P. 1
Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση (εισήγηση ΕΚΔΔΑ 2010)

Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση (εισήγηση ΕΚΔΔΑ 2010)

|Views: 1,085|Likes:
Εισήγηση που καλύπτει εισαγωγική το θέμα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης δίνοντας έμφαση στα Σχέδια Δράσης (Action Plans) της ΕΕ και στα σχετικά Επιχειρησιακά Προγράμματα που υιοθέτησε η Ελλάδα.
Εισήγηση που καλύπτει εισαγωγική το θέμα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης δίνοντας έμφαση στα Σχέδια Δράσης (Action Plans) της ΕΕ και στα σχετικά Επιχειρησιακά Προγράμματα που υιοθέτησε η Ελλάδα.

More info:

Published by: Katerina Yiannoukakou on Mar 06, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/31/2013

pdf

text

original

ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΗΛΕΚΤΡΟΝΚΗ ΔΑΚ!"ΕΡΝΗΣΗ
1.1 Ορισμοί
“To get the bad customs of a country changed and new ones, though better,
introduced, it is necessary to first remoe the !re"udices of the !eo!#e, en#ighten their
ignorance, and conince them that their interests wi## be !romoted by the !ro!osed
changes$ and this is not the wor% of a day.&
Η ρήση αυτή του Βενιαμίν Φραγκλίνου δεν μπορούσε να έχει καλύτερη εφαρμογή
στην περίπτωση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Ο oρος αυτoς κα0αυτoς
'ηλεκτρονική διακυβέρνηση¨ προέρχεται απo την μετuφραση των αντίστοιχων
αγγλικeν oρων 'electronic government¨ ή 'digital government¨. Hαρoλα αυτu δεν
πρέπει να συγχέεται ο oρος «ηλεκτρονικoς» ή «¡ηφιακoς» με την απλή εφαρμογή της
πληροφορικής και των λεγoμενων νέων τεχνολογιeν στη δημoσια διοίκηση.
Lτην ανα¸ήτηση του τι ακριβeς είναι η «ηλεκτρονική διακυβέρνηση» μπορούν να
δο0ούν ποικίλοι ορισμοί ανuλογα με την οπτική γωνία που αντιμετωπί¸ει ο κu0ε
επιστήμονας ή ειδήμων το 0έμα. Oμως oταν πρέπει να εçηγήσεις τον oρο σε ένα μη
εçειδικευμένο κοινo, τoτε υπuρχουν συγκεκριμένες δυσκολίες να συμπεριλuβεις σε
έναν σύντομο αλλu περιεκτικo ορισμo την πολυμορφία που παρουσιu¸ει ο oρος
«ηλεκτρονική διακυβέρνηση.
Aαν0ασμένα ορισμένοι 0εωρούν oτι ο στoχος της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι
η μεταφορu τους γραφειοκρατικού συστήματος λειτουργίας που βασί¸εται στην
κυρίαρχη χρήση του χαρτιού σε ηλεκτρονική μορφή (Garson 2004). Aντι0έτως η
ηλεκτρονική διακυβέρνηση εμπερικλείει πολλu περισσoτερα απo την απλή
αυτοματοποίηση των υπαρχουσeν διαδικασιeν και τη διu0εση συγκεκριμένων
υπηρεσιeν προς τους πολίτες μέσω Aιαδικτύου. Lτοχεύει βα0ιu στην καρδιu κu0ε
κυβερνητικής δομής μεταμορφeνοντας τις με0oδους, τις επικοινωνίες και την
νοοτροπία της κυβέρνησης και της διακυβέρνησης (Curtin, GG, Sommer, MH & Vis-
Sommer, V 2003).
1νας αρκετu ευρύς και πετυχημένος ορισμoς διατυπeνει oτι «'( )*+,-ρο.ι,/
0ι1,234ρ.)σ) μ5ορ+ί .1 ορισ-+ί μι1 μ46ο0ο( 5ο2 οι ,23+ρ./σ+ι( 7ρ)σιμο5οιο8. -ι( 5ιο
5ρ'-ο59ρ+( :+7.ο*ο;ί+( <*)ρο=ορί1( ,1ι >5ι,οι.'.ί1( ?:<>@, +ι0ι,9-+ρ1 -ι(
+=1ρμο;4( Aι10ι,-8ο2 5ο2 31σίBο.-1ι σ-ι( -+7.ο*ο;ί+( ισ-ο8, Cσ-+ .1 51ρ47ο2. σ-ο2(
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -1-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
5ο*ί-+( ,1ι -ι( +5ι7+ιρ/σ+ι( -). 5ιο D.+-) 5ρ9σ31σ) σ+ ,23+ρ.)-ι,4( 5*)ρο=ορί+( ,1ι
25)ρ+σί+(, .1 3+*-ιCσο2. -). 5οι9-)-1 -'. 25)ρ+σιC. ,1ι .1 51ρ47ο2. μ+;1*8-+ρ+(
+2,1ιρί+( ;ι1 σ2μμ+-ο7/ σ+ 0)μο,ρ1-ι,4( 0ι10ι,1σί+( ,1ι 6+σμο8(» (Fang 2002).
Η Eυρωπαïκή 1νωση στον επίσημο δικτυακo της τoπο 'Europa¨ ορί¸ει την
ηλεκτρονική διακυβέρνηση ως «-) 7ρ/σ) -'. :+7.ο*ο;ιC. <*)ρο=ορί1( ,1ι
>5ι,οι.'.ί1( ?:<>@ σ-) 0)μ9σι1 0ιοί,)σ) σ+ σ2.021σμ9 μ+ -). ορ;1.'-ι,/ 1**1;/
,1ι -ι( .4+( 0+Eι9-)-+( ;ι1 -) 3+*-ί'σ) -'. 0)μ9σι'. 25)ρ+σιC. ,1ι 0)μο,ρ1-ι,C.
0ι10ι,1σιC. ,1ι σ-). +.ίσ72σ) -)( σ-/ριE)( σ-ι( 0)μ9σι+( 5ο*ι-ι,4(».
Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση είναι ένα πεδίο που διαπλέκονται αρκετοί διαφορετικοί
τομείς μέσα σε ένα μοναδικo περιβuλλον oπως η διοίκηση επιχειρήσεων, η δημoσια
διοίκηση, η επιστήμη της πληροφoρησης, τα οικονομικu, η νομο0εσία, η η0ική και οι
πολιτικές επιστήμες. Eπίσης υπuρχουν πολλαπλu πεδία πολιτικeν, τα οποία πρέπει να
αντιμετωπιστούν oπως η προστασία προσωπικeν δεδομένων, το ¡ηφιακo χuσμα, η
δημoσια πρoσβαση σε κυβερνητική πληροφoρηση, η παροχή υπηρεσιeν και η
ασφuλεια των πληροφοριeν προτού το κu0ε κρuτος προχωρήσει στην εφαρμογή ενoς
συνολικού προγρuμματος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (SeiIert & Petersen 2002).
Eν κατακλείδι είναι αρκετu δύσκολο να δο0εί ένας çεκu0αρος και πλήρης ορισμoς
για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, κα0eς πρoκειται για μια πολυδιuστατη έννοια, η
οποία εμπερικλείει πολλές αλληλοεçαρτeμενες συνιστeσες κοινωνικές, πολιτικές,
διοικητικές, τεχνολογικές, οικονομικές, νομικές. Tο βασικoτερο σημείο που πρέπει να
γίνει αντιληπτo είναι oτι η ηλεκτρονική #ιακυβέρνηση #εν ε$ναι τ$%οτα λι&'τερα
α%' την συ(έ)ελη ανα#ια)'ρ*+ση του τρ'%ου λειτουρ&$α, τη, κυβέρνηση, και
τη, #ιακυβέρνηση, σε %αρ')οια κλ$)ακα )ε αυτή τη, βιο)η-ανική,
ε%αν.σταση,.
1.F :ο 9ρ1μ1 -)( G*+,-ρο.ι,/( Aι1,234ρ.)σ)(
Oπως αναφέρ0ηκε παραπuνω το oραμα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης δεν
σχετί¸εται με την παροχή των «παραδοσιακeν» υπηρεσιeν σε ηλεκτρονική μορφή
και μέσω Aιαδικτύου. Η υιο0έτηση της τεχνολογίας και η αυτοματοποίηση των
διαδικασιeν είναι πολύ εύκολα πραγματοποιήσιμη απo κu0ε uπο¡η, κα0eς υπuρχουν
τoσο τα τεχνικu μέσα oσο και η γνeση και η τεχνογνωσία να γίνει κuτι τέτοιο. Η
τεχνολογία είναι απλeς ένα εργαλείο. Οι πραγματικές αλλαγές 0α προέλ0ουν αφενoς
απo τους νέους τρoπους επικοινωνίας και συναλλαγής με την κυβέρνηση και
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -2-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
αφετέρου απo την αποδοχή και την ενεργή χρήση απo τους πολίτες και τις
επιχειρήσεις.
Η πληροφορική επιτρέπει στους μuνατ¸ερς να διαχειρί¸ονται την πληροφορία
ταχύτερα και με περισσoτερη ευελιçία απo oτι με τη χειρωνακτική πατροπαρuδοτη
διαχείριση με τρoπους που αναβα0μί¸ουν τον έλεγχο των υφισταμένων τους. Oμως οι
προκλήσεις είναι διαφορετικές τoσο σε διοικητικo και τεχνολογικo επίπεδο oσο και
στις ακολου0ούμενες πολιτικές. 1χει ιδιαίτερη σημασία να κατανοήσουμε oτι η
ηλεκτρονική #ιακυβέρνηση #εν α*ορ. την τε-νολο&$α/ .λλα σ-ετ$0εται
α%οκλειστικ. )ε την ανα#ια)'ρ*+ση τη, %αρο-ή, κυβερνητικ1ν υ%ηρεσι1ν
)έσ+ τη, -ρήση, τη, τε-νολο&$α, (Pardo 2000). Eίναι η ευκαιρία oχι μoνο να
συναλλασσoμαστε ηλεκτρονικu μέσω Aιαδικτύου με τις κρατικές υπηρεσίες, αλλu
και να έχουμε μεγαλύτερη πρoσβαση στο τι κuνει η κυβέρνηση, τι προτί0εται να
κuνει, γιατί και πeς. 1να παρuδειγμα είναι ο δικτυακoς τoπος του έλληνα
πρω0υπουργού ·www.opengov.gr~, oπου αναρτeνται οι προσκλήσεις εκδήλωσης
ενδιαφέροντος και τα υπο¡ήφια νομοσχέδια απo oλα τα Yπουργεία προς δημoσια
διαβούλευση. Οι πολίτες καλούνται να υποβuλουν τη γνeμη τους, ενe το προσωπικo
απo τα γραφεία των Yπουργeν διαβu¸ουν τις αναρτήσεις. Lκοπoς της πρωτοβουλίας
αυτής είναι η μεγαλύτερη διαφuνεια των έργων της κυβέρνησης uρα και η
λογοδοσία, η μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτeν στα κοινu και στις αποφuσεις που
τους αφορούν, και η ενίσχυση της «ηλεκτρονικής δημοκρατίας».
Οι βασικές αρχές της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης ορί¸ουν oτι αυτή πρέπει να είναι:
1) εύκολη στη χρήση συνδέοντας τους πολίτες με oλα τα κρατικu επίπεδα σύμφωνα
με τις προτιμήσεις και τις ανuγκες τους
2) δια0έσιμη σε oλους στο σπίτι, στην εργασία, στα σχολεία, στις βιβλιο0ήκες και σε
δημoσιες τοπο0εσίες στους τoπους κατοικίας
3) ατομική και ασφαλής με υ¡ηλές προδιαγραφές ασφuλειας, προστασίας και
αυ0εντικoτητας
4) καινοτoμα και προσανατολισμένη στο να παρuγει αποτελέσματα δίνοντας έμφαση
στην τεχνολογία με σκοπo τη συνεχή βελτιστοποίηση
5) συνεργατική μέσα σε ένα πλαίσιο κυβερνητικeν πολιτικeν, προτύπων και
λογοδοσίας, oπου λύσεις αναπτύσσονται συλλογικu, αντικειμενικu και ανοικτu
μεταçύ δημoσιων, ιδιωτικeν και μη-κυβερνητικeν εταίρων
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -3-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
6) οικονομικu αποδοτική μέσω στρατηγικeν επενδύσεων και αποτελέσματα που
παρuγουν σημαντική μακροπρo0εσμη αποδοτικoτητα
7) μεταρρυ0μική χρησιμοποιeντας την τεχνολογία για την μεταμoρφωση της
διακυβέρνησης αντί της αυτοματοποίησης των υπαρχουσeν πρακτικeν.
Οι κεντρικοί uçονες στην προσπu0εια αυτή είναι (Garson, 2004):
• Nα υιο0ετη0εί ένα πιο επιχειρηματικo μοντέλο που 0α ενισχύει την
εμπιστοσύνη στην αγορu και στη συνεργασία δημoσιου ιδιωτικού τομέα
• Nα χρησιμοποιη0εί η τεχνολογία για να αντικαταστα0εί η υπuρχουσα ιεραρχική
και υπηρεσιο-κεντρική δομή της κυβέρνησης με μια πιο ευέλικτη δομή που 0α
στοχεύει στα αποτελέσματα
• Nα επιτευχ0ούν περικοπές δαπανeν διαμέσου της συρρίκνωσης του συνολικού
μεγέ0ους της κυβέρνησης.
Lυνεπeς η ηλεκτρονική διακυβέρνηση υπoσχεται να μετατρέ¡ει τον τρoπο με τον
οποίο η κυβέρνηση συναλλuσσεται με το κοινo βuσει ενoς μοντέλου στο οποίο οι
πολίτες 0α έχουν 24 eρες την ημέρα - 7 μέρες την εβδομuδα πρoσβαση στις
κυβερνητικές υπηρεσίες, oπου οι συναλλαγές 0α γίνονται online απo την uνεση του
σπιτιού χωρίς την ανuγκη να επισκεφ0ούν κuποια δημoσια υπηρεσία, oπου οι
δημoσιοι λειτουργοί 0α πραγματοποιούν τις αγορές online, oπου 0α υπuρχουν
κυβερνητικές διαδικτυακές πύλες μιας στuσης (one-stop portals) και οι οποίες 0α
κα0οδηγούν τον χρήστη στη διεçαγωγή της κατuλληλης διαδικασίας ανεçαρτήτως
απo το πoσες υπηρεσίες εμπλέκονται (Garson 2004).
Eπιπλέον η ηλεκτρονική διακυβέρνηση προσβλέπει στην μείωση των δαπανeν της
κυβέρνησης, κα0eς 0α μειω0ούν τα κoστη συναλλαγeν εçαιτίας της
αναδιαμoρφωσης των κυβερνητικeν δομeν απo την ιεραρχική κατu τμήματα
προσέγγιση στην εφαρμογή μιας ορι¸oντιας διατμηματικής και πελατοκεντρικής
προσέγγισης, η οποία εικu¸εται oτι 0α επιφέρει μακροπρo0εσμα οφέλη τoσο
οικονομικu oσο και στην αποτελεσματικoτητα των προσφερoμενων υπηρεσιeν και
της ικανοποίησης των συναλλασσομένων (Garson 2004).
Tέλος η ηλεκτρονική διακυβέρνηση αφορu την ενίσχυση του κοινωνικού κεφαλαίου
και την ανατροπή της πεποί0ησης της κοινής γνeμης αναφορικu με την
αποτελεσματικoτητα της κυβέρνησης να λύνει κοινωνικu προβλήματα. Mε τον ίδιο
τρoπο που η τεχνολογία επιτρέπει τις online συναλλαγές για την έκδοση διαβατηρίου
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -4-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
ή τη συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης, μπορεί να χρησιμοποιη0εί και για την
προe0ηση της επικοινωνίας ανuμεσα σε κυβέρνηση και πολίτη σε 0έματα που
uπτονται προτεινoμενες νομο0ετικές ρυ0μίσεις, αλλαγές πολιτικeν κ.ο.κ. Lτο πεδίο
αυτo συγκαταλέγονται απo τις online δημοσκοπήσεις ως την ηλεκτρονική ¡ηφοφορία
ενισχύοντας τον ενεργo ρoλο των πολιτeν στα κοινu και στοχεύοντας στην
«ηλεκτρονική δημοκρατία», που 0εωρείται ως το απeτερο βήμα (Garson 2004).
Lτο σημείο αυτo 0α πρέπει να σημειω0εί oτι η αλλαγή αυτή προüπο0έτει οργuνωση,
πολιτική βούληση, uριστο σχεδιασμo και ένα αυçημένο αρχικo κoστος
μετασχηματισμού των διαδικασιeν και εφαρμογής της τεχνολογίας στους σκοπούς
αυτούς. Eπιπλέον oλα τα προηγούμενα 0α πρέπει να δημιουργη0ούν με απoλυτη
συμφωνία και με την ενίσχυση των συνταγματικeν δικαιωμuτων και ελευ0ερίων των
πολιτeν, κι ειδικu σε oτι αφορu την προστασία των προσωπικeν δεδομένων και τον
εμπιστευτικo χαρακτήρα αυτeν, που πρέπει να ενισχυ0ούν με ένα ισχυρo νομο0ετικo
πλαίσιο αλλu και με την τυποποίηση και την νομική κύρωση των πρακτικeν
διαχείρισης των δεδομένων που δημιουργούνται και διαχειρί¸ονται τα συστήματα της
ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Ο απeτερος σκοπoς είναι να εçασφαλιστεί η ασφuλεια
των συναλλαγeν αλλu και να ισχυροποιη0εί η εμπιστοσύνη των πολιτeν προς τις
υπηρεσίες της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, eστε και να επενδύουν διαρκeς
περισσoτερο στη χρήση τους.
H7+0ιD;ρ1μμ1 1I <1ρD;ο.-+( +5ιρρο/( -)( )*+,-ρο.ι,/( 0ι1,234ρ.)σ)(
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -5-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
Lε αντί0εση με τις «υποσχέσεις» που 0έτει η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, αρκετές
έρευνες παγκοσμίως και αναφορές στη διε0νή βιβλιογραφία καταδεικνύουν oτι το
εγχείρημα ακoμα βρίσκεται στο çεκίνημu του, και σίγουρα πολύ μακριu απo τη «Iη
της Eπαγγελίας». Η παροχή υπηρεσιeν ηλεκτρονικu πραγματοποιείται σταδιακu
αλλu συνή0ως περιορί¸εται σε στατική μορφή και δεν έχει περuσει στο στuδιο της
πλήρους ολοκλήρωσης, ενe επιπλέον γίνεται συνή0ως αποσπασματικu για την
εκuστοτε υπηρεσία χωρίς να προηγη0εί κεντρικoς σχεδιασμoς για την μεταφορu της
κρατικής δομής και διαδικασιeν στο ηλεκτρονικo περιβuλλον. Eπίσης η πολυπo0ητη
ηλεκτρονική δημοκρατία που 0α έκανε τους πολίτες περισσoτερους ενεργούς και 0α
αναβu0μι¸ε τη συμμετοχή τους στη χuραçη πολιτικeν είναι μακριu απo την
υλοποίησή της, κα0eς η επικοινωνία των αιρετeν λειτουργeν με τους πολίτες
περιορί¸εται στην αποστολή ενημερωτικeν emails ή τη δημιουργία ιστολογίων
(blogs) με πολλές φορές αμφίβολες επιρροές.
Ku0ε μεγuλη κοινωνική αλλαγή ανακατένειμε την κοινωνία. Η αγροτική επανuσταση
δημιούργησε τους γαιοκτήμονες και τους δουλοπuροικους με εδαφικές διαφορές. Η
βιομηχανική επανuσταση δημιούργησε την καπιταλιστική ελίτ και την αστική
«φτωχολογιu». Η επανuσταση της πληροφορίας έχει τη δυνατoτητα να δημιουργήσει
πληροφοριακu εγγρuμματους και τους πληροφοριακu αγρuμματους (Lan & Falcone
1997). Aυτo σημαίνει oτι oσοι δεν έχουν τις γνeσεις ή/και την κατuρτιση να
χρησιμοποιούν ηλεκτρονικo υπολογιστή και κατ` επέκταση τις εφαρμογές της
ηλεκτρονικής διακυβέρνησης πι0ανoν να αποκλειστούν απo μια πλη0eρα
παρεχoμενων δυνατοτήτων, και είναι ευ0ύνη της εκuστοτε κυβέρνησης και των
κρατικeν δομeν να φροντίσουν eστε να ελαχιστοποιη0εί, αν oχι να εκμηδενιστεί, η
πι0ανoτητα αυτή.
Hεραιτέρω, η έçαρση της ηλεκτρονικής διακυβέρνηση προήλ0ε απo τις κυβερνήσεις
προς τους πολίτες με ελuχιστη εκ των προτέρων απαίτηση απo τους ίδιους. Aντί0ετα
το κίνημα υποστηρί¸εται απo ένα σύνολο περίεργων συμμαχιeν oπως ακτιβιστές,
προοδευτικούς, τεχνοκρuτες, αναμορφωτές της διοίκησης και ιδεολoγους
.
ακολου0εί
μια uλλη φuλαγγα αποτελούμενη απo δημoσιους και αιρετούς λειτουργούς που
0εωρούν την ηλεκτρονική διακυβέρνηση ως το αναπoφευκτο κι επι0υμητo σύνολο
εργαλείων για τη βελτίωση των κρατικeν υπηρεσιeν και την εçοικονoμηση
οικονομικeν πoρων ταυτoχρονα. Tελευταίοι έρχονται οι ίδιοι οι πολίτες, οι οποίοι δεν
κατατuσσουν την ηλεκτρονική διακυβέρνηση μέσα στις προτεραιoτητές τους, ενe
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -6-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
ένα μεγuλο ποσοστo δεν την κατανοεί και απλu την αποδέχεται ως πα0ητικοί χρήστες
μιας ακoμα δωρεuν υπηρεσίας (Garson 2004).
Iια να επιτύχει η ηλεκτρονική διακυβέρνηση 0α πρέπει να υπερκερuσει αυτu τα
εμπoδια και να διαπιστeσει κατu πoσο υπoσχεται περισσoτερα απo oσα μπορεί
προσφέρει. Oπως έχει αναφερ0εί ήδη, ο 0εμέλιος λί0ος της ηλεκτρονικής
διακυβέρνησης είναι η αναδιuρ0ρωση των ιεραρχικeν κυβερνητικeν δομeν απo
μεμονωμένη τμηματική επεçεργασία δεδομένων στην ολοκληρωμένη δια-
υπηρεσιακή. Tο σκεπτικo αυτo απo μoνο του προüπο0έτει την αçιοποίηση των THE
(Tεχνολογίες Hληροφορίας & Eπικοινωνίας), τη δημιουργία συγκεκριμένου
στρατηγικού σχεδιασμού και διοικητικeν διαδικασιeν.
Iια το λoγο αυτo πρέπει να υιο0ετη0ούν επιτυχημένες λύσεις απo τον κλuδο των
επιχειρήσεων, oπως η δημιουργία ενoς κυβερνητικού επιχειρηματικού μοντέλου, το
οποίο 0α καταστεί ως η κεντρική στρατηγική μιας κυβερνητικής οντoτητας
κα0ορί¸οντας τη βuση για την μακροπρo0εσμη υποστήριçη απo τους πολίτες και
«εποπτεύει» τις κρατικές υπηρεσίες. Tο επιχειρηματικo μοντέλο δεν αφορu την
εφαρμογή τακτικeν ή ακoμα τη στρατηγική. Kυρίως πρoκειται για την αρχιτεκτονική
των συνιστωσeν που 0α αçιοποιήσουν ευκαιρίες για τον οργανισμo. Aυτή η
αρχιτεκτονική είναι συστημικu εçαρτeμενη, oχι εçαρτeμενη απo αν0ρeπους, και ως
τέτοια μπορεί να μεταφραστεί σε τυποποιημένες διαδικασίες λειτουργίας με στoχο να
επιφέρει επιτυχία. Hαρoτι oμως υπuρχουν πτυχές του επιχειρηματικού σχεδιασμού
που ευνοούν την εφαρμογή στη δημoσια διοίκηση, υπuρχουν επίσης και σημαντικές
διαφοροποιήσεις ανuμεσα στον ιδιωτικo και δημoσιο τομέα. Iια το λoγο αυτo
οποιαδήποτε μεταφορu της ιδιωτικής πρακτικής στη δημoσια διοίκηση πρέπει να
εφαρμοστεί προσεχτικu με σκοπo να ενισχύσει το oραμα της ηλεκτρονικής
διακυβέρνησης αντί να το υπονομεύσει (Garson 2004).
1.J Ο=4*) -)( G*+,-ρο.ι,/( Aι1,234ρ.)σ)(
Οι πλήρεις δυνατoτητες αναδιuρ0ρωσης της δημoσιας διοίκησης δεν είναι ακoμα
γνωστές. Kαι πι0ανeς να μην γίνουν ποτέ στην ολoτητu τους, κα0eς πρoκειται για
μια διαρκeς μεταλλασσoμενη κι εçελισσoμενη διεργασία. Lυνο¡ί¸οντας oμως
μπορούμε να κατατuçουμε τα εçής (Tambouris et a# 2001):
• Nέες μορφές παροχής πληροφoρησης και υπηρεσιeν
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -7-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
• Aιu0εση της πληροφορίας στους πολίτες με νέους πιο εύκολα προσβuσιμους
τρoπους
• Nέοι τρoποι διuδρασης με τους πολίτες (αμφίδρομη επικοινωνία), δίνοντας και
λαμβuνοντας πληροφορίες για κι απo τους αν0ρeπους, αναπτύσσοντας μέσα για
την ανταλλαγή απo¡εων και προκαλeντας διuλογο
• Nέες μορφές διασύνδεσης κοινοτήτων τοπικu και παγκοσμίως δημιουργeντας
online κοινoτητες
• Nέοι τρoποι προσαρμογής υπηρεσιeν στις ατομικές ανuγκες
• Nέες μορφές συμμετοχής των αν0ρeπων στη διαδικασία της διακυβέρνησης και
της δημιουργίας πολιτικeν
• Nέοι τρoποι για την ανuπτυçη ικανοτήτων για ενεργή συμμετοχή στην
ηλεκτρονική διακυβέρνηση
• Nέες μορφές ενδυνuμωσης των πολιτeν
• Nέοι τρoποι ενίσχυσης του αντιπροσωπευτικού ρoλου της κυβέρνησης
• Nέοι τρoποι για την μείωση του ¡ηφιακού χuσματος παρέχοντας ισoτιμη
πρoσβαση στην πληροφoρηση
• Nέες μορφές ηγεσίας
• Nέοι τρoποι καλύτερης υποστήριçης του συστήματος προμη0ειeν και ελέγχου
τω απο0εμuτων στο δημoσιο τομέα μειeνοντας μ` αυτoν τον τρoπο τα κoστη
συναλλαγeν.
1.K >μ590ι1 -)( G*+,-ρο.ι,/( Aι1,234ρ.)σ)(
Hέραν των oσων αναφέρ0ηκαν σποραδικu, οι διuφορες πτυχές της ηλεκτρονικής
διακυβέρνησης παρουσιu¸ουν και ένα πι0ανo σύνολο περιορισμeν για την
πραγμuτωσή της. Hιο συγκεκριμένα αυτu τα εμπoδια περικλείουν (Tambouris et a#
2001):
• Οργανωτική συνεργασία
• Nομικu ¸ητήματα
• Tεχνική υποδομή
• Eνσωμuτωση των υπαρχουσeν διαδικασιeν
• Xρηματοδoτηση
• Hολιτική υποστήριçη
• Aσφuλεια συναλλαγeν και προστασία προσωπικeν δεδομένων
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -8-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
• Kοινωνικo αποκλεισμo και ¡ηφιακo χuσμα
• Hολιτιστικές διαφοροποιήσεις.
1.L H-D0ι1 -)( G*+,-ρο.ι,/( Aι1,234ρ.)σ)(
Lτην εποχή της πληροφορίας και της γνeσης δεν υπuρχει οργανισμoς που παρuγει
πρωτογενή δεδομένα και νέες πληροφορίες με μεγαλύτερη συχνoτητα απo τις
κρατικές υπηρεσίες. Ο oγκος των πληροφοριeν που οι κρατικές υπηρεσίες
δημιουργούν, ενημερeνουν και διαχειρί¸ονται σε κα0ημερινή βuση είναι σχεδoν
αστρονομικoς. Tα πετυχημένα πελατοκεντρικu προγρuμματα ηλεκτρονικής
διακυβέρνησης δίνουν έμφαση στην ουσιeδη φύση της πληροφορίας και στην
ευκολία ανταλλαγής της, ενe προσπα0ούν να ισορροπήσουν τη συχνu σύντομη ¸ωή
της.
Lύμφωνα με την αναφορu των Ηνωμένων E0νeν 'Benchmarking E-Government¨
(2002) αναγνωρί¸ονται 5 στuδια εçέλιçης της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης βuσει του
τρoπου που δια0έτουν και διακινούν την πληροφορία. Hιο συγκεκριμένα:
23 Πρ+το&ενή, Παρουσ$α 456789:;9 <87=7;>7?: στο πρeτο στuδιο η παρουσία
στο Aιαδίκτυο κα0ίσταται μέσω ορισμένων ανεçuρτητων κυβερνητικeν
ιστοτoπων λειτουργeντας περισσoτερο ως «φυλλuδιο» των κυβερνητικeν
πληροφοριeν online. Οι δια0έσιμες πληροφορίες είναι περιορισμένες στο
βασικo επίπεδο ενημέρωσης, δηλαδή δίνονται πληροφορίες επικοινωνίας (π.χ.
τηλεφωνικu νούμερα και διευ0ύνσεις των δημoσιων λειτουργeν), ενe σε
ορισμένες σπuνιες περιπτeσεις μπορεί να υπuρçουν «Lυχνές Eρωτήσεις»
(Frequently Asked Questions FAQs). Hαρoλα αυτu αλλu δεν δίνεται η
δυνατoτητα για online αμφίδρομη επικοινωνία ή συναλλαγές, δηλαδή δίνουν
στατική πληροφoρηση και έχουν ως στoχο να παρέχουν γενική πληροφoρηση
για τον εκuστοτε οργανισμo.
@3 Ενισ-υ)ένη Παρουσ$α 45;AB;>7C <87=7;>7?: στο δεύτερο στuδιο υπuρχει μια
πλη0eρα κυβερνητικeν ιστοτoπων που συνεχί¸ουν να παρέχουν πληροφoρηση
γενικής φύσεως για τον κu0ε οργανισμo με κuποιες προσ0ήκες στο περιεχoμενο
περιλαμβuνοντας εκδoσεις, νομο0εσία, ενημερωτικu φυλλuδια (newsletters),
συνδέσμους σε uλλους επίσημους κυβερνητικούς ιστοτoπους, μηχανή
ανα¸ήτησης και δυνατoτητες επικοινωνίας μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -9-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
(e-mail) κα0ιστeντας το περιεχoμενο δυναμικoτερο και πιο εçειδικευμένο με
συχνoτερη ανανέωση.
D3 Δια#ραστική Παρουσ$α 4E;F78B>F:G7 <87=7;>7?: στο τρίτο στuδιο επεκτείνεται
δραματικu με πρoσβαση σε ένα μεγuλο εύρος κυβερνητικeν οργανισμeν και
υπηρεσιeν με ένα πιο εçελιγμένο στuδιο διαδρuσεων. Eπιπρoσ0ετα, υπuρχουν
δυνατoτητες ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, δημοσίευση μηνυμuτων, δυνατoτητα
ανα¸ήτησης σε εçειδικευμένες βuσεις ανα¸ήτησης μεταφoρτωση φορμeν και
αιτήσεων και online υποβολή τους
H3 Συναλλα&έ, 4I8B;=B>F:J;BK <87=7;>7?: στο τέταρτο στuδιο ένα μεγuλο εύρος
κυβερνητικeν ολοκληρωμένων και ασφαλeν συναλλαγeν μπορούν να
διεçαχ0ούν απολύτως online oπως για παρuδειγμα αιτήσεις για έκδοση
διαβατηρίου ή βί¸ας, αιτήσεις για πιστοποιητικu γεννήσεως και 0ανuτου,
πληρωμές για uδειες, πρoστιμα, τέλη, λογαριασμούς και φoρους. Eπίσης
υπuρχουν ασφαλείς ιστoτοποι και κωδικοί χρηστeν, ενe οι ¡ηφιακές
υπογραφές μπορούν να διευκολύνουν τις προμή0ειες και τη συνδιαλλαγή με την
κυβέρνηση
L3 Ενο%οιη)ένη ή Ολοκληρ+)ένη Παρουσ$α 4M7B6K7== J8 NOKKP E;F798BF7C
<87=7;>7?: πρoκειται για το πέμπτο και πιο προχωρημένο στuδιο, στο οποίο
μπορεί να υπuρχει uμεση πρoσβαση σε oλες τις υπηρεσίες απo μια ενιαία
κυβερνητική διαδικτυακή πύλη χωρίς διαφοροποίηση ανuμεσα στις κρατικές
υπηρεσίες, ενe διευκολύνεται η ανταλλαγή δεδομένων ανuμεσα στους
κρατικούς υπαλλήλους μέσω της δημιουργίας ενδο-υπηρεσιακeν δικτύων
(intranets), τα οποία αποτελούν τη βuση για την κατuργηση της
γραφειοκρατείας. Aκoμα δεν υπuρχουν χeρες που να έχουν προσαρμοστεί
100° στο πέμπτο αυτo στuδιο, αλλu αντί0ετα αρκετές χeρες βρίσκονται κuπου
μεταçύ τετuρτου και πέμπτου σταδίου. Eπιπλέον, οι κυβερνητικές διαδικτυακές
πύλες 0εωρούνται ως το «κλειδί» για τη δημιουργία της υποδομής της
ηλεκτρονικής διακυβέρνησης λoγω των χαρακτηριστικeν της ενοποιημένης,
ολοκληρωμένης και τυποποιημένης πλοήγησης.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -10-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
H7+0ιD;ρ1μμ1 FI >5ί5+01 Ο*ο,*/ρ'σ)( M5)ρ+σιC. G*+,-ρο.ι,/( Aι1,234ρ.)σ)(
?5);/I <1ρ1-)ρ)-/ριο -)( N-<@
Ο βασικoς σκοπoς oλων των πρωτοβουλιeν της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι
να παρέχουν στους πολίτες/χρήστες ένα αποτελεσματικo μέσο με το οποίο να
διαδρούν με τη δημoσια διοίκηση. Aυτo γενικeς επιτυγχuνεται με τη βελτιστοποίηση
της ροής των πληροφοριeν τoσο εçωτερικu oσο και εσωτερικu. Η απαραίτητη
προüπo0εση για την εφαρμογή υπηρεσιeν ηλεκτρονικής διακυβέρνησης 3
ου
σταδίου
και πuνω, είναι η δημιουργία της απαραίτητης υλικοτεχνικής υποδομής, η οποία 0α
συνδέει τις ανεçuρτητες κρατικές υπηρεσίες μέσω εσωτερικeν δικτύων επιτρέποντας
με αυτo τον τρoπο την ενιαία διαχείριση των δεδομένων και καταργeντας την ανuγκη
για προσφυγή σε διαφορετικές υπηρεσίες eστε να ολοκληρω0εί μια διαδικασία. Η
πληροφορία είναι το πιο 0εμελιeδες παραγoμενο της κυβέρνησης και ως συνέπεια η
μεταμoρφωση υπουργείων, τμημuτων, υπηρεσιeν και προσωπικού eστε να γίνουν
«ηλεκτρονικu» έτοιμοι είναι μια επίπονη και προκλητική διαδικασία.
1.O Pο.-4*1 σ74σ+'. σ-). G*+,-ρο.ι,/ Aι1,234ρ.)σ)
Lτη διε0νή βιβλιογραφία αναγνωρί¸ονται τρία (3) βασικu μοντέλα σχέσεων στην
ηλεκτρονική διακυβέρνηση που κατηγοριοποιούνται ανuλογα με τον δέκτη της
αλληλεπίδρασης και επικοινωνίας που στέκεται απέναντι απo την κρατική δομή.
Hαρoλα αυτu σε oλα τα μοντέλα σχέσεων ο απeτερος σκοπoς είναι ο ίδιος, δηλαδή η
μείωση των επαναλαμβανoμενων διοικητικeν λειτουργιeν και η βελτιστοποίηση της
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -11-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
επικοινωνίας τoσο εσωτερικu ανuμεσα στις κρατικές υπηρεσίες αυτές κα0αυτές oσο
και στις σχέσεις με τις επιχειρήσεις και τους πολίτες (SeiIert & Petersen 2002):
• ΚυβέρνησηQ%ρο,QΚυβέρνηση 4RJG78;67;FQFJQRJG78;67;F S R@R?:
αναφέρεται στην εσωτερική επικοινωνία των κρατικeν υπηρεσιeν και την
ενδοüπηρεσιακή συνεργασία, που είναι και το σημείο αναφορuς και ο απeτερος
στoχος της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Kύριο μέλημα του μοντέλου αυτού
είναι ο ανασχεδιασμoς των οργανωτικeν δομeν και διαδικασιeν με τη
μεταστροφή απo την ιεραρχική υπηρεσιο-κεντρική δημoσια διοίκηση στην
εναλλακτική ορι¸oντια και πελατοκεντρική
• ΚυβέρνησηQ%ρο,QΕ%ι-ειρήσει, 4RJG78;67;FQFJQTO=:;7== S R@T?:
αναφέρεται στον εκσυγχρονισμo της επικοινωνίας και συναλλαγής των
επιχειρήσεων με τις κρατικές υπηρεσίες. Yπuρχουν δύο μεγuλες κατηγορίες
υπηρεσιeν που εμπίπτουν σε αυτή την κατηγορία, απo τη μια μεριu είναι οι
ηλεκτρονικές προμή0ειες (e-procurement) που αφορούν την κατu0εση
προσφορeν για τη σύνα¡η εμπορικeν συναλλαγeν με δημoσιες υπηρεσίες
ηλεκτρονικu επιφέροντας μείωση κoστους και διαφuνεια των ενεργειeν,και απo
την uλλη υπηρεσίες που διευκολύνουν τις συναλλαγές των επιχειρήσεων με το
κρuτος επιφέροντας αύçηση της παραγωγικoτητας και της ανuπτυçης
• ΚυβέρνησηQ%ρο,QΠολ$τε, 4RJG78;67;FQFJQU:F:V7; S R@U?: είναι η uμεση
εçαγγελία της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και αυτή που οι εφαρμογές της
φέρνουν τα πιο ορατu και uμεσα αποτελέσματα. Lτoχος είναι η διu0εση στον
πολίτη απλοποιημένων υπηρεσιeν που να διευκολύνουν τη συνδιαλλαγή του με
τις κρατικές δομές, οι οποίες 0α είναι υπηρεσιακu ανεçuρτητες και δεν 0α
αντικατοπτρί¸ουν το οργανoγραμμα της κρατικής δομής, ενe ταυτoχρονα 0α
μειeνουν τον χρoνο διεκπεραίωσης και 0α ενισχύουν την προσβασιμoτητα των
πολιτeν σε πληροφορίες και υπηρεσίες. Tο πετυχημένο μοντέλο G2C επίσης
ενδυναμeνει την εμπιστοσύνη του πολίτη προς την κυβέρνηση και τις δομές της
εν0αρρύνοντας την ενεργή συμμετοχή στα κοινu μέσω περισσoτερο ανοικτeν
και διαφανeν διαδικασιeν ανοίγοντας έτσι το δρoμο προς την υλοποίηση της
ηλεκτρονικής δημοκρατίας.
Lτη διε0νή βιβλιογραφία πολλοί ερευνητές αναγνωρί¸ουν κuποια επιπλέον σχεσιακu
μοντέλα oπως Hολίτης-προς-Kυβέρνηση (Citizen-to-Government C2G),
Eπιχείρηση-προς-Kυβέρνηση (Business-to-Government B2G), Kυβέρνηση-προς-
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -12-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
Mη Kερδοσκοπικούς Οργανισμούς (Government-to-NonProIit G2N), Mη
Kυβερνητικοί Οργανισμοί-προς-Kυβέρνηση (NonProIit-to-Government N2G) και
Kυβέρνηση-προς-Yπuλληλο (Government-to-Employee G2E). Hέραν του
τελευταίου μοντέλου G2E που κερδί¸ει έδαφος στις μελέτες και την αρ0ρογραφία, επί
του παρoντος για τα υπoλοιπα 4 0εωρείται πρeιμη η επισημοποίησή τους, κα0eς
αφενoς 0εωρείται oτι εμπίπτουν στις αναφερ0είσες κατηγορίες και αφετέρου γιατί
παγκοσμίως η έμφαση δίνεται στην ανuπτυçη και εφαρμογή υπηρεσιeν για G2G,
G2B και G2C.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -13-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
ΜΕΡΟΣ ΔΕ!ΤΕΡΟ: Ε!ΡΩΠΑΚΗ ΕΝΩΣΗ
Η Eυρωπαïκή 1νωση παρoτι είχε πρωταρχικo ρoλο στην ανuπτυçη των
τηλεπικοινωνιeν, της κινητής επικοινωνίας και της ¡ηφιακής τηλεoρασης
κα0υστέρησε συγκριτικu με uλλες χeρες για παρuδειγμα τις Ηνωμένες Hολιτείες, το
Ηνωμένο Βασίλειο, την Aυστραλία, τη Nέα Zηλανδία και τον Kαναδu να
αναπτύçει πολιτικές και προγρuμματα που να ανταποκρι0ούν στις προκλήσεις της
επερχoμενης ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Hαρoλα αυτu, εγκαίρως η Eυρωπαïκή
Eπιτροπή με σταδιακu και μελετημένα βήματα κατuφερε να συγχρονιστεί με τις
υπoλοιπες αναπτυγμένες χeρες του κoσμου υιο0ετeντας το απαιτούμενο πλαίσιο
μέσα στο οποίο βuσει του οποίου πρέπει τα Kρuτη - Mέλη να αναπτύçουν ε0νικu
προγρuμματα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης με απeτερο σκοπo πuντα την
πανευρωπαïκή διασύνδεση των ε0νικeν δημoσιων διοικήσεων σε ένα ενιαίο
λειτουργικo πλαίσιο.
Η πρoταση που κατατέ0ηκε στις 12 Φεβρουαρίου 2001 απo την Ομuδα Eργασίας για
την Ηλεκτρονική Aιακυβέρνηση, βuσει oσων υιο0ετή0ηκαν στη Lύνοδο της
Aισαβoνας τον Muρτιο του 2000, περιλuμβανε τις @W βασικέ, #η)'σιε, υ%ηρεσ$ε,
2@ &ια του, %ολ$τε, και X &ια τι, ε%ι-ειρήσει, ο οποίος έγινε κοινu αποδεκτoς και
αποτελεί έκτοτε τη βuση τoσο για την ανuπτυçη των υπηρεσιeν ηλεκτρονικής
διακυβέρνησης oσο και για τη συγκριτική αçιολoγηση της προoδου των Kρατeν
Mελeν στον τομέα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Lυγκεκριμένα (Βεργή, E &
Hαππuς, O 2007):
ΔΗΜΟΣΑ !ΠΗΡΕΣΑ
!ΠΗΡΕΣΕΣ
ΠΡΟΣ ΠΟΛΤΕΣ
Φoρος εισοδήματος: δήλωση και ειδοποίηση εκκα0uρισης
Yπηρεσίες ανα¸ήτησης εργασίας
Eισφορές κοινωνικής ασφuλισης
Hροσωπικu έγγραφα (διαβατήρια και uδεια οδήγησης)
Kαταχeρηση οχήματος (καινούργια, μεταχειρισμένα και
εισαγoμενα αυτοκίνητα)
1κδοση οικοδομικής uδειας
Aήλωση προς την αστυνομία (π.χ. σε περίπτωση κλοπής)
Aημoσιες βιβλιο0ήκες (δια0εσιμoτητα καταλoγων, εργαλεία
ανα¸ήτησης)
Hιστοποιητικu (γεννήσεως και γuμου): αίτηση και παραλαβή
Eισαγωγή στην ανeτατη εκπαίδευση
Aνακοίνωση μετακoμισης (αλλαγής διεύ0υνσης)
Yπηρεσίες υγείας (δια0εσιμoτητα υπηρεσιeν και κλείσιμο
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -14-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
ραντεβού)
!ΠΗΡΕΣΕΣ
ΠΡΟΣ
ΕΠYΕΡΗΣΕΣ
Eισφορές κοινωνικής ασφuλισης για τους εργα¸ομένους
Φoρος επιχειρήσεων: δήλωση και ειδοποίηση εκκα0uρισης
ΦHA: δήλωση και ειδοποίηση εκκα0uρισης
1ναρçη επιχείρησης
Yποβολή στοιχείων σε Lτατιστικές Yπηρεσίες
Tελωνειακές διασαφήσεις
Hεριβαλλοντικές uδειες
Aημoσιες προμή0ειες
<ί.1,1( 1I FQ 31σι,4( 0)μ9σι+( 25)ρ+σί+( -)( G*+,-ρο.ι,/( Aι1,234ρ.)σ)(
Tο κu0ε Kρuτος Mέλος ήταν υπεύ0υνο να αναλuβει τις ανuλογες πρωτοβουλίες
τoσο στο νομο0ετικo oσο και τον οργανωτικo τομέα, eστε να εναρμονιστεί με τις
αποφuσεις της Eνωμένης Eυρeπης εντoς των προδιαγραφoμενων χρονικeν ορίων και
να είναι έτοιμο να ανταποκρι0εί στις επoμενες προκλήσεις μέσα στα πλαίσια της
Kοινωνίας της Hληροφορίας, και φυσικu στον τομέα της ηλεκτρονικής
διακυβέρνησης. Lτο ακoλου0ο διuγραμμα αποτυπeνεται το μέγιστο στuδιο που
μπορεί να φτuσει η κα0εμιu απo τις 20 βασικές υπηρεσίες:
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -15-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
H7+0ιD;ρ1μμ1 JI H-D0ι1 FQ 31σι,C. 25)ρ+σιC. ?5);/I Nοι.'.ί1 -)( <*)ρο=ορί1( R>@
F.1 “eSuro!eTUn Vnformation Wociety for U##&
Η αρχή έγινε το Aεκέμβριο του 1999 oταν η Eυρωπαïκή Eπιτροπή έ0εσε σε
εφαρμογή την πολιτική πρωτοβουλία 'e5O8JZ7[\; E;]J86BF:J; MJ>:7FP ]J8 \KK¨,
ένα πλuνο το οποίο έ0ετε φιλoδοçους στoχους για να φέρει τα οφέλη της Kοινωνίας
της Hληροφορίας (KτH) κοντu σε oλους τους Eυρωπαίους. Oς «κοινωνία της
πληροφορίας» 0εωρείται μια κοινωνία στην οποία η δημιουργία, διανομή, διuδοση,
χρήση, ενσωμuτωση και διαχείριση της πληροφορίας είναι μια σημαντική
οικονομική, πολιτική και πολιτιστική δραστηριoτητα.
Iια να επιτύχουν οι στoχοι έπρεπε να επιταχυν0εί ο εκσυγχρονισμoς της ευρωπαïκής
οικονομίας και να υποβοη0η0ούν οι τομείς της εργασίας, της ανuπτυçης, της
παραγωγικoτητας και της κοινωνικής συνοχής. Οι πρωταρχικοί στoχοι του eEurope
ήταν τρεις α) να διασυνδέσει online κu0ε πολίτη, νοικοκυριo, σχολείο, επιχείρηση και
διοίκηση παρέχοντας τους τη δυνατoτητα να εισέλ0ουν στην ¡ηφιακή εποχή, β) να
δημιουργήσει μια ηλεκτρονική εγγρuμματη Eυρeπη υποστηρι¸oμενη απo μια
επιχειρηματική νοοτροπία έτοιμη να χρηματοδοτήσει και να αναπτύçει καινοτoμες
ιδέες, και γ) να διασφαλίσει oτι ολoκληρη η διαδικασία στοχεύει στην κοινωνική
ένταçη (Liinkanen 2003).
Iια την επίτευçη των τριeν αυτeν στoχων τέ0ηκαν 10 τομείς προτεραιοτήτων
('eEurope: An InIormation Society Ior All¨):
1. Tην εισαγωγή των υπολογιστeν και των πολυμέσων στα σχολεία ως
το τέλος του 2001
2. Aπελευ0έρωση της τηλεπικοινωνιακής αγορuς και 0εμιτoς
ανταγωνισμoς ως το τέλος του 2000 με σκοπo τη μείωση των τιμeν παροχής
υπηρεσιeν Aιαδικτύου, κι επίσης 0α έπρεπε να έχουν προσδιοριστεί οι
ασύρματες συχνoτητες πολυμέσων ως το τέλος του 2001
3. Eπιτuχυνση των διεργασιeν στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου,
ειδικu για της μικρομεσαίες επιχειρήσεις, δίνοντας έμφαση σε ένα αçιoπιστο
νομο0ετικo πλαίσιο για κu0ε Kρuτος Mέλος και διασφαλί¸οντας τις
ηλεκτρονικές προμή0ειες στον δημoσιο τομέα
4. Iρήγορη πρoσβαση Aιαδικτύου για τους ερευνητές και τους φοιτητές,
ως το τέλος του 2001 κu0ε Kρuτος Mέλος τουλuχιστον ένα πανεπιστημιακo
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -16-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
ίδρυμα κι ένα ερευνητικo ίδρυμα να έχουν εγκατεστημένο δίκτυο πολυμεσικeν
εφαρμοργeν, το οποίο 0α έχει επεκτα0εί στα υπoλοιπα ιδρύματα
5. 1çυπνες κuρτες για ασφαλή ηλεκτρονική πρoσβαση σε βασικές
υπηρεσίες oπως υπηρεσίες υγείας, ηλεκτρονικές πληρωμές, Aιαδίκτυο μέσω
κινητού, δημoσιες συγκοινωνίες κ.ο.κ. ως το τέλος του 2001
6. Oς το τέλος του 2003 0α πρέπει να έχουν υπερνικη0εί τα εμπoδια για
τη δημιουργία μιας πανευρωπαïκής αγορuς στις επενδύσεις επιχειρηματικeν
κεφαλαίων για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις υ¡ηλής τεχνολογίας
7. Lυμμετοχή των AμEA στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες με τη δέσμευση
των Kρατeν Mελeν στο σχεδιασμo oλων των δημoσιων ιστοτoπων
προσβuσιμων για τα AμEA ως το τέλος του 2001
8. Tηλε-υγεία, ως το τέλος του 2003 oλοι οι Eυρωπαίοι πολίτες 0α πρέπει
να έχουν τη δυνατoτητα να κατέχουν μια έçυπνη κuρτα υγείας που να παρέχει
ασφαλή και εμπιστευτική πρoσβαση σε υγειονομική πληροφoρηση δικτυακu
9. Hροηγμένες μεταφορές, με την εφαρμογή ως το τέλος του 2001 του
πανευρωπαïκού αρι0μού εκτuκτου ανuγκης 112, και ως το τέλος του 2004 να
έχουν εκσυγχρονιστεί οι υποδομές των αερομεταφορeν
10. Eύκολη πρoσβαση στη διοικητική πληροφoρηση, υπηρεσίες και τις
διαδικασίες λή¡ης αποφuσεων με τα Kρuτη Mέλη διασφαλί¸οντας ως το
τέλος του 2000 την αμφίδρομη επικοινωνία των πολιτeν τους σε βασικές
διαδρuσεις.
2.2 eSuro!e FQQF
Lε συνέχεια των προηγούμενων πρωτοβουλιeν, τον Iούνιο του 2000 υιο0ετή0ηκε απo
την Eπιτροπή των Eυρωπαïκeν Kοινοτήτων το Lχέδιο Aρuσης 'e5O8JZ7 @WW@:
E;]J86BF:J; MJ>:7FP ]J8 \KK¨ ως τμήμα της Lτρατηγικής της Aισαβoνας 2010.
Lκοπoς του Lχεδίου Aρuσης ήταν να διασφαλίσει oτι οι στoχοι που τέ0ηκαν στο
Eυρωπαïκo Lυμβούλιο της Aισαβoνας τον Muρτιο του 2000 0α πραγματω0ούν
υιο0ετeντας τα κατuλληλα μέτρα και με καταληκτική ημερομηνία να ολοκληρω0ούν
το 2002. Oς αποτέλεσμα υιο0ετή0ηκαν τρεις βασικοί στoχοι εντoς των οποίων 0α
πρέπει να εμπίπτουν oλες οι δρuσεις των Kρατeν Mελeν (Council oI European
•nion & Commission oI the European Communities 2000):
23 ^(ην'τερο/ &ρη&ορ'τερο/ ασ*αλέ, Δια#$κτυο
α) Φ0ηνoτερη και γρηγορoτερη πρoσβαση στο Aιαδίκτυο
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -17-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
β) Iρηγορoτερο Aιαδίκτυο για τους ερευνητές και τους φοιτητές
γ) Aσφαλή δίκτυα και «έçυπνες κuρτες» (smart cards)
@3 Ε%έν#υση στο αν(ρ1%ινο #υνα)ικ' και τι, #ε_ι'τητε,
α) Η νεολαία της Eυρeπης να εισέλ0ει στη ¡ηφιακή εποχή
β) Eργασία σε μια οικονομία που βασί¸εται στη γνeση
γ) Lυμμετοχή για oλους στην οικονομία που βασί¸εται στη γνeση
D3 Εν$σ-υση τη, -ρήση, του Δια#ικτ`ου
α) Eπιτuχυνση του ηλεκτρονικού εμπορίου
β) Ηλεκτρονική διακυβέρνηση: ηλεκτρονική πρoσβαση σε δημoσιες υπηρεσίες
γ) Yγεία online
δ) Eυρωπαïκo ¡ηφιακo περιεχoμενο για διε0νή δίκτυα
ε) Eυφυή συστήματα μεταφορeν.
Eπιπλέον επισημuν0ηκαν τρεις κύριες μέ0οδοι μέσω των οποίων οι στoχοι του
eEurope 2002 0α ολοκληρωνoταν (Council oI European •nion & Commission oI the
European Communities 2000):
• Ε%ιτ.-υνση τη, ε&κατ.σταση, του κατ.λληλου νο)ικο` %λαισ$ου:
αφορούσε τις νομο0ετικές πρωτοβουλίες που 0α κuλυπταν τον τομέα του
Aιαδικτύου και των ηλεκτρονικeν επικοινωνιeν και συναλλαγeν, των οποίων η
0εσμο0έτηση έπρεπε να επιταχυν0εί 0έτοντας αυστηρu χρονοδιαγρuμματα
• !%οστήρι_η τ+ν νέ+ν υ%ο#ο)1ν και υ%ηρεσι1ν σε ευρ+%αaκή κλ$)ακα:
αφορούσε περισσoτερο τη χρηματοδoτηση αναπτυçιακeν έργων απo τον
ιδιωτικo τομέα. Yπήρχε η δυνατoτητα χρηματοδoτησης απo την Eυρωπαïκή
1νωση, αλλu αυτo κυρίως εçαρτιoταν απo τις ενέργειες των Kρατeν - Mελeν
• Ε*αρ)ο&ή τη, ανοικτή, )ε('#ου συντονισ)ο` και συ&κριτική,
α_ιολ'&ηση,: στoχευε στην εçασφuλιση της αποτελεσματικoτητας των
ενεργειeν, της προσδοκeμενης επιρροής και της επίτευçης του απαιτούμενου
υ¡ηλού προφίλ σε oλα τα Kρuτη - Mέλη.
Eιδικoτερα για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, το Lχέδιο Aρuσης 'eEurope 2002¨
προüπo0ετε την προσπu0εια της δημoσιας διοίκησης σε oλα τα επίπεδα να
εκμεταλλευτεί τις νέες τεχνολογίες, eστε να καταστήσει την πληροφορία oσο το
δυνατoν πιο προσβuσιμη, ενe τα Kρuτη - Mέλη υποχρεούνταν να παρέχουν
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -18-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
γενικευμένη ηλεκτρονική πρoσβαση σε βασικές δημoσιες υπηρεσίες ως το 2003
(Council oI European •nion & Commission oI the European Communities 2000).
2.3 eSuro!e FQQL
Eνo¡ει του Eυρωπαïκού Lυμβουλίου που 0α πραγματοποιούταν στη Lεβίλλη τον
Iούνιο του 2005, κατατέ0ηκε απo την Eπιτροπή των Eυρωπαïκeν Kοινοτήτων το
Lχέδιο Aρuσης 'eEurope 2005: InIormation Society Ior All¨ (C€M(2002) 263 Iinal)
ως διuδοχος του προηγούμενου Lχεδίου Aρuσης 'eEurope 2002¨.
Lτoχος του Lχεδίου Aρuσης ήταν να διασφαλιστεί ευνοïκo περιβuλλον για τις
ιδιωτικές επενδύσεις και για τη δημιουργία νέων 0έσεων εργασίας, να δο0εί e0ηση
στην παραγωγικoτητα, να εκσυγχρονιστούν οι δημoσιες υπηρεσίες, και να δο0εί σε
oλους η δυνατoτητα συμμετοχής στην παγκoσμια κοινωνία της πληροφορίας με
επιπλέον έμφαση στην εν0uρρυνση της εμφuνισης ασφαλeν υπηρεσιeν, εφαρμογeν
και περιεχομένου βuσει μιας ευρύτερα δια0έσιμης ευρυ¸ωνικής υποδομής
(Commision oI the European Communities 2002).
Tο Lχέδιο Aρuσης βασι¸oταν σε δυο βασικούς αλληλοενισχυoμενους uçονες δρuσης
αφενoς στην τoνωση υπηρεσιeν, εφαρμογeν και περιεχομένων καλύπτοντας τoσο τις
δικτυακές δημoσιες υπηρεσίες oσο και το ηλεκτρονικo επιχειρείν (e-business), ενe
αφετέρου στην αντιμετeπιση της υποκείμενης ευρυ¸ωνικής εφαρμογής και 0έματα
ασφuλειας. Βuσει αυτeν των αçoνων, οι γενικοί στoχοι oρι¸αν oτι μέχρι το τέλος του
2005 η Eνωμένη Eυρeπη 0α πρέπει να δια0έτει (Commision oI the European
Communities 2002):
• Lύγχρονες δικτυακές δημoσιες υπηρεσίες
• Ηλεκτρονική διακυβέρνηση
• Ηλεκτρονικές υπηρεσίες μu0ησης
• Ηλεκτρονικές υπηρεσίες υγείας.
Oς μέσα πραγμuτωσης των στoχων αυτeν ορίστηκαν τέσσερις αλληλοσυνδεoμενες
συνιστeσες:
• Μέτρα %ολιτική,: για την ανασκoπηση και προσαρμογή της νομο0εσίας σε
ε0νικo και ευρωπαïκo επίπεδο εçασφαλί¸οντας oτι δεν προβuλλονται εμπoδια
σε νέες υπηρεσίες, oτι ενισχύεται ο ανταγωνισμoς και η διαλειτουργικoτητα, oτι
βελτιeνεται η πρoσβαση σε πλη0eρα δικτύων και oτι υπογραμμί¸εται η
πολιτική βούληση
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -19-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
• Ορ(ή %ρακτική: για τη διευκoλυνση ανταλλαγής εμπειριeν και έργων
επίδειçης, oπως επίσης και απo την κοινοποίηση των διδαγμuτων απo τις
αποτυχίες
• Συ&κριτική α_ιολ'&ηση: για την παρακολού0ηση της εçέλιçης των έργων,
οπoτε και για την πορεία επίτευçης των στoχων
• Συνολικ', συντονισ)', τ+ν υ*ιστα)έν+ν %ολιτικ1ν: η καλύτερη εποπτεία
της εçέλιçης των πολιτικeν και η καλή ανταλλαγή πληροφοριeν σε ε0νικo και
ευρωπαïκo επίπεδο και του ιδιωτικού τομέα 0α γινoταν απo μια διευ0ύνουσα
ομuδα.
Eιδικu για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και έχοντας ως βuση τις επιτυχημένες
ενέργειες του Lχεδίου Aρuσης 'eEurope 2002¨, η Eπιτροπή των Eυρωπαïκeν
Kοινοτήτων πρoτεινε ένα φuσμα δρuσεων:
• Ευρυ0+νική σ`ν#εση: ως το 2005 oλα τα Kρuτη - Mέλη 0α έπρεπε να είχαν
εçασφαλίσει την ευρυ¸ωνική σύνδεση για oλες τις δημoσιες διοικήσεις
• Διαλειτουρ&ικ'τητα: συμφωνημένο πλαίσιο διαλειτουργικoτητας για την
υποστήριçη πανευρωπαïκeν υπηρεσιeν ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, το
οποίο αφορu τις προδιαγραφές, τις τεχνικές πολιτικές για τη σύγκλιση των
συστημuτων πληροφoρησης των δημoσιων διοικήσεων σε κοινοτική κλίμακα
και το οποίο 0α βασί¸εται σε ανοικτu πρoτυπα ως το τέλος του 2003
• Δια#ραστικέ, #η)'σιε, υ%ηρεσ$ε,: οι 20 βασικές δημoσιες υπηρεσίες των
Kρατeν - Mελeν να παρέχονται σε βuση αμφίδρομης επικοινωνίας,
προσβuσιμες για oλους, με πρoβλε¡η για τα AμEA, τους ηλικιωμένους και
τους μειονούντες, αçιοποιeντας τα ευρυ¸ωνικu δίκτυα και την
πολυπλατφορμική πρoσβαση ως το τέλος του 2004
• Δη)'σιε, συ)β.σει,: ως το τέλος του 2005 τα Kρuτη - Mέλη 0α πρέπει να
έχουν επιτύχει την ηλεκτρονική διεçαγωγή σημαντικού μέρους των δημοσίων
συμβuσεων, συμπεριλαμβανομένων και των ηλεκτρονικeν προμη0ειeν
• Δη)'σια ση)ε$α %ρ'σβαση, στο Δια#$κτυο: 0α πρέπει oλοι οι πολίτες να
έχουν πρoσβαση στις υπηρεσίες της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης απo
κατuλληλα διαμορφωμένα κεντρικu σημεία στους δήμους ή τις κοινoτητες
• Πολιτισ)', και τουρισ)',: η Eπιτροπή των Eυρωπαïκeν Kοινοτήτων, σε
συνεργασία με τα κρuτη μέλη, τον ιδιωτικo τομέα και τις περιφερειακές αρχές
0α κα0ορίσει ηλεκτρονικές υπηρεσίες για την προe0ηση της Eυρeπης και για
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -20-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
την παροχή εύχρηστων δημoσιων πληροφοριeν. Οι εν λoγω ηλεκτρονικές
υπηρεσίες 0α πρέπει να τε0ούν σε λειτουργία ως το 2005 και να βασί¸ονται σε
διαλειτουργικές διεπαφές, να χρησιμοποιούν ευρυ¸ωνικές επικοινωνίες και να
είναι προσβuσιμες απo κu0ε τύπο ¡ηφιακού τερματικού.
F.K iFQ1Q X U Suro!ean Vnformation Wociety for growth and em!#oyment
Η Eπιτροπή των Eυρωπαïκeν Kοινοτήτων κατέ0εσε τον Iούνιο του 2005 στο
Eυρωπαïκo Lυμβούλιο τη συνέχεια του προγρuμματος 'eEurope 2005¨ υπo την
ονομασία 'i2010 A European InIormation Society Ior Growth and Employment¨
(C€M(2005) 229 Iinal), το οποίο προτί0εται να συνενeσει τις μεμονωμένες
πρωτοβουλίες σε μια ενιαία και συνεκτική στρατηγική παρέχοντας ευρείες οδηγίες
πολιτικeν για αυτo που ονομu¸εται επερχoμενη «κοινωνία της πληροφορίας» στα
χρoνια ως το 2010.
Hρoκειται για το πλαίσιο εργασίας βuσει του οποίου 0α αντιμετωπιστούν οι κύριες
προκλήσεις και εçελίçεις στην Kοινωνία της Hληροφορίας και τους τομείς των MME
μέχρι το 2010. Hροω0εί μια ανοικτή και ανταγωνιστική οικονομία δίνοντας έμφαση
στη χρήση των THE ως κινητήριες δυνuμεις της αειφoρου ανuπτυçης, κοινωνικής
ένταçης και ποιoτητας ¸ωής. Tο πλαίσιο περιέχει ένα εύρος εργαλείων πολιτικeν της
Eνωμένης Eυρeπης, που εν0αρρύνουν την ανuπτυçη της ¡ηφιακής οικονομίας oπως
ρυ0μιστικu εργαλεία, έρευνα και συνεργασίες με εταίρους. Οι βασικοί στoχοι του
i2010 συνο¡ί¸ονται στους εçής (Commission oI the European Communities 2005):
• Tην ολοκλήρωση του ενια$ου ευρ+%αaκο` -1ρου τη, %ληρο*ορ$α, που
προω0εί την ανοικτή και ανταγωνιστική εσωτερική αγορu για την κοινωνία της
πληροφορίας και τα μέσα μα¸ικής επικοινωνίας
• Tην ενίσχυση καινοτο)$α, και τ+ν ε%εν#`σε+ν στην έρευνα των THE για την
προαγωγή της ανuπτυçης κα0eς και περισσοτέρων και καλύτερων 0έσεων
απασχoλησης
• Tην επίτευçη της ευρ+%αaκή, κοιν+ν$α, τη, %ληρο*ορ$α, -+ρ$, κοιν+νικ'
α%οκλεισ)', που προω0εί την ανuπτυçη και την απασχoληση κατu τρoπο
συμβατo με την αειφoρο ανuπτυçη και που 0έτει ως προτεραιoτητα καλύτερες
δημoσιες υπηρεσίες και βελτιωμένη ποιoτητα ¸ωής.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -21-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
Iενικoτερα με τη στρατηγική i2010, η Eπιτροπή δρομολογεί μια νέα, ολοκληρωμένη
προσέγγιση πολιτικής στην Kοινωνία της Hληροφορίας. που 0α συμβuλει στον
κεντρικo στoχο της Aισαβoνας, την αειφoρο ανuπτυçη και απασχoληση.
Eιδικoτερα oσον αφορu την ηλεκτρονική διακυβέρνηση η Eπιτροπή των Eυρωπαïκeν
Kοινοτήτων ετοίμασε το 2006 μια ανακοίνωση «Lχέδιο Aρuσης για τις Ηλεκτρονικές
Yπηρεσίες στο Hλαίσιο της Hρωτοβουλίας i2010: Eπιτuχυνση της Ηλεκτρονικής
Aημoσιας Aιοίκησης στην Eυρeπη προς oφελος oλων» (C€M(2006) 173 τελικo). Tο
εçειδικευμένο αυτo Lχέδιο Aρuσης βασί¸εται και εναρμονί¸εται απoλυτα με τους
στoχους της Lτρατηγικής i2010, ενe ταυτoχρονα επιδιeκει να επιταχυν0εί η
ανuπτυçη των ηλεκτρονικeν δημoσιων υπηρεσιeν τoσο σε ε0νικo επίπεδο oσο και σε
επίπεδο της Eνωμένης Eυρeπης και να προληφ0εί η πι0ανή έγερση νέων φραγμeν
στην ενιαία αγορu λoγω του κατακερματισμού και της έλλει¡ης διαλειτουργικoτητας.
Eπιπλέον το Lχέδιο Aρuσης επικεντρeνεται σε πέντε μεί¸ονες στoχους για την
ηλεκτρονική δημoσια διοίκηση ως το 2010 (Commission oI the European
Communities 2006):
• Κανένα, %ολ$τη, #εν (α )ε$νει στο %ερι(1ριο: προe0ηση της κοινωνικής
ένταçης μέσω της ηλεκτρονικής δημoσιας διοίκησης, eστε ως το 2010 oλοι οι
πολίτες να επωφελούνται απo καινοτoμες υπηρεσίες κοινής εμπιστοσύνης, με
εύκολη πρoσβαση
• Ε%$τευ_η α%'#οση, και α%οτελεσ)ατικ'τητα,: συμβuλλοντας σημαντικu
eστε, ως το 2010, να έχει επιτευχ0εί υ¡ηλoς βα0μoς ικανοποίησης των
χρηστeν, διαφuνεια και λογοδοσία, περιορισμoς της γραφειοκρατίας και
βελτίωση της αποτελεσματικoτητας
• !λο%ο$ηση νευραλ&ικ1ν υ%ηρεσι1ν )ε )ε&.λο αντ$κτυ%ο: για τους πολίτες
και τις επιχειρήσεις ως το 2010, το σύνολο των δημοσίων συμβuσεων 0α
διατί0εται πλέον ηλεκτρονικu, έναντι ποσοστού 50° σήμερα, με συμφωνία
συνεργασίας για περαιτέρω online υπηρεσίες με μεγuλο αντίκτυπο oσον αφορu
την εçυπηρέτηση πελατeν
• Δη)ιουρ&$α κα$ρι+ν καταλυτικ1ν %αρα&'ντ+ν: που, απo το 2010 και σε
ευρωπαïκή κλίμακα, 0α παρέχουν στους πολίτες και τις επιχειρήσεις τη
δυνατoτητα uνετης, ασφαλούς και διαλειτουργικής ελεγχoμενης πρoσβασης σε
δημoσιες υπηρεσίες
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -22-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
• Εν$σ-υση τη, συ))ετο-ή, τ+ν %ολιτ1ν και εν#υν.)+ση τ+ν
#η)οκρατικ1ν #ια#ικασι1ν λήbη, α%ο*.σε+ν: με την επίδειçη, ως το 2010,
εργαλείων για αποτελεσματικo δημoσιο διuλογο και συμμετοχή σε
δημοκρατικές διαδικασίες λή¡ης αποφuσεων.
Η Eνωμένη Eυρeπη έχει την τελευταία δεκαετία τοπο0ετήσει ως προτεραιoτητα την
KτH, η οποία 0α στοχεύει στην βελτίωση της ποιoτητα ¸ωής των Eυρωπαίων και στη
δημιουργία μιας ανταγωνιστικής οικονομίας που 0α βασί¸εται στη γνeση. Η
Lτρατηγική της Aισαβoνας i2010 σκοπεύει να ενοποιήσει oλες τις Eυρωπαïκές
πολιτικές, πρωτοβουλίες και δρuσεις που στοχεύουν να ω0ήσουν την ανuπτυçη και
τη χρήση των ¡ηφιακeν τεχνολογιeν στην κα0ημερινή εργασία και στην ιδιωτική
¸ωή. Οι THE έχουν 0ετική επίδραση στην οικονομική ανuπτυçη, στη δημιουργία
0έσεων εργασίας και τη βελτίωση της ποιoτητας ¸ωής.
F.L <ρ9;ρ1μμ1 iYUZ[
Tο i•ABC ακρeνυμο του Interoperability •elivery oI Pan-European e-Government
Services to Public Administrations, Business and Citizens αποτελεί την
πρωτοβουλία της Eυρωπαïκής 1νωσης να φέρει oλους τους πολίτες και τις
επιχειρήσεις κοντu στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες και προïoντα. Εκ)εταλλευ')ενο τα
%λεονεκτή)ατα τ+ν ΤΠΕ/ το :c\TU α%οσκο%ε$ στην %αρο-ή %ανευρ+%αaκ1ν
υ%ηρεσι1ν #η)'σια, #ιο$κηση, σε %ολ$τε, και ε%ι-ειρήσει,/ στη βελτ$+ση τη,
α%οτελεσ)ατικ'τητα, και τη, συνερ&ασ$α, )ετα_` τ+ν ευρ+%αaκ1ν #η)'σι+ν
#ιοικήσε+ν και στην ισ-υρο%ο$ηση τη, (έσε+, τη, Ευρ1%η, +, ένα ελκυστικ'
)έρο, να 0ει,/ να ερ&.0εσαι και να ε%εν#`ει, (‚i•ABC: The Programme`).
Tο πρoγραμμα i•ABC 0εσπίστηκε για την περίοδο 2005-2009 και εντuσσεται στο
πλαίσιο των πρωτοβουλιeν eEurope 2005 και i2010. Aντικατέστησε το προüπuρχον
πρoγραμμα I•A (Interchange oI •ata between Administrations), το οποίο προω0ούσε
την διακίνηση δεδομένων ανuμεσα στις ευρωπαïκές δημoσιες διοικήσεις μέσω
τηλεματικeν δικτύων και παρείχε ορι¸oντιες δρuσεις για την στήριçη της
διαλειτουργικoτητας εντoς και μεταçύ των κυβερνητικeν δικτύων (Liinkanen 2003).
Ω, #ιαλειτουρ&ικ'τητα νοε$ται η ικαν'τητα τ+ν ΤΠΕ συστη).τ+ν/ '%+, ε%$ση,
και τ+ν ε%ι-ειρη)ατικ1ν #ια#ικασι1ν %ου υ%οστηρ$0ουν/ να ανταλλ.σουν
#ε#ο)ένα και να #ιευκολ`νουν την ανταλλα&ή %ληρο*ορι1ν και &ν1ση,
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -23-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
ανε_αρτήτου τε-νολο&ικ1ν %εριορισ)1ν '%+, %λατ*'ρ)α -ρήση,/ τε-νολο&ικ',
ε_ο%λισ)', κ3ο3κ3 (‚i•ABC: Interoperability`).
Tο i•ABC είναι ένα πλαίσιο εργασίας απo κοινές αρχές και κανoνες, oπως επίσης
ένα πλαίσιο συμφωνίας για τη χρήση ανοικτeν προτύπων και διεπαφeν για την
εçασφuλιση της διαλειτουργικoτητας μεταçύ συστημuτων, εφαρμογeν, διαδικασιeν
και εταίρων που παρuγουν ή χρησιμοποιούν υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
Aυτού του τύπου η προσέγγιση απαιτεί μεγuλη προσπu0εια, eστε να κα0οριστούν οι
κανoνες συνεργασίας, ο συντονισμoς των διαδικασιeν, οι μορφές και οι τεχνικές
περιγραφές. Iια το λoγο αυτo οι δραστηριoτητες του i•ABC δεν περιορί¸ονται μoνο
στην παροχή κατευ0υντήριων οδηγιeν, αλλu επίσης συνεπuγονται το σχεδιασμo και
την εφαρμογή υποδομeν που υποστηρί¸ουν τη διαλειτουργικoτητα. Lυνοπτικu 0α
μπορούσαμε να πούμε oτι το πρoγραμμα αποσκοπεί να (‚i•ABC: Interoperability`):
• Aημιουργήσει τη δυνατoτητα ανταλλαγής πληροφοριeν μεταçύ των δημoσιων
διοικήσεων και των κοινοτικeν οργuνων
• Aιευκολύνει την παροχή πανευρωπαïκeν υπηρεσιeν στους πολίτες και τις
επιχειρήσεις λαμβuνοντας υπo¡η τις ανuγκες τους
• Eπιτύχει τη διαλειτουργικoτητα μεταçύ των διαφoρων τομέων πολιτικής,
κυρίως βuσει ενoς ευρωπαïκού διαλειτουργικού πλαισίου
• Hροω0ήσει τη διuδοση ορ0eν πρακτικeν και την εν0uρρυνση της ανuπτυçης
καινοτομικeν τηλεματικeν λύσεων στις δημoσιες διοικήσεις.
Η έννοια της διαλειτουργικoτητας 0εωρείται κομβική στην Lτρατηγική της
Aισαβoνας i2010, κα0eς μα¸ί με τη χρήση ανοικτeν προτύπων στο σχεδιασμo των
εφαρμογeν είναι προαπαιτούμενο για την πανευρωπαïκή διασύνδεση και
συνεργασία των ηλεκτρονικeν υπηρεσιeν της δημoσιας διοίκησης και τη 0έσπιση
ενoς ενιαίου πλαισίου ανταλλαγής πληροφοριeν. Aυτή η συνεργασία 0α οδηγήσει
στην ανuπτυçη καλύτερων υπηρεσιeν για τους ευρωπαίους πολίτες και επιχειρήσεις,
και περαιτέρω 0α προω0ήσει πιο αποτελεσματικές πολιτικές στην Eνωμένη Eυρeπη.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -24-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
ΜΕΡΟΣ ΤΡΤΟ: ΕΛΛΑΔΑ
J.1 G A)μ9σι1 Aιοί,)σ) σ-). >**D01
Ο δημoσιος τομέας στην Eλλuδα απαρτί¸εται απo ένα σημαντικo αρι0μo υπηρεσιeν
και ιδρυμuτων, τα οποία σύμφωνα με την «Kαταγραφή Yπηρεσιeν και Iδρυμuτων»
της Eλληνικής Aημoσιας Aιοίκησης κατu το 2005 μπορούν κατηγοριοποιη0ούν ως
ακολού0ως (Yπουργείο Eσωτερικeν, Aημoσιας Aιοίκησης και Aποκέντρωσης 2004):
Δο)ή του Δη)'σιου Το)έα
Aνεçuρτητες (Aυτοτελείς) Aημoσιες
Yπηρεσίες της Hολιτειακής Ηγεσίας του
Kρuτους
A` & Β` Οργανισμοί Tοπικής
Aυτοδιοίκησης (Ο.T.A.)
Aημoσιες Aρχές της Nομο0ετικής
Aειτουργίας του Kρuτους
Eπαρχεία
Aημoσιες Aρχές Aικαστικής Aειτουργίας
του Kρuτους
Lυμπολιτείες Aήμων & Kοινοτήτων
Aνεçuρτητες Aιοικητικές Aρχές (A.A.A.) Lύνδεσμοι Aήμων & Kοινοτήτων
Yπουργεία Nομικu Hρoσωπα Aήμων & Kοινοτήτων
Hεριφέρειες Aημοτικu & Kοινοτικu Nομικu Hρoσωπα
<ί.1,1( FI Aομ/ -ο2 >**).ι,ο8 A)μ9σιο2 :ομ41
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -25-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
Xαρακτηριστικo είναι oτι η ελληνική δημoσια διοίκηση ως τeρα δεν διέ0ετε μια
συγκεκριμένη ενιαία στρατηγική δημιουργίας πληροφοριακeν συστημuτων
1
, αλλu
αντι0έτως μεμονωμένες εφαρμογές κuλυπτε τις ανuγκες συγκεκριμένων υπηρεσιeν
χωρίς τη δυνατoτητα επικοινωνίας κι ανταλλαγής δεδομένων. Φυσικu ο
κατακερματισμoς της δημoσιας διοίκησης και η πλη0eρα των οργανισμeν, oπως
φαίνεται και στον Hίνακα 1, δεν βοη0uει στη υιο0έτηση ενoς κεντρικού συντονισμού
των δρuσεων και των εφαρμογeν που δημιουργούνται. Tο επoμενο σχεδιuγραμμα
δείχνει σαφeς oτι οι ¡ηφιακές υπηρεσίες του δημoσιου τομέα δεν ήταν ως τeρα
προτεραιoτητα για την ελληνική πολιτεία κατατuσσοντας την 18 στα 27 Kρuτη
Mέλη:

H7+0ιD;ρ1μμ1 KI Aι16+σιμ9-)-1 \)=ι1,C. 25)ρ+σιC. 0)μοσίο2 σ-). >>F]
?5);/I Nοι.'.ί1 -)( <*)ρο=ορί1( R>@
Η προσήλωση της ελληνικής δημoσιας διοίκησης για την ανuπτυçη ολοκληρωμένων
πληροφοριακeν συστημuτων çεκίνησε με αφορμή του 2
ου
Kοινοτικού Hλαισίου
Lτήριçης (2
ο
KHL 1991-1999) ως μια προσπu0εια να ενσωματω0ούν
διασκορπισμένες δρuσεις σε ομοιογενή ανu τομείς Eπιχειρησιακu Hρογρuμματα,
oπως για παρuδειγμα τηλεπικοινωνίες, βιομηχανία, δημoσια διοίκηση, εκπαίδευση
και βασική επαγγελματική κατuρτιση (Markellos et a# 2007).
Mέχρι σήμερα η δημoσια διοίκηση στην Eλλuδα έχει κuνει σημαντικu βήματα
αυτοματοποίησης των διαδικασιeν της και δημιουργίας της απαιτούμενης
υλικοτεχνικής υποδομής για τη μετuβαση στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Hαρoλα
1
Oς πληροφοριακo σύστημα ορί¸εται ένα σύστημα αν0ρeπων, δεδομένων, διαδικασιeν και
συσκευeν που επεçεργu¸εται τα δεδομένα και τις πληροφορίες μέσα σε ένα οργανισμo, και
περιλαμβuνει τις χειροκίνητες και τις αυτοματοποιημένες διαδικασίες του οργανισμού.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -26-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
αυτu η πραγματικoτητα είναι oτι βρισκoμαστε αρκετu πίσω απo τα προηγμένα Kρuτη
- Mέλη της Eνωμένης Eυρeπης και 0α πρέπει να επιταχυν0ούν οι ρυ0μοί υλοποίησης,
eστε να μπορέσουμε να συγκλίνουμε προς τα πρoτυπα που ορί¸ει η Eνωμένη
Eυρeπη. Lτη συνέχεια δίνονται συνοπτικu κuποια απo σημαντικoτερα προγρuμματα
που αλλu¸ουν το πρoσωπο της ελληνικής δημoσιας διοίκησης.
J.F >5ι7+ιρ)σι1,9 <ρ9;ρ1μμ1 N^>_H`>aGH
Tο Eπιχειρησιακo Hρoγραμμα KAEILOENΗL για τον εκσυγχρονισμo της δημoσιας
διοίκησης çεκίνησε το 1994 με χρονικo ορί¸οντα εφαρμογής 1994-2000
χρηματοδοτούμενο απo το 2
ο
KHL και την Eλληνική Hολιτεία. Ο πρωταρχικoς
στoχος ήταν η δημιουργία των συν0ηκeν για έναν συνεχή εκσυγχρονισμo του
δημoσιου τομέα μέσω παρεμβuσεων τεχνικού, οργανωτικού και εκπαιδευτικού
χαρακτήρα. Η εισαγωγή νέων τεχνολογιeν στην παροχή δημoσιων υπηρεσιeν ήταν
μια απo τις προτεραιoτητες και συνεπeς χρηματοδοτούνταν δρuσεις oπως (Markellos
et a# 2007):
• Eπιχειρησιακu έργα και έργα πληροφορικής στους τομείς των δημoσιων
οικονομικeν, κοινωνικού και οικονομικού ενδιαφέροντος
• Eισαγωγικu και συνεχι¸oμενα προγρuμματα επαγγελματικής κατuρτισης για το
προσωπικo της δημoσιας διοίκησης
• Mελέτες και εφαρμογές για τη χρήση των νέων τεχνολογιeν στις δημoσιες
υπηρεσίες και για τη δημιουργία της απαραίτητης κοινής υποδομής.
Ορισμένα απo τα πιο σημαντικu έργα που συμπεριλήφ0ηκαν στο πρoγραμμα
KAEILOENΗL ήταν η ανuπτυçη των ηλεκτρονικeν υπηρεσιeν φορολογίας
TAƒISnet, η δημιουργία της πιλοτικής φuσης του ε0νικού δικτύου δημoσιας
διοίκησης LYZEY„IL.
J.J >5ι7+ιρ)σι1,9 <ρ9;ρ1μμ1 Nοι.'.ί1 -)( <*)ρο=ορί1( ?><N-<@
Η Eλληνική Hολιτεία με σκοπo να συγκλίνει τεχνολογικu προς τα uλλα Kρuτη
Mέλη της Eνωμένης Eυρeπης παρουσίασε το πρeτο στρατηγικo κείμενο για την KτH
το 1995 υπo τον τίτλο «Eλληνική Lτρατηγική για την Kοινωνία της Hληροφορίας:
1να Eργαλείο για την Aπασχoληση, την Aνuπτυçη και την Hοιoτητα Zωής». Οι
στoχοι της στρατηγικής αυτής με χρονικo ορί¸οντα 10 ως 15 έτη ήταν οι ακoλου0οι
(Markellos et a# 2007):
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -27-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
• Η αύçηση της χρήσης των προηγμένων τεχνολογιeν της πληροφορικής με
σκοπo να μειω0εί το ¡ηφιακo κενo ανuμεσα στην Eλλuδα και τους υπoλοιπους
εταίρους και να προσεγγιστούν τα διε0νή πρoτυπα
• Nα προετοιμuσει τις ελληνικές επιχειρήσεις να υιο0ετήσουν τις THE
• Nα βοη0ήσει έναν διαρκeς αυçανoμενο αρι0μo πολιτeν να έχει πρoσβαση στις
τεχνολογίες της πληροφορικής
• Nα εν0αρρύνει τις ηλεκτρονικές συναλλαγές με το κοινo.
Tο 1999 δημοσιοποιή0ηκε η Aευκή Βίβλος «Η Eλλuδα στην Kοινωνία της
Hληροφορίας: Lτρατηγική και Aρuσεις», η οποία αποτελεί την πρeτη ε0νική
στρατηγική για την KτH, και οριο0ετούσε τις ελληνικές πολιτικές για την ανuπτυçη
της KτH παρουσιu¸οντας μια συμπαγή στρατηγική, ορί¸οντες, προτεραιoτητες και
συγκεκριμένους στoχους, oπως επίσης τους πoρους και τους μηχανισμούς για την
επίτευçή τους. Η Aευκή Βίβλος επικαιροποιή0ηκε το 2002.
Tο 2000 υιο0ετή0ηκε το «Eπιχειρησιακo Hρoγραμμα για την Kοινωνία της
Hληροφορίας» (EHKτH) που κuλυπτε την χρονική περίοδο 2000-2006 με στoχο να
εφαρμοστεί η στρατηγική της Aευκής Βίβλου, να επιτευχ0ούν οι στoχοι των eEurope
2002 και eEurope 2005. Tο EHKτH είναι ένα καινοτoμο ορι¸oντιο πρoγραμμα, το
οποίο διατρέχει τις κυβερνητικές υπηρεσίες, περιλαμβuνοντας τέσσερις (4) γραμμές
δρuσης: Eκπαίδευση και Hολιτισμoς, Hολίτες και Hοιoτητα Zωής, …ηφιακή
Οικονομία και Aπασχoληση, Eπικοινωνίες (i•ABC 2005).
Η ηλεκτρονική διακυβέρνηση είναι μια απo τις βασικές προτεραιoτητες του EHKτH
με στoχο τη βελτίωση της ποιoτητας των δημoσιων υπηρεσιeν μέσω της ανuπτυçης
online υπηρεσιeν και τη χρήση των THE, eστε να βελτιστοποιη0ούν και να
αναδιαμορφω0ούν οι διαδικασίες και οι επικοινωνίες εσωτερικu και ανuμεσα στα
κρατικu oργανα. Lυγκεκριμένα, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση αποτελεί uçονα της
δρuσης «Hολίτες και Hοιoτητα Zωής» και έχει ως στoχους (Markellos et a# 2007):
• Βελτιωμένες υπηρεσίες προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις απo τη δημoσια
διοίκηση σε κεντρικo, περιφερειακo και τοπικo επίπεδο
• Aνuπτυçη online εφαρμογeν που μα¸ί με τη χρήση των THE 0α
βελτιστοποιήσουν και αναδιαμορφeσουν τις διαδικασίες και τις επικοινωνίες
εντoς και μεταçύ oλων των κυβερνητικeν υπηρεσιeν, καλύπτοντας ολoκληρη
τη δημoσια διοίκηση και κυρίως τους τομείς των δημοσιονομικeν και της
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -28-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
οικονομίας, της κοινωνικής ασφuλισης, της δικαιοσύνης, της δημoσιας
υποβολής προσφορeν και των διαδικασιeν προμή0ειας, της περιφερειακής
ανuπτυçης και επείγοντες τομείς υπηρεσιeν
• Yποστήριçη της δημιουργίας πληροφοριακeν συστημuτων γεωγραφικής και
περιβαλλοντικής χαρτογρuφησης και διαχείρισης, που να συνδέουν την
κεντρική με την περιφερειακή και τοπική κυβέρνηση
• Tη χρήση των THE με σκοπo την προe0ηση και την υποστήριçη μιας
ευρύτερης στρατηγικής για την παροχή υπηρεσιeν υγείας και πρoνοιας
καλύτερης ποιoτητας σε oλους τους πολίτες και την μεταρρύ0μιση της
διοίκησης του τομέα της υγείας και των οικονομικeν του
• Eισαγωγή των εφαρμογeν τηλεματικής στις επίγειες, 0αλuσσιες και εναέριες
συγκοινωνίες.
Tο 2001 συστu0ηκε η «Kοινωνία της Hληροφορίας A.E.», μια κρατική ανeνυμος
εταιρία με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, η οποία εποπτεύεται απo το
Yπουργείο Eσωτερικeν. Lκοπoς είναι η υποστήριçη των έργων που έχουν ενταχ0εί
στο EHKτH. Lυνεπικουρικu δύο επιπλέον φορείς διευκολύνουν την υλοποίηση του
EHKτH (Eλληνικo Hαρατηρητήριο για την Kοινωνίας της Hληροφορίας):
• Ει#ική !%ηρεσ$α Δια-ε$ριση,: η οποία εποπτεύεται απo το Yπουργείο
Οικονομίας & Οικονομικeν και είναι υπεύ0υνη για την αποτελεσματικoτητα
της διαχείρισης και εφαρμογής του EHKτH
• Παρατηρητήριο &ια την Κοιν+ν$α, τη, Πληρο*ορ$α,: εποπτεύεται απo τα
Yπουργείο Eσωτερικeν και Yπουργείο Οικονομίας & Οικονομικeν
αποτελeντας τον επίσημο φορέα της χeρας για την παρακολού0ηση της
συνολικής πορείας προς την KτH.
J.K <ρ9;ρ1μμ1 Rb_RAaG
Tο 2000 υιο0ετή0ηκε το πρoγραμμα A†IAANΗ με χρονικo ορί¸οντα υλοποίησης
2000-2006 συνχρηματοδοτούμενο απo το Hρoγραμμα των Aημοσίων Eπενδύσεων,
ε0νικούς πoρους και την Eνωμένη Eυρeπη στο πλαίσιο του 3
ου
KHL. Lτoχος ήταν η
βελτίωση των υπηρεσιeν δημoσιας διοίκησης που προσφέρονται σε περιφερειακo και
τοπικo επίπεδο κυρίως μέσω της χρήσης του Aιαδικτύου για τις περισσoτερες
συναλλαγές και επικοινωνία τoσο με την κεντρική διοίκηση oσο και με τους πολίτες
και τις επιχειρήσεις. Hαρuλληλα προέβλεπε τη δημιουργία «υπηρεσίας μιας στuσης»
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -29-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
για τις διοικητικές υπηρεσίες στους δήμους και τις περιφέρειες, oπου οι πολίτες 0α
μπορούν να ολοκληρeνουν τις διαδικασίες καταναλeνοντας το λιγoτερο δυνατoν
χρoνο και χρήμα. Tο πρoγραμμα επίσης προέβλεπε έργο για την απλοποίηση των
διοικητικeν διαδικασιeν, με σκοπo να μειω0εί η γραφειοκρατία για τους πολίτες και
τις επιχειρήσεις. Lτο πλαίσιο αυτo προβλεπoταν η καταγραφή των υπαρχουσeν
διαδικασιeν, η μελέτη του σχετικού νομικού πλαισίου, και η προετοιμασία μιας
ανα0εωρημένης νομο0εσίας/διατuçεων που 0α βασί¸ονται σε ποιοτικu κριτήρια, oπως
ανταπoκριση στις ανuγκες των πολιτeν, αποτελεσματικoτητα, διαφuνεια, βα0μoς
εφαρμογής και απλoτητα. Oς μέρος του προγρuμματος A†IANAΗ, ήταν το
εçειδικευμένο πρoγραμμα ALTE†IAL που ως στoχο είχε την βελτίωση των δημοσίων
υπηρεσιeν προς τους κατοίκους των ελληνικeν νησιeν (i•ABC 2005).
Lήμερα το πρoγραμμα συνεχί¸εται απo το A†IANAΗ II, το οποίο παρέχει Yπηρεσίες
Lυμφωνημένου Eπιπέδου (Service Level Agreements -- SLAs) μέσω της ανuπτυçης
και λειτουργίας των απαραίτητων THE υποδομeν για την διευκoλυνση των Kέντρων
Eçυπηρέτησης Hολιτeν (KEH) περιλαμβuνοντας τα συγκεκριμένα υπο-έργα
(Markellos et a# 2007):
• Lυλλογή, ¡ηφιοποίηση, κωδικοποίηση, οργuνωση και επεçεργασία της
δημoσιας πληροφορίας και εισαγωγή σε ένα κεντρικo διαδικτυακo τoπο, oπως
επίσης το σχεδιασμo και την υλοποίηση της βuσης δεδομένων των διοικητικeν
πληροφοριeν και φορμeν
• Aιαδικτυκές πύλες για διοικητικές πληροφορίες και ηλεκτρονικές συναλλαγές
• Hαροχή πληροφοριeν και υποβολή αιτήσεων για ηλεκτρονικές συναλλαγές
μέσω τηλεφωνικeν κέντρων
• Hαροχή υπηρεσιeν και πληροφοριeν μέσω των KEH
• Aνuπτυçη και υποστήριçη της διασύνδεσης των KEH μέσω εικονικeν
δικτύων (Virtual Private Network VPN)
• 1λεγχος, διαχείριση και λή¡η αποφuσεων
• Hαροχή υπηρεσιeν εκπαίδευσης
• Yποστηρικτικές υπηρεσίες και Iραφεία Eçυπηρέτησης (Help •esks).
Lτα πλαίσια του EH A†IAANΗ εντuχτηκε η ανuπτυçη και λειτουργία των Kέντρων
Eçυπηρέτησης Hολιτeν (KEH). Lκοπoς τους είναι να λειτουργούν ως ένα
«διοικητικo κατuστημα μιας στuσης», oπου 0α υπuρχει ένας ευέλικτος μηχανισμoς
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -30-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
που 0α σκοπεύει στη βελτίωση του τρoπου με τον οποίον οι πολίτες συναλλuσσονται
με το δημoσιο τομέα και μέσω του οποίου έχουν πρoσβαση στις πληροφορίες των
δημοσίων υπηρεσιeν, κα0eς και σε ένα αρι0μo προτυποποιημένων διοικητικeν
διαδικασιeν. Tα KEH πρoκειται σταδιακu να ενσωματeσουν oλες τις διοικητικές
διαδικασίες μέσω της χρήσης των THE (Markellos et a# 2007).
J.L >5ι7+ιρ)σι1,9 <ρ9;ρ1μμ1 <Ο^_:>_R
Tο Yπουργείο Eσωτερικeν çεκίνησε το 2000 το Eπιχειρησιακo Hρoγραμμα
HΟAITEIA για τη μεταρρύ0μιση της δημoσιας διοίκησης, το οποίο 0έτει ως κεντρικo
uçονα μια ε0νική στρατηγική για τον εκσυγχρονισμo του δημoσιου τομέα. Οι κύριοι
στoχοι είναι να υιο0ετη0ούν σύγχρονα μοντέλα οικονομικής διαχείρισης, να
απλοποιη0ούν οι διοικητικές διαδικασίες, να προσληφ0ούν καλu εκπαιδευμένοι
δημoσιοι λειτουργοί, να εφαρμοστούν νέες τεχνολογίες και να υιο0ετη0ούν
σύγχρονες μέ0οδοι διοίκησης και ελέγχου, ενe ταυτoχρονα να διασφαλιστεί η
διαφuνεια και να ελαχιστοποιη0εί η διαφ0ορu. Ο απeτερος σκοπoς είναι η
μεταρρύ0μιση της ελληνικής δημoσιας διοίκησης σε μια σύγχρονη, εçωστρεφή
διοίκηση που εστιu¸ει στην κατu το δυνατoν καλύτερη εçυπηρέτηση των αναγκeν
των πολιτeν (i•ABC 2005).
Oς συνέχεια τον Muρτιο του 2005 çεκίνησε το πρoγραμμα HΟAITEIA 2005-2007
διuρκειας 3 ετeν με σκοπo την επανίδρυση της δημoσιας διοίκησης. Οι στoχοι ήταν η
καλύτερη εçυπηρέτηση των πολιτeν εστιu¸οντας στις πραγματικές τους ανuγκες, η
αύçηση της διαφuνειας, η υλοποίηση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης σε oλα τα
διοικητικu επίπεδα (κεντρική και περιφερειακή διοίκηση, δήμοι και κοινoτητες), η
αναδιαμoρφωση υπηρεσιeν και διαδικασιeν, η προστασία της ιδιωτικoτητας των
πολιτeν και η ενοποίηση του νομικού πλαισίου (Markellos et a# 2007).
Tο πρoγραμμα HΟAITEIA συμπλήρωνε το EHKτH υποστηρί¸οντας δρuσεις που
αρχικu δεν καλύπτονταν απo αυτo. Η εφαρμογή του συνοδεύτηκε απo την ίδρυση του
Lυμβουλίου για την Ηλεκτρονική Aιακυβέρνηση, του οποίου ο στoχος ήταν η
σύνταçη του στρατηγικού σχεδιασμού για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, ο οποίος
0έτει προτεραιoτητες και συντονιστικούς μηχανισμούς ανuμεσα σε oλα τα συναφή
ε0νικu και ευρωπαïκu προγρuμματα (Markellos et a# 2007).
Η τρίτη φuση του EH HΟAITEIA καλύπτει την τριετία 2008-2010 με πρωταρχικo
χαρακτηριστικo την προe0ηση των στoχων του E0νικού Lτρατηγικού Hλαισίου
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -31-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
Aναφορuς 2007-2013, ως υποστηρικτικo εργαλείο, και ιδίως του Eιδικού
Eπιχειρησιακού Hρογρuμματος «Aιοικητική Mεταρρύ0μιση 2007-2013», της
συμπληρωματικoτητας έργων που αφορούν στον εκσυγχρονισμo της Aημoσιας
Aιοίκησης και της διασφuλιση της βιωσιμoτητας μεγuλων έργων πληροφορικής. Η
προτεινoμενη στρατηγική του HΟAITEIA 2008-2010 ενσωματeνει και διευρύνει τις
προηγούμενες πολιτικές εκσυγχρονισμού της δημoσιας διοίκησης και διασφαλί¸ει τη
συνέχεια και τη συνέπεια των δρuσεων και έργων των προηγούμενων ετeν,
αναβα0μί¸οντας περαιτέρω την ποιoτητα των υπηρεσιeν που παρέχει η διοίκηση
(Yπουργείο Eσωτερικeν 2008).
Η στρατηγική του προγρuμματος αφορu στην προe0ηση ενίσχυση της εφαρμογής
και στην εçειδίκευση πολιτικeν βελτίωσης της διοικητικής ικανoτητας της δημoσιας
διοίκησης αλλu και στην παροχή υποστηρικτικeν εργαλείων υλοποίησης μεγuλων
έργων εκσυγχρονισμού της δημoσιας διοίκησης μέσα απo παρεμβuσεις χαμηλού
προüπολογισμού και μικρής διuρκειας υλοποίησης. Eιδικoτερα, τα βασικu έργα
προσανατολί¸ονται στους εçής τομείς (1.H. HΟAITEIA 2008-2010`):
• Lύγχρονη Aιακυβέρνηση
• Ηλεκτρονική Aιακυβέρνηση
• Hολιτική Hροστασία
• Eνδυνuμωση Aν0ρeπινου Aυναμικού
• Tεχνική Βοή0εια
J.O Aί,-2ο HMc>Md_H
Tο 2001 το Yπουργείο Eσωτερικeν çεκινuει ως πιλοτικo έργο το κυβερνητικo δίκτυο
LYZEY„IL με τη συμμετοχή 15 κρατικeν οργανισμeν. Tο δίκτυο αποσκοπούσε να
γίνει το πρeτο ε0νικo intranet του ελληνικού δημoσιου τομέα διασυνδέοντας στην
τελική του μορφή περισσoτερους απo 1.700 οργανισμούς σε oλη τη χeρα. Η πρeτη
φuση του έργου συμπεριλήφ0ηκε στο EH KAEILOENΗL και η δεύτερη στο EHKτH,
ενe βρέ0ηκε στο στuδιο της πλήρους ανuπτυçης το 2005 (Markellos et a# 2007).
Lκοπoς του έργου είναι η βελτίωση της λειτουργίας των δημοσίων υπηρεσιeν με την
αναβu0μιση της μεταçύ τους επικοινωνίας μέσω της παροχής προηγμένων
τηλεματικeν υπηρεσιeν με χαμηλo κoστος και η ενοποιημένη εçυπηρέτηση των
πολιτeν με αυτοματοποιημένα και φιλικu προς τον χρήστη συστήματα
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -32-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
πληροφoρησης και διεκπεραίωσης συναλλαγeν με το Aημoσιο (‚E0νικo Aίκτυο
Aημoσιας Aιοίκησης LYZEY„IL`).
Tο LYZEY„IL αποτελεί τυπικo έργο παροχής τηλεπικοινωνιακeν και τηλεματικeν
υπηρεσίων μεγuλης έκτασης και κλίμακας καλύπτοντας το σύνολο της ελληνικής
επικρuτειας συνδέοντας περίπου 1.800 σημεία υπo το κα0εστeς των Yπηρεσιeν
Lυμφωνημένου Eπιπέδου (Service Level Agreements SLAs) απo παροχείς
τηλεπικοινωνιeν και oχι με υποδομές κατασκευασμένες ειδικu γι` αυτo το σκοπo.
Hρoκειται για ένα δίκτυο πρoσβασης και κορμού για τους φορείς του δημοσίου με
σκοπo να καλύ¡ει oλες τις ανuγκες για τη μεταçύ τους επικοινωνίας με τηλεφωνία
(τηλεφωνική σύνδεση ανuμεσα στους φορείς), δεδομένα (επικοινωνία υπολογιστeν
Aιαδίκτυο) και video (τηλεδιuσκε¡η τηλEνωμένη Eυρeπηκπαίδευση) (‚E0νικo
Aίκτυο Aημoσιας Aιοίκησης LYZEY„IL`).
Tο δίκτυο LYZEY„IL ήδη απo τις αρχές του 2010 çεκίνησε την καταγραφή του
εçοπλισμού και των πληροφοριακeν συστημuτων oλων των υπηρεσιeν και
οργανισμeν του δημoσιου τομέα με σκοπo oλος ο δημoσιος τομέας να διασυνδε0εί
και να λειτουργεί πuνω στο δίκτυο LYZEY„IL ως ένα ε0νικo δημoσιο δίκτυο με
πρoσβαση στο Aιαδίκτυο με μεγuλες ταχύτητες καταργeντας τα υπoλοιπα δίκτυα
oπως το Hανελλήνιο Lχολικo Aίκτυο. Eπιπλέον το LYZEY„IL στοχεύει στην μείωση
των τηλεπικοινωνιακeν εçoδων του δημoσιου τομέα.
J.] e)=ι1,/ H-ρ1-);ι,/ FQQOXFQ1J
Η ε0νική …ηφιακή Lτρατηγική 2006-2013 στοχεύει να διευκολύνει στην
πραγματοποίηση του «¡ηφιακού uλματος», eστε να βελτιω0εί η παραγωγικoτητα και
η ποιoτητα ¸ωής ως το 2013 αντικα0ιστeντας τη Aευκή Βίβλο για την «Kοινωνία της
Hληροφορίας» και είναι εναρμονισμένη με τη Lτρατηγική της Aισαβoνας i2010.
Η …ηφιακή Lτρατηγική περιλαμβuνει περισσoτερες απo 65 δρuσεις και χωρί¸εται σε
δύο τμήματα. Tο πρeτο τμήμα έχει χρονικo ορί¸οντα εφαρμογής ως το 2008 και
προω0εί την ανuπτυçη των ηλεκτρονικeν προμη0ειeν, την ευρυ¸ωνική σύνδεση, τις
¡ηφιακές δημoσιες υπηρεσίες για πολίτες και επιχειρήσεις και τη χρήση
ηλεκτρονικeν υπογραφeν. Lτη δεύτερη φuση προτείνεται η δημιουργία
«ηλεκτρονικeν σημείων μιας στuσης» (one-stop e-points) που εçυπηρετούν
επιχειρήσεις, αναδιοργανeνουν το δημoσιο τομέα και εισuγουν τις νέες τεχνολογίες
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -33-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
στο εκπαιδευτικo σύστημα με ορί¸οντα εφαρμογής ως το 2013 (Markellos et a#
2007).
Οι μεγuλοι στoχοι της …ηφιακής Lτρατηγικής είναι η α) βελτίωση της
παραγωγικoτητας και β) η βελτίωση της κα0ημερινής ¸ωής των πολιτeν με πρακτικo
τρoπο. Hαρuλληλα έçι (6) είναι οι βασικές κατευ0ύνσεις είναι (Eλληνικo
Hαρατηρητήριο για την Kοινωνίας της Hληροφορίας 2007):
• Hροe0ηση της χρήσης των THE στις επιχειρήσεις, eστε να βελτιω0εί η
παραγωγικoτητu τους και κατ` επέκταση η παραγωγικoτητα της ελληνικής
οικονομίας
• Aναδιοργuνωση του δημoσιου τομέα με τη χρήση των THE για τη βελτίωση
των εσωτερικeν του διαδικασιeν και την παροχή ¡ηφιακeν υπηρεσιeν προς τις
επιχειρήσεις
• Yποστήριçη του κλuδου των THE, eστε να γίνει περισσoτερο εçωστρεφής
αναπτύσσοντας τις επενδύσεις και ενισχύοντας το AEH του κρuτους
• Hροe0ηση της επιχειρηματικoτητας σε τομείς που αçιοποιούν τις THE
• Βελτίωση της κα0ημερινής ¸ωής των πολιτeν μέσω της χρήσης των THE
• Aνuπτυçης ¡ηφιακeν υπηρεσιeν για τον πολίτη, οι οποίες εçοικονομούν χρoνο
και συνεισφέρουν στην αντιμετeπιση της γραφειοκρατίας.

H7+0ιD;ρ1μμ1 LI H,ο5οί e)=ι1,/( H-ρ1-);ι,/( FQQOXFQ1J
?5);/I Nοι.'.ί1 -)( <*)ρο=ορί1(@
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -34-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
Η …ηφιακή Lτρατηγική έχει 0έσει δύο (2) χρονικu ορoσημα για την υλοποίηση των
στoχων της. Tο πρeτο είναι το 2008 μέχρι 0α υλοποιούνται δρuσεις και παρεμβuσεις
που δεν προüπο0έτουν μεγuλες και χρονοβoρες 0εσμικές αλλαγές, ή δρuσεις που 0α
εντuσσονταν σε τρέχοντα προγρuμματα oπως το I` KHL και 0α υλοποιούνταν
uμεσα. Tο δεύτερο ορoσημο είναι το 2013 που αποτελεί την καταληκτική
ημερομηνία υλοποίησης του συνoλου των προτεινoμενων παρεμβuσεων. Tο
διuγραμμα που ακολου0εί απεικονί¸ει ακριβeς τις δρuσεις που προγραμματίστηκαν
για τα δύο χρονικu ορoσημα (Eπιτροπή Hληροφορικής 2005):
H7+0ιD;ρ1μμ1 OI e)=ι1,/ H-ρ1-);ι,/ FQQOXFQ1J ?5);/I <1ρ1-)ρ)-/ριο -)( N-<@
Kοινoς παρανομαστής για oλα τα έργα είναι η ευρυ¸ωνικoτητα, ενe ρoλο-κλειδί
παί¸ει το αν0ρeπινο δυναμικo για το οποίο προβλέπεται η κατuλληλη ανuπτυçη κι
κατuρτιση, eστε ο δημoσιος τομέας να κερδίσει σε αποδοτικoτητα και
αποτελεσματικoτητα.
J.f >6.ι,/ <8*) A)μ9σι1( Aιοί,)σ)( >bPGH
Η E0νική Hύλη E†MΗL αποτελεί την ενιαία κυβερνητική διαδικτυακή πύλη για την
πληροφoρηση πολιτeν και επιχειρήσεων και την παροχή ασφαλeν υπηρεσιeν
ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Hρoκειται για ένα έργο που χρηματοδοτείται απo το
EHKτH στο πλαίσιο του I` KHL σε ποσοστo 80° απo την Eυρωπαïκή 1νωση και
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -35-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
20° απo E0νικούς Hoρους, ενe την υλοποίηση και λειτουργία έχουν αναλuβει
συνεργατικu η KτH AE και η Iενική Iραμματεία Aημoσιας Aιοίκησης &
Ηλεκτρονικής Aιακυβέρνησης του Yπουργείου Eσωτερικeν (Yπουργείο
Eσωτερικeν).
Hροσδοκu να αποτελέσει μια «υπηρεσία μια στuσης» (e-Government portal), oπου
ενοποιούνται οι διαδικασίες του δημoσιου τομέα και παρuλληλα προω0είτε η
¡ηφιακή επικοινωνία και οι ηλεκτρονικές συναλλαγές των πολιτeν και των
επιχειρήσεων με τη δημoσια διοίκηση. Lτοχεύει τoσο στην ενημέρωση πολιτeν και
επιχειρήσεων για τις συναλλαγές τους είτε φυσικές είτε ηλεκτρονικές με το
δημoσιο τομέα και επιπλέον στην παροχή επιλεγμένων ολοκληρωμένων υπηρεσιeν
ηλεκτρονικeν συναλλαγeν 3
ου
και 4
ου
επιπέδου απo ένα κεντρικo σημείο
προσφέροντας oλες τις απαραίτητες υποδομές και εφαρμογές για την επίτευçη
πλήρους διαλειτουργικoτητας μεταçύ πληροφοριακeν συστημuτων της δημoσιας
διοίκησης και τη ¡ηφιακή αυ0εντικοποίηση πολιτeν και επιχειρήσεων (Eλληνικo
Hαρατηρητήριο για την Kοινωνίας της Hληροφορίας 2007).
Aπo επιχειρησιακής πλευρuς, η πύλη E†MΗL αποτελεί το «ηλεκτρονικo
πολυκατuστημα» της δημoσιας διοίκησης και κινείται σε τρεις βασικούς uçονες που
αφορούν (Yπουργείο Eσωτερικeν):
• Παρο-ή %ληρο*ορι1ν: η παροχή πληροφοριeν αφορu την ολοκληρωμένη
συλλογή και οργuνωση της απαιτούμενης πληροφορίας απo το σύνολο της
δημoσιας διοίκησης και την διu0εσή της στο Aιαδίκτυο για την αçιoπιστη
ενημέρωση πολιτeν και επιχειρήσεων oσον αφορu στις συναλλαγές τους και
στην αλληλεπίδρασή τους με τον κρατικo μηχανισμo παρέχοντας 5
διαφορετικούς τρoπους ανα¸ήτησης και πλοήγησης στην πύλη
• Διαλειτουρ&ικ'τητα: η πύλη E†MΗL παρέχει τις απαραίτητες υποδομές για
την πλήρη υποστήριçη της διαλειτουργικoτητας μεταçύ των πληροφοριακeν
συστημuτων της δημoσιας διοίκησης. Eπίσης η διαλειτουργικoτητα συνδέεται
και με την ανuπτυçη εφαρμογeν για την παροχή υπηρεσιeν ηλεκτρονικeν
συναλλαγeν απo ένα κεντρικo σημείο. 1τσι οι εγγεγραμμένοι χρήστες μπορούν
να αçιοποιήσουν ένα μεγuλο πλή0ος ηλεκτρονικeν υπηρεσιeν που είτε
μπορούν να υποβλη0ούν ηλεκτρονικu προς οποιοδήποτε KEH είτε
διεκπεραιeνονται πλήρως ηλεκτρονικu απo τον χρήστη
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -36-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
• Ασ*.λεια συναλλα&1ν: ο E†MΗL παρέχει ασφαλείς υπηρεσίες ηλεκτρονικής
διακυβέρνησης σε κu0ε επίπεδο με την χρήση κλιμακούμενων με0oδων
¡ηφιακής αυ0εντικοποίησης. Aνuλογα με τον τύπο των δεδομένων που
διακινούνται στα πλαίσια της υποβολής της εκuστοτε υπηρεσίας,
υποστηρί¸ονται διαφορετικu επίπεδα ταυτοποίησης των πολιτeν/επιχειρήσεων.
ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ: Α!dΕΝΤΚΟΠΟΗΣΗ
Η εισαγωγή των THE στη δημoσια διοίκηση και η υλοποίηση υπηρεσιeν
ηλεκτρονικής διακυβέρνησης oλων των μοντέλων (G2G, G2C, G2B) επιφέρει
διuφορες ανησυχίες σχετικu με ¸ητήματα προστασίας και ιδιωτικoτητας των
δεδομένων, κα0eς και διασφuλισης των πληροφοριeν στις ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Lυνεπeς προκύπτουν πολλαπλu και πολύπλευρα 0έματα ασφuλειας, τα οποία απαιτεί
να έχουν επιλυ0εί προτού υπuρçει επιτυχής εφαρμογή λύσεων ηλεκτρονικής
διακυβέρνησης.
Tην τελευταία πενταετία πολλu απo τα Kρuτη Mέλη της Eνωμένης Eυρeπης έχουν
υιο0ετήσει συστήματα διαχείρισης ηλεκτρονικeν ταυτοτήτων (eI•M) στο πλαίσιο
εκσυγχρονισμού των δημoσιων υπηρεσιeν, oπως για παρuδειγμα φορολογικές
υπηρεσίες, χορήγηση πιστοποιητικeν και αδειeν. Tο πλή0ος των ηλεκτρονικeν
υπηρεσιeν αναμένεται να αυçη0εί κατακoρυφα στο κοντινo μέλλον σαν αποτέλεσμα
της αçιοποίησης των επενδύσεων στις υποδομές ευρυ¸ωνικoτητας που βρίσκονται σε
εçέλιçη. Lτην Eλλuδα, ο «Kαλλικρuτης» 0α αναδείçει τη διοικητική μεταρρύ0μιση
και 0α συμβuλει στη δημιουργία του ¡ηφιακού δήμου με την παροχή ηλεκτρονικeν
υπηρεσιeν σε πολίτες και επιχειρήσεις, με την αçιοποίηση την ηλεκτρονικής κuρτας
για την ταυτοποίηση των πολιτeν-δημοτeν. Ο κu0ε πολίτης-δημoτης 0α δια0έτει τη
δική του ηλεκτρονική κuρτα με την οποία 0α γίνεται αυτoματη εçυπηρέτηση σε τις
¡ηφιακές υπηρεσίες (Eλληνικo Hαρατηρητήριο για την Kοινωνία της Hληροφορίας
2010).
Ορισμένα απo τα ¸ητήματα που αντιμετωπί¸ονται είναι (Eλληνικo Hαρατηρητήριο
για την Kοινωνίας της Hληροφορίας 2007):
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -37-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
• Ε)%ιστευτικ'τητα: οι χρήστες απαιτούν την μη αποκuλυ¡η πληροφοριeν σε
μη εçουσιοδοτημένες οντoτητες
• Ακεραι'τητα: oλα τα δεδομένα που ανταλλuσσονται δεν πρέπει να
τροποποιούνται απo μη εçουσιοδοτημένες οντoτητες κι ο παραλήπτης
χρειu¸εται να έχει την δυνατoτητα να επικυρeσει oτι τα δεδομένα που έλαβε
είναι ακριβeς ίδια με τα δεδομένα που είχε στείλει ο αποστολέας
• Ταυτο%ο$ηση: oλες οι συμμετέχουσες οντoτητες πρέπει να προσδιορί¸ουν με
ασφuλεια την ταυτoτητu τους
• Αυ(εντικ'τητα: παραλήπτης των δεδομένων που ανταλλuσσονται (oντας
εφαρμογή ή τερματικoς χρήστης) 0α πρέπει να είναι ικανoς να πιστοποιήσει oτι
ο αποστολέας είναι πρuγματι αυτoς που δηλeνει oτι είναι κι oχι κuποιος που
τον παριστuνει
• Μη α%ο%ο$ηση ευ(`νη,: οι οντoτητες που συμμετέχουν σε μια ηλεκτρονική
συναλλαγή δεν πρέπει να έχουν τη δυνατoτητα να αρνη0ούν τη συμμετοχή τους
στη συγκεκριμένη συναλλαγή σε οποιαδήποτε μελλοντική στιγμή.
K.1 :12-ο5οί)σ)
Η ταυτοποίηση αφορu τον προσδιορισμo των πληροφοριeν/δεδομένων που μπορούν
να ταυτοποιήσουν μια οντoτητα (πολίτες / επιχειρήσεις). Eντoς του πλαισίου
υλοποίησης εφαρμογeν ταυτοποίησης εμπίπτουν (Eλληνικo Hαρατηρητήριο για την
Kοινωνίας της Hληροφορίας 2007):
• e %ροστασ$α τη, ι#ι+τικ'τητα, και η #ιασ*.λιση τη, %ροστασ$α, τ+ν
%ροσ+%ικ1ν #ε#ο)έν+ν αφορούν το σχεδιασμo και ανuπτυçη συστημuτων
που 0α συλλέγουν και 0α επεçεργu¸ονται τα προσωπικu δεδομένα των πολιτeν
με απoλυτη ασφuλεια και χωρίς κινδύνους παραποίησης ή/και υποκλοπής
εφαρμo¸οντας το N. 2742/1997 για τα προσωπικu δεδομένα και την Kοινοτική
Οδηγία 95/46/1K
• e ε&κυρ'τητα )ητρ1+ν αφορu τις ιδιoτητες βuσει των οποίων κu0ε πολίτης
συναλλuσσεται με τις δημoσιες υπηρεσίες. Iια την εγκυρoτητα και την
ποιoτητα των δεδομένων που συλλέγονται είναι ανuγκη να υφίσταται μια
μοναδική και ενιαία πηγή πιστοποίησης της ταυτoτητας μιας οντoτητας
ανεçαρτήτως απo την ιδιoτητα με την οποία εμφανί¸εται
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -38-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
• f )ονα#ικ', αρι()', ταυτο%ο$ηση, για πολίτες και επιχειρήσεις αποτελεί το
βασικo μέσο ταυτοποίησης και διευκολύνει τις συναλλαγές και τη διαχείριση
εγγρuφων στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Hαρoλα αυτu δεν μπορεί να
εφαρμοστεί ένας τρoπος ταυτοποίησης για oλους, αλλu αντί0ετα μπορούν να
χρησιμοποιη0ούν εναλλακτικu αναγνωριστικu ανu περίπτωση oπως κωδικοί
πρoσβασης, κρυπτογραφημένες έçυπνες κuρτες, ¡ηφιακu πιστοποιητικu κλπ.
K.F R26+.-ι,ο5οί)σ)
Oς αυ0εντικοποίηση ορί¸εται η δυνατoτητα παροχής αδιαμφισβήτητων στοιχείων για
την επαλή0ευση της ταυτoτητας μιας οντoτητας. Hιο συγκεκριμένα αφορu τους
ακoλου0ους τομείς (Eλληνικo Hαρατηρητήριο για την Kοινωνίας της Hληροφορίας
2007):
• gλε&-ο, αυ(εντικ'τητα, κι ε%$%ε#α ε)%ιστοσ`νη, πρoκειται για την
επαλή0ευση την ταυτoτητας ενoς χρήστη, oτι δηλαδή είναι αυτoς που
ισχυρί¸εται oτι είναι. Οι συνη0έστεροι μηχανισμοί αυ0εντικοποίησης για τον
έλεγχο πρoσβασης είναι οι κωδικοί πρoσβασης (passwords), οι
κρυπτογραφημένες έçυπνες κuρτες (smart cards) και η βιομετρική (π.χ.
δακτυλικu αποτυπeματα, φωνητική αναγνeριση). Ο έλεγχος της
αυ0εντικoτητας κατu την πρoσβαση σε μια ηλεκτρονική υπηρεσία 0α πρέπει να
ταυτοποιεί τους χρήστες και στη συνέχεια να παρέχεται πρoσβαση στα
αντίστοιχα επίπεδα εçουσιοδοτήσεων
• Ανα&ν+ριστικ. h bη*ιακ. %ιστο%οιητικ. πρακτικu αποτελούν την
ηλεκτρονική βεβαίωση, η οποία επαλη0εύει την ταυτoτητα μιας οντoτητας και
συνή0ως περιλαμβuνει στοιχεία oπως:
- το oνομα του κατoχου
- έναν σειριακo αρι0μo
- τα δημoσια κλειδιu του κατoχου (ένα για μυστική ανταλλαγή κλειδιού ως
αποδέκτη και ένα για ¡ηφιακή υπογραφή ως αποστολέα)
- τον αλγoρι0μο που χρησιμοποιεί αυτu τα κλειδιu
- τον τύπο του πιστοποιητικού
- το oνομα της Aρχής Hιστοποίησης
- την ημερομηνία λήçης της ισχύος του πιστοποιητικού
- την ¡ηφιακή υπογραφή της Aρχής Hιστοποίησης
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -39-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
K.J Nρ25-ο;ρD=)σ)
Η έκδοση ενoς μοναδικού ¡ηφιακού πιστοποιητικού για κu0ε χρήστη βασί¸εται
στις αρχές της κρυπτογρuφησης. Lτο πλαίσιο αυτo, τα σύγχρονα συστήματα
χρησιμοποιούν αλγoρι0μους και κλειδιu. Kύριος τύπος ¡ηφιακeν πιστοποιητικeν
είναι τα πιστοποιητικu δημοσίου κλειδιού (public key certiIicates) (Eλληνικo
Hαρατηρητήριο για την Kοινωνίας της Hληροφορίας 2007):
• Κρυ%το&ρ.*ηση #η)'σιου κλει#ιο` πρoκειται για τον κυριoτερο μηχανισμo
προστασίας δεδομένων και ασφαλούς διεçαγωγής των ηλεκτρονικeν
συναλλαγeν διασφαλί¸οντας την ιδιωτικoτητα (privacy), την ακεραιoτητα
(integrity) και την εμπιστευτικoτητα (conIidentiality). Yπuρχουν δύο (2)
βασικές τεχνικές κρυπτογρuφησης. Η συ))ετρική κρυ%το&ρα*$α στην οποία
χρησιμοποιείται το ίδιο κλειδί για την κρυπτογρuφηση κι αποκρυπτογρuφηση,
δηλαδή ο αποστολέας κρυπτογραφεί κι ο παραλήπτης αποκρυπτογραφεί με το
ίδιο κλειδί. Aυτo αυτομuτως σημαίνει oτι αφενoς τα συναλλασσoμενα μέρη δεν
0α πρέπει να γνωστοποιούν σε τρίτους το κλειδί για λoγους ασφαλείας κι
αφετέρου δεν τηρείται η απαίτηση για αυ0εντικoτητα, κα0eς δεν μπορεί να
αποδειχτεί η ταυτoτητα των συναλλασσομένων μερeν.
Η δεύτερη τεχνική είναι η ασ`))ετρη κρυ%το&ρα*$α oπου ο κu0ε χρήστης
έχει στη διu0εσή του δύο κλειδιu για την κρυπτογρuφηση και την
αποκρυπτογρuφηση το δημoσιο κλειδί και το ιδιωτικo κλειδί. Tο δημoσιο
κλειδί γνωστοποιείται στους τρίτους, ενe το ιδιωτικo κλειδί το γνωρί¸ει μoνο ο
κατέχων. 1τσι ο,τιδήποτε κρυπτογραφείται με το δημoσιο κλειδί μπορεί να
αποκρυπτογραφη0εί χρησιμοποιeντας μoνο το uλλο κλειδί. Η κρυπτογρuφηση
δημοσίου κλειδιού (public key encryption) 0εωρείται η καταλληλoτερη για τις
δημoσιες συναλλαγές κα0eς εçασφαλί¸ει την εμπιστευτικoτητα του μηνύματος,
παρέχει πιο ευέλικτα μέσα ελέγχου της ταυτoτητας των χρηστeν
(authentication) και υποστηρί¸ει τις ¡ηφιακές υπογραφές (ακεραιoτητα
μηνύματος).
• Οι ηλεκτρονικέ, και οι bη*ιακέ, υ%ο&ρα*έ, στηρί¸ονται στην ασύμμετρη
κρυπτογρuφηση, κα0eς ο χρήστης δια0έτει τα δύο κλειδιu (δημoσιο και
ιδιωτικo), τα οποία έχουν κuποιο μα0ηματικo συσχετισμo (αλγoρι0μο). 1τσι το
ένα κλειδί χρησιμοποιείται για τη δημιουργία της υπογραφής και το uλλο για
την επαλή0ευσή της. Hρακτικu ο αποστολέας χρησιμοποιεί το ιδιωτικo του
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -40-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
κλειδί για τη δημιουργία της ¡ηφιακής υπογραφής και ο παραλήπτης
χρησιμοποιεί το δημoσιο κλειδί του αποστολέα για την επαλή0ευσή της. Toσο η
¡ηφιακή oσο και η ηλεκτρονική υπογραφή για να είναι έγκυρη κι αçιoπιστη 0α
πρέπει να ανταποκρίνεται στις ακoλου0ες απαιτήσεις:
Q να συνδέεται μονοσήμαντα με τον υπογρuφοντα
Q να ταυτοποιεί τον υπογρuφοντα
Q να δημιουργείται με μέσα τα οποία ο υπογρuφων μπορεί να διατηρήσει
υπo τον αποκλειστικo του έλεγχο
Q να συνδέεται με τα δεδομένα στα οποία αναφέρεται κατu τρoπο eστε
να μπορεί να εντοπιστεί οποιαδήποτε επακoλου0η αλλοίωση των εν λoγω
δεδομένων.
• g_υ%νε, κ.ρτε, επιτρέπουν την ασφαλή απο0ήκευση, μεταφορu και
διαχείριση ευαίσ0ητων δεδομένων oπως δικαιeματα χρήστη και κρυπτογραφικu
κλειδιu κα0eς και την τοπική εκτέλεση αλγoρι0μων κρυπτογραφίας βασί¸οντας
τη λειτουργία τους στην ύπαρçη ενoς μικρο-υπολογιστή και στην επανα-
προγραμματι¸oμενη μνήμη τους. 1χουν συνή0ως μικρo μέγε0ος, είναι
κατασκευασμένες απo πλαστικo, ενe ανuλογα με τις ιδιoτητες και τα
χαρακτηριστικu του μικρο-υπολογιστή μπορούν να χωριστούν σε διuφορες
κατηγορίες oπως κuρτες μνήμης, κuρτες ευφυούς μνήμης, υπερ-έçυπνες κuρτες
ασύρματες κuρτες, υβριδικές κuρτες. Iενικu τα αρχιτεκτονικu και λειτουργικu
χαρακτηριστικu των έçυπνων καρτeν, τις κα0ιστούν ως ασφαλείς συσκευές για
την υλοποίηση ¡ηφιακeν υπογραφeν.
K.K M5ο0ομ/ A)μοσίο2 N*+ι0ιο8 ?gub#ic hey Vnfrastructure i ghV@
Lτο πλαίσιο πιστοποίησης των πολιτeν και των επιχειρήσεων κατu τη διεçαγωγή
ηλεκτρονικeν συναλλαγeν με το δημoσιο τομέα, πρέπει να υπuρχει ο κατuλληλος
μηχανισμoς επαλή0ευσης των ταυτοτήτων των προσeπων του δημoσιου κλειδιού. Ο
μηχανισμoς αυτoς ονομu¸εται «Yποδομή Aημοσίου Kλειδιού», oπου εκδίδει, δια0έτει
και διαχειρί¸εται τα πιστοποιητικu του δημoσιου κλειδιού.
Tο P‡I αποτελεί ένα συνδυασμo λογισμικού, τεχνολογιeν κρυπτογραφίας και
υπηρεσιeν, που πιστοποιεί την εγκυρoτητα του κu0ε φυσικού προσeπου που
εμπλέκεται σε μια συναλλαγή στο Aιαδίκτυο και παρuλληλα προστατεύει την
ασφuλεια της συναλλαγής. Aπo τεχνολογικής πλευρuς, ενσωματeνει ¡ηφιακu
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -41-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
πιστοποιητικu, κρυπτογραφία δημοσίου κλειδιού και αρχές πιστοποίησης σε ένα
ασφαλές αρχιτεκτονικo σχήμα, ενe προσφέρει εργαλεία για τη διαχείριση, ανανέωση
και ανuκληση των πιστοποιητικeν (‚Η Yποδομή του Aημoσιου Kλειδιού και Η
Kρυπτογρuφηση στην Hρuçη`).
Ο οργανισμoς που εκδίδει πιστοποιητικu (ηλεκτρονικu αρχεία) που πιστοποιούν την
ταυτoτητα του προσeπου και το δημoσιο κλειδί του ονομu¸εται Huροχος Yπηρεσιeν
(HYH) ή Aρχή Hιστοποίησης (AH). Η κατοχή του ¡ηφιακού πιστοποιητικού
διασφαλί¸εται απo την αποκλειστική κατοχή συγκεκριμένων ¡ηφιακeν δεδομένων
(ιδιωτικo κλειδί) απo το φυσικo πρoσωπο. Ο HYH δημοσιεύει ¡ηφιακu δεδομένα
σχετικu με την επαλή0ευση της κατοχής του πιστοποιητικού (δημoσιο κλειδί) και
εγγυuται για τα στοιχεία του φυσικού προσeπου. Lτην Eλλuδα, οι HYH και οι
βεβαιeσεις για την ασφuλεια της ηλεκτρονικής υπογραφής ελέγχονται απo την
E0νική Eπιτροπή Tηλεπικοινωνιeν & Tαχυδρομείων (E.E.T.T.) (Eλληνικo
Hαρατηρητήριο για την Kοινωνίας της Hληροφορίας 2007).
Η ελληνική νομο0εσία προβλέπει με το Hαρuρτημα I του Hροεδρικού Aιατuγματος
150/2001 oτι τα αναγνωρισμένα πιστοποιητικu πρέπει να περιλαμβuνουν:
• ένδειçη oτι το πιστοποιητικo εκδίδεται ως ένα αναγνωρισμένα πιστοποιητικo
• τα στοιχεία αναγνeρισης του HYH και το κρuτος, στο οποίο είναι
εγκατεστημένος
• το oνομα του υπογρuφοντος
• πρoβλε¡η ειδικού χαρακτηριστικού του υπογρuφοντος, που 0α περιληφ0εί
εφoσον είναι σημαντικo σε σχέση με το σκοπo για τον οποίο προορί¸εται το
πιστοποιητικo
• δεδομένα επαλή0ευσης υπογραφής που αντιστοιχούν σε δεδομένα
δημιουργίας υπογραφής υπo τον έλεγχο του υπογρuφοντος
• ένδειçη της έναρçης και του τέλους της περιoδου ισχύος του πιστοποιητικού
• τον κωδικo ταυτοποίησης του πιστοποιητικού
• την προηγμένη ¡ηφιακή υπογραφή του HYH που το εκδίδει
• τυχoν περιορισμούς του πεδίου χρήσης του πιστοποιητικού
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -42-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
K.L >6.ι,9( H7+0ι1σμ9( ;ι1 -). e)=ι1,/ R26+.-ι,ο5οί)σ)
Οι νομο0ετικές προβλέ¡εις της Eλληνικής Hολιτείας αναφορικu με την ¡ηφιακή
αυ0εντικοποίηση βασίστηκαν στην Οδηγία 1999/93/EK σχετικu με το νομικo και
κανονιστικo πλαίσιο για τις ηλεκτρονικές υπογραφές. Η πρeτη αναφορu για τις
¡ηφιακές υπογραφές γίνεται στο uρ0ρο 14 του N. 2672/98, ενe με τον N. 2672/99
δίνεται ο ορισμoς και τα χαρακτηριστικu της ¡ηφιακής υπογραφής. Tο H.A.
150/2001 εναρμoνισε το ελληνικo δίκαιο με την Οδηγία 1999/93/EK και κα0oρισε τις
προüπο0έσεις eστε μια ¡ηφιακή υπογραφή να αναγνωρί¸εται νομικu ως ιδιoχειρη.
Eπίσης oρι¸ε την E0νική Eπιτροπή Tηλεπικοινωνιeν & Tαχυδρομείων ως αρμoδια
αρχή για την εποπτεία των HYH ηλεκτρονικής υπογραφής εγκατεστημένων στην
Eλλuδα. Lτο πλαίσιο uσκησης των σχετικeν αρμοδιοτήτων της η EETT έχει εκδeσει,
με την υπ. αρ. 248/71/2002 απoφασή της, έναν γενικo «Kανονισμo Hαροχής
Yπηρεσιeν Hιστοποίησης Ηλεκτρονικής Yπογραφής» (ΦEK 603/Β`/16-5-2002), που
ρυ0μί¸ει ¸ητήματα αναγνωρισμένων πιστοποιητικeν και 0έτει το 0εσμικo πλαίσιο για
την εποπτεία και τον έλεγχο των εγκατεστημένων στην Eλλuδα HYH. Eπιπλέον με το
uρ0ρο 20 του N. 3448/2006 η Eιδική Yπηρεσία Eφαρμογής Hρογραμμuτων
Kοινοτικeν Hλαισίων Lτήριçης της Iενικής Iραμματείας Aημoσιας Aιοίκησης &
Ηλεκτρονικής Aιακυβέρνησης του Yπουργείου Eσωτερικeν ορί¸εται σαν
Hρωτεύουσα Aρχή Hιστοποίησης, αρμoδια για την πιστοποίηση και τον κα0ορισμo
των κατευ0ύνσεων και το συντονισμo των uλλων δημoσιων υπηρεσιeν και φορέων
(Yποκείμενες Aρχές Hιστοποίησης), οι οποίοι εκδίδουν ¡ηφιακu πιστοποιητικu για
την παροχή υπηρεσιeν απo φορείς του δημοσίου φορέα μέσω του LYZEY„IL.
(Eλληνικo Hαρατηρητήριο για την Kοινωνίας της Hληροφορίας 2007).
Lτα πλαίσια του EHKτH 2000-2006 και την …ηφιακή Lτρατηγική 2006-2013
εντuσσεται ο ε0νικoς σχεδιασμoς την ¡ηφιακή αυ0εντικοποίηση των χρηστeν της
δημoσιας διοίκησης μέσω τριeν (3) βασικeν έργων (Eλληνικo Hαρατηρητήριο για
την Kοινωνίας της Hληροφορίας 2007):
1. Tην Kεντρική Yποδομή …ηφιακής Aυ0εντικοποίησης Hολιτeν & Eπιχειρήσεων
μέσω της «E0νικής Hύλης της Aημoσιας Aιοίκησης -E†MΗL»
2. Tην Kεντρική Yποδομή …ηφιακής Aυ0εντικοποίησης των χρηστeν της
Aημoσιας Aιοίκησης στο πλαίσιο του έργου LYZEY„IL (υποέργο P‡I)
3. Tο E0νικo Hλαίσιο Aιαλειτουργικoτητας και η υποδομή Aιαλειτουργικoτητας
που 0α εγκαταστήσει το έργο της «E0νικής Hύλης Aημoσιας Aιοίκησης
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -43-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
E†MΗL». Lτο ακoλου0ο σχήμα φαίνεται το Hλαίσιο …ηφιακής Aυ0εντικoτητας
που έχει υιο0ετη0εί απo την ελληνική πολιτεία:
H7+0ιD;ρ1μμ1 ]I <*1ίσιο e)=ι1,/( R26+.-ι,ο5οί)σ)(
?5);/ I>**).ι,9 <*1ίσιο <1ρο7/( M5)ρ+σιC. G*+,-ρο.ι,/( Aι1,234ρ.)σ)( ,1ι <ρ9-251
Aι1*+ι-ο2ρ;ι,9-)-1(@
Eιδικoτερα η Yποδομή Aημoσιου Kλειδιού έχει ενταχ0εί στο ε0νικo δίκτυο
LYZEY„IL και ήδη προσφέρεται ως υπηρεσία περιλαμβuνοντας την έκδοση
¡ηφιακeν πιστοποιητικeν για εçουσιοδοτημένους χρήστες, την Aρχή Hιστοποίησης
και Eγγραφής που διαχειρί¸εται και εκδίδει ¡ηφιακu πιστοποιητικu για τους φορείς
της ελληνικής δημoσιας διοίκησης, την παροχή υπηρεσιeν πιστοποίησης για τους
φορείς-μέλη του LYZEY„IL (Eλληνικo Hαρατηρητήριο για την Kοινωνίας της
Hληροφορίας 2007).
Η διuρ0ρωση των Aρχeν Hιστοποίησης της υπηρεσίας P‡I του LYZEY„IL έχει ως
ακολού0ως:
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -44-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
H7+0ιD;ρ1μμ1 fI Aομ/ 25)ρ+σί1( ghV ?<);/I <1ρ1-)ρ)-/ριο ;ι1 -). N-<@
Mε την ολοκλήρωση της εγκατuστασης της υπηρεσίας Yποδομής Aημoσιου
Kλειδιού, οι φορείς 0α είναι σε 0έση να εκδeσουν και να διαχειριστούν τα
πιστοποιητικu με τα οποία οι χρήστες μπορεί να υπογρuφουν ηλεκτρονικu έγγραφα
και συναλλαγές με συγκεκριμένες παραμέτρους χρήσης. Mε το ίδιο πιστοποιητικo
παρέχεται στο χρήστη η δυνατoτητα να επιβεβαιeνει την ταυτoτητu του και να έχει
πρoσβαση στις ιστοσελίδες και διαδικτυακές εφαρμογές. Mε την ολοκλήρωση του
έργου 0α έχει υλοποιη0εί η έκδοση ¡ηφιακeν πιστοποιητικeν για 50.000 στελέχη της
δημoσιας διοίκησης υπo τη μορφή των έçυπνων καρτeν (Eλληνικo Hαρατηρητήριο
για την Kοινωνίας της Hληροφορίας 2007).
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -45-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
ΕΠΛΟiΟΣ
Ο κλuδος της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης παρέχει πολλαπλές και ποικιλoμορφες
ευκαιρίες τoσο για την ίδια τη δημoσια διοίκηση oσο και για τους συμβαλλoμενους
μα¸ί της. Hαρέχει την ευκαιρία στη δημoσια διοίκηση να μεταρρυ0μιστεί
απλοποιeντας και προτυποποιeντας τις διαδικασίες και δίνοντας έμφαση στην
ορι¸oντια διατμηματική επικοινωνία των υπηρεσιeν. Mε αυτoν τον τρoπο
καταργείται η γραφειοκρατική και δυσκίνητη εικoνα των κρατικeν υπηρεσιeν
μεταπηδeντας σταδιακu σε μια σύγχρονη, πιο ευέλικτη και πιο αποτελεσματική
δημoσια διοίκηση, ενe ταυτoχρονα σημειeνεται σημαντική εçοικονoμηση πoρων
τoσο με τη μείωση του συνολικού κoστους λειτουργίας των υπηρεσιeν oσο και με
την καλύτερη αçιοποίηση του αν0ρeπινου δυναμικού.
Eπιπλέον με τη χρήση ηλεκτρονικeν μέσων και του Aιαδικτύου δίνεται ευρεία
πρoσβαση στις κυβερνητικές πληροφορίες δημιουργeντας τις προüπο0έσεις για την
αμφίδρομη επικοινωνία κρuτους-πολιτeν, αλλu¸οντας την εικoνα της απομονωμένης
διοίκησης και ενισχύοντας το δημoσιο διuλογο με στoχο πuντα την πιο ενεργή
συμμετοχή των πολιτeν στα κοινu και την ισχυροποίηση της ηλεκτρονικής
δημοκρατίας.
Hαρuλληλα οι χρήστες είτε πολίτες είτε επιχειρήσεις των υπηρεσιeν
ηλεκτρονικής διακυβέρνησης επωφελούνται απo την εçοικονoμηση χρoνου και
χρήματος στη διεçαγωγή των διαδικασιeν, ενδυναμeνουν την εμπιστοσύνη τους στη
δημoσια διοίκηση κα0eς ενισχύεται η διαφuνεια των διαδικασιeν και έχουν την
ευκαιρία για την ενεργή συμμετοχή τους στην κατuρτιση πολιτικeν που 0α επιφέρουν
επωφελή αποτελέσματα στην κα0ημερινoτητu τους.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -46-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
H7+0ιD;ρ1μμ1 jI ^9;οι 2ιο64-)σ)( +=1ρμο;C. G*+,-ρο.ι,/( Aι1,234ρ.)σ)(
Hαρoλα αυτu προκύπτουν αρκετu ¸ητήματα προς επίλυση oπως η πολιτική βούληση
των διοικούντων για την προe0ηση των απαιτούμενων τομeν που 0α στηρί¸ουν με
μετuβαση στην ηλεκτρονικής διακυβέρνηση, η αλλαγή νοοτροπίας αναφορικu με τη
χρήση των εφαρμογeν και των υπηρεσιeν ηλεκτρονικής διακυβέρνησης κτί¸οντας το
κατuλληλο πλαίσιο εμπιστοσύνης, η εκπαίδευση και κατuρτιση των δημoσιων
λειτουργeν στις νέες συν0ήκες εργασίας, η ασφuλεια της ιδιωτικoτητας και η
προστασία των δεδομένων με την επένδυση στις κατuλληλες υλικοτεχνικές υποδομές
που 0α διασφαλί¸ουν τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και 0α προστατεύουν τα
διακινη0έντα δεδομένα απo κακoβουλες πρακτικές, η πρoβλε¡η για την ένταçη oλων
των πολιτeν στην νέα ¡ηφιακή πραγματικoτητα (e-inclusion) και η μείωση του
¡ηφιακού χuσματος, η υιο0έτηση ενoς ρεαλιστικού νομικού και 0εσμικού πλαισίου
και κυρίως η κοινωνική στήριçη των υπηρεσιeν ηλεκτρονικής διακυβέρνησης με την
ενεργή συμμετοχή των πολιτeν.
Iενικoτερα η εφαρμογή λύσεων ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι κu0ε uλλο παρu
0έμα τεχνολογίας. Toσο η απαιτούμενη τεχνολογία oσο και η τεχνογνωσία υπuρχει
και εçελίσσεται διαρκeς. Ο 0εμέλιος λί0ος είναι η ύπαρçη ενoς ε0νικού και
συντονισμένου σχεδιασμού που να προβλέπει την επίλυση oλων των ακαν0ωδeν
¸ητημuτων και ο οποίος πρέπει να είναι (Pardo 2000):
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -47-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
• Hεριεκτικoς, δηλαδή να δίνει πρoσβαση σε oλες τις δια0έσιμες υπηρεσίες
ηλεκτρονικής διακυβέρνησης μέσω μιας κεντρικής κυβερνητικής διαδικτυακής
πύλης
• Ολοκληρωμένος, δηλαδή oλες οι εφαρμογές ηλεκτρονικής διακυβέρνησης 0α
πρέπει να είναι συνδεδεμένες αναμεταçύ τους, eστε να περιορί¸εται η
επανuλη¡η υποβολής των ίδιων δεδομένων απo τους πολίτες
• Eνιαίος, δηλαδή η πρoσβαση 0α πρέπει να γίνεται απo οποιαδήποτε πλατφoρμα
και υπολογιστή
• Aιαφuνεια/Eυκολία στη χρήση, δηλαδή οι κυβερνητικές πύλες πρέπει να είναι
σχεδιασμένες eστε να χρησιμοποιούνται με uνεση κι ευκολία ακoμα και απo
τον πιο αρχuριο χρήστη
• Hροσβασιμoτητα, δηλαδή oλες οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης
πρέπει να είναι σχεδιασμένες eστε να διευκολύνουν τη χρήση τους απo τα
AμEA ή κοινωνικές ομuδες oπως οι ηλικιωμένοι ή οι μετανuστες
• Aσφuλεια, δηλαδή οι υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης πρέπει να
διασφαλί¸ουν την εμπιστευτικoτητα των δεδομένων και των διαδικτυακeν
συναλλαγeν
• Iδιωτικoτητα, δηλαδή τα δεδομένα σχετικu με τις συναλλαγές πολιτeν-
κυβέρνησης και το περιεχoμενο αυτeν των συναλλαγeν πρέπει να
προστατεύονται αυστηρu απo την κυβέρνηση
• Aναδιαμoρφωση, δηλαδή απαιτείται η λεπτομερής αçιολoγηση του στoχου και
των διαδικασιeν και μετu να δημιουργη0εί η κατuλληλη ¡ηφιακή δομή που 0α
απλοποιεί και 0α streamline τις διαδικασίες μεμονωμένα αλλu και τη συνολική
δημoσια διοίκηση συνολικu
• Aιαλειτουργικoτητα, δηλαδή η συνεργασία και απρoσκοπτη επικοινωνία oλων
των κυβερνητικeν υπηρεσιeν ηλεκτρονικής διακυβέρνησης ανεçαρτήτως των
υιο0ετημένων τεχνολογιeν υλοποίησης
• Tο επoμενο στuδιο πέρα των απλeν υπηρεσιeν ηλεκτρονικής διακυβέρνησης
προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις είναι η υλοποίηση δημοκρατικeν
διεργασιeν, συμμετοχή στην υιο0έτηση πολιτικeν και στη δημιουργία μιας
ενεργής ηλεκτρονικής κοινoτητας, eστε η ηλεκτρονική διακυβέρνησης να
καταστεί ένα πρωταρχικo εργαλείο συλλογικής και δημοκρατικής λή¡ης
αποφuσεων και συμμετοχής στο κοινωνικo γίγνεσ0αι.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -48-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
Eν κατακλείδι, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση είναι μονoδρομος. Βρίσκεται ήδη στην
κα0ημερινoτητu μας, την οποία αλλu¸ει ρι¸ικu κι ελπί¸ουμε προς το καλύτερο. Η
παραδοσιακή μορφή των κρατικeν υπηρεσιeν αλλu¸ει και υιο0ετείται ένα πιο
καινοτoμο και πιο αποτελεσματικo πρoσωπο δημoσιας διοίκησης. Hέραν oλων των
σχεδιασμeν, νομικeν και 0εσμικeν πλαισίων, πολιτικeν αποφuσεων ή
διαφημιστικeν καμπανιeν, το κυριoτερο είναι οι ίδιο οι πολίτες να αποδεχτούν αυτές
τις αλλαγές, να τις υποστηρίçουν και να συμμετέχουν ενεργu.
ΔΚΤ!ΑΚΟ ΤΟΠΟ ΕΝΔΑ^ΕΡΟΝΤΟΣ
1. Eλληνικo Hλαίσιο Hαροχής Yπηρεσιeν Ηλεκτρονικής Aιακυβέρνησης &
Hρoτυπα Aιαλειτουργικoτητας ·http://www.e-
giI.gov.gr/portal/page/portal/egiI/~.
2. Kοινωνία της Hληροφορίας ·http://www.inIosoc.gr/inIosoc/el-Gˆ/~.
3. Hαρατηρητήριο για την Kοινωνία της Hληροφορίας
·http://www.observatory.gr/page/deIault.asp‰idŠ4~.
4. Iενική Iραμματεία Hληροφοριακeν Lυστημuτων ·http://www.gsis.gr/~.
5. E0νική Hύλη Aημoσιας Aιοίκησης E†MΗL ·http://www.ermis.gov.gr/~.
6. Easygov: εύκολες ηλεκτρονικές συναλλαγές με το δημoσιο
·http://www.easygov.gr/~.
7. E-Government και „ερo …ωμί (blog)
·http://noegov.blogspot.com/2010/04/blog-post‹21.html~.
8. i2010 A European InIormation Society Ior growth and employment
·http://ec.europa.eu/inIormation‹society/eeurope/i2010/indeŒ‹en.htm~.
9. InIormation Society and Media •irectorate
·http://ec.europa.eu/dgs/inIormation‹society/see‹more/vb/indeŒ‹en.htm•i2010.
10. I•ABC ·http://ec.europa.eu/idabc/en/home~.
11. ePractice.eu ·http://epractice.eu/indeŒ.php‰pageŠhome~.
12. Europatweets: what is Europe doing‰ ·http://europatweets.eu/~.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -49-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
""ΛΟiΡΑ^ΚΕΣ ΑΝΑ^ΟΡΕΣ
d+.9;*'σσ+(
1. Commission oI the European Communities 2002, ‚eEurope 2005: An
InIormation Society Ior All Action Plan`, in Suro!a, viewed 23 Žuly 2009, Irom
·http://ec.europa.eu/inIormation‹society/eeurope/2002/news‹library/documents
/eeurope2005‹en.pdI~.
2. Commission oI the European Communities 2005, ‚i2010 An
InIormation Society Ior Growth and Employment`, in Suro!a, viewed 23 Žuly
2009, Irom ·http://eur-leŒ.europa.eu/LeŒ•riServ.do‰
uriŠC€M:2005:0229:FIN:EN:P•F~.
3. Commission oI the European Communities 2006, ‚i2010 eGovernment
Action Plan: 3. Accelerating eGovernment in Europe Ior the BeneIit oI All` in
Suro!a, viewed 24 Žuly 2009, Irom
·http://ec.europa.eu/inIormation‹society/activities/egovernment/docs/highlights
/comm.‹pdI‹com‹2006‹0173‹en‹acte‹pdI~.
4. Council oI European •nion & Commission oI the European
Communities 2000, ‚eEurope 2002: An InIormation Society Ior All Action
Plan`, in Suro!a, viewed 23 Žuly 2009, Irom
·http://ec.europa.eu/inIormation‹society/eeurope/2002/documents/
archiv‹eEurope2002/actionplan‹en.pdI~.
5. Curtin, GG, Sommer, MH & Vis-Sommer, V 2003, ‚The •orld oI E-
Government, kourna# of go#itica# lar%eting, vol. 2, issue •, pp. 1-16.
6. ‚eEurope: An InIormation Society Ior All`, in Suro!a, viewed 23
August 2010, Irom
·http://europa.eu/legislation‹summaries/inIormation‹society/l24221‹en.htm~.
7. Fang, ‘ 2002, ‚E-Government in •igital Era: Concept, Practice and
•evelopment`, Vnternationa# kourna# of The [om!uter, The Vnternet and
lanagement, vol. 10, issue 2. pp. 1-22.
8. Forlano, L 2004, ‚The Emergence oI •igital Government: International
Perspectives`, in A Pavlichev and G• Garson (eds.), Yigita# moernmentI
grinci!#es and Zest gractises, Idea Group Publishing, Hershey, pp. 34-50.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -50-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
9. Garson, •G 2004, ‚The Promise oI •igital Government, in A
Pavlichev and G• Garson (eds.), Yigita# moernmentI grinci!#es and Zest
gractises, Idea Group Publishing, Hershey, pp. 2-15.
10. Hahamis, P, Iles Ž and Healy, M 2005, ‚e-Government in Greece:
Bridging The Gap Between Need and ˆeality`, The S#ectronic kourna# of SX
moernment, vol. 3, issue 4, pp. 185-192, viewed 28 Žuly 2009, Irom
·http://www.e’eg.com/volume-3/vol3-iss4/Hahamisetal.pdI~.
11. ‚i•ABC: The Programme`, in Suro!a, viewed 24 Žuly 2009, Irom ·
http://ec.europa.eu/idabc/en/chapter/3~.
12. ‚i•ABC: Interoperability, in Suro!a, viewed 24 Žuly 2009, Irom ·
http://ec.europa.eu/idabc/en/chapter/5883~.
13. i•ABC 2005, ‚eGovernment in Greece: Factsheet`, in <1ρ1-)ρ)-/ριο
;ι1 -). Nοι.'.ί1 -)( <*)ρο=ορί1(, πρoσβαση 28 Iουλίου 2009, απo
·http://www.observe.gr/Iiles/meletes/eGovernment in Greece Žune 2005.pdI~.
14. Lan, ‘ & Falcone, S 1997, ‚Factors InIluencing Internet •se: A Policy
Model Ior Electronic Government InIormation Provision, kourna# of
moernment Vnformation, vol. 24, issue. 4, pp. 251-257.
15. Liinkanen, E 2003, ‚eGovernment: An E• Perspective`, kourna# of
go#itica# lar%eting, vol. 2, issue •, pp. 65-88.
16. Markellos, ‡ et al 2007, ‚Current State oI Greek E-Government
Initiatives`, kourna# of Zusiness Wystems, moernance and Sthics, vol 2, issue 3,
pp. 67-88.
17. McGinnis, P 2003, ‚Creating a Blueprint Ior E-Government, kourna#
of go#itica# lar%eting, vol. 2, issue •, pp. 51-63.
18. Pardo, TA 2000, ‚ˆealizing the Promise oI •igital Government: It`s
More Than Building A •ebsite`, Vnformation laganine Vm!acts, viewed 21
Žuly 2009, Irom ·http://www.cisp.org/imp/october‹2000/10‹00pardo.htm~.
19. SeiIert, Ž• & Petersen, ˆE 2002, ‚The Promise oI All Thing E‰:
EŒpectations and Challenges oI Emergent Electronic Government`,
gers!ecties on m#oba# Yee#o!ment and Techno#ogy, vol. 1, issue 2, pp. 193-
212.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -51-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
20. Tambouris, E, Gorilas, S & Bouklis, G 2001, ‚Investigation oI
Electronic Government`, in Wcientific Yocument oe!ository, viewed 22 Žuly
2009, Irom ·http://publications.ksu.edu.sa/IT°20Papers/e-G€V-
Articles/egovPapers/€ne-Stop°20Gov/tambouris‹panhellenic.pdI~.
>**).9;*'σσ+(
1. Βεργή, E & Hαππuς, O 2007, ‚Eçέλιçη των 20 Βασικeν Yπηρεσιeν
Ηλεκτρονικής Aιακυβέρνησης στην Eλλuδα`, στο <1ρ1-)ρ)-/ριο ;ι1 -).
Nοι.'.ί1 -)( <*)ρο=ορί1(, πρoσβαση 30 Iουλίου 2009, στο
·http://www.observatory.gr/Iiles/meletes/eGov20basicServices.pdI~.
2. ‚E.H. HΟAITEIA 2008-2010`, στο >5ι7+ιρ)σι1,9 <ρ9;ρ1μμ1
<Ο^_:>_R, πρoσβαση 30 Iουλίου 2009, στο
·http://www.politeia.gov.gr/portal/indeŒ.php‰
optionŠcom‹content&taskŠview&idŠ45&ItemidŠ81~.
3. ‚E0νικo Aίκτυο Aημoσιας Aιοίκησης LYZEY„IL`, στο HMc>Md_H,
πρoσβαση 30 Iουλίου 2009, απo ·http://www2.syzeIŒis.gov.gr/•eIault.aspŒ~.
4. Eλληνικo Hαρατηρητήριο για την Kοινωνία της Hληροφορίας, ‚Η
Kοινωνία της Hληροφορίας`, στο <1ρ1-)ρ)-/ριο ;ι1 -). Nοι.'.ί1 -)(
<*)ρο=ορί1(, πρoσβαση 30 Iουλίου 2009, απo
·http://www.observe.gr/page/deIault.asp‰laŠ1&idŠ7~.
5. Eλληνικo Hαρατηρητήριο για την Kοινωνία της Hληροφορίας 2007,
‚Aιαχείριση Ηλεκτρονικeν Tαυτοτήτων στο Hλαίσιο της Xρήσης Yπηρεσιeν
Ηλεκτρονικeν Lυναλλαγeν της Aημoσιας Aιοίκησης`, στο <1ρ1-)ρ)-/ριο ;ι1
-). Nοι.'.ί1 -)( <*)ρο=ορί1(, πρoσβαση 3 Aυγούστου 2009, στο
·http://www.observatory.gr/Iiles/meletes/Tαυτοποίηση στην ΗA τελικo.pdI~.
6. Eλληνικo Hαρατηρητήριο για την Kοινωνία της Hληροφορίας 2010,
Ηλεκτρονική Tαυτoτητα των Hολιτeν και Eπιλογές Hολιτικής & Yποδομeν`,
στο <1ρ1-)ρ)-/ριο ;ι1 -). Nοι.'.ί1 -)( <*)ρο=ορί1(, πρoσβαση 20
Aυγούστου 2010, στο ·http://www.observatory.gr/Iiles/meletes/eI•°20Status
°20&°20Citizen°20beneIits°20v1.3°20Iinal.pdI~.
7.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -52-
ΕΚΚΔΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση
8. Eπιτροπή Hληροφορικής 2005, ‚…ηφιακή Lτρατηγική 2006-2013`, στο
Nοι.'.ί1 -)( <*)ρο=ορί1(, πρoσβαση 17 Aυγούστου 2010, στο
·http://www.inIosoc.gr/Nˆ/rdonlyres/A13F889F-•E92-4•CF-B64A-
37351BFC69B9/3053/ktp‹all.pdI~.
9. Hαππuς, O & Kuκαρης, N, ‚Hαραδείγματα ƒρήσης Aημοσίων
Yπηρεσιeν Aια0έσιμων €nline`, στο <1ρ1-)ρ)-/ριο ;ι1 -). Nοι.'.ί1 -)(
<*)ρο=ορί1(, πρoσβαση 3 Aυγούστου 2006, απo
·http://www.observatory.gr/Iiles/meletes/sbs.pdI~.
10. Yπουργείο Eσωτερικeν, Aημoσιας Aιοίκησης & Aποκέντρωσης,
Iενική Iραμματεία Aημoσιας Aιοίκησης και Ηλεκτρονικής Aιακυβέρνησης
2004, ‚Mητρeο Aημoσιων Φορέων της Eλληνικής Aιοίκησης` στο p**).+(
:+7.ι,οί, πρoσβαση 28 Iουλίου 2009, απo ·
http://doc.teŒnikoi.gr/mitroo/mitroo.htm~.
11. Yπουργείο Eσωτερικeν, Iενική Iραμματεία Aημoσιας Aιοίκησης και
Ηλεκτρονικής Aιακυβέρνησης 2008, ‚Eπιχειρησιακo Hρoγραμμα HΟAITEIA
2008-2010: E0νικo Lχέδιο Aρuσης για τη Aημoσια Aιοίκηση 2008-2010`, στο
M5ο2ρ;+ίο >σ'-+ρι,C., πρoσβαση 31 Iουλίου 2009, απo ·http://www.gspa.gr/
(0312261255118256)/documents/p12b‹07‹05‹08b.pdI~.
12. Yπουργείο Eσωτερικeν, ‚Lχετικu με την Hύλη Ermis`, στο >6.ι,/
<8*) A)μ9σι1( Aιοί,)σ)(, πρoσβαση 31 Iουλίου 2009, απo
·http://www.ermis.gov.gr/portal/page/portal/ermis/aboutErmis~.
13. ‚Η Yποδομή του Aημoσιου Kλειδιού και Η Kρυπτογρuφηση στην
Hρuçη`, στο )X>5ι7+ιρ+ί., πρoσβαση 4 Aυγούστου 2009, απo http://www.go-
online.gr/ebusiness/specials/article.html‰article‹idŠ714~.
Aικατερίνη Iιαννουκuκου -53-

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->