‫‪1‬‬

‫منحنی قدرت در اند يشه ھای متفکران خشونت پرور!‬
‫لژيون اسالمی در خدمت قذافی و جنگجويان القاعده در اختيار اُسامه بن الدن !‬

‫قسمت سوم‬

‫محمد امين فروتن‬
‫چنانچه در باز بينی نقاط مھم و کارنامه ھای چند ين دھه نھضت سياسی و اجتماعی اخوان المسلمين مصر قبأل‬
‫نوشتيم و ياد آوری نموديم که نھضت آزادی خواھی و ضد استعماريی در خاورميانه ای که ھمچون ديگ‬
‫جوشان و تيغ برنده ای بر گلون د يکتا تورھای نامدار حاکم بر خاورميانه فرود می آيد درست از آنجا آبياری‬
‫می شود که محمد عبده پيرو صادق و صاف انديش مکتب عالمه سيد جمال الدين افغانی که شعار ش بازگشت‬
‫ھمه مسلمانان به قرآن و» گذشته خويش « بود به شمال افريقا آمد و ھمه علمای اسالمی را گرد ھم آورد و آنھا‬
‫را به جای غرق شدن در فلسفه ھای کھنه و علوم تاريخی قديمه و انحصار در فقه و اصول و کالم و طرح‬
‫مسائل خرافی بنام موضوعات استخاره ای و موشگافی ھای افراطی و ذھنی در احکام فرعی ‪ ،‬دعوت کرد که‬
‫ھمه به سراغ قرآن برويد و از تمامی علوم قديم و جديد ‪ ،‬اسالمی و غير اسالمی برای فھم درست و آراسته از‬
‫قرآن اين" پيام " الھی کمک و ياری طلبيد ؛ و بکوشيد تا مردم منحط و استعمار زده و مذھبی ھای گرفتار‬
‫ُخرافه و تعصب و جھل با مفھوم حقيقی قرآن به مثابه کتاب آگاھی و معرفت آشنا سازيد ‪ .‬از آن زمان که اسالم‬
‫دوباره بحيث دين آگاھی و زندگی مطرح شد و درميان مراکز آموزشی ‪ ،‬علمای مذھبی و روشنفکران و‬
‫مبارزان آزادی خواه بصورت يک برنامه حاد حياتی و اصلی گسترش يافت وثمره اين ابتکار اين شد که قرئت‬
‫و برداشت حاکم از مذھب که تا آن ھنگام افکار را تخدير ميکرد و از شومی سرنوشت خويش که اسارت‬
‫مختوم فکری در برابر استعمار گران تلقی می شد به عامل بيداری ‪ ،‬خِرد و خود آگاھی و قدرت معنوی‬
‫ووحدت بشر مبدل گشت ‪.‬‬

‫‪2‬‬

‫يکی از نمايان ترين و محسوس ترين تأثيرات وعوارضی که با انشعبات گوناگون تشکيالتی بر تنه مجروح‬
‫مگر تنومند جنبش اخوان المسلمين مصر بجا ماند ھمانا تقرب گام به گام تشکيالت اين جنبش با افکاروانديشه‬
‫ھای ھم آھنگ با قرئت رحمانی وانسانی دينی ازبنيانگذارانی مانند عالمه سيد جمال الدين افغانی ‪ ،‬شيخ محمد‬
‫عبده ‪ ،‬امام حسن البنأ ‪ ،‬و ده ھا داعی و مرشد ديگری ازاين حرکت بزرگ سياسی بود که بر سرنوشت تاريخی‬
‫بويژه عقيد تی اين حرکت بزرگ در خاورميانه تأثير فوق العاده ای گذاشت ‪ .‬درپرتو چنين تاريخ پرماجرای‬
‫حرکت اخوان المسلمين مصر کامأل بی معنی خواھد بود که حرکت ھای اصيل ومردمی ای که امروز سراسر‬
‫خاورميانه را به شورش درآورده است از جنس تحجر ونمادی از "گفتمان طالبانی " به شمار آوريم وياھم وقتی‬
‫درباره ريشه ھا و انگيزه ھای ظھور اين جھش بزرگ تاريخی مشرق زمين به گفتگو می پردازيم و ياھم‬
‫مقاله ای و مطلبی را برشته تحريردرمی آوريم ولزومأ مطالعه دقيق نھضت اخوان المسلمين مصرو ياھم سائر‬
‫جنبش ھای بزرگ تاريخی " چپ " و " راست " مدنيت باستانی " نيل " را به بررسی بايد بگيريم علل ظھور‬
‫و سقوط نھضت ھای اجتماعی وسياسی را نه با معيار ھای زمان حاضر بلکه با شرائط فرھنگی و سياسی‬
‫حاکم بر عصری و روزگاری که در قلمرو آن جريانات و حرکت ھای بزرگ و تحول طلبی پرورش يافته و‬
‫تکامل کرده اند اکيدأ در نظربايد گرفت ‪.‬‬

‫نگاھبانان خشونت يا ستون پنجم استعماردرنھضت ھای آزادی بخش کشورھای عربی !‬
‫برخالف تحليل ھای معيوب شيفته گان تجدد که عقل شان به چشم شان است و از درد مصنوعی و مزمن معده‬
‫رنج ميبرند!! معتقد شده اند که بسياری ازرازھای پوشيده ای ازتاريخ کشورھای خاورميانه را به نيروی فراست‬
‫نبوغ آميزشان کشف کرده ودريافته اند ‪ :‬ازآنجا ئيکه دکتورين واستراتيژيی نھضت اخوان المسلمين مصر با‬
‫خشونت و گفتمان طالبانی استواراست لھذا نبايد به آئنده ی جنبشی که از سرتا سرخاورميانه بر ضد نظام ھای‬
‫ديکتاتوری برخاسته اند چندان اميد وار بود ‪ ! .‬برخی از تحليل گران و کارشناسان کرائی اين جماعت که با‬
‫بھاری شدن ھوا ازخواب زمستانی عافيت گويان بر ميخيزند ؛ وقتی سخنان بارک اوبامأ ‪Barak Obama‬‬
‫رئيس جمھوری اياالت متحده امريکا بويژه تصويب قطعنامه شورای امنيت سازمان ملل متحد مبنی براعالم‬
‫پرواز ممنوع حريم فضائی کشور ليبی را درحمايت از مردم به پا خاسته کشورھای عربی شنيدند و مرور‬
‫نمودند بال درنگ داد وبيداد رسانه ای را براه انداختند و به زعم شان در جھت منصوب دانستن اين حرکت‬
‫خود جوش توده ھای فقير با نظام " سرمايه داريی جھانی " به " برھان قاطع !! دست يافته اند درحاليکه مسأ له‬
‫انگيزه ء ايجاد حرکت ھای آزادی بخش و اصالح طلب خاور ميانه بايد يکجا و درکنار بسياری از نھضت ھای‬
‫جھان منجمله حرکت ھای استقالل طلب در اياالت متحده امريکا و اروپای قبل و بعد از رُ ُنسانس و حکومت‬
‫کليسأ در حوزه تمدنی روم و يونان باستان حتی حرکت ھای استقالل طلب و آزادی خواه در نيم قاره ھند مورد‬

‫‪3‬‬

‫مطالعه و بررسی قرار گيرند ‪ .‬زيرا نه ميتوان با مطالعه يکجانبه و مجرد حرکت ھای اجتماعی و سياسی در‬
‫امر پژوھش ھای علمی و تاريخی به نتائج مطلوبی دسترسی يافت ‪ .‬چنانچه ھيچ کسی تصؤر نه ميکرد که‬
‫روزگاری و با اين زودی مردی ازنژاد سياه پوستان که درميان اکثريتی ازسفيد پوستان امريکا‪ ،‬نژاد » پّست «‬
‫و از لحاظ حقوقی در درجه دوم به حساب می آمد به بلند ترين مقام رھبريی يعنی مقام رياست جمھوری اياالت‬
‫متحده امريکا که درعين حال مقام سر فرماندھی ارتش آنکشور را نيز شامل ميباشد نائل ايد ‪ .‬اما با صد تأ سف‬
‫که ھمين تحليل گران و روشنفکرانی که از وارونه جلوه دادن تکامل اجتماعی و تاريخی حرکت ھای آزادی‬
‫بخش دنيا بويژه حرکت ھای ملی و مذھبی کشورھای عربی و خاورميانه نان ميخورند و نام کسب ميکنند‬
‫داستان ھای ھزارويکشب قديم را درتحليل ھای سياسی خويش مبنی بر شناخت بزرگترين نھضت سياسی و‬
‫اجتماعی مانند اخوان المسلمين مصر نيزبال وقفه می سرآيند و قضاوت ميکنند که با به قدرت آمدن اخوانی‬

‫ھا!!‬

‫گويا زنان بصورت اجباری مجبوربه به پوشيدن حجاب خواھند شد وديگرازھيچگونه موسيقی و ھنرخبری‬
‫نخواھند بود ‪.‬و دھھا موارد ديگری که جھان را از آفت به قدرت آمدن گروه ھای اسالمی بويژه اخوان المسلمين‬
‫مطلع می ساختند ‪.‬‬
‫در راستای اين چنين تحليل ھای کج انديشانه وبيمار يکی از کارشناسان وتحليل گران صاحب نامی از جھان‬
‫عرب در گفتگو با راديو ‪ BBC‬وقتی بصورت يک جانبه با دغدغه مھمی که از خطرات به قدرت آمدن اسالم‬
‫گرايان مصری به استدالل می پرداخت گفتند که با به قدرت آمدن اسالم گراھا ی که اکنون درمقابل رژيم‬
‫مبارک می رزمند چنان وضعيت احتناق آوری بر سايه مردم و تمدن مصر باستانی سايه خواھند انداخت که‬
‫حتی ديگر از منوی رستورانت ھا و ھوتل ھا » مشروبات الکلی « بصورت عموم حذف خواھند شد و‬
‫گارسونھا ديگر به مھمانان الکل و مشروبات را سرويس نخواھند کرد !!‬
‫جای تعجب آنگاه و آنجاست که ھمين فورمول ثابت و ساکت در باره احزاب وسائرجنبشھای سياسی و اجتماعی‬
‫چپ که درطول وعرض تاريخ و جغرافيای ديگری از دنيا وبا انگيزه ھای ديگری گاه گاھی به مشاھده ميرسند‬
‫ھيچگونه مطابقت نداشته است ‪ .‬زيرا ديدگاه ھا و برخوردھای چنين تحليل گران رسمی با ميزان ومعيار ديگری‬
‫استوار است و درآن از رسوبات تحليل ھای موھوم و غير واقعی خبری نيست به ھرحال ازاينکه اکنون در اين‬
‫زمينه فرصت ارائيه تفصيل بيشتروجود ندارد بحث بر آنرا به يک فرصت ديگری موکول ميسازم ‪.‬‬
‫اما اکنون دوباره رشته سخن را از ھمان جايی که ازدست داده بودم پی ميگيريم ‪ .‬چنانچه قبأل در مبحث نخستين‬
‫انشعابات فکری از بدنه تشکيالت اخوان المسلمين مصر اشاره نموديم برخالف ديدگاه رائج مادی در باره‬
‫انشعابات در بزرگترين نھضت ھای اجتماعی وسياسی جھان که بر رجحان به منافع مادی و ناديده گرفتن مؤلفه‬
‫ھای معنوی استوار است در نگاه و بينيش اکثريتی از نھضت ھای سياسی و اجتماعی دينی منجمله جنبش‬

‫‪4‬‬

‫اسالمی اخوان المسلمين مصرو يا ھم سائر نھضت ھای استقالل طلب درخاورميانه را مسأله جھان بينی و نگاه‬
‫به مؤلفه ھای توحيد وشرک تشکيل می دھد ‪ .‬لھذا بايد گفت که مسأله انشعابات ‪ ،‬جدائی ھا ووصلت ھای سياسی‬
‫و اجتماعی در تمامی حرکت ھای آزادی بخش اجتماعی بروی ھمين اصل تکيه دارد‪.‬بويژه ھنگامی که جھان را‬
‫به چند بالک مخصوصی مھندسی وتقسيم بندی کرده بودند وھمه جناح ھای اعتقادی و اجتماعی درتقويه بخشيدن‬
‫به بالک خاص خودشان مشغوليت داشتند ‪ ،‬لھذا بروی چنين انگيزه ودر مطابقت با اين اصل که توجه به مذھب‬
‫به عنوان قوی ترين انگيزه برای گرائيش به ايمان در نسل جوان مبدل می شود برای نخستين بار از بطن‬
‫شرائط تاريخی جھان بويژه خاورميانه جرقه ھای يک آتشفشان خونينی بنام » جھاد اسالمی مصر « ازبد نه‬
‫نھضت بزرگ اخوان المسلمين مصر که ريشه درانديشه ھای شيخ محمد عبده و باالخره افکار فلسفی و انسانی‬
‫عالمه سيد جمال الدين افغانی داشت ھمه دنيای مسالمت جو بويژه روشنفکران دينی دنيا را تکان داد و اين‬
‫لرزش آنگاه که خالد بن احمد شوقی اسالمبولی يکی از اعضای برجسته » جھاد اسالمی مصر « بتاريخ ‪۶‬‬
‫اکتوبر ‪ ١٩٨١‬ميالدی به اتھام ترور انور سادات رئيس جمھوری مصربازداشت گرديد و بروز ‪ ١۵‬آپريل‬
‫‪ ١٩٨٢‬محکوم به اعدام شد اکثر مسلمانان نوانديش جھان را به حيرت واداشت و جھاد اسالمی مصررا که‬
‫برای نخستين بار بر مبنای برداشت و قرئت متحجرانه از اسالم توسط يک پزشک مصری بنام ايمن الظواھری‬
‫که در ماه جون ‪ ١٩۵١‬در شھر قاھره چشم به جھان گشود بنياد گذشته شد ‪ ،‬مسؤل اين عمل تروريستی دانيستند‬
‫اما شواھدی که پس ازاتمام جنگ روياروی ميان شرق و غرب و انھدام امپراطوری سرخ از سوی منابع امنيتی‬
‫و استخباراتی جھان غرب به نشر رسيد حکايت از اين دارد که در از ميان بردن و قتل انور سادات نيز مشابه‬
‫با حوادثی که درھمان زمان ودرست درھمان دھه ای ازتاريخ درپاکستان رُخ داد ومنجربه قتل جنرال ضيأالحق‬
‫ديکتاتور نظامی پاکستان گرديد دخالت شبکه ھای استخباراتی غرب دورازامکان نبوده است ‪ .‬با ھمه اين حال و‬
‫احوال آوردن و انتقال جنگجويان عرب به جبھه نبرد افغانستان که به نبردگاه بزرگی ازشرق وغرب تبديل شده‬
‫بود وبسياری ازعوامل ديگری به شمول جھاد برحق مردم متدين و ستمديده افغانستان زمينه ھای سقوط‬
‫بزرگترين قدرت اشغالگرزمان يعنی اتحاد جماھير شوروی را فراھم ساخت با تلقی کردن ختم مأموريت امريکا‬
‫درمنطقه که خود زمينه ساز بسياری ازحوادث ووقائع درد ناکی گرديد‪ ،‬اين حقيقت را برمالميسازد که برخالف‬
‫تحليل ھای عوامانه وساده انديشانه برخی ازنامدار ترين تحليل گران و صاحب نظران امور سياسی درباره‬
‫ترکيب ھيأ ت مديره شرکت سھامی افغان که بنام قدرت حاکم برسرنوشت مردم افغانستان امرو نھی می فرمائند‬
‫ودراتاق تجارت بين المللی جامعه جھانی نيز بصورت مجعول بنام » دولت جمھوری اسالمی افغانستان « به‬
‫ثبت رسيده است وبه اقتضای منافع شخصی و خصوصی صاحب نظران آنرا بنام دولت مشروع و منتخب مردم‬
‫افغانستان می خوانند و تا ھنوز ھم درارزيابی ھا و تحليل ھای اين جماعت اشارتأ نيز از وجود رسوبات آن‬
‫مناسبات تنگاتنگی که ميان سازمان جھنمی و تروريستی القاعده و شبکه ھای استخباراتی کشورھای غربی‬
‫بويژه اياالت متحده امريکا و انگليس موجود بود ياد آوری نه شده است ‪ .‬درحاليکه اسناد ومدارک مؤثق‬

‫‪5‬‬

‫نشاندھنده اين حقيقت اند که انگيزه دھنده گان و طراحان اصلی پروژه تروريزم وتشکيالتی بنام القاعده ھمان‬
‫تبھکاران پنتاگون ‪ ،‬سازمان استخباراتی اياالت متحده امريکا يعنی )‪ ، (C.I.A‬شبکه ھای جاسوسی کشورھای‬
‫منطقه مانند سازمان استخبارات نظامی پاکستان ) ‪ (I.S.I‬سازمان ھای امنيت انگليس ‪ MI6‬و‪ MI5‬و سائر‬
‫سازمان ھای خورد و بزرگ اطالعاتی دنيا بوده اند که پس از ختم جنگ سرد و سقوط رژيم دست نشانده اتحاد‬
‫جماھير شوروی در افغانستان و ترک منطقه ازسوی برخی شبکه ھای اطالعاتی وامنيتی دنيا با تشويق وترغيب‬
‫برخی ازحلقات مغرض منطقوی که دارای اھداف استراتيژيک وجيوپوليتيک درافغانستان بودند برمبنای ھمان‬
‫ھسته ھای عربی که بنام »عرب ھای افغان « مسمی شده بودند سازمانی را برمبنای انديشه ھای امام ابن تيميه‬
‫بنام » ا لقاعده « پايه گزاری نمودند اين گروه بين المللی تروريستی القاعده )‪ ،( Al-Qaeda‬نام تشکيالت‬
‫بينالمللی تروريستی بنيادگرايی اسالمی است که متشکل از شبکهھای تروريستی اسالمی گوناگونی است که‬
‫ھمگی در راستای کاھش تأثيرات و دخالتھای غيرمسلمانان بر دنيای اسالم و گسترش اسالم در جھان مبارزه‬
‫میکنند‪ .‬اکثريت اعضا شبکه القاعده خودرا پيرو مسلک سلفی میدانند ‪ .‬رسانه ھای گروھی غرب از اسامه‬
‫بن الدن يک تصوير کاريکاتور مانند و وحشتناکی ارائيه ميکنند ‪ ،‬واقيعت اين است اسامه بن الدن که درلست‬
‫سياه سازمان ملل متحد و اياالت متحده امريکا قرار دارد فردی است که درجريان جنگ برعليه اتحا د جماھير‬
‫شوروی سابق به کمک سازمان اطالعات مرکزی امريکا برای مبارزه با اشغالگران شوروی وقت به خدمت‬
‫گرفته شد ‪ .‬سازمان استخبارات مرکزی امريکا يعنی ‪ C.I.A‬و سرويس اطالعاتی نظامی پاکستان موسوم به‬
‫‪ I.S.I‬تصميم گرفته بودند که جنگ در افغانستان را به جھاد تمامی جھان اسالم با اتحاد جماھير شوروی مبدل‬
‫سازند ‪ ،‬و به ھمين منظور نيز تنھا ميان سال ھای ‪ ٨٢‬تا ‪ ٩٢‬سی وپنج ھزار جنگجو يان بنيادگرأ را از‬
‫تقريبأ چھل کشور اسالمی گردھم آوردند و دھھا ھزار تن نيز در مدارس مذھبی پاکستان برای کسب آموزش‬
‫علوم مذھبی جابجا گرديدند و به قول برخی از آگاھان بيش از يکصد ھزار مسلمانان تندرو در جنگ افغانستان‬
‫برعليه نيروھای اشغالگر روسی اشتراک کرده بودند ‪ .‬جالب ترين بخشی ازديپلوماسی در اين ميان مصاحبه‬
‫جالب و نھايت پُر معنای آقای برژنسکی ‪ Briziznki‬مشاور امنيت ملی دولت کارتر و مشاور کنونی آقای‬
‫اوباما ميباشد که در يک مصاحبه مطبوعاتی در سال ‪ ١٩٩٨‬در زمينه تائيد حمايت از مجاھدين افغان را پس‬
‫از مروری بر عوامل وانگيزه ھای روياروی دو ابرقدرت در افغانستان در پاسخ به يک سوالی از خبرنگار که‬
‫‪ :‬آقای برژنسکی ! حتی از اين ھم متأ سف نيستيد که به بنياد گرايان اسالمی از حيث سالح و آموزش کمک‬
‫کرديد و بعد آنھا به تروريست ھا تبديل شدند ؟ برژنسکی در جواب اين پرسش خبرنگار چنين پاسخ داد ‪ :‬تأ سف‬
‫برای چه ؟ از نگاه تاريخی چه چيز با ارزش تر است ؟ طالبان يا فروپاشی اتحاد شوروی ؟ عصيان چند مسلمان‬
‫يا آزادی اروپای شرقی و پايان جنگ سرد ؟ از اظھارات صريح وبی پرده ء آقای برژينسکی بخوبی ھويدا‬
‫ميشود که بخشی از فعاليت ھای مخفی سازمان اطالعات مرکزی امريکا ‪ C.I.A‬و ديگر ھمکاران منطقوی آنھا‬

‫‪6‬‬

‫يعنی سازمان اطالعات نظامی پاکستان ‪ I.S.I‬و سازمان ھای که ناخواسته وبدون تأمل الزم ھمچون سازمان‬
‫اطالعات جمھوری اسالمی ايران و سپاه قدس ‪ ،‬در دام سياست ھای استراتيژيک پاکستان اُفتيد ند ‪. . . . .‬‬
‫ادامه دارد‬

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful