ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ

για την Α’ τάξη του Γυμνασίου

Η Α’ ΚΛΊΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ
Τι περιλαμβάνει:
■ αρσενικά σε -ας και -ης
■ θηλυκά σε -α και -η
ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ:

■ ΑΡΣΕΝΙΚΑ:
σε -ας

σε -ης

-ας
-ου
-ᾳ
-αν

-ης
-ου
-ῃ
-ην
-ᾰ

Ονομ.
Γεν.
Δοτ.
Αιτ.
Κλητ.

■ ΘΗΛΥΚΑ:
Ονομ.
Γεν.
Δοτ.
Αιτ.
Κλητ.

σε -η

σε -ᾰ

σε -ᾱ


-ης
-ῃ
-ην

-ᾰ
-ης
-ῃ
-ᾰν
-ᾰ

-ᾱ
-ᾱς
-ᾳ
-ᾱν
-ᾱ

■ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ:
Ονομ.
-αι
Γεν.
-ων
Δοτ.
-αις
Αιτ.
-ᾱς
Κλητ.
-αι

Παρατηρώ ότι:

■ Οι καταλήξεις στον πληθυντικό αριθμό είναι κοινές για όλα
τα ουσιαστικά της α΄ κλίσης.
■ Όλα τα ουσιαστικά της α’ κλίσης στη γενική πληθυντικού
τονίζονται στη λήγουσα!!!
■ Τα θηλυκά ουσιαστικά με κατάληξη -α εμφανίζουν δύο
διαφορετικές καταλήξεις: μία με -ᾰ (βραχύ) και μία με -ᾱ
(μακρό) και κλίνονται διαφορετικά.

-ᾰ (βραχύ) εμφανίζουν όσα πριν από το -α έχουν
σύμφωνο εκτός του ρ, π.χ. ἡ μοῦσα, ἡ γλῶσσα.
-ᾱ (μακρό) εμφανίζουν όσα πριν από το -α έχουν
φωνήεν ή -ρ-, π.χ. ἡ ὥρα, ἡ καρδιά.
■ Λοιπές παρατηρήσεις:
- όσα αρσενικά σε -ης έχουν κατάληξη σε -δης και το
ουσιαστικό Αἰσχύνης σχηματίζουν την κλητική του ενικού σε -η, π.χ.
ὁ εὐπατρίδης → ὦ εὐπατρίδη.
- τα προπαροξύτονα θηλυκά στη γενική-δοτική ενικού & στη
γενική-δοτική-αιτιατική πληθυντικού κατεβάζουν τον τόνο (όπως
τα προπαροξύτονα της β’ κλίσης).
- στην κατάληξη των αρσενικών -ιτης, το -ι- είναι μακρό.
■ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΘΕΩΡΙΑΣ: Να κλιθούν τα ουσιαστικά:
Ομάδα Α (διάβασμα καλό στις καταλήξεις):
ὁ λοχίας, ὁ μανδύας, ὁ κοχλίας, ὁ νεανίας, ὁ ἀστερίας
ὁ γυμνασιάρχης, ὁ δικαστής, ὁ ἁρματηλάτης, ὁ θύτης
ἡ τιμή, ἡ ψυχή, ἡ αἰσχύνη, ἡ ὀδύνη
ἡ μοῦσα, ἡ γλῶσσα, ἡ πεῖνα, ἡ θάλασσα
ἡ ὥρα, ἡ χώρα, ἡ ἡμέρα, ἡ καρδιά
Ομάδα Β (διάβασμα καλό στις παρατηρήσεις):
ὁ ὁπλίτης, ὁ πολίτης, ἡ έκκλησία, ἡ ἀλήθεια, ἡ εὐσέβεια,
εὐπατρίδης, ὁ Ἀτρείδης, ὁ Αἰσχύνης, ὁ στρατιώτης, ἡ γέφυρα,
ἐλαία, ἡ στρατιά, ἡ τράπεζα, ἡ νίκη, ἡ δόξα, ἡ ἱέρεια, ἡ βασιλεία,
θεράπαινα, ὁ ἱππότης, ὁ ἐργάτης, ὁ τελώνης, ὁ δεσμώτης,
σημαία, ἡ ἐπιμέλεια.




ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ Α’ ΚΛΙΣΗ:
1. Να συμπληρωθούν οι πτώσεις των ουσιαστικών που
λείπουν:
ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονο
μ.
Γεν.
τῆς θύρας
Δοτ.
τῷ κοχλίᾳ
Αιτ.
τήν ἔνδειαν
Κλητ
.
ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ
Ονο
μ.
Γεν.
Δοτ.
Αιτ.
Κλητ
.

οἱ ἰδιῶται

2. Να κυκλώσετε τη σωστή απάντηση:
α. ὁ γυμνήτης (ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ.)
■ τοῦ γυμνήτη
■ τοῦ γυμνήτου
β. ἡ δουλεία (ΓΕΝΙΚΗ ΠΛΗΘ.)

■ τῶν δουλειῶν
■ τῶν δουλείων

γ. ἡ ἴλη (ΑΙΤΙΑΤΙΚΗ ΠΛΗΘ.)

■ τάς ἴλας
■ τάς ἰλαις

δ. ἡ ἐπιμέλεια (ΓΕΝΙΚΗ ΕΝ.)

■ τῆς ἐπιμέλειας
■ τῆς ἐπιμελείας

ε. ὁ ἐργάτης (ΟΝΟΜ. ΠΛΗΘ.)

■ οἱ ἐργάτες
■ οἱ εργάται

στ. ἡ γέφυρα (ΔΟΤ. ΕΝ.)

■ τῇ γεφύρᾳ
■ τῇ γέφυρᾳ

ζ. ὁ τεχνίτης (ΚΛΗΤ. ΕΝ.)

■ ὦ τεχνίτη
■ ὦ τεχνῖτα
■ ὦ τεχνίτα

3. Να μεταφερθούν τα ουσιαστικά στην ίδια πτώση του
άλλου αριθμού:
■ τῇ γλώσσῆ→ …………………………………………………..
■ τῶν εὐγενειῶν→ ………………………………………………

■ τήν αἴθουσαν→ ………………………………………………
■ τῶν νεανιῶν→ …………………………………………………
■ τῶν τραπεζῶν→ ………………………………………………

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful