచచంద లనన‌ నతృతవంలన బల
అందవల
వర సహజంగన లనన‌ సతరకరణలక వయతరక వదనల మందక తసతర. వతన

కరమకల పరటలన కమయనస
పరటల
అంతరభగంగ చడకపవటం కడ ఆధనకతతర


వమపక వదనల
భగంగ ఉంటంద. దనక గన వళ

ల మందక తచచ వదన ''వతన శరమక కలం
చల
ల ంద. పట
థ నంల పరభతవం, బహమఖ వయవస
థ ల
ట బడక, శరమశకతక మధయ వైరధయం గతం మట. దన స
మధయ వైరధయం మందకసతంద. కబట
మనం దనపై కందరకరంచల''నన నతన సమజక

ఉదయమకరల సైద
థ ంతక వదనలన తవరంగ వమరశసతడ రచయత. అంతకద. కమయనజనన ఆచరణ

సధయమైన పరజటకగ మలచలంట పట
ట బడదర వధనంపై మరంత కందరకరంచలసన అవసరం ఉందన
రచయత చపపడ. పరజసవమయనన అర
థ ం చసకవటనక రచయత ''ఎననకల పరజసవమయం
ఏకభపరయంత కడన పట
థ అన
థ క వయవస
ట బడదర వధనమ. దనన నడ మనం మరకట‌ ఆర
పలచకంటననమ'' అంట పరజసవమక వయవస
పరధలన శశవత పరషకరం వతకలన

పరయతనంచటం సరకదన పరకననడ. అందకన ''కమయనస
వయతరకలర, ఇక మ వమరశల

చలంచండ. ఇంతవరక మర చసన వమరశలన సహంచ మమమలన కమసతననమ. ఇకనైన పరసతత
తవరతన గమనంచండ'' అంట కరయనమఖలన చయబనకంటడ జజక‌.

Monday, June 14, 2010
డరవటవస : ఒక పరచయం Share Buzz up! మరకసస
ట Thu, 3 Jun 2010, IST
కండర

వరయయ,

డ||

బ.

గంగరవ

డరవటవస అంట ఒకరకమైన బమమ బరస పందం కయటం. ఈ పందం ఎందవల
కయలస

వసతంద? అసల అంతర
థ పందల కయటంపై ఎందక ఆధరపడలస వచచంద?
థ క వయవస
జ తయ ఆర
నడ మనం చసతనన పరపంచకరణ ఆర
థ క వధనలక, ఈ డరవటవస‌క మధయ ఏమైన సంబంధం
ఉంద?
భరత
ఆర
వయవస
డరవటవస
మరకట‌
పతర
ఏమట?
థ ల
థ క
ఆర
ల కరతం
థ క వయవహరల రజవర పరశ లంచ వరక నడ నతయం వనపంచ పదం డరవటవస. రండళ
వరక అంతర
ల షకల, దశయంగ ఆర
థ క రంగ నపణల, పరభతవ వధన
జ తయ మరకట‌ వశ
రపకరతలక పరమ తం అయన డరవటవస చరచ నడ సరవసధ రణంగ మరంద. పరతయకంచ
పట
ల గ పరపంచం డరవటవస గరంచ
థ సంకభంల కరకపయన గత రండళ
ట బడదర వయవస
వసృ
ల గ వరమ లకండ పరగపతనన ధరలక,
త తంగ అధయయనం చసతంద. గత మడళ
అంతర
జ తయంగ పంజకంటనన డరవటవస వణజయనక మధయ వడదయరన సంబంధం ఉంద.
అమరక
సంకభనకడరవటవస
వణజయనక
మధయ
సంబంధం
ఉంద.
డరవటవస అంట ఒకరకమైన బమమ బరస పందం కయటం. ఈ పందం ఎందవల
కయలస

వసతంద? అసల అంత జ రతయ ఆర
థ పందల కయటంపై ఎందక ఆధరపడలస వచచంద?
థ క వయవస
నడ మనం చసతనన పరపంచకరణ ఆర
థ క వధనలక, ఈ డరవటవస‌క మధయ ఏమైన సంబంధం
ఉంద? భరత ఆర
థ ల డరవటవస మరకట‌ పతర ఏమట? అనన వషయల తలసకనందక
థ క వయవస
పరయతనద
ద ం.
పరథమక

పరచయం

పట

ట బడ లభనన ఆశసతంద. వచచంచన రపయ ఉతపతత దశ దట సరక రపంల మరకట‌లక వళ
తరగ లభం రపంల పట
థ సరంశం. ఈ మతతం వలయం
థ కవయవస
ట బడదరడన చరకవటమ ఆర
పరతయయ లప అనక అవంతరల ఎదరవతయ. వటన వణజయపరభషల రసక అంటర. ఏ
వయపరంలనైన రసక ఉంటంద. ఈ రసక మరకట‌ కరణల వల
ల కవచచ. మరకటతర కరణల వల

కవచచ. పరకృతపరమైన కరణల కవచచ. ఏ వయపరనన పరరంభం చటనకైన మంద ఆ వయపరంల
రసక ఎంత ఉంద, ఎంత మర లభల సంపదంచ వచచ, రసక ఎదరైత బయటపడ మర
గ ల ఏమట
అననద ఆలచంచటం వయపరసతల సహజలకణం. ఈ లకణంత తసకన జగర తతల పరయవసనంగ
అనక నతన వణజయ పద
ధ తల, వధ వధనల, సరకల తరమ దక వచచయ. ఉదహరణక బమ.
జవత బమ గరంచ మనందరక తలస. ఒక వయకతక జవతంల ఎదరయయ రసక పరభవం కటం బం
మద పడకండ ఉండందక జవత బమ పలస తసకవటం సరవసధరణంగ మనం చసతననమ.
పంటల బమ గరంచ కడ మనం వననమ. చసతననమ. పరకృత వైపర తయల వల
ల నష
ట ం జరగనపడ
రైతక నష
ల ంచందక వలగ పరభతవం ఏరపట చస పథకల ఇవ. అదవధంగ
ట పరహరం చల
సరకల వణజయంలన ఉంటంద. నక వణజయంల ఎదరయయ పరమద నష
ట ల నండ
బయటపడందక వయపరల, బయం కలక పరమయం చల
ల ంచ సరకలక బమ తసకంటర. ఈ
వధంగ ఉనకలక వచచంద ఫయచరస టరడంగ‌. అంట ఫలన సంవతసరం, ఫలన రజక ఫలన సరక

ధర ఇంత ఉంటందన ఇపడ అంచనక వచచ సదర భవషయతత సరఫరక సంబంధంచ ఇపడ
ఒపపందం కదరచకవటం. ఇద డరవటవస‌ల ఒక లకణం మతరమ. ఇటవంట ఒపపందల కరసత
పరవం 17 వ శతబ
ల ఉననయన చరతరకరల
ద క చందన మసప టమయ నగరకత కలం నండ అమల
చబతననర. అయత అవ కవలం పరకృత వైపరతయల కర ణంగ తలతత నష
ట లనండ వయపరలన
కపడకవటనక అమల
ల క వచచన పరతయ మనయ మర
ట ండయ కంపన పలనల మన దశంల
గ ల. ఈస
కడ అటవంట ఒపపందల అమల
ల ఉండవ. వటన ఫయచరస అన వర. అయత ఆధనక పట
ట బడదర
వధనం అభవృద
ధ చందక మంద మనం చసన ఫయచరస టరడంగ‌క నడ మనం చసతనన పరణమం
పరతగ వభననమైనద. అందక దరతసన పరస
థ తల గరంచ ల కపతంగ తలసకందం.
డరవటవస

భవనన

వసృ
త త

పరచన

పరపంచకరణ

19 వ శతబ
ద ం చవర భగం, 20 వ శత ద బంల మడంతల కలం పరధనంగ పరభ తవ యజమనయంల
ఆర

వయవస
థ సగంద. దంత ఇటవంట ఆకసమక నష

ట లక అవకశం తగ
గ పయంద. అంతర
జ తయంగ
కడ నకరమైన వడ
ల ఉననయ. పరభతవమ పట
డ రట
ట బడసమకరణ సధనంగ మరంద. అటవంట పడ
డరవటవస అవసరం తగ
ల ల చపకదగ
థ క, దరవయ మరకట
గ పయంద. ఈ కలంల అంతర

జ తయ ఆర

థ యల స
థ రతవం ఉంద. కన 1970 దశకం నండ అంతర
థ క చటరంల వచచన మరపల,
జ తయ ఆర
సమరజయవద పరపంచకరణ నపథయంల ఈ స
ల ంద. తలత బంగరం స
థ రతవనక కలం చల
థ నంల డలర‌
అంతర
ల ల పరభతవం పతర
జ తయ కరనసగ రపదలచంద. దంత పట వవధ దశల దరవయమరకట
గణనయంగ తగ
ద ల పట దశయ ఆర
థ క అవసరల రతయ
గ పత వచచంద. సమర మడ దశబ
నలకడగ సగన వడ
నలకడతనం కలపయయ. తలత ఏడద కకసర మరటం పరరంభంచన

డ రట
వడ
నటక మడ నల

ల కకసర మరపత ఉననయ. అంతర
డ రట
జ తయ వణజయంల వగం పర గంద.
రతరక రతర శతకట
ల డలర
ల చతల మరతననయ. దంత సపట‌ వయపరం గణనయంగ వసతరంచంద.
ఉదహరణక బయంకల వనయగదరలక ఇచచ రణలపై వడ
డ నర
ణ యంచ వధననన తసకండ.
పతకళ
ల కరతం లక రపయల నలగ సంవతసరలక అప తసకంట నలగళ
ల పట ఒక వడ
డ రట
అమలయయద. కన నడ రండ రకల వడ
ల , స
థ ర వడ
థ ర వడ
డ రట
డ రట, అస
డ రట వరతంపచసతననర.
సపట‌ వడ
డ రట కరమంగ తరమదక వచచంద. వటననంట పరయవసనంగ జతయ, అంతర
జ తయ దరవయ
మరకట
బడ మరకట
ల , పట
ల ల అస
థ రత వగం పరగంద. పరగతనన అస
థ రతత పట కతత రకల

రసకల తరమదక వచచయ. దంత పట ఈ రసకలన అంచన వస వట నండ తమన తమ
కపడకనందక పట
ట బడదరల పరయతనల పరరంభంచర. ఈ పరయతనల పరయవసనంగ
తరమదక వచచంద నడ మనం చరచంచకంటనన డరవటవస భవన. తలత 1973 ల ఫషర‌ ల బక‌,
మైరన‌ షకలస అన ఆర
థ కవతతల రసకన అంచన వస దనక వలకట
ట ందక కతత ఫరమల కనపట
ట ర.
ఇద ల బక‌-షకలస ఫరమలగ నడ డరవటవ‌ మరకట
ల ల చలమణ అవతంద. ఈ ఫరమలన మరకట‌క
అనవయంచటనక వలగ రపందంచనందక నబల‌ బహ మత కడ పరకటంచర. స
థ లంగ చపప
లంట అంతర
చటచసకంటనన ఉత

థ న పతనల వలన కలగ నష
ట బడ మరకట
ట ం
జ తయ దరవయ పట
నండ
బయటపడందక
రపం
దంచన
పరకరయ
డరవటవస.
నరవచనం
అంతర
జ తయంగ డరవటవస‌న నరవచం చందక శతవధల పరయతనం జరగతంద. సమనయ
మరకట‌ పరభషల ఏదైన సరక, వసతవ, సవల వరతమన వలవక బదల భవషయతత వలవన
అంచన వస ఆ వలవపై లవదవల సగంచటం. ఆర
థ క పరభషల చపపలంట డరవటవ‌ అంట మర
సరకక ఫలన సమయనక, ఫలన చట ఫలన వలవ ఉంటందన అంచన వయటం. ఆ మరక
కదరచకన వణజయ ఒపపందలన డరవటవ‌ల అంటర. ఏ వణజయ ఒపపందం ల సరకల
లవదవల ఉంటయ వటన ఆధరభతమైన సరక (అండర‌లయయంగ‌ ఎససట‌)అంటర. అటవంట
ఆధరభతంగ ఉనన సరక ఉతపతత, సరఫర, వనయగంల మరతనన వలవత పట డరవటవ‌
వలవ కడ మరత పతంద. డరవటవస‌న నరవచంచందక 1990 దశకం నండ పరయ తనల
ష యల‌ రసక మనజమంట‌ డక
మమమరం అయయయ. 1992 ల రపందంచన ఫైనన
ట నర నరవచనం పరకరం
డరవటవస అంట వణజయనక ఆధరభతమైన సకయరట, ఫయచర‌ లద ఇతర వణజయ సధనం వలవత
పట వలవ మరచకంట పయ సరళమైన వణజయ ఒపపందం. 1995 ల ఈ నరవచననన మరంత
వసృ
త తపరచంద బయంక‌ ఆఫ‌ ఇంటరన షనల‌ సటల‌మంటస. బఐఎస‌ నరవచనం పరకరం ఆధరభతమైన
వణజయ సరక వలవత పట తన వలవ మరచకవటమ కద, డరవటవస‌ల మలక వణజయ సధన

లపై పతన
త ం చతల మరద అన వవరం చంద. మదట నరవచనంల లన యజమనయ బదలయంప
గరంచన సపష
ద ఈ
ట త రండ నరవచ నంల వచచంద. దరవయ మరకట‌ల డరవటవస పతర పరగ కద
నరవచనం పరధ కడ వసృ

త తమవత వచచంద. చవరగ 1998 ల అంతర
జ తయ దరవయ నధ సంస
డరవటవస‌న నరవచసత మర దరవయ మరకట‌ సధనంత అనసంధనంచబడన ఏ మరకట‌ సధనననైన
డరవటవ‌గ పలవవచచ అన చపపంద. ఇద కవలం ఒక సచ, ఇండకస కవచచ, సరక కవచచ. ఈ
వధంగ అనసంధనంచ కరమం ల రపంద ఉతపతతలపై సవతంతరంగ లవ దవల నరవహంచగల

ధ రంచంద. ఈ చవర నరవచనం డరవటవస సవభవంల మలకమైన
థ మత కలగ ఉంటయ అన నర
మరపన
తచచంద.
డరవటవస‌ల

రకల

డరవటవస అననద సరవనమం వంటద. ఈ సరవనమం సచక కంద అనక నమవ చకల ఉననయ. వటన
రండ తరగతలగ వభజంచవచచ. మదటవ సరకలక సంబంధంచన డరవటవ‌ల కగ రండ
తరగత దరవయ సరకలక సంబంధంచన డరవటవ‌ల. మళ
ల వటల మఖయమైనవ, అంతర
జ తయ

మరకట
గరతంచనవ మడ రకల. మదటవ ఫరవర

డ తరహవ. రండద ఆపన‌ డరవటవ‌ల, మడ
మశరమ డరవటవ‌ల. ఫరవర
ద టష భవషయతతల నర
ద టష పరదశంల ఒక సరకన
డ డరవటవ‌ల అంట నర
నర
ద టష పరణమంల నర
ద టష ధరక కనగల చయటనక ఒపపందం కదరచకవటం. ఈ సరక
పరశరమక సరక కవచచ. వయవసయ సరక కవచచ. దరవయమరకట‌ సరక కవచచ. స
ట క‌ మరకట‌
షర కవచచ. ఫరవర
డ డరవటవ‌లన తరగ మడ రకలగ వడగట
డ కంటరటకల,
ట వచచ. ఫరవర
ఫయచరస, బదలయంపల (శవప‌ల). ఇందల మదటద ఫరవర
ద టష
డ కంటరటకల పరధనంగ నర
అవసరల తరచకవటనక వనయగంచబడతయ. ఫరవర
డరవటవ‌లకచచన వవరణ వటక

సరపతంద. ఫరవర
థ లం, కలం, పరమణం గరంచన సపష
డ కంటరకట‌ల స
ట మైన ఒపపం దం ఉండద.
ఇక ఫయచరస వషయనకసత, ఫరవర
థ లం, కలం, పరమణం,
డ కంటరటకకనన అనన లకణలత పట స
నణయత, ధరల గరంచన సపష
డ కంటరటక,
ట త ఇందల ఉంటంద. మడ ద, బదలయంపల. ఫరవర
ఫయచరస కంటరటక పరధనంగ ఉతపతతత మడపడ ఉంటయ. బదలయంపల ఉతపతతత సంబంధం లన
దరవయ మరకట‌ల జరగ లవదవల. ఈ ఒకక పరతయకత మనహ ఫరవర
ట , ఫయచరస కంటరటకలకనన
లకణలనన
శవప‌లక
ఉంటయ.
ష న‌ల: ఫరవర
రండ కటగర ఆప
డ డరవ టవ‌లల సరకల లవదవలక సంబంధంచ హకకల,
ష న‌ల కటగరల హకకల తపప బధయతల ఉండవ. అంట కదరచకనన
బధయతల ఉంటయ. ఆప
కంటరటకన
అమల
చయవచచ,
చయకపవచచ
కడ.
మడ కటగర మశరమ డరవటవ‌ల: మశరమ డరవటవ‌ల పరధనంగ ఉతపతతత సంబంధం లన రంగల

జరగ లవదవల
ల రసక తగ
ల రసక తగ
గ ంచకన సధనల. డరవటవ‌ల వల
గ తందనకవటం పరపట.
ఇవ కవలం రసకన వయదవయటనక లద మరకర నతతన మపటనక ఉపయగపడ సధనల.
పరసతతం అమరక సంకభం అనభవంల మనక రజవైన అంశం ఇద. ఈ కతత పరణమం కడ
పట
వయవస
పతనం
నండ
కపడలకపయంద.

ట బడదర
వవరణ
పశచమగదవర జల
యజమన ఒక
ల ల ఆధనక ల ఫర‌ మల
ల ల ఉనన వషయం తలస. లఫర‌ మల

గరమంల రైతల నండ పంట నరపడ తరవత మతతం సరక తన మల
ల క తలలన ఒపపందం
కదరచకవటం ఫరవర
డ కంటరటక అయత నరపడ సమయనక 1000 కవంటల ధనయం 700 రపయల
చపన కనగల చయలన ఒపపందం కదరచ కవటం, 200 కయద, బయన తసకవటం ఫయచరస
అవతంద. కనగల షరతల కదరన పకంల కయద ఇచచన 200 రపయల వదలసకన
ష న‌ అవతంద. ఇద 200 రపయల బయన త మర మల
పవటం ఆప
ల క సరక తలంచటం శవప‌
అవతంద.
మరకట‌

వదనల

డరవటవ‌ మరకట‌ గరంచ పట
థ క వతతల పరధనంగ నలగ వదనల మందక
ట బడదర ఆర
తసతననర. మరకట‌ రసకన సరగ
అంచన వస నవరంచవచచ. వణజయ సమర
థ యం పరగతంద.

గలవట వణజయం త లభల పంచకవచచ. ఉతపతతలక సధయమైనంత ఎకకవ వలవ సధంచవచచ.
ధరవరల స
థ రకరణక సధనంగ ఉపయగంచ వచచ. పరభతవం మర అడగ మందక వస
వయవసయతపతతల మరకట‌ల డరవటవ‌ వణజయం వలన రైతలక మరంత ధర వసతందన,
డరవటవస‌ల మరకట‌ కనగళ
ల దవర మందసతగన సరక సకరణ పరరం భంచటం వల
ల మరకట‌ల
సరకల నరటం కంగ వసతంటయన, దంత కరత నవ రంచవచచనన చబతంద. అవసరల
పరతపదన అమమకం జరగతంద కనక సరసరమైన ధరలక సరకల అందబటలక వసతయన
చబతంద.
భరతదశంల

డరవటవస

మరకట‌గమనం

నయయరక‌ల తల డరవటవస ఎక
జ ంజ 1875 ల ఏరపటైత భరతదశంల అంతక పరవమ పతత
వయపరలత ఈస
ట ండయ కంపన ఫరవర
ట టరడంగ‌ ఒపపందల కదరచకననద. 1875 ల బంబయ
కటన‌ అసషయషన‌ వయవసయతపతతలపై ఫయచరస టరడంగ‌ సంస
థ గతం చసంద. సవతంతయరం వచచ
వరక ఈ వయపరం నరఘటంగ కనసగంద. ఈ వయపరంత పట సరకల అకరమ నలవల
పరగపయయ. 1952 ల అపపట కందర పరభతవం పరజలక అవసరమైన వయవసయ, పరశరమకతపతతల
మరకట
వరద
ధ ంగ పరకటంచంత పట సరకల
ల క తచచ లకయంత డరవటవ‌ టరడంగ‌న చట

మరకట‌న నయంతరంచటనక నతయవసర సరకల చట
ల క తచచంద. నటనండ ఐద
ట నన అమల
దశబ
ద లపట డరవటవస వణజయంపై ఉనన నషధనన ఎతతవసత 1995 ల దరవయసరకల మరకట‌ల
డరవటవస వణజయనన అనమతసత కందర పరభతవం తలసర ఆర
డ ననస తచచంద. దగవననన పట
ట క 1995
నండ డరవటవస మరకట‌ వళ
ల నకనందక పరభతవం ఎంత వగంగ చరయల చపట
ట ంద
తలయచసతంద.
1995-

సకయరటస‌

చట

సవరణ

దవర

దరవయ

ఉతపతలతల

వణజయనక

తర

తశర.

1996 - ఇండకస‌ల
ల ఫయచరస టరడంగ‌క సంబంధంచన వధ వధనల రపకలపనక ఎల‌ స గపత కమట
నయమకం
1998
1999

జన‌

-

ఓవర‌

2000-

బంబ

2001-

సంగల‌
-

నఫ
ట ,

టసక‌

బంబ

టసక‌

టసక‌

ఫయచరస,

దరవయమరకట‌

నవదక

కంటరటకలక

ఇండకస

లపై

ఎకచంజల

నఫ
ట ల

ఆహరతపతతలల ల

వసృ
త తమవతనన

ఫరవర

ఎక
జ ంజల

20002000-

కమట

కంటర‌

టసక‌

2000-

ఆగస

2008-

నఫ

జన‌

2002

గపత

ఈకవట
ఫయచరస

ఉతపతలతల

ఫయచరస,

ఇండకస‌ల
టరడంగ‌పై
ఫయచరస
డరవటవస

ఫయచరస

ఫయచరస

ఫయచరస
ఎక
జ ంజ

ఆర‌

సమరపణ

టరడంగ‌
టరడంగ‌క

టరడంగ‌క
ష నస‌ల
ఆప
ఫయచరస
ఉనన

అనమత
పరరంభం
అనమత
అనమత

టరడంగ‌
టరడంగ‌
ఆంకల

టరడంగ‌క

పరరంభం
పరరంభం
రద

అనమత.
మరకట‌

నడ భరతదశంల జతయ స
థ య సరకల ఎక
జ ంజల 16 ఉననయ. అందల అహమదబద‌ కందరంగ
నడసతనన నషనల‌ మల
ట కమడటస‌ ఎకచంజ, మంబయ కందరంగ నడసతనన కమడటస‌ డరవటవస
ఎకసంజ, మల
ట కమడటస‌ ఎకసంజ, ఇండయ కమడటస‌ ఎకసంజల మఖయమైనవ. ఇవకక వయవస
యతపతతల లభయతన బట
ఆయ పరంతల
ఒకక ఉతపతతక సంబంధంచన ఎకచంజల ఉననయ.


ఉదహరణక పసప కమమల డరవటవ‌ మరకట‌క నజమబద‌ మరకట‌ యర
కందరంగ ఉంట

గంటర మరచయర
ఎరరమరపకయల డరవటవ‌ మరకట‌గ ఉంద. కకనడ చమర ఉతపతతల

డరవటవ‌లక కందరంగ ఉంద. 2000 నటక కవలం 8 రకల వయవసయతపతతల గరంచ డరవటవ‌
మరకట‌ లవదవల సగత నడ 64 వయవసయతపతతలక సంబంధంచ డరవటవ‌ మరకట‌ నడసతంద.
మర 16 ఖనజతపతతలక సంబంధంచ కడ డరవటవ‌ మరకట‌ ఈ కలంల వసతరంచడంద. 2000 ల
ఫయచరస మరకట‌ల 1,50,000 కట
ల వలవైన లవద వల జరగ
థ క సంవతస రనక
గ , 2009-2010 ఆర
లవదవల వలవ 77,64,754 కట
ల క చరంద. ఇద స
థ ల జతయతపతతక రట
ట ంప. అంట సగటన రజక
13,792 కట
ల మర లవదవల జరగతననయ. ఇక దరవయ ఉతపతతలక సంబంధంచన మరకట‌ కడ
దనకంట వనకబడమ లద. ఇందల మఖయమైనద ఈకవట ఇండకస‌ల జరగ వణజయం. నషనల‌ టసక‌
ఎకచంజల జరగ లవదవల వలవ కంట ఇద ఎకచంజల దరవయ ఉతపతతలపై జరగ లవదవల వలవ
ఎకకవ. ఉదహరణక 2008 ల నషనల‌ టసక‌ ఎక
జ ంజ ల డబబ ఆధరత లవదవల వలవ 35,51,038
కట
కగ డబబక సంబంధం చన డరవటవ‌ మరకట‌ల జరగన లవదవల వలవ 1,30,90,477.75

కట
ఎకకవ. 2008-2009 ఆర
ల . అంట 400 రట

థ క సంవతస రంల అంతర
జ తయ సంకభం నపథయంల
ఈ వగం కంత మందగంచ డరవటవస మరకట‌ 76,50,896.80 కట
ల క పరమతం అయయంద.
వయవవసయతపతతలపై డరవటవ‌ వణజయం కంట దరవయ ఉతపతతలపై డరవటవ‌ వణజయం మరంత
పరమదకరం. ఎందకంట దరవయ ఉతపతతల డరవటవ‌ వణజయం కగతలక పరమతం అవతంద.
ఉతపతతత ఏమతరం సంబంధం లద. అంట కనసం ఒకక యవక డక కడ అదనంగ ఉదయగ
అవకశం కలగంచకండ, ఒకక ధనయం బసతగన, పరశరమక సరకగన, మటర గడ
డ గన ఉతపతత
చయకండన 1,30,90,477.75 కట
వలవైన వణజయం జరగపయంద. ఇంత డబబ ఎకకడ నండ

వచచనట
?
ఎవరక
జబలక
వళ

ల నట
ల ?
దరవయపట
ట బడదరలక

ఆటస
థ లం

డరవటవస వణజయం వల
ల దశనక, పరజలక ఎద ఒరగ పడతందనన వదన సతయ దరం. సధయమైనంత
ఎకకవ వలవ రబట
ల ఒకకట సంపర
ట కవటం అననద కడ పకక సతయమ. పై వదనల
ణ సతయం. గల
వట వణజయం పరతసహంచటం దవర లభలపంచకన అవకశం ఈ డరవటవ‌ మరకట‌ వల

కలగతంద. ఈ డరవటవ‌ వణజయ కరడల సమనయ పరలవవర పల

గ నలర. ఎందకంట మల
కమడటస‌ ఎకసంజల సభయతం తసకవలంటన 26 లకల సంకం చల
ల ంచల. ఈ మతతం చల
ల ంచ లన
వర ఈ కరడల పవలగ మరతర తపప కరడకరల కలర. ఎకచంజల సభయతవం తసకవటనక
అంత సమమ ఉంట రైతక గట
ట బట ధర రలదన ఆతమహతయ చసకవలసన అవసరం ఉండద కద !
కనస స
ల పట
ల పట
థ యల పతక కట
ట బడ పట
ట ఈ మరకట‌ల పరవశం పందతర. పతకట
ట బడ అంట
ఈ మరకట
సమదరంల చంబడ నళ

ల పయటంత సమనం. ఏత వత కవలం జతయ అంతర
జ తయ
కరపరట‌ సంస
థ ల ఈ మరకట‌ల పరవశంచగలగతయ. దంత దశంల 99.999 శతం పరజల ఈ
లవదవలక
దరంగ
ఉంటర.
డరవటవస మరకట‌ పరయవసనంగ సర కల దైనందన మరకట‌లక రవటం తగ
గ తంద. భవషయతతల
మరంత మంచ రట వసతందనన ఆశ, అంచన మరంత రసక తసక వటనక పరరపసతంద. దంత ఉనన
సరకల కసత గడన
ల ల మలగతంటయ. ఉదహరణక 40 కవంటళ
ల మరచ పండంచన రైత మర
ఆరనల
ల తరవత మంచ రట పలకతందంట ఆ ఆరనల
ల పట సరక కల
డ టసరజల ఉంచటనక
సద
ధ మవతడ. అయత ఆరనల
ల తరవత రట ఇపడనన రట కంట ఖచచతంగ పరగతందన ఎవవర
హమ ఇవవర. రైత రసక తసకవల. సరకల చతల మరతననయ లద అనన దనత నమతతం
లకండ వసతవక మరకట‌ల భవషయతత ధరల అంచనత నడ సరకల రట
పటతత తయ.

ఉదహరణక యలకకయల కల ధర గత సంవతసరం 650-700 రపయల పలకంద. ఈ సంవతసరం
ఉతపతత తగ
ట ంపయయంద.
గ పతం దనన వరతల రవటంత ఫయచరస మరకట‌ల దన ధర ఒకకసరగ రట
ఇపడ దైనందన మరకట‌లకడ రట పరగ 1300 క చరంద. పసప పరస
థ త కడ అద. జనవర
2010 ల 7398 పలక కవంట ధర మనల వచచ సరక 14,851 క చరకంద. దన పరభవం దైనందన
మరకట‌ల పడతంద. 2002 ల ఎన
డ య పరభతవం ఆహరతపతతల మరకట‌ల ఫయచరస టరడంగ‌పై ఉనన
ఆంకల రద
ద చయటంత పట డరవటవ‌ మరకట‌ లవదవల జరగ ఉతపతతల సంఖయ 61 నండ 80
క పంచంద. దన పరభవం వల
ల రండళ
ల కరతం వరక కల 28 రపయల ఉండ చకకర నడ 48
రపయలక చరంద. 38-48 రపయల మధయ ఉనన వంటననల ధరల నడ 80-100 క చరయ.
ఢల
ల ల ఐద రపయల ఉండ గధమ పండ ధర నడ 11 రపయలక చరంద. అలగన ఈ పరగన
మరకట‌
ధరల
కనగణంగ
రైతల
వద
కనగల
ధరల
పరగలద.

ఏ రపంల చసకనన లభల పగస కన వషయంల తపప మగలన ఏ వషయం లన డరవటవస
మరకట‌ అట జతయ ఆర
థ ల అవసరల తరచలద. ఇట సమనయ పరజల అవసరల
థ క వయవస
అంతకంట తరచలద. ఇద దశయ అనభవం, అంతర
జ తయ అనభవం ఇంతకంట భననంగ ఏమ లద.
2006- 2008 మధయ పరఛయ దశల ఆహర సంక భనన ఎదరకనన వషయం గరతక తచచ కవల. తజ
దశ ఆహర సంకభనక మల కరణం ఉతపతతల కరత కద. కనగల శకతల కరత.
పరపంచవయపతంగ వయవసయ తపతతల డరవటవస వణజయం వలన ధనయం ధర 2006-2008 మధయ 217
శతం పరగంద. గధమల ధర 136 శతం, మకక జననల 125 శతం పరగయ, సయబన‌ గంజల
107 శతం పరగయ. ఇద కలంల చకగ టసక‌ఎకసంజల గధమల డరవటవ‌ వణజయం వల
ల 73
శతం అదనప లభల వచచయన అంచన వయగ సయ నన డరవటవ‌ల దవర 44 శతం లభల
అదనంగ
వచచయ.
ఎవర,

ఎందక

పరతసహసతననర

?

ఇనన వవరల పరశలంచన తరవత సమజంలన 99.999 శతం మంద పరజలక నష
ట ం చకరసతనన ఈ
డరవటవస మరకట‌న ఎవర పరతసహసతననర, ఎందక పరతసహసతననర అనన పరశనల తలతతడం
సహజం. ఈ పరశనలక సమధనం తలసక వలంట మందగ అంతర
జ తయ దరవయ మరకట‌క,
సమరజయవద పరపంచకరణ మరకట‌క, డరవటవ‌ మరకట‌క మధయ ఉనన సంబంధనన మనం అర
థ ం
చసకవల. ఈ సంబంధల పట
థ మలక లకణం లభల రట పతనం సద
థ ంతనన
ట బడదర వయవస
మరసర
చరచక
తసకసతననయ.
ష ణ
పట
ల ఉనన వర
థ ల ఉతపతత కరమంల ఉనన మలక వైరధయం, ఉతపతత సంబంధల
ట బడదర వయవస
గ ఘర
అనవరయంగ ఈ వయవస
థ న మలక లకణమైన లభల రట పతనం దశగ నడతంద. ఇద పట
ట బడదర
వయవస
థ న సంకభంలక నడతంద. ఆయ స
థ ల కల పరస
థ తలన బట
ట సంకభం నండ బయట
పడటనక కనన సర
పరభతవల దహదం చసత మరకనన సర
పరజల పరభతవలన మరచ వయవస


థ న
సంకభం నండ బయటక తచచకంటర. వప
ల వతమక మరపలక అవకశం లకండన ఈ పతననన,
సంకభనన నవరంచందక పట
ద ల నండ పరయతనల చసతన
థ గత నలగ శతబ
ట బడదర వయవస
వచచంద. శసతసంకతక వజ
వసతనన మరపల ఉతపతత సమర
ధ యనన పంచటంత పట

ఞ న రంగల
నరదయగనన సృష
ట ంచటం దవర కనగల శకత పతననన కడ వగవంతం చశయ. గతతపటటబడ దరవయ
పట
ల న
థ నక మంద ఆరంభస
థ యల ఉంట నడ అవధల
ట బడగ మర పరణమం మదట పరపంచ యద

థ తక చరంద. ఉతపతతక అవసరమైన అదనప నధల సమకరచకన సధనంగ తరమదక వచచన
టసక‌మరకట‌ల నడ జదశలలగ మరయ. ఉతపతత కరమంల నలకనన వైరధయం, ఉతపతత శకతల,
ఉతపతత సధనల మధయ ఉనన వైరధయం నండ బయటపడటనక పట
ట బడదర వర
గ ం మరకట‌ ల తమమన
బమమన చయటం దవర సంకభం నండ బయటపడందక పరయతనల మమమ రం అయయయ. దన
ఫలతమ
మనం
నడ
చసతనన
సమరజయవద
పరపంచకరణ.
ఈ పరపంచకరణ పరయవసనమ మతతం ఆర
థ ల దరవయకరణ చందటం. అంట ఆర
థ ల
థ క వయవస
థ క వయవస
పరశరమక సరకల ఉతపతత కరమం కంట మరకట‌ల దరవయ సరకల ఉతపతతక పరధనయత ఇసతయ.
వసతవక మరకట‌ కంట దరవయ సరకల మరకట‌ ఎనన రట
పరగతంద. ఒకక భరతదశంలన ఈ

తడ ఎంతంద పైన చశమ. అంతర
థ ల ఉతపతత వలవ
జ తయంగ చసకననపడ 2008 ల పరపంచ స
60 లకలకట
(టరలయన

ల ) డలనకల అయత ఒకక డరవటవ‌ మరకట‌ లవదవల వలవ 1140
లకలకట
ల (టరల యన‌) డలర
ల . సధరణ ఆర
థ క అవగహన మరక ఉతపతత అయన సరక మరకట‌క
చర వనమయదరడ వద
ద ననన రకకంత మరపడ జరగత సరకల వలయం పరతవతంద. ఈ
వలయం పరతయనపడ నకర లభం చతల మరతంద. తరగ ఉతపతతక కవలసన పట
బడ

సమకరతంద. కన డరవటవ‌ మరకట‌ దనక భననమైంద. దన
ల వనయగం, పట
ట బడ తరగ చతక
రవటం ఉండద. దంత ఉనన లకకలనన కగతలక పరమతం అవతయ. ఉతపతత ఆధరత పట
ట బడ
సహజంగ దర
థ నంల మరకట‌ ఆధరత కరయకలపలక అవసరమైన
ట బడ. దన స
ఘ క లక పట
సవలపకలక పట
ల ంద. సవలపకలక పట
ట బడపై కందరకరణ మళ
ట బడత రసకన కలచకరంల
బంధంచవచచనన
అవగహన
దనక
మలం.
సతరకరణగ చపకవలంట పై పరణమలనన కరడకరంచబడ
డ య. వటక తడ శసత సంకతక రంగల

పరతయకంచ కంపయటర‌ గణంక పరకరయల గణతంల నతన ఫరమ లలక దరతశయ. ఈ నతన
ఫరమ లలన ఆర
థ క రంగనక వరతంపచయటనక వగంగ చరయల చపట
డ య. దంత పరపంచకరణ
ట బడ
వగనక మంచ డరవటవ‌ అంతర
జ తయ మరకట‌న కమమకననయ. ఇంత జరగన ఇవ కవలం మరకట‌
లవదవల పరయవసనంగన మగలపయయ తపప ఉతపతత కరమంత అనసంధనంచబడలద.
అందవల
ల న అమరక ఎదరకనన తజ సంకభంల డరవటవ‌ల కలక పతర పషం చయ. ఈ మరకట‌
వలయంల అట
థ నంల ఉనన వనయగదరల ఉతపతత కరమంత నమతతం లన దరవయకరణల పవ
ట డగ స
లగ మరర. ఉతపతత లకపత ఉపధ లద. ఉపధ లకపత కనగల శకత లద. దంత కవలం
అమమకలక పరమతమైన డరవటవ‌ మరకట‌ సరకల వలయనన పరత చయలకపయంద. ఈ
వైఫలయంత దరవయ పట
ధ తల

ట బడ పరధన కరయకలపల సరకల ఉతపతతక బదల గణంక పద
సపకయలషన‌ లవదవల నడపడమ అన తలపయంద. ఒకపడ ఆర
థ ల ఎదరయయ రసక
థ క వయవస
నండ పట
ట బడల, లభల గయరంట చసకనందక ఉనకలక వచచన డరవటవ‌ల నడ రసకన
మతతంగ ఆర
ద లగ
థ క మల మలల వసతరంపచసతననయ. అయన గత రండ దశబ
థ క వయవస
డరవటవ‌ మరకట‌ వసతరణత తలకగ లభల పగసకవటమ కద, సంకభ భరలన అంత తలకగ
ఇతరలపై నట
ట టనక సధనలగ మరటంత అంతర
ట బడదరల తజ సంకభం నండ
జ తయ దరవయ పట
పఠల నరచకవటం కక ఈ ధరణన కనసగంచ దశగ మందక సగతననర.

uesday, December 7, 2010
ఆర
ధ ల
థ క సంకభం: కరనస యద
మరకసస

Sun,

5

Dec

2010

అంతర
ధ ం తజ చరచనయంశంగ మరంద. సంపనన దశల
థ ల కరనస యద
థ క వయవస
జ తయ ఆర
పరతయకంచ అమరక తన కరనస, డలర‌ వలవన కృతరమంగ తగ
థ క
గ ంచ టం దవర పరపంచ ఆర
వయవస
ధ ం పరకటసతందన అక
థ పై కరనస యద
థ క మంతర గడ మంటగ వమరశంచటంత
ట బరల బరజల‌ ఆర
ఈ అంశం పరపంచం దృష

ఆకర

ంచంద.
గత
సంవతసర
కలంగ జ20 దశల మధయ అంతర

జ తయ
ఆర
థ క సంబంధంచన పల కలక అంశల మధయ ఏకభపరయం సధయం కవటం లద. తజగ
థ క వయవస
జరగన సయల‌ శఖరగర సదసస కడ వైఫలయంతన మగసంద. వటననంటక మలం అమరక, చైనల
ష క
మధయ కరనస వలవ గరంచన వైర ధయమ. అంతర
థ వడదల చసన వర
జ తయ దరవయ నధ సంస
నవదకల పరపంచ ఆర

వయవస
ఎదరకంటనన
కత
సమసయ
కరనస
యద


అన
పర

టంచటం
దవర




అంశం
రజకయ
ఆర
చరచల
కలక

ఆకరమంచంద.

థ నం
థ క
కరనస

యద
ధ ం

అంట

ఏమట

?

అంతర
తయ ఆర
థ ల అంతరభగం. ఈ వణ జయంల ఏ
థ క వయవస
జ తయ వణజయం అనద అంతర

దశమైన తన ఉతపతతల అమమ కవలంట అనక మర

అవలంబసతంద. అతయననత సంకతక

పరజ
ఞ నంత ఉతపతతల తయర చయటం మదల సరకల ఎగమత చయటం, పట
ట బడల ఎగమత
చయటం వంట అనక మర

అమల
ఉంటయ.
పట
బడల
తరలంచ
వస

ల,
సవల దగమత




చసకంట దనన ఔట‌సరసంగ‌ అంటననమ. దనక బదల వసతవల సవల ఎగమతచయలంట ఆ
దశప ఉతపతతల అంతర
జ తయ మరకట‌ల చకగ ఉండల. అపడ అమమడవతయ. ఉతపతతయయ
వసతవల, సవల వలవ తకకవగ ఉండలంట పరభ తవల ఉతపతతక కలకమైన పట
ట బడ, శరమ శకత
వలవ తగ
ంచల.
పననల
రయతల,
పర

తవమ
మలక
వసతల
రంగనన
నరమంచ
సద
ధ ం చస

ఉంచటం, బడ
ల టకస హలడస‌ వంట రపల
ల పట
ట బడ వలవ తగ
గ ంచవచచ. దశయంగ
జ ట‌ పరతపదనల
శరమశకత వలవ తగ
ంచలంట
ఏకై

మర

సంకమ
ఆర

వధనల
అవలంబంచటమ.
తదవర



శరమశకత పనరతపతతక అవసరమైన వయయనన తగ
ధ ంతల తలకకకన
గ ంచ వచచ. నయదరవద సద
పరభతవల దనక సద
ధ పడవ. మర మర

అంతర
తయ
వణజయ
సధనంగ
ఉనన
కరనస వలవన


తగ
గ ంచకవటం. అంతర
జ తయ కరనస మరకట‌ పరసపరధరతం. అంత జ రతయ రజరవ కరనస హద
కలగన కరనసతపట అటవంట హద లన కరనసల మధయ సంబంధల పరసపరం వలమన పతంల
ఉంటయ. అంట రజరవ కరనస వలవ పరగత మగలన కరనసల వలవ తగ
గ తంద. అంతర
జ తయ
మరకట‌ల కరనసల మధయ సంబంధల ఆయ దశల ఆర

దర


వధ
నల
నపథయంల
నర

నషపత
ద ట

తన

పటసతననపడ మరకట‌ సమతకం కనసగతంద. అలకక ఏవైన కనన దశల కృతరమ చరయల దవర
తమ కరనస వలవలన అంతర
జ తయ మరకట‌ ల తకకవ చస ఉంచటనక పట పడత అంత జ రతయ
వణజయ మరకట‌ల సమతలయం దబబ తంటంద. ఇటవంట పరస

ల అంటర.
థ తన కరనస యద
ఎందవల

పరస
థ త

తలతతతంద?

ఏ దశ ఆర
థ అయన జతయంగ అంతర
థ యం
థ క వయవస
జ తయంగ రణంచలంట ఉతపతత సమర
పంచకవటంత పట వదశ వణ జయంల ఆధపతయ స
థ నం కలగ ఉండల. వణ జయంల ఆధపతయ స
థ నం
ఉండలంట ఉతపతత లన అద ధరణత ఉండల. ఉతపతతక అవ సరమైన రండ కలక సధనల
పట
థ య ల ఉండల. అదసమయంల మగలన దశల
ట బడ, శరమశకతక చత నండ పన కలపంచగల స
ఉతపతతలత వలవలన, నణయత లన పట పడ మరకట‌ స
థ ననన నలపకగలగ ఉండల. ఏ
దశంలనైన పట
ల దన అర
థ ం.
ట బడన ఉతపతతక వనయగంచడం లద అంట పట
ట బడక తగన లభం రవట
అటవంట పరస
తల
పట
బడల
రపంతరం
చంద
వదశ
పర

యక
పట
బడల,(ఎఫ‌డఐ)
సంస


థ గత


పట
ట బడల (ఎఫ‌ఐఐ) దతృతవప పట
ట బడల ( యఎస‌ ఎయడస, డఎఫ‌ఐడ, జపన‌ సహకర బయంక
వంటవ) రపంల మగలన దశలక వలస వళతయ. శరమశకతన ఆ వధంగ ఎగమత చయ టం సధయం
కద కనక దశయంగన ఉపయగంచకవల. అల ఉపయగంచకలన పరస
పద

ద ఎతతన
థ తల
మరకట‌న కబ
చయటం దవర భర ఉతపతతత ఉతపతతలకయయ ఖరచ పకకంగ తగ
గ ంచకవచచ.

దశయంగ జరగ ఈ పరణమనన ఉతపదక పరగదల అంటర. శరమశకతక వలవ తగ
గ ంచటం
ఉతపదక పంచటంల అనవరయమైన అంత రభగం. సంకతక పరజ
ఞ నంపై పట
ట బడల పంచటం దవర,
ఉతపతతన మకకల మకకల చస అసంఘటత రంగనక బదల చయటం దవర దనన సధంచవచచ. ఈ
పరకరయక కడ పరమతల ఉంటయన తజ పరపంచ ఆర
థ గమనం రజవ చసతంద.
థ క వయవస
దశయంగ ఉనన ఈ సధనల నడవ పరమతం అయనద. ఒకదశ తరవత పనర తపతత స
థ యకంట
దగవన వతన మరకట‌న కనసగంచటం సధయం కద. అటవంటపడ అంతర
జ తయ మరకట‌ల
మరంత వట కసం దశల పకలడతయ.1940 దశక నక మంద ఇటవంట పకలటల యద

లత మగసవ. రండ పరపంచ యద
ధ నక మంద ఇటవంట పట తలతతత యద
ధ ం దవర
పరషకరంచకనన సమరజయవద దశ ల ఈ యద
ధ ంల వచచన అనభవలత గత ఐద దశబ
ద లగ ఇచచ
పచచకన ధరణత పటన పరషకరంచకంటననయ. ఈ పరయ తనల సరంశం తన ఆధపతయనన
కపడ కవటం, ఆధపతయనక మలమైన రజకయ పట
ట న నలప ఉంచకనందక అవసరమైన ఉపధ
కలపన, జవన పరమణల పంచటమ. పరపంచ వణజయ సంస
థ ఇటవంట ఇచచ పచచకన ఒపపందలక
మఖయమైన వదకగ ఆవరభవంచంద. ఈ కలంలన వసతతపతత రంగం తన పనదన ఒకదశం నండ
మర దశనక బదల చయటంత పట ఒకపడ బలమైన ఉతపదక వయవస
థ ల కలగన దశల నడ
పరధన దగమత దరలగ మరటంత అంతర
థ ల మలకమైన వయవస
థ గత
థ క వయవస
జ తయ ఆర
మరపల, మరతనన భగళక కందరకరణక తరతశయ. దంత రండ పరపంచయద
ధ కలం వరక
పరధన దగమత దరలగ ఉనన ఆసయ దశల గత మడ దశబ
ద లగ ఎగమత మరకట‌ల కలక

థ నంలక పరవశంచయ. అంతర
థ ల ఒక దశం అనభవంచ నష
థ క వయవస
ట ల కష
ట ల మర
జ తయ ఆర
దశనక లభల వరలగ మరతయ. ఈ మరపల
ల భగంగ నడ సంపనన దశలగ చపపబడతనన
మజ సమరజయవద దశలక పరమతమైన ఉతపదక శకతల అభవృద
ధ , 60 దశకం తరవత పరపంచ
వయపతంగ పంజకవటం, మహ మందయం నపథయంల అమరక అనసరంచన సంకమ వధనల
చరమంకనక చరటం వంట పరస
ల అమరకల నరదయగం, దరవయలబణం, మందయం పరస
థ తల
థ తల
తలతతయ. ఈ నపథయంల ఎవర కలకమైన ఎగమత దరలగ ఉంటర ఆ దశం మగలన దశల
అనసరంచలసన ఆర
ద శంచటం ఆనవయతగ వసతంద.
థ క వధనలన పరతయకం గన, పరకంగన నర
సమరజయవద పరపంచకరణ వధ నల రపంల మనం ఈ మరపల చసత ననమ. అంతర
జ తయంగ ఈ
పరణమల చటచసకన సమయంల దశయంగ పరణమల పరతకల పరభవల చప సతయ.
అదవధమైన పరస
థ తన నడ అమరక ఎదరకంటంద. ఒకపడ పరపంచ దశలక వసతవల, సవల,
సంకతక పరజ
ఞ నం,పట
ట బడల ఎగమత చసన అమరక నడ వసతవల సవల వషయంల పరధన
దగమత దరగ మరంద. దంత పట ఆ దశ ఉతపతత వయవస
ల డలర

థ ల చతకపయయ. లకల కట
అదనప పట
మలగతననయ. అయన పట

ట బడల కంపనల ఖతల
ట బడల పట
ట ందక కంపన
యజమనల సద
ధ ంగ లర. అటవంట పరస
ఇతర దశల అంతర

థ తల
జ తయ వణజయంల తన

ఉనన ఫళంగ చతకపయన

థ ననన కలప త తపప అమరక వట పరగద. ఇపడనన పరస
థ తల
ఉతపదక వయవస
థ లన దరక తవటం సధయం కన పన. దంత కరనస వలవన తర మర చయటం

దవర తన పరవప స
ల న కలకమైన దశల
థ ననన సంప దంచలన అమరక పరయతనసతంద. అందవల
మధయ కరనస యద
ధ ల చటచసకన పరస
థ త వచచంద. అమరక వణజయంల తన వట పంచ
కవలంట అంతర
జ తయ మరకట‌ల కలకమైన వటదరల తమ దశల మరక దరవయం వలవ
పంచటం దవర తమ ఉతపతతల వలవ కృతరమంగ పంచల. అల చయటం ఆయ దశల
ఉతపదక

వయవస
థ లపై పరతకల పరభ వం చపంచనంద. నరదయగం పరగటం, అద రజకయ అస
థ రతక
దరతయటం వంట సమంతర ధరణలకడ వయకతమయయ అవకశం ఉంద. అందవల
ల న మగలన
దశల అమరక పరతపదంచన ఈ పరషకరనన వయతరకసతననయ. దనన కరనస యద
ధ మన ఆర
థ క వతతల
పరకటసతననర.
చరతర

ఏమ

చపతంద?

పట
పట
ట బడదర వధనం వణజయ పట
ట బడ దర వధనం నండ సంపర
ట బడదర వధనంగ

పరణమం చంద కరమంల ఆధ పతయం కలగన దశల అవసరలక అనగ ణంగ కరనస వలవల
నర
ధ రతమయయవ. 18 వ శతబ
ద ం వరక దశల మధయ జరగ వణజయం వలవ నమమతరంగన ఉండద.
దంత కరనస మరకం వలవల అపపట
సమసయగ కనపంచలద. 19 వ శతబ

ద ంల బరటన‌, ఫరనస‌ల
మధయ జరగన సదర
ధ ల సమ యంల ఫరంచ కరనస వలవన ఉద

ద శయపరవ కంగ తగ
గ ంచనట
ఘ యద
ఆర
థ యక చరకన, నట
థ క చరతరకరల సపష
ట ం చశర. పట
ట బడదర వధనం సమరజయ వదం స
వర
ధ మన దశలన వలసలగ మరచకనన కలంల తమ వణజయతపతతల మరకట‌ కసం పట పడ
డ య.
అయత ఈ పట కరనస వలవల తరమర స
థ యక చరకలద. వలసపలన దశల మరకట‌
ఆధపతయం సధంచ మర
గ ల వరగ ఉండవ. భరతదశంల ఫరంచ, డచ‌, బరటష‌ కంపనల మధయ జరగన
ష ణల చరతర ఈ వషయనన రజవ చసతంద. వలస పలన కలంల బరటష‌ పరభతవ వణజయ, రజకయ
ఘర
అవసరల మరక భరతదశ రపయ వలవ ఉండలన కనస పరతపదసత అంబదకర‌ దనక భననమైన
పరతపదనల
చశర.
మదట పరపంచ యద
ధ ం తరవత బరటన‌ దఫ దఫలగ పండ‌ మరకం రటన మరచటం, చవరక
బంగరం రజరవ కరనసగ అంగకరంచకపవటంత తలసరగ బహళ కరనసల అంతర
జ తయ
మరకట‌ల ఒక సమ యంల వరవర నర
ద టష వలవలత చలమణ అయయందక అవకశం వచచంద.
రండ పరపంచ యద
ధ నక మంద జరమన, బరటన‌ల మరసర బంగరనన రజరవ కరనసగ అంగక
రంచబమన పరకటంచయ. పరతయకంచ 1929 నట మహమందయం అంతర
థ ల కరనస
థ క వయవ స
జ తయ ఆర
వలవల పరధనయతన పంచంద. పైనచపకననట
ఆర

థ ల లన మగలన సధనల వఫలమైనపడ
థ క వయవస
ఆర
థ క పరశధకల ఈ అంశంపై దృష
ట సరంచర. మరతనన అంతర
జ తయ రజకయ వతవరణంల
ఈ సధనం పరయజనకరమైనదగ మరటంత పరభతవల తకణమ సవంతం చసకననయ. మదట
పరపంచ యద
ధ కలంల వచచన నష
ట లన పడచకన వలసలక ఎగమతల మమమరం చసందక
బరటన‌ పండ‌ వలవ తగ
ల నరదయగం, ఉతపతత పతనం,
గ ంచంద. మహ మందయం కలంల అనన దశల
లభల పతనం వంట పరణమల చట చసక ననయ. దంత ఏ దశనక ఆ దశం ఈ సమసయల నండ
బయటపడటనక అంతర
జ తయ మరకట‌ల తమ దశంల ఉతపతత అయయ మరనన సరకలన
కమమరంచటమ పరషకరమన, అందక కరనస వలవ తగ
ధ రణక వచచయ.
గ ంచటం సధనమనన నర
జరమనల నలకనన ఆర
థ క సద తబత నండ బయట పడ, పరగతనన నరదయగనన పరషకరంచకనందక
జరమన మరక వలవల కత వధంచంద. తదవర రండ పరపంచ యద
ధ నక మంద జరమన,
ఇంగ
పరశరమకతపతత
రట
పరగం
దన
చరతర
చపతంద.
ల ండ‌లల
రండ పరపంచ యద
ధ ల నడమగల కలంల బరటన‌ అనసరంచన పద
ధ తన నడ అమరక
అనసరంచబనకంటంద. రండ పరపంచ యద
ధ ం తరవత కలంల యరప యన‌ ఆర

థ క వయవస
యద
ధ పదఘట
ట నల నడమ చచచపడ పయంద. దంత సతవరం కలకవ టనక అవసరమైన వసతవల,
సవల ఉతపతత చస సమర
ద అమరక ఈ
థ యం దనక లకపయంద. దంత తకకవ నష
ట ంత బయటపడ
బధయత నతతన వసకంద. ఒకవైప యర పయన‌ మరకట‌క అవరసరమైన వసతవల, సవల ఉతపతత
చస ఎగమత చయటంతపట దర
ట బడల ఎగమత చయటం దవర అమరకల ఉపధ
ఘ కలంల పట
అవకశల వపర తంగ పంచకగలగంద. ఈ సమయంల మగలన దశల తమ దశల కరనస వలవ
లన తరమర చయకండ చసందక బరటన‌వడస యంతరంగం కలక సధనంగ పన చసంద. రండ
పరపంచ యద
ధ ం మగంప సమయంల తరమదక వచచన అంతర
థ నరమణనక
థ క వయవస
జ తయ ఆర
అమరకలన బరటన‌ వడస‌ల జరగన సమవశం పనదల వయ టంత ఈ వయవస
థ న బరటన‌ వడస

యంతరంగం అంటననర. యద
ధ ంల చతకపయన వవధ దశల ఆర
థ లన పనరనరమంచటనక
థ క వయవస
పరపంచ బయంక, అంతర
థ ల కరనస నలవల, రజరవ కరనస, వణజయం వంట
థ క వయవస
జ తయ ఆర
వషయల పరయవకంచటనక అంతర
థ ఈ బరటన‌ వడస పనదలపై పట
ట కచచనవ.
జ తయ దరవయ నధ సంస
ఈ యంతరంగం ఏ దశ దరవయనక ఎంత మరకం రట ఉండలనన వషయనన నర
ధ రంచ అనన దశల
కరనసలన బంగరం వలవత మడపట
ద ల పట సజ వగన
థ రండననర దశబ
ట ర. ఈ వయవస
పనచసంద.
ఈ కలంల వవధ దశల తమ కరనస వలవలన వవధ స
తగ

థ యల
గ ంచన అనన దశల
సమహకంగ ఈ పనక పలపడ లద. ఒక దశం ఈ నర
థ సత
ణ యం తసకననపడ మగలన దశల సమర
వచచయ. ఎకకవ సందరభల
ల అంతర
థ ల సమతలయం కపడ బధయత నతతన వసకనన
జ తయ దరవయ వయవస
ఐఎంఎఫ‌ ఆదశలతన దశల కరనస వలవల తగ
గ య. భరతదశమ దనక ఉదహరణ. 1982-83 ల
తలసర ఐఎంఎఫ‌ వద
ల నపడ డలర‌త పలచ రపయ మరకం వలవ తగ
ద అప క వళ
గ ంద. తరవత
1991 ల మర దఫ అపక వళ
ల నపడ కడ ఇద పరణమం చటచసకంద. 1989 నటక డలర
వలవ సమర 17 రపయల ఉంట 1991 నటక అద 35 రపయలక చరంద. 1970 దశకం నటక
పరపంచ వయపతం గ ఉతపదక వయవస
థ ల నర
థ యక చరయ. దంత అమరక సరకలత పట
ణ త స
మగలన దశల సరకల అంతర
థ త వచచంద. ఈ పరస
థ త నండ బయట
జ తయ మరకట‌ల పట పడ స
పడ తన ఆధపతయనన కపడకవటనక నకసన‌ హయంల డలర-బంగరం వలవల మధయ
సమతలయనన తరమర చసంద అమరక. అపపట
సషలష
ధ ంల

ట దశలత జరగతనన పరచఛనన యద
సమరజయవద శబరనక అమరక నయకతవం వహసతండటంత మగ లన దశల అయష
ట ంగన అయన
ఈ తర మర పరకరయన అంగకరంచ బంగరం స
థ నం ల అనధకరకంగ డలరన అంతర
జ తయ
రజరవ దరవయంగ గరతంచయ. ఈ రకంగ సమరజయవద శబరనక రజకయ నయకడ గ ఉనన
అమరక, సమరజయవద పరపంచకరణ న కడ డలర‌ నయకతవంల మందక నడపంచందక నడం
కట
థ తల తలకందలయయయ.
ట ంద. అయత అద సమరజయవద పరపంచకరణ నపథయంల ఈ పరస
డలర‌
ఆధపతయం
అట
కలం
నలచ
సచనల
కనపం
చటం
లద.

కరనస వలవలన మరకట‌ నర
ధ రసతందనన సతరం 70 దశకం నండ ఐఎంఫ‌ షరతల
ల అనవరయమైన
అంతరభగమైంద. ఈ సతరం మరక పరభతవల అంతర
జ తయ మరకట‌ల తమ జతయ కరనస వలవల
వషయంల జకయం చసకవటం మనశయ. దంత ఎగమతల ఎకకవగ జరగనపడ వదశ మరక
దరవయం నలవలల పరకపవటం, దశ య కరనస వలవ పరగటం, తరవత ఎగమ తల పడపవటం
వంట పరణమల కరమన గతంగ చటచసకంట వచచయ. 1997 ఆసయ దశల ఆర
థ క సంకభం
తరవత జత య కరనస వలవలన మరకట‌ నర
ద శసతందనన సతరంపై పరభతవల వశవసం కలపయయ.
దంత ఏ దశనక ఆ దశం తగన స
థ యల మరకదరవయం నలవల పగసకవటం పరరం భంచయ.
తరప ఆసయ దశల, మరకనన మఖయమైన దశల కరమంగ డలర‌ వలవత తగతంపల చసకన
పరతయమనయ కరనసలత తమ వలవల మడ పట
ట కనరంభంచయ. ఈ కరమంలన చైన తన వదశ
మరకదరవయం నలవలలన డలర
ల త పట బరజల‌ కరనస, యరలల కడ పట
ట బడల పట
ట టంత పట
డలర‌ నలవలతన ఆఫరక వంట దశల
ల పట
థ పై పరపంచకరణ
థ క వయవ స
ట బడల పట
ట డం దవర తన ఆర
దవర వచచన డలర‌ ఆధ పతయనక సవసత చపపంద. యరప‌ల అమర కక బంటగ ఉనన బరటన‌

ధ మన
థ నంల సవతంతర శకతగ ఆధపతయ స
థ నం కసం చసతనన జరమన పరధన ఆర
థ క శకతగ ఎదగంద. వర
దశల
ల కరయ, బరజల‌ వంట దశల అంతర
జ తయ వణజయంల తమకనన పరయజనల రతయ కవలం
డలరపై ఆధరపడటనక సద
ధ ం గ లవ. ఈ సమయంల నకసన‌ తరహల డలర‌ వలవన తరమర
చయటం అంత తలకైన వయవహరం కద. 1930-36 నట అనభవల గమనంలక తసకంట నట కరనస
యద
ధ లక, నట కరనస యద
ధ నక మధయ కనన మలక వయతయసల ఉననయ. మదటద నడ అంతర
జ తయ
ఎగమతదరలక జరగ ననన నష
ట నన పడచకనందక మరగైన బమ సధనల ఉననయ. ఈ
సధనలక అనగణ మైన అంతర
తయ
దరవయ మరకట‌ అభవృద
ధ చంద ఉంద. నడ సంపనన దశలైన

అమ రక, బరటన‌, జరమనల కరనస వలవల తగ
ల నష
ట పత నడ చైన, బరజల‌, భరతదశం వంట
గ ంప వల
శకతవంతమవతనన
దశల
(ఎమర
ంగ‌
కంటర
స‌)
భరగ
నష
ట పనననయ.

తజ

చరచ

రండ పరపంచయద
ధ ం తరవత కరనస సమసయపై పరధనమైన దశల మధయ ఇంత స
థ యల వవదం
నలకనటం ఇద మదట సర. ఈ వవదనక పనదల 2008 ల మదలైన అంతర
ట బడ
జ తయ దరవయ పట

సంక భంల ఉననయ. పైన ఉదహరంచకననట
పరపంచకరణ నపథయంల అమరక ఆర

థ క శకత
కణంచంద. గత దశబ
ద కలంగ దచకంట వచచన ఆనక బలహనతల తజ సంకభంత బట
ట బయల
అయయయ. ఒకక అమరకలన నరదయగం పద శతనక చరకంద. యరప యన‌ యనయన‌
సంఘటతమవతనన
కద
గతంల
లగ
అమరక
ఉతపతతల
యరప‌
మరకట‌న

మంచతతలకపతననయ. దనక తడ యరప‌ల ఐర
ల ండ‌, సపయన‌, గరస‌, పరచగల‌ వంట దశల
ఎదరకంటనన సరవ భమతవ రణసంకభం (సవరన‌ డట‌ కరైసస‌)త జరమన నయకతవంల పల
దశల సహయక చరయల చపడతననయ. సహజంగన ఆయ దశల మరకట
ల న జరమన తన ఉతపతతలత
నంపటనక ఏరపట
ల చసకంటంద. మర వైపన జపన‌ ఆర
థ త యథతథంగ మందయలబణంత
థ క పరస
ఈడకగ సగతంద. గతం ల ఎగమత మరకట‌ల జపన‌ ఆకరమంచన వటన కరయ,
ఇండనషయ, సంగపర‌ వంట దశల ఆకరమంచయ. పట
ట బడక పడపతనన లభల రట
కపడకవటనక పరతయమనయ ఉతపతత స
ల ఉననఫళంగ అమరక
థ వరంగ చైన మరం ద. ఈ పరస
థ తల
అవసరలక అనగణంగ మగలన దశల తమ జతయ దరవయం వలవన తగ
గ ంచ కవలనన డమండ‌
అసమంజసం. ఆచరణ సధయం కనద కడ. ఈ డమండ‌న బలవం తంగ ఆయ దశల నతతన రద

శకత అమరకక పరసతతం లద. అందవల
ల న సయల‌ జ20 సదససక మంద అదనంగ 600 శతకట
(బలయన‌) డలర
అచచ వస మరకట‌లక వదలతమన పరకటంచన అమరక పరసతతనక ఆపన

వయద
వసంద.
పరయవసనల
కరనస యద
ధ ల పరయవసనల గరంచ చపకన మంద 1931-36 మధయ కలంల జరగన కరనస
వలవల తగ
దరవయతపతతల మరకట‌

గ ంప పరయవసనల గరంచ లకపతంగ తలసకందం. అపపట
నడనన స
బంగరం రజరవ దరవయంగ చలమణ అవతంద.

థ యల వసతరంచ లద. అంతకక అపపట
దంత తమ తమ దశల
ల న బంగరం నలవల పంచకనందక, దంత పట దశయ కరనస వలవల
తగ
థ ల ల దరవయ సరఫర పరగంద.
థ కవయవస
గ ంచకనందక దశల పరయతనం చయ. దంత దశయ ఆర
అంతర
మరప లద కనక దన పరభవం అంతర

జ తయంగ బంగ రం వలవల అట
జ తయ
వసతతపతతరంగంపై లద. ఆంతరంగక శకత సమర
థ యల ఉనన దశల ఆర
థ ల దరవయ సరఫర
థ క వయవస
పరగటం దవర అదనంగ మరకట‌లక వచచన నధలన ఉపయగంచకన ఉతపతత రంగనన బలపతం
చసకననయ. మరకట
దరవయ సరఫర పరగటం వల
ధ అవసరల,

ల దరవయలబణం పరభవం పరగన యద
యద
ధ నంతరం నలకనన పరతయక రజకయ ఆర
థ తల నపథయంల అనసరంచన వతనవధనల,
థ క పరస
సంకమ చరయల దరవయలబణం పరభవనన అదప చయటనక, దరవయలబణం పరగదలత వచచ
వపరతలన ఎదరకవటనక కవలసన రంగం సద
ధ మైంద. అంతకద. అపపట
వడ
సనన కంట


డ రట
ఎకకవగన ఉననయ. వడ
ల ల కద
ద పట దగవమఖంగ సడలంప దవర మరకట‌ల నధల పంచ
డ రట
అవకశం ఉండద. నడ ఈ మడ లకణలక సంబంధంచ పరస
థ తల మరపయయ. మందగ వడ

రట
పరస
చద

ద ం.
థ త
అంతర
వడ
సననక


థ ల కలక స
థ నం ఆకరమంచన జపన‌, అమరకల
థ క వయవస
డ రట
జ తయ ఆర
చరపయయ. ఇంతకంట తగ
గ ంచటం మరనన దషఫలతలక దరతయ నంద. రండ అంశం రజరవ
కరనస, దన వలవ. 70 దశకంనట సంకభం నపథయంల కరమంగ అంతర
థ ల మధయ
జ తయ దరవయ వయవస
సంతలనం దబబతంద. పరపంచకరణ వధ నల నపథయంల ఇద మరంత కృశంచప యంద. నడ
డలర‌కనన రజరవ కరనస హద అనధకరకమైనద తపప అధకరకమైనద కద. 1997 ఆసయ
సంకభం, 1999 రషయ బండ
ల సంకభం, 2000-2004 మధయ లటన‌ అమరక దశల సంకభల తరవత
కలంల పల దశల రజరవ కరనసగ డలరన ఆమదంచ స
ద ల లన
థ తల లవ. కవలం నలగ దశబ
తన అంతర
జ తయ రజరవ కరనస బధయతల నరవహంచలనన డలర‌ తలచసంద. నడ డలర‌ వలవ
తగ
ల నజ ఆర
థ త. నడనన పరస
థ తల

థ క వయవస
ట ంద. ఇక వనతన దరవయతపతతల మరకట‌ పరస
గ మఖం పట
పనదగ తరమదక వచచన ఫయచరస, ఫరవర
టరడంగ‌ తపప నడ మనం చసతనన వననతన

దరవయతపతతల లవ. నట పరస
థ త దనక భననమైనద. పరథమక సరకల, కమడటస‌ ఫయచరస మతరమ
కద. తనఖ ఆసతల, ఒకట నండ పద దంతరల నడమ పరకపయ, వసతరంచన తనఖ పట
ట బడన
రణలపై ఒపపం దల వంటవ అనకం ఉననయ. తజగ సకమ రణ సంస
థ ల పరట‌ఫలయలన కడ
ఈ వధమైన దంతరలత దరవయ ఉతపతతలగ మరచందక రటంగ‌ సంస
ధ మవ తనన య. ఈ
థ ల సద
పరస
దరవయ మరకట‌ దహనన తరచటనక ఎనన నధలైన సరపవ. ఉతపతత రంగ అవసరల

థ తల
గరంచన పరసతవన నట పరస
ల రద. మరవైపన వసతతపతత రంగం పతర కృశంచకపతంద. ఉపధ
థ తల

అవకశల కలపన ఎండమవగ మరంద. మరకట‌ల దరవయ సరఫర ఉపధ కలపనక పరమణం
అనకంట ఇపపటక రండ లకల కట
ల డలర
ల మర నలవల అమరక కంపనల ఖతల
ల ఉననయ. ఈ
నధల ఉతపతత మరకట‌ లక వచచ సచనల మచచకైన కనపంచటం లద. అటవంటపడ
పరమణతమక సడ లంప, కవంటటటవ‌ ఈజంగ‌క పలపడకపత తమ ఆర
థ ల ల ఉపధ
థ క వయవస
అవకశల
పంచలమనన
అమరక,
బరటన‌
వదనల
అర
లనవ.
థ ం
నతన పరస
థ తల నపథయంల కరనస వలవల తరమర మర కతత పరమదనన మందక తచచ
అవకశం ఉంద. అద కరనస బదల వయపరం - కయర టరడ‌. అంట దరవయ మరకట‌ శకతల సనన వడ
డ క
అమరకల అపల తసకన భరతదశంల 7-8 శతం వడ
డ క తరగ అపలసతయ. ఇద భరతదశంల
బయంకల ఇచచ వడ
థ ల వదశ వణజయ రణల
డ రట కంట తకకవ కబట
ట మన పరశరమక సంస

ఎకస
ట రనల‌ కమరయల‌ బరయంగస రపంల అపల తసకంటయ. ఆ వధంగ కడ దశంల వదశ
మరకదరవయ నలవల పరగతయ. ఒకవైపన పరగతనన వదశ మరక దరవయ నలవల, మరవైపన
దశయ కరనసక అంట రపయక తగ
గ తనన గరక నపథయంల దశయ కరనస వలవల మరంత
పడపతయ. ఇద తరహల ఉతపతత రంగనక వళ
ల న నధలత కరనస ఫయచరస, ఇతర అనక రకలైన
డరవటవ‌, బదలయంప వణజయల చటచసకన పరమదం ఉంద. ఇవనన గలవట పట

ట బడల
అంతరభగమ. ఉతపతత అవసరల, వనయగం అవసరల ఆధరంగ ఉపయగనక వచచ పట
ట బడల
కవ. బమమ బరస, జదం వంట ఆటల
ల పట
ల ఆర
థ మరంత
థ క వయవస
ట బడల పరగతయ. వటవల
అస
లనవతంద.
థ రతక
తకణ

పరషకరల

పైన చపకనన వపరత పరణమల చట చసకకండ ఉండలంట దశయంగ పట
ట బడక డమండ‌
కలపంచ మర
థ ల ఆర
థ క అకకరకరన
థ క వయవస
గ ల వతకల. అదసమయంల అంతర
జ తయంగ స
పట
ట బడ కరయకలపల, సపకలయలటవ‌ పట
ట బడల చలననన నయం తరంచ చరయల చపట
ట ల.
భరతదశంల పరత పదంచన సకయరటస‌ టరనసకన‌ పనన, పశచమ దశల ఆర
థ కవతల తల కందర
పరతపదంచనట
టబన‌ పనన వంటవ రండ కణం కందక వసతయ. అంతకద, టకస హవనస‌లన

అంతర
ట ల పరధ లక తసకరవటం, ఫరబస పరకటంచ టప‌ 500
జ తయ మనలండరంగ‌ చట
కంపనలక సంబంధంచ లభల వన యగంపై సమజక నయంతరణల వంట వనతన చరయల గరంచ
ఆలచంచల. ఇక దశయంగ పట
ల ఉతపదక రంగ
ట బడక డమండ‌ కలపంచటం అంట ఆయ దశల
పనదన వసతరంచటం. ఈ దశగ నమమతరప వడ
పరశరమల

ఞ నం, ఇతర రపల
డ లక సంకతకపరజ
ఆధనకరణక అకశం కలపంచల. పరతయకంచ పరపంచం పరయవరణ మపన ఎదరకంటంద.
అందవల
ఇంధన వనరల పదప చసకన వధంగ పరతయమనయ ఉతపతత పరకరయల గరంచ

పరశధనలక, భమ పై హరతం పంచందక అవసరమైన పట
బడల సమకరచవచచ. అననటకంట

మఖయంగ శరమశకతక వలవ పంచల. సరవతరక సంకమ పథకల అమల చయటంత పట నరగ
కరమకల చతక వచచ ఆదయం పరగల వతనల పంచల. భవషయతత లభలన దృష
ట ల పట
ట కన
కంపనల జస
పట

ట షన‌ పరయడ‌ ఎకకవగ ఉండ రంగల
ట బడల పడతననర అదవధంగ
మనవభవృద
ధ వషయంల కడ అదవధమైన పట
ట బడల పట
ట ల. తదవర దశంల అదనంగ ఉనన
దరవయసరఫరన సదవనయగం చసకవటంత పట దరవనయగం కకండ చడవచచ.
పరపంచ ఆర
ధ ల పరస
థ కరనస యద
థ తక చరకవటం వనక మఖయమైన కరణం అంతర
థ క వయవస
జ తయ
వణజయం తగ
గ పవటం. తజ సంకభం నపథయంల పరపంచ వణజయం 12 శతం పడపయందన అంచన.
పరమ తమైన మరకట‌ల ఎవర ఉతపతతల వర అమమకవటనక అనక మర
గ ల అనసరసత ననర.
సంపనన దశల అనసరంచ కరనస వలవ తగ
ల పైన పరకనన
గ ంప అందల ఒక సధనం. అంద వల
పరతయమనయ చరయల దవర అంతర
ధ లక
జ తయ డమండ‌ పంచవచచ. తదవర అసల కరనస యద
దరతస పరస
థ తల లకండ చయవచచ. ఇవ, ఇంక ఇటవంట అనక పరతయమనయ చరయల
తసకవటంల వఫలమైత 1930 నట పరస
ల పరపంచం మందకచచనట
ల తలత వణజయ ఉదరకతల,
థ తల
తరవత రజకయ ఉదరకతతల పరగపయ పరమదం ఉంద. ఈ ఉదరకతతల ఆయ స
థ లకల పరస
థ తలన
బట
ట ఏ రపం అయన తసకవచచ.

Monday, January 17, 2011
యరప‌ ఆర
థ క సంకభం: ఒక పరశలన
Published

in

Marxistu

january

2011

Issue

అమరక అనసరంచన వధనలత తరమదక వచచన అంతర
థ సంకభం
ట బడదర వయవస
జ తయ పట
పరపంచ ఆర
థ నస
థ ద బత దశక తసత గత సంవతసరం కలంగ యరపయన‌ యనయన‌ల చట
థ క వయవస
చసకంటనన పరణమల, వలగ చసతనన సరవభమతవ సంకభల పరపంచ ఆర
థ న 1929
థ క వయవస
నట
తరహల
మహ
మందయం
దశగ
నడతననయన
నర
ధ రంచవచచ.
యరపయన‌ యనయన‌ సంకభం నండ పద
ద సంకభం దశగ నడసతంద. గత సంవతసరం గరస
దశం ఎదరకనన దరవయ సంక భంత అపపట వరక అమరక చట
తరగన ఆర
ల షకల
థ క వశ

యరపయన‌ యనయన‌ వైప దృష
ట సరంచర. ఈ సంకభనన నప ణల సరవభమతయ సంకభం
అంటననర.
మతతం 27 సభయ దశలనన యరపయన‌ యనయన‌ల 16 దశల ఒక ఆర
థ క చటరం - యరజన‌ పరమణల పటసతననయ. అంట మతతం యరప‌ రండ భగలగ ఉందన అర
థ ం. యర జన‌ల
ఐర
ల ండ‌, ఐస‌లండ‌, ఫన
ల ండ‌, గరస‌, ఇటల, పరచగల‌, సపయన‌ల పకల
ల త కష
ట ల ల కరకపయయ.
లకపతంగ వటన పగస దశల అన పలసతననర, యర జన‌ బయట యరపయన‌ యనయన‌లన ఉనన
బరటన‌, లతవయ, హంగర వంట దశల కడ దదప గరస‌ తరహ సమసయల ఎదరకంట ననయ. గరస‌
లగన హంగర, లతవయల అంతర
ద అప తచచ కననయ. కన గరస గరంచ
థ వద
జ తయ దరవయనధ సంస
చరచంచనంత వసృ
పరణమల గరంచ చరచ జరగటం లద. యరపయన‌

త తంగ మగలన దశల
యనయన‌న సమైకయం చయటంల మడ దశల ఉననయ. మదటద దశల మధయ రజకయ ఐకయత
సధంచటం. యరపయన‌ యనయన‌న ఏరపట చయటం దవర మదట దశ 1990 నటక
పరతయయంద. రండ దశ ఆర
థ క ఏకతవం సధంచటం. పరపం చకరణ వధనల వగం పంజకంటనన
కలంల యర జన‌ ఏరపట దవర సగం సభయ దశల రండ దశక చరకననయ. మగ లన దశల
ఇంక ఈ దశక చరకవలస ఉంద. నడనన సంకభ పరస
మందకసతనన పరతయమనయల

థ తల
యరపయన‌ యనయన‌ల దరవయ వధనల పరంగ ఏకతవం సధంచ దశగ మందక సగతననయ.
సరవభమతవ సంకభం అంట ఏమట? నతయ జవతంల ఆదయనక మంచన అవస రల ఉననపడ
అపల చయటం సహజం. ఇద దశలక, పరభతవలక ఉంటంద. అందవల
ల న వవధ కరణల రతయ
దశల రణల సకరసతయ. ఈ రణల అంతర
గ త వనరల దవర సకరంచవచచ. మదప పథకల
అమల చయటం దనక కలకమైన సధనం. బహర
గ త వనరల నండ కడ రణల సకరంచవచచ.
వదశ రణల, పరతయక పట
ల అమమకం, టరజర పతరల అమమకం వంట చరయల దనక
ట బడల, బండ
సధనల. ఒకసర ఈ పద
ధ తల
రణల సకరంచన తరవత తరగ చల

ల ంప పరకరయ పరరంభమ
వతంద. చల
ల ంప పరకరయల ఒకక సర ఖజనల నధల నండకంటయ. వయకతగత జవతల
ల ఈ పరస
థ త
చతల
ల డబబల ఆడటం లద, కటకటగ ఉంద అనన భవనల వయకతం అవతంద. ఈ కటకట పరస
థ త
దశల, పరభతవల స

థ యక వసతరసత దనన దరవయ కరత - లకవడట సమసయ అంటర. అటవంట పరస
థ తల
అంతర

వనరల,
బహయ
వనరల
దవర
దర


సరఫర
అయయట
చస
సరప
తంద.
అమరకల



తలతతన తజ సంకభనక తలరపం సబ‌పరైమ‌ సంకభం. 2007- 2008 మధయ సబ‌పరైమ‌ సంకభం గరంచ
వచచన వశ
ల షణలనన ఇద కవలం డబబల కటకట వలన తలతన
త సంకభంగన పరగణంచయ. దంత
మరనన మర
ట ందక పరయతనంచయ. చవరక ఇద కవలం మరకట‌ల
గ ల ల రణమరకట‌న నలబట
వనరలకరతత వచచన సమసయ కదన, ఆర
ద న వనరల
థ క కలకమైన పరభతవం, పరజల వద
థ క వయవస
కరత వల
ల తలతతన సమసయ అన తలసకనటపపటక మడళ
ల గడచపయంద. ఒకసర అమరక ఈ
అవగహనక వచచక ఆర

వయవస

నజమై

సర
బట
చరయల
పరరంభంచంద. చరతరతమక చట



ట ంగ
చపకంటనన ఆరగయ బమ చట
ట ం అమల బధయత నండ ఒబమ పరభతవం వైదలగటంత
పరరంభమైన ఈ సర
బట
గత
నల
కరమకల వతనల పరగదలపై మరటరయం వధంచటంత



నతన
దశక
చరకననయ.
మరకట
దరవయ వనరల అందబటలక తవటం రండ రకలగ జరగతంద. మద టగ ఉనన

రణల చల
ల ంప గడవ వయద వయటం, వడ
డ భరం తగ
గ ంచటం వంట చరయ ల. దనన బక‌
అడ
ద పట వసలబట
థ ల కద
థ క వయవస
ట రకచరంగ‌ అంటననర. తదవర ఆర
జ సట‌మంట‌, రస
కలగతంద. ఇటవంట వసలబట తరవత కడ రణల చల
ల ంచ లన పరస
థ త తలతతన పరస
థ తన
దవళ తయ టం అంటమ. వయకతల, కంపనల దవళ తసనట
ల దశల కడ దవళ తసతయ. దనన
సరవభమతవ సంకభం అంటననర. ఇటవంట సంకభలనండ బయటపడటనక మడ మర
గ ల
ఉంటయ. డబబ మదరంచ టం దవర మరకట‌ల అవసరమైన నధల అందబటలక తవటం. జతయ
ఆర
ధ బయంక వంట సంస
థ లక బయట ఉనన ఐఎంఎఫ‌, పరపంచ బయంక, ఆసయ అభవృద
థ ల
థ క వయవస
నండ రణల తసకవటం. మడద రణలన పనఃసర
ల జతయ
ద బట చయటం. మదట చరయ వల
ఆర
థ అంతర
థ త పటపడలన పరస
థ త తలతత తంద. చవర రండ చరయల
థ క వయవస
థ క వయవస
జ తయ ఆర
దదప సమం తరంగ అమల జరగటం ఈ కలంల చసత ననమ. దశల ఆర
థ ల ఈ దశక
థ క వయవస
చరకననపడ పరభతవలక రణల ఇచచ శకతల, సంస
థ ల వయకతగత స
థ యల రణల రస
ట రకచర‌
చసనట
అన
ల జతయ స

ద బట
థ యల ఆర
థ ల మరపల పరతపదసతయ. వటన సంస
థ గత సర
థ క వయవస
పలసతననర. 1970 దశకం నండ ఈ పరకరయ జతయ ఆర
థ లన సరచయటంల పరధన
థ క వయవస
సధనంగ మరంద. కరర ఎవడదైత గరర వడదనన చందంగ ఈ సర
ద బటన పరయవకంచ సంస
థ ల,
శకతల తమ తమ అవసరల మరక సర
ద బట వధ వధనల నర
ద శసతయ. ఈ వవరణ నపథయంల
యరపయన‌
యనయన‌
దశల
జరగతనన
పరణమల
పరశ
లద

ద ం.
గరస పరభతవం బడ
ల ండ‌ పరభతవం బయం కంగ‌ వయవస

జ ట‌ల నధల కరత ఎదరకంటంద. ఐర
వైఫలయనన ఎదరకంటంద. పరచగల‌ల పరైవట రణ భరం ఎకకవగ ఉంద. సపయన‌ల ఈ అనన
రపల కలస ఆర
థ కదలైంద. ఐఎంఎఫ‌ మదల, యరపయన‌ యనయన‌ వరక వవధ
థ క వయవస
అంతర
థ ల పరభతవ రణ భరం తగ
ట బడ యజమనయ సంస
గ ంచలంట వయయం
జ తయ దరవయ పట
తగ
ల వయటం పరరంభంచయ.
ద ల నట నయ-ఉదరవద సద
థ ంతల వల
గ ంచకవలన మడ దశబ
దంత రండళ
కరతం ఆర

థ కరంగంల పరరంభమైన ఈ సంక భం అనత కలంలన సమజక
సంకభంగ రపదలచంద. యరపయన‌ యనయన‌ పర
ల మంట‌ నరవహంచన ఒక అధయయనంల
2009 ల ఇయ స
ధ రంచర. 2008 అక
థ ల జతయతపతత నలగ శతం పతనమైందన నర
ట బర-2009
జనవర మధయ ఒకక ఐర
ల ం డ‌లన 20 సరవతరక సమమల, ఆందళనల జరగయ. గరస‌ల 2010 ల
ఏడసర
కరమకల, వదయర
ధ ల, ఉదయగల సరవతరక సమమ పటంచర. తజగ డశంబర 2010 ల

బరటన‌ పరభతవం వదయరంగంల ఫజల పంచలనన నర
ధ ల
ణ యనక వయతరకంగ వలద మంద వదయర
పర
ల మంట‌న చట
థ యల వవధ వర
ట మట
ట ర. బహశ ఈ స
గ ల పరజల పరభతవ నర
ణ యలక వయతర
కంగ వధల
ల క రవటం గత మడ దశబ
ద ల ల ఇద మదటసర. ఈ పరణమం యరప‌న రజకయ
సంకభం దశగ నడ తందనన వయఖయల వనవసతననయ. సధ రణంగ 90 దశకంల వర
ధ మన దశలైన
లటన‌ అమరక, ఆసయ దశల
వనన ననదల ''ఐఎంఎఫ‌ గబయక‌'', ''ఐఎంఎఫ‌ రణల

వయతరకంచండ'', ''సరవభమతవనన కపడండ'' అన నడ యరపయన‌ యనయన‌ దశల
నతయం

వనపడతననయ.
సమరజయవద దశక చరన పట
ధ నంతరం ఆసయల
థ క రండ పరపంచ యద
థ క వయవస
ట బడదర ఆర
జపన‌, ఐరపల జరమన, బరటన‌, ఉతతరన అమరక దశల కలకమైన స
థ వర లగ మరయ.
అంతర
తయ
ఆర

వయవస

ఆయ
దశల,
పర

తల
మమకం
అయన
తరన బట
దరవయ




పట

థ ఎదరకంటనన వరతమన సంకభం ఆయ దశల, పరంతలపై తరతమ స
థ యల
ట బడదర వయవస
పరభవం చపతంద. ఇకకడ మర వషయనన పరసతవంచకవల. పట
ట బడదర పరపంచంల మగలన
దశల అనసరంచన సంకమ వధనల కంట యరపయన‌ యనయన‌ల అంతరభగంగ ఉనన దశల

సంకమ వధ నల మరంత వసృ
ల అద
త తమైనవ. సషలస
ట కటమ దశలత ఉనన భగళక సమపయత వల
జరగంద. రండ పరపంచ యద
ధ నంతరం వర
ధ మన దశల, సంపనన దశల సంకమ వధ నల బట
పట

వషయం
తలసంద.
అయత
అమరక,
జపన‌
వంట దశల 60 దశకం నటక ఈ వధనల నండ

తరగమంచయ. కన యరపయన‌ దశల పరతయకంచ ఇంగ
ల ండ‌, జరమన, ఫరనస‌ల ఈ వధనలన
మరకంత కలం కనసగంచయ. సషలస
కటమల
మఖయమై
న శకల
త గ ఉనన తరప జరమన, రషయ,

యగస
రజకయ
ల వయల యరప‌ల కలక శకతలగ అవతరంచయ. దంత పట ఆయ దశల

వయవస

పర

వం,

రజకయ
వయవస

పర

లక
అందతనన
సవల,
సకరయల
నపథయంల



అదతరహ సవల, సకరయల కలపంచలసన ఒతతడక లన యయయ. దంత అమరక, జపన‌ల కంట
వసృ
ల అమల
ల క రవలసన రజకయ అవసరం
థ ల యరపయన‌ దశల
త తమైన సంకమ వధనల, వయవస
ఏరపడంద. లనపకంల సషలస
ట కటమ దశల సధసతనన వగవంతమైన పరగతత పట
ట బడదర దశల

అభవృద
ధ నమన సవళ
ల న ఎదరకన స
థ తక నట
ట బడంద. ఈ చరతర నపథయంత పట సకండనవయన‌
దశల అన పలవబడ మధయ యరప‌ దశల
సంకమ వధనల జతయ ఆర

థ లల
థ క సమజక వయవస
అంతరభగంగ తరమదక వచచయ. వరస యరప‌ దశల
వసతరమైన సంకమ వయవస

థ ల ఉనకలక
వచచయ.
సషలస
కటమ పతనం అయన తరవత యరపయన‌ దశల అనసరసతనన సంకమ వయవస
థ ల

రజకయ అవసరం తరప యంద. ఇదకలంల సవైరవహరం పరరం భంచన సమరజయవద పరపంచకరణ
నపథయం ల అనన దశల ఆర
థ ల పరపంచ కృతమైన పట
థ క వయవస
ట బడ అవసరల మరక పనరయవ
వస
కరచబడ
య.

పనరయవవస
కరణత
పట
ఆయ
దశల
సంకమ
వయవస



థ ల తవరమైన మరపలక

లనయయయ. ఒకకసరగ ఇంతట వసృ
చయటం ఆచరణ

థ లన సమలంగ రద
త తమైన సంకమ వయవస
సధయం కకపవటంత వటన కడ మరకట‌ సధనలగ మలచందక నతన వయహల
రపందంచబడ
థ లక అయయ ఖరచన పరభతవం భరంచటనక బదలగ దన
డ య. సంకమ వయవస

ల అంతరభగం. అంద వల
ల న
థ నంల పరపత వయవస
థ లన వసృ
త తకరంచటం ఇట వంట నతన వయహల
తలత అమరక ఆర
థ ఎద రకనన సంకభనక పరథమక మలల పరధ దటన పరపత
థ క వయవస
వధనల
ల ఉండటనన మనం గమనంచవచచ. యరపయన‌ దశల
ల సైతం పరస
థ తల ఇందక భననంగ
లవ. ఒకపడ పరగతనన ఆర
థ క అనగణంగ పననల రపంల పరభతవనక వచచ ఆద
థ క వయవస
యల పరగవ. ఈ ఆదయల తరగ సంకమ వయయం రపంల ఆర
థ కంగ వలవతక గరైన పరజలక
చరవ. పరపంచకృత పట
ధ మైన
ట బడ అవసరల తరచటనక పరభతవల పరథమ పరధనయత ఇవవటనక సద
తరవత ఈ ఆదయల తగ
థ లపై వచచంచటనక అవసరమైన నకర
గ పయయ. దంత సంకమ వయవస
నధల కరవడ
డ య. ఈ నధల కరతత వచచ కతత సమసయల పరషకరంచటనక పరభతవల మరకట‌
మంతరనన పటంచయ. పరపత వసతల పంచయ. దంత గతంల పరభ తవం అందంచ రయతత
కడన సవల పంద పరజల నడ పరభతవ రయతల స
థ నంల మరకట‌ పరపత దవర అందంచ
నధలత సవల పందతననర. పరపంచ కృతమైన పట
ట బడ నకర సంపద సృష
ట పై కందరకరంచటనక
భననంగ సతవర లభల కసం ఖండఖండల వంట పరగలతతటం పరరంభంచంద. అందవల
ల న ఈ
కలంల నకర సంపద సృష
థ క పరమణం కపటల‌ ఫరమషన‌ ఈ కలంల తగ
ట న కలచ ఆర
గ పత
ఉండటనన మనం చసతమ. ఈ పరస
ల సంకభ పరభవం యరప‌ దశలపై, పరతయ కంచ ఆ దశల
ల న
థ తల
సమజక సంకమ వయవస
ద ఎతతన పడంద. ఆర
థ లపై పద
థ ల ల నకర సంపద సృష
థ క వయవస
ట తగ
గ పవటంత
మరకట‌ సధనలపై ఆధరపడలస వచచంద. మరకట‌ సధనల జదం కంట దరణమైన డరవ టవస,
దవళ బదలయంపల-కరడట‌ డఫల
ట శవప‌ల-వంట సధనల దవర నతయవస రల తరచకవలసన
దస
బడ
ల మంటర యనయన‌
థ తక పరజల నట
డ ర. ఈ వషయనన పరసతవసత యర పయన‌ పర

పరచరంచన వశ
ల షణ పతరంల // పరమతక మంచ సగలగ బడన దరవయసవల మరకట‌ల వచచ ఎగడ
దగడన తట
ధ రం చంద. అందవల
ల న తలదశల ఈ సంకభం మరకట‌ల
ట కలకపయయ// అన నర
దరవయ సరఫర కరతగ వయకతం అయనపపటక, పరపతక పనదగ ఉనన దరవయ సరఫర కరత సంకమ
వయయంపైన, పరభతవ వయయంపైన పరతకల పరభవం చపంద. ఈ పరస
దరవయ సరఫర సజవగ

థ తల
ఉండల చడటనక పరధనయత ఇచచన పరభతవం ఇందక సధనలగ ఉనన దరవయ సంస
థ ల మనగడపైన
దృష
థ పతనం యథతథంగ కనస గంద. ఉతపతత పతనం,
థ క వయవస
ట కందరకరంచంద. దంత నజ ఆర
వదశ వణజయపతనం, పరశరమకతపతత పతనం, పరభతవ ఆదయల పతనం వంట పరణమల
సమంతరంగ
వయకతం
అవతననయ.
పైన చపకననట
యరప‌ దశల

ల సంకమ వయవస
థ ల చరతర నపథయంల తరమదక వచచనవ కవటంత
ఈ వయయ భరంకడ పరభతవ ఖజనన దబబతసంద. మరకట‌ల నధల లనపడ అందబటలక
తచచ పరపత సకరయల నటమద రతల అవతయ. దంత గరస‌, ఐర
ల ండ‌ వంట దశల దైనందన ఆర
థ క
అవసరల తరచటనక, మరకట‌ చకరం ఇరస యధవధగ తరగటనక అవసరమైన కందన - దరవయ
సరఫర - సమకరచలస వచచంద. ఈ బధయత యరపయన‌ యన యన‌ పర
ల మంట‌, ఐఎంఎఫ‌ నతతన
పడంద. అంతర

థ తల తలతతనపడ జకయం చసకవటనక ఐఎంఎఫ‌ వద
జ తయంగ ఇటవంట పరస
నధల, సధనల ఉననయ. యర పయన‌ యనయన‌ వద
ద గన, యరపయన‌ బయంక వద
ద గన
అటవంట నధల, సధనల లవ. దంత అనవరయంగ ఈ దశల ఐఎంఎఫ‌ రణల కసం
ఎదరచ డలస వసతంద. ఈ రండ సంస
థ ల ఇతర దశల నండ సకరంచన పట
ట బడల, ఐఎం ఎఫ‌
బంగరం నలవల అమమకం దవర సకరం చన నధల నండ ఈ దశలక అప ఇవవలసన పరస
థ త
వచచంద. ఈ కరమంల భగంగన ఇయ మడంచల పరషకర చరయల చపట
ంద.
మదట
అంచగ

సంపర
ల ండ‌ వంట దశలక ఐఎంఎఫ‌ దవర సంస
థ గత రణల
ణ ంగ దవళ తసన దశల - గరస‌, ఐర

అందచయటం, రండవ అంచగ యరపయన‌ యనయన‌ పరధల 680 బలయన‌ డలర
ల త మరకట‌


థ రకరణ నధ ఏరపట చయటం దవర మరకట‌ వర
థ యంపట
ట బడక మరకట‌ సమర
గ లక, దరవయ పట
వశవసం కలపంచ పరయ తనం చయటం, మడ అంచ కంద దవళ తసన దశల
ల ఆర
థ ల పనరన
థ క వయవస
రమణం పరత సంస
అమల చయటం. ఇకకడ అసల సమసయ తలతతతంద. 2010

ద బట
థ గత సర
డశంబర నటక దశల దవళ గరస‌, ఇటల, ఐర
ల ండ‌ల పరధ దట సపయన‌, సవడన‌లక వసతరంచ
సచనల కనపసతననయ. దంత 2009 ల కవలం గరక వషదం- గరక టరజడ- గ పలవబడ
డ ఆర
థ క
సంకభం నడ యరపయన‌ యనయన‌ స
థ య సంకభంగ రపంతరం చందంద. ఈ సంకభంల
అనన కణల అనన దశల ఆర
థ ల లన వయకతం కవటం లద. గరసల లట బడ
థ క వయవస
జ ట‌ సమసయ.
ఐర
ల ండ‌ల బయంకంగ‌ వయవస
థ పతనం సమసయ, పరచగల‌ల పరైవట రణభరం ఎదరకంటననయ.
సవడన‌ ఈ అనన సమసయల సమహరం. బయటక కనపంచ సంకభ రపం ఏదైన అనన దశల
ల న
సంస
ల పరత ఈ భరలన పరజలపై మపందక పద
ద బట
ద ఎతతన పరయతనల జరగ తననయ.
థ గత సర
ఈ పరయతనలన నలవరంచగలగన వమపక శకతల ఆయ దశల
బలహనంగ ఉండటంత ఈ

పరయతనల
మరంత
ఊపంద
కననయ.
ఉదహరణక డశంబర 15 న రతరపట జరగన గరక పర
ల మంట‌ సమవశల పరజల జవతల
ల కళరతర
అయయయ.. ఈ సమవశ ల ల కరమకల వతనల పరగదలపై మరట రయం వధంచటం,
పరభతవరంగంల ఉపధ కలపనపై నయంతరణల వధసత చట
ట ం ఆమదంచర. దంత పట
కరమకవర
గ ం, సమనయ పరజల అనభవసతనన సంకమ ఫలలపై కడ పరమతల వధంచర. గత
సంవతసరంలన ఈ పరయతనల పరరంభమ యన గరక ఆర
కలకకరకపవటంత

థ క వయవస
సంవతసరనక పైగ అనధకరకంగ అమల జరగన ఈ సర
ల క నడ చట
ద బట
ట రపం ఇచచర. ఇపపటక
రటంగ‌ సంస
థ ల నండ హచచరకల అందకంటనన పరచగల‌, సవడన‌ల ఇందక భననంగ ఏమ లవ.
గరస, ఐర
ల ండ‌ తరహల
ల న సంస
ల క ఈ దశధనతల బటల వసతననర. ఇపపటక సమజక
ద బట
థ గత సర
వయయంపై నయంతరణల వధంచ, మరకట‌ల దరవయ సరఫరక పరధనయత ఇచచన ఇట పరభతవ
ఆదయం గన, అట ఆర
ధ గన పంజకనన దఖలల లవ. ఐఎంఎఫ‌, యరపయన‌
థ కభ వృద
యనయన‌ పర
ల మంట‌ వధంచన షరతల, సర
ల రననన మడళ
ల ల ల ఒకక గరసలన
ద బట పథకల వల
11 శతం స
ల ండ‌ వషయంల కడ 11, 12
థ ల జతయతపతత పతనం అవతం దన అంచన. సపయన‌, ఐర
శతం నష
ట ం జరగతంద. అంట ఈ మరక భరల పరజలపై పరగ తయ. బరటన‌, ఫరనస వంట దశల
కడ రణ భరనన ఎదరకంటనన ఆ దశల ఆర
థ నంల
థ కంగన, రజకయంగన నయకతవ స
ఉండటంత ఆయ దశల పర
ల మంట‌ల సవతంతరంగ ఈ చరయల తసకం టననయ. దనన నయఉదరవద వశ
అమల
ల షకల సంస

ద బట
థ గత సమర
థ యం అంటననర. అంట ఇటవంట సర
జరగనపడ పరజల నండ తలతత పరతఘటనన ఎదరకగల సమర
థ యం పరభతవలక ఉండటం.
అటవంట సమర
అమల జరపందక గరస‌ తరహల

ద బట
థ యం లన పరభతవల దశయంగ సర
అష
థ క చటరంల అంతరభగం కవటంత ఈ
ట కష
ట ల పడలస వసతంద. పగస దశల యరజన‌ ఆర
దశల వైఫలయం మతతంగ యరజన‌ వైఫలయ సఫలయలపై పరభవం చపతంద. ఇద అంతమంగ
రజకయ చటరమైన యరపయన‌ యనయన‌ మనగడన పరభవతం చసతంద. జరమనల ఇపపటక ఈ
తరహ వదనల వంటననమ. ఆర
థ కంగ వఫలమైన దశలన నలబట
ట టనక జరమన తన వనరల
వచచంచలస రవటనన ఆ దశంలన మతవద శకతల అభయంతరపడతననయ. మరవైపన గరస, ఐర
ల ండ‌
వంట దశల ఐఎంఎఫ‌ నండ అప తచచకవటనన వయతర కంచ శకతల దనన యరపయన‌
యనయన‌ అంతర
గ త వయవహరలపై బహయశకతల జకయంగ పరగణసతననయ. మంద మంద ఈ
వవదం మదర ఏ రపం తసకం టందనన వషయనన పరశలంచల. ఇపపటక అమరక, బరటన‌లల
మతవద శకతల పై చయ సధంచయ. దంత మళ
ల పరపంచకరణ కరమనన మందక నట
థ గత
ట న సంస
సర
ల కరమం తలత యరప‌లన, పకకంగ అమరకలన తరమదక వచచయ. ఈ పరణమల
ద బట
గమనసత 80 దశకంల ఈ రండ దశల
ల ఆధపతయం చలయంచన రగనజం, థచరజం నట రజల
గరతక వసతననయ. ఈ తరహ ధరణల ఇటవైప యరపయన‌ యనయన‌ ఏకతవనన సవల
చసతంట మర వైప అమరకల బష‌ వధనలక నరసనగ పరజల గలపంచకనన డమకరల ట పరభతవం
కడ దరవయ పట
ల ల రంగల మరసతంద.
ట బడ ఒతలతళన తట
ట కలక కరమంగ ఊసరవల
ఈ పరస
సమరశల పరట చరతర ఉనన గరస వంట దశల
సంస
రజకయంగ



ద బట
థ తల
థ గత సర
జయపరదం అవతయ లద అననద కలకపరశనగ ఉంద. అకకడ పరజ ఉదయమల బలం మద
సఫలయవైఫలయల ఆధరపడ ఉంటయ. ఈ సర
రజక యంగ వఫలం అవటం అంట ఆయ

ద బట
దశ ల లన పరజతంతర శకతల పైచయ సధంచటం మననమట. అపడ దరవయ పట
ట బడ అవసరల దృష
ట య

కకండ పరజల అవసరల దృష
థ లన పనరయవవస
థ కరంచటం జరగ తంద. లటన‌
థ క వయవస
ట య ఆర
అమరకదశల
ఈ పరయగం అంతర

ట బడ వధంచ పరమత లలన అమల
జ తయ దరవయ పట
జరగతంద. యరప‌ల కడ ఇలగ జరగత పగస కటమలన మగలన దశల కడ గరస బట
అనసరంచవచచ. గరసల పరజతంతర శకతల వఫలమైన పకంల అంతమంగ యరపయన‌
యనయన‌న మరంత కట
ట దట
ట మైన యరపయన‌ దరవయ సంఘటనగ మరసతంద. అంట యనయన‌
ల శకతవంతమైన దశల అవసరలక అనగ ణంగ బలహన దశల దరవయసరఫర వధ నల నర
ణ యం
అవతయ. దంత ఆయ దశల ఉతపత,త ఉపధ కలపన, సమజక వృద
ధ బలమైన జరమన, ఫరనస, బరటన‌
వంట
దశల
అవసరల
మరక
మతరమ
జరగతంద.
చవరగ మర వషయనన పరసతవంచ కవలస ఉంద. యరపయన‌ యనయన‌ల కనపసతనన వృద
ధ రట
ధరణల కవలం యరపయన‌ యనయన‌క పరమతం కవ. అమరక ఇపపటక తమ దశంల
ఉపధ కలపన పంచందకంట అంతర
జ తయ వణజయంల ఆతమరకణ వధనల పటసతంద. అంత

థ యల కకపయన జరమన కడ ఇద ధరణన అనసరసతంద. బహళపక వణజయ ఒపపందం పరపంచ
వణజయ సంస
థ దహ రండ‌ చరచల జయపరదం అయయ సచనల కనచప మరల లకపవటంత వవధ
దశల పరం తల వరగ దవైపకక సవచఛ వణజయ ఒపపం దల కదరచకంటననయ. ఈమధయ కలంల
ఆసయన‌-భరత‌, ఇయ-భరత‌ల మధయ అటవంట ఒపపందల కదరన సంగత పఠకలక తలస.
ఈ దశల అనన దశల
పలకవర

గ ల తమ ఉతపతతల అమమక వలంట తమ ఉతపతతల
అమమకవలన పట
ద రట పతననన
థ ల వృద
థ క వయవస
ట బడతయ. దంత ఇపపట వరక అంతర
జ తయ ఆర
నవరంచటనక ఉద
ద శంచన ఉద
ద పన పథకల అంతర
జ తయ సవభవం కలపతయ. ఏ దశనక ఆ దశం
తన పలకవర
ల న, దరవయ సరఫర వయవస
ద పన పథకల
థ ల లన మరపల తసతయ.
గ ల అవసరల మరక ఉద
ఈ పట ఇపపటక కదంచకపయన అంతర
జ తయ వణజయనన పరతకలంగ పరభవతం చసతంద.
ఏతవత గత రండళ
ల గ అమల జరగన ఉద
ద పన పథకలత పరపంచ ఆర
థ స
థ ద బత దశన
థ క వయవస
అధగమంచ పరగమంచటం కష
ట ంగ మరతంద. అమరక అనసరంచన వధనలత తరమదక
వచచన అంతర
థ సంకభం పరపంచ ఆర
థ న స
థ ద బత దశక తసత గత
థ క వయవస
ట బడదర వయవస
జ తయ పట
సంవతసరం కలంగ యరపయన‌ యనయన‌ల చట చసకంటనన పరణమల, వలగ చసతనన
సరవభమతవ సంకభల పరపంచ ఆర
థ న 1929 నట తరహల మహ మందయం దశగ
థ క వయవస
నడతననయన నర
ధ రంచవచచ.

Friday, February 4, 2011
బంగల‌న అస
థ రత నండ సస
థ రతక నడపన లఫ
ట ఫ ర ంట‌

Published
in
Marxistu
Feb
2011
బంగల‌ల దర
కలంగ
నదర

ంగ
ఉనన
వఛచననకర
శక


నడ
తృణమల‌
కంగర
స‌ ఒక వదకగ


మరంద. దంత ఇపపట వరక బంగల‌ల కనపంచన అస
థ తవ వదల, తరగమన వదల నడ మనక
కనపసతననయ. ఈ శకతల బంగల‌ గత మడననర దశబ
ద లగ సధంచన రజకయ సస
థ రతన,
పరజతంతర చైతనయనన, ఆర
థ యలన
థ క ఫలలన ధవంసం చయబనకంటననయ. వటక జతయస
పరగతనరధక
శకతల
చదడవదడగ
నలసతననయ.
నడ పశచమబంగల‌ రజకయ పరణ మల కవలం వమపక శరయభలషల దృష
ట న కద. మతతం
ష సతననయ. వరసగ ఏడ సర
పరపంచ దృష
అసంబ
వజయ దందభ మగంచన

ల ఎనన కల

ట నకర
వమపక సంఘటన ఎనమదసర కమయనస
పతకనన
ఎగరవస


లద
అన వమపక అభమనల


ఆతరంగ ఎదర చసతననర. ఈ కలంల రష
థ క రజకయ పరణమల
ట రంల చట చసకనన పల ఆర
నపథయంల వమపక వయతరకల వషపరచరనక ఒడగడతననర. బంగల‌ల వమపక పరభతవం
సధంచ వజయలన చననవ చస చప పరయతనల పరరంభ మయయయ. దనక తడ నడ దశంలన,
బంగల‌లన మడంతల మంద ఓటర
ల 70 దశకం తరవత పట
ట న వర కవటంత అంతక పరవప
రజకయ సమజక పరస
ల బంగల‌ పరజల వమపక సంఘటనక పట
థ తల ఏ పరస
థ తల
ట ం కట
ట ర,
దనక మంద రష
రం
కంగర


పలనల

వధంగ
నష

యంద
అనన
వషయల
గరంచ
తలసకన


అవకశం లద. ఈ నపథయంల 60-70 దశకల నట దశ రజకయ పరస
థ తన స
థ లంగ, బంగల‌
రజకయ
చతరనన
వవ
రంగ
పఠకలమందంచ
పరయతనమ

వయసం.

నపథయం
సవతంతయరనంతర తల రండ దశబ
ల నహర పరతయక పరయవకణల అమల జరగన అభవృద


వయహనక గల పరమతల అనతకలంలన వల
ల డయయయ. రజయంగం అందరక అందంచన హకకల,
అవకశలన పరజల సంపర
థ త లకపయంద. పరజ సమకరణ పరధన వయహంగ
ణ ంగ అనభవంచ పరస
సవతంతయరదయమంల పన చసన కంగరస‌, అధకరనక వచచన తరవత హకకల సధనక పరజసమకరణక
బదల అధకర యంతరంగంపై ఆధరపడ స
థ తక మరంద. దంత దనపై భరమల తలగపడనక పరజ
లక అట
కలం
పట
లద.
తల
దశబ
ంననర
కలంల పరభతవం అమల జరగన పల వధనల,



అభవృద
ధ వయహల పరయవసనంగ పలక సంకర
ద ఎతతన మరపల వచచయ.
గ పందకల పద
ణ ంలన వర
నహర రపందంచనఅభవృద

వయహం పరధనంగ పరభతవ పట
ట బడ, దనన వనయ గంచందక
తరమదక వచచన పరణళక వయవస
లపై
ఆధరపడ
ఉంద.
సవతంతయర
నంతరం తకణమ రపందంచన

ఈ అభవృద
ధ నమనల, అభవృద
ధ ఫలల
అందరక భగ సవమయం ఉండలనన లకయం ఎంత కంత

ఉండద. తలత నహర తన అభవృద
ధ నమన చట
కంగరస‌లన భనన వర

గ లన సమకరంచ గలగర. ఈ
అభవృద
ధ వయహం మరక వగ వంతమైన పరశరమక వధననక సమంత రంగ గరమణ పరంతంల
వయవసయ సంసకరణల అమల జరగలస ఉంద. కన రష
నర

ట ర పరభతవల
ణ యతమక పతర పషంచన
ధనక రైతంగం, దనక నయకతవం వహసతనన రష
థ య కంగరస‌ నతృతవం ఈ వయవసయ
ట ర స
సంసకరణలక మకలడ
ంద.
దంత
60
దశకం
తరవత
దశవయప

తంగ వయవసయ సంసకరణలక, దనక
పరయయపదంగ నలచన భసంసకరణల చట
ల పడచంద. ఈ సమయం
ట లక కంగరస‌ నయకతవం తట
లన నహర అసతమంచర. కంగరస‌ నయ కతవం కరమంగ తరగమ వదల చతల
ల క మరంద. దంత
పట అపపట వరక అమల
ల ఉనన కందర రష
ల న, కంగరస‌లన జతయ నయకతవం, రష
ట ర సంబంధల
ట ర
నయకతవం మధయ ఉండ సంబంధల
ల న సమతలయత దబబతననద. నహర హయంల పరధన దృష
ట జతయ
రజకయలపై ఉండటంత రష
థ య నయకతవనక రష
థ య అవసరల నపథయంల రజకయ వధ
ట రస
ట రస
వధనల రపందంచటంల అవసరమై నంత సవఛచ, సవతంతరత ఉండవ. నహర తరవత పర
ట పగ
గ ల,
పరభతవ పగ
థ యలన, రష
ట న ఇందర గంధ హయంల ఈ సవచచ కరవైంద. జతయ స
ట ర
గ ల చపట

థ య లన కంగరస‌ నయకతవం అస
థ తవనన కలపయ ఇందర గంధ భజన బృందంగ మరంద.
జతయ రజకయల
వధన పరమైన చరచల స

థ నంల వయకత కందరంగ చరచల మదలయయయ.
కంగరస‌ల అంతర
థ రత దశనక సస
థ రత అనన ననదం మంద కచచంద. ఈ మరప ఒకక పర

గ త సస
నరమణనక పరమతం కలద. దశం అనసరంచలసన ఆర
ధ వధనం పద
ద ఎతతన ఒడదడ
థ కభవృద
కలక లనైంద. అధకరంపై పట
కపడ కనందక సమజక నయయం పరతపదకన అపపట వరక

అనసరసత వచచన వధనల స
ధ ల
థ నంల ఎకమడటవ‌ వధనల తరమదక వచచయ. పరశరమకభవృద
ష పరణళక చపంచన మర
రండ పంచవర

గ ంనండ పరభతవం వైదలగంద. వయవసయ సంసకర ణల
భసంసకరణలక పద
పట వయటం దవర గరమణ నరదయగం, దరవయలబణం తగ

గ ంచటం,
పరశరమకభవృద
ధ క అవసరమైన రజరవ వనరల సృష
ఞ నం
ట ంచటనక బదల సంకతక పరజ
వనయగం దవర వయవసయ ' ఉతపదకత' పంచటం పరభతవ లకయంగ మరంద. సమగరభవృధ
ధ లకయంగ
కక నర
ద టష ఓటబయంకలన సంఘటతం చసకవటం ఆర
థ క వధనల లకయంగ మరంద. ఈ
ఓటబయంక ఆధరంగ అధక రనక వచచన కంగరస‌ ఇందరగంధ నతృ తవంల పరజసవమయం ఖనక
పలపడంద. ఈ పరస
ల రజయంగం కనస హమ ఇచచన పరజసవమయభరతనన పరరకంచకనందక
థ తల
పరతయమనయ
రజకయ
ఉదయమం
అవసర
మైంద.
సవతంతయరనంతరం
బంగల‌

రజకయ

చతరం

దశవయపతంగ వయవసయ రంగంల వచచన మరపల లగన బంగల‌ల కడ వయవసయరంగంల
వర
ం టతం కవటం భసంసకరణలత పరత అయయ ంంద. మగలన రష
ట రల మదరగ
గ ల ఏరపట, సంఘ
ఆధపతయ కలం గన, ఆధపతయ కలల చతల
భ కందరకరణ గన బంగల‌ల లవ. దంత రష

ట ర
వయపతంగ వైవధయభరతమైన భ సంబం ధల, వర
గ సంకర
ణ ల తరమదక వచచయ. ఆధపతయ కలం
కందరంగ సమజక సమకర ణల లకపవటంత రజకయ పర
ట ల వర
గ ం పరతపదకన పరజలన
సమకరంచటనక మర
ల వ భవలక
గ ం సగమమం అయయంద. సవతంతయరపరట కలంల కడ వప

బలమైన పనదల కలగన బంగల‌ సవతంతయర నంత రం ఆ పరతయకతన నలపకంద. బలమైన
వమపక ఉదయమనక కందరంగ మరంద. సవతంతయరనంతరం దశ వభజన నపథయంల రష
ధ క
ట రభవృద
అవసరమైన మలక వనరల, వశలమైన భభగం నట తరప పకసతన‌ వశం కవటం, దశ వభజన
నపథయంల బంగల‌క నరవసతల మప ఎదరవటనక కరణం కంగరస‌ అనసరంచన వధనల అనన
అభపరయంత బంగల‌లన వదయధకల కంగరస‌క దరమయయర. జమందర రద
వంట చరయలత

రైతంగం లబ
ల బంగల‌ల కంగరస‌ పర
ల నకనందక
ద పందన పైన పరకనన చరతరక కరణల వల
ట వళ
పరమత అవకశల వచచయ. మగలన రష
ల లగ సవతంతయరనక మంద బంగల‌ల కంగరస‌ పర
ట రల

ఏ స
థ యలన పరభతవంల చలమణ కలద. ఇనన పరమతల ఉననపపటక సవతం తయరనంతరం తల
దశబ
ద ంననర కలంల దశ వయపతంగ ఉనన సనకల పవనల నపథయం ల బంగల‌ల సైతం కంగరస‌
పర
అధక
రనక
రగలగంద.

1960 ల నట నండ రష
ట రంల కంగరస‌ పతనం పరరంభమైంద. ఇందర గంధ నతృతవంల ఈ పతనం
సంపర
ధ తలన
ట పై పతతననన కపడ కవటనక ఇందర గంధ పరజసవమక పద
ణ మైంద. అధకరనన, పర
గక నరంకశ, పరజసవమయ వరద
ధ పద
ధ తల అవలంబంచటంత అపడ ఆవరభ వసతనన మధవ వర
గ ం
కంగరస‌క దరమైంద. నరమణ పరంగ చసకంట బస రర, అతలయఘష‌ వంట వర బంగల‌
పససక నయకతవం వహంచనపడ వర సవతంతర పన వధననక నహర ఇచచనంత అవకశం ఇందర
గంధ ఇవవలద. దనక తడ బలమైన స
థ నక నయకతవనక వయతరకంగ మర గ
ర పన తయర
చయటం, దనన పరతసహంచటం దవర రష
ల మనగ
థ యల కంగరస‌ నయకతవం మఠకమమలటల
ట ర స
తలల చయటం, అదన చసకన నమమన బంట
ల న పర
ట అధయకల చయటం అనన ఇందర గంధ
వధనం రష
థ యల కంగరస‌
ట ర కంగరస‌ల మరంత కమమలటలక దర తసంద. వరస రష
ట ర స
వైఫలయంత 1967 నటక రజకయ శనయం ఏరపడంద. జతయ కమయనస
ట ఉదయమంల వచచన చలకత
అపడ తరమదక వచచన భరత కమయనస
థ యల ఈ శనయనన పరంచందక
ట పర
ట (మరకసస
ట ) పరతస
సద
ధ మయయ పరస
థ త లకప యంద. రష
ట ర రజకయ రంగంల సపఐ(ఎం) తరగలన శకతగ
అవతరంచటనక, కంగరస‌ వైఫలయంత ఏరపడన శనయనన పరంచ రజకయ అస
థ రత స
థ నంల సస
థ రత
సధంచ టనక రష
ద కలంపైగ సమయం పట
ద కలంల జతయ
ట రనక దదప దశబ
ట ంద. ఈ దశబ

థ యల కంగరస‌ పరజదరణ కలపవటం, కంగరస‌ల చలకల రష
ట ర రజకయలన పరభవతం చశయ.
దశబ
ద కలప

అస
థ రత

1960 దశకం నటక కంగరస‌ దశవయ పతంగ పరతకల పవనల ఎదరకవలస వచచంద. నహర
పరరంభంచన అభవృద
ధ వధనల నండ వైదలగటం, ఆర
థ క సంకభం, ఆహర సంకభం, కంగరస‌
సంస
ధ ం ఈ పరతకల పవనల వగనన పంచయ. వవధ రష

థ గత కరణల, చైన-భరత‌ యద
ట రల
పరజల పరతయమనయ రజకయ శకతల వైప నడవటం పరరంభమైంద. తమళనడల డఎంక, కరళల
సపఐ(ఎం) ఈ దశగ దశనక దర చపయ. పశచమబంగల‌ల కంగరస‌ పతనం మగలన చట
ల కంట
మరంత వగంగ జరగంద. బంగల‌ కంగరస‌ల తలతరం నతల అంతరంచన తరవత వర స
థ ననన
పరంచ స
థ యక ఏ నత ఎదగలద. బస రర, అతలయ ఘష‌ వంట నతల పర
ట క రష
ట ర వయపత
యంతరంగనన రపందంచటంల కలక పతర పషంచర. 1962 ల బస రర మరణం తరవత బంగల‌
కంగరస‌ల మఠ కమమలటల పచచరల
ల య. జతయ స
థ యల 1967 ల కంగరస‌ ఓటమ చవచసత
బంగల‌ ల అంతక ఐదళ
ల పరవమ కంగరస‌ చలపయ బలహనపడంద. ఓటమ పలయయంద. తదవ ర
రజకయ
అస
లనైంద
బంగల‌.
థ రతక
1968-1971 మధయ కలంల రష
ట రంల ఏరపడన రండ సంకర
గ సంకర
ణ పరభతవల పరధనంగ వర
ణ ల.
ఒకవైపన బర
ట ల మరవైపన ఈ శకతలన వయతరకంచ
గ నక పరతనధయం వహంచ పర
జ వ, భసవమయ వర
వమపక పర
ట ల సంకర
ణ పరభతవంల కలక భగసవమల కవటంత వట మధయ సమనవ యం
కరవడటం, వర
గ సమరసయం లపంచటం సహజమైంద. అయత ఈ సమనవయ లపనక వర
గ దృకఫధంత
కడన వధనల అనసరం చలన వమపకల నర
ణ యంచటం కరణం. ఈ వధనలత వమపకల
పరజలక మరంత దగ
ల సధం
గ రయయయ. 71 ఎననకలక మంద వమపకల మడంట ఒకవంత ఓట
ష ణ శకతక ఏరపడ
చవన పైన చపకననమ. అపపట
వమ పకల పరజకర

డ పరమతలన ఈ రండ సంకర

పరభతవ పరయగల దవర వదలంచక గలగయ. రష
ట రంల వర
గ సమక రణల మర, శరమజవలందర
ఒక పకం గన, దపడ దరలందర మర పకంగన చలపయన వతవరణం నలకంద. సంకర
ణ ం
లన భగసవమల తమ బలనన పంచక నందక ఒకరన మంచ ఒకర ఎతతల వసక ననర. పరజ

పరయజనం, శరమకవర
గ పరయ జనం, పరజసవమక వలవల పరరకణ, రజయంగం హమ ఇచచన
కనసహకకల పరజ లక అందబటలక తవటమ లకయంగ ఎంచకనన భరత కమయనస
పర


(మరకసస
ట ) అందకనగణంగ పరజసమకరణ, తదవర వర
గ శకతల పందకల మరప సధన లకయంగ
ఈ కలంల పరటల చేసససస
ేసే ందసే
. ఈ కలంల జరగన పరశరమక ఆందళనల
ల న జయతబస
లయన‌ ఆఫ‌ ద సమమర‌ (మండవస వల గర
జ ంచ సంహంగ) పరపందడ. ఎకకడ ఏ చనన సమసయ
తలతతన పర
థ తక పర
ట అకకడ పరతయకమయయ స
ట సభయల, శరయభ లషల పనద వసతరంచంద. ఈ
ష క మైతర పనద అనన పర
కలంలన సపఐ(ఎం) భరతదశంల వప
ల వనక కరమక, కర
ట కరయకరమ
సరంశనన
ఆచరణల
పట
ట ంద.
ఈ పరస
ల రష
థ తల
ట రంల బలమైన శకతగ ఉనన సపఐ(ఎం) పరధన పరతపకంగ ఎద గంద. పరజలమంద
రజకయ ఆర
ల న వమపక పర
థ క పరతయ మయయనన ఉంచంద. 77 క మంద జరగన అనన ఎననకల
ట ల
మడంట ఒకవంత ఓట
సంపదంచకన కలకమైన శకతగ ఉననయ. పరజందళనల దవర వమ

పకల, పరతయకంచ సపఐ(ఎం) పరజలక మరంత దగ
థ రతత పట
ట రంల అస
గ రైంద. ఈ కలంల రష
అణచవత కడ కంగరస‌ చతల కలక సధనంగ మరంద. సవఛచ పపసలైన బంగల‌ పరజల ఈ
అణచవతన తవరంగ వయతరకంచర. తలసర రష
ట రంల 1967 ల సంకర
ణ పరభతవం ఏరపడంద. ఈ
సంకర
పర

ట (మరకసస
ట ) వవధ వర
గ ల పరజలక
ణ పరభతవంల భగసవమగ ఉనన భరత కమయనస
చరవయయందక వలగ హం శఖత పట వయవసయ శఖ, కరమకశఖ వంట మంతరతవ శఖల
చపట
ట ంద. ఈ కలంలన రష
ట ర పరభతవం తలసర శంత భదరతల సమసయన రండ రకలగ వభజ
చంద. ఒకట వర
ల ంఘన, దపడల, అరచకతవనక
ట ల ఉల
గ పరటల, రండద వయకతగత వషయల, చట
సంబంధంచన శంతభదరతల సమసయ. జయతబస నతృతవంలన హంశఖ శంతభదరతల సమసయలపై
తవరంగ సపందం చద. కన వర
గ పరటల వషయంల జకయం చకయనక పరమతల వధంచంద.
తదవర రజయంగ యంతరం వర
పరటల వషయంల తటస
థ యం పరదరశంచల చయగలగంద

సపఐ(ఎం) నతృతవంలన పరజతంతర ఉదయ మం. బహశ పరపంచంలన ఇద వమపక లక కతత
అనభవం. జతయ స
ల అణచవత వైఖర అనసరసత
థ యల రజయంగ యంతరం వర
గ ఉదయమల పట
ఉండగ ఒక నర
తటస

ద టష పరంతంల మతరం రజయంగ యంతరం వర
థ ధరణ
గ పరటల పట
అనసరంచల చయగలగటం ఆ పరంత వమపక ఉదయమం సధంచన పరతయక వజయంగ చపకవల.
బంగల‌ల వర
గ పరటలన రజయంగ యంతరం జకయం పరధ నండ మనహయం చంటం దవర పలన
వయవస
థ ల ఏరపడన శనయనన భరత చయటనక పరజ ఉదయమలన సపఐ(ఎం) సధనంగ మలచకంద. ఈ
వధమైన ఎతతగడ పరజలక తకణ పరయజ నల, ఉదయమనక ఫలతల చపంచటంత మరంత మంద
పరజనకం ఉదయమంలక పరవశంచల పరతసహచంద. అదసమయంల పరజ ఉదయమం స
థ నకంగ పలన
యంతరం గం పతర కడ పషసత మందక సగంద. వర
ధ మన దశంల నర
ద టష పరంతంల రజయంగ
యంతరనన బలహనం చస పరజ ఉదయమం ఆ స
థ నం ఆకరమంచకవటం అననద బంగల‌ పరయగంలన
సధయమైంద. దనక మంద తలంగణ సయధ పరట కలంల పరమత పరంతంల ఈ పరయగనన
అమల
చసంద
కమయనస
పర

ట .
ఈలగ 1971 ల పకసతన‌త జరగన యద
ధ ం, బంగ
యల వల
ల దశ‌ ఆవరభవంత జతయస
ల వతతన

పరజదరణత కంగరస‌ ఇందర గంధ నతృతవంల తరగ అధకరనక వచచంద. బయంకల
జతయకరణ, రజభర ణల రద
వంట చయలత పట 71 ల పకసతన‌ త జరగన యద
ధ ం, దన

నపథయం, సద
ధ ంచన వజయం కడ జతయ స
థ యల కంగరస‌ పర
థ రతన ఒక కలకక
ట ల నలకనన అస
తచచంద. ఇందర గంధ కంగరస‌ పర
ట క తరగలన నతగ మరర. నహర మరణం తరవత జతయ

థ యల కంగరస‌క ఆ వధమైన ఆదరణ లభయం కవటం ఇద మదట సర కవటంత ఇందర గంధ
కటరక కనన మనన గనన పరస
ల పరతయకంచ బంగల‌ల
థ త ఏరపడంద. 71 ల జరగన శసనసభ ఎననకల
పరజసవమక వలవలక పతర వశర. చవరక ఎననకల
పలకపర

ట అనసరంచన అపరజసవమక
చరయలక నరసనగ జయతబస సైతం ఎంఎలయ పదవక రజనమ చయలస వచచంద. దర
ఘ కలంగ
బంగల‌ల వమపకల ఎదగదలన అడ
డ క వలన కంగరస‌ చసన అనన పరయతనల వఫలం కవటం,
జతయ స
థ యల పరగన పరజదరణ దననత వచచన అధకరనన సకరమంగ పరజపయగ చరయలక
వనయ గంచటనక బదల బంధపతక, అధకర దరవనయగనక, రజకయ నరంకశతవనక,
పరతపకల ఏరవతక కంగరస‌ ఉపయగంచ కంద. ఈ దరబద
ధ మరంత వసతరంచ చవరక దశనన
అతయవసర పరస
ంద.

కలంల
సస
రమై

సంకర
థ త వైప నట


ణ ం ఏరపడందక అవకశం
లకపయంద. పలన యంతరంగం రష
ధ క సంబంధంచన సమజక ఆర
థ క అంశలపై దృష
ట రభవృద

కందరకరంచ

సమర
ధ యనన

కలపయంద.

వర
గ పరటల
రజకయ అస
థ రతత, పలన యంతరం గం వైఫలయంత కకవకలైన బంగల‌ల వర
గ పరటల
పంజకననయ. సంకర
ణ పరభ తవల నతృతవంల అమల జరగన భ సంసకరణల ఫలల పరరకంచకన
కరమంల రష
రంల
పర
త గరమం వర
ద చసన

ట రంల సంకర
గ పరట వదకగ మరంద. రష
ణ పరభతవలన రద
పరతసర కందరం రష
ట రపత పలన వధంచంద. రష
ట ర పలన పగ
ట ంద. రష
ట రంల జరగతనన
గ ల చపట
పరటం అపపట వరక సధంచన వజయలన సంఘటతంచసకవ టనక అనన వషయనన అర
థ ం
చసకలన పర
ట లన కనన శకతల నకసల‌బర పరంతంల పర
ట న ధకకరంచ సయధ చరయలక
పలపడటం త నకసలైట‌ ఉదయమం ఆవరభవంచంద. రష
రం

అస
థ రతన మరంత పంచ పషంచటంల

నకసలైట‌ ఉదయమం తనవంత పతర పషం చంద. పైగ ఈ ఉదయమం పరరంభం అయన కద
ద కలనక
సపఐ(ఎం)న తన పరధన శతృవగ ఎంచకంద. నడ ఒరసస, బహర‌, జర
ండ‌
సరహద
పరంతనన


కందరంగ చసకన మవయస
ల నడ నకసలైల ట భగళక వసల
ట ల బంగల‌ల కరయకరమ ల నరపనట
బటన ఆసరగ తసకననర. దశవయప తంగ అతయవసర పరస

కంద
పరజల హకక ల నలగపతంట

నకసలైల ట బంగల‌ల కంగరస‌త కలస వమపకల పరతయకంచ సపఐ(ఎం) కరయకరతలన ఊచకత
కయటం పరరంభంచంద. ఈ పరణమమ ఆధనక బంగల‌ల అర
థ ఫసస
డ ల కకకంద.
ట పలనగ రకర
ఈ కలంల కందరంలన కంగరస‌ పరభతవం బంగల‌న దరలక తచచకనం దక అనక చరయల
చపట
ట ంద. అందల రండ మఖయమైన పరపలనపరమైన మరపల ననయ. ఒకట పరభతవం అనసరంచ
అణచ వత వధనం రజయంగపరమతలక బయట ఉంటందన పరకటంచటం. ఇందల భగంగ
పలసల ఏ పరస
కలపలక పలపడన దనపై నయయవచరణ ఉండదన పరకటంచ టంత

థ తల
ఉదయమలపై పలసల వరచకపడ టనక తర తసనట
ల ైంద. రండంద గఢచర వభగనక నకసలైట‌
సమసయ పరషకర బధయతల అపపగంచటం. కందరం నకసలైట‌ అనన పదనక ఇచచన నరవచనం చల
వసృ
త త మైనద. రష
ట రంల పరధన రజకయ సరవంతల పన చసతనన వమపకల, సపఎం కరయకరతలక
కడ వరతంచ వధంగ మరచ వరందరన ఏరవస బధయత గఢచరయ వభగనక అపప గంచర. ఈ
వధంగ పలసలక అదప లన అణచవత అధకరల ఇవవటం, నరసతల, రజకయ నరసతల మధయ
గతన చరపయటం దవర అర
థ ఫసస
ట పలనక తరతసంద ఇందర గంధ నతృతవంలన కంగరస‌ పరభ
తవం. ఈ కరతవయనన తన భజసకంధలపై వస కనన వయకత సద
ధ ర
శంకర‌ ర.

ఈ కలంల జరగన మరణహమం గరంచ తలసకనందక మచచక రండ ఉదహరణల
పరసతవంచకంట సరపతంద. 1972 ల జరగన శసనసభ ఎననకల
కంగరస‌ పద

ద ఎతతన రగ
గ ంగ,
అకరమలక పలపడ వజ యం సధంచందన అపపట
టైమస ఆఫ‌ ఇండయ కలకతత వలకరగ ఉనన

సజల‌ బస వపలంగ రశర. ఎననకలక మంద, తరవత కరయ గండలత మరణహమం
సృష
ట ంచ పరతపక పర
ట లక చందన కరయకరతల, నయకలన హతమరచన తరనకడ టైమస‌ఆఫ‌
ఇండయ సవవరంగ చతరకరం చంద. సజల‌ బస మటల
అరవయయ దశకం చవర
రష


ట రం
చవచసన హంస కంట ఈ కలంల చవచసన హంస మతదలన, భభతసంలన అధకంగ ఉందన
అభపరయ పడంద. శంకర‌ ఘష‌ అన రచయత చపట
ట న అధయయనంల ఈ కలంల ఒకక భర‌భం
జల
ధ రంచర. 1971 జన‌ల
ల లన కనసం రజక మడనలగ రజకయ హతయలజరగయన నర
రష
నలల
ల న కశపర‌-బరనగర‌ పరంతం ల నకసలైల టనన నపంత

ట రపత పలన వధంచన కద
150 మంద యవకలన పలసల ఊచకత కశర. ఘష‌ అపపట
ల హందస
థ న‌ టసండర
డ పతరక పరతనధగ
ఈ వషయనన వలగలక తచచర. పట
ల తగన మండల
ట పగల ఈ పరంతంల శవల, చతల, కళ
చల
చదరగ పడ ఉననయన రశర. ఈ శవలన, మండలన పగచస పట

ట పగల అందర
చసతండగ రకల
ల తసకళ
ల హగ
ల నదల వసరశరన తలపడ. ఘష‌ మటల
ల న, ''ఈ కలంల రష
ట రంల
భయ తపతం తరస
ల ల ల ఉండ పరస
థ యక చరంద. రత
ర ల ళ యవకలైన వరవవర ఇళ
థ త లకపయంద.
పలస లకప‌క వళ
ల న నడవయసకల లరంట ఆశచరయం లద.'' ఇద, ఇందరగంధ కనసననల

బంగల‌ల పరజసవ మయనన ఖన చసన తర. ఈ రకమైన హతయ కండత పట 60 దశకం చవర
ల సపఐ
(ఎం) ఆధరయంల జరగన భసంసకరణలన కంగరస‌ నతృతవంలన రష
ట రపతపలన తరగ దడటం
పరరంభంచంద. దంత పట బంగల‌ల నలకనన రజకయ అస
ద ఎతతన
థ రత నప థయంల పద
పట
ట బడల వలస పయ య. పరశరమక రంగం కదలైంద. ఈ కలంల మతతంగ పరభతవ పరపలన
యంతరంగమ
పకవతం
సకన
మదరగ
మరపయంద.

బంగల‌ల

సస
థ రత

సధంచన

వమపక

పరభతవం

ఈ నరభంధనన వయతరకంచ పరజతంతర ఉదయమనక ఊపరలదంద సపఐ(ఎం). కంగరస‌ ఆధవరయంల
జరగతనన పరజసవమక వయవస
థ ఖనక వయతరకంగ రష
ట రంలన కక దశవయపతంగ పరజతంతర శకతలన
సమకరంచ పరజసవమయ పరరకణ ఉదయమనన నరమంచంద భరత కమయనస
ట పర
ట మరకసస
ట . ఈ
ఉదయమనన బంగల‌ పరజల ఆదరంచర. సమర
ద తచచర. ఉదయమంల పరతయక
థ ంచర. మద
భగసవమలయయర. పరతయకంచ 1971-77 మధయకలంల భమహకక కలపయన పద, మధయతరగత
రైతలందర పరజసవమక పరరకణపరటనక బసటగ నలచర. దనక తడ 1971 పరవం ఐకయ
సంఘటన పరభతవల
వచచన అనభవల ఆధరంగ సపఎం తన నరమణనన పటష

ట ం చసకంద. ఏ
వర
ట వసతరణ బల హనంగ ఉంద ఆయ వర
ట పరధ లక తచచకవటనక పరతయక కృష
గ ల ల పర
గ లన పర
జర గంద. ఈ కలంల పరతయకంచ గరమణ పరంతల
ల పర
ద ఎతతన
ట నరమణనన పటష
ట పరచ కనందక పద
పరయతనల జరగయ. తదవర యనైటడ‌ ఫరంట‌ పరభతవంల పల
ట న
గ నటం దవర తన చపట
పరజనకల వధనల దవర పరభవతలైన వర

గ లన నరమణంల సంఘటతం చసకవటనక పర
పరధనయత ఇచచంద. దంత పట దశ వయపతంగ కంగరస‌ అపరదటష పలగవటం, దశవయపతంగ జరగన
పరజసవమయ పరరకణ ఉదయమంల సపఐ(ఎం) నరవహంచన పతర పర
ట వశష
ట త పరగటనక దహదం
చసంద. వరస 1977 ఎననకల
ల 35.8 శతం ఓట
ల త సపఐ(ఎం) రష
ల ఏకైక బలమైన శకతగ
ట ర రజక యల
అవతరంచంద. మగలన వమపక లకవచచన ఓట
ల శతనన పరగణనలక తసకంట పలైన ఓట
ల ల 50
శతం పైగ ఓట
సధంచశకత సంపదంచంద వమపక సంఘటన. సవతంతర భరతదశంల మజరట

ఓట
ల త పరభతవం ఏరపడటం ఇద పరథమం. నహర నతృతవంల ఏరపడన పరభ తవలక కడ సట
ల ఎకకవ
వసతవచచయ గన ఓట
ల 40 శతనక మంచ దకకలద. ఈ రకంగ బంగల‌ వమపక సంఘటన పరభ తవం
పర
సృష
ల మంటర పరజసవమయంల వలకణ మైన రకర
ద ల

ట ంచంద. తదవర రష
ట రంల మడ దశబ
పట కనపంచన రజకయ సస
థ రతక వమపక సంఘటన పలన తరత సంద. పరజసవమక రజయంగం
పరధల పరతయ మనయ పరభతవల మనడగ సగంచ వచచన ఈ పరయగం రజవ చసంద.
77 ఎననకల తరవత పరపలన వయవస
థ న పట
ట ల మదక తవటం, రజకయహంసన కట
ట డ చయటం
వమపక పరభతవ తకణ పరధ నయ తలగ మరయ. రజకయ సస
థ రత, బర
థ పరధల
థ క వయవస
జ వ ఆర
ఆర
ధ , భసంసక రణల అమల వమపక సంఘటన పరభతవ పలన కరతవయలగ మరయ.
థ కభవృద
మగలన రష
పరభతవల చస వగ

ద నల అమల స
థ య కంట బంగల‌ల వమపక సంఘటన
ట రల
పరభతవం చసన వగ
రజకయ పరశలకలందర

ద నల అమల స
థ య ఎకకవగ ఉండటనన అపపట
గరతంచర. శకతవంతమైన పర
ట యంతరంగం ఉండటంత పరభతవ వధ నల ఫలల వషయంల
నయయబద
ధ మైన
లబ
దరల
ఎంపక
సధయం
అయయంద.

దర
ల , పర
ల ఆశభవం
థ కంగ వనకబడన వర
ట పట
గ ల ల పరభతవం పట
ఘ కలం అధకరంల ఉండటంత ఆర
సహజంగన ఎకకవగ ఉంద. వర ఆకంకలన చరకనల వయవహ రంచ బధయత పరభతవంపైన, పర
ట పైన
పడంద. ఆర
థ క సంసకరణల నపథయంల రష
థ క వనరల బలహనపడటంత రష
ట రల ఆర
ట ర పరభతవల
గతంల వల అతయధక పరజల ఆకంకల నరవరచ శకత సమర
ధ యల బలహన పడ
డ య. పరతయకంచ
దర
ద దగ కనపంచటం
ట బడల వలసన చవచసన బంగల‌ల ఈ సమసయ మరంత పద
ఘ కలంగ పట
సహజం. ఉనన పరమతల
ల న వమపక సంఘటన సధం చన వజయల, అందచన సవలన పరజల
వశవసంచర. ఆహవనంచర. పరమఖ రజకయశసత నపణడ అతల‌ కహ
ల మటల
ల ''మగలన రష

ట రల
పర
ద నల చననవైన
ట ల, పరభతవలత పలచ చసనపడ బంగల‌ల సపఎం పర
ట పరభతవం చస వగ
సధంచన వజయల పద
ద వ. పరతయకంచ సమజకంగ బలహనవర
గ లక వమపక సంఘటన పరభతవం
అందచన సవల ఏరష
ట రంల ఏ పరభతవమ అందంచలద. అందల మఖయమైనద భమ పై హకక
కలపంచటం. ఇద గరమణ పరజల ఆదయవనరల పంచంద. తదవర పర
ట , పరభతవం, పరజల మధయ
వడదయరన సనన హతయం ఏరపడంద.'' అన వయఖయనంచటం గమనంచలసన వషయం.
పరజతంతర వయవస
ల న కనల చయటంల బంగల‌ దశనక ఆదరశం గ నలచంద.
థ లన మరంత వళ
మదటసరగ మడంచల పంచయతరజ‌ వయవస
థ న అమల చయటంత పట పంచయతలక
అధకరల, ఆర
థ న ఉనకలక తచచంద.
థ క వనరల కడ బదలయంచ పరజతంతర పరజసవమక వయవస
పరభతవ ఫలల నరగ పరజలక చరల చయటంల సశకతలైన ఈ పంచయతరజ‌ వయవస
థ ల
మఖయమైన సధనంగ పన చశయ. అదసమయంల గరమణ పరంతల
సైతం రజకయ చైతనయనన,

హకకల గరంచ పరశనంచ గలగ పరజతంతర చైతనయనన అందచటంల వమపక సంఘటన అమల జరపన

పంచ యతరజ‌ సంసకరణల కలక పతర పషంచ య. అతల‌కహ
మటల

ల న '' ఈ రకమైన
పంచయతరజ‌ సంసకరణల వల
ల కందర పరభ తవం అమల జరపతనన అనక సంకమ పథ కల ఉదహరణక పనక ఆహర పథకం వంటవ -మగలన రష
కంట బంగల‌లన సమర

థ వంతంగ
ట రల
అమల
జరగంద.''
సస
థ రతక

సవళ

ఈ పరస
దశనన ఉపపనల చట
మట

థ తల
థ కసంసకరణల భవజలం ఇటవంట పరతయమనయ

ట న ఆర
అభవృద

వధనలన అవలం బంచ పరభతవలక మరంత కష
ద ంననర
ట కలం తచచ పట
ట య. దశబ
కలంగ అమల జర పత వచచన సంపద పన:పంపణ వధనలన కనసగంచటం ల కష
ట ంగ మరంద.
సంసకరణ లత దశవయపతంగ పరభతవయంతరంగనక ఉనన పరమత పరజతంతర సవభవనన కలప సగంద.
దనక తడ బంగల‌ రజకయల
ల లంపన‌ వర
గ ం కరయశల పతర పషంచటనక మర మఖయ కరణం
ఉంద. అద కంగరస‌ వైఫలయం. ఒక రజకయ పర
థ త కలంల
ట గ కంగరస‌ వైఫలయం అతయవసర పరస
పరరంభమై 90 దశకం చవర నటక తరస
యకచరంద.
తలత
రష
రల

వై

లయం
వయక


తకృతమైంద.

కరమంగ రజవ‌ గంధ అనంతర కలంల ఈ వైఫలయం అఖల భరత స
థ యక వసతరం చంద. ఈ స
థ ననన
పరంచందక వవధ రష
రల
వవధ
రకల
శక

తలత

.
మహరష
రల
మతనమద
శవసన





రజకయ రంగంల పరధన శకతగ అవతరంచగ దకణ ద రష
పరంతయబర

ట రల
గ లక
జ వ వర
పరతనధయం వహంచపర

బలం
పంజక
ననయ.
ఉత


రష
రల
అస
తవరజకయల
కంగర
స‌



ట ల
వైఫలయంత పరరణ పచచరల
ల య. ఈ కవక చందంద బంగల‌ల తృణమల‌ వజృంభణ. రష
ట రంలన
లంపన‌ వర
ట .
గ నక ఒక వదక కవలసన తరణంల తరమదకవచచంద తృణమల‌ కంగరస‌ పర
దర
ఘ కలంగ నదరణంగ ఉనన వఛచననకర శకతలక తృణమల‌ వదకగ మరంద. దంత ఇపపట వరక
బంగల‌ల కనపంచన అస
థ తవ వదల, తరగమన వదల నడమనక కనపసతననయ. ఈశకతల
బంగల‌ గత మడననర దశబ
ద లగ సధంచన రజకయ సస
థ రతన, పరజ తంతర చైతనయనన, ఆర
థ క
ఫలలన ధవంసం చయబనకంటననయ. వటక జతయస
థ య లన పరగతనరధక శకతల
చదడవదడగ నలసతననయ. పరజతంతర పరయగనక, పరజ సవమయ పటష
ట కరణక నదరశనంగ నలచన
బంగల‌లన వమపక సంఘటన పలన నడ ఈ సవళ
ల న అధగమంచ తన మహపరస
థ ననన మందక
నడపంచటనక దశవయపతంగ ఉనన పరజతంతర శకతల తమవంత మద
ద త అందం చలసన సమయం
ఆసననమైంద.

Monday, November 2, 2009
ల పదమవయహం
టస క‌ మరకట

* జతయ అంతర
ట బడదరల, దరవయ పట
ట బడదరల పరభతవలపై ఒతతడ తచచ తమక
జ తయ గతత పట
అనకలమైన వధనల అమల చయంచకవటంల స
ట క‌ మరకట‌ ఉతతనపతనలన ఒక వయహతమక
సధనంగ మరచకంటననయ. అందల భగంగ పరభతవం కనన చరయల తసకబతననద. కందర రష
ట ర
పరభతవ సంస
థ లన టసక‌మరకట‌ పరధలక (ఇపపటక రనవటన కడ) తసకరవటనక, ఇపపటక లస

అయన
వట
షర
ఎకకవగ
అమమకనక
పట
తవర
పరయతనల
చసతననద.

ట టనక
బ.

గంగరవ,

అమరక

దరవయ

టరడంగ‌వగం
బడ
జ ట‌

వరయయత

సంకభంత
అందకలక

రచంచన

ఉపసంహరణపై

క.

10

హమత

వల

:

పంజకనన

Mon,

పయట
ల క

తతకలకంగ

టసక‌మరకట‌

oct

మరకసస

బఎస‌ఇ
866

కపపకలన
మత

పయంట

టసక‌

5

:

:

2009,
:

2008

17,

2009

:

2009

జలై

సనసకస

పతనం

మరకట‌

Oct

2009

జలై


ట క‌మరకట‌ కదలకల గరంచ పతరకల రయన రజ లద. పరతయకంచ ఎననకల మగ సన తరవత
ధ కవతతల, వధన
టసక‌ మరకట‌ పడపయన, లచన ఒకక కదపతన జరగతంద. పరభతవం, ఆర
నర
ధ శకల అందర టసక‌మరకట‌న పరసననం చసందక చయన పరయతనం లద. ఇవనన గమనసత భరత
ఆర
ధ క వయవస
ధ క వయవస
థ న ఆమటకసత పరపంచ ఆర
థ న టసక‌ మరకట
ట నడపసతంద అనన సందహం
రకమనద. పట
ధ క వయవస
థ ల టసక‌మరకట‌ వడదయరన అంశంగ మరం ద.
ట బడదర ఆర
జతయ ఆర
ధ క వయవస
థ న, పరభతవ వధన నర
ణ యలన పరభవతం చస కలక సధనంగ మరంద. మనన
పరవశపట
ట న కందర బడ
జ ట‌ అనంతరం జరగన చరచల ఇందక మంచ నదరశనం. బడ
జ ట‌ల
వవధరంగలక కటయం చన కటయంపల వషయం కనన టసక‌ మరకట‌న బడ
జ ట‌ నరశపరచందనన
వషయం పై గగ
ల సరవసవంగ, వట లభల ధయయం అడగ
గ ల పరగంద. పరభతవం టసక‌ మరకట
లసతంద.

ట క‌మరకట‌

ఆవరభవం

ఆధనక పట
ధ ంలన
ల ఆరంభం జరగంద. 16 వ శతబ
ట బడదర వధనం ఆవరభ వంతన స
ట క‌ మరకట
ఈస
ట ండయ కంపన తన వణజయ కరయకలపల వసతరంచందక పరజల నండ నధల సమకరంచంద.
ధ ం తరవత ఇంగ
వలసవదంపై పరశ
లపస యద
ల ష ఈస

ట ండయ కంపన షర ధర బగ పరగనట
ధనల సగంచన ఆర
ధ ల యరపయన‌ దశల నరంతర
ధ క శసతవతతల గరతం చర. 16, 17 శతబ
యద
ధ ల ల మనగ తలత ఆర
కంగ
ఛననభననమై

కలం.
ఈకలంలన
భసవమయ వయవస

థ నండ
వమకత పందన పట

చందందక, శసతవజ
ఞ నం మందక తచచన
ట బడదర వధనం అభవృద
ఆవషకరణలన వయకతగత వనయగం స

నండ
పరశర


వనయగం


థ యక వసతరంచందక
అవసర మైన భర పట
ధ క వనరల సకరంచకన మర
ట బడల, ఆర
గ ంగ టసక‌ మరకట‌, లమటడ‌
కంపనల
భవనల
రపదద
ద కననయ.
భరతదశంల 1875 ల మదటసర బంబయ టసక‌ ఎకఛంజన పరరంభంచర. నటక పరపంచంలన
పరతన ఎకఛంజ‌ల
బఎస‌ఇ ఒకట. సవతంతయరం వచచనటక దశం ల 7 ఎకఛంజల ఉననయ. కన

బఎస‌ఇ క మతరం పరభతవం 1965 ల మతరమ గరతంప ఇచచంద. 1990 వరక ఈ వయవహరలన
కందరపరభతవం ఆధనంలన కంటరలర‌ ఆఫ‌ కపటల‌ ఇషయల‌ (ససఐ-పట
ట బడలక సంబంధంచన
వయవహరల నయంతరణధకర) పరయవకంచవడ. సవతంతయరనంతరం ఉనక లక వచచన తలతరం
పరైవట కంపనల నడ నన స
థ యల నలదకకకవటనక కందర పరభతవల అనసరంచన వధనల ఒక
కరణం కగ, సదర కంపనల వసతరణక, పటల నలదకకకవటనక అవసరమైన నధల సకరణల
భరతయ టసక‌ మరకట‌ మఖయమైన పతరపషంచంద. ధరభయ అంబన బట
ట ల దకణం నండ బట
ట ల
తయర మల
ల ల నరమంచ స
థ యక చరటం వనక పట
ట బడ అంత టసక‌మరకట‌ నండ సకరంచన
పట
ట బడనంట ఆశచరయపడలసన అవసరం లద. 1995 నటక దశంల టసక‌ ఎకఛంజల సంఖయ 23 క పర
గంద.
అందల పరసతతం 19 మతరమ కరయ శలకంగ ఉననయ. ఇవకక అనన పరంతల
ల అనధకర ఎకచంజల
పనచసతననయ. స
ట క‌ మరకట‌ లవదవలన సనసకస సచకత కల సతర . ఈ సచక మతతం రజష
ట ర‌
అయన (లసట‌డ‌) కంపనల
ల కవలం 30 కంపనల షర
ల వలవల వచచ మరపలన మతరమ సచసతంద.
మతతం లవదవల
80 శతం టప‌ 10 కంపనల షర

ల వ. టరనవరల 98 శతం మతతం 100
కంపనలషర
ల ద. మతతం మరకట‌ లవదవలన ఈ సచక పరతఫ లంచద. అందవల
ల న సనసకస
పడపయన
కనన
కంపనల
షర
వలవ
పరగతన
ఉంటంద.
రండ తరహల వయపరం జరగతంద. మదటద ఐపఒ (ఇనషయల‌ పబ

ల క‌ ఆఫర‌)
టసక‌మరకట
రపంల జరగతంద. అంట ఫలన వయకత, వయకతల ఒక కంపన నమద చయంచకన దన వసతరణ
గరంచన పథ కలన పరజలమందంచటం దవర సదర కంపనల వటల కనగల చయటం దవర
నధల సమకరణ చయటం. ఉదహరణక రండళ
ల కరతం రలయనస పవర‌ (అద కంపననడ అదన
పవర‌-అనల‌ ధరబర అంబన పవర‌ కంపనగ చలమణ అవతంద) కంపన పరరంభంచ షర
ల దవర
వలకట
సమకరంచంద. ఈ కరమనన పరథమక మరకట‌ అంటర. 1991 తరవత పరథమక మరకట


నధల సకరణ తలకైపయంద. దంత 1991-1998 వరక ఇటవంట పరకటనల కపపల తపపలగ
వచచయ. మధయతరగత ఉదయగల అనకమంద షర
ల కననర. కందర పరభతవ అంచన పరకరం గడచన

పదహన సంవతసరల
నధల సకరంచన మజరట కంపనల బర
ల పరధమక మరకట

డ ల తపప శయ.
ఆర
ధ క వయవస
ద టసక‌ మరకట‌ లవదవల ఊపందకంట
థ పై పరభతవ నయంతరణల తగ
గ తనన కద
వచచయ. స
నమద అయన కంపనల షర

ల న ఒక షర హల
డ ర మరషర హల
డ రక
ట క‌మరకట
అమమకంటడ.
దనన
సకండర
మరకట‌
అంటర.
సపకయలషన‌

అడ
డ గ

టసక‌

మరకట‌

గత సంవతసరం పరథమక మరకట‌ దవర 124 ఇషయల వడదలయయయ. ర. 87,029 కట
ల పట
ట బడ
సమకరంచబడంద. వటల కవలం 61 కంపనల ఇషయల ర. 84,418 కట
సవంతం చసకననయ.

రంగల వరగ చసత బయంకంగ‌, ఇతర దరవయ సంస

ర.
30,955
కట
కై

సం
చసకగ, సమంట‌,


నరమణరంగం ర. 18,905 కట
ల న, వదయత‌ కంపనల ర. 13,709 కట
ల న కైవసం చసకననయ. గత
దశబ
కలంగ
దశయ

క‌
మరకట
సకండర
మరకట‌
రజయమలతంద.
ఈ మరకట‌ వల

ల కలగ


మర నష
ధ యనన వయవస
థ క
ట మమటంట ఇందల సకరంచబడ నధల అదనప ఉతపదక సమర
ష ప‌ కనసలడషన‌)క సకం డర మరకట‌
జడంచటం లద. ఉనన కంపనల మధయన గతతధపతయం (ఓనర
వల కలపసతంద. ఈ రకమైన గణతమక మరప ఉండబట
ట 1991 తరవత టసక‌ మరకట‌ లవదవల
ఊపందకననయ.
1993 ల సగటన రజక ర. 238 కట
ల టరనవర జరగత 2008 ల సగట రజవర టరనవర ర.
9,275 కట
ల క చరంద. ఇంద ల యజమనయం చతలమరతనన షర
ల పరమణం మతరం తకకవ. రజ
మతతం లవదవల జరగన సకరప‌ సగట వలవ 1995 ల 8,022 రపయల ఉంట 2008 నటక ఈ
వలవ ర. 29,777 క పరగంద. 2001-2002 ల మతతం 5,04,149 లకల షర
లవదవల జరగ

గ ,
చతల మరనవ (డలవర అయనవ) 1,22,917 లకల షర
మతర

.
అంట
మత

జరగన
టర

ంగల


నల
గ వంత కంట తకకవ నజమైన టరడంగ‌. మగలంద సకయలటవ‌ టరడంగ‌. 2007-08 ల 24,67,606
లకల షర
లవదవల జరగ


గ చతల మరంద 7,28,372 లకల మతరమ. అంట మతతం టరడంగ
29 శతం. సకయలషన‌ ఎంత ఎకకవగ ఉంట సంపద మరపడ అంత తకకవగ ఉంటంద.
సకయలషన‌ తవరతన తలప మర సచక సనసక‌ బఎస‌ఇ. 2003 మరచ 3 నండ 2004 జలై 22 మధయ
కలంల ఇద 3,727 పయంట
ల నండ 5, 054 పయంట
ల క పరగంద. 2004 నవరబర 17 నటక 6,017
పయంట
ల క, 2005 జన‌ నటక 7,677 పయంట
ల క, 2005 డసంబర‌ 30 క అద 9,323 పయంట
ల క
పరగంద. 2006 తరవత టసక‌మరకట‌ మరంత ఊపందకంద. 2007 జనవరక 14,091 పయట
ల క ఆ
తరవత
2008
జనవర
నటక
అమంతంగ
20,873
పయంట
ఎగబ
కంద.
ల క
సరళకరణత

పరగన

అనశచత

తవరత

సరళకరణ వధనల, పరపంచకరణ జతయ అంతర
థ ల ల పల నతన మలపల
థ క వయవస
జ తయ ఆర
తచచయ. అందల భగం గ టసక‌ మరకట
ఎత

మరప
ల వచచయ. 1970 దశకం
ల ల కడ పద


తరవత పరపంచ ఆర
పరగంద. పట
థ పై దరవయ పట
థ క వయవస
ట బడదర వధనం పట

ట బడ చలనంపై
ఆంకల తలగపవటంత దరవయపట
బడ
చలనంపై
కడ
నయంతర


తగ
పయయ.
దనక తడ


టసక‌మరకట‌ సంటమంటన దృష
ట ల పట
ట కన పరభతవల నర
ణ యల తసకవటం పరరంభంచటంత
దరవయపట
బడ
పరస

మర
ఆడంద
ఆటగ
పడంద
పటగ
మరంద.
అంతకద సంసకరణల వననంట


ష యలైజషన‌ ఆఫ‌ ఎకన
వచచన మర కలక పరణమం ఆర
థ లన దరవయ కరంచటం. (ఫైనన
థ క వయవస
మస‌).
దనక
మరకట
కలక
సధనలగ
మరయ.

టసక‌

జతయ ఆర

ధ క వయవస
ధ క వయవస
థ లన అంతర
థ లత సమకృతం చస సధనలగ
ట క‌మరకట
జ తయ ఆర
కడ మరయ. వదశ సంస
దశంలక రవడంత పట

థ గత పట
ట బడల, వదశ మయచ వల‌ ఫండ
మన దశనక చందన కంపనల షర
వదశ

క‌
మరకట

నమదకవటం,
వదశ కంపనల షర


ల మన

దశ టసక‌ మరకట
ల ల నమద కవటం వంట మర
ట బడ వవధ దశల
గ ల దవర అంతర
జ తయ దరవయ పట
ఆర
థ లన సమకృతం చసతంద. సంసకరణల పరయవస నంగ మర పరణమం కడ చట చస
థ క వయవస
కంద. సంసకరణలక మంద టసక‌ మరకట
దవర జరగ వనరల సమకరణ కవలం దశం

సరహద
ద లక లబడ ఉండద. కన సంసకరణల తరవత మన దశంలన కంపనల ఎఫ‌ ఐఐల (వదశ
సంస
థ గత మదప) రపంల వదశ పట
ట బడలన కడ టసక‌మరకట‌ దవర సకరంచకవటనక మర
గ ం

సగమం

అయయం

ద.

అందవల
ల న టసక‌ మరకట‌ ఎపడ తల కందలైన వదశ సంస
థ గత పట
ట బడల ఎంత మతతంల వనకక
వళ
ల య అనన వషయనన సబ పరకటసత వసతంద. మర కలకమైన పరయవసనం ఏమటంట గతంల

దశయ ఆర

ధ క వయవస
థ ల కనపంచ లకణలత పరభవతం అయయవ. నడ దశయ టసక‌
ట క‌మరకట
మరకట
ల లక వదశ పట
థ ల పరభవల చచచకన వసత ననయ. దంత
థ క వయవస
ట బడలత పట వదశ ఆర

క‌
మరకట
అనశచత
తవర

ననటక
పరగత
వస

ద.
ఉదహరణక 2008 సబ‌ పరైమ‌ సంకభం



భరతయ టసక‌ మరకట
ధ ం చసక
ల న ఎల పరభవతం చసంద పరశ లసత పైన పరకనన వషయల అర
వటం
తలకవతంద.
2008 ల సబ‌పరమ
ై ‌ సంకభం నపథయంల అమరక ఆర
థ ల కపపకలటంత బంబయ టసక‌
థ క దరవయసంస
ఎకఛంజ‌ తవరంగ పరతసపందం చంద. సనసకస ఒకకసరగ 10 వల పయంట
ల మర పతనమైంద. నట
నండ సనసకస పరవప స
యక
చరకలద.
పర



14-15
వల
పయంట
వద

ద కట


ట మట
ట డతంద. అద
వధంగ 2007 మధయల పరపంచం ఆహర సంకభనక చరవల ఉందనన వరతల వచచ నపడ, బరల‌
చమర ధర 200 డలర
ల దటనందన వరతల వచచనపడ కడ టసక‌మరకట‌ తవరంగ సపందంచంద.
పరపంచ ఆర
థ క పరణమల కద జతయ అంతర
ట క‌ మరకట‌
జ తయ రజకయ పరణమలక కడ స
తవరంగన సపందసతంద. ఉదహ రణక 2002 ల నైజరయల చమర నలవల వలక తసతనన షల‌ కంపన
ఇంజనర
ల న స
థ నక పరజల ఆపహరంచరనన వరత తలయగన నయయరక కమడటస‌ ఎకఛంజ‌ల షల‌
కంపన
షర
ధర
పతనం
అయయంద.
భరత దశంల ఒరసస పరభతవంత రయక చందన పసక కంపన ఒపపందం చసకనన తరవత
సయల‌స
ట క‌ ఎకఛంజ‌ల పసక టసల‌ కంపన షర వలవ పరగంద. అద ఒరససల 2007 ల పసక
కంపన భసకరణల వఫలం అయయందనన వరతల వలవడగన దన షర వలవ పడపయంద.
పరపంచకరణ నపథయంల ఆర
థ ల మధయ పరసపర ఆధరం ఎంత ఎకకవగ ఉంద ఈ
థ క వయవస
సంఘటనల
తలయ
జసతయ.
భరతదశంల 2004 ఎననకల తరవత కందరంల పరభతవం ఏరపట చయటనక వమపకల మద
ద త
అనవరయం కవటంత 2004 మ 20 న టసక‌ మరకట‌ కపపకలంద. 2009 ల మ 17 ఎననకల ఫలతల
వల వడన మరనడ టరడంగ‌ల సనసకస 2110 పయంట
పరగంద. ఈ వగనన తట

ట కలక
ల క మధయహననక శలవ పరక టంచర. 1997 ల ఆగయ ఆసయ దశల సంకభంల
టసక‌మరకట
కరకపవటంత
మన
దశంల
మరకట‌
పరతకలంగ
సపందంచంద.
టసక‌
వదశ

సంస
థ గత

మదప

సంస

(ఎఫ‌.ఐ.ఐ.)ల

ఆధపతయం

భరత టసక‌ ఎకఛంజ‌ల ఆమటకసత వర
ధ మన దశల టసక‌ మరకట
ల ల 1997 తరవత వదశ సంస
థ గత
మదప సంస
థ ల ఆధ పతయం బగ పరగంద. 1990 మంద ఈ సంస
థ లక మన టసక‌ మరకట‌ల
పరవశనక వల లద.ఆగయ ఆసయ దశల సంకభనక పరధన బధయత వరదననన వషయం నడ
అందర అంగకరసతననద. భరతదశంల పరతయ కంచ 2002 తరవత ఎఫ‌ఐఐల పతర కరయ శలకంగ
మరంద. 1996 నటక బఎస‌ఇల 353 ఎఫ‌ఐఐల నమద చసకంట 2003 నటక వట సంఖయ 502 క
చరంద. 2005 నటక 823, 2009 ఏపరల‌ నటక 1639 ఎఫ‌ఐఐల భరత టసక‌మరకట
లవదవల

నరవహసతననయ. 1993-1997 మధయ కలం ల ఎఫ‌ఐఐల సగటన ఏట 177.6 కట
ల డలర
ల పట
ట బడల
తసకరగ 1997-99 మధయ కలంల ఈ సగట వలవ 29.5 కట
డలర

ల క తగ
గ ంద.
2005 ల తరగ పంజకన 2,526.7 కట
ల డలర
ల పట
ట బడల ఎఫ‌ఐఐల రపంల వచచయ. బంబయ
టసక‌ ఎకచంజ‌ సనసకస 10 వల మైలరయ దటటంల ఎఫ‌ఐఐలద పరధన పతర. తరగ 2005-2008 మధయ
ఎఫ‌ఐఐల దవర దశయ టసక‌ మరకట
25,899 కట

ల డలర
ల కనగళ
ల జరగ
ల డలర

గ 23,747 కట
వలవైన కనగళ
ల జరగయ. చవరక ఈ ఏడదల ఇపపట వరక ఎఫ‌.ఐ.ఐ.ల 5,973.5 కట
ల డలర

నకర కనగళ
ల , 5,374.7 కట
ల డలర
ల నకర అమమకల జరపయ. నకర పట
ట బడ రక చసత 5,98.8 (6
బలయన‌ డలర
ల ) కట
ల డలర
ల ననయ. స
ల వదశ మదప సంస
థ ల పట
ట క‌ మరకట
ట పరగటంతపట సనసకస
ఉత
ధ న పతనల కడ సదర మదప సంస
థ ల రకపకలపై ఆధరపడ పరగత, తరగత వసతంద.
ఈ అనశచత కవలం స
ధ క వయవస
ల అనశచతక
థ కడ అనక రపల
ట క‌ మరకట‌క పరమతం కలద. ఆర

గరవతంద. ఉద హరణకసం వదశ మరకదరవయనలవలపై దన పరభవర ఎల ఉంద పరశలద
ధ ం.
పైన చపకననట
ల నలగైదల ళగ టసక‌ మరకట
ల క పద
ద ఎతతన మన దశంలక వదశ పట
ట బడల వచచయ.
కందరపరభతవం, రజరవ బయంకల పరగతనన వదశ మరకదరవయ నలవలక సంబంధంచ నలవర
నవదకల వడదల చశయ. కన ఈ నధలన వన యగంచటనక పరభతవం సద
ధ ం కలద. ఎందకంట
ఈ డలర
ల నన దశయ ఉతపద కరంగంలక వచచనవ కవ. కవలం టసక‌ మరకట‌క పరమతం అయనవ.
ల క వచచ పట
టసక‌మరకట
ట బడల పరధనంగ తకణం లభల పగసకన లకయంత వసతయ. మన టసక‌
మరకట
వచచ రజవర లభల కంట మరచట వచచ రజవర లభల ఎకకవగ ఉంట అకకడక

పరగలడతయ. అందకన దనన కలనలవన పట
బడ అన పలవటం పరపట.
ట బడ, గలవట పట

ఏరజకరజ జరగ లవదవలపై ఆధరపడ వచచ వదశ దరవయ నలవలన వయవస
థ గత పరయజనలకసం
వచచంచ సహసం చయలర. అందవల
ల ఈ టసక‌మరకట‌ పట
ట బడల ఒక దశప వదశ మరకదరవయ
నలవలక గయరంట ఇవవలవ. గత సంవతసరం సబ‌పరైం సంకభం సందరభంగ, పైన చపకననట

ద ననన డలర నలవల అంత వగంగ
టసక‌మరకట‌ ఒకకసరగ కపప కలటంత రజరవ బయంక వద
పడపయయ.
అటవంట పరస
తలతత మర పరమదం దశయ కరనస వలవల అస

థ తల
థ రత. ఉదహరణక 20042008 మధయకలంల వదశ మరక దరవయనలవల వపరతంగ పరగటంత రపయ వలవ కడ పరగ
డలర వలవ 39 రపయలక సమనం అయయంద. అద 2008 చవరనటక మన దశం నండ వదశ
సంస
ద ఎతతన ఉడయంచటంత రపయ వలవ ఒకకసరగ పతనం అయయంద. ఆ
థ గత పట
ట బడల పద
నపధయంల డలర వలవ 51 రపయలత సమనం అయయంద. అంట కవలం సంవతసరం వయవ ధల
రపయ వలవ 29 శతం పడప యందననమట. దశయ కరనస వలవల ఈ స
థ యల అనశచత
సహజంగన వవధ రంగ లల పట
ల ంపల భరం
ట బడ వయయంపై పరతకల పరభవం చపతంద. వదశ చల
అవతయ. మరవైపన ఈ రకమైన కరనస అనశచత వల
ల కడ పరభతవంపైన, ఆర
ధ క వయవస
థ పైన అదనప
భరం
పడతంద.
ఉదహరణక రపయ వలవ పరగటం వల
ల వదశ మదపరల ఆసతల వలవ తగ
గ తంద. దంత
2008-2009 ఆర
ల డలర
ల చల
ల ం చలస వచచంద. అంట అంత
థ క సంవతసరంల పరభతవం వరక 5,780 కట
మతతం నధల ఉతతపణయనక మన మరకట‌ నండ కనమ రగయయయ. ఇటవంట పరస
థ తల చస
నపడ
చంప
దబబ
దడ
దబబ
అనన
సమత
గరతకసతంద.
దరవయరంగంపై ఆధపతయం ఎవరదనన వషయం తలసకవటనక మరకట‌ కపటలైజషన
ల ఎవరవట
ఎంతననద ఒక సచకగ చపపవచచ. మతతం టసక‌ మరకట‌ కపటలైజషన
ల వదశ సంస
థ ల వట 12.87
శతం ఉండగ భరతయ పరజల వట 11.6 శతం మతరమ. పరభతవరంగ సంస
ల వషయంల కడ
థ ల షర
వదశ మదప సంస

థ లద సంహభగం. స
డ నబంధనల పరకరం మరకట‌ కపటలైజషన
ట క‌ ఎకఛంజ‌ బర
భరతయల వట 25 శతనక తగ
థ న
థ క వయవస
ట కన ఆర
గ కండ ఉంట మరకట‌ ఒడదడకలన తట
కపడకవచచ.
కన నడ బఎస‌ఇల వదశ సంస
థ ల వట 20 శతనక పైగ ఉంట భరత పరజల వట 11 శతనక
పరమతం అయయంద. అంతకద, దరవయ పరపంచకరణ పరయవసనంగ తరమదక వచచన కమడట
డరవటవస, ఫయచరస, హడజ‌ఫండ‌, పర
ల , ఇంక అనక నతన మరకట‌ ఉతప తలతలన వదశ
ట సపటర నట
సంస
థ లద పైచయగ ఉంద. ఇవనన దరవయ పట
ట బడ కరయశలక రపలగ చపకవచచ. ఈ
రపలననంటలన సదర పట
ట బడపై పతతనం ఎవరదనన వషయం గపయంగ ఉంటంద. పరభతవ
నయంతరణల నండ ఈ గపయత దవర దరవయ పట
ట బడ తనన తన కపడకంటంద. ఒకరకంగ చపప
లంట ఇవనన చమల దండ లంటవ. కన చపమరల కనపంచ చమ చవరద కద. వట కలగ వర
చట ఉంటంద. మజరట హడజ‌ఫండ
అమరక ఆధనంల ఉననయ. లకల కట

ల పట
ట బడల వర
చతల
ఉంటయ.

ఒకక డరవటవస రపంలన పరపంచ వయపతంగ 600 టరలయన‌ డలర
ల (టరలయన‌=లకకట
ల ) పట
ట బడ
చలమణ అవతంద. ఉతపదక వయవస
థ క, దనక ఏ మతరం సంబంధం లద. అమరక ఆర
థ న
థ క వయవస
అతలకతలం చసన ఈ డరవటవస నడ కరమంగ వర
ధ మన దశలక వసతరసతననయ. ఒక అంచనమరక

ఫయచరస మరకట
ల 43 కట
ల 24 లకల ఒపపందల జరగయ. వట వలవ 1,330 కట
ల డలర
ల .ఇంత పద

ఎతతన వదశ మదప సంస
పటబడల పట

థ ల మన టసక‌మరకట
ట డనక మలకరణం, ఎటవంట
పరభతవ నయంతర ణల లకపవటం. అవ సధంచ లభలపై పననల లకపవటం. మగలన పట
ట బడదర
దశల
వచచ లభలకంట మనదశప కపటల‌ మరకట
వచచ లభల రట అధకంగ ఉండ టం.


హడజ‌ఫండ‌ వంట రపల
దరవయ పట
బడ మనదశం వంట వర
ధ మన దశల కపటల‌ మరకట

ల ల

పరవశంచటనక
సద
ధ ంగ
ఉం
టంద.
మసలక

లైసనస

పైన చపకననట

ల లక రజవర పరవశంచ పట
టసక‌ మరకట
ట బడల ఎవరవనన వషయం బయటక
పకకద. దంత మన దశంలన పట
బడదరలై

మరషన‌
కంపన పరత బంబయ స

ట క‌మరకట
ట న
శసంచ వచచ. ఈ కరమంలన ఫలన కంపన షర
ల పంచయలనన అవగహన సదర కంపనక, మరకట‌
వర
లక
మధయ
కదరత
ఉననపళంగ
సదర
కంపన
షర
వపరతంగ అమమడ వతయ. అద చస


జనం వలం వరరగ కంటర. మరకట‌ నలకడగ నడచన రజ కంట ఆ రజన సదర కంపనక ఎకకవ
ష ద‌
లభల వసతయ. అటవంట సందరభల
ల మందకచచవ టసక‌ మరకట‌ కంభకణల. 1991 ల హర
మహత కంభకణం, 2001 ల కతన‌ పరఖ‌, లగబల‌ టరసట‌బయంక, మధపర సహకర సంఘం వంట
కంభ
కణల

కవక
చందనవ.
1991 ల

నట

పరధన

మనమహన‌

సంగ‌

మన

దశనక

ఆర
థ క

మంతరగ

ఉండవర.

నతన ఆర
ల ల పరభతవ జకయం ఉండదన ఆయన పరకటంచర.
థ క వధనల నపథయంల కపటల‌ మరకట
ష ద‌మహత (ఈయనన టసక‌ మరకట‌ బరకల ర బగ‌బల‌-పద
దంత పరభతవం కళ
ల మస కవటం, హర

ఎద
అనపల


)

క‌మరకట‌న
అతలకతలం
చయడం
జరగయ.
ఫలతం
ర.
4000
కట
కంభ




ష ద‌ మహత అవతర మతతర. ఫలతం
కణం. 2001 ల కతన‌పరఖ‌, సఆర‌ భనసల, దనష‌ దలమయల హర
సమర 7 కట
ల మంద సధరణ పరజల తమ సమమదచకనన యటఐ బయంక దవళ తసంద. ఇద
గతం.
వరతమనం
ఇందక
భననంగ
లద.
ష ణయమైన వర
ష క ఫలతల పరకటంచటం
కంపనల వసతవక ఆర
థ త గతలత నమతతం లకండ ఆకర
థ కస
అనద మర తరహ మసం. సతయం కంభకణం గరంచ పఠకల ఇంక మరచపలద. కనక ఈ తరహ
కంభక ణల గరంచ వవరణ అవసరం లద. సధ రణంగ కంపనల సంవతసరనక ఒకసర
జమఖరచల లకకల చసకవటం ఆనవ యత. స
ట క‌మరకట‌ ఈ ఆనవయతన మరచ సంద.
సంవతసరనక ఒకసర ఆదయ వయయ వవరల పరకటసత సదర కంపన షర
ల సంవతసరనక ఒకకసర
పరభవతం అవతయ. దనక భననంగ ఇపడ తరైమసక ఫలతల పరకటంచటం మనం చసతననమ. మధయ
మధయల కనన వణజయ పతరకల ఎంపక చసన కంపనల ఆర
థ తగతల ధరణల గరంచ నడప
థ క స

పరతయక
శరకల
కడ
మరకట
పరభవతం
చసతయ.
ల న
టసక‌
ఎననకల ఫలతల వలవడన తరవత మ 18, 2009 టరడంగ‌ వగనన అందకలక బంబ స
ట క‌ ఎకచంజ‌క
శలవ పరకటంచరన పైన చపకననమ. ఈ రజ జరగన టరడంగ‌ వనక కతన‌ ఫరఖ‌ శషయ బృందప
హసతం ఉననట
వరతల వచచయ. ఇటవలన 'లకయర‌ కపటల‌' అన సంస

థ టసక‌ ఎకచంజ‌ల నమదైన 500
కంపనల అకంటంగ‌ లవదవలన అధయయ నం చసంద. ఇందల 63 సంస
థ ల సతయం తరహ
మసలక
పలపడతననట
గరతం
చంద.

పరథమక మరకట
ల కలక సధనం ఐపఓ. అంట ఇనషయల‌ పబ
ల క‌ ఆఫర‌. గత పదహన సంవతసరలగ
ఐపఓల వడదల చస వలకట
నధల సకరంచన కంపనల అడరస లకండ పయయన

కందరపరభతవమ అంగకరంచంద. నకల డమట‌ అకకంట
సృష

ట ంచన వషయం వలగ చసంద. ఇట
వంట వరపై ఇట కంపన వయవహరల శఖ, స
ట క‌ మరకట‌ సంటమంట‌ దబబతంటందనన భయంత
మందసత
చరయల
తసకలదన
సబ
అధయకల
భవ

మధయన
పరకటంచడ.
ఈ నపధయంల యపఏ-2 పరభతవం అనసరసతనన దరవయరంగ సరళకరణ వధనల కరణంగ
ల నలగ సర
ల ... వందల
టసక‌మరకట‌ మరంత ఊపత పలక గరకనంద. ఇపపటక గత రండ వరల
పయంట
పతనం,
పరగదల
చసతననమ.

జతయ అంతర
ట బడదరల, దరవయ పట
ట బడదరల పరభతవలపై ఒతతడ తచచ తమక
జ తయ గతత పట
అనకలమైన వధనల అమల చయంచకవటంల స
ట క‌ మరకట‌ ఉతతన పతనలన ఒక వయహతమక
సధనంగ మరచ కంటననయ. అందల భగంగ పరభతవం కనన చరయల తసకబతననద. కందర
రష
థ లన టసక‌మరకట‌ పరధలక (ఇపపటక రనవటన కడ) తసకరవటనక, ఇపపటక
ట ర పరభతవ సంస
లస
ల ఎకకవగ అమమకనక పట
ట అయన వట షర
ట టనక తవర పరయతనల చసత ననద. ఏట కనసం 25 వల
కట
రపయలన ఈ సంస
అమమకల దవర రబట



థ ల షర
థ ల వద
ట బతననద. వసతవంగ ఈసంస
రజరవ నధల 4.85 లకల కట
ఉననయ. వట ఆధనకరణక, వసతరణక అవసరమైన పట
బడల


బయటనండ అవసరం లద. ఉదహ రణక వశఖ టసల‌ ల పంట‌వద
ల , ఎన‌.ట.ప.స వద
ద ర. 5,500 కట

ర. 15,000 కట
ర. 37 వల కట
ఇల రజరవ నధల ఉననయ.
ల , బ.యస‌.యన‌.యల‌ వద


అవసరమైత పరభతవం కడ ఈ నధలన సమజక అవసరలక వనయగంచకవచచ. కన పరభతవ
అసల ఉద
ధ శం ఈ సంస

థ లపై వదశ, సవదశ బడ మదప సంస
థ ల ఆదపతయం పంచటమ. ఇద ఒక పద
కటర. అలగ బయంకంగ‌ రగయలషన‌ బల
- 2005 న ఆమదంచలన, కనన ఆహరప వసతవలపై ఉనన

పయచర‌ టరడ‌ మద ఉనన నషధనన ఎతతవస ధరల రసక నరవహణన పనరద
ద రంచలన కరంద.
ఇనసరనస, ఫంఛన
ల నధ వంటవటన టసక‌ మరకట‌ పరధలక తసకవచచ దర
ఘ కలక ఋణ మరకట‌న
మరంతగ వసృ
త తపరచటం, పయచర‌ దరవయ మరకట‌న సరళకరణ చయటం, దనల దశయకంపనలపై
ఉనన పరమతలన తలగంచటంత పట యస‌.డ.ఆర‌ దరవయనన కడ షరమరకట‌ల కరయవకరయలక
పట
బడత
ధ క వయవస
థ న మరంతగ అంతర
ట లన తలపంద. ఈ చరయల మన ఆర

జ తయ దరవయ పట
మడపడతయ. దశయ ఆర
ధ క వయవస
ధ క వయవస
థ ల దరవయకరణన పంచతయ. ఇవ భరత ఆర
థ క,
పరజలక ఉరతళ
ల బగ సతయ.