Ζει ο Έλλην Καραγκιόζης;

Ζει και μεταφράζεται ακόμα και στα τουρκικά
Στέλιος Πελασγός Δρ.
Ο καλύτερος τρόπος να υπερασπιστείς τον πολιτισμό είναι να αποδείξεις ότι είναι
ζωντανός και δεν είναι για τα μουσεία. Γι’ αυτό και η αντιδικία για τον Καραγκιόζη
εάν είναι Τούρκος ή Έλληνας ήταν σε μεγάλο βαθμό λαϊκίστικη και σε τελείως
λανθασμένη βάση. Δεν ενδιαφέρει παρά μόνο τους εθνικιστές και άλλες
συμπλεγματικούς από τις δύο μεριές των συνόρων εάν ο Καραγκιόζης είναι Τούρκος
ή Έλληνας. Η ερώτηση θα έπρεπε να είναι: Ο Καραγκιόζης είναι ζωντανός ή νεκρός;
Ο Έλληνα Καραγκιόζης είναι αλήθεια νεκρός ή ζωντανός;
Η ερώτηση αυτή μπορεί μετά να χωριστεί σε δύο; Η μια για τους καλλιτέχνες, η άλλη
για το κοινό.
Η ερώτηση για τους καλλιτέχνες είναι η εξής: Υπάρχουν σύγχρονοι έλληνες
καλλιτέχνες που δημιουργούν σύγχρονα ελληνικά έργα στηριγμένα στην παράδοση
και την τεχνική του Έλληνα Καραγκιόζη;
Η ερώτηση για το κοινό είναι η εξής: Υπάρχουν σύγχρονοι έλληνες (παιδιά και
μεγάλοι) που συγκινούνται και γελούν με τον Έλληνα Καραγκιόζη σήμερα;
Ξέρουμε ότι στην Τουρκία ο Καραγκιόζης δυστυχώς είναι μουσειακό είδος ή
τουριστική ατραξιόν. Μακάρι να ήταν ζωντανός, αυτό θα ήταν σημαντικό για την
πρόοδο του θεάτρου σκιών διεθνώς.
Αντίθετα στην Ελλάδα δεν έχει ακόμα πεθάνει. Τα ελληνόπουλα ακόμα γελάνε και
διασκεδάζουν αφάνταστα με τον Καραγκιόζη. Ακόμα και με τις παραστάσεις –
κασέτα όπου ο καραγκιοζοπαίχτης κουνά μόνο τις φιγούρες και ακούγεται κασέτα ή
με τις πρόχειρες παραστάσεις. Αυτά είναι βεβαίως σημάδια παρακμής μα γι’ αυτό
φταιν οι καλλιτέχνες και όχι το κοινό. Ο ίδιος ο Καραγκιόζης Καραγκιοζόπουλος και
η παρέα του πάντως συγκινούν τα παιδιά των νέων ελλήνων και τους ελάχιστους
ενήλικες που ακόμα αγαπούν και πιστεύουν στην λαϊκή αυτή τέχνη.
Άρα από εδώ ο Καραγκιόζης φαίνεται να αναπνέει και να κινείται.
Υπάρχουν επίσης και σύγχρονοι μάστορες του Καραγκιόζη που συντηρούν την
παράδοση και ενίοτε παράγουν και νέα έργα. Ακόμα υπάρχουν άλλοι καλλιτέχνες
που εμπνέονται από τον Έλληνα Καραγκιόζη και παράγουν σύγχρονα έργα.
Εδώ η απόδειξη έρχεται και από τον Βόλο. Ως αφηγητής έχω εντάξει σε πολλές
αφηγήσεις μου τεχνικές δανεισμένες από τον Καραγκιόζη. Δείτε στο youtube για
παράδειγμα μια ιστορία μου στην διεύθυνση:
http://www.youtube.com/watch?
v=mGnRuY3AlPA&playnext=1&list=PL00FAF0D45D689536
Μεγαλύτερη απόδειξη: Μεταφράστηκε και εκδίδεται στα τουρκικά το βιβλίο που
γράψαμε μαζί με τον θρακιώτη καραγκιζοπαίχτη Γιάννη Βουλτσίδη από την
φιλόλογο Σεμά Σανταλτζή. Διδάχτηκε πέρσι και θα συνεχιστεί να διδάσκεται στο
Πανεπιστήμιο Ανδριανούπολης σε φοιτητές που μελετούν τον νεό ελληνικό
πολιτισμό. Το βιβλίο ονομάζεται «Ορφέας. Από την γη στην Θράκη στην γη των
ίσκιων» και συνδιάζει προφορική αφήγηση μύθων και θρύλων με ένα σύγχρονο έργο
Καραγκιόζη. Αποτυπώνει μια παράσταση αφήγησης και καραγκιόζη που
παρουσιάστηκε στην Θράκη. Κάναμε και στον Βόλο δύο παραστάσεις.
Ο Καραγκιόζης ζει όσο εμπνέει και συγκινεί. Είναι δικός μας όσο τον αγαπούμε αλλά
και τον τιμούμε. Εάν ο προπάππους του είναι Έλληνας, Τούρκος. Πέρσης ή
Μογγόλος δεν τον ανασταίνει εφόσον είναι ήδη νεκρός ή σε κώμα.
Ας το θυμηθούμε:

Στην τέχνη όπως και στην ζωή δικό μας είναι μόνο ότι αγαπούμε και
χρησιμοποιούμε. Ότι μένει στο ντουλάπι, στην τράπεζα ή στο μουσείο είναι νεκρό
και μπορούν να μας το κλέψουν. Ότι ζει μαζί μας, κοιμάται, ξυπνά, τρώει, μιλά και
τραγουδά είναι ζωντανό κι αυτό κανείς δεν μπορείς να μας το κλέψει.
Τώρα που αδειάζει το ντουλάπι και η τράπεζα ας κοιτάξουμε να γεμίσουμε την ζωή
μας με ζωντανούς και να αφήσουμε τα νεκρά που μας απονεκρώσαν. Ο καραγκιόζης
είναι από τους ζωντανούς, γείτονας (ενοχλητικός ενίοτε), φίλος, έμπνευση, χαρά,
γέλιο, τραγούδι και χορός, αισιοδοξία, έμπνευση, ποίηση.