-WASTONG GAMIT Pang-abay -2. KIBO at IMIK - Pagkilos ang tinutukoy ng kibo; pangungusap ang tinutukoy ng imik.

Hal.

Wala siyang kakibu-kibo kung matulog. Hindi siya nakaimik nang tanungin ko.

Hindi lamang sa tao nagagamit ang kibo.

Hal.

Kumikibo nang bahagya ang apoy ng kandila. Huwag ninyong kibuin ang mga bulaklak na iniayos ko sa plorera.

5.

IBAYAD at IPAGBAYAD Ibayad Ipagbayad pagbibigay ng bagay bilang kabayaran pagbabayad para sa ibang tao

Hal.

Tatlong dosenang itlog na lamang ang ibabayad ko sa iyo sa halip na pera. Ipagbabayad muna kita sa sine. MALI at katawa-tawa): Ibayad mo ako sa sine. Ibinayad ko siya sa bus.

6 7. PAHIRAN at PAHIRIN Pahiran Pahirin Hal. paglalagay pag-aalis Pahiran mo ng sukang iloko ang noo niya.

Subukin mo kung gaano kabilis siyang magmakinlya. Iisa ang anyo ng mga pandiwang ito sa pangkasalukuyan at pangnakaraan : sinusubok. Hal. PINTO at PINTUAN Pinto ang inilalapat sa puwang upang hindi iito mapagdaanan Pintuanang puwang sa dingding o pader na pinagdaraanan. Ibig kong subukan kung ano ang ginagawa nila tuwing umaalis ako sa bahay. sususbukin 11. sinubok. Subukin mo ang bagong labas na mantikilyang ito. 8. AGAWIN at AGAWAN . Magkaiba nag anyo sa panghinaharap: susubukan. Gayon din ang pagkakaiba ng hagdan sa hagdanan Hagdan Hagdanan ang inaakyatan at binababaan nag kinalalagyan ng hagdan 9. Huwag kang humara sa pintuan at nang maipinid na ang pinto.Pahirin mo ang pawis sa likod ng bata. SUBUKAN at SUBUKIN Subukan Subukin pagtingin nang palihim pagtikim at pagkilatis Hal.

Abutan mo ng pera ang Nanay. Bilhan antin ng sapatos ang ate. Nais kong walisin ang nagkalat na papel sa aklatan. 13. Inihagis niya ang bola sa kalaro. Ibig agawan ng laruan ni Boy si Jess. 14. 15. .Agawin ang isang bagay sa isang tao/hayop. WALISAN at WALISIN walisin ang isang bagay na maaring tangayin ng walis walisan ang ang pook o lugar Hal. Abutin mo ang bayabas sa puno. Nais kong walisan ang aklatan. BILHIN at BILHAN bilhin ang isang bagay bilhan ng isang bagay Hal. Bilhin natin ang sapatos na iyon para sa iyo. Hal: Ibig agawin ng bata ang laruan ni Jess. HINAGIS at INIHAGIS hinagis ng isang bagay inihagis ang isang bagay Hal. Agawan ng isang bagay ang isang tao/hayop. ABUTAN at ABUTIN abutin ang ang isang bagay abutan ng isang bagay Hal. Hinagis niya ng bato ang ibon. 12.

OPERAHAN at OPERAHIN operahin operahan Hal. tiyak na bahagi ng katawan na titistisin tumutukoy sa tao . SUKLAYIN at SUKLAYAN suklayin sukalyan Hal. ang buhok ng sarili o ng iba ng buhok ang ibang tao Suklayin mo ang buhok ko. Napatay ang aking alagang aso. MAGSAKAY at SUMAKAY magsakay sumakay Hal. Sumakay na tayo sa daraang bus. magkarga ( to load) to ride 18. katandaan o anumang dahilang hindi sinasadya. ginagamit din sa patalinghagang paraan doon sa mga bagay na walang buhay. 17.Luz. 16. Hal. Alana.15. Namatay ang kanyang lolo dahil sa sakit sa atay. NAMATAY at NAPATAY napatay -may tiyak na tao o hayop na pumaslang ng kusa/sinasadya namatay -kung ang isang tao ay binawian ng buhay sanhi sakit. Suklayan mo ako ng buhok. Nagsakay ng sampung kahon ng lansones sa bus si Jo.

Manood kata ng sine. Nahirapan pala silang makalabas ng tunnel. Si Luis ay ooperahan sa Martes. Hal. . Hinatian niya ng kanyang hamburger ang namamalimos na bata. Ang ikot naman ay mula sa loob patungo sa labas. Matutulog na ako kung papatayin mo na ang ilaw. 20. Ikit at Ikot Ginagamit ang ikit para maipakita ang kilos na paggilid mula sa labas patungo sa loob. Nakatatlong ikit muna sila bago nila natunton ang daan patungo sa loob ng kuweba. Hatian ( to share) o ibahagi. ikaw at ako ikaw Wastong Gamit ng mga Salita Hal. Iniibig kita.Ang tumor sa dibdib ng maysakit ay ooperahin mamaya. Hatiin mo sa amin ang pakwan. Hatiin at Hatian Hatiin ( to divide) o partihin. Hal. KATA at KITA kata kita Hal. Hagdan at Hagdanan Ang hagdan ( stairs) ay ang baytang na inaakyatan at binababaan. Hal. Samantalam ang hagdanan (stairways) ay ang bahaging kinalalagyan ng hagdan. Nabasa ang binili kong aklat. Nagmamadaling inakyat ni Marving ang mga hagdan. Umikut-ikot muna sila sa loob nito bago nila nakita ang daan palabas. Ilagay mo ang hagdanan sa tapat ng bintana.

to sell o magbenta Hal. Huwag ninyong kibuin ang mga bulaklak na iniayos ko sa plorera.Nabasag at Binasag Ang salitang nabasag ay nangangahulugan ng kilos na di sinasadya o di ginusto. pangungusap ang tinutukoy ng imik.pagbibigay ng bagay bilang kabayaran Ipagbayad . Nagmamadali kasi siyang maghusga kaya nabasag niya ang mga plato. Tatlong dosenang itlog na lamang ang ibabayad ko sa iyo sa halip na pera. Bumili at Magbili Bumili.to get. to collect Hal. IBAYAD at IPAGBAYAD Ibayad . Hal. Manguha – to gather. Hindi lamang sa tao nagagamit ang kibo. Magbili.to buy. ang salitang binasag naman ay nagpapakita ng sariling pagkukusa. Pumunta ang nanay sa Baguio para bumili ng mga sariwang gulay.pagbabayad para sa ibang tao Hal. Ang trabaho ng tatay niya ay magbili ng mga lumang kasangkapan. Wala siyang kakibu-kibo kung matulog. Nanguha ng mga kabibe ang mga bata sa dalampasigan 2.Pagkilos ang tinutukoy ng kibo. Ipagbabayad muna kita sa sine. Hindi siya nakaimik nang tanungin ko. KIBO at IMIK . Kumuha at Manguha Kumuha. Hal. Kumikibo nang bahagya ang apoy ng kandila. MALI at katawa-tawa): Ibayad mo ako sa sine. Hal. 5. Galit na galit na binasag ng lalaki ang mga salamin ng kotse. Kumuha ng isang basong tubig si Neth para kay Jean. 6 . Ibinayad ko siya sa bus.

ang inaakyatan at binababaan Hagdanan . PINTO at PINTUAN Pinto . 8. SUBUKAN at SUBUKIN Subukan . Gayon din ang pagkakaiba ng hagdan sa hagdanan Hagdan . Magkaiba nag anyo sa panghinaharap: susubukan. sususbukin 11. Subukin mo kung gaano kabilis siyang magmakinlya. Huwag kang humara sa pintuan at nang maipinid na ang pinto. PAHIRAN at PAHIRIN Pahiran .paglalagay Pahirin .pagtingin nang palihim Subukin . sinubok.pagtikim at pagkilatis Hal. Subukin mo ang bagong labas na mantikilyang ito.ang puwang sa dingding o pader na pinagdaraanan.pag-aalis Hal. AGAWIN at AGAWAN .nag kinalalagyan ng hagdan 9.7. Hal. Iisa ang anyo ng mga pandiwang ito sa pangkasalukuyan at pangnakaraan : sinusubok.ang inilalapat sa puwang upang hindi iito mapagdaanan Pintuan. Ibig kong subukan kung ano ang ginagawa nila tuwing umaalis ako sa bahay. Pahirin mo ang pawis sa likod ng bata. Pahiran mo ng sukang iloko ang noo niya.

HINAGIS at INIHAGIS hinagis ng isang bagay inihagis ang isang bagay Hal. 14. 15. Abutin mo ang bayabas sa puno. Hal: Ibig agawin ng bata ang laruan ni Jess. BILHIN at BILHAN bilhin ang isang bagay bilhan ng isang bagay Hal. ABUTAN at ABUTIN abutin ang ang isang bagay abutan ng isang bagay Hal. 12. Nais kong walisan ang aklatan. Hinagis niya ng bato ang ibon. WALISAN at WALISIN walisin ang isang bagay na maaring tangayin ng walis walisan ang ang pook o lugar Hal. 13.Agawin ang isang bagay sa isang tao/hayop. Ibig agawan ng laruan ni Boy si Jess. . Agawan ng isang bagay ang isang tao/hayop. Bilhan antin ng sapatos ang ate. Inihagis niya ang bola sa kalaro. Abutan mo ng pera ang Nanay. Nais kong walisin ang nagkalat na papel sa aklatan. Bilhin natin ang sapatos na iyon para sa iyo.

Hal. Nagsakay ng sampung kahon ng lansones sa bus si Jo. Suklayin mo ang buhok ko. . OPERAHAN at OPERAHIN operahin . ginagamit din sa patalinghagang paraan doon sa mga bagay na walang buhay.ng buhok ang ibang tao Hal.Luz.tiyak na bahagi ng katawan na titistisin operahan .15. MAGSAKAY at SUMAKAY magsakay . Sumakay na tayo sa daraang bus.magkarga ( to load) sumakay . Alana. 16. SUKLAYIN at SUKLAYAN suklayin . NAMATAY at NAPATAY napatay -may tiyak na tao o hayop na pumaslang ng kusa/sinasadya namatay -kung ang isang tao ay binawian ng buhay sanhi sakit. Namatay ang kanyang lolo dahil sa sakit sa atay. 18. Suklayan mo ako ng buhok. 17. Ang tumor sa dibdib ng maysakit ay ooperahin mamaya.tumutukoy sa tao Hal. Napatay ang aking alagang aso.ang buhok ng sarili o ng iba sukalyan . katandaan o anumang dahilang hindi sinasadya.to ride Hal.

pangatnig na panghugnayan . nagkakaroon tuloy ng kamalian at hindi malinaw na pagpapakahulugan sa mensahe o pahayag. Tumawa nang tumawa ang mga mag-aaral. Bumili kami ng mga pasalubong para kay ditse.pang-ukol na kasingkahulugan ng “sa” Hal. NANG at NG nang . Maramings alita sa Filipino ang nagkakapalitan ng gamit. Wastong Gamit ng mga Salita Ang bawat salita ay may tiyak na kahulugan. 19. PINTO at PINTUAN Ang pinto (door) ay ang bahagi ng daanan na isinasara at ibinubukas. Pumanhik ng bahay ang mga panauhin.pantukoy ng pangngalang pambalana .tagapagpakilala ng layon ng pandiwa at tagaganap ng pandiwa . . Umalis siya nang sila’y dumating.tagapag-ugnay ng salitang-ugat na inuulit at pandiwang inuulit ng . Ito ay bunga ng kakulangan ng pag-unawa sa kahulugan ng salita at gamit nito sa pangungusap. Nagalit ang guro nang kami’t nag-ingay. Ilan sa mga salitang ito ay ang mga sumusunod: 8.tagapagpakilala ng pang-abay na pamaraan at pamanahon . Maaaring magbago ang kahulugan ng isang pahayag kung mali ang gamit na salita. Samantala. At dahil dito.Si Luis ay ooperahan sa Martes. ang pintuan (doorway) ay ang bahaging kinalalagyan ng pinto.

Hal. Pahiran mo ng palaman ang tinapay. Hal. May kumakatok. Pahirin mo ang mga luha sa iyong mga mata. 10. Natanggal ang pinto sa pintuan. . WALISIN at WALISAN Ginagamit ang walisin (sweep the dirt) kung tumutukoy sa bagay na aalisin o lilinisin samantalang ang walisan ay tumutokoy naman sa lugar (to sweep the place). HAGDAN at HAGDANAN Ang hagdan (stairs) ay ang baytang na inaakyatan at binababaan. Samantala. ang hagdanan (stairway) ay ang bahaging kinalalagyan ng hagdan. 11. Ang pahiran at punasan (to apply) ay nangangahulugang lagyan. Ilagay mo ang hagdanan sa tapat ng bintana. Ang operahan naman ay tumutukoy sa taong sasailalim sa pagtitistis. Buksan mo nga ang pinto.Hal. Ooperahan si Rey sa tiyan sa Sabado. Nagmamadaling inakyat ni Marvin ang mga hagdan. 9. PUNASIN at PUNASAN Ang pahirin at punasin (wipe off) ay nangangahulugang alisin o tanggalin. PAHIRIN at PAHIRAN. Punasan mo ng alkohol ang iyong mga binti. OPERAHIN at OPERAHAN Ginagamit ang operahin kung ang tinutukoy ay ang tiyak na bahagi ng katawan na titistisin. Hal. Punasin mo ang pawis sa iyong likod. 12. Ooperahin ang tiyan ni Rey sa Sabado.

SUBUKIN at SUBUKAN Subukin (to test. HATIIN at HATIAN Hatiin (to divide) – partihin. IKIT at IKOT Ginagamit ang ikit para maipakita ang kilos na paggilid mula sa labas patungo sa loob. Subukan (to see secretly) – palihim na pagmamatyag o pag-eespiya sa kilos ng isang tao Hal. SUNDIN at SUNDAN Ang sundin (to obey) ay nangangahulugan ng pagsunod sa payo o pangaral. Sundan mo ang mga kabayanihang ipinakita ng iyong ama sa bayan. Walisan ninyo ang sahig. Umikut-ikot muna sila sa loob nito bago nila nakita ang daan palabas. Sundan mo siya baka siya maligaw. Susubukin ko muna kung maayos itong kompyuter bago ko bilhin. to try) – masubok ang husay o galing ng isang bagay o gawain. Nahirapan pala silang makalabas sa tunnel. Walisin ninyo ang mga kalat sa sahig. 14. 13. Hal. . Nakatatlong ikit muna sila bago natunton ang daan patungo sa loob ng kuweba. Hal. Ang ikot naman ay mula sa loob patungo sa labas. 15.Hal. ang sundan (to follow) ay gayahin o pumunta sa pinuntahan ng iba. Subukan mo nga kung ano ang ginagawa ng mga bata sa likod-bahay. Sundin mong lagi ang sinasabi ng iyong mga magulang dahil para rin iyon sa iyong kabutihan. 16.

Hatian (to share) – ibahagi Hal. Galit na galit na binasag ng lalaki ang mga salamin ng kotse. Hatiin mo sa anim ang pakwan. Hal. Magbili (to sell) – magbenta Hal. . Kumuha ng isang basong tubig si Neth para kay Jean. Manguha (to gather. Ang trabaho ng tatay niya ay magbili ng mga lumang kasangkapan. Iwanan (to leave something to somebody) – bigyan Hal. to collect) Hal. KUMUHA at MANGUHA Kumuha (to get). Iniwan ni Arnie ang kotse sa garahe. Nagmamadali kasi siyang maghugas kaya nabasag niya ang mga plato. 20. ang salitang binasag naman ay nagpapakita ng sariling pagkukusa. Pumunta ang nanay sa Baguio para bumili ng mga sariwang gulay. Hinahatian niya ng kanyang hamburger ang namamalimos na bata. NABASAG at BINASAG Ang salitang nabasag ay nangangahulugan ng kilos na di sinasadya o di ginusto. Nanguha ng mga kabibe ang mga bata sa dalampasigan. IWAN at IWANAN Iwan (to leave something or somebody) – huwag isama. 17. Iniwanan ni Rene ng pera si Joy bago siya umalis. 18. 19. BUMILI at MAGBILI Bumili (to buy).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful