Kabanata 1 INTRODUKSYON A.

Kaligiran ng Pag-aaral Sa ating panahon ngayon, lumalaganap na ang paggamit ng

kompyuter. Ang kabataan, matanda, pati na rin ang mga nagtatrabaho, lahat sila gumagamit ng kompyuter. Hindi natin maitatanggi na malaki ang naiitulong nito sa atin. Noong unang panahon, makinilya pa ang ginagamit para sa isang pormal na paglimbag ng dokyumento. Isang pagkakamali, uulitin ang lahat. Kumpara ngayon, ang kompyuter ay maiaayos ang bawat maling ispeling at mapapalitan ang mga maling letra bago pa man ito maiilimbag. Hindi nalalayo sa trabaho ang kompyuter dahil nga naging parte na ito ng ating mga buhay. Tulad ng isang tao, ang kompyuter ay nagkakasakit; ito ay dahil sa mga virus.

Ang isang nag-iisang kompyuter ay hindi magkakaroon ng virus hanggang hindi ito maiiugnay sa iba pang kompyuter. Para itong AIDS na kailangan makadikit sa napektuhan na bagay para mahawa. Tulad din ng sakit na nasabi, paunti-unti nitong sinisira ang kompyuter. Dahan-dahan nitong inaatake ang sistema ng kompyuter hanggang ito¶y tuluyan nang masira.

1

Malakas din ito kumain ng enerhiya. Ang kompyuter noon ay napakalaki na kinakailangan ng malaking lugar para ito¶y mailagay. 2 . Ito¶y dahil ang kompyuter noon ay napakamahal at mahirap mabuo. Hindi nagtagal. Nagtagal ang kompyuter ay nakilala sa buong mundo. maraming tao ang nagkaroon ng kuryosidad at sinubukan gumawa ng iba¶t ibang uring virus. Malakas din ang naging bentahan nito sa pamilihan. Ang virus na ginawa para makapaghiganti ay nakakaapekto sa kritikal na bahagi ng isang kompyuter. Mayroon naming kompyuter virus na gumagana sa takdang oras. Maraming nagisip para ito pa ay lalong umunlad. depende sa gumawa nito. Ang kompyuter virus ay maraming uri tulad ng biological virus. Maraming tao ang nagpaunlad ng kompyuter kaya lang sa patuloy na pag-aaral at mga pagkakamali ng mga developer. gumagawa para makagulo at ang iba ay para sa ikakaunlad ng ibang pag-aaral. Habang nagtagal. lumiliit din ang kompyuter at dumadami ng ang kompanya na naglalabas ng mga kompyuter. Mayroong uri ng virus na nagbabalatkayo para akalaing hindi ito makakasama sa ibang files ng kompyuter. Ang iba. Mayroong iba. may kumalat na virus at ito¶y inatake ang mga kompyuter. Ang virus ay sinasabing sumisira ng kapasidad ng ibang kapasidad ng kompyuter.Noong naimbento ang kompyuter. kakaunti pa lamang ang nakakagamit nito. Mayroong mga tao na gumagawa ng virus para makapaghiganti.

Ano ang kasaysayan ng kompyuter virus sa Pilipinas? 2. Anu-ano ang mga dahilan ng paglaganap ng kompyuter virus sa Pilipinas? 3. Bakit kumalat ang mga kompyuter virus sa Pilipinas? 4. Ang pagsusuring ito ay naglalayong mailahad ang mga impormasyon sa mga sumusunod na tanong: 1.B. Paano maiiwasan ang pagpasok ng kompyuter virus sa mga kompyuter sa Pilipinas? 5. Ang pagsusuring ito ay sinubukang tuklasin ang pagkalat ng virus sa Pilipinas. Gaano na karami ang kompyuter na naapektuhan ng kompyuter virus sa Pilipinas? 3 . Paglalahad ng Suiranin Sa pagsusuring ito ay naglalayong malaman ang pagdami ng kompyuter na naaapektuhan ng virus sa Pilipinas.

computer science. Mailalahad din sa pagsusuring ito ang mga kadahilanan ng pagkalat ng kompyuter virus at paano ito maiiwasan. computer engineering at iba pang kursong may kaugnayan sa mga kompyuter. Ito ay makakapagbigay diin sa mga kompyuter virus na kadalasang nakakaapekto sa mga tao. Ang pagsusuri na ito ay mapagkukunan ng impormasyon tungkol sa mga kompyuter virus dito sa Pilipinas. information system. Makakatulong din ito sa mga estudyante na magkapag-develop ng panibagong pamamaraan sa paglutas ng kompyuter virus. 4 .C. Kahalagahan ng Pag-aaral Ang pasusuri na ito ay makabuluhan para sa mga nag-aaral ng information technology. Malalaman din ang mga karaniwang kompyuter virus na kumakalat sa mga kompyuter ng ating bansa.

Matatalakay din ang mga dahilan ng pagkalat ng kompyuter virus sa Pilipinas. Hindi rin tatalakayin ang mga uri ng kompyuter na nagkakaroon ng virus. 5 . Marahil maraming artikulo tungkol sa kompyuter virus sa ibang bansa. Ang pagsusuring ito ay sasaklawin ang sampung lugar na nakasentro sa Punta. ang pagsusuring pagsusuring ito ito ay ang magbabase kasaysayan lamang ng sa Pilipinas. Ang pagsusuring ito ay hanggang Maynila lamang.D. Sasaklawin sa ng kompyuter virus Pilipinas. Hindi sasakupin ang mga probinsya ng Pilipinas. Maynila. ang dahilan ng pagkalat ng kompyuter virus sa Pilipinas at ang porsyento ng kompyuter na naapektuhan ng kompyuter virus. Saklaw at Delimitasyon Ang pagsusuri na ito ay para lamang dito sa Pilipinas.

Ang mga kahulugan ng mga terminolohiya ay ang mga sumusunod: Kompyuter. paaralan.E. Spam. Ito ay kadalasan maling mensahe na nagsasaad tungkol sa mga herbal na gamot. Ito ay ginagamit kadalasan sa opisina. Kahulugan ng mga Terminolohiya Sa pagsusuring ito. Ito ay isang makina na ginagamit sa paggawa ng mga kalkulasyon o mga operasyon na maaaring gawin sa pamamagitan ng mga terminong numerikal o lohikal. Ito ay walang kwentang mensahe na pinapadala ng isang hindi kilalalang tao. mayroong mga terminolohiyang mababasa. 6 . Virus. Ito ay ginawa para makapanira ng katayuan ng isang tagagamit at kalagayan ng kompyuter. Ito ay isang masamang aplikasyon na kinokopya ang sarili na na hindi nalalaman ng isang tagagamit. Kompyuter Worm. gamot na pampapayat at marami pang iba. at marami pang ibang bagay. Ito ay masasamang aplikasyon na pwedeng madamay ang kompyuter ng isang tagagamit. Ito¶y dumadaan sa kompyuter network.

Malware. Hoax. Trojan horse. Ito ay mga bagay na nagdudulot ng masamang kondisyon sa isang kompyuter. Ito isang klase ng aplikasyon kung saan dinedepensahan nito ang sistema ng kompyuter. Ito ay isang klase ng aplikasyon na patagong inilalagay ng isang hacker. Ito ay nagsasaad din na ipaalam sa iba na nagging dahilan ng pagkalat ng maling impormasyon. Ito ay isang klase ng virus na nagmula sa Pilipinas. ILOVEYOU. Ito ay ginagamit upang manipulaat makuha ang mga impormasyon sa isang kompyuter. Ito ay kumalat sa buong mundo at nakaapekto ng milyon-milyong dolyar na file na naging dahilan ng pagbagsak ng ilang kompanya. Ito ay ginawa bilang isang proteksyon sa kumakalat na virus. 7 . Ito ay e-mail na nagsasabing mayroong mapanirang virus na kumakalat kahit wala naman.Spyware. Anti-virus Software. Ito ay mabalatkayong uri ng virus kung saan ito ay nagkukunwaring magandang aplikasyon ngunit pagkatapos ito mabuksan. maniniri ito sa loob ng kompyuter.

hindi pa gumagamit ng flash drive. Sa bawat taon. 8 ..Kabanata 2 MGA KAUGNAY NA LITERATURA Patuloy pa ang pag-unsad ng kompyuter. Habang dumadami ang mga kompyuter. Maaari itong kumalat at magdevelop. Mula sa malaki noon hanggang sa ngayon na tablet pc na maliit. Nagsimula ang kompyuter virus sa simpleng program. Hindi aakalain na ganito kaagad ang bilis ng takbo ng pag-unlad nito. 2003). Kinalat ito mga bulletin boards. dumarami rin ang naapektuhan ng kompyuter virus. Sa kadahilanang sikat na ang pagkuha ng mga files sa sinasabing bulletin board. Ang kompyuter ay nag simula sa ibang bansa kaya gayundin ang kompyuter virus. Itong mga kompyuter virus na ito ay maihahalintulad ng virus sa tao. Sa mga floppy disks na ito kumalat ang iba¶t ibang virus (Andes Sr. Ang unang virus na sinasabing kumalat sa bulletin board ay ang Trojan horse. Maraming pagbabago ang nangyayari. Gumagamit ang mga may-ari ng kompyuter noon ng isang damakmak na floppy disk. Kasabay ng pag-unlad ng kompyuter ang pag-unlad ng kompyuter virus. maraming nadidiskubre at maraming pinapasikat na modelo ng kompyuter. Noon. Maraming kadahilanan ang pagdami at pag-unlad ng virus. Nakakahawa rin ito gamit ang mga iba¶t ibang naimbentong kagamitan ng kompyuter.

Ang pinakaunang nakakapinsalang kompyuter virus ay tinatawag naman na Jerusalem virus sapagkat ito¶y unang namataan sa Hebrew University ng Israel taong 1987 (Andes Sr. 2003). Mayroong mga sintomas para sa bawat kompyuter virus. ang mga researchers ay nagsimula mag-imbento ng anti-virus programs (Andes Sr. ito ay hindi madali upang matukoy ang isang virus. inakala na ang kompyuter virus ay isang sabisabi lamang. Kung naapektuhan ng virus ang kompyuter. Noong unang panahon.2003). taong 1983. Ang pinakaunang kompyuter virus na kumalat ay tinatawag na Brain. Dahil sa paunti-unting pagdami ng kompyuter virus. para sa mga tagubili. Ngunit taong 1988. Ito ay naimbento ng taong 1986. tulad ng McAfee o Symantec. pumunta sa isang pinagkakatiwalaang antivirus software producer's website. Ang pinakaunang virus ay hindi pa nakaapekto kahit kanino dahil ito nanatili sa laboratoryo ng umimbento.. hindi lahat ng mga sintomas ay ginagarintiya na ang isang kompyuter ay may virus. Dahil ang kompyuter ay pabagu-bago. maaaring sabihin na napektuhan na ng virus. 9 . Kung ang problema ng kompyuter ay nagpatuloy kahit na isinaayos na ang mga kagamitan nito.. Ngunit.Ang pinakaunang kompyuter virus ay naimbento ni Fred Cohen. ang mga magazines ay naglabas ng artikulo na nagsasabing ang mga kompyuter virus ay talagang totoo.

nangangahulugan ito na mayroong virus ang kompyuter. Kung ang kompyuter ay madalas na humihinto o madalas naka-lock. Kung ang mga antivirus program ay nadiskubre ng virus o hindi pinapagagana para sa hindi alam dahilan. at pagkatapos na ito ay malamang na magkaroon ka ng isang virus. tanggalin nalang ito mula sa start-up list ng kompyuter. Kung ang kompyuter ay hindi makapag-print at sa iyong printer habang ito ay online at sa mga cable sa pagkonekta sa mga ito ay ligtas. Kung hindi dahil sa mga application. maaaring mayroon kang isang virus. maaaring naapektuhan na ito ng virus. 10 . maaaring naapektuhan na ito ng virus.Kung ang kompyuter ay mabagal para i-start up. maaaring mayroon isang virus ang kompyuter. Kapag ni-restart naman ang kompyuter at naka-lock parin ito. maaari na maraming application o software ang gumagana ng sabaybay. Kung ang kompyuter ay nag-crash at hindi mo kumakailan-lamang na naka-install ng hardware. Kung sa software lamang ang problema.

Kailangan mag-ingat sa mga kompyuter virus dahil ito ay masama sa kalagayan ng isang kompyuter at ng gumagamit nito. 11 . Marami ang kayang gawin ng isang kompyuter virus. kumuha. Ang virus na ito. Ang mga virus ng kompyuter ay nagpapabagal ng e-mail. software at hardware failure. Ang mga ito ang ilang mga simpleng hakbang na maaari mong gawin upang pag-alis at pagprotekta sa iyong sarili mula sa mga virus. 2004). Maaari na ito ay magbura. ay dumadami dahil ikakalat nito ang kanyang sarili sa mga tao na nasa address book ng kompyuter. at maaari na gastos mo ng daan-daang dolyar.. sanhi ng mga problema sa mga operating system. Kaya rin ng isang kompyuter virus na makasira ng mga website. Maaari rin ng isang kompyuter virus na makapagnakaw ng mga kompedensyal na impormasyon o datos. Maaari silang mabagal. reboots. Isang halimbawa ng virus na nagawa sa Pilipinas ay ang ILOVEYOU virus. picture). Kaya rin ng ILOVEYOU virus na magnakaw ng mga mga personal na impormasyon (Andes Sr. kapag binuksan. magpahinto ng mga aplikasyon na ginagamit sa kompyuter (Sophos. Ang ILOVEYOU virus ay naninira din ng kahit anong graphics file (halimbawa. Ang ILOVEYOU virus ay nagmula sa Pilipinas at kumalat sa pamamagitan ng internet. 2003) Ang isang virus ay maaaring maging masama sa kalusugan ng isang kompyuter. magsira.

may lalabas sa screen ng kompyuter na pangalan at kaunting impormasyon tungkol sa virus. Pangalawang paraan para sa ikakaligtas ng kompyuter ay gawing auto-update ang anti-virus program upang makatiyak sa pinakabagong bersyon at impormasyon tungkol sa mga virus.Ang isang solusyon para maligtas ang kompyuter sa mga virus ay mag-download ang isang anti-virus protection program. Ito ay nagbibigay ng magandang proteksyon para sa kompyuter kahit na ito ay libre. Tiyakin kung ang anti-virus software na ginagamit ay kinikilala ang mga threat na tinatayp upang matiyak kung ito ay gumagana. Isang popular na anti-virus program ay ang AVG Anti Virus Free Edition. Dapat din naka-iskedyul ang anti-virus software sa pang araw-araw na pag-scan para masiguro na walang anumang virus ang kompyuter. ngunit kailangan panatilihin din dapat ang mga operating system. Kung mangyari na nakakuha o may na-detect na virus ang anti-virus program. Hindi lang dapat panatilihin ang mga anti-virus program na naka-update. Kailangan din na bagong service pack at mayroong security patches and ginagamit na operating system. 12 .

sa pamamagitan ng obserbasyon. Nakasaad sa internet na ang kompyuter virus ay isang uri ng malisyosong software na ginawa upang makapanira ng mga files sa iba¶t ibang paraan depende sa paraan itong ginaawa. 13 . ang dami ng kompyuter na nagkakaroon ng virus dito sa Pilipinas at ang pinaka-popular na virus na kumakalat na virus dito sa Pilipinas. Ang panguahing paraan o metodolohiyang ginamit sa pananaliksik na ito ay ang palarawan. Makukuha ang mga impormasyon na ito sa mga artikulo sa libro. inilalarawan: ang proseso ng pagdami ng virus sa Pilipinas.Kabanata 3 PAMAMARAAN NG PANANALIKSIK Ang pananaliksik na ito ay magsisimula sa pangangalap ng mga impormasyon tungkol sa paksa. Sa pamamagitan ng paraang ito. Upang malaman kung paano ito kumakalat o dumadami sa bansang Pilipinas. Ang mga impormasyon na ito ay maaaring kaugnay sa paksa o nabibigay lang ng kaunting kahulugan. CD. flash drive at marami pang ibang bagay. Kalat ang virus sa mga midyum na ito na ginagamit pa sa iba¶t ibang kompyuter kaya naman dumadami ang naaapektuhan ng kompyuter virus. nakita na ang virus ay kumakalat sa iba¶t ibang paraan gamit ang iba¶t ibang midyum kaya naman masasabi kaagad na marahil malaki ang bilang ng kompyuter na nagkakaroon ng kompyuter virus. ensayklopediya. diksyunaryo at internet. Ang halimbawa ng mga midyum ay ang internet. floppy disks. Ang iba pang impormasyon ay nakalap sa pamamagitan ng obserbasyon sa mga sistema ng mga kompyuter na nag-iiskan para sa virus at sa pag-analisa ng anti-virus software reports.

marahil kakapanayamin namin ang ilang eksperto sa larangan ng kompyuter ukol sa nakuhang resulta sa ginawang survey. Ang pagsusuring ito ay sasakupin humigit kumulang limang (5) lugar sa Boni Avenue. Maynila na magkakalayo.Ang pagsusuring ito ay gagamit din ng pamamaraan na pag-susurvey. (4) ano kadalasan ang nakikita niyang virus kung nakakita siya. Inaasahan na lahat ng makakapanayam o mabibigayan ng survey ay may kaalaman na sa mga virus lalo na¶t makabago na ang ating henerasyon. bibigyan ang mga tao ng isang papel na sasagutan nila ng ilang minute. Kukunin ang ratio ng kompyuter na may virus sa mga kompyuter na walang virus. Mandaluyong City na magkakalayo at limang (5) lugar naman sa Sta. Ang papel na ito ay nagtatanong sa mga sumusunond: (1) gaano kadalas siya nagkokompyuter?. Ana. 14 . Ang makukuhang impormasyon ay pagsasama-samahin at susumahin. Ang impormasyon na manggagaling sa mga eksperto ang magiging basehan ng pagkalat ng virus at ang survey naman ang magiging basehan ng maliliit na porsyento ng kompyuter na nagkakaroon ng virus sa Pilipinas. Sa mga lugar na nabanggit. (3) nagkakita na ba siya ng virus sa isang kompyuter? at. Gagawan din ng obserbasyon ang resulta ng survey. Pagkatapos nito. (2) gumagamit ba siya ng storage devices tulas ng USB?. Ang pag-susurvey na gagawin ay para sa mga taong gumagamit ng kompyuter o mga tao sa kompyuter shop at printing shop. ay gagawan ng table at chart para maipresinta ito ng mas maayos. pagkatapos obserbahan. Ang mga nakuhang datos.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful